Wikipedia
hawiki
https://ha.wikipedia.org/wiki/Babban_shafi
MediaWiki 1.47.0-wmf.24
first-letter
Midiya
Musamman
Tattaunawa
User
Tattaunawar user
Wikipedia
Tattaunawar Wikipedia
Fayil
Tattaunawar fayil
MediaWiki
Tattaunawar MediaWiki
Samfuri
Tattaunawar samfuri
Taimako
Tattaunawar taimako
Rukuni
Tattaunawar rukuni
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Katsina (jiha)
0
2102
971782
965355
2026-10-26T07:39:12Z
Matar Nasir
45916
/* */
971782
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[File:General Hospital Daura.jpg|thumb]]
[[File:Katsina State Inland Revenue Office, Katsina City.jpg|thumb|Katsina State Inland Revenue Office, Katsina City]]
[[Fayil:SAN 8439 (Katsina Emir Palace).jpg|thumb|Fadar sarkin katsina]]
[[Fayil:Gobarau Minaret Katsina.JPG|thumb|Gobarau minaret katsina]]
'''Katsina jiha''' ce a shiyyar [[Arewa (Najeriya)|Arewa]] Maso Yammacin [[Nijeriya|Najeriya]].<ref>{{Cite web|title=Home {{!}} Institute of International Studies|url=https://iis.berkeley.edu/|access-date=2021-03-07|website=iis.berkeley.edu}}</ref> An kuma ƙirkiri jihar Katsina ne a shekarar 1987, lokacin da aka samar da ita daga jihar [[Kaduna]]. A yau, Jihar Katsina ta yi iyaka da Jihohin [[Zamfara]] da [[Kaduna]] da [[Kano]] da [[Jigawa]], har ila yau Kuma Katsina tanada iyaka da Jamhuriyar [[Nijar (ƙasa)|Nijar]]. Ana yi mata laƙabi da "Ta Dikko Ɗakin Kara", kuma ana yi wa [[Katsinawa (kauje)|Katsinawa]] kirarin "katsinawa Kunya gareku ba dai tsoro ba". Babban birnin jihar da garin [[Daura]], an bayyana su daga cikin "tsofaffin mazaunun [[Al'adun Najeriya na gargajiya|al'adu]] da [[Musulunci]] da kuma ilmantarwa" a [[Najeriya]].
Jihar Katsina, tana da mazauna har sama da 5,800,000 a ƙidayar shekarar dubu biyu da shidda (2006). Jihar Katsina ce ta biyar (5) mafi girman gaske acikin Jerin yawan haɓakar jama'a a jihohi [[Najeriya|biyar mafi girma]] a cikin ƙasar ta [[Nijeriya]], cikin yawan jama'a, duk da kasancewarta ta bakwai daga cikin Jihohi 17 mafi faɗin ƙasa daga cikin jihohi 36 na tarayyar Najeriya. Ta kuma fuskar adadin ƙabilu kuwa, [[Fulani|jama'a, Fulani]] sun fi kowace ƙabila yawa a jihar, kuma mafi yawancin [[Mutanen Soninke|mutanen]] Jihar Katsina suna bin koyarwar [[Musulunci a Najeriya|addinin Musulunci]]. A shekarar 2005, <ref name="ahram" /> ,<ref>{{Cite web|title=CNN.com - Woman sentenced to stoning freed - Feb. 23, 2004|url=http://edition.cnn.com/2003/WORLD/africa/09/25/nigeria.stoning/|access-date=2021-03-07|website=edition.cnn.com}}</ref><ref>{{Cite web|date=2000-08-01|title=Katsina adopts Sharia|url=https://www.thenewhumanitarian.org/news/2000/08/01/katsina-adopts-sharia|access-date=2021-03-07|website=The New Humanitarian|language=en}}</ref>Katsina ta zama jiha ta biyar a Najeriya da ta yi amfani da tsarin [[Shari'ar Musulunci]].
[[Jerin gwamnonin jihar Katsina|Gwamnan jihar Katsina na yanzu]] shi ne Dr.[[Dikko umar radda]], dan jam’iyyar [[All Progressives Congress|"All Progressives Congress"]]Ana ɗaukar Jihar a matsayin babbar cibiyar siyasar [[Muhammadu Buhari]], ɗan asalin garin Daura, wanda ya lashe zaɓen shugaban ƙasa na shekarar 2019 da kusan kashi 80% na ƙuri’un mutanen jihar. <ref>{{Cite web|date=2019-02-25|title=Buhari Wins Katsina with 1.2m Votes|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/02/26/buhari-wins-katsina-with-1-2m-votes/|access-date=2021-03-07|website=THISDAYLIVE|language=en-US}}</ref>
Jihar Katsina na ɗaya daga cikin Jihohin Najeriya da ke fama da [[Ta'addanci|matsalar ta'addanci]]. Wacce ta fara a shekarar 2020. Ƙungiyar yan ta'adda da yan fashi da garkuwa da mutane [[Boko Haram|sun]] [[Garkuwa da mutane a Kankara|yi garkuwa da yara sama da 300]] a ƙaramar hukumar [[Ƙanƙara (ƙaramar hukumar)|kankara]].<ref>{{Cite news|date=2020-12-19|title=More than 300 schoolchildren are abducted in Nigeria|newspaper=The Economist|url=https://www.economist.com/middle-east-and-africa/2020/12/19/more-than-300-schoolchildren-are-abducted-in-nigeria|access-date=2021-03-07|issn=0013-0613}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-02-17|title=Gunmen kidnap 'hundreds' of schoolboys in central Nigeria|url=https://www.france24.com/en/live-news/20210217-gunmen-kidnap-hundreds-of-schoolboys-in-central-nigeria|access-date=2021-03-07|website=France 24|language=en}}</ref><ref>Sani, Abubakar (2004). The Great Province. Lugga Press. pp. 174–176. <nowiki>ISBN 9782105481</nowiki>.</ref>
{{Infobox Nigerian State
| name = Katsina
| official_name = Jihar Katsina
| settlement_type = Jiha
| image_skyline = Durbar_in_Katsina.jpg
| image_caption = Bikin Durbar a Katsina
| image_flag = Flag_of_Katsina_State.png
| image_seal = Seal_of_Katsina_State.png
| coordinates = 12°15′ N 7°52′ E
| subdivision_type = Kasa
| subdivision_name = Najeriya
| established_title = An kafa
| established_date = 23 ga Satumba, 1987
| capital = Katsina
| governor = (Shigar da sunan gwamna)
| area_total_km2 = 23938
| population_total = 5792578
| population_as_of = 2006
| timezone1 = WAT
| utc_offset1 = +1
| website = [https://katsinastate.gov.ng/ Katsina State Government]
| motto = "Ilmi da Ci gaba"
| anthem = "Katsina, Garkuwar Arewacin Najeriya"
| map = Nigeria Katsina State map.png
| map_caption = Taswirar Jihar Katsina a Najeriya
}}
== Jihar Katsina ==
=== Jiha da Wuri ===
Jihar Katsina tana a arewa maso yammacin Najeriya, tana da fadin kusan 23,938 zuwa 24,192 km².
Ta kasance tsakanin latitudodin 11°08′ N zuwa 13°22′ N, da longitudodin 6°52′ E zuwa 9°20′ E.
Jihar na da iyaka da Jamhuriyar Nijar a arewa, Jigawa da Kano a gabas, Kaduna a kudu, da Zamfara a yamma.
[[File:Katsina_State_Map.png|thumb|right|250px|Taswirar Jihar Katsina a Najeriya]]
=== Tarihi ===
An kafa Jihar Katsina a ranar 23 ga Satumba, 1987, daga Jihar Kaduna da aka rushe.
Katsina ta yi tarihi a matsayin ɗaya daga cikin tsofaffin Hausa Bakwai (gari-gari na Hausa Bakwai), da Emirate na Katsina da Daura.
Mutanen jihar sun fi yawa daga cikin Hausa da Fulani, kuma Musulunci shine addini mafi rinjaye.
[[File:Emir_of_Katsina.jpg|thumb|right|200px|Emir na Katsina]]
=== Yawan Jama’a da Gudanarwa ===
A censa na 2006, yawan mutanen Jihar Katsina ya kai kusan 5,792,578.
Duk da haka, gwamnatin jihar ta kiyasta yawan jama’a ya wuce 8 miliyan yanzu.
Jihar na da Kananan Hukumomi 34 (LGAs).
=== Yanayi (Climate) ===
Jihar na da yanayin semi-arid zuwa na nahiyar ƙasa, wanda ke da kakar ruwan sama da kuma kakar bushewa.
Ruwan sama a jihar na bambanta: a arewarta yana tsakanin 600–700 mm, yayin da a kudancin zai iya kai 1,000 mm.
Matsakaicin zafin yawan shekara ya kasance tsakanin 21 °C zuwa 30 °C.
=== Tattalin Arziki ===
Noma shine ginshiƙi na tattalin arzikin jihar.
Ana noma manyan amfanin gonar kamar dawa (millet), gero (sorghum), masara, gyada (groundnuts), da auduga (cotton).
Kiwo (shanu, awaki, tumaki) na ɗaya daga cikin manyan hanyoyin samun arziki.
Akwai kuma ma’adanai a jihar kamar granite, basalt, ƙarfe, da lu’u‑lu’u.
Masana’antu kanana kamar masana’antar ƙarfe (steel rolling), injinan fulawa (flour mills), da masana’antar dinki suna aiki a jihar.
Amma duk da haka, jihar na fuskantar ƙalubale na talauci; bayanai daga Manufofin Tattalin Arziki na Jihar sun nuna cewa yawan mutane masu talauci multidimensional ya yi yawa.
[[File:Katsina_Granite_Mines.jpg|thumb|right|250px|Ma’adanan granite a Katsina]]
=== Al’adu da Jama’a ===
Katsina na da al’adu masu yawa, ciki har da ilimin Musulunci, sana’o’in gargajiya kamar aikin fata (leather), dinki, tukwane, da zane-zane.
Bikin Durbar, musamman a lokacin bukukuwan Musulunci, na daga cikin manyan al’adun jihar.
Tsofaffin shugabannin gargajiya na cikin tsarin sarauta na Emir a Emirate na Katsina da Daura.
[[File:Katsina_Durbar.jpg|thumb|right|250px|Bikin Durbar na Katsina]]
=== Ilmi ===
Wasu daga cikin jami’o’i masu muhimmanci a Katsina sun haɗa da:
* Jami’ar Umaru Musa Yar’adua
* Federal University Dutsin‑Ma
* Hassan Usman Katsina Polytechnic
Hakanan akwai manyan makarantu na koyarwa (teacher‑training colleges) da makarantu na addinin Musulunci waɗanda ke da tarihi mai zurfi.
=== Ci Gaba da Ayyuka ===
Jihar na da yawancin ruwa (water bodies) da ke tallafawa aikin ban ruwa (irrigation) don noma.
Sai dai ci gaban masana’antu da tattalin arziki gaba ɗaya yana fama da wasu ƙalubale na rashin manyan masana’antu da rashin wadatar jari sosai.
=== Majiyoyi ===
<references>
* “About Katsina State”, Katsina State Government.
* “Katsina State – Nigerian Investment Promotion Commission”, NIPC.
* “Katsina | Nigeria, Map, & History”, Britannica.
* “Brief History of Katsina State”, Katsina Investment Promotion Agency.
* “Katsina State Socio‑Economic, Geographical and Political Highlight”, UNESCO / Katsina State.
* “Land‑Use and Change Dynamics of Katsina State, Nigeria”, International Journal of Advanced Research & Publications.
* “Katsina State Tourism Policy” (PDF), Katsina State Government.
* “Katsina’s Search for Sustainable Development”, ThisDayLive.
* “Katsina State Celebrates 30 Years of Statehood”, ThisDayLive.
* “Katsina State Inclusive Economy Policy” (PDF), Katsina State Government.
</references>
{{Infobox Nigerian State
| name = Katsina
| official_name = Jihar Katsina
| settlement_type = Jiha
| image_skyline = Emir%27s_Palace%2C_Katsina.jpg
| image_caption = Fadar Sarkin Katsina
| image_flag = <!-- (no reliable free flag image found) -->
| image_seal = <!-- leave blank if no good seal image) -->
| coordinates = 12°15′ N 7°52′ E
| subdivision_type = Kasa
| subdivision_name = Najeriya
| established_title = An kafa
| established_date = 23 ga Satumba, 1987
| capital = Katsina
| governor = (Shigar da sunan gwamna)
| area_total_km2 = 23938
| population_total = 5792578
| population_as_of = 2006
| timezone1 = WAT
| utc_offset1 = +1
| website = [https://katsinastate.gov.ng/ Katsina State Government]
| map = Nigeria_-_Katsina.svg
| map_caption = Taswirar Jihar Katsina a Najeriya
}}
[[File:Nigeria_-_Katsina.svg|thumb|right|250px|Taswirar Jihar Katsina a Najeriya (vector)]]
[[File:Emir%27s_Palace%2C_Katsina.jpg|thumb|right|250px|Fadar Sarkin Katsina]]
Akwai kuma hoton gado (heritage) na jihar:
[[File:Heritage_of_nigeria_in_katsina_state.jpg|thumb|right|250px|Gado na al’adu a Jihar Katsina]]
== Demography ==
[[Fulani]] sun fi kowace kabila yawa.<ref name=ahram>{{cite web |url=http://weekly.ahram.org.eg/2007/841/in4.htm |title=Nigeria fastened with nails |access-date=2007-04-24 |last=Nkromah |first=Gamal |work=Al-Ahram Weekly Online |publisher=Al-Ahram Weekly |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070504070227/http://weekly.ahram.org.eg/2007/841/in4.htm |archive-date=2007-05-04 }}</ref>
=== Addini ===
Galibin mutanen Jihar Katsina musulmai ne,<ref>{{Cite book|last=Sani|first=Abubakar|title=The Great Province|publisher=Lugga Press|year=2004|isbn=9782105481|pages=174–176}}</ref><ref>{{Cite web|title=AFRICA {{!}} Nigeria's Katsina state adopts Sharia|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/860660.stm|access-date=2021-11-21|website=[[BBC News]]}}</ref>{{clarify|date=June 2021}} The [[Church of Nigeria]] has a Diocese of Katsina.<ref>{{Cite web|url=http://www.anglican-nig.org/KadunaP_katsina.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20110111120228/http://www.anglican-nig.org/KadunaP_katsina.htm |archive-date=January 11, 2011|title=Church of Nigeria: Diocese of Lagos}}</ref> kuma [[Tarihin Hasumiyar Gobarau|Gobarau Minaret]] muhimmin gini ne a birnin Katsina (kuma tarihi ya tabbbatar da cewa an ginata ne domin amfanin addinin musulunci). Jihar Katsina, har yanzu tana aiwatar da [[Shari'a]] a duk faɗin jihar. Akwai kuma Cocin na Najeriya yana da Diocese na Katsina. Cocin Redeemed Christian [[Church]] of [[God]] da Cocin Roman [[Katolika]] suna nan a cikin jihar.<ref>{{Cite web |url=http://sunday.dailytrust.com/index.php?option=com_content&view=article&id=7377&catid=19&Itemid=28 |title=RCCG Katsina/Jigawa province celebrates |access-date=2011-08-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111008225348/http://sunday.dailytrust.com/index.php?option=com_content&view=article&id=7377&catid=19&Itemid=28 |archive-date=2011-10-08 |url-status=dead }}</ref>{{failed verification|date=November 2021}}<ref>{{cite web|url=http://dynamic.csw.org.uk/article.asp?t=news&id=809|title=Two churches destroyed in Bauchi State, Nigeria|access-date=22 May 2017}}</ref>
{{Infobox Nigerian State
| name = Katsina
| official_name = Jihar Katsina
| settlement_type = Jiha
| image_skyline = Durbar_in_Katsina.jpg
| image_caption = Bikin Durbar a Katsina
| image_flag = Flag_of_Katsina_State.png
| image_seal = Seal_of_Katsina_State.png
| coordinates = 12°15′ N 7°52′ E
| subdivision_type = Kasa
| subdivision_name = Najeriya
| established_title = An kafa
| established_date = 23 ga Satumba, 1987
| capital = Katsina
| governor = (Shigar da sunan gwamna)
| area_total_km2 = 23938
| population_total = 5792578
| population_as_of = 2006
| timezone1 = WAT
| utc_offset1 = +1
| website = [https://katsinastate.gov.ng/ Katsina State Government]
| motto = "Ilmi da Ci gaba"
| anthem = "Katsina, Garkuwar Arewacin Najeriya"
| map = Nigeria Katsina State map.png
| map_caption = Taswirar Jihar Katsina a Najeriya
}}
[[File:Katsina_State_Map.png|thumb|right|250px|Taswirar Jihar Katsina a Najeriya]]
=== Demographics ===
* **Kabilu:** Hausa (mafi yawa), Fulani, da ƙananan ƙabilu.
* **Harsuna:** Hausa (major), Fulfulde (minor), English (official).
* **Addini:** Musulunci (mafi rinjaye), da Ƙananan al’ummomi na Kiristanci.
=== Yanayi (Climate) ===
Jihar na da yanayin semi-arid zuwa na nahiyar ƙasa, wanda ke da kakar ruwan sama da kuma kakar bushewa.
Ruwan sama a jihar na bambanta: a arewarta yana tsakanin 600–700 mm, yayin da a kudancin zai iya kai 1,000 mm.
Matsakaicin zafin yawan shekara ya kasance tsakanin 21 °C zuwa 30 °C.
{| class="wikitable"
|+ Matsakaicin Yanayi a Katsina
|-
! Watan !! Matsakaicin Zafi (°C) !! Ruwan Sama (mm)
|-
| Janairu || 21 || 5
|-
| Fabrairu || 22 || 5
|-
| Maris || 25 || 10
|-
| Afrilu || 28 || 20
|-
| Mayu || 30 || 60
|-
| Yuni || 28 || 100
|-
| Yuli || 27 || 150
|-
| Agusta || 27 || 150
|-
| Satumba || 27 || 100
|-
| Oktoba || 28 || 50
|-
| Nuwamba || 25 || 15
|-
| Disamba || 22 || 5
|}
=== Tattalin Arziki ===
Noma shine ginshiƙi na tattalin arzikin jihar.
Ana noma manyan amfanin gonar kamar dawa (millet), gero (sorghum), masara, gyada (groundnuts), da auduga (cotton).
Kiwo (shanu, awaki, tumaki) na ɗaya daga cikin manyan hanyoyin samun arziki.
Akwai kuma ma’adanai a jihar kamar granite, basalt, ƙarfe, da lu’u‑lu’u.
Masana’antu kanana kamar masana’antar ƙarfe (steel rolling), injinan fulawa (flour mills), da masana’antar dinki suna aiki a jihar.
Amma duk da haka, jihar na fuskantar ƙalubale na talauci.
[[File:Katsina_Granite_Mines.jpg|thumb|right|250px|Ma’adanan granite a Katsina]]
=== Transport ===
Jihar tana da hanyoyin mota masu muhimmanci da ke haɗa ta da Kano, Abuja, da Niger.
Railway: Layin dogo daga Kano zuwa Katsina (ana aiki).
Filayen jirgin sama: Filin jirgin sama na Katsina yana aiki don jigilar cikin gida da kasuwanci.
=== Ilmi ===
Wasu daga cikin jami’o’i masu muhimmanci a Katsina sun haɗa da:
* Jami’ar Umaru Musa Yar’adua
* Federal University Dutsin‑Ma
* Hassan Usman Katsina Polytechnic
Hakanan akwai manyan makarantu na koyarwa da makarantu na addinin Musulunci waɗanda ke da tarihi mai zurfi.
=== Al’adu da Jama’a ===
Katsina na da al’adu masu yawa, ciki har da ilimin Musulunci, sana’o’in gargajiya kamar aikin fata (leather), dinki, tukwane, da zane-zane.
Bikin Durbar, musamman a lokacin bukukuwan Musulunci, na daga cikin manyan al’adun jihar.
Tsofaffin shugabannin gargajiya na cikin tsarin sarauta na Emir a Emirate na Katsina da Daura.
[[File:Katsina_Durbar.jpg|thumb|right|250px|Bikin Durbar na Katsina]]
=== Tourism & Landmarks ===
* Gidan Korau (Emir’s Palace)
* Masallacin Katsina (Friday Mosque)
* Kurfi Market da sauran kasuwanni
* Bukukuwan Durbar da sauransu
=== Healthcare ===
* Federal Medical Centre Katsina
* General Hospital Katsina
* Rukuni na cibiyoyin lafiya a ƙauyuka
=== Notable People ===
* Umaru Musa Yar’adua – tsohon shugaban Najeriya
* Mahmud Tukur – Malami da dan siyasa
* Wasu ‘yan kasuwa da masu sana’a masu tasiri a jihar
=== Ci Gaba da Ayyuka ===
Jihar na da yawancin ruwa (water bodies) da ke tallafawa aikin ban ruwa (irrigation) don noma.
Sai dai ci gaban masana’antu da tattalin arziki gaba ɗaya yana fama da wasu ƙalubale na rashin manyan masana’antu da rashin wadatar jari sosai.
=== Majiyoyi ===
<references>
* “About Katsina State”, Katsina State Government.
* “Katsina State – Nigerian Investment Promotion Commission”, NIPC.
* “Katsina | Nigeria, Map, & History”, Britannica.
* “Brief History of Katsina State”, Katsina Investment Promotion Agency.
* “Katsina State Socio‑Economic, Geographical and Political Highlight”, UNESCO / Katsina State.
* “Land‑Use and Change Dynamics of Katsina State, Nigeria”, International Journal of Advanced Research & Publications.
* “Katsina State Tourism Policy” (PDF), Katsina State Government.
* “Katsina’s Search for Sustainable Development”, ThisDayLive.
* “Katsina State Celebrates 30 Years of Statehood”, ThisDayLive.
* “Katsina State Inclusive Economy Policy” (PDF), Katsina State Government.
</references>
== Kananan hukumomin ==
Jihar Katsina ta ƙunshi [[Ƙananan hukumomin Najeriya|kananan hukumomi]] har talatin da huɗu (34) ga su nan kamar haka:Bakori, Batagarawa, Batsari, Baure, Bindawa, Charanchi, Dan Musa, Dandume, Danja, Daura, Dutsinma, Dutsi, Faskari, Funtua, Ingawa, Jibia, Kaita, Kankara, Kankia, Katsina, Kurfi, Kusada, Mai'adua, Maiyama, Malumfashi, Mani, Mashi, Matazu, Musawa, Rimawa, Safana, Sandamu, and Zango.
Kuma Sannan kowa ce karamar hukuma ta na wakilin ta kamar yan majalissu da ciyamomi kansiloli da sauransu.<ref>#wiki4agile</ref>
{|----
|
* [[Bakori]]
* [[Batagarawa]]
* [[Batsari]]
* [[Baure]]
* [[Bindawa]]
* [[Charanchi]]
* [[Ɗan Musa]]
* [[Ɗandume]]
* [[Ɗanja]]
* [[Daura]]
* [[Dutsin-ma]]
* [[Faskari]]
* [[Funtua]]
* [[Ingawa]]
* [[Jibia]]
* [[Ƙafur]]
* [[Kaita]]
* [[Kanƙara]]
* [[Kankia]]
* [[Katsina]]
* [[Kurfi]]
* [[Kusada]]
* [[Mai'Adua]]
* [[Malumfashi]]
* [[Mani]]
* [[Mashi]]
* [[Matazu]]
* [[Musawa]]
* [[Rimi]]
* [[Sabuwa]]
* [[Safana]]
* [[Sandamu]]
* [[Zango]]
== Ilimi ==
Jihar Katsina cibiya ce ta [[ilimin]] [[Boko Haram|boko]] dana yau da kullum. A halin yanzu tana da kwalejin Ilimi ta tarayya ta Katsina,<ref>{{Cite web|date=2020-10-09|title=List Of UMYU Courses and Programmes Offered|url=https://www.myschoolgist.com/ng/umyu-courses/|access-date=2021-11-22|website=www.myschoolgist.com|language=en}}</ref> is a public university owned by the state government. [[Al-Qalam University]], the first [[Islamic Education Trust|Islamic]] university in Nigeria is privately owned. [[Federal University, Dutsin-Ma]]<ref>{{Cite web|title=Official List of Courses Offered in Federal University, Dutsin-ma (FUDMA) - Myschool|url=https://myschool.ng/classroom/institution-courses/federal-university-dutsin-ma|access-date=2021-11-22|website=myschool.ng|language=en}}</ref> is owned by the federal government as well as [[Federal College of Education, Katsina]]<ref>{{Cite web|last=Admin|first=I. J. N.|date=2020-10-24|title=Full List of Courses Offered In Federal College Of Education Katsina (FCEKATSINA)|url=https://itsjambnews.com.ng/jamb/fcekatsina-courses/|access-date=2021-11-22|website=ITSJAMBNEWS|language=en-US|archive-date=2021-11-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211122171529/https://itsjambnews.com.ng/jamb/fcekatsina-courses/|url-status=dead}}</ref> (affiliated to [[Bayero University Kano]]<ref>{{Cite web|date=2018-04-14|title=List of Courses Offered at Bayero University Kano (BUK)|url=https://nigerianscholars.com/school-news/list-of-courses-offered-at-bayero-university-kano-buk/|access-date=2021-11-22|website=Nigerian Scholars|language=en-US}}</ref>). [[Hassan Usman Katsina Polytechnic|Kwalejin Kimiyya ta Kwalejin Hassan Usman Katsina]], da Kwalejin [[ilimi]] ta tarayyar [[Najeriya]] [[Federal Polytechnic Daura]]<ref><nowiki>https://ha.wikipedia.org/wiki/Kwalejin_Kimiyya_da_fasaha_ta_Daura</nowiki></ref> da Jami'ar myTarayya ta Dutsin-Ma, jami'ar [[Gwamnatin Tarayyar Najeriya|gwamnatin]] tarayya ta jihar katsina, wadda aka sauya mata suna zuwa marigayi Shugaba ƙasa [[Umaru Musa Yar'adua|Umaru]] Musa [[Yarradua|Yar' adua]], [[Jami'ar Umaru Musa Yar'adua|Jami'yar Umaru Musa Yar'adua, Jami'ar]] Alqalam ta Katsina Yusufu Bala Usman College of Legal, and General Studies, [[Daura]] da Makarantar Nazarin [[Karatu]] da Gyara, Funtua (SBRS / ABU [[Funtua]]) da Kwalejin [[Ilimi]] ta Isa Kaita Dutsin-Ma, da ke garin [[Dutsin-ma]].
A takaice dai akwai cibiyoyin bayar da digiri har guda bakwai a cikin jihar mallakar hukumomi daban daban-d.a. Cn cibiyoyin sune [[Jami'ar Umaru Musa Yar'adua|Jami'ar Umaru Musa Yar' adua]]<ref><nowiki>https://ha.wikipedia.org/wiki/Jami%27ar_Umaru_Musa_Yar%27adua</nowiki></ref>, mallakar gwamnatin jihar. Jami'ar Alqalam Katsina, jami'ar [[Musulunci]] ta farko a Najeriya kuma mallakar ta ce. [[Jami'ar jihar Gombe|Jami'ar]] [[Tarayya]] ta Dutsinma, mallakar [[Gwamnatin Tarayyar Najeriya|gwamnatin]] tarayya. Kwalejin Ilimi ta Tarayya ta Katsina (wacce ke da alaƙa da Jami'ar Bayero ta Kano). National Open University of Nigeria, Isa Kaita College of Education Dutsinma (wacce ke da nasaba da Jami'ar Ahmadu Bello, [[Zariya]]), kwalejin [[ilimi]] ce ta jihar. Cibiyar Cherish Batsari, wata jami'a mai zaman kanta ta ba da digiri a kwasa-kwasan kiwon lafiya. <ref>Malam Mustapha 7 institutions currently running degree programs in Katsina http://katsinapost.com.ng/2018/05/17/7-institutions-currently-running-degree-programs-in-katsina/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210417155136/http://katsinapost.com.ng/2018/05/17/7-institutions-currently-running-degree-programs-in-katsina/ |date=2021-04-17 }}</ref>
== Tasirin annobar COVID-19 a jihar Katsina ==
Duk da matakan da gwamnatin jihar ta ɗauka na hana yaɗuwar cutar [[Koronavirus 2019|COVID-19]] a cikin jihar, a ranar bakwai ga watan Afrilun shekerar dubu biyu da shirin (2020). Wani likita a [[karamar hukumar Daura]] ya mutu sakamakon kamuwa da cutar da ke da alaƙa da Corona virus kuma an yi wa danginsa gwaji mai kyau. Daga baya, daya daga cikin majiyyatan likitan shima ya mutu. Don dakile yaduwar cutar, gwamnatin jihar ta bada umarnin kulle a cikin jihar tare da tura 'yan sanda don tabbatar da bin doka. Ko yaya, akwai lokuta da suka saba wa wannan umarni kuma mutane na zargin gwamnati da kulle wuraren ibada kamar su coci-coci da masallatan Juma'a yayin da manyan kasuwanni irin su [['Yar Kutungu]], [[Himata]], [[Greenhouse]], Mudassir da sauransu ke aiki. An yi arangama tsakanin ‘yan sanda da matasa a [[Kusada|karamar hukumar Kusada wanda ya yi sanadiyyar]] mutuwa da kame fararen hula.
== Fitattun mutane daga jihar Katsina ==
[[File:The_Emir_of_Katsena,_Magagin_on_his_right_and_district_headmen,_police_in_the_background.png|thumb| Sarkin Katsina, [[Muhammadu Dikko|Muhammad Dikko dan Gidado]], da sauran jami'ai, 1911]]
* Abba Musa Rimi<ref><nowiki>https://en.wikipedia.org/wiki/Abba_Musa_Rimi#:~:text=Abba%20Musa%20Rimi%20CON%20(born,October%201979%20to%20June%201981</nowiki>.</ref>, Gwamnan Jihar Kaduna shekarar alif 1980 zuwa shekarar alif 1983
* [[Abdulmumini Kabir Usman|Abdulmuminu Kabir Usman]], Sarkin Katsina
* [[Aminu Bello Masari]] tsohon kakakin majalisar wakilai shekara ta 2003 zuwa shekara ta 2007 kuma [[Jerin gwamnonin jihar Katsina|Gwamnan jihar na yanzu]]
* [[Faruk Umar Faruk]] CON, Na Yanzu kuma Sarkin Daura na 60
* Habu Daura, kwamishinan ‘yan sanda kuma shi ne mai rikon mukamin mai kula da [[Bayelsa|jihar Bayelsa]], daga watan Fabrairu zuwa Yuni 1997
* Hamza Rafindadi Zayyad, tsohon shugaban Kwamitin Fasaha kan Bayar da Kasuwanci da Kasuwanci
* [[Hassan Usman Katsina|Hassan Katsina]], Gwamnan soja na yankin arewa daga shekara ta 1966 zuwa shekara ta 1967.
* Ibrahim Coomassie, Sufeto Janar na [[Rundunar ƴan Sandan Najeriya|‘yan sanda]] shekara ta 1993 zuwa shekara ta 1999
* [[Ibrahim M. Ida]], Sanata mai wakiltar mazabar Katsina ta Tsakiya ta jihar Katsina, Najeriya, yana kan mulki a ranar 29 ga watan Mayu shekara ta 2007 kuma dan jam'iyyar All Progressive Congress APC
* [[Ibrahim Shema]], [[Jerin gwamnonin jihar Katsina|Gwamnan jihar Katsina]] shekara ta 2007 zuwa shekara ta 2015
* [[Isa Kaita]], ministan ilimi na arewacin Najeriya na farko kuma kakakin majalisar dokoki a Nijeriya ta arewa
* [[Ja'afar Mahmud Adam]], Malamin Addinin Islama mai Salafiyya yayi daidai da Kungiyar Izala
* [[Lawal Kaita]], Gwamnan jihar Kaduna a shekara ta 1983
* Lawal Musa Daura, Darakta Janar na hukumar tsaro ta farin kaya ta Najeriya
* [[Magaji Muhammed]], tsohon Ministan Harkokin Cikin Gida, tsohon Ministan masana'antu da tsohon Jakadan Najeriya a Masarautar Saudiyya.
* Mahamud Kanti Bello, Tsohon Babban Bulala na [[Majalisar Dattijai ta Najeriya|Majalisar Dattawa]]
* [[Mahaman Shata|Mamman Shata]], mawakin hausa / mawaki.
* Muhammed Bello, tsohon Babban Alkalin Kotun Koli
* Muhammed Tukur Liman tsohon shugaban masu rinjaye na [[Majalisar Dattijai ta Najeriya|majalisar dattijan Najeriya]] .
* [[Muhammadu Buhari]], [[Shugaban Nijeriya|Shugaban mulkin]] soja na shekara ta 1983 zuwa shekara ta 1985, Shugaban PTF kuma Shugaban Najeriya tun daga 29 ga watan Mayu, shekara ta 2015
* Muhammadu Dikko Yusufu Sufeto Janar na [[Rundunar ƴan Sandan Najeriya|'yan sanda]] daga shekara ta1975 zuwa shekara ta1979
* [[Muhammadu Dikko]], Sarkin Katsina a shekara ta 1906 zuwa shekara ta 1944.
* [[Saddik Abdullahi Mahuta]], tsohon Babban Alkalin Jihar Katsina daga shekara ta 1991 zuwa shekara ta 2013 da Galadiman Katsina na sha daya 11, Hakimin Malumfashi.
* [[Sani Daura Ahmed|Sani Ahmed Daura]], kwamisshinan ‘yan sanda na Jihar Legas a shekara ta 1990, kuma shi ne Gwamnan [[Yobe|Jihar Yobe]] na farko daga shekara ta 1991 zuwa shekara ta 1991
* [[Sani Daura|Sani Zangon Daura]], Ministan Noma na Tarayyar da Raya Karkara a shekara ta 1999 zuwa shekara ta 2000, Ministan Mahalli na Tarayya a shekara ta 2000 zuwa shekara ta 2001
* [[Shehu Musa Yar'Adua]], dan siyasa, babban janar kuma Mataimakin Shugaban Kasa na Soja daga shekara ta 1976 zuwa shekara ta 1979
* Sunusi Mamman, matai makin shugaban jami’ar Umaru Musa Yaradua, Katsina sau biyu.
* Tajudeen Abdul-Raheem, Pan-Africanist, Oxford Rhodes Scholar da Tsohon Mataimakin Darakta na Majalisar Dinkin Duniya Millennium Kamfen ga watan Afirka a shekara ta 1961 zuwa shekara ta 2009
* [[Umar Farouk Abdulmudallab|Umar Farouk Abdulmutallab]], an yanke masa hukuncin ɗaurin rai da rai a Amurka saboda yunƙurin jefa bam ɗin jirgin sama na Arewa maso gabas a filin jirgi, 253 a ranar [[Kirsimeti]], a shekara ta 2009.
* [[Umaru Musa Yar'Adua]], [[Jerin gwamnonin jihar Katsina|Gwamnan Jiha]] a shekara ta 1999 zuwa shekara ta 2007, da kuma [[Shugaban Nijeriya|Shugaban Najeriya]] a shekara ta 2007 zuwa shekara ta 2010
* [[Umaru Mutallab]],tsohon ma'aikacin kasuwanci da harkar banki sannan kuma tsohon Ministan cigaban [[tattalin arziki]]. To
* awa.
* Yakubu Musa Katsina, malamin addinin Musulunci.
* [[Dikko Umaru Radda|Dikko umar radda]]<ref>BBC
Kastina state governor Dikko Umar Radda launch Community Watch to tackle bandits
11 Oct 2023</ref>, gwamnan Katsina mai ci.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
# '''^''' Malam Mustapha 7 institutions currently running degree programs in Katsina <nowiki>http://katsinapost.com.ng/2018/05/17/7-institutions-currently-running-degree-programs-in-katsina/</nowiki>
{{Jihohin Najeriya}}
[[Category:Katsina (jiha)| ]]
[[Category:Jihohin Nijeriya]]
h1cy9znld48sf0hhmfvwj0ha8aok46u
Indiya
0
2378
971776
919964
2026-10-26T07:25:49Z
Matar Nasir
45916
/* */
971776
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}[[Fayil:Taj Mahal from agra.jpg|thumb|taj]]
[[Fayil:India-locator-map-blank.svg|thumb|indian map]]
[[Fayil:Tomb of Humayun, Delhi.jpg|thumb|delhi]]
[[Fayil:Hampi, India, Rocky landscape of Hampi, Granite rocks of Matanga Hill.jpg|thumb|India]]
[[Fayil:Bharat Natyam.jpg|thumb|Baharat]]
[[Fayil:Young muslim woman in the Thar desert near Jaisalmer, India.jpg|thumb|Musulmar indiya]]
[[Fayil:Indiyaa in Meitei script 2020-05-30 09-07.svg|thumb|rubutun idiyanci]]
[[Fayil:Taj Mahal, Agra, India edit2.jpg|thumb|taj]]
[[Fayil:Taj Mahal Sunset.jpg|thumb|taj]]
[[Fayil:Tamil-speaking-regions-in-india.jpg|thumb|taswirar tamil]]
[[Fayil:Hampi, India, Rocky landscape of Hampi, Granite rocks of Matanga Hill.jpg|thumb|hamp]]
[[Fayil:Sikh pilgrim at the Golden Temple (Harmandir Sahib) in Amritsar, India.jpg|thumb]]
'''Indiya:''' (kokuma India) tana ɗaya daga cikin ƙasashen da ke kudancin yankin nahiyar [[Asiya]].
[[Fayil:Hampi, India, Lotus Mahal.jpg|thumb|bishiya a india]]
[[Indiya]] tana da girma sosai, kuma tana da sahel. Faɗin ƙasar zai kai kimanin kusan ɗari bakwai (700)sukwaya mita, [[Indiya]] tana da iyaka da ƙasashe biyar 5, daga arewa maso yammaci akwai [[Pakistan|Pakistan,]] daga arewaci akwai [[Nepal]] da [[Bhutan]], daga arewa maso gabas akwai [[Bangladesh]] da [[Myanmar]], daga kudu maso yammaci 'yan ƙasashe a tsakkiyar ruwa, daga kudu maso gabas akwai ƙasar [[Sri Lanka]], da [[Indonesiya]].
[[Fayil:Nelumbo nucifera, also known as Indian lotus in bud stage (Image 7 of 7).jpg|thumb|furen indiya]]
[[Fayil:Darjeeling, India, Tea plantations on hills.jpg|thumb|India]]
[[Indiya]] ita ce ƙasa ta biyu (2) mai mafi yawan mutane acikin duniyar nan, Mutanen ta sun kai adadin kusan (1,147,995,900) kuma ita ce ta bakwai a girman ƙasa cikin duniya, kuma ita ce cibiyar kasuwanci a tarihince tana da addinai da yawa kamar su (Hindu, Budha, buza, shitano,kiristan, sikhiya da Musulunci dakuma ma wasu addinai), ta kuma samu ƴancinta ne daga [[Birtaniya]] a shekara ta (1947).
{| class="infobox borderless"
|+ National symbols of the Republic of India (Official)
|-
! Dabban kasar
|
| [[Image:2005-bandipur-tusker.jpg|50px]]
|-
! Tsuntsun Ƙasar
|
| [[Image:Pavo muticus (Tierpark Berlin) - 1017-899-(118).jpg|50px]]
|-
! Bishiyan kasar
|
| [[Image:Banyan tree on the banks of Khadakwasla Dam.jpg|50px]]
|-
! Firen kasar
|
| [[Image:Sacred lotus Nelumbo nucifera.jpg|50px]]
|-
! Dabban gadon kasar
|
| [[Image:Panthera tigris.jpg|50px]]
|-
! Dabban ruwan da
Kasar
|
| [[Image:PlatanistaHardwicke.jpg|50px]]
|-
!
|
| [[Image:King-Cobra.jpg|50px]]
|-
! '''National heritage mammal'''
|
| [[Image:Hanuman Langur.jpg|50px]]
|-
! '''National fruit'''
|
| [[Image:An Unripe Mango Of Ratnagiri (India).JPG|50px]]
|-
! '''National temple'''
|
| [[Image:New Delhi Temple.jpg|50px]]
|-
! '''National river'''
|
| [[Image:River Ganges.JPG|50px]]
|-
! '''National mountain'''
|
| [[Image:Nanda Devi 2006.JPG|50px]]
|-
|}
[[Fayil:India 1835 2 Mohurs.jpg|thumb|kudin india]]
== Tarihi: ==
[[File:Taj Mahal in March 2004.jpg|thumb|left|[[Taj Mahal]] a garin Agra (Uttar Pradesh)]]
Masanin falsafa ɗan ƙasar [[Indiya]] [[Gautama Buddha]] ya kafa addinin Buddah a Indiya.
Tarihi ya nuna [[indiya]] tana da wasu kayayyaki tun na da can, dakin dabewa ya kara da nuna cewa an samo alamun mutunen farko a [[Indiya]] tun a bayan shekara ta (9,000) tun daga karni na biyar kafin haihuwar [[Isah|Annabi Isah]] sun yi masarautu da yawa kamar masarautar hawariya a arewacin
Kasar ita ce mafi muhimmanci sarakunanta na farko shi ne [[Ashoka]] yana bin addinin bosa, a farkon shekara ta
Dari da tamanin (180) kafin haihuwar [[Annabi Isah]] ikrikawa da bartiyawa suka mamaye [[Indiya]] a karni na goma sha uku sai masarautar kwace mulkin. Daga kudanci ma masarautu da yawa suna da rikici , masarautar tashiras tafi karfi kuma a zamaninsu ne kasar [[Indiya]] ta samu ingancin Ilimin zane-zane da sauransu.
A zamanin mafiya yawa Musulmai ne suka fara tunani a kan [[Indiya]], a wannan lokaci suka masu daula a gefen kogin sinda suka ajiye dakarun su a [[Afghanistan]] sannan suka faɗa [[Delhi]] suka masu masarauta a can ita ce masarautar Musulunci ta farko a [[indiya]], a shekara ta dubu daya da dari uku da hamsin (1350) masarautar taglag ta mamaye rabin ƙasar, dake kudanci a karni na goma sha shida sarkin masarautar taglag ya haka al'adun addinin hindu da addinin [[Musulunci]] da haka ya iya ya hukunta kasar ta indiya.
[[Fayil:Shimla, India, Panoramic view of Shimla hills.jpg|thumb|gidajen india]]
[[Fayil:Bharat Natyam.jpg|thumb|bHarat]]
Tun da turawa suka gane hanyar ruwa ta zuwa [[Indiya]] sukai ta shigowa musamman ma mutanen [[Faransa]] da na [[Portugal]] da na [[Birtaniya]] sun sha kama karfe da karfi kuwa yana son ya mamaye wannan kasa, wanda keda yawan arziki sun na son mamaye [[indiya]] dan saboda yawan yaki a junan su, amma turawa sun haɗa kawunan su don su sace arzikin kasar a shekara ta dubu daya da dari takwas da hamsin da bakwai 1857 'yan [[indiya]] suka yiwa turawa tawaye duk da haka turawa sun samu nasara a kan 'yan tawaye magaye tun daga wannan lokaci [[Indiya]] tazama a hannun turawa musamman ma tajmahal, duk dahaka [[Mahatma Gandhi]] ya yi kungiya tana neman yancin kasa dahaka turawa suka yi alkawarin zasu basu 'yanci a ranar 8 ga watan Agusta (1949) kuma a ranar ashirin da shida (26) ga watan Janairu shekarar dubu daya da dari tara da hamsin (1950) [[Indiya]] tazama Jamhuriya. [[B. R. Ambedkar]] ya rubuta kundin tsarin mulkin Indiya mai cin gashin kansa, kuma ya kafa tushen dimokuradiyya a [[Indiya]].
Saboda yawancin addinai da yawan Kabiloli ta samu kanta a cikin yakin basasa a shekara ta dubu daya da dari tara da saba'in da biyar (1975) zuwa shekarar dubu daya da dari tara da saba'in da bakwai (1977) lokacin hukunci Indira Gandhi ta hana fitar dare a wannan lokacin Indiya tazama kasa ce mai bin tsarin dimukuradiya da na jamhuriya.
[[Indiya]] ta sha yaki da makutan ta akan iyaka kawa kasar cin a shekara ta (1962) kuma da [[pakistan]] har sau hudu a shekara ta (1947), (1964)(1971).<ref>https://www.britannica.com/place/India/History</ref><ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://knowindia.gov.in/culture-and-heritage/ancient-history.php |access-date=2020-02-26 |archive-date=2017-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170818050047/https://knowindia.gov.in/culture-and-heritage/ancient-history.php |url-status=dead }}</ref>
== Tsarin gwamnati: ==
[[File:Sanchi2.jpg|thumb|left| "Stupa" mòr ann an Sanchi (Madhya Pradesh)]]
[[Indiya]] tana bin tsarin Jamhuriya demukuratiya gwmna tana rabi gida biyu kawa tsarin [[Birtaniya]] shugaba shene yana yi kumai a cikin kasa kuma shine yake taimakawa a tsarin mulkin kasa kuma shine baban habsusin soja tsarin zabe shekara biyar ce ga shugaba Firayim Minista shi ke mulkin kasa ama zaben shi a kungiyar da take mulki ko kuma kungiyar da ta ke kauance da kungiyar da ta ke yawan kujiro , barlaman in su yanada daki biyu baban daki sunan shi rajia (sabaha) karamin daki shi ne na talaka te jeebesh bagchi, a kalichoot ka maa ik gaand chodo.
== Mutane: ==
[[File:Bahai-house-of-worship-delhi.jpg|thumb|Teampall Lotus ann an New Delhi]]
[[Indiya|Indiya;]] itace ta biyu a duniya a yawan mutane bayan yawan mutanenta sun kai kimanin (1,132,446,000) a shekara ta [[2008|(2008)]]. [[Mumbai]] birni ne mafi muhimmanci a [[Indiya]] bayan ita kuma dakwai birane maso muhimmanci kamar [[Delhi]], [[Kolkata]], [[Chennai]], ilimi a [[Indiya]] yakai 64,8% :- na mata yakai 53,7% na maza 75,3% anfi haihuwar maza fiye da mata, yawan mutanen da suke aiki duk fadin ƙ
Kasar zasu kai 39,1%. [[Indiya]] itace ta biyu a duniya a yawan [[Musulmai]] bayan [[Indonesia]]. [[Indiya]] tana da yawan yaruka sun kai (1652) amma yaruka biyu ne gwamnatin take amfani dasu a cikin taro mutanen ƙasar dai sune mafi girma sune yaren [[Tamil]] da yaren [[Sanskrit]] amma tana da yarurruka talatin da biyu wa'yanda gwamnati ta yarda da dasu a cikin shekarar dubu daya da dari shida da hamsin da biyu(1652).
== Ad'dinai: ==
* Hindu kaso tamanin 80%.
* [[Musulunci]] 27,4%.
* [[kiristanci]] 2,33%.
* [[sikh]] 1,84%.
* boza 0,76%.
== Jihohin Indiya ==
Indiya tanada jihohi ashirin da takwas sune wa'yannan :-
[[File:India-states-numbered.svg|thumb|270px|Indiya tanada jihuhi]]
{|
|-
|
# [[Andhra Pradesh]]
# [[Arunachal Pradesh]]
# [[Assam]]
# [[Bihar]]
# [[Chhattisgarh]]
# [[Goa]]
# [[Gujarat]]
# [[Haryana]]
# [[Himachal Pradesh]]
# [[Jammu da Kashmir]]
# [[Jharkhand]]
# [[Karnataka]]
# [[Kerala]]
# [[Madhya Pradesh]]
|
<ol start=15>
<li> [[Maharashtra]]
<li> [[Manipur]]
<li> [[Meghalaya]]
<li> [[Mizoram]]
<li> [[Nagaland]]
<li> [[Odisha]]
<li> [[Punjab (Indiya)|Punjab]]
<li> [[Rajasthan]]
<li> [[Sikkim]]
<li> [[Tamil Nadu]]
<li> [[Telangana]]
<li> [[Tripura]]
<li> [[Uttar Pradesh]]
<li> [[Uttarakhand]]
<li> West Bengal
|}
== Yaruka: ==
Kasar [[indiya]] tana ɗaya daga cikin ƙasashen da suka fi kowanne kasa yawan yaruka, suna da yaran [[Hindi]], [[Talgu]], [[Tamil Nadu]], [[Marati]] dadai sauransu.<gallery>
File:2018 Feb 12 - Snake Charmers in Varanasi India.jpg|Wasu yan indiya a Varnasi masu wasa da macigi.
File:2019 Feb 04 - Kumbh Mela - Folk Musician 1.jpg|Wani tsoho ɗan Indiya mai kada garaya
</gallery>
== Jinsin Halitta: ==
A cikin kasar [[indiya]] akwai maza da mata, farare da bakake, munana da masu kyau, sai dai mata sunfi maza yawa a cikin [[Indiya]], kuma yawancin matan [[Indiya]] kyawawa ne, suna da gashi, kuma suna da san kwalliya.
=== Mata: ===
Mata a Indiya sun kai kashi sittin da biyar
65 cikin yawan yan kasar Indiya.<gallery>
||Yan mata Indiya a Bikin Balochi
File:Balochi, Pakhton... festival.jpg||Karamar yarinya yar Indiya a bikin Balochi
File:Kavant Fair 07.jpg|Cincirindon mata a lokacin bikin Kavant Fair
</gallery>
=== Maza: ===
A cikin ƙasar [[Indiya]] Maza basu kai mata yawa ba, sannan akwai fararen maza da bakaken maza a cikin kasar na [[Indiya]], musamman mazan yankin [[Tamil Nadu]] sun fi kowanne yanki yawan maza bakake.<gallery>
File:Kavant Fair 125.jpg|Maza a Indiya a lokacin bikin Kavant
File:Kavant Fair 88.jpg|Namiji dan Indiya
File:Kavant Fair 03.jpg| Dan Indiya da zane a fuskan shi a Bikin Kavant
</gallery>
== Al'adu: ==
A cikin ƙasar [[Indiya]] akwai al'adu masu yawan gaske, kowacce kabila da addini suna da nasu al'adan, shi yasa duk shekara shekara ake gudanar da bukukuwa daban daban a cikin kasar [[Indiya]].
== Waƙa: ==
[[Indiya]] suna da tarihin gaske a fannin waka, shi yasa ma a lokacin bautar su suke rera wakoki kala daban daban.<gallery>
File:Kavant Fair 25.jpg|Mai ganga yana bugun ganga
File:Kavant Fair 203.jpg|Suna kida ta hanyan yin rawa a lokaci guda.
File:Culture of province punjab.jpg|Buga ganga a tsaye a al'adar Punjabi
</gallery>
== Rawa: ==
Matan [[Indiya]] sun kware sosai wajen iya lankwatsa a rawa, suna da kima nin sunayen rawa sama da dari biyar 500, kowanne da yanda ake yin sa.<gallery>.
|Yan mata suna ruwa na bai ɗaya.
|Yan matan yaran [[Punjab (Indiya)|Punjabi]] kenan suna takan rawa bikin Mutiyar
File:Pakhton dancing lore.jpg|Rawan Pakhton, anayin rawan ne hanyar jefa hannaye sama da kasa
</gallery>A lokacin da mata a [[Indiya]] suka dauki damaran yin rawa, su kan ci kwalliya sosai domin burge 'yan kallo, sannan suna sanya awarwaro, zobe, gwalagwalai da sauran kayan kwalliya.<gallery>
File:Mamallapuram, Indian Dance Festival, Bharatanatyam dancer (9902519434).jpg|Rawan Baratanatyam
File:Bharatanatyam is a major form of Indian classical dance that originated in the state of Tamil Nadu.jpg
File:Mamallapuram, Indian Dance Festival, Bharatanatyam dancer (9903146713).jpg
File:Mamallapuram, Indian Dance Festival, Bharatanatyam dancers (9902423066).jpg
File:Mamallapuram, Indian Dance Festival, Bharatanatyam dancer (9902464906).jpg|Salan karairaya a rawan [[Indiya]]
</gallery>
== Addini: ==
Yawanci mutanen [[Indiya]] masu bautan gumaka ne, suna bauta ma Rama, Sita, Karma, Krishna, dan Budda da wasu da yawa daga cikin gumakan su, suna da gurin bauta mai suna majami'a.
=== Kiristanci. ===
=== Musulunci. ===
=== Hindi. ===
Addinin Hindu shine addini mafi yaduwa na gargajiya a cikin ƙasar [[Indiya]], kashi 90 cikin ɗari na adadin mutanen [[Indiya]] 'yan addinin Hindu, sun kasance suna bauta ma gumaka, da jinsin da dabbobin da gumakan ke shiga cikin su.<gallery>
File:2019 Feb 04 - Kumbh Mela - Portrait 14 With Drum.jpg|Malamin majami'a bikin bauta
File:2019 Feb 04 - Kumbh Mela - Portrait 2.jpg|Malamin majami'a
File:2019 Feb 04 - Kumbh Mela - Portrait 3.jpg|Malamin majami'a a siffan Dodon gari.
File:Basanti pujo.jpg|Ababen bauta a Indiya (Gumaka)
File:Durga Dasavuja.jpg|Daya aga cikin gunkin da suke bauta mawa mai suna Durga_Dasavuja. (Mai hannu da yawa)
File:Sikh pilgrim at the Golden Temple (Harmandir Sahib) in Amritsar, India.jpg|Wani mai bauta a wata majami'a mai suna Harmandir Sahib dake cikin Amritsar, Indiya
</gallery>
== Abinci ==
A cikin garin [[Indiya]] kowanne yare suna da kalan abincin su, wasu basa cin nama sai dai 'ya'yan ganye da yayan lambu.<gallery>
|Matan Punjabi suna dafa abinci
File:Indian vegetarian thali,.jpg|Abinci a kasar [[indiya]]
File:Vegetarian thali at an Indian restaurant in Dubai.jpg|Shinkafa da salan dafuwan Indiya
File:Vegetarian Platter.JPG|Gurasa a Indiya
File:Vegetarian Thali 02.jpg| Abincin Indiya
File:Another Vegetarian Meal.jpg|Abinci a kasar [[Indiya]]
</gallery>
==Manazarta==
{{reflist}}
{{Asiya}}
[[Category:Asiya]]
r3pfnhc27am79ub95xhcnq99kv5foya
Bauchi (jiha)
0
2725
971784
905581
2026-10-26T07:45:33Z
Matar Nasir
45916
/* */
971784
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Jihar Bauchi''': jiha ce da ke yankin [[Arewacin Najeriya|Arewa]] maso gabascin [[Najeriya]]. Ta haɗa iyakokin ta da jahohi daga arewacin ƙasar kamar jahar [[Kano (jihar)|Kano]] da jahar [[Jigawa]],Jihar [[Jahar Taraba|Taraba]] da [[Plateau (jihar)|Plateau]] daga kudancin da jahar [[Gombe (jiha)|Gombe]] da kuma jahar [[Yobe]] daga Gabas, sai kuma [[Kaduna|jahar Kaduna]] daga Yamma. Jihar ta samo asalin sunanta ne daga tarihin masarautar [[Bauchi]], wacce ita ce babban birnin jihar a yau. An kafa Jihar Bauchi a shekarar 1976, a yayin da aka rarraba [[Tsohuwar Havana|tsohuwar]] Jihar [[Arewa (Najeriya)|Arewa]] maso Gabashin [[Najeriya]]. A baya Jihar Bauchi ta mamaye yankin Jihar [[Gombe (jiha)|Gombe]], wacce daga bisani ta zamo jiha mai zaman kanta a shekara ta alif 1996.<ref name=":1">https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/States_Nigeria/Bauchi/</ref>
Bauchi ita ce jiha ta biyar a faɗin ƙasa<ref>Top 10 Largest States in Nigeria by Landmass • Okay.ng</ref>, kuma ta bakwai a yawan jama'a<ref>Bauchi State - Wikipedia.
</ref>. Ta na da yawan fili kimanin kilomita dubu ar,ba’in da shidda da ɗari takwas da casa'in da uku (45, 893) da yawan [[mutane]] kimanin miliyan bakwai da dubu dari biyar da arba'in da ɗari shida da sittin da uku (7,540,663)<ref>List of Nigerian states by population - Wikipedia</ref> a bisa kidayar shekara ta dubu biyu da shida 2006. Jihar ta rabu dangane da yanayin kasa zuwa kashi biyu (2), [https://www.bing.com/search?q=West+Sudanian+savanna&cvid=d4b6074f5699479f970ad7736d7e8763&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOTIGCAEQABhA0gEHNzk5ajBqOagCCLACAQ&FORM=ANAB01&PC=U531 West Sudanian savanna] daga kudu da kuma semi-desert sahel Savanna daga arewa, da kuma montane [[Jos Plateau]] daga kudu maso yammacin Jihar.<ref>"Bauchi | state, Nigeria | Britannica". ''www.britannica.com''. Retrieved 27 February 2022.</ref> Daga cikin kayatattun wurare a garin sun hada da, [[Yankari National Park]], wani katafaren wajen ajiye dabbobi ne dake kudancin jihar Bauchi inda akwai dabbobi kaman bijimai, birrai, barewa, zakuna, giwaye da dai sauransu.<ref>"Yankari Game Reserve". ''[[Wildlife Conservation Society|WCS]] Nigeria''. Retrieved 14 Disemba 2021.</ref>
Bauchi ne babban birnin jihar [[Bauchi (birni)|Bauchi]]. [[Bala Mohammed|Bala Abdulkadir Mohammed]] shi ne Gwamnan jihar tun zaben shekara ta 2019 har zuwa yau. Wasu daga cikin dattijan Jihar sun hada da: [[Abubakar Tafawa Balewa]], [[Isa Yuguda]], [[Isah Hamma Misau]], [[Nazif Gamawa]], [[Haruna Ningi]] da [[Ali Wakili]].
Akwai yaruka da dama a yankuna daban daban na Jihar wadanda suka hada da: [[Bole language|Yaren Bolewa]], Butawa, da [[Warji language|Yaren Warji]] daga yankunan tsakiyar jihar; [[Fula people|Yaren Fulfulde]], [[Kanuri people|Yaren Kanuri]], da [[Karai-Karai (language)|Yaren Karai-Karai]] daga arewacin garin; [[Fulani]] da [[Gera language|Yaren Gerawa]] acikin birnin Bauchi da kewayen ta; [[Saya language|Yaren Zaar (Sayawa)]] daga kudu; [[Tangale language|Yaren Tangale]] daga kudu maso gabas; da kuma Jarawa daga kudu maso yamma. Mafi akasarin mutanen gari (kaso tamanin da biyar 85%) musulmai ne, da karamin kaso kiristoci da kaso shida 6% da maguzawa da kaso tara 9%.<ref>"Azare Town | Bauchi State". ''www.fmcazare.gov.ng''. Retrieved 27 February 2022.</ref>
A farkon shekarun alif dubu da dari takwas 1800s, [[Fulani]] Jihadi sun kwace mafi akasarin garin birnin Bauchi na yau, sannan suka kafa Masarautar Bauchi a karkashin Daular Masarautar Musulunci na Sokoto. A karni na dubu daya da shatara 1900 ne Turawan mulkin mallaka suka mamaye Masarautar kuma suka hade ta a cikin [[Yankin Mulkin Mallaka na Arewacin Najeriya]] wacce daga bisani ta zamo Najeriya karkashin mulkin Turawa, kafin samun 'yanci a shekarar alif dari Tara da sittin 1960. Tun asali, yankin Jihar Bauchi a yau tana cikin Yankin Arewa bayan samun 'yanci har zuwa shekarar alif ta 1967 lokacin da aka raba yankin kuma jihar ta fada karkashin [[Jihar Arewa ta Gabas]].<ref>"Bauchi State". ''Nigerian Investment Promotion Commission''. 7 January 2019. Retrieved 27 February 2022.</ref> Bayan rarraba Jihar Arewa ta Gabas, an kafa Jihar Bauchi a ranar uku 3 ga watan Fabrairu shekara ta dubu daya da dari tara da saba'in da shida 1976 tare da sauran jihohi goma. Shekaru ashirin (20) kuma bayan kafata, an hade wasu kananan hukumomi daga yammacin Jihar inda suka samar da Jihar [[Gombe (jiha)|Gombe]].
[[Fayil:Emir of Bauchi Main Palace.jpg|thumb|bauchi emir]]
A matsayinta na jihar da ta dogara da noma, tattalin arzkin Jihar sun ta'allaka ne akan dabbobi da hatsi, kamansu [[Auduga|auduga]], [[Gyaɗa|gyaɗa]], [[Dawa|dawa]], [[Tumatir|tumatiri]] da kuma [[Doya|doya]] tare da cigaba a fannin noman rani na kara habaka samar da abinci tun zamanta jiha. Sannan akwai masana'antu na sarrafa abinci da masana'antun sarrafa kayan abinci na gwan-gwani,da kuma hako ma'adanai kamar tin da columbite, da kuma wuraren bude idanu kamar [[Dajin shakatawa na Yankari]] da koramunta na ''Wikki Springs''.<ref>"Bauchi - state, Nigeria". ''britannica.com''. Archived from the original on 18 October 2014. Retrieved 14 December 2021.</ref>
== Asalin Suna ==
Dangane da [[tarihi]] na [[gargajiya]], garin ya samo asali ne daga wani mafarauci mai suna Baushe, wanda ya zauna a yankin kafin zuwan jagoran masarutar na farko wato Yakubu (wacce aka samar a tsakanin shekara ta 1800–10).<ref>"Bauchi - state, Nigeria". ''britannica.com''. Archived from the original on 18 October 2014. Retrieved 30 April 2018.</ref> Jihohin Bauchi da [[Adamawa]] sun kasance kasashen 'yanci da kasuwanci ga mutanen [[Daular]] [[Fulani]] na [[Sokoto]].<ref>Johnston, Hugh A.S. (1967). ''The Fulani Empire of Sokoto''. [[Oxford University Press]]. p. 161. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Musamman:BookSources/0-19-215428-1|<bdi>0-19-215428-1</bdi>]].</ref>
== Tarihi ==
[[File:ASC Leiden - Rietveld Collection - Nigeria 1970 - 1973 - 01 - 068 Sallah festivities in Bauchi. Rich horsemen in white, with red and white parasol for the ceremonial ruler of Bauchi.jpg|thumb|Bauchi a Shekarar 1970]]
Wurin da ake kira Bauchi ta kasance kafin shekarar 1976 gunduma a yankin [[Jihar Arewa ta Gabas]]. Dangane da kidayar shekara ta 2006, Jihar tana da mutane kimanin 4,653,066.
Jihar Bauchi ta samu cigaba iri-iri a cikin 'yan shekarun nan. Akwai harshen [[Ajawa language|Ajawa]] da akeyin amfani dashi a jihar Bauchi, amma daga bisani ya bace a tsakanin shekarun 1920 da shekara ta 1940 inda asalin masu amfani da harshe suka sauya zuwa [[Hausa]].<ref>Ajawa language at ''Ethnologue''</ref>
A lokacin mulkin [[Turawa]] har zuwa samun 'yanci, tana cikin yankin [[Plateau]] da Yankin Arewacin Najeriya, har zuwa shekara ta 1967 lokacin da aka samar da jihohi, yayin da yankunan Bauchi, [[Borno|Borno]], da [[Adamawa|Adamawa]] suka hade wajen samar da [[Jihar Arewa ta Gabas]].
Bayan samar da Jihar Bauchi a shekara ta 1976, a lokacin Jihohi biyu Bauchi da [[Gombe]] na hade, jihar nada kananan hukumomi 16. Daga bisani an kara yawan kananan hukumomin zuwa 20 sannan daga bisani 23. Haka zalika, a shekara ta 1997, an samar da Jihar Gombe, daga Jihar Bauchi inda aka samu karin kananan hukumomi a kasar, inda aka bar Jihar Bauchi da kananan hukumomi 20 kamar yadda aka zayyano a kasa:
== Kananan Hukumomi ==
Jihar Bauchi nada adadin Kananan hukumomi ashirin (20). Sune:
{| class="sortable wikitable"
|-
! Karamar Hukuma
! Fadin kasa (km<sup>2</sup>)
! Adadin 2006<br> Mutane
! Cibiyar Karamar Hukuma
! Lambar aika<br>sako
|-
| [[Bauchi]]
| align="right"|3,687
| align="right"|493,810
| [[Bauchi]]
| 740
|-
| [[Tafawa Balewa, Nigeria|Tafawa Balewa]]
| align="right"|2,515
| align="right"|219,988
| [[Bununu, Nigeria|Bununu]]
| 740
|-
| [[Dass, Nigeria|Dass]]
| align="right"|535
| align="right"|89,943
| [[Dass, Nigeria|Dass]]
| 740
|-
| [[Toro, Nigeria|Toro]]
| align="right"|6,932
| align="right"|350,404
| [[Toro, Nigeria|Toro]]
| 740
|-
| [[Bogoro]]
| align="right"|894
| align="right"|84,215
| [[Bogoro]]
| 741
|-
| [[Ningi, Nigeria|Ningi]]
| align="right"|4,625
| align="right"|387,192
| [[Ningi, Nigeria|Ningi]]
| 742
|-
| [[Warji]]
| align="right"|625
| align="right"|114,720
| [[Warji]]
| 742
|-
| [[Ganjuwa]]
| align="right"|5,059
| align="right"|280,468
| [[Kafin Madaki]]
| 742
|-
| [[Kirfi]]
| align="right"|2,371
| align="right"|147,618
| [[Kirfi]]
| 743
|-
| [[Alkaleri]]
| align="right"|5,918
| align="right"|329,424
| [[Alkaleri]]
| 743
|-
| ''Southern region totals''
| align="right"|''33,161''
| align="right"|''2,497,782''
|
|
|-
| [[Darazo]]
| align="right"|3,015
| align="right"|251,597
| [[Darazo]]
| 750
|-
| [[Misau]]
| align="right"|1,226
| align="right"|263,487
| [[Misau]]
| 750
|-
| [[Giade]]
| align="right"|668
| align="right"|156,969
| [[Giade]]
| 750
|-
| [[Shira, Nigeria|Shira]]
| align="right"|1,321
| align="right"|234,014
| [[Yana, Nigeria|Yana]]
| 750
|-
| [[Jama'are]]
| align="right"|493
| align="right"|117,883
| [[Jama'are]]
| 751
|-
| [[Katagum]]
| align="right"|1,436
| align="right"|295,970
| [[Azare]]
| 751
|-
| [[Itas/Gadau]]
| align="right"|1,398
| align="right"|229,996
| [[Itas]]
| 751
|-
| [[Zaki, Nigeria|Zaki]]
| align="right"|1,476
| align="right"|191,457
| [[Katagum]]
| 752
|-
| [[Gamawa]]
| align="right"|2,925
| align="right"|286,388
| [[Gamawa]]
| 752
|-
| [[Damban]]
| align="right"|1,077
| align="right"|150,922
| [[Damban]]
| 752
|-
| ''Northern region totals''
| align="right"|''15,035''
| align="right"|''2,178,683''
|
|
|}
== Garuruwa ==
[[File:Bauchi Emirate Palace (1).jpg|thumb|Bauchi Emirate Council]]
[[Kirfi]] Ta kasance Garine cikin Birnin Bauchi wadda keda aƙalla faɗin aƙalla 700 mita kewaye da gefenta ne rafin Gongola wanda ke isar da ruwa zuwa cikin garin. Wanda ya hade da babban kogin [[Benue]]. Gari ne mai tarin albarkoki, a bangaren [[Noma]] da [[Kiwo]].<ref name=":0">Haour, Anne., Rossi, Benedetta.p.165</ref> A al’adance ta kasance tana maraba ne kaɗai da mutanen da ake kira Kirfawa kuma ta fada karkashin gundumar [[Hausawa]]. [[Bincike]] akan garin Kirfi ya nuna cewa amsoshin da suka ƙunshi al’ada, da [[Addini]] da harkan [[Siyasa]] a kasar [[Hausa]] ana iya samun sa a garin Kirfi ta garin Bauchi.<ref name=":0" />
== Labarin kasa ==
Jihar Bauchi ta mamaye fadin kasa kimanin 49,119 km<sup>2</sup> (18,965 sq mi) inda ta mamaye kaso 5.3% na daukakin fadin Najeriya kuma tana zaune akan lambobin wuri na latitudes 9° 3' da 12° 3' arewa da kuma longitudes 8° 50' da [[11° gabas]].
Jihar tana da iyaka da jihohi bakwai, Kano da Jigawa daga arewa, Taraba da Plateau daga Kudu, Gombe da Yobe daga Gabas sai kuma Kaduna daga Yamma.
Jihar Bauchi na daga cikin jihohin arewan Najeriya dake da yanayin tsirrai iri biyu, [[Sudan (region)|Sudan savannah]] da kuma [[Sahel|Sahel savannah]]. Haka zalika akwai tsaunuka a kudancin yankin garin, dangane da alakarta da tsaunukan [[Jos Plateau]].
== Adadin jama'a ==
Akwai Kabilu daban daban har guda 55 a garin wanda suka hada da: Gerawa, Sayawa, [[Jarawa language (Nigeria)|Jarawa]], Kirfawa, Hausawa [[Bolewa]], Karekare, [[Kanuri people|Kanuri]], Fa'awa, Butawa, Warjawa, Zulawa, Boyawa, Badawa. Amma Fulani ne asalin kabilar garin. Hakan na nufin cewa suna da nasu asalin, al'adu, addinai da makamantansu.
Akwai kamaiceceniya tsakanin harsunan garin, dangane da ayyuka, al'adu, sutura, da kuma cudanya a tsakaninsu musamman ta hanyar auratanya da kasuwanci. Wasu daga cikin harsunan na da ba'a a tsakaninsu. da Sayawa da dai sauransu.
Bikin hawan sallah na daya daga cikin muhimman bukukuwa da ke jawo 'yan kallo a duk shekara.<ref>"A 100-Year-Old Muslim Festival of Horse Riding". ''Folio Nigeria''. Retrieved 17 August 2020.</ref>
== Ilimi ==
[[Jami'ar Abubakar Tafawa Balewa]]<ref>keetu (8 March 2018). "List Of Accredited Courses Offered In ATBU Bauchi". Retrieved 6 August2021.</ref> na nan acikin babban birnin Bauchi.<ref>keetu (8 March 2018). "List Of Accredited Courses Offered In ATBU Bauchi". Retrieved 6 August2021.</ref> Wasu daga cikin wuraren koyarwa sun hada da; Jami'ar Jihar Bauchi,<ref>"List Of BASUG Courses and Programmes Offered - MySchoolGist". ''www.myschoolgist.com''. 9 October 2020. Retrieved 6 August 2021.</ref> [[Abubakar Tatari Ali Polytechnic]]<ref>"Bauchi poly secures accreditation for 53 courses". ''The Nation''. 16 January 2018. Retrieved 27 March 2019.</ref> , [[Federal Polytechnic, Bauchi|Federal Polytechnic, Bauch]]<nowiki/>i.<ref>keetu (23 November 2017). "List Of Accredited Courses Offered In Federal Poly Bauchi". Retrieved 6 August 2021.</ref>, Aminu saleh college of Education Azare<ref>https://freedomonline.com.ng/coe-azare-introduces-4-pgd-courses-3-degree-programs-official/?amp=1</ref>Federal university of health science Azare<ref>https://independent.ng/federal-university-of-health-sciences-azare-matriculate-760-pioneer-students/</ref>
== Yaruka ==
Ire-iren harsunan [[West Chadic language]] da ake amfani dasu a Bauchi sun hada da:<ref>Blench, Roger (2019). ''An Atlas of Nigerian Languages'' (4th ed.). Cambridge: Kay Williamson Educational Foundation.</ref>
* [[North Bauchi languages]]
* [[South Bauchi languages]]
Yarukan Bauchi a jere da kananan hukumominsu.<ref>"Nigeria". ''Ethnologue'' (22 ed.). Retrieved 10 January 2020.</ref>
{| class="wikitable"
! LGA !! Languages
|-
| Alkaleri || Dass; Bole; Duguri; Giiwo; Guruntum-Mbaaru; Labir; Tangale
|-
| Bauchi || Bankal; Duguri; Dulbu; Galambu; Gera; Geruma; Giiwo; Guruntum-Mbaaru; Ju; Kir-Balar; Labir; Luri; Mangas; Mbat; Pa'a; Polci; Shiki; Tala; Zangwal
|-
| Bogoro || Saya
|-
| Darazo || Bole; Deno; Diri; Giiwo; Mburku; Ngamo; Zumbun
|-
| Dass || Bankal; Dass; Gwak; Polci; Saya; Shall-Zwall; Zari
|-
| Dukku || Bole
|-
| Gamawa || Karekare
|-
| Ganjuwa || Ciwogai; Gera; Geruma; Jimi; Kariya; Kubi; Miya
|-
| Kirfi || Bure
|-
| Misau || Fulato/Borno; Shuwa; Kanuri; Hausa; Fulani
|-
| Ningi || Diri; Gamo-Ningi; Kudu-Camo; Pa'a; Siri; Warji; Geruma
|-
| Tafawa Balewa || Sur; Vaghat-Ya-Bijim-Legeri; Zari; Bankal; Gwak; Izere; Saya
|-
| Toro || Bankal; Dass; Geji; Geruma; Gwa; Gyem; Iguta; Izere; Jere; Lame; Lemoro; Mawa; Panawa; Polci; Sanga; Saya; Shau; Tunzuii; Zari; Zeem; Ziriya
|-
| Zaki || Bade
|}
Sauran harsunan Bauchi sun hada da: Ajawa, Beele, Berom, Kanuri, Kwaami, Manga, Pero, da kuma Piya-Kwonci.
== Gwamnati ==
Gwamnan garin shine babban mai zartarwa, tare da fannin shari'a na garin na nan a birnin Bauchi.<ref>"Nigeria". ''Ethnologue'' (22 ed.). Retrieved 10 January 2020.</ref>
=== Gwamna ===
Gwamna Bauchi shine Mr. Bala AbdulKadir Mohammed, wanda ya lashe zabe a ranar 9 ga watan Maria ,shekara ta 2019 a karkashin jam'iyyar PDP. An rantsar dashi a ranar 29 ga watan Mayu, shekara ta 2019, wanda hakan tasa ya zamo gwamna na shida a Bauchi a karkashin mulkin dimukradiyya sannan kuma gwamna na 16 gaba daya. Baba Tela ne mataimakin gwamnan Bauchi.<ref>"Huge Crowd Gather for Bala Mohammed's Inauguration in Bauchi". ''THISDAYLIVE''. 29 May 2019. Retrieved 1 April 2022.</ref><ref>"Nigerian States". ''www.worldstatesmen.org''. Retrieved 2 April 2022.</ref>
== Kiwon Lafiya ==
Jihar [[Bauchi (birni)|Bauchi]] na da tarin [[Asibiti|asibitoci]] daman hukumomin kiwon lafiya, wannnan sun hada da:
* Abubakar Tafawa Balewa Teaching Hospital<ref>https://dailytrust.com/atbu-teaching-hospital-doctors-others-unite-for-patients-wellbeing/</ref><ref>https://dailypost.ng/2022/11/28/over-300-in-bauchi-to-benefit-from-free-medical-programme/</ref>
* Bauchi State Hospital<ref><nowiki>https://tribuneonlineng.com/bauchi-hospital-management-board-restates-commitment-to-effective-healthcare-services/</nowiki></ref>
* Al-amin Hospital
* Niima Consultants Hospital
* Albishir Clinic and Maternity
* Proactive Clinic and Hospital Ltd.
* Reemee Medicare Nigeria Limited.
== Sanannun Mutane ==
* [[Abubakar Tafawa Balewa]], first and only prime minister of Nigeria
* [[Jude Rabo]], vice-chancellor of Federal University, Wukari
* Tijjani Yusuf Guruntum.
* [[Isa Yuguda]]. Dan Siyasa, tsohon gwamnan jihar Bauchi daga 2007 zuwa 2015.
* [[Bala Mohammed|Bala Muhammed]]. Dan Siyasa
* [[Mohammed Abdullahi Abubakar|Muhammed Abdullahi Abubakar]]. Dan Siyasa
* [[Sa'adu Zungur]]. Mawaki
* [[Adamu Muhammad Bulkachuwa]]. Dan shiyasa.
* Isa Hassan Jama'are.
== Hotuna ==
<gallery>
Fayil:Bauchi state university Gadau.jpg|thumb|Bauchi jahace Mai girma
File:Emir of Bauchi Main Palace.jpg|thumb|Masarautar Bauchi
File:Top view of bauchi state capital Nigeria.jpg|thumb|Bauchi
File:Bauchi State Governor Mohammed Abubakar with USAID Mission Director Michael Harvey 3.jpg|thumb|Bauchi
File:Durba banner carrier.jpg|thumb|Al'ummar Bauchi a wajen bukukuwan al'ada
File:Federal government road linked from bauchi state to biu along bcga.jpg|thumb|Federal government of Bauchi
File:Sumu wildlife park 3.jpg|thumb|Gidan namun daji na bauchi
</gallery>
== Bibiliyo ==
* Haour, Anne., Rossi, Benedetta (2010) ''Being and becoming Hausa : interdisciplinary perspectives.Leiden: Brill. [[ISBN]] 978-90-04-1854-25''
==Manazarta==
{{Reflist|2}}
{{Jihohin Najeriya}}
{{DEFAULTSORT:Bauchi}}
[[Category:Jihohin Nijeriya]]
62yd0l79udsaptbcat7smaf8ohrkfww
Jon Ashton (1979)
0
4680
971367
968706
2026-10-25T13:29:04Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971367
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Lee Aronsohn in September 2011.jpg|thumb|Jon Ashton]]
'''Jon Ashton''' (an haife a shekara ta 1979), shi ne dan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar Ingila.<ref name="az">{{cite web|title=Jon Ashton|url=http://www.neilbrown.newcastlefans.com/player8/jonashton.html|work=Post War English & Scottish Football League A–Z Player's Database|publisher=Neil Brown|access-date=16 June 2013}}</ref><ref name="gos">{{cite web|title=Jon Ashton|url=http://www.greensonscreen.co.uk/gosdb-players2.asp?pid=22&scp=1,2,5,6,7|publisher=Greens on Screen|access-date=16 June 2013}}</ref><ref name="gos"/><ref>{{cite news|title=Nationwide summer signings|url=https://www.theguardian.com/football/2000/aug/12/newsstory.sport2|access-date=16 June 2013|newspaper=The Guardian|date=12 August 2000}}</ref><ref name="az"/><ref>{{cite web|title=Anthony–Ayres|url=http://hyufc.com/features/a_z/hfc/anthony-ayres.html|publisher=Hayes & Yeading F.C|access-date=16 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20140106034500/http://hyufc.com/features/a_z/hfc/anthony-ayres.html|archive-date=6 January 2014|url-status=dead}}</ref><ref name="gos"/>
{{stub}}
==Manazarta==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Ashton, Jon}}
[[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar Ingila]]
0vuapwovawidrm3zo67gjgi9lc9c3py
Kano (jiha)
0
6161
971783
872969
2026-10-26T07:41:01Z
Matar Nasir
45916
/* */
971783
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[File:Aminu Ado Bayero.jpg|thumb]]
[[Fayil:Kano municipal council gate.jpg|thumb|Kano municipal council gate]][[File:Kano State.jpg|thumb]]
'''Jihar Kano''' jiha ce da take a Arewa, Maso Yammacin [[Najeriya]].<ref name=":0">{{cite web|date=2017-12-30|title=About Kano|url=https://kanostate.gov.ng/?q=about|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200519161413/https://kanostate.gov.ng/about|archive-date=2020-05-19|access-date=2020-05-19|website=Kano State}}</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kano_State</ref><ref>https://www.britannica.com/place/Kano-state-Nigeria</ref><ref>https://psnc.buk.edu.ng/about_kano</ref><ref>https://worldpopulationreview.com/country-rankings/muslim-population-by-country</ref><ref>https://www.withinnigeria.com/piece/2024/10/02/the-most-popular-state-in-nigeria-an-overview-of-kano-state/</ref><ref>https://zodml.org/discover-nigeria/states/kano-state</ref><ref>https://africame.factsanddetails.com/article/entry-357.html</ref><ref>{{Cite web |url=https://kaninvest.kn.gov.ng/country-profile/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2025-06-25 |archive-date=2025-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251016161415/https://kaninvest.kn.gov.ng/country-profile/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://demo.kaccima.ng/about-kano</ref><ref>{{Cite web |url=https://kaninvest.kn.gov.ng/kano-in-brief/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2025-06-25 |archive-date=2025-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125171106/https://kaninvest.kn.gov.ng/kano-in-brief/ |url-status=dead }}</ref> Tana da yawan faɗin ƙasa kimanin kilomita murabba’i 20,131 da yawan jama’a miliyan sha ɗaya da dubu hamsin da takwas da ɗari uku (a kiyasin shekarar 2011). Babban Birnin jihar shi ne birnin Kano]. [[Abba Kabir Yusuf]] ne gwamnan jihar tun daga zaɓen shekarar (2023), har zuwa yau. Ya sami matakin zama gwamna ne a jam'iyyar [[''new nigerian people party'']] (NNPP). Mataimakin gwamnan shi ne [[Nasiru Gawuna|Aminu Abdussalam Gwarzo]]. Sanusi Lamido Sanusi shi ne Sarkin Kano daga ranar 9 ga watan Maris, 2020 zuwa rana maikamar ta yau. Dattijan jihar sun haɗa da; [[Aminu Kano]], [[Maitama Sule]], [[Sani Abacha]], [[Murtala Mohammed]].<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kano_State</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Abba_Kabir_Yusuf</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Aminu_Abdussalam_Gwarzo</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Sanusi_Lamido_Sanusi</ref><ref>https://punchng.com/kano-emirate-gov-reinstates-sanusi-after-four-year-deposition/</ref><ref>https://pmnewsnigeria.com/2023/06/28/kano-deputy-governor-assumes-office-as-commissioner-for-lg/</ref><ref>https://businessday.ng/news/article/governor-abba-restores-sanusi-as-emir-of-kano/</ref><ref>https://www.vanguardngr.com/2021/11/breaking-court-orders-kano-state-to-apologise-to-sanusi-pay-him-n10m/</ref><ref>https://punchng.com/kano-emirate-gov-reinstates-sanusi-after-four-year-deposition/</ref>
== Tarihi ==
Jihar Kano ta zamani ita ce wurin da wasu masarautu da dauloli suka taɓa zama, ciki har da Masarautar Kano, wadda ta kasance a kan Tudun Dalla (Hausa: Dutsen Dala) kuma ta wanzu tun daga 1000 CE zuwa 1349.<ref>"Kano State Government". 1 May 2010. Archived from the original on 1 May 2010. Retrieved 14 March 2021</ref> A shekara ta 1349, an kafa Masarautar Kano lokacin da Yaji na ɗaya ya karɓi Musulunci kuma ya zama Sarkin Musulmi na farko<ref>"Hausa" (PDF). Archived (PDF) from the original on 22 February 2022. Retrieved 14 March 2021</ref> A shekara ta 1463, an buɗe Kasuwar Kurmi, wanda ya taimaka wa birnin Kano ya zama cibiyar harkokin kasuwanci a ƙasar Hausa.<ref>"Kano Markets". Kano State. 6 June 2018. Archived from the original on 19 May 2020. Retrieved 19 May 2020</ref> Kasuwar ta kasance a buɗe a yau kuma muhimmancinta na tarihi yana bayyana a cikin laƙabin jihar, Cibiyar Kasuwanci.<ref>"Kano | Map, Location, History, & Facts | Britannica". Encyclopedia Britannica. Archived from the original on 11 March 2026. Retrieved 13 April 2026</ref>
A cikin ƙarni na sha shida (16) da 17, Masarautar Kano ta zama ɗaya daga cikin mafi ƙarfi a cikin Masarautun Hausa. Bayan jihadin Fulani na 1804-08, Masarautar Kano ta kawar da tsohuwar masarautar. Sarki Ibrahim Dabo ya yi wasu gyare-gyare na gudanarwa, yana neman haɓaka kasuwanci a yankin.<ref>Miers, Suzanne; Klein, Martin A. (1999). Slavery and Colonial Rule in Africa. Psychology Press. <nowiki>ISBN 978-0-7146-4884-2</nowiki>. Archived from the original on 4 August 2020. Retrieved 19 May 2020.</ref>
Shugabanni a wannan lokacin sun ƙarfafa 'yan kasuwa<ref>"Why is business suffering in Kano?". BBC News. Archived from the original on 22 February 2022. Retrieved 21 February 2021</ref> su ƙaura daga Katsina, suna cin gajiyar hare-hare daga Masarautar Hausa ta Maradi.<ref>"History – Kano State Government". Retrieved 16 January 2025.</ref> Shugabannin Khalifanci sun ƙarfafa cinikin goro na kola, kuma Kano ita ce mafi cin gajiyar cinikin kowace shekara na kimanin dala miliyan 30.[an buƙaci ambato] Masana'antun sana'o'i suma sun bunƙasa a lokacin kafin mulkin mallaka, wanda ke ba da gudummawa ga ci gaban lardin.[an buƙata ambato]
A shekara ta 1903, Daular Burtaniya ta mamaye Masarautar Kano, ta haɗa ta cikin Kariyar Arewacin Najeriya.<ref>"The Fall of Kano | History Today". Archived from the original on 7 October 2021. Retrieved 14 March 2021</ref> Manyan ƙabilu a Kano kafin mulkin mallaka sune Hausa, Fulani, Barebari (Kanuri), Tuareg, Larabawa, Nupe da kuma wasu ƙabilu daga kudancin Najeriya. Yawancin mutane a Kano sun zo amfani da Hausa a matsayin harshen farko yayin da wasu suka gane cewa Hausawa ne.<ref>"The Fall of Kano | History Today". Archived from the original on 7 October 2021. Retrieved 14 March 2021</ref>
Tun bayan samun 'yancin kai na Najeriya, Jihar Kano ta haɓaka tattalin arziki mai bambancin ra'ayi, ta kafa kanta a matsayin cibiyar masana'antu, <ref>"Kano Metropolis". Archived from the original on 22 February 2022. Retrieved 27 August 2023..</ref> noma, [20] da bankin Musulunci.[30]<ref>"Islamic Finance Nigeria". SukFin. Archived from the original on 30 September 2020. Retrieved 7 May 2020</ref> An ƙirƙiri jihar Kano a ranar 27 ga Mayu 1967.[5] A shekarar 1991, wani ɓangare na Jihar Kano ya zama Jihar Jigawa.
== Yanayin Ƙasa ==
Yanayi
Yanayin jihar Kano yana da bambancin ruwan sama tsakanin shekarun 1970 zuwa 1980, tare da fari da kuma yanayin kusan fari. Tsakanin shekarun 1990 zuwa 2015, yanayin danshi ya inganta sosai amma ga canjin ruwan sama a jihar.<ref>Buba, L. F. (2010). Spatio-temporal rainfall and temperature variation in northern Nigeria. A Ph.D. Thesis submitted to the Geography Department, Bayero University, Kano.</ref>[ana buƙatar ƙarin bayani] Duk da haka, tun daga shekarar 2015 an sami ƙaruwa sosai a ruwan sama.<ref>Badamasi, M.M. (2014). Vegetation and Forestry in Tank, A.I. & Morale, S.B. (Eds.) Kano Government, Society and Development. London & Abuja: Adonis and Abbey Publishers.</ref> Dangane da rahoton Hukumar Kula da Yanayi ta Najeriya (NIMET), adadin ruwan sama ya bambanta tsakanin shekaru tare da matsakaicin ƙimar 897.7 mm (35.34 in).<ref>"Kano my state". www.kanodashboard.ng. Retrieved 4 October 2023.</ref>
A cikin kwata na farko na 2022, NIMET ta yi gargaɗi game da ambaliyar ruwa a wasu jihohi, ciki har da Kano. Hukumar ta yi iƙirarin cewa gargaɗin da ta yi ya dogara ne akan adadin da kuma yadda aka samu ruwan sama a ƙasar a lokacin damina. A cewar Hukumar Gaggawa ta Jihar Kano (SEMA), gundumomi 25 na kananan hukumomi sun fuskanci ambaliyar ruwa sakamakon ruwan sama mai tsanani da ya biyo baya.<ref>Maishanu, Abubakar Ahmadu (8 November 2022). "Special Report: Traders count losses as floods submerge West Africa's largest textile market in Kano". Premium Times. Retrieved 10 November 2022.</ref>
Zafin jiki
Zafin Kano ya karu tun daga shekarun 1960 kuma wannan abin mamaki ne kwarai da gaske.<ref>Badamosi, M.M. (2014). Vegetation and Forestry in Tank A.I., Momale, S.B. (eds.) Kano Government, Society and Development. London & Abuja: Adonis and Abbey Publishers.</ref>[me yasa?] Zafin jiki na shekara-shekara na jihar yana tsakanin 26 °C zuwa 30 °C ga zafin rana, wanda yake da yawa, kuma ana iya auna shi tsakanin 13.1%, tare da danshin da ke tsakanin 17% da 90% bi da bi.<ref>Kowal & Knabe, J.M. & D.T. (1972). An agroclimatological atlas of northern states of Nigeria with explanatory notes. Zaria: ABU Press.</ref><ref>Olofin, E.A. (1987). Some aspects of the physical geographies of the Kano region and related human responses: Departmental lecture notes. Kano, Nigeria: Denis Standard Printers.</ref>
== Tattalin Arziki ==
Manyan kasuwanni da yawa suna nan a cikin Kano a yau, kamar Kasuwar Kurmi, Kasuwar Kantin Kwari,<ref>"Kantin Kwari market Archives". The Guardian. Lagos, Nigeria. Retrieved 30 December 2022</ref> Kasuwar Sabon Gari, Kasuwar Dawanau,<ref>"Dawanau:46-Yr-Old Kano Market That Determines Cost Of Grains In Nigeria". Daily Trust. 7 November 2018. Retrieved 12 September 2023</ref> Kasuwar Kofar Wanbai, Kasuwar Galadima, Kasuwar Yankura da Kasuwar Bata.[20] Yawancin waɗannan kasuwannin sun ƙware a wasu kayayyaki, kamar yadi ko hatsi.[20] Masana'antar rini da ta fara a ƙarni na 19 ta ba da gudummawa sosai ga ci gaban Kano.<ref>Iweze, Daniel Olisa (2021). "THE DYE INDUSTRY AND ECONOMIC PROSPERITY OF KANO IN THE 19th CENTURY". Journal of the Historical Society of Nigeria. 30.</ref><ref>"Nigeria biannual economic update: connecting to compete" (PDF). World Bank. Archived (PDF) from the original on 4 May 2021. Retrieved 22 February 2022</ref>
Aikin Noma
Ana yin noma da noma na kasuwanci a yankunan da ke wajen jihar. Wasu daga cikin amfanin gonakin abinci da ake nomawa sune gero, wake, dawa, masara da shinkafa don amfanin gida yayin da ake samar da gyada da auduga don fitarwa da kuma dalilai na masana'antu. A lokacin mulkin mallaka da kuma shekaru da dama bayan samun 'yancin kai na ƙasar, gyada da ake samarwa a jihar ta kasance ɗaya daga cikin manyan hanyoyin samun kuɗin shiga na ƙasar. Jihar Kano babbar ƙasa ce a fannin samar da fatu da fata, ridi, waken soya, auduga, tafarnuwa, danko da barkono.<ref>"Ease of Doing Business: Kano State Govt. woos investors with land". BusinessDay. Lagos, Nigeria. 24 August 2017. Retrieved 21 October 2023.</ref>
Wani bincike da aka gudanar a shekarar 2018 a Tudun Wada ya gano cewa yanayin zafi da ruwan sama na iya ƙaruwa tare da sauyin yanayi, wanda ke haifar da ƙarin damuwa ga amfanin gona, kuma zai buƙaci ƙarin daidaitawa da sauyin yanayi don ayyukan noma.<ref>Garba, J.I. (2018). "Awareness and Adaptation Strategies to Climate Change in Tudun Wada Local Government Area of Kano State". Zaria Geographer. 25 (1): 63–75. ISSN 2782-7739.</ref><ref>"Kano". BBC News. Archived from the original on 9 May 2021. Retrieved 21 February 2021.</ref><ref>"Why is business suffering in Kano?". BBC News. Archived from the original on 22 February 2022. Retrieved 21 February 2021.</ref>
Masana'antu
Jihar Kano ita ce cibiyar masana'antu ta biyu mafi girma bayan Jihar Legas a Najeriya kuma mafi girma a arewacin Najeriya. Wasu daga cikin masana'antunta sun haɗa da amma ba'a iyakance ga ba, yadi, tanning, takalma, kayan kwalliya, robobi, enamelware, magunguna, yumbu, kayan daki.[29] gami da kayan aikin noma, abubuwan sha masu laushi, abinci da abubuwan sha, kayayyakin kiwo, man kayan lambu, da abincin dabbobi.<ref>"Archived copy" (PDF). Archived (PDF) from the original on 9 September 2021. Retrieved 21 February 2021</ref> Kano kuma ita ce cibiyar masana'antar bankin Musulunci da ke bunƙasa a Najeriya<ref>Kasim Madugu, Yusuf. "Collapse of Textile Industry in Nigeria: A Study of Kano State, Nigeria" (PDF). Archived from the original (PDF) on 24 September 2021. Retrieved 27 August 2023.</ref>
== Manazarta ==
anyi wani mutum Mai suna malam sani Nasir Wanda yake a garin Kano
nz0gyw5yrz8jgo9shfsr0ioc6tmgdzx
Lagos (jiha)
0
6493
971777
689360
2026-10-26T07:32:56Z
Matar Nasir
45916
/* */
971777
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Uchenna Patrick Ezeja 15.jpg|thumb|Jihar lagos]]
[[File:Maryland at Night in Ikeja, Lagos State-Nigeria.jpg|thumb|Cikin Birnin Lagos]]
'''Jihar Lagos''' jiha ce da ke kudu maso yammacin [[Najeriya]]. Acikin duka jihohin Najeriya, itace jiha mai Mafi yawan jama'a, Kuma itace mafi banbanta ta fuskar
Girma. Ta hada iyaka da daga kudu da Bight of , daga yamma kuwa da iyaka na kasa da kasa da Jimhurriyar [[Gidan Kayan Tarihi Na Birnin Benin|Benin]], Jihar Legas ta hada iyaka da [[Osun|Jihar Osun]] daga gabas da kuma yamma wanda hakan ya sanya ta zamo jiha kadai da ta hada iyaka da wata jiha daga bangarori guda biyu. Ta samo sunanta daga babban birnin na Legas, wanda itace birni mafi girma ta fuskar yawan jama'a a Afirika. Jihar ta samo asali ne daga [[Jihar Yammacin Najeriya]] kuma tsohuwar Babban Birnin Najeriya a ranar ashirin da bakwai 27, ga watan Mayun shekara ta dubu daya da dari tara da sittin da bakwai 1967.
Ta fuskar yanayin kasa, Jihar mamaye take da ruwaye wadanda suka mamaye akalla Kaso uku cikin hudu na fadin jihar wanda suka hada da tekuna, creek da kuma koguna. Mafi girmansu sune tafkin lagoon dake Legas da kuma Lekki a yankin cikin garin inda ruwa daga kogin Osun da na Ogun ke kwararar a cikinsu. Koramu da tafkuna da dama na kwarara a cikin garin kuma suna cikin muhimman hanyoyin sufuri na mutane da kaya a jihar. Akan kasa kuwa, akwai kauyuka da dama a yankunan barin jihar wadanda ke da dabbobi da suka fara kwarewa kaman birrai nau'in Mona, ''tree pangolin,'' angulu da sauran tsirarun nau'ikan giwayen Afirka a dazukan. Acikin ruwa kuwa akwai dabbobi iri-iri wadanda suka hada da ''dabbar African manatee'' da kadoji.
Kabilu da dama ne ke zaune a Jihar Legas na tsawon shekaru tare da kabilar Yarbawa a matsayin asalin mazauna garin wadanda ke zaune a ko ina a fadin jihar tare da mutanen Ewe da [[Mutanen Ogu]] daga can kuryar yammacin jihar. A dalilin hijira da ya wanzu tun a karni na 19, mutane iri iri 'yan asalin Najeriya da kasahen kewaye ke zaune a yankin kamar [[Mutanen Edo]], [[Fulani]], [[Hausawa]], [[Igbo]], [[Mutanen Ijaw]], [[Mutanen Ibibio]] da [[Nufawa]] da dai sauransu. Har wayau akwai kabilu daga kasashen wajen Najeriya ta yau wnda suka hada da [[Sare dazuzzuka a British Columbia|Saro (Mutanen kasar Sierra Leone)]] da kuma [[Yan Brazil a Najeriya|Amaro (Mutanen Brazil]]) da ke zaune a Najeriya wadanda iyalai ne na bayi da suka dawo Afirka a karni na dubu daya da dari takwas 1800. Tare da sauran 'Yan gudun hijira na kwanannan daga yankunan kasashen [[Sin]], [[Ghana]], [[Indiya]], [[Togo]] da kuma [[Birtaniya]] wadanda ke taka muhimmin rawa a bangaren bunkasar yawan mutanen jihar. Ta fuskar addinai kuwa, Jihar ta rarrabu tsakanin kaso Hamsin da biyar 55% a Matsayin kiristoci, musulmai kuma Kusan kimanin kaso arba'in 40%, da kuma kaso biya 5% wadanda ke bin addinan gargajiya ko wani hakan.
Tana da yawan fili kimani na kilomita araba’in 3,577, da yawan jama’a miliyan sha bakwai da dubu dari biyar da hamsin da biyu da dari tara da arba'in (jimillar shekarar dubu biyu da sha biyu 2012). Babban birnin tarayyar jahar ita ce [[Lagos (birni)|Legas]]. [[Babajide Sanwo-Olu]], shi ne gwamnan jihar tun zaben shekara ta dubu biyu da sha biyar 2015, har zuwa yau. Mataimakin gwamnan shi ne [[Oluranti Adebule]]. Dattijai a jihar sun hada da: [[Bola Tinubu]], [[Oluremi Tinubu]], [[Solomon Olamilekan Adeola]] da [[Gbenga Bareehu Ashafa]].
[[File:Market - Ikija, Lagos, Nigeria.jpg|thumb|Kasuwar kayan miya a lagos]]
==kananan Hukumomi.==
[[File:Ojota Lagos sha biyu(21).jpg|thumb|Lagos]]
Jihar Lagos ta rabu gida Biyar (5) wurin rabe-raben ayyuka, wadanda suka kara rabuwa zuwa [[Kananan Hukumomin Nijeriya|kananan Hukumomi]] ashirin (20). Sune:<ref name=state_population>{{cite web| url=http://www.lagosstate.gov.ng/index.php?page=subpage&spid=12&mnu=null| title=Lagos State - Population| access-date=2018-12-18| archive-date=2011-06-15| archive-url=https://web.archive.org/web/20110615075626/http://www.lagosstate.gov.ng/index.php?page=subpage&spid=12&mnu=null| url-status=dead}}</ref>
{| class="sortable wikitable"
|-
! Sunan Karamar hukuma
! Fadin kasa (km<sup>2</sup>)
! Kidayar Jama'a<br />ta dubu biyu da shida 2006
! Cibiyar Karamar hukuma
! Lambar<br />Aika Sako
|-
| [[Agege]]
| 11
| 459,939
| [[Agege]]
| 100
|-
| [[Alimosho]]
| 185
| 1,277,714
| [[Ikotun]]
| 100
|-
| [[Ifako-Ijaye]]
| 27
| 427,878
| [[Ifako]]
| 100
|-
| [[Ikeja]]
| 46
| 313,196
| [[Ikeja]]
| 100
|-
| [[Kosofe]]
| 81
| 665,393
| [[Kosofe]]
| 100
|-
| [[Mushin, Nigeria|Mushin]]
| 17
| 633,009
| [[Mushin, Nigeria|Mushin]]
| 100
|-
| [[Oshodi-Isolo]]
| 45
| 621,509
| [[Oshodi-Isolo|Oshodi/Isolo]]
| 100
|-
| [[Somolu|Shomolu]]
| 12
| 402,673
| [[Somolu|Shomolu]]
| 101
|-
| ''[[Ikeja Division]]''
| ''424''
| ''4,801,311''
|
|
|-
| [[Apapa]]
| 27
| 217,362
| [[Apapa]]
| 101
|-
| [[Eti-Osa]]
| 192
| 287,785
| [[Ikoyi]]
| 101
|-
| [[Lagos Island]]
| 9
| 209,437
| [[Lagos Island]]
| 101
|-
| [[Lagos Mainland]]
| 19
| 317,720
| [[Lagos Mainland]]
| 101
|-
| [[Surulere, Lagos State|Surulere]]
| 23
| 503,975
| [[Surulere, Lagos State|Surulere]]
| 101
|-
| ''[[Lagos Division]]''
| ''270''
| ''1,542,279''
|
|
|-
| [[Ajeromi-Ifelodun]]
| 12
| 684,105
| [[Ajeromi-Ifelodun|Ajeromi/Ifelodun]]
| 102
|-
| [[Amuwo-Odofin]]
| 135
| 318,166
| [[Festac Town]]
| 102
|-
| [[Ojo, Nigeria|Ojo]]
| 158
| 598,071
| [[Ojo, Nigeria|Ojo]]
| 102
|-
| [[Badagry]]
| 441
| 241,093
| [[Badagry]]
| 103
|-
| ''[[Badagry Division]]''
| ''746''
| ''1,841,435''
|
|
|-
| [[Ikorodu]]
| 394
| 535,619
| [[Ikorodu]]
| 104
|-
| ''[[Ikorodu Division]]''
| ''394''
| ''535,619''
|
|
|-
| [[Ibeju-Lekki]]
| 455
| 117,481
| [[Akodo]]
| 105
|-
| [[Epe, Nigeria|Epe]]
| 1,185
| 181,409
| [[Epe, Nigeria|Epe]]
| 106
|-
| ''[[Epe Division]]''
| ''1,640''
| ''298,890''
|
|
|-
| '''Total'''
| '''3,474'''
| '''9,019,534'''
| '''[[Ikeja]]'''
|
|-
|}
Sha shidan (16) farko na sunayen dake sama, sun kunshi wurare ne daga cikin garin birnin [[Lagos]]. Sauran kananan hukumomi hudun (4) kuma, wato (Badagry, Ikorodu, Ibeju-Lekki ds Epe) suna daga Jihar ne, amma ba daga cikin garin Birnin Lagos ba.
A shekara ta dubu biyu da uku 2003, yawancin kananan hukumomi ashirin (20) dake nan a yanzu, an rarraba su domin harkokin gudanar da aiki zuwa Local Council Development Areas. Wadanda sune a yanzu adadin su ya kai hamsin da shida 56, sune: Agbado/Oke-Odo, Agboyi/Ketu, Agege, Ajeromi, Alimosho, [[Apapa]], Apapa-Iganmu, Ayobo/Ipaja, Badagry West, Badagry, Bariga, Coker Aguda, Egbe Idimu, [[Ejigbo]],
Epe, Eredo, Eti Osa East, Eti Osa West, Iba, Isolo, Imota, [[Ikoyi]], Ibeju, Ifako-Ijaiye, Ifelodun, Igando/Ikotun, Igbogbo/Bayeku, [[Ijede]], Ikeja, Ikorodu North, Ikorodu West, Ikosi Ejinrin, Ikorodu, Ikorodu West, Iru/Victoria Island, Itire Ikate, Kosofe, Lagos Island West, Lagos Island East, Lagos Mainland, Lekki, Mosan/Okunola, Mushin, Odi Olowo/Ojuwoye, Ojo, Ojodu, Ojokoro, Olorunda, Onigbongbo, Oriade, [[Orile Agege]], Oshodi, Oto-Awori, Shomolu, Surulere and Yaba.<ref>{{cite web|url=http://www.lagosstate.gov.ng/index.php?page=ministrylist&mcat=lga&mtitle=Local+Government+Area&mnu=null|title=Local Government Areas|accessdate=2010-03-20|archive-date=2010-03-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20100324015622/http://www.lagosstate.gov.ng/index.php?page=ministrylist&mcat=lga&mtitle=Local%20Government%20Area&mnu=null|url-status=dead}}</ref>
== Manazarta. ==
{{reflist}}
{{Jihohin Najeriya}}
{{DEFAULTSORT:Lagos, Jihar}}
[[Category:Jihohin Nijeriya]]
dydwop1jay9m5h0tcw3ngnigyt1hqdl
Rimi (Nijeriya)
0
9061
971505
523688
2026-10-25T18:52:29Z
Salma Raddah
45959
971505
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Karamar Hukumar Rimi''' karamar hukuma ce dake a [[Jihar Katsina]] arewa maso yammacin [[Nijeriya]] wadda ke kan hanyar daga Katsina zuwa jihar [[kano]] [[Nijeriya]].<ref>{{cite web | title = Post Offices- with map of LGA | publisher = NIPOST | url = http://www.nipost.gov.ng/PostCode.aspx | accessdate = 2009-10-20 | url-status = dead | archiveurl = https://web.archive.org/web/20091007011423/http://www.nipost.gov.ng/PostCode.aspx | archivedate = 2009-10-07 }}</ref>
== Climate ==
Rimi tana fuskantar yanayi na rufe war Rana, a matsakaicin 56.78 a kowace shekara, a cikin rarrabuwar yanayi mai zafi, tare da yanayin zafi da hazo.<ref>{{Cite web |title=Rimi, Katsina, NG Climate Zone, Monthly Averages, Historical Weather Data |url=https://tcktcktck.org/nigeria/katsina/rimi |access-date=2023-08-28 |website=tcktcktck.org}}</ref><ref>{{Cite web |title=Rimi Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark |url=https://weatherspark.com/y/55129/Average-Weather-in-Rimi-Nigeria-Year-Round |access-date=2023-08-28 |website=weatherspark.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Katsina, UNICEF Train Science Teachers on Climate Change - THISDAYLIVE |url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2022/11/10/katsina-unicef-train-science-teachers-on-climate-change-3?amp=1 |access-date=2023-08-28 |website=www.thisdaylive.com}}</ref>
==Manazarta==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Rimi}}
[[Category:Kananan hukumomin jihar Katsina]]
{{Kananan Hukumomin Jihar Katsina}}
ep6a1ftpaz16j1gif9gb4apb63jpkze
Hadiza Bala Usman
0
10317
971595
966133
2026-10-25T21:06:37Z
Salma Raddah
45959
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1373148103|Hadiza Bala Usman]]"
971595
wikitext
text/x-wiki
Hadiza Bala Usman (an haife ta a ranar 2 ga watan Janairun shekara ta 1976) 'yar siyasar Najeriya ce wacce ta yi aiki a matsayin manajan darektan na Hukumar Kula da Tashoshin Jiragen Ruwa Na Najeriya daga shekara ta 2016 zuwa 2021.[1] Ta taba aiki a matsayin shugaban ma'aikatan gwamnan jihar Kaduna daga 2015 zuwa 2016.[2] An nada ta a matsayin mai ba da shawara na musamman kan Manufofin da Gudanar da Cibiyar Gudanar da Bayarwa (CDCU) ga Shugaba Bola Tinubu a watan Yunin 2023, tare da Hannatu Musawa, wanda a halin yanzu ke aiki a matsayin Ministan Fasaha, Al'adu da Tattalin Arziki na Najeriya.[3][4]
Tun daga shekara ta 2014, Usman tana ɗaya daga cikin waɗanda suka kafa kamfen ɗin Bring Back Our Girls, kuma memba ne na kafa jam'iyyar All Progressives Congress mai mulki.
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haifi Hadiza Bala Usman a ranar 2 ga watan Janairun shekara ta 1976 a [[Tarihin Zariya|Zaria]] ga dangin [[Fulani]] masu mulki na dangin [[Sulluɓawa|Sullubawa]] . Mahaifinta, [[Bala Usman|Yusufu Bala Usman]], jikan Sarkin Katsina [[Muhammadu Dikko|Muhammadu Katsina Dikko]], sanannen masanin kimiyya ne kuma masanin tarihi wanda ya kafa Cibiyar Ci gaban Dimokuradiyya, Bincike da Horarwa a Zaria . Kakanta, [[Abdullahi Bayero]] (mahaifin kakarta), shi ne Sarkin Kano na 10 daga 1926 zuwa 1953, kakan mahaifinta shine Durbin Katsina, kakanta shine [[Usman Nagogo]] Sarkin Katsina kuma kakanta shine Sarkin Katsin Muhammadu Dikko (mahaifiyar kakanta).
Usman ta girma a harabar [[Jami'ar Ahmadu Bello]] da ke Zaria, inda mahaifinta ke aiki. Ta fara karatunta a makarantar firamare ta jami'a kuma ta ci gaba da kammala karatun sakandare. A shekara ta 1996, ta shiga jami'ar kuma ta sami digiri na farko a harkokin kasuwanci a shekara ta 2000. Ta sami digiri na biyu a cikin karatun ci gaba daga Jami'ar Leeds a shekara ta 2009. <ref>{{Cite web |title=Management Team |url=https://nigerianports.gov.ng/history/executive-management-team/ |access-date=2020-02-12 |website=Nigerian Ports Authority |language=en-US}}</ref>
== Ayyuka ==
=== Kasuwanci masu zaman kansu ===
A shekara ta 1999, ta yi shekara guda a Cibiyar Ci gaban Demokradiyya da Horar da Bincike a Zaria a matsayin mataimakiyar bincike.<ref>{{Cite web |title=Event Speakers |url=http://www.wimbizannualconference.com/speakers.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160310085142/http://wimbizannualconference.com/speakers.php |archive-date=10 March 2016 |access-date=2 February 2016 |website=WimBiz}}</ref>
Daga nan ta yi aiki a Ofishin Kasuwancin Jama'a daga Yuli 2000 zuwa Agusta 2004 a matsayin jami'in kasuwanci. Daga Oktoba 2004 zuwa Janairu 2008, UNDP ta hayar da ita don [[Hukumar Gudanarwar Babban Birnin Tarayya|Gudanar da Babban Birnin Tarayya]] a matsayin mataimaki na musamman ga Ministan kan aiwatar da aikin.
A shekara ta 2011, Usman ya yi kamfen kuma ya rasa ga mazabar tarayya ta [[Musawa]] / [[Matazu]] a matsayin dan takarar Majalisa don Canjin Ci gaba. Daga nan sai ta shiga kungiyar Good Governance Group a Najeriya, wata kungiya mai zaman kanta, a matsayin darektan dabarun kasar daga 2011 zuwa Yuli 2015.
A cikin shekara ta 2014, biyo bayan satar 'yan makarantar Chibok da [[Boko Haram]] ta yi, Usman ya kafa kungiyar kamfen din Bring Back Our Girls don wayar da kan jama'a da kuma ba da shawarar ceton' yan makarantar da aka sace. Ta zaɓi launin ja don kamfen ɗin saboda alama ce ta "gargadi, haɗari, gargadi".Usman ya kuma taimaka wajen daidaita tarurruka tare da iyayen 'yan matan da aka sace da kuma mambobin gwamnatin Najeriya. Ta ci gaba da yin zanga-zanga tare da kungiyar har zuwa shekara ta 2016.
=== Sashen jama'a ===
A shekarar 2015, bayan zabensa, Gwamna [[Nasir Ahmad el-Rufai]] ya nada ta a matsayin Shugaban Ma'aikata ga [[Gwamnan jihar Kaduna|Gwamnan Jihar Kaduna]], don haka ta zama mace ta farko da ta rike wannan mukamin. [[Muhammadu Buhari|Shugaba Muhammadu Buhari]] ne ya nada ta a matsayin manajan darakta na Hukumar Kula da Tashoshin Jiragen Ruwa ta Najeriya (NPA) a watan Yulin 2016.<ref>{{Cite web |last=Nsehe |first=Mfonobong |title=Meet Hadiza Bala Usman, The Incredible Young Woman Running Nigeria's Port Authority |url=https://www.forbes.com/sites/mfonobongnsehe/2017/05/15/meet-the-incredible-young-woman-running-nigerias-port-authority/ |access-date=2020-02-13 |website=Forbes |language=en}}</ref> Naɗin ta ya haifar da rikice-rikice da yawa yayin da mutane da yawa suka ga nadin ta a matsayin kabilanci kuma suka yi tambaya game da cancanta ga takamaiman rawar. A ranar 6 ga Mayu, 2021, Shugaba Muhammadu Buhari ya amince da dakatarwarta a matsayin manajan darakta na [[Hukumar Tashar Jirgin ruwa ta Nijeriya|Hukumar Kula da Tashoshin Jiragen Ruwa ta Najeriya (NPA)]] . Usman, wanda aka sake nada shi kwanan nan a karo na biyu, an dakatar da shi bayan wani taron jama'a tare da ministan sufuri na lokacin [[Rotimi Amaechi]]. Ta kasance Mataimakin Darakta Janar na Tinubu / Shettima APC Presidential Campaign Council don [[Zaben Shugabancin Najeriya 2023|Zaben shugaban kasa na 2023]].
Littafinta, Stepping on Toes: My Odyssey at Nigerian Ports Authority, TheCable Books ne suka buga shi a watan Afrilun 2023.
A watan Yunin 2023, [[Bola Tinubu|Bola Ahmed Tinubu]] ya nada ta a matsayin Mai ba da shawara na Musamman ga Shugaban kasa kan daidaita manufofi. <ref>{{Cite web |last=Oduah |first=Henry |date=2023-06-19 |title=Tinubu appoints Hadiza Bala Usman special adviser |url=https://www.qed.ng/tinubu-appoints-bala-usman-special-adviser/ |access-date=2024-09-01 |website=QED.NG |language=en-US}}</ref>
== Rayuwa ta mutum ==
Usman ta auri masanin tattalin arziki Tanimu Yakubu Kurfi, wanda ya yi aiki a karkashin tsohon (mutumin) Shugaba [[Umaru Musa Yar'adua]] a matsayin mai ba da shawara kan tattalin arziki. Tare suna da yara maza biyu. .A halin yanzu ta auri [[Shehu Dikko]], shugaban hukumar wasanni ta kasa (NSC) a Najeriya.
== Sanarwa ==
An san Usman a hanyoyi daban-daban saboda nasarorin da ta samu a bangaren teku a matsayin Sarauniya ta Maritime <ref>{{Cite web |title=Queen Maritime Award |url=http://www.tradenewswire.net/npa-md-queen-hadiza-bala-usman-receives-recognition-award-vivian-fowler-memorial-college-girls-photo/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210505120310/http://www.tradenewswire.net/npa-md-queen-hadiza-bala-usman-receives-recognition-award-vivian-fowler-memorial-college-girls-photo/ |archive-date=5 May 2021 |access-date=2021-05-05 |website=Trade News Wire}}</ref> da kuma hidimar jama'a ta [[Najeriya]] a cikin "A karkashin Shugabannin 50 a Ayyukan Jama'a" a cikin 2021 lokacin da ta sami lambar yabo ta mata mai zartarwa a cikin aikin jama'a (Maritime) tare da wasu fitattun mata a cikin hidimar jama'aa.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1976]]
[[Rukuni:Ƴan siyasan Najeriya]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
mp4tayaunfxluk5iyhy1kurppwga31n
971597
971595
2026-10-25T21:07:01Z
Salma Raddah
45959
971597
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Hadiza Bala Usman (an haife ta a ranar 2 ga watan Janairun shekara ta 1976) 'yar siyasar Najeriya ce wacce ta yi aiki a matsayin manajan darektan na Hukumar Kula da Tashoshin Jiragen Ruwa Na Najeriya daga shekara ta 2016 zuwa 2021.[1] Ta taba aiki a matsayin shugaban ma'aikatan gwamnan jihar Kaduna daga 2015 zuwa 2016.[2] An nada ta a matsayin mai ba da shawara na musamman kan Manufofin da Gudanar da Cibiyar Gudanar da Bayarwa (CDCU) ga Shugaba Bola Tinubu a watan Yunin 2023, tare da Hannatu Musawa, wanda a halin yanzu ke aiki a matsayin Ministan Fasaha, Al'adu da Tattalin Arziki na Najeriya.[3][4]
Tun daga shekara ta 2014, Usman tana ɗaya daga cikin waɗanda suka kafa kamfen ɗin Bring Back Our Girls, kuma memba ne na kafa jam'iyyar All Progressives Congress mai mulki.
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haifi Hadiza Bala Usman a ranar 2 ga watan Janairun shekara ta 1976 a [[Tarihin Zariya|Zaria]] ga dangin [[Fulani]] masu mulki na dangin [[Sulluɓawa|Sullubawa]] . Mahaifinta, [[Bala Usman|Yusufu Bala Usman]], jikan Sarkin Katsina [[Muhammadu Dikko|Muhammadu Katsina Dikko]], sanannen masanin kimiyya ne kuma masanin tarihi wanda ya kafa Cibiyar Ci gaban Dimokuradiyya, Bincike da Horarwa a Zaria . Kakanta, [[Abdullahi Bayero]] (mahaifin kakarta), shi ne Sarkin Kano na 10 daga 1926 zuwa 1953, kakan mahaifinta shine Durbin Katsina, kakanta shine [[Usman Nagogo]] Sarkin Katsina kuma kakanta shine Sarkin Katsin Muhammadu Dikko (mahaifiyar kakanta).
Usman ta girma a harabar [[Jami'ar Ahmadu Bello]] da ke Zaria, inda mahaifinta ke aiki. Ta fara karatunta a makarantar firamare ta jami'a kuma ta ci gaba da kammala karatun sakandare. A shekara ta 1996, ta shiga jami'ar kuma ta sami digiri na farko a harkokin kasuwanci a shekara ta 2000. Ta sami digiri na biyu a cikin karatun ci gaba daga Jami'ar Leeds a shekara ta 2009. <ref>{{Cite web |title=Management Team |url=https://nigerianports.gov.ng/history/executive-management-team/ |access-date=2020-02-12 |website=Nigerian Ports Authority |language=en-US}}</ref>
== Ayyuka ==
=== Kasuwanci masu zaman kansu ===
A shekara ta 1999, ta yi shekara guda a Cibiyar Ci gaban Demokradiyya da Horar da Bincike a Zaria a matsayin mataimakiyar bincike.<ref>{{Cite web |title=Event Speakers |url=http://www.wimbizannualconference.com/speakers.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160310085142/http://wimbizannualconference.com/speakers.php |archive-date=10 March 2016 |access-date=2 February 2016 |website=WimBiz}}</ref>
Daga nan ta yi aiki a Ofishin Kasuwancin Jama'a daga Yuli 2000 zuwa Agusta 2004 a matsayin jami'in kasuwanci. Daga Oktoba 2004 zuwa Janairu 2008, UNDP ta hayar da ita don [[Hukumar Gudanarwar Babban Birnin Tarayya|Gudanar da Babban Birnin Tarayya]] a matsayin mataimaki na musamman ga Ministan kan aiwatar da aikin.
A shekara ta 2011, Usman ya yi kamfen kuma ya rasa ga mazabar tarayya ta [[Musawa]] / [[Matazu]] a matsayin dan takarar Majalisa don Canjin Ci gaba. Daga nan sai ta shiga kungiyar Good Governance Group a Najeriya, wata kungiya mai zaman kanta, a matsayin darektan dabarun kasar daga 2011 zuwa Yuli 2015.
A cikin shekara ta 2014, biyo bayan satar 'yan makarantar Chibok da [[Boko Haram]] ta yi, Usman ya kafa kungiyar kamfen din Bring Back Our Girls don wayar da kan jama'a da kuma ba da shawarar ceton' yan makarantar da aka sace. Ta zaɓi launin ja don kamfen ɗin saboda alama ce ta "gargadi, haɗari, gargadi".Usman ya kuma taimaka wajen daidaita tarurruka tare da iyayen 'yan matan da aka sace da kuma mambobin gwamnatin Najeriya. Ta ci gaba da yin zanga-zanga tare da kungiyar har zuwa shekara ta 2016.
=== Sashen jama'a ===
A shekarar 2015, bayan zabensa, Gwamna [[Nasir Ahmad el-Rufai]] ya nada ta a matsayin Shugaban Ma'aikata ga [[Gwamnan jihar Kaduna|Gwamnan Jihar Kaduna]], don haka ta zama mace ta farko da ta rike wannan mukamin. [[Muhammadu Buhari|Shugaba Muhammadu Buhari]] ne ya nada ta a matsayin manajan darakta na Hukumar Kula da Tashoshin Jiragen Ruwa ta Najeriya (NPA) a watan Yulin 2016.<ref>{{Cite web |last=Nsehe |first=Mfonobong |title=Meet Hadiza Bala Usman, The Incredible Young Woman Running Nigeria's Port Authority |url=https://www.forbes.com/sites/mfonobongnsehe/2017/05/15/meet-the-incredible-young-woman-running-nigerias-port-authority/ |access-date=2020-02-13 |website=Forbes |language=en}}</ref> Naɗin ta ya haifar da rikice-rikice da yawa yayin da mutane da yawa suka ga nadin ta a matsayin kabilanci kuma suka yi tambaya game da cancanta ga takamaiman rawar. A ranar 6 ga Mayu, 2021, Shugaba Muhammadu Buhari ya amince da dakatarwarta a matsayin manajan darakta na [[Hukumar Tashar Jirgin ruwa ta Nijeriya|Hukumar Kula da Tashoshin Jiragen Ruwa ta Najeriya (NPA)]] . Usman, wanda aka sake nada shi kwanan nan a karo na biyu, an dakatar da shi bayan wani taron jama'a tare da ministan sufuri na lokacin [[Rotimi Amaechi]]. Ta kasance Mataimakin Darakta Janar na Tinubu / Shettima APC Presidential Campaign Council don [[Zaben Shugabancin Najeriya 2023|Zaben shugaban kasa na 2023]].
Littafinta, Stepping on Toes: My Odyssey at Nigerian Ports Authority, TheCable Books ne suka buga shi a watan Afrilun 2023.
A watan Yunin 2023, [[Bola Tinubu|Bola Ahmed Tinubu]] ya nada ta a matsayin Mai ba da shawara na Musamman ga Shugaban kasa kan daidaita manufofi. <ref>{{Cite web |last=Oduah |first=Henry |date=2023-06-19 |title=Tinubu appoints Hadiza Bala Usman special adviser |url=https://www.qed.ng/tinubu-appoints-bala-usman-special-adviser/ |access-date=2024-09-01 |website=QED.NG |language=en-US}}</ref>
== Rayuwa ta mutum ==
Usman ta auri masanin tattalin arziki Tanimu Yakubu Kurfi, wanda ya yi aiki a karkashin tsohon (mutumin) Shugaba [[Umaru Musa Yar'adua]] a matsayin mai ba da shawara kan tattalin arziki. Tare suna da yara maza biyu. .A halin yanzu ta auri [[Shehu Dikko]], shugaban hukumar wasanni ta kasa (NSC) a Najeriya.
== Sanarwa ==
An san Usman a hanyoyi daban-daban saboda nasarorin da ta samu a bangaren teku a matsayin Sarauniya ta Maritime <ref>{{Cite web |title=Queen Maritime Award |url=http://www.tradenewswire.net/npa-md-queen-hadiza-bala-usman-receives-recognition-award-vivian-fowler-memorial-college-girls-photo/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210505120310/http://www.tradenewswire.net/npa-md-queen-hadiza-bala-usman-receives-recognition-award-vivian-fowler-memorial-college-girls-photo/ |archive-date=5 May 2021 |access-date=2021-05-05 |website=Trade News Wire}}</ref> da kuma hidimar jama'a ta [[Najeriya]] a cikin "A karkashin Shugabannin 50 a Ayyukan Jama'a" a cikin 2021 lokacin da ta sami lambar yabo ta mata mai zartarwa a cikin aikin jama'a (Maritime) tare da wasu fitattun mata a cikin hidimar jama'aa.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1976]]
[[Rukuni:Ƴan siyasan Najeriya]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
excwmi38sg1eavpgexxllgd0mxj2ved
Hadiza Aliyu
0
10494
971591
966073
2026-10-25T21:03:07Z
Salma Raddah
45959
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1360835273|Hadiza Aliyu]]"
971591
wikitext
text/x-wiki
Hadiza Aliyu (listenⓘ; an haife ta 1 Yuni 1989), [1] wanda aka fi sani da Hadiza Gabon, 'yar wasan kwaikwayo ce kuma Mai shirya fim-finai Na Najeriya wacce ta bayyana a fina-fakkaatan Hausa da Ingilishi. [2] Tana aiki a matsayin jakada ga MTN Najeriya da Indomie noodles . [3][4] An ba Aliyu suna mafi kyawun 'yar wasan kwaikwayo a 2013 Best of Nollywood Awards kuma ta lashe lambar yabo ta 2nd Kannywood / MTN Awards a shekarar 2014.[5] Ita ce ta kafa Gidauniyar HAG . [5]
== Rayuwa ta farko da iyali ==
An haifi Hadiza Aliyu a ranar 1 ga Yuni 1989 a [[Libreville]], [[Gabon]], <ref>{{Cite web |last=All Africa |title=Nigeria: I Had to Learn Hausa to Feature in Kannywood - Hadiza Gabon |url=http://allafrica.com/stories/201312300834.html |access-date=28 December 2013 |publisher=Amina Alhassan and Mulikat Mukaila}}</ref> kuma 'yar tsohuwar jami'in gwamnati ce, Mallam Aliyu . Tana da zuriyar Gabonese a gefen mahaifinta kuma asalin [[Fulani]] ne daga [[Adamawa|Jihar Adamawa]], Najeriya a gefen mahaifiyarta. Aliyu ta halarci makarantun firamare da sakandare a ƙasar haihuwarta, inda ta dauki jarrabawar A-Level tare da burin zama lauya.<ref>{{Cite web |title=Gabon Official |url=http://www.gabonofficial.com/ |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20150324024235/http://www.gabonofficial.com/#!/biography/ |archive-date=2015-03-24}}</ref> Daga baya ta zaɓi doka a matsayin karatun digiri da ta fi so. Ta fara shekarar jami'arta a matsayin daliba, amma dole ne ta janye saboda wasu batutuwan da suka hana karatunta. An dakatar da ilimin Aliyu a lokacin, wanda ya ba ta damar neman shirin difloma a cikin harshen Faransanci sannan daga baya ta yi aiki a matsayin malamin harshen Faransashi a makarantar masu zaman kansu.
== Ayyukan wasan kwaikwayo ==
Aliyu ya shiga [[Kannywood]] bayan ya isa Najeriya daga Gabon. Ta koma daga [[Adamawa]] zuwa [[Kaduna (birni)|Kaduna]] bayan ta yanke shawarar shiga masana'antar fina-finai ta [[Kannywood]] tare da dan uwanta. Aliyu ta sadu da [[Ali Nuhu]] 'yan kwanaki bayan ya isa [[Kaduna (birni)|Kaduna]] kuma ya nemi taimakonsa ya zama 'yar wasan kwaikwayo. Ta fara fitowa a ''Artabu'' a shekara ta 2009, kuma ta zama sananniya a [[Kannywood|Masana'antar fina-finai ta Hausa]].<ref>{{Cite web |title=Hadiza Gabon - HausaFilms.tv |url=http://www.hausafilms.tv/actress/hadiza_gabon/}}</ref>
Aliyu, kamar [[Ali Nuhu]], [[Sani Musa Danja]], [[Yakubu Muhammad|Yakubu Muhammed]], [[Maryam Booth]], da [[Rahama Sadau]], sun yanke shawarar shiga [[Nollywood]] a shekarar 2017. Ta bayyana a fim dinta na farko na [[Nollywood]], Lagos Real Fake Life, tare da [[Mike Ezuruonye]], [[Mark Angel (mai-barkwanci)|Mark Angel]], da [[Emmanuella]].<ref>{{Cite web |last=Elites |first=The |date=21 September 2017 |title=Famous Kannywood Actress Hadiza Aliyu Gabon, Debuts In Nollywood Movie |url=http://www.theelitesng.com/famous-kannywood-actress-hadiza-aliyu-gabon-febuts-in-nollywood-movie/ |access-date=24 October 2019 |website=The Elites Nigeria}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 October 2018 |title=The trailer for Mike Ezuruonye's new movie 'Lagos Real Fake Life' isn't quite there yet » YNaija |url=https://ynaija.com/the-trailer-for-mike-ezuruonyes-new-movie-lagos-real-fake-life-isnt-quite-there-yet/ |access-date=24 October 2019 |website=YNaija}}</ref>
== Abin kunya ==
A cikin 2019, Babban Kotun Alkalin ya ba da umarnin kama Aliyu saboda rashin bayyana a kotu don magance zarge-zargen da abokin aikinta, Mustapha Naburaska ya yi mata.
A ƙarshen 2022, an kuma zargi Aliyu da karya alkawarin da ta yi wa wani mutum mai suna Bala Musa, ma'aikacin gwamnati a ƙarshen shekarunsa na arba'in. Ya yi iƙirarin cewa sun amince da yin aure bayan ya kashe ta 396,000, amma ta ki. Aliyu daga baya ta bayyana cewa ba ta san mutumin ba kwata-kwata.
Aliyu bai taba yin aure ba. Yaron da aka yi jita-jita a baya cewa 'yarta ce an tabbatar da ita 'yar'uwarta - 'yar' yar'uwarta, Maryam Gabon.
== ''Gabon Room Talk Show'' ==
Gabon's Room Talk Show wani shirin tattaunawa ne na yaren Hausa wanda Hadiza ya samar kuma ya shirya. An fara shi ne a ranar 19 ga Satumba, 2022, tare da fitowarsa ta farko tare da Dauda Kahutu Rarara da Sa'adatu Lawan a matsayin baƙi. ''Ellen'' da Koffee ne suka yi wahayi zuwa gare su tare da Karan, Gabon's Room Talk Show ya sami kulawa mai mahimmanci. Koyaya, wasu masu sukar sun ba da shawarar cewa Hadiza ba shi da asali da ƙwarewa don karɓar bakuncin shirin tattaunawa. Duk da waɗannan zarge-zarge, wasan kwaikwayon ya kasance shirin da aka tattauna sosai kuma sananne.<ref>{{Cite web |last=Bello |first=Fateema B. |date=3 April 2023 |title=Hadiza Gabon and talk show journalism |url=https://dateline.ng/hadiza-gabon-and-talk-show-journalism/#google_vignette |access-date=23 November 2024 |website=Dateline Nigeria}}</ref> Nunin yana bincika batutuwa da suka dace da masu sauraron harshen Hausa, gami da al'adu, nishaɗi, da batutuwan zamantakewa. Har ila yau, yana da baƙi daban-daban ciki har da fitattun mutane, shugabannin tunani, da masu tasiri.<ref>{{Cite web |last=Trust |first=Daily |date=23 June 2023 |title=Hadiza Gabon's 'unprofessional' talk show raises dust |url=https://africannewsagency.com/hadiza-gabons-unprofessional-talk-show-raises-dust-c1ffc6a4-6d5b-5b0a-98aa-f5fc2c9f3183/ |access-date=23 November 2024 |website=African News Agency |language=en-ZA}}</ref><ref>{{Cite web |title=Ba kure mutane nake yi a shirin Gabon's Room Talk Show ba - Hadiza Gabon - TRT Afrika |url=https://trtafrika.com/ha/lifestyle/ba-kure-mutane-nake-yi-a-shirin-gabons-room-talk-show-ba-hadiza-gabon-14088383 |access-date=23 November 2024 |website=Ba kure mutane nake yi a shirin Gabon's Room Talk Show ba - Hadiza Gabon |language=ha}}</ref>
== Hotunan fina-finai ==
Jerin fina-finai na Aliyu: <ref>{{Cite web |title=Gabon Official |url=http://www.gabonofficial.com/ |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20150324024235/http://www.gabonofficial.com/#!/filmography/ |archive-date=2015-03-24}}</ref>
{| class="wikitable"
|- style="background:#b0c4de; text-align:center;"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
!Irin wannan
|-
|
|''Daina Kuka''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|
|''Farar Saka''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|
|''Fataken Dare''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|
|''[[Kolo(film)|Kolo]]''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|
|''Mukaddari''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|
|''Sakayya''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|
|''Umarnin Uwa''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|
|''Ziyadat''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2009
|''Artabu''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2010
|''Wasila''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2010
|''Umarnin Uwa''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2012
|''Aisha Humaira''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2012
|'''Yar Maye''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2012
|''Badi Ba Rai''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2012
|''Akirizzaman''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2012
|''Dare Daya''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2012
|''Wata Tafi Wata''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2013
|''Da Kai Zan Gana''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2013
|''Haske''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2013
|''Ban Sani Ba''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2014
|''Mai Dalilin Aure''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2014
|''Daga Ni Sai Ke''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2014
|''Ali Yaga Ali''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2014
|''Basaja Takun Karshe''
|Zee
|Wasan kwaikwayo
|-
|2014
|''Uba Da 'Da''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2014
|''Indon Kauye''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Comedy / drama
|-
|2014
|''Ba'asi''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2014
|''Jarumta''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2017
|''Gida da waje''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2017
|''Ciki Da Raino''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Comedy / drama
|-
|2018
|''[[Lagos Real Fake Life|Legas Rayuwa ta Gaskiya]]''
|Halima
|Wasan kwaikwayo
|-
|2019
|''Hauwa Kulu''
|Hauwa (babban)
|Wasan kwaikwayo
|-
|2019
|''Wakili''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2019
|''Dan Birnin''
|Huwaila
|Wasan kwaikwayo
|-
|2019
|''[[Gidan Badamasi]]''
|Tani
|Comedy / drama
|}
== Daraja da kyaututtuka ==
[[File:Hadiza_Gabon.jpg|thumb|Hadiza Aliyu Gabon]]
Aliyu ta sami kyaututtuka da yawa, ciki har da Kyautar Nollywood ta 2013 da Kyautar Kannywood / MTN ta 2 a shekarar 2014. A shekara ta 2013, gwamnan [[Kano (jiha)|Jihar Kano]] na lokacin, [[Rabiu Kwankwaso|Dokta Rabiu Musa Kwankwaso]], ya girmama ta, don nuna godiya ga aikinta a matsayin 'yar wasan kwaikwayo. An kuma ba ta suna 'yar wasan kwaikwayo mafi kyau ta African Hollywood Awards . <ref>{{Cite web |last=Pax Nigerian |title=Hadiza Gabon, Usman Uzee honoured at African Hollywood Awards – Best Nigeria News |url=http://www.paxnigerian.com/hadiza-gabon-usman-uzee-honoured-at-african-hollywood-awards-best-nigeria-news/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180723122523/http://www.paxnigerian.com/hadiza-gabon-usman-uzee-honoured-at-african-hollywood-awards-best-nigeria-news/ |archive-date=23 July 2018 |access-date=6 November 2016 |publisher=Pax Nigerian}}</ref>
=== Kyaututtuka ===
Jerin kyaututtuka da Aliyu ya samu: <ref>{{Cite web |title=Gabon Official |url=http://www.gabonofficial.com/ |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20150324024235/http://www.gabonofficial.com/#!/awards-and-projects/ |archive-date=2015-03-24}}</ref>
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Kyautar
!Sashe
!Fim din
!Sakamakon
|-
! scope="row" |2013
|Kyautar Kwankwasiyya
|Kyautar Kyauta
|| {{Won}}
|-
! scope="row" |2013
|[[2013 Best of Nollywood Awards|2013 Mafi Kyawun Kyautar Nollywood]]
|Mafi kyawun 'yar wasan kwaikwayo (Hausa)
|''Babban Zaure''| {{Won}}
|-
! scope="row" |2014
|[[Kyautar fim ta Mutanen birni|Kyautar Nishaɗi ta Jama'a]]
|''Mafi kyawun 'yar wasan kwaikwayo (Hausa) ''<ref>{{Cite web |title=Kannywood at the 2014 City People Entertainment Awards - Winners and Nominees [HausaFilms.TV - Kannywood, Fina-finai, Hausa Movies, TV and Celebrities] |url=http://hausafilms.tv/awards/city-people-entertainment-awards-june-2014 |access-date=24 October 2019 |website=hausafilms.tv}}</ref>
|''Babban Zaure''| {{Nom}}
|-
! scope="row" |2014
|[[Kyaututtukan Kannywood|Kyautar Kannywood / MTN ta biyu]]<ref>{{Cite web |date=4 February 2015 |title=Linda Ikeji's Blog |url=http://lindaikeji.blogspot.com/2015/02/kannywood-awards-when-mtn-celebrates.html}}</ref>
|Mafi kyawun 'yar wasan kwaikwayo na Shekara (Zaɓin juriya)
|''Daga Ni Sai Ke''| {{Won}}
|-
! scope="row" |2015
|Kyautar Kannywood AWA 24 Film & Merit
|Mafi Kyawun Mataimakin Mataimakin
|''Ali Yaga Ali''| {{Won}}
|-
! scope="row" |2016
|Kyautar Hollywood ta Afirka
|Mafi kyawun 'yar wasan kwaikwayo
|Fim din Afirka a cikin harshen Hausa| {{Won}}
|-
! scope="row" |2017
|Kyautar Arewa Night
|Kyautar Kyauta
|| {{Won}}
|-
! scope="row" |2017
|Kyautar Kannywood ta 2017
|Mafi kyawun 'yar wasan kwaikwayo (Hausa) <ref>{{Cite web |last=Agbon |first=Ehis |date=16 September 2017 |title=2017 CITY PEOPLE MOVIE AWARDS (NOMINEES FOR KANNYWOOD) |url=https://procyonnews.com/2017-city-people-movie-awards-nominees-for-kannywood/ |access-date=24 October 2019 |website=Procyon News}}</ref>
|| {{Nom}}
|-
|}
=== Daraja ===
Jerin girmamawa da Hadiza Aliyu ta samu:
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Daraja
!Sashe
!Sashe
|-
! scope="row" |2016
|Kwamitin Gudanar da Makarantun Sakandare na Jihar Kano
|Takardar shaidar godiya <ref>{{Cite web |title=Hadiza Aliyu Gabon on Instagram: Alhamdulillah ✌🏼️👌👌🏻 |url=https://www.instagram.com/p/BNwVKYBhVtd/ |access-date=10 December 2016 |website=Instagram |publisher=Hadiza Aliyu Gabon}}</ref>
|Taimako na Ilimi
|-
! scope="row" |2016
|Yanayin Kano
|Takardar shaidar godiya <ref>{{Cite web |title=Was honored to be part of Startup Kano Women Conference.. Women empowerment gives me so much joy. Alhamdulillah. |url=https://twitter.com/AdizatouGabon/status/809842395844149252 |access-date=16 December 2016 |website=Twitter |publisher=Hadiza Aliyu}}</ref>
|Taimako na Ƙarfafawa
|-
! scope="row" |2016
|Gidauniyar Taimako ta Billycares
|Kyautar Kyauta
|Taimako
|-
! scope="row" |2019
|Kungiyar Dalibai ta Hausa ta Najeriya (BUK)
|Kyautar Kyauta
|Taimako na Ilimi
|-
|}
== Jakadan alama ==
A watan Disamba na shekara ta 2018, NASCON Allied Plc ta bayyana Aliyu, wani reshe na Dangote Group a matsayin jakadan alama na Dangote Classic Seasoning a lokacin ƙaddamar da samfurin kayan yaji a [[Kano (birni)|Kano]]. <ref>{{Cite web |title=NASCON launches New Dangote Classic Seasoning Cubes |url=https://www.proshareng.com/news/Products%20&%20Services/NASCON-launches-New-Dangote-Classic-Seasoning-Cubes/43162#:~:text=The%20Company%20used%20the%20occasion,to%20all%20women%20in%20Nigeria |website=NASCON launches New Dangote Classic Seasoning Cubes |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 July 2019 |title=Brand Ambassador Market Tour |url=https://www.nasconplc.com/2019/07/16/brand-ambassador-market-tour/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200810145350/https://www.nasconplc.com/2019/07/16/brand-ambassador-market-tour/ |archive-date=10 August 2020 |access-date=23 June 2020 |website=NASCON}}</ref>
== Ayyukan sadaka ==
A cikin 2016, Aliyu ya kafa wata kungiya mai ba da agaji da ake kira HAG Foundation, <ref>{{Cite web |title=HAG Foundation - Committed to Serving Humanity |url=http://www.hagfoundation.com/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170202010123/http://www.hagfoundation.com/ |archive-date=2 February 2017 |access-date=22 January 2017 |publisher=HAG Foundation}}</ref> da nufin inganta rayuwar talakawa ta hanyar samar da taimako a bangarorin ilimi da kiwon lafiya da kuma tsaro na abinci.
A watan Maris na shekara ta 2016, Aliyu ta ziyarci sansanonin 'yan gudun hijira a cikin [[Kano (jiha)|Jihar Kano]] inda ta ba da gudummawar kayan abinci, kayan masana'antu da sauran abubuwan da mazaunan sansanin da suka rasa muhallinsu saboda tashin hankali na arewacin Najeriya.
[[Rukuni:Musulman Najeriya]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1989]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
psc74c5y060whp1ps2u7konuj5egcpd
971592
971591
2026-10-25T21:03:40Z
Salma Raddah
45959
971592
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Hadiza Aliyu (listenⓘ; an haife ta 1 Yuni 1989), [1] wanda aka fi sani da Hadiza Gabon, 'yar wasan kwaikwayo ce kuma Mai shirya fim-finai Na Najeriya wacce ta bayyana a fina-fakkaatan Hausa da Ingilishi. [2] Tana aiki a matsayin jakada ga MTN Najeriya da Indomie noodles . [3][4] An ba Aliyu suna mafi kyawun 'yar wasan kwaikwayo a 2013 Best of Nollywood Awards kuma ta lashe lambar yabo ta 2nd Kannywood / MTN Awards a shekarar 2014.[5] Ita ce ta kafa Gidauniyar HAG . [5]
== Rayuwa ta farko da iyali ==
An haifi Hadiza Aliyu a ranar 1 ga Yuni 1989 a [[Libreville]], [[Gabon]], <ref>{{Cite web |last=All Africa |title=Nigeria: I Had to Learn Hausa to Feature in Kannywood - Hadiza Gabon |url=http://allafrica.com/stories/201312300834.html |access-date=28 December 2013 |publisher=Amina Alhassan and Mulikat Mukaila}}</ref> kuma 'yar tsohuwar jami'in gwamnati ce, Mallam Aliyu . Tana da zuriyar Gabonese a gefen mahaifinta kuma asalin [[Fulani]] ne daga [[Adamawa|Jihar Adamawa]], Najeriya a gefen mahaifiyarta. Aliyu ta halarci makarantun firamare da sakandare a ƙasar haihuwarta, inda ta dauki jarrabawar A-Level tare da burin zama lauya.<ref>{{Cite web |title=Gabon Official |url=http://www.gabonofficial.com/ |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20150324024235/http://www.gabonofficial.com/#!/biography/ |archive-date=2015-03-24}}</ref> Daga baya ta zaɓi doka a matsayin karatun digiri da ta fi so. Ta fara shekarar jami'arta a matsayin daliba, amma dole ne ta janye saboda wasu batutuwan da suka hana karatunta. An dakatar da ilimin Aliyu a lokacin, wanda ya ba ta damar neman shirin difloma a cikin harshen Faransanci sannan daga baya ta yi aiki a matsayin malamin harshen Faransashi a makarantar masu zaman kansu.
== Ayyukan wasan kwaikwayo ==
Aliyu ya shiga [[Kannywood]] bayan ya isa Najeriya daga Gabon. Ta koma daga [[Adamawa]] zuwa [[Kaduna (birni)|Kaduna]] bayan ta yanke shawarar shiga masana'antar fina-finai ta [[Kannywood]] tare da dan uwanta. Aliyu ta sadu da [[Ali Nuhu]] 'yan kwanaki bayan ya isa [[Kaduna (birni)|Kaduna]] kuma ya nemi taimakonsa ya zama 'yar wasan kwaikwayo. Ta fara fitowa a ''Artabu'' a shekara ta 2009, kuma ta zama sananniya a [[Kannywood|Masana'antar fina-finai ta Hausa]].<ref>{{Cite web |title=Hadiza Gabon - HausaFilms.tv |url=http://www.hausafilms.tv/actress/hadiza_gabon/}}</ref>
Aliyu, kamar [[Ali Nuhu]], [[Sani Musa Danja]], [[Yakubu Muhammad|Yakubu Muhammed]], [[Maryam Booth]], da [[Rahama Sadau]], sun yanke shawarar shiga [[Nollywood]] a shekarar 2017. Ta bayyana a fim dinta na farko na [[Nollywood]], Lagos Real Fake Life, tare da [[Mike Ezuruonye]], [[Mark Angel (mai-barkwanci)|Mark Angel]], da [[Emmanuella]].<ref>{{Cite web |last=Elites |first=The |date=21 September 2017 |title=Famous Kannywood Actress Hadiza Aliyu Gabon, Debuts In Nollywood Movie |url=http://www.theelitesng.com/famous-kannywood-actress-hadiza-aliyu-gabon-febuts-in-nollywood-movie/ |access-date=24 October 2019 |website=The Elites Nigeria}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 October 2018 |title=The trailer for Mike Ezuruonye's new movie 'Lagos Real Fake Life' isn't quite there yet » YNaija |url=https://ynaija.com/the-trailer-for-mike-ezuruonyes-new-movie-lagos-real-fake-life-isnt-quite-there-yet/ |access-date=24 October 2019 |website=YNaija}}</ref>
== Abin kunya ==
A cikin 2019, Babban Kotun Alkalin ya ba da umarnin kama Aliyu saboda rashin bayyana a kotu don magance zarge-zargen da abokin aikinta, Mustapha Naburaska ya yi mata.
A ƙarshen 2022, an kuma zargi Aliyu da karya alkawarin da ta yi wa wani mutum mai suna Bala Musa, ma'aikacin gwamnati a ƙarshen shekarunsa na arba'in. Ya yi iƙirarin cewa sun amince da yin aure bayan ya kashe ta 396,000, amma ta ki. Aliyu daga baya ta bayyana cewa ba ta san mutumin ba kwata-kwata.
Aliyu bai taba yin aure ba. Yaron da aka yi jita-jita a baya cewa 'yarta ce an tabbatar da ita 'yar'uwarta - 'yar' yar'uwarta, Maryam Gabon.
== ''Gabon Room Talk Show'' ==
Gabon's Room Talk Show wani shirin tattaunawa ne na yaren Hausa wanda Hadiza ya samar kuma ya shirya. An fara shi ne a ranar 19 ga Satumba, 2022, tare da fitowarsa ta farko tare da Dauda Kahutu Rarara da Sa'adatu Lawan a matsayin baƙi. ''Ellen'' da Koffee ne suka yi wahayi zuwa gare su tare da Karan, Gabon's Room Talk Show ya sami kulawa mai mahimmanci. Koyaya, wasu masu sukar sun ba da shawarar cewa Hadiza ba shi da asali da ƙwarewa don karɓar bakuncin shirin tattaunawa. Duk da waɗannan zarge-zarge, wasan kwaikwayon ya kasance shirin da aka tattauna sosai kuma sananne.<ref>{{Cite web |last=Bello |first=Fateema B. |date=3 April 2023 |title=Hadiza Gabon and talk show journalism |url=https://dateline.ng/hadiza-gabon-and-talk-show-journalism/#google_vignette |access-date=23 November 2024 |website=Dateline Nigeria}}</ref> Nunin yana bincika batutuwa da suka dace da masu sauraron harshen Hausa, gami da al'adu, nishaɗi, da batutuwan zamantakewa. Har ila yau, yana da baƙi daban-daban ciki har da fitattun mutane, shugabannin tunani, da masu tasiri.<ref>{{Cite web |last=Trust |first=Daily |date=23 June 2023 |title=Hadiza Gabon's 'unprofessional' talk show raises dust |url=https://africannewsagency.com/hadiza-gabons-unprofessional-talk-show-raises-dust-c1ffc6a4-6d5b-5b0a-98aa-f5fc2c9f3183/ |access-date=23 November 2024 |website=African News Agency |language=en-ZA}}</ref><ref>{{Cite web |title=Ba kure mutane nake yi a shirin Gabon's Room Talk Show ba - Hadiza Gabon - TRT Afrika |url=https://trtafrika.com/ha/lifestyle/ba-kure-mutane-nake-yi-a-shirin-gabons-room-talk-show-ba-hadiza-gabon-14088383 |access-date=23 November 2024 |website=Ba kure mutane nake yi a shirin Gabon's Room Talk Show ba - Hadiza Gabon |language=ha}}</ref>
== Hotunan fina-finai ==
Jerin fina-finai na Aliyu: <ref>{{Cite web |title=Gabon Official |url=http://www.gabonofficial.com/ |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20150324024235/http://www.gabonofficial.com/#!/filmography/ |archive-date=2015-03-24}}</ref>
{| class="wikitable"
|- style="background:#b0c4de; text-align:center;"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
!Irin wannan
|-
|
|''Daina Kuka''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|
|''Farar Saka''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|
|''Fataken Dare''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|
|''[[Kolo(film)|Kolo]]''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|
|''Mukaddari''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|
|''Sakayya''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|
|''Umarnin Uwa''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|
|''Ziyadat''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2009
|''Artabu''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2010
|''Wasila''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2010
|''Umarnin Uwa''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2012
|''Aisha Humaira''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2012
|'''Yar Maye''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2012
|''Badi Ba Rai''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2012
|''Akirizzaman''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2012
|''Dare Daya''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2012
|''Wata Tafi Wata''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2013
|''Da Kai Zan Gana''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2013
|''Haske''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2013
|''Ban Sani Ba''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2014
|''Mai Dalilin Aure''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2014
|''Daga Ni Sai Ke''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2014
|''Ali Yaga Ali''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2014
|''Basaja Takun Karshe''
|Zee
|Wasan kwaikwayo
|-
|2014
|''Uba Da 'Da''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2014
|''Indon Kauye''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Comedy / drama
|-
|2014
|''Ba'asi''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2014
|''Jarumta''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2017
|''Gida da waje''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2017
|''Ciki Da Raino''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Comedy / drama
|-
|2018
|''[[Lagos Real Fake Life|Legas Rayuwa ta Gaskiya]]''
|Halima
|Wasan kwaikwayo
|-
|2019
|''Hauwa Kulu''
|Hauwa (babban)
|Wasan kwaikwayo
|-
|2019
|''Wakili''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2019
|''Dan Birnin''
|Huwaila
|Wasan kwaikwayo
|-
|2019
|''[[Gidan Badamasi]]''
|Tani
|Comedy / drama
|}
== Daraja da kyaututtuka ==
[[File:Hadiza_Gabon.jpg|thumb|Hadiza Aliyu Gabon]]
Aliyu ta sami kyaututtuka da yawa, ciki har da Kyautar Nollywood ta 2013 da Kyautar Kannywood / MTN ta 2 a shekarar 2014. A shekara ta 2013, gwamnan [[Kano (jiha)|Jihar Kano]] na lokacin, [[Rabiu Kwankwaso|Dokta Rabiu Musa Kwankwaso]], ya girmama ta, don nuna godiya ga aikinta a matsayin 'yar wasan kwaikwayo. An kuma ba ta suna 'yar wasan kwaikwayo mafi kyau ta African Hollywood Awards . <ref>{{Cite web |last=Pax Nigerian |title=Hadiza Gabon, Usman Uzee honoured at African Hollywood Awards – Best Nigeria News |url=http://www.paxnigerian.com/hadiza-gabon-usman-uzee-honoured-at-african-hollywood-awards-best-nigeria-news/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180723122523/http://www.paxnigerian.com/hadiza-gabon-usman-uzee-honoured-at-african-hollywood-awards-best-nigeria-news/ |archive-date=23 July 2018 |access-date=6 November 2016 |publisher=Pax Nigerian}}</ref>
=== Kyaututtuka ===
Jerin kyaututtuka da Aliyu ya samu: <ref>{{Cite web |title=Gabon Official |url=http://www.gabonofficial.com/ |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20150324024235/http://www.gabonofficial.com/#!/awards-and-projects/ |archive-date=2015-03-24}}</ref>
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Kyautar
!Sashe
!Fim din
!Sakamakon
|-
! scope="row" |2013
|Kyautar Kwankwasiyya
|Kyautar Kyauta
|| {{Won}}
|-
! scope="row" |2013
|[[2013 Best of Nollywood Awards|2013 Mafi Kyawun Kyautar Nollywood]]
|Mafi kyawun 'yar wasan kwaikwayo (Hausa)
|''Babban Zaure''| {{Won}}
|-
! scope="row" |2014
|[[Kyautar fim ta Mutanen birni|Kyautar Nishaɗi ta Jama'a]]
|''Mafi kyawun 'yar wasan kwaikwayo (Hausa) ''<ref>{{Cite web |title=Kannywood at the 2014 City People Entertainment Awards - Winners and Nominees [HausaFilms.TV - Kannywood, Fina-finai, Hausa Movies, TV and Celebrities] |url=http://hausafilms.tv/awards/city-people-entertainment-awards-june-2014 |access-date=24 October 2019 |website=hausafilms.tv}}</ref>
|''Babban Zaure''| {{Nom}}
|-
! scope="row" |2014
|[[Kyaututtukan Kannywood|Kyautar Kannywood / MTN ta biyu]]<ref>{{Cite web |date=4 February 2015 |title=Linda Ikeji's Blog |url=http://lindaikeji.blogspot.com/2015/02/kannywood-awards-when-mtn-celebrates.html}}</ref>
|Mafi kyawun 'yar wasan kwaikwayo na Shekara (Zaɓin juriya)
|''Daga Ni Sai Ke''| {{Won}}
|-
! scope="row" |2015
|Kyautar Kannywood AWA 24 Film & Merit
|Mafi Kyawun Mataimakin Mataimakin
|''Ali Yaga Ali''| {{Won}}
|-
! scope="row" |2016
|Kyautar Hollywood ta Afirka
|Mafi kyawun 'yar wasan kwaikwayo
|Fim din Afirka a cikin harshen Hausa| {{Won}}
|-
! scope="row" |2017
|Kyautar Arewa Night
|Kyautar Kyauta
|| {{Won}}
|-
! scope="row" |2017
|Kyautar Kannywood ta 2017
|Mafi kyawun 'yar wasan kwaikwayo (Hausa) <ref>{{Cite web |last=Agbon |first=Ehis |date=16 September 2017 |title=2017 CITY PEOPLE MOVIE AWARDS (NOMINEES FOR KANNYWOOD) |url=https://procyonnews.com/2017-city-people-movie-awards-nominees-for-kannywood/ |access-date=24 October 2019 |website=Procyon News}}</ref>
|| {{Nom}}
|-
|}
=== Daraja ===
Jerin girmamawa da Hadiza Aliyu ta samu:
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Daraja
!Sashe
!Sashe
|-
! scope="row" |2016
|Kwamitin Gudanar da Makarantun Sakandare na Jihar Kano
|Takardar shaidar godiya <ref>{{Cite web |title=Hadiza Aliyu Gabon on Instagram: Alhamdulillah ✌🏼️👌👌🏻 |url=https://www.instagram.com/p/BNwVKYBhVtd/ |access-date=10 December 2016 |website=Instagram |publisher=Hadiza Aliyu Gabon}}</ref>
|Taimako na Ilimi
|-
! scope="row" |2016
|Yanayin Kano
|Takardar shaidar godiya <ref>{{Cite web |title=Was honored to be part of Startup Kano Women Conference.. Women empowerment gives me so much joy. Alhamdulillah. |url=https://twitter.com/AdizatouGabon/status/809842395844149252 |access-date=16 December 2016 |website=Twitter |publisher=Hadiza Aliyu}}</ref>
|Taimako na Ƙarfafawa
|-
! scope="row" |2016
|Gidauniyar Taimako ta Billycares
|Kyautar Kyauta
|Taimako
|-
! scope="row" |2019
|Kungiyar Dalibai ta Hausa ta Najeriya (BUK)
|Kyautar Kyauta
|Taimako na Ilimi
|-
|}
== Jakadan alama ==
A watan Disamba na shekara ta 2018, NASCON Allied Plc ta bayyana Aliyu, wani reshe na Dangote Group a matsayin jakadan alama na Dangote Classic Seasoning a lokacin ƙaddamar da samfurin kayan yaji a [[Kano (birni)|Kano]]. <ref>{{Cite web |title=NASCON launches New Dangote Classic Seasoning Cubes |url=https://www.proshareng.com/news/Products%20&%20Services/NASCON-launches-New-Dangote-Classic-Seasoning-Cubes/43162#:~:text=The%20Company%20used%20the%20occasion,to%20all%20women%20in%20Nigeria |website=NASCON launches New Dangote Classic Seasoning Cubes |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 July 2019 |title=Brand Ambassador Market Tour |url=https://www.nasconplc.com/2019/07/16/brand-ambassador-market-tour/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200810145350/https://www.nasconplc.com/2019/07/16/brand-ambassador-market-tour/ |archive-date=10 August 2020 |access-date=23 June 2020 |website=NASCON}}</ref>
== Ayyukan sadaka ==
A cikin 2016, Aliyu ya kafa wata kungiya mai ba da agaji da ake kira HAG Foundation, <ref>{{Cite web |title=HAG Foundation - Committed to Serving Humanity |url=http://www.hagfoundation.com/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170202010123/http://www.hagfoundation.com/ |archive-date=2 February 2017 |access-date=22 January 2017 |publisher=HAG Foundation}}</ref> da nufin inganta rayuwar talakawa ta hanyar samar da taimako a bangarorin ilimi da kiwon lafiya da kuma tsaro na abinci.
A watan Maris na shekara ta 2016, Aliyu ta ziyarci sansanonin 'yan gudun hijira a cikin [[Kano (jiha)|Jihar Kano]] inda ta ba da gudummawar kayan abinci, kayan masana'antu da sauran abubuwan da mazaunan sansanin da suka rasa muhallinsu saboda tashin hankali na arewacin Najeriya.
[[Rukuni:Musulman Najeriya]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1989]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
e0l6n3ebmiwxyhqgfd8mtx5f363t495
971593
971592
2026-10-25T21:04:24Z
Salma Raddah
45959
971593
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Hadiza Aliyu (listenⓘ; an haife ta 1 Yuni 1989), [1] wanda aka fi sani da Hadiza Gabon, 'yar wasan kwaikwayo ce kuma Mai shirya fim-finai Na Najeriya wacce ta bayyana a fina-fakkaatan Hausa da Ingilishi. [2] Tana aiki a matsayin jakada ga MTN Najeriya da Indomie noodles . [3][4] An ba Aliyu suna mafi kyawun 'yar wasan kwaikwayo a 2013 Best of Nollywood Awards kuma ta lashe lambar yabo ta 2nd Kannywood / MTN Awards a shekarar 2014.[5] Ita ce ta kafa Gidauniyar HAG . [5]
== Rayuwa ta farko da iyali ==
An haifi Hadiza Aliyu a ranar 1 ga Yuni 1989 a [[Libreville]], [[Gabon]], <ref>{{Cite web |last=All Africa |title=Nigeria: I Had to Learn Hausa to Feature in Kannywood - Hadiza Gabon |url=http://allafrica.com/stories/201312300834.html |access-date=28 December 2013 |publisher=Amina Alhassan and Mulikat Mukaila}}</ref> kuma 'yar tsohuwar jami'in gwamnati ce, Mallam Aliyu . Tana da zuriyar Gabonese a gefen mahaifinta kuma asalin [[Fulani]] ne daga [[Adamawa|Jihar Adamawa]], Najeriya a gefen mahaifiyarta. Aliyu ta halarci makarantun firamare da sakandare a ƙasar haihuwarta, inda ta dauki jarrabawar A-Level tare da burin zama lauya.<ref>{{Cite web |title=Gabon Official |url=http://www.gabonofficial.com/ |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20150324024235/http://www.gabonofficial.com/#!/biography/ |archive-date=2015-03-24}}</ref> Daga baya ta zaɓi doka a matsayin karatun digiri da ta fi so. Ta fara shekarar jami'arta a matsayin daliba, amma dole ne ta janye saboda wasu batutuwan da suka hana karatunta. An dakatar da ilimin Aliyu a lokacin, wanda ya ba ta damar neman shirin difloma a cikin harshen Faransanci sannan daga baya ta yi aiki a matsayin malamin harshen Faransashi a makarantar masu zaman kansu.
== Ayyukan wasan kwaikwayo ==
Aliyu ya shiga [[Kannywood]] bayan ya isa Najeriya daga Gabon. Ta koma daga [[Adamawa]] zuwa [[Kaduna (birni)|Kaduna]] bayan ta yanke shawarar shiga masana'antar fina-finai ta [[Kannywood]] tare da dan uwanta. Aliyu ta sadu da [[Ali Nuhu]] 'yan kwanaki bayan ya isa [[Kaduna (birni)|Kaduna]] kuma ya nemi taimakonsa ya zama 'yar wasan kwaikwayo. Ta fara fitowa a ''Artabu'' a shekara ta 2009, kuma ta zama sananniya a [[Kannywood|Masana'antar fina-finai ta Hausa]].<ref>{{Cite web |title=Hadiza Gabon - HausaFilms.tv |url=http://www.hausafilms.tv/actress/hadiza_gabon/}}</ref>
Aliyu, kamar [[Ali Nuhu]], [[Sani Musa Danja]], [[Yakubu Muhammad|Yakubu Muhammed]], [[Maryam Booth]], da [[Rahama Sadau]], sun yanke shawarar shiga [[Nollywood]] a shekarar 2017. Ta bayyana a fim dinta na farko na [[Nollywood]], Lagos Real Fake Life, tare da [[Mike Ezuruonye]], [[Mark Angel (mai-barkwanci)|Mark Angel]], da [[Emmanuella]].<ref>{{Cite web |last=Elites |first=The |date=21 September 2017 |title=Famous Kannywood Actress Hadiza Aliyu Gabon, Debuts In Nollywood Movie |url=http://www.theelitesng.com/famous-kannywood-actress-hadiza-aliyu-gabon-febuts-in-nollywood-movie/ |access-date=24 October 2019 |website=The Elites Nigeria}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 October 2018 |title=The trailer for Mike Ezuruonye's new movie 'Lagos Real Fake Life' isn't quite there yet » YNaija |url=https://ynaija.com/the-trailer-for-mike-ezuruonyes-new-movie-lagos-real-fake-life-isnt-quite-there-yet/ |access-date=24 October 2019 |website=YNaija}}</ref>
== Abin kunya ==
A cikin 2019, Babban Kotun Alkalin ya ba da umarnin kama Aliyu saboda rashin bayyana a kotu don magance zarge-zargen da abokin aikinta, Mustapha Naburaska ya yi mata.
A ƙarshen 2022, an kuma zargi Aliyu da karya alkawarin da ta yi wa wani mutum mai suna Bala Musa, ma'aikacin gwamnati a ƙarshen shekarunsa na arba'in. Ya yi iƙirarin cewa sun amince da yin aure bayan ya kashe ta 396,000, amma ta ki. Aliyu daga baya ta bayyana cewa ba ta san mutumin ba kwata-kwata.
Aliyu bai taba yin aure ba. Yaron da aka yi jita-jita a baya cewa 'yarta ce an tabbatar da ita 'yar'uwarta - 'yar' yar'uwarta, Maryam Gabon.
== ''Gabon Room Talk Show'' ==
Gabon's Room Talk Show wani shirin tattaunawa ne na yaren Hausa wanda Hadiza ya samar kuma ya shirya. An fara shi ne a ranar 19 ga Satumba, 2022, tare da fitowarsa ta farko tare da Dauda Kahutu Rarara da Sa'adatu Lawan a matsayin baƙi. ''Ellen'' da Koffee ne suka yi wahayi zuwa gare su tare da Karan, Gabon's Room Talk Show ya sami kulawa mai mahimmanci. Koyaya, wasu masu sukar sun ba da shawarar cewa Hadiza ba shi da asali da ƙwarewa don karɓar bakuncin shirin tattaunawa. Duk da waɗannan zarge-zarge, wasan kwaikwayon ya kasance shirin da aka tattauna sosai kuma sananne.<ref>{{Cite web |last=Bello |first=Fateema B. |date=3 April 2023 |title=Hadiza Gabon and talk show journalism |url=https://dateline.ng/hadiza-gabon-and-talk-show-journalism/#google_vignette |access-date=23 November 2024 |website=Dateline Nigeria}}</ref> Nunin yana bincika batutuwa da suka dace da masu sauraron harshen Hausa, gami da al'adu, nishaɗi, da batutuwan zamantakewa. Har ila yau, yana da baƙi daban-daban ciki har da fitattun mutane, shugabannin tunani, da masu tasiri.<ref>{{Cite web |last=Trust |first=Daily |date=23 June 2023 |title=Hadiza Gabon's 'unprofessional' talk show raises dust |url=https://africannewsagency.com/hadiza-gabons-unprofessional-talk-show-raises-dust-c1ffc6a4-6d5b-5b0a-98aa-f5fc2c9f3183/ |access-date=23 November 2024 |website=African News Agency |language=en-ZA}}</ref><ref>{{Cite web |title=Ba kure mutane nake yi a shirin Gabon's Room Talk Show ba - Hadiza Gabon - TRT Afrika |url=https://trtafrika.com/ha/lifestyle/ba-kure-mutane-nake-yi-a-shirin-gabons-room-talk-show-ba-hadiza-gabon-14088383 |access-date=23 November 2024 |website=Ba kure mutane nake yi a shirin Gabon's Room Talk Show ba - Hadiza Gabon |language=ha}}</ref>
== Hotunan fina-finai ==
Jerin fina-finai na Aliyu: <ref>{{Cite web |title=Gabon Official |url=http://www.gabonofficial.com/ |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20150324024235/http://www.gabonofficial.com/#!/filmography/ |archive-date=2015-03-24}}</ref>
{| class="wikitable"
|- style="background:#b0c4de; text-align:center;"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
!Irin wannan
|-
|
|''Daina Kuka''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|
|''Farar Saka''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|
|''Fataken Dare''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|
|''Kolo''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|
|''Mukaddari''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|
|''Sakayya''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|
|''Umarnin Uwa''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|
|''Ziyadat''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2009
|''Artabu''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2010
|''Wasila''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2010
|''Umarnin Uwa''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2012
|''Aisha Humaira''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2012
|'''Yar Maye''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2012
|''Badi Ba Rai''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2012
|''Akirizzaman''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2012
|''Dare Daya''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2012
|''Wata Tafi Wata''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2013
|''Da Kai Zan Gana''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2013
|''Haske''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2013
|''Ban Sani Ba''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2014
|''Mai Dalilin Aure''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2014
|''Daga Ni Sai Ke''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2014
|''Ali Yaga Ali''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2014
|''Basaja Takun Karshe''
|Zee
|Wasan kwaikwayo
|-
|2014
|''Uba Da 'Da''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2014
|''Indon Kauye''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Comedy / drama
|-
|2014
|''Ba'asi''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2014
|''Jarumta''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2017
|''Gida da waje''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2017
|''Ciki Da Raino''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Comedy / drama
|-
|2018
|''[[Lagos Real Fake Life|Legas Rayuwa ta Gaskiya]]''
|Halima
|Wasan kwaikwayo
|-
|2019
|''Hauwa Kulu''
|Hauwa (babban)
|Wasan kwaikwayo
|-
|2019
|''Wakili''
|'Yar wasan kwaikwayo
|Wasan kwaikwayo
|-
|2019
|''Dan Birnin''
|Huwaila
|Wasan kwaikwayo
|-
|2019
|''[[Gidan Badamasi]]''
|Tani
|Comedy / drama
|}
== Daraja da kyaututtuka ==
[[File:Hadiza_Gabon.jpg|thumb|Hadiza Aliyu Gabon]]
Aliyu ta sami kyaututtuka da yawa, ciki har da Kyautar Nollywood ta 2013 da Kyautar Kannywood / MTN ta 2 a shekarar 2014. A shekara ta 2013, gwamnan [[Kano (jiha)|Jihar Kano]] na lokacin, [[Rabiu Kwankwaso|Dokta Rabiu Musa Kwankwaso]], ya girmama ta, don nuna godiya ga aikinta a matsayin 'yar wasan kwaikwayo. An kuma ba ta suna 'yar wasan kwaikwayo mafi kyau ta African Hollywood Awards . <ref>{{Cite web |last=Pax Nigerian |title=Hadiza Gabon, Usman Uzee honoured at African Hollywood Awards – Best Nigeria News |url=http://www.paxnigerian.com/hadiza-gabon-usman-uzee-honoured-at-african-hollywood-awards-best-nigeria-news/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180723122523/http://www.paxnigerian.com/hadiza-gabon-usman-uzee-honoured-at-african-hollywood-awards-best-nigeria-news/ |archive-date=23 July 2018 |access-date=6 November 2016 |publisher=Pax Nigerian}}</ref>
=== Kyaututtuka ===
Jerin kyaututtuka da Aliyu ya samu: <ref>{{Cite web |title=Gabon Official |url=http://www.gabonofficial.com/ |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20150324024235/http://www.gabonofficial.com/#!/awards-and-projects/ |archive-date=2015-03-24}}</ref>
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Kyautar
!Sashe
!Fim din
!Sakamakon
|-
! scope="row" |2013
|Kyautar Kwankwasiyya
|Kyautar Kyauta
|| {{Won}}
|-
! scope="row" |2013
|[[2013 Best of Nollywood Awards|2013 Mafi Kyawun Kyautar Nollywood]]
|Mafi kyawun 'yar wasan kwaikwayo (Hausa)
|''Babban Zaure''| {{Won}}
|-
! scope="row" |2014
|[[Kyautar fim ta Mutanen birni|Kyautar Nishaɗi ta Jama'a]]
|''Mafi kyawun 'yar wasan kwaikwayo (Hausa) ''<ref>{{Cite web |title=Kannywood at the 2014 City People Entertainment Awards - Winners and Nominees [HausaFilms.TV - Kannywood, Fina-finai, Hausa Movies, TV and Celebrities] |url=http://hausafilms.tv/awards/city-people-entertainment-awards-june-2014 |access-date=24 October 2019 |website=hausafilms.tv}}</ref>
|''Babban Zaure''| {{Nom}}
|-
! scope="row" |2014
|[[Kyaututtukan Kannywood|Kyautar Kannywood / MTN ta biyu]]<ref>{{Cite web |date=4 February 2015 |title=Linda Ikeji's Blog |url=http://lindaikeji.blogspot.com/2015/02/kannywood-awards-when-mtn-celebrates.html}}</ref>
|Mafi kyawun 'yar wasan kwaikwayo na Shekara (Zaɓin juriya)
|''Daga Ni Sai Ke''| {{Won}}
|-
! scope="row" |2015
|Kyautar Kannywood AWA 24 Film & Merit
|Mafi Kyawun Mataimakin Mataimakin
|''Ali Yaga Ali''| {{Won}}
|-
! scope="row" |2016
|Kyautar Hollywood ta Afirka
|Mafi kyawun 'yar wasan kwaikwayo
|Fim din Afirka a cikin harshen Hausa| {{Won}}
|-
! scope="row" |2017
|Kyautar Arewa Night
|Kyautar Kyauta
|| {{Won}}
|-
! scope="row" |2017
|Kyautar Kannywood ta 2017
|Mafi kyawun 'yar wasan kwaikwayo (Hausa) <ref>{{Cite web |last=Agbon |first=Ehis |date=16 September 2017 |title=2017 CITY PEOPLE MOVIE AWARDS (NOMINEES FOR KANNYWOOD) |url=https://procyonnews.com/2017-city-people-movie-awards-nominees-for-kannywood/ |access-date=24 October 2019 |website=Procyon News}}</ref>
|| {{Nom}}
|-
|}
=== Daraja ===
Jerin girmamawa da Hadiza Aliyu ta samu:
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Daraja
!Sashe
!Sashe
|-
! scope="row" |2016
|Kwamitin Gudanar da Makarantun Sakandare na Jihar Kano
|Takardar shaidar godiya <ref>{{Cite web |title=Hadiza Aliyu Gabon on Instagram: Alhamdulillah ✌🏼️👌👌🏻 |url=https://www.instagram.com/p/BNwVKYBhVtd/ |access-date=10 December 2016 |website=Instagram |publisher=Hadiza Aliyu Gabon}}</ref>
|Taimako na Ilimi
|-
! scope="row" |2016
|Yanayin Kano
|Takardar shaidar godiya <ref>{{Cite web |title=Was honored to be part of Startup Kano Women Conference.. Women empowerment gives me so much joy. Alhamdulillah. |url=https://twitter.com/AdizatouGabon/status/809842395844149252 |access-date=16 December 2016 |website=Twitter |publisher=Hadiza Aliyu}}</ref>
|Taimako na Ƙarfafawa
|-
! scope="row" |2016
|Gidauniyar Taimako ta Billycares
|Kyautar Kyauta
|Taimako
|-
! scope="row" |2019
|Kungiyar Dalibai ta Hausa ta Najeriya (BUK)
|Kyautar Kyauta
|Taimako na Ilimi
|-
|}
== Jakadan alama ==
A watan Disamba na shekara ta 2018, NASCON Allied Plc ta bayyana Aliyu, wani reshe na Dangote Group a matsayin jakadan alama na Dangote Classic Seasoning a lokacin ƙaddamar da samfurin kayan yaji a [[Kano (birni)|Kano]]. <ref>{{Cite web |title=NASCON launches New Dangote Classic Seasoning Cubes |url=https://www.proshareng.com/news/Products%20&%20Services/NASCON-launches-New-Dangote-Classic-Seasoning-Cubes/43162#:~:text=The%20Company%20used%20the%20occasion,to%20all%20women%20in%20Nigeria |website=NASCON launches New Dangote Classic Seasoning Cubes |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 July 2019 |title=Brand Ambassador Market Tour |url=https://www.nasconplc.com/2019/07/16/brand-ambassador-market-tour/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200810145350/https://www.nasconplc.com/2019/07/16/brand-ambassador-market-tour/ |archive-date=10 August 2020 |access-date=23 June 2020 |website=NASCON}}</ref>
== Ayyukan sadaka ==
A cikin 2016, Aliyu ya kafa wata kungiya mai ba da agaji da ake kira HAG Foundation, <ref>{{Cite web |title=HAG Foundation - Committed to Serving Humanity |url=http://www.hagfoundation.com/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170202010123/http://www.hagfoundation.com/ |archive-date=2 February 2017 |access-date=22 January 2017 |publisher=HAG Foundation}}</ref> da nufin inganta rayuwar talakawa ta hanyar samar da taimako a bangarorin ilimi da kiwon lafiya da kuma tsaro na abinci.
A watan Maris na shekara ta 2016, Aliyu ta ziyarci sansanonin 'yan gudun hijira a cikin [[Kano (jiha)|Jihar Kano]] inda ta ba da gudummawar kayan abinci, kayan masana'antu da sauran abubuwan da mazaunan sansanin da suka rasa muhallinsu saboda tashin hankali na arewacin Najeriya.
[[Rukuni:Musulman Najeriya]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1989]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
mj6sfay2nnvtoowpbbqgvy1qohgojr0
1985
0
12949
971512
501999
2026-10-25T19:00:04Z
Salma Raddah
45959
971512
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Zahl 1985.jpg|thumb|1985]]
'''1985''' ita ce shekara ta dubu ɗaya da dari tara ta tamanin da biyar a ƙirgar Miladiyya.
== Haihuwa ==
*Frank Ongfiang
*Eric Adjetey Anang
*[[Asamoah Gyan]]
== Mutuwa ==
==Manazarta==
[[Category:Shekaru]]
4hu9ral2mod9m177vorgdehje49nbqy
Tyrese Gibson
0
13593
971759
597009
2026-10-26T06:05:37Z
Nura Bello
24854
971759
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Tyrese Gibson''' (An haife shi ne 30 ga watan [[Disamba]] shekarar 1978), wanda kuma aka sani da suna kamar yadda ake kiransa '''Tyrese''', '''mawaƙi''' Ba'amurke ne, [[marubuci]], [[mawaki]], ɗan wasan kwaikwayo, VJ kuma marubucin screen. Ya yi wasa amatsayin Joseph "Jody" Summers a cikin ''Baby Boy'', Angel Mercer a cikin ''<nowiki/>'yan'uwa hudu'', Roman Pearce a cikin fina-finai na ''Fast & Furious'', da Robert Epps a cikin jerin fina-finai na ''Transformers''. Bayan sakewa da kundin wayoyi da yawa, ya canza zuwa fina-finai, tare da jagorar jagora cikin manyan fitowar Hollywood . A cewar ''Billboard'' Tyrese ya sayar da kundin album miliyan 3.69 a cikin Amurka.
== Farkon rayuwa ==
Gibson an haife shi ne kuma ya girma a Watts, [[Los Angeles]], [[California]]. Mahaifiyarsa, Priscilla Murray Gibson ( né e Durham), ta raine shi tare da manyan 'yan'uwansa uku a matsayin mahaifi ɗaya bayan mahaifin Gibson, Tyrone Gibson, ya barsu.
<gallery>
File:Josh_Duhamel,_Tyrese_Gibson,_Amaury_Nolasco_%26_Zack_Ward_at_NTC_2006-05.jpg|Tyrese a NTC 2006
File:Tyrese_Gibson_on_Army_Today_2009-07-15_1.jpg|Tyrese a shirin Soja a yau
</gallery>
== Ayyukan kiɗa ==
=== Farkon kiɗa ===
Aikin Gibson ya kuma fara aikinsa ne lokacin da ya kirkiri izinin kasuwanci na Coca-Cola a lokacin shawarar malamin makarantar sakandaren. Bayyanar a cikin tallan Coca-Cola a shekarar 1994, suna kuma rera taken "Always Coca-Cola", ya haifar da babban yin suna. Hakan kuma ya kai shi ga wasu wasannin, kamar na Guess da Tommy Hilfiger .
=== 1998—1999: ''Tyrese'' ===
Gibson an sanya shi a matsayin gwarzon RCA Records a farkon shekarar 1998. Bayan haka, ya sake halarta ta farko " Nobody other ". Yana da sauri tashi a kan <nowiki><i id="mwNw">Billboard</i></nowiki> Hot 100 ginshiƙi, peaking a 36. A ranar 29 ga Satumban shekarar 1998, ya saki waƙar da ya yi wa lakabi da suna ''Tyrese'' a lokacin yana da shekara 19. An yi kwatankwacinsa akan ''allon'' kwalliyan akan lamba na 17. A ƙarshen 1998, Gibson ya zama sabon mai watsa shirye-shiryen bidiyo na mako-mako mai nuna ''MTV Jams'' akan MTV da mai masaukin da VJ don tashar. Bayan haka, ya sake saki na biyu daga cikin kundin " Kwanannan ". Ya sanya shi zuwa 56 akan ''allon katin'' . Bayan haka, fim ɗin ɗayan na ukun kuma mafi girma na charting " Mace Mai Zaman Lafiya " ya zama mafi girman kundin album ɗin, wanda ya kai # 9 akan kwalliyar R&B. Earnedayan guda ya sami Gibson a zaɓi na Grammy don Mafi kyawun &amp;aƙwalwar Motsa R&amp;B Na Maza Kundin karshe ya ci gaba da kasancewa mai ingancin Platinum . Gibson tare da mawaƙa Ginuwine, RL na Next da Case aka nuna su a waƙar sauti na ''Mafi Kyawun mutum'' akan ɗayan " Mafi Kyawun Thean da Zan Iya Zama ".
=== 2000-2001: ''2000 Watts'' ===
A ranar 22 ga Mayun shekarar 2001, Gibson ya saki album ɗinsa na biyu mai lamba, ''2000 Watts'' . Single na farko da aka kashe waƙar ita ce " Ina Son Su 'Yan Matan ," wanda ya kai # 15 a kan taswirar waƙoƙin Billboard Hot R &amp; B / Hip-Hop . An cigaba da kasancewa da kundin kundin Gold, yana sayar da kwafi 500,000. Na uku da aka kashe a kundin, "Kamar Yaro Yaro," tare da [[Snoop Dogg]] da Mr. Tan, an nuna su a waƙar sauti zuwa fim ɗin ''Baby Boy'', babban aikin farko na Gibson.
=== 2002 --2004: ''I Wanna Go can'' ===
[[File:Maxine Waters with Jesse Jackson and Tyrese (6104457015).jpg|thumb]]
Bayan da aka watsa RCA Records Gibson ya ci gaba da rattaba hannu zuwa J Records . A can ne ya fito da kundin ''shirye-shirye'' na uku na ''I I Go Go Can'' a 10 ga watan Disamba shekarar, 2002. Farkon ɗayansa daga cikin kundin kundin kuma ya bayar da hujja ga mafi girman nasarar sa har zuwa yau " Yadda kuke Sabar Dokar Ka Thatwarai " ta yi sharhi akan ginshiƙi mai zafi na R & B / Hip-Hop a # 7.
=== 2005–2010: ''Canji Ego'' da hiatus ===
[[Fayil:Tyrese Gibson (12063586995).jpg|thumb|Tyrese Gibson]]
A ranar 12 ga Disamban shekarar 2006, Gibson ya fito da kundin ''shirye-shiryen'' sa na hudu ''Alter Ego'', kundin ''wakoki'' na farko na biyu. Hakanan ma kundin sa na farko wanda yake fitar da hotonsa na rapping persona. Singleaya na farko da aka kashe a kundin album ɗin shine ""aya daga" yin debuting akan ginshiƙi na R & B / Hip-Hop Songs a # 26. Kundin da kanta ana daukar mafi kyawun sayarwar Gibson zuwa yau. A cikin shekarar 2007, Gibson, Ginuwine da Tank sun kafa TGT .
=== 2011–2012: ''Gayyatar budewa'' ===
Bayan da ya dauki lokaci daga kiɗa don maida hankali kan iyalinsa da kuma rawar da ya taka sosai, Gibson ya yanke shawarar lokaci ya yi da za a koma kiɗan. A cikin shekarar 2011, ya rattaba hannu tare da kansa da sabon lakabin Voltron Recordz ga EMI kuma ya sanar da cewa yana aiki kan sabon kundin waƙoƙin mai suna ''Open Invitation'' . A ranar 16 ga watan Agustan a shekarar 2011, Gibson ya fito da jagorar fim din "Dawwama" .Ta bidiyon kiɗa na wasan kwaikwayo na aboki wanda aka nuna, aboki da kuma abokin wasa na ''Son Boy'' wanda aka fi sani da Taraji P. Henson . Ya kuma zana hoton kwalliyar Amurka ta Hot R &amp; B / Hip-Hop a lambar # 11. <ref>[{{BillboardURLbyName|artist=tyrese|chart=all}} The Basics: ''Tyrese'']. ''[[Billboard (magazine)|Billboard]]''. Retrieved on 2011-10-07.</ref> Na biyun wanda ya yi <nowiki>''</nowiki> Sauki mai sauƙi <nowiki>''</nowiki> an nuna ɗan wasan kwaikwayo, aboki kuma mai fati Ludacris . Ya zana hoton kwalliyar Amurka ta Hot R & B / Hip-Hop a # 38. Na ukun guda daya "Babu Abin Kun A kanku" ya zana taswirar waƙoƙin R&B / Hip-Hop na Amurka a # 61. ''Bude Gayyata budewa'' a ranar 1 ga Nuwamba, 2011. An yi katabus a kan ''kwalliyar'' kundin kundin kundin kundin lamuni na Amurka ta Amurka ta 9, ta sayar da kwafin 130,000 a cikin makon farko kuma ta ci gaba da sayar da kwafin 400,000. A cikin 2013, kundin ya sami Gibson nadinsa na Grammy na uku a Grammy Awards na shekarar 2013 don Mafi kyawun R&B Album.
=== 2013 – yanzu: TGT da ''Black Rose'' ===
A farkon shekarar 2013, an ba da sanarwar kuma aka tabbatar bayan jita-jita mai yawa cewa Gibson, Ginuwine, da Tank za su sake fitar da kundin haɗin gwiwar su na farko, wanda Atlantic Records za su rarraba. A cikin 2014, Gibson ya fito da kundin kundin album mai taken ''Black Rose'' . An sake saita kundi biyu a cikin shekarar 2015. A ranar 10 ga Yulin shekarar 2015, an saki ''Black Rose'' kuma ya yi muhawara a lamba ta 1 akan Billboard 200, tare da tallan sati na farko na kwafin 77,000, wanda ya mai da shi kundin farko na Gibson na farko na aikinsa.
=== 2017 –da ke nan: ''Satar Shafi'' ===
A cikin Oktoban shekarar 2017, Gibson ya yi aiki a kan wani shiri mai taken ''Asalin sata'', kuma ya sake komawa zuwa alter ego Black Ty, kundin wakoki ya fi mai da hankali ga asalin hip hop. Ya annabta cewa zai "canza hip hop".
== Yin aiki ==
Gibson yana da rawar da ke maimaituwa a cikin jerin fina-finai mafi girma guda biyu: ''Fast &amp; Furious'' da ''Transformers'' . Babban aikinsa na farko ya kasance a cikin Jaririn ''Yaro na'' John Singleton a cikin shekarar 2001. A cikin shekarar 2005, Gibson ya kasance tare da tauraron dan adam cikin wasan kwaikwayon na aikata laifi-'Yan'uwa ''hudu'' tare da Mark Wahlberg, kuma daga baya ya buga wasan kwaikwayon-wasan ''Waist Deep'' tare da Meagan Good . A shekara ta 2008, ya kasance yana wasa a gaban Jason Statham a ''Mutuwa'' .
=== ''Mai sauri & Furious'' ===
Gibson yana wasa da Pearce Roman a cikin jerin fina-finai na ''Fast &amp; Furious'' . Ya fara wasa da Pearce tare da babban aboki, marigayi [[Paul Walker]] a cikin 2003 na ''2 na 2 na fushi'', haɗin gwiwarsa ta biyu tare da Singleton. Ya dawo a matsayin Pearce na Roman a cikin ''Fast 5'' (2011), ''Fast &amp; Furious 6'' (2013), ''Fast 7'' (2015), and ''The Fate of the Furious'' (2017).
=== ''Masu Canji'' ===
Gibson ya nuna hoton Sergeant Robert Epps a jerin finafinan <nowiki><i id="mwzg">Transformers</i></nowiki> . A shekara ta 2007, tare da gungu simintin na Josh Duhamel, John Turturro, Megan Fox, Anthony Anderson da kuma Jon Voight, tare da star Shi'a LaBeouf, ''gidajen wuta'' suka tafi a kan yin kusan $ 710 da miliyan a dukan duniya. Michael Bay ne ya gabatar da shi kuma ya samar da shi. Steven Spielberg ya yi aiki a matsayin mai aiwatarwa. Gibson ya ba da izinin rawar da ya taka a cikin jerin ''masu kawo canji: Yin ramuwar gayya'' (2009) da ''Transformers: Dark of the Moon'' (2011). Gibson ya kuma kamata ya dawo a matsayin Epps a cikin ''Transformers: The last Knight'' (2017), amma ya kasa fitowa saboda shirya rikice-rikice tare da ''The Fate of the Furious'' .
=== Sauran finafinai ===
A shekara ta 2005, Singleton da Gibson sun yi aiki tare a karo na uku lokacin da Gibson suka yi hadin gwiwa a cikin wasan kwaikwayon na aikata-laifuka na ''Brothersan’uwa huɗu'' tare da Mark Wahlberg .
Gibson ya ci gaba da tauraruwa cikin wasan kwaikwayo-wasan kwaikwayo na ''Waist Deep'' tare da Meagan Good .
A shekara ta 2008, ya kasance yana wasa a gaban [[Jason Statham]] a ''Mutuwa'' .
A watan Maris na shekarar 2019, Gibson ya haɗu da [[Jared Leto]] a cikin Sony Spider-Man spinoff ''Morbius'' .
== Rubutu ==
A shekara ta 2009, Gibson ya kirkiro wani littafi mai ban ''al'ajabi'' mai lamba 3 mai taken ''MARHEM na Tyrese Gibson!'' bayan an yi masa wahayi daga ziyarar Comic Con .
A ranar 8 ga watan Mayu, shekarar 2012, Gibson ya fito da littafinsa na farko, mai taken ''Yadda za a fita daga Hanyarku'' . An ci gaba da kasancewa mai <nowiki><i id="mwARY">cinikin New York Times</i></nowiki> mafi kyau . A ranar 5 ga watan Fabrairu,shekarar 2013, Gibson ya sake wallafa littafinsa na biyu tare da abokinsa Rev. Gudun mai taken ''Ilmin Addinai: Bayyanannin Sirrin Mutuminku'', wanda kuma ya kasance dan kasuwa ne mafi kyawu a ''New York'' .
<gallery>
File:Tyrese_Gibson_(3756211101).jpg|Tyrese a wurin kaddamar da aikinsa
File:Maxine_Waters_with_Jesse_Jackson_and_Tyrese_(6104457015).jpg
</gallery>
== Rayuwarsa ==
</gallery>Gibson ya auri [[Norma Mitchell]] daga shekarar 2007 zuwa shekarar 2009, kuma ma'auratan suna da ɗiya guda, ɗiya mace, an haifeta a 2007. Ya auri [[Samantha Lee]] a ranar 14 ga watan Fabrairu, shekarar 2017. An haifi 'yarsu a ranar 1 ga watan Oktoba, shekarar 2018.
<gallery>
File:Tyrese Gibson (3756211101).jpg
File:Tyrese Gibson (12063586995).jpg
File:Tyrese Gibson on Army Today 2009-07-15 1.jpg
File:Tyrese Gibson on Army Today 2009-07-15 2.jpg
File:Josh Duhamel, Tyrese Gibson, Amaury Nolasco & Zack Ward at NTC 2006-05.jpg
File:Guantanamo Bay Gazette, 2006-08-18.pdf
File:Maxine Waters with Jesse Jackson and Tyrese (6104457015).jpg
File:Tyrese with Maxine Waters (6104456763).jpg
File:Tyrese Gibson (21479937550) (cropped).jpg
</gallery>
== Wakoki ==
; Albums
* ''Nawa'' (1998)
* ''2000 watts'' (2001)
* ''I Wanna Go'' (2002)
* ''Canji Ego'' (2006)
* ''Gayyatar Buɗewa'' (2011)
* ''Black Rose'' (2015)
* ''Sata asali'' (TBA)
* ''Sarakuna Uku'' (with TGT ) (2013)
== Fina-finai ==
=== Fim ===
{| class="wikitable sortable"
! Shekara
! Take
! Matsayi
! Lura
|-
| 2000
| ''Waƙar soyayya''
| Tsallake / Mad Rage
| Fim ɗin talabijin
|-
| 2001
| ''Yaro Yaro''
| Yusufu 'Jody' Summers
|
|-
| 2003
| ''2 Mai sauri 2 Yin fushi''
| Pearce Roman
|
|-
| 2004
| ''Flight na Phoenix''
| AJ
|
|-
| 2005
| ''<nowiki/>'Yan'uwa Hudu''
| Mala'ika Mercer
|
|-
| 2005
| ''Annapolis''
| Matt Cole
|
|-
| 2006
| ''Jin Danshi''
| Otis / O2
|
|-
| 2007
| ''Masu Canji''
| Robert Epps
|
|-
| 2007
| ''The Take''
| Adell Baldwin
|
|-
| 2008
| ''Rashin Mutuwa''
| Joseph "Mashin Gun Joe" Mason
|
|-
| 2009
| ''Juyin Juya-Juyayi: Yin ramuwar gayya''
| Robert Epps
|
|-
| 2010
| ''Legion''
| Kyle Williams
|
|-
| 2011
| ''Masu Canji: Duhun wata''
| Robert Epps
|
|-
| 2011
| ''Sau biyar''
| Pearce Roman
|
|-
| 2012
| ''Eldorado''
| Dauda
|
|-
| 2013
| ''Azumi &amp; Furious 6''
| Pearce Roman
|
|-
| 2013
| ''Baƙon Nishadi''
| Tyson
|
|-
| 2015
| ''Haushi 7''
| Pearce Roman
|
|-
| 2015
| ''Kasadar Hollywood''
| Kansa
| Cameo
|-
| 2016
| ''Tafiya 2''
| Mayfield
|
|-
| 2017
| ''Kyakkyawar Mai Saurin fushi''
| Pearce Roman
|
|-
| 2018
| ''Ni Paul Walker ne''
| Kansa
| Littattafan tarihi
|-
| 2019
| ''Baki da shuɗi''
| Milo "Mouse" Jackson
|
|-
| 2021
| ''Morbius''
| Saminu Stroud
| Post-samar
|-
| 2021
| ''F9''
| Pearce Roman
| Post-samar
|}
=== Talabijin ===
{| class="wikitable sortable"
! Shekara
! Take
! Matsayi
|-
| 1996
| ''Hangin 'tare da Mr. Cooper''
| Darrell
|-
| 1997
| ''Martin''
| Dante
|-
| 1998
| ''The Parent 'Hood''
| Kaya
|-
| 1999
| ''Gidan MTV Beach''
| Kansa
|-
| 1999
| ''Alamar Blue''
| Tyrese
|-
| 2000
| ''Moesha''
| Troy
|-
| 2010
| ''Bikin Lauren Cikakken Kotun La La''
| Kansa
|-
| 2011
| ''Miyan''
| Kansa
|-
| 2016
| ''Mahaifin Amurka!''
| Kansa
|-
| 2017
| ''Tauraruwa''
| Fasto Bobby Harris
|}
=== Bidiyoyin kiɗa ===
{| class="wikitable sortable"
! Shekara
! Mawaki
! Take
|-
| 1997
| SWV
| " Rain "
|-
| 1998
| Usher
| " Wayyo "
|-
| 1999
| Monica
| " Mala'ikan Maina "
|-
| 2003
| Roselyn Sánchez
| " Amorungiyar Amoriyawa "
|-
| 2003
| R. Kelly wanda ke nuna Big Tigger da Cam'ron
| " Dance Dance Dance " "
|-
| 2003
| Ludacris
| " Yi wauta "
|-
| 2006
| Omarion
| "Mai ba da karfi "
|-
| 2006
| Chingy
| " Zan dawo "
|-
| 2007
| Keyshia Cole
| " Soyayya "
|-
| 2008
| Akon Bananza Belby O'Donis da Kardinal Offishall
| " Kyakkyawa "
|-
| 2009
| [[Chris Brown]] yana nuna Lil Wayne da Swizz Beatz
| " Zan Iya Canza shi "
|-
| 2010
| [[Lady Gaga]] featuring Beyonce
| " Waya "
|-
| 2013
| Clinton Sparks tana mai bayyana 2 Chainz da Macklemore
| " Rush Rush "
|-
| 2013
| T-Pain Feat B
| " Up Down (Yi Wannan Duk Day) "
|-
| 2015
| Eric Bellinger yana nuna 2 Chainz
| "Mayar da kai a kanka"
|}
=== Theme parking ride ===
{| class="wikitable sortable"
! Shekara
! Take
! Matsayi
|-
| 2015
| ''Fast &amp; Furious: Supercharged''
| Pearce Roman
|}
== Kyaututtuka da gabatarwa ==
; Kyautar Muryar Amurka
; Bidiyon Gasar fim
; Kyautar baƙi ta Kyauta
; Kyautar Grammy
; Kyautar Hoto ta NAACP
; Locarno International Film Festival
; Soul Train Music Awards
== Manazarta ==
{{Reflist|30em}}
== Haɗin waje ==
* Tyrese Gibson on IMDb
* Tyrese Gibson at AllMovie
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
l0iw1h429ploi3iy8nd8ggi3e1onvjj
971764
971759
2026-10-26T07:08:38Z
Nura Bello
24854
971764
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Tyrese Gibson''' (An haife shi ne 30 ga watan [[Disamba]] shekarar 1978), wanda kuma aka sani da suna kamar yadda ake kiransa '''Tyrese''', '''mawaƙi''' Ba'amurke ne, [[marubuci]], [[mawaki]], ɗan wasan kwaikwayo, VJ kuma marubucin screen. Ya yi wasa amatsayin Joseph "Jody" Summers a cikin ''Baby Boy'', Angel Mercer a cikin ''<nowiki/>'yan'uwa hudu'', Roman Pearce a cikin fina-finai na ''Fast & Furious'', da Robert Epps a cikin jerin fina-finai na ''Transformers''. Bayan sakewa da kundin wayoyi da yawa, ya canza zuwa fina-finai, tare da jagorar jagora cikin manyan fitowar Hollywood . A cewar ''Billboard'' Tyrese ya sayar da kundin album miliyan 3.69 a cikin Amurka.
== Farkon rayuwa ==
Gibson an haife shi ne kuma ya girma a Watts, [[Los Angeles]], [[California]]. Mahaifiyarsa, Priscilla Murray Gibson ( né e Durham), ta raine shi tare da manyan 'yan'uwansa uku a matsayin mahaifi ɗaya bayan mahaifin Gibson, Tyrone Gibson, ya barsu.
<gallery>
File:Josh_Duhamel,_Tyrese_Gibson,_Amaury_Nolasco_%26_Zack_Ward_at_NTC_2006-05.jpg|Tyrese a NTC 2006
File:Tyrese_Gibson_on_Army_Today_2009-07-15_1.jpg|Tyrese a shirin Soja a yau
</gallery>
== Ayyukan kiɗa ==
=== Farkon kiɗa ===
Aikin Gibson ya kuma fara aikinsa ne lokacin da ya kirkiri izinin kasuwanci na Coca-Cola a lokacin shawarar malamin makarantar sakandaren. Bayyanar a cikin tallan Coca-Cola a shekarar 1994, suna kuma rera taken "Always Coca-Cola", ya haifar da babban yin suna. Hakan kuma ya kai shi ga wasu wasannin, kamar na Guess da Tommy Hilfiger .
=== 1998—1999: ''Tyrese'' ===
Gibson an sanya shi a matsayin gwarzon RCA Records a farkon shekarar 1998. Bayan haka, ya sake halarta ta farko " Nobody other ". Yana da sauri tashi a kan <nowiki><i id="mwNw">Billboard</i></nowiki> Hot 100 ginshiƙi, peaking a 36. A ranar 29 ga Satumban shekarar 1998, ya saki waƙar da ya yi wa lakabi da suna ''Tyrese'' a lokacin yana da shekara 19. An yi kwatankwacinsa akan ''allon'' kwalliyan akan lamba na 17. A ƙarshen 1998, Gibson ya zama sabon mai watsa shirye-shiryen bidiyo na mako-mako mai nuna ''MTV Jams'' akan MTV da mai masaukin da VJ don tashar. Bayan haka, ya sake saki na biyu daga cikin kundin " Kwanannan ". Ya sanya shi zuwa 56 akan ''allon katin'' . Bayan haka, fim ɗin ɗayan na ukun kuma mafi girma na charting " Mace Mai Zaman Lafiya " ya zama mafi girman kundin album ɗin, wanda ya kai # 9 akan kwalliyar R&B. Earnedayan guda ya sami Gibson a zaɓi na Grammy don Mafi kyawun &amp;aƙwalwar Motsa R&amp;B Na Maza Kundin karshe ya ci gaba da kasancewa mai ingancin Platinum . Gibson tare da mawaƙa Ginuwine, RL na Next da Case aka nuna su a waƙar sauti na ''Mafi Kyawun mutum'' akan ɗayan " Mafi Kyawun Thean da Zan Iya Zama ".
=== 2000-2001: ''2000 Watts'' ===
A ranar 22 ga watan Mayun shekarar 2001, Gibson ya saki album ɗinsa na biyu mai lamba, ''2000 Watts'' . Single na farko da aka kashe waƙar ita ce " Ina Son Su 'Yan Matan ," wanda ya kai # 15 a kan taswirar waƙoƙin Billboard Hot R &amp; B / Hip-Hop . An cigaba da kasancewa da kundin kundin Gold, yana sayar da kwafi 500,000. Na uku da aka kashe a kundin, "Kamar Yaro Yaro," tare da [[Snoop Dogg]] da Mr. Tan, an nuna su a waƙar sauti zuwa fim ɗin ''Baby Boy'', babban aikin farko na Gibson.
=== 2002 --2004: ''I Wanna Go can'' ===
[[File:Maxine Waters with Jesse Jackson and Tyrese (6104457015).jpg|thumb]]
Bayan da aka watsa RCA Records Gibson ya ci gaba da rattaba hannu zuwa J Records . A can ne ya fito da kundin ''shirye-shirye'' na uku na ''I I Go Go Can'' a 10 ga watan Disamba shekarar, 2002. Farkon ɗayansa daga cikin kundin kundin kuma ya bayar da hujja ga mafi girman nasarar sa har zuwa yau " Yadda kuke Sabar Dokar Ka Thatwarai " ta yi sharhi akan ginshiƙi mai zafi na R & B / Hip-Hop a # 7.
=== 2005–2010: ''Canji Ego'' da hiatus ===
[[Fayil:Tyrese Gibson (12063586995).jpg|thumb|Tyrese Gibson]]
A ranar 12 ga watan Disamban shekarar 2006, Gibson ya fito da kundin ''shirye-shiryen'' sa na hudu ''Alter Ego'', kundin ''wakoki'' na farko na biyu. Hakanan ma kundin sa na farko wanda yake fitar da hotonsa na rapping persona. Singleaya na farko da aka kashe a kundin album ɗin shine ""aya daga" yin debuting akan ginshiƙi na R & B / Hip-Hop Songs a # 26. Kundin da kanta ana daukar mafi kyawun sayarwar Gibson zuwa yau. A cikin shekarar 2007, Gibson, Ginuwine da Tank sun kafa TGT .
=== 2011–2012: ''Gayyatar budewa'' ===
Bayan da ya dauki lokaci daga kiɗa don maida hankali kan iyalinsa da kuma rawar da ya taka sosai, Gibson ya yanke shawarar lokaci ya yi da za a koma kiɗan. A cikin shekarar 2011, ya rattaba hannu tare da kansa da sabon lakabin Voltron Recordz ga EMI kuma ya sanar da cewa yana aiki kan sabon kundin waƙoƙin mai suna ''Open Invitation'' . A ranar 16 ga watan Agustan a shekarar 2011, Gibson ya fito da jagorar fim din "Dawwama" .Ta bidiyon kiɗa na wasan kwaikwayo na aboki wanda aka nuna, aboki da kuma abokin wasa na ''Son Boy'' wanda aka fi sani da Taraji P. Henson . Ya kuma zana hoton kwalliyar Amurka ta Hot R &amp; B / Hip-Hop a lambar # 11. <ref>[{{BillboardURLbyName|artist=tyrese|chart=all}} The Basics: ''Tyrese'']. ''[[Billboard (magazine)|Billboard]]''. Retrieved on 2011-10-07.</ref> Na biyun wanda ya yi <nowiki>''</nowiki> Sauki mai sauƙi <nowiki>''</nowiki> an nuna ɗan wasan kwaikwayo, aboki kuma mai fati Ludacris . Ya zana hoton kwalliyar Amurka ta Hot R & B / Hip-Hop a # 38. Na ukun guda daya "Babu Abin Kun A kanku" ya zana taswirar waƙoƙin R&B / Hip-Hop na Amurka a # 61. ''Bude Gayyata budewa'' a ranar 1 ga Nuwamba, 2011. An yi katabus a kan ''kwalliyar'' kundin kundin kundin kundin lamuni na Amurka ta Amurka ta 9, ta sayar da kwafin 130,000 a cikin makon farko kuma ta ci gaba da sayar da kwafin 400,000. A cikin 2013, kundin ya sami Gibson nadinsa na Grammy na uku a Grammy Awards na shekarar 2013 don Mafi kyawun R&B Album.
=== 2013 – yanzu: TGT da ''Black Rose'' ===
A farkon shekarar 2013, an ba da sanarwar kuma aka tabbatar bayan jita-jita mai yawa cewa Gibson, Ginuwine, da Tank za su sake fitar da kundin haɗin gwiwar su na farko, wanda Atlantic Records za su rarraba. A cikin 2014, Gibson ya fito da kundin kundin album mai taken ''Black Rose'' . An sake saita kundi biyu a cikin shekarar 2015. A ranar 10 ga Yulin shekarar 2015, an saki ''Black Rose'' kuma ya yi muhawara a lamba ta 1 akan Billboard 200, tare da tallan sati na farko na kwafin 77,000, wanda ya mai da shi kundin farko na Gibson na farko na aikinsa.
=== 2017 –da ke nan: ''Satar Shafi'' ===
A cikin watan Oktoban shekarar 2017, Gibson ya yi aiki a kan wani shiri mai taken ''Asalin sata'', kuma ya sake komawa zuwa alter ego Black Ty, kundin wakoki ya fi mai da hankali ga asalin hip hop. Ya annabta cewa zai "canza hip hop".
== Yin aiki ==
Gibson yana da rawar da ke maimaituwa a cikin jerin fina-finai mafi girma guda biyu: ''Fast &amp; Furious'' da ''Transformers'' . Babban aikinsa na farko ya kasance a cikin Jaririn ''Yaro na'' John Singleton a cikin shekarar 2001. A cikin shekarar 2005, Gibson ya kasance tare da tauraron dan adam cikin wasan kwaikwayon na aikata laifi-'Yan'uwa ''hudu'' tare da Mark Wahlberg, kuma daga baya ya buga wasan kwaikwayon-wasan ''Waist Deep'' tare da Meagan Good . A shekara ta 2008, ya kasance yana wasa a gaban Jason Statham a ''Mutuwa'' .
=== ''Mai sauri & Furious'' ===
Gibson yana wasa da Pearce Roman a cikin jerin fina-finai na ''Fast &amp; Furious'' . Ya fara wasa da Pearce tare da babban aboki, marigayi [[Paul Walker]] a cikin 2003 na ''2 na 2 na fushi'', haɗin gwiwarsa ta biyu tare da Singleton. Ya dawo a matsayin Pearce na Roman a cikin ''Fast 5'' (2011), ''Fast &amp; Furious 6'' (2013), ''Fast 7'' (2015), and ''The Fate of the Furious'' (2017).
=== ''Masu Canji'' ===
Gibson ya nuna hoton Sergeant Robert Epps a jerin finafinan <nowiki><i id="mwzg">Transformers</i></nowiki> . A shekara ta 2007, tare da gungu simintin na Josh Duhamel, John Turturro, Megan Fox, Anthony Anderson da kuma Jon Voight, tare da star Shi'a LaBeouf, ''gidajen wuta'' suka tafi a kan yin kusan $ 710 da miliyan a dukan duniya. Michael Bay ne ya gabatar da shi kuma ya samar da shi. Steven Spielberg ya yi aiki a matsayin mai aiwatarwa. Gibson ya ba da izinin rawar da ya taka a cikin jerin ''masu kawo canji: Yin ramuwar gayya'' (2009) da ''Transformers: Dark of the Moon'' (2011). Gibson ya kuma kamata ya dawo a matsayin Epps a cikin ''Transformers: The last Knight'' (2017), amma ya kasa fitowa saboda shirya rikice-rikice tare da ''The Fate of the Furious'' .
=== Sauran finafinai ===
A shekara ta 2005, Singleton da Gibson sun yi aiki tare a karo na uku lokacin da Gibson suka yi hadin gwiwa a cikin wasan kwaikwayon na aikata-laifuka na ''Brothersan’uwa huɗu'' tare da Mark Wahlberg .
Gibson ya ci gaba da tauraruwa cikin wasan kwaikwayo-wasan kwaikwayo na ''Waist Deep'' tare da Meagan Good .
A shekara ta 2008, ya kasance yana wasa a gaban [[Jason Statham]] a ''Mutuwa'' .
A watan Maris na shekarar 2019, Gibson ya haɗu da [[Jared Leto]] a cikin Sony Spider-Man spinoff ''Morbius'' .
== Rubutu ==
A shekara ta 2009, Gibson ya kirkiro wani littafi mai ban ''al'ajabi'' mai lamba 3 mai taken ''MARHEM na Tyrese Gibson!'' bayan an yi masa wahayi daga ziyarar Comic Con .
A ranar 8 ga watan Mayu, shekarar 2012, Gibson ya fito da littafinsa na farko, mai taken ''Yadda za a fita daga Hanyarku'' . An ci gaba da kasancewa mai <nowiki><i id="mwARY">cinikin New York Times</i></nowiki> mafi kyau . A ranar 5 ga watan Fabrairu,shekarar 2013, Gibson ya sake wallafa littafinsa na biyu tare da abokinsa Rev. Gudun mai taken ''Ilmin Addinai: Bayyanannin Sirrin Mutuminku'', wanda kuma ya kasance dan kasuwa ne mafi kyawu a ''New York'' .
<gallery>
File:Tyrese_Gibson_(3756211101).jpg|Tyrese a wurin kaddamar da aikinsa
File:Maxine_Waters_with_Jesse_Jackson_and_Tyrese_(6104457015).jpg
</gallery>
== Rayuwarsa ==
</gallery>Gibson ya auri [[Norma Mitchell]] daga shekarar 2007 zuwa shekarar 2009, kuma ma'auratan suna da ɗiya guda, ɗiya mace, an haifeta a 2007. Ya auri [[Samantha Lee]] a ranar 14 ga watan Fabrairu, shekarar 2017. An haifi 'yarsu a ranar 1 ga watan Oktoba, shekarar 2018.
<gallery>
File:Tyrese Gibson (3756211101).jpg
File:Tyrese Gibson (12063586995).jpg
File:Tyrese Gibson on Army Today 2009-07-15 1.jpg
File:Tyrese Gibson on Army Today 2009-07-15 2.jpg
File:Josh Duhamel, Tyrese Gibson, Amaury Nolasco & Zack Ward at NTC 2006-05.jpg
File:Guantanamo Bay Gazette, 2006-08-18.pdf
File:Maxine Waters with Jesse Jackson and Tyrese (6104457015).jpg
File:Tyrese with Maxine Waters (6104456763).jpg
File:Tyrese Gibson (21479937550) (cropped).jpg
</gallery>
== Wakoki ==
; Albums
* ''Nawa'' (1998)
* ''2000 watts'' (2001)
* ''I Wanna Go'' (2002)
* ''Canji Ego'' (2006)
* ''Gayyatar Buɗewa'' (2011)
* ''Black Rose'' (2015)
* ''Sata asali'' (TBA)
* ''Sarakuna Uku'' (with TGT ) (2013)
== Fina-finai ==
=== Fim ===
{| class="wikitable sortable"
! Shekara
! Take
! Matsayi
! Lura
|-
| 2000
| ''Waƙar soyayya''
| Tsallake / Mad Rage
| Fim ɗin talabijin
|-
| 2001
| ''Yaro Yaro''
| Yusufu 'Jody' Summers
|
|-
| 2003
| ''2 Mai sauri 2 Yin fushi''
| Pearce Roman
|
|-
| 2004
| ''Flight na Phoenix''
| AJ
|
|-
| 2005
| ''<nowiki/>'Yan'uwa Hudu''
| Mala'ika Mercer
|
|-
| 2005
| ''Annapolis''
| Matt Cole
|
|-
| 2006
| ''Jin Danshi''
| Otis / O2
|
|-
| 2007
| ''Masu Canji''
| Robert Epps
|
|-
| 2007
| ''The Take''
| Adell Baldwin
|
|-
| 2008
| ''Rashin Mutuwa''
| Joseph "Mashin Gun Joe" Mason
|
|-
| 2009
| ''Juyin Juya-Juyayi: Yin ramuwar gayya''
| Robert Epps
|
|-
| 2010
| ''Legion''
| Kyle Williams
|
|-
| 2011
| ''Masu Canji: Duhun wata''
| Robert Epps
|
|-
| 2011
| ''Sau biyar''
| Pearce Roman
|
|-
| 2012
| ''Eldorado''
| Dauda
|
|-
| 2013
| ''Azumi &amp; Furious 6''
| Pearce Roman
|
|-
| 2013
| ''Baƙon Nishadi''
| Tyson
|
|-
| 2015
| ''Haushi 7''
| Pearce Roman
|
|-
| 2015
| ''Kasadar Hollywood''
| Kansa
| Cameo
|-
| 2016
| ''Tafiya 2''
| Mayfield
|
|-
| 2017
| ''Kyakkyawar Mai Saurin fushi''
| Pearce Roman
|
|-
| 2018
| ''Ni Paul Walker ne''
| Kansa
| Littattafan tarihi
|-
| 2019
| ''Baki da shuɗi''
| Milo "Mouse" Jackson
|
|-
| 2021
| ''Morbius''
| Saminu Stroud
| Post-samar
|-
| 2021
| ''F9''
| Pearce Roman
| Post-samar
|}
=== Talabijin ===
{| class="wikitable sortable"
! Shekara
! Take
! Matsayi
|-
| 1996
| ''Hangin 'tare da Mr. Cooper''
| Darrell
|-
| 1997
| ''Martin''
| Dante
|-
| 1998
| ''The Parent 'Hood''
| Kaya
|-
| 1999
| ''Gidan MTV Beach''
| Kansa
|-
| 1999
| ''Alamar Blue''
| Tyrese
|-
| 2000
| ''Moesha''
| Troy
|-
| 2010
| ''Bikin Lauren Cikakken Kotun La La''
| Kansa
|-
| 2011
| ''Miyan''
| Kansa
|-
| 2016
| ''Mahaifin Amurka!''
| Kansa
|-
| 2017
| ''Tauraruwa''
| Fasto Bobby Harris
|}
=== Bidiyoyin kiɗa ===
{| class="wikitable sortable"
! Shekara
! Mawaki
! Take
|-
| 1997
| SWV
| " Rain "
|-
| 1998
| Usher
| " Wayyo "
|-
| 1999
| Monica
| " Mala'ikan Maina "
|-
| 2003
| Roselyn Sánchez
| " Amorungiyar Amoriyawa "
|-
| 2003
| R. Kelly wanda ke nuna Big Tigger da Cam'ron
| " Dance Dance Dance " "
|-
| 2003
| Ludacris
| " Yi wauta "
|-
| 2006
| Omarion
| "Mai ba da karfi "
|-
| 2006
| Chingy
| " Zan dawo "
|-
| 2007
| Keyshia Cole
| " Soyayya "
|-
| 2008
| Akon Bananza Belby O'Donis da Kardinal Offishall
| " Kyakkyawa "
|-
| 2009
| [[Chris Brown]] yana nuna Lil Wayne da Swizz Beatz
| " Zan Iya Canza shi "
|-
| 2010
| [[Lady Gaga]] featuring Beyonce
| " Waya "
|-
| 2013
| Clinton Sparks tana mai bayyana 2 Chainz da Macklemore
| " Rush Rush "
|-
| 2013
| T-Pain Feat B
| " Up Down (Yi Wannan Duk Day) "
|-
| 2015
| Eric Bellinger yana nuna 2 Chainz
| "Mayar da kai a kanka"
|}
=== Theme parking ride ===
{| class="wikitable sortable"
! Shekara
! Take
! Matsayi
|-
| 2015
| ''Fast &amp; Furious: Supercharged''
| Pearce Roman
|}
== Kyaututtuka da gabatarwa ==
; Kyautar Muryar Amurka
; Bidiyon Gasar fim
; Kyautar baƙi ta Kyauta
; Kyautar Grammy
; Kyautar Hoto ta NAACP
; Locarno International Film Festival
; Soul Train Music Awards
== Manazarta ==
{{Reflist|30em}}
== Haɗin waje ==
* Tyrese Gibson on IMDb
* Tyrese Gibson at AllMovie
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
5923ckxlkztfdn0clt80ghphavrmkmg
Kurya Madaro
0
14515
971843
566775
2026-10-26T11:35:30Z
~2026-56875-13
50469
/* Manazarta */
971843
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Kaura Namoda Zamfara.ogg|thumb|kauran namoda zamfara]]
'''Kurya Madaro''' gunduma ce, dake cikin Ƙaramar Hukumar [[Kaura-Namoda]] dake a Jahar [[Zamfara]], arewa maso yammacin kasar [[Nigeria]]. <ref>https://www.manpower.com.ng/places/ward/9557/kurya-madaro</ref>
==Tarihi==
Garin Kurya-Madaro an kafa shi bisa turbar [[Musulunci]] a karkashin Jagorancin Mujaddadi Shehu [[Usman Dan Fodio]] fiye da shekara ɗari biyu da suka wuce.{{Ana bukatan hujja}}
===Asalin suna===
An samu sunan wannan gari daga yawaitar itatuwan Kurya shi yasa ake kiranta da sunan ''Kurya'' ita kuma sarautar ''Madaro'' an same tane sanadiyyar wata rijiya da aka isko mai ruwa kamar Madara,{{Ana bukatan hujja}} Adamu kada da Ja'oji su suka kafa wannan gari na Kurya Madaro inda babban su Ɗan Abore ya hurce garin Rawayya inda ya kafa nasa gari mai suna Rawayya, dukkansu ƴan ƙabilar Jallawane.{{Ana bukatan hujja}}
Alh. Mahmud Muhammad Salati shine ubanƙasar Kurya Madaro <ref>https://nkdanmaliki.blogspot.com/2020/10/taaitaccen-tarihin-kurya-madaro.html?m=1</ref>{{stub}}
== Hotuna ==
<gallery>
File: Fadar uban ƙasar Kurya Madaro.jpg|thumb|Fadar uban ƙasar Kurya Madaro
File:uban_ƙasa.jpg|thumb|Uban ƙasar Kurya Madaro Alh. [[Mahmud Muhammad Salati]] Tare da [[Bashir Madaro Kurya]] (Walin Kurya) bayan tasowa daga Sallar Idi 2020]]
</gallery>
== Manazarta ==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:Kaura Namoda}}
hihctri0ywju28kuzr4nct20dhr68se
Fuelling Poverty
0
14758
971454
931418
2026-10-25T16:37:15Z
Salma Raddah
45959
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1346630891|Fuelling Poverty]]"
971454
wikitext
text/x-wiki
Fuelling Poverty fim ne na Najeriya na 2012 wanda Ishaya Bako ya jagoranta wanda ke ba da labarin ayyukan ƙungiyar Occupy Nigeria lokacin da ta kasance a ƙarshen ta a farkon 2012. [1] Fim din na minti 28 ya nuna bayyanar musamman ta hanyar Wole Soyinka, Femi Falana, Nasir Ahmad el-Rufai, Seun Kuti da Desmond Elliot. Ya lashe kyautar Kyautattun Bayanai a 9th Africa Movie Academy Awards.[2][3]
== Censorship ==
Gwamnatin Najeriya, ta hanyar Hukumar Kula da Fim da Bidiyo ta Kasa (NFVCB), ta haramta fim din daga baje kolin jama'a, tana mai cewa "abin da ke cikin fim din yana da matukar tayar da hankali kuma yana iya haifar da ko karfafa rikice-rikicen jama'a da lalata tsaron kasa". Masu gabatarwa, ta hanyar lauyan NFVCB, an kuma "ba da shawara sosai kada su rarraba ko nuna fim din. Dukkanin hukumomin tsaro na kasa masu dacewa suna cikin faɗakarwa".
== Dubi kuma ==
* [[Jerin fina-finan Najeriya na 2012|Jerin fina-finai na Najeriya na 2012]]
== Manazarta ==
tnj2n72ccmxuvar2yuj0129gp7xa2kf
971455
971454
2026-10-25T16:37:56Z
Salma Raddah
45959
971455
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Fuelling Poverty fim ne na Najeriya na 2012 wanda Ishaya Bako ya jagoranta wanda ke ba da labarin ayyukan ƙungiyar Occupy Nigeria lokacin da ta kasance a ƙarshen ta a farkon 2012. [1] Fim din na minti 28 ya nuna bayyanar musamman ta hanyar Wole Soyinka, Femi Falana, Nasir Ahmad el-Rufai, Seun Kuti da Desmond Elliot. Ya lashe kyautar Kyautattun Bayanai a 9th Africa Movie Academy Awards.[2][3]
== Censorship ==
Gwamnatin Najeriya, ta hanyar Hukumar Kula da Fim da Bidiyo ta Kasa (NFVCB), ta haramta fim din daga baje kolin jama'a, tana mai cewa "abin da ke cikin fim din yana da matukar tayar da hankali kuma yana iya haifar da ko karfafa rikice-rikicen jama'a da lalata tsaron kasa". Masu gabatarwa, ta hanyar lauyan NFVCB, an kuma "ba da shawara sosai kada su rarraba ko nuna fim din. Dukkanin hukumomin tsaro na kasa masu dacewa suna cikin faɗakarwa".
== Dubi kuma ==
* [[Jerin fina-finan Najeriya na 2012|Jerin fina-finai na Najeriya na 2012]]
== Manazarta ==
do3xbtzq6joi9a1518mz20xshzw0onj
Bella Awa Gassama
0
16346
971544
883166
2026-10-25T19:47:59Z
Pharouqenr
25549
971544
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Bella Awa Gassama''' yar wasan kwaikwayo ce ƴar ƙasar [[Gambiya]].{{Citation needed}}
== Tarihin rayuwa ==
Gassama ita ce ƴar'uwar sanannen alkalin wasan ƙwallon ƙafa nan Bakary "Papa" Gassama Ta kammala karatun ta na O a matakin kimiyya a makarantar Marina ta Duniya a 2004. Ta yi fim dinta na farko a wannan shekarar, a cikin ''Arrou (Rigakafin)''. An nuna fim din a bikin nuna finafinai na Pan-Afirka a Los Angeles, kuma an zabi Gassama a matsayin ta na Jarumar da ta fi dacewa a Matsayin Tallafawa a bikin bayar da kyaututtuka na [[Afirka]] na Fim na 2. An kuma zaba ta a matsayin fitacciyar ‘yar wasan Gambiya a bikin fim din Vinasha.<ref name=standard/><ref>{{cite news |last1=Wally |first1=Omar |title=Gambia: 'The Mirror Boy' Launched in Gambia |url=https://allafrica.com/stories/201106062042.html |accessdate=16 October 2020 |work=[[The Daily Observer]] |date=6 June 2011}}</ref> Ta kammala takaddun ta na Certified Accounting Technician (CAT) a Jollof Tutors College a 2008. Haka kuma a shekara ta 2008, Gassama ta fara fitowa a fim dinta na farko a Najeriya, ''My Gambian Holiday'' tare da Desmond Elliot da [[Oge Okoye]]. Tana da rawar tallafi a cikin fim ɗin fim mai suna ''Mirror Boy'' tare da Fatima Jabbe da [[Genevieve Nnaji]]. A shekara ta 2012, Gassama ta kammala karatun banki da hada-hadar kudi a Kwalejin Task Crown.<ref name=standard>{{cite news |title=Introducing (Bella Awa Gassama) |url=https://standard.gm/introducing-bella-awa-gassama/ |accessdate=16 October 2020 |work=The Standard |date=5 May 2014}}</ref><ref>{{cite web |last1=Obi |first1=Ikenna |title=THE SOUL premiers: 26th of April 2014 at the LightHouse in Camberwell. |url=https://www.fabafriq.com/articles/the-soul-premiere |website=FabAfriq |accessdate=16 October 2020 |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928204622/https://www.fabafriq.com/articles/the-soul-premiere |url-status=dead }}</ref>
Gassama ta taka rawa a fim din Sidy Diallo na 2014 ''The Soul'' . An tsayar da ita ne a matsayin Jarumi Mai Tallafawa a Kyaututtukan Kwalejin Fim na Afirka.<ref>{{cite web |title=ZAFFA Unveils 2014 Nominees |url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/meet-the-nominees-zaffa-unveils-2014-nominees/8xx1fhl |website=Pulse |accessdate=16 October 2020 |date=25 August 2014 |archive-date=22 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200222022538/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/meet-the-nominees-zaffa-unveils-2014-nominees/8xx1fhl |url-status=dead }}</ref> She starred in the 2019 TV series ''Nakala''.<ref>{{cite web |title=Come and get it! Bella Gassama shows some leg in promo photo |url=http://whatson-gambia.com/index.php/news/510-come-and-get-it-bella-gassama-shows-some-leg-in-promo-photo |website=What's On Gambia |accessdate=16 October 2020 |date=30 November 2019 |archive-date=17 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201017220901/http://whatson-gambia.com/index.php/news/510-come-and-get-it-bella-gassama-shows-some-leg-in-promo-photo |url-status=dead }}</ref> Ta yi fice a cikin jerin shirye-shiryen TV na 2019 ''Nakala'' . A watan Nuwamba na 2019, Gasstaa ya auri Ba'amurke mai fafutukar siyasa ta yanar gizo Pa Lie Low.<ref>{{cite web |title=Congratulations! Nollywood Actress Bella Gassama gets married to US-based Pa Lie Low |url=http://www.whatson-gambia.com/index.php/news/596-congratulations-nollywood-actress-bella-gassama-gets-married-to-us-based-pa-lie-low |website=What's On Gambia |accessdate=16 October 2020 |date=30 November 2019 |archive-date=20 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201020015716/http://www.whatson-gambia.com/index.php/news/596-congratulations-nollywood-actress-bella-gassama-gets-married-to-us-based-pa-lie-low |url-status=dead }}</ref>
== Wasu Fina-finai ==
* 2004: ''Arrou (Rigakafin)''
* 2008: ''Hutun Gambiya na''
* 2011: ''Madubin Yaro''
* 2013: ''Ba daidai ba''
* 2014: ''Kurwa''
* 2019: ''Nakala'' (jerin talabijin)
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* [[imdbname:4501374|Awa Gassama]] a [[IMDb|Database na Fim ɗin Intanet]]
[[category:Rayayyun Mutane]]
[[category:Haifaffun 1980]]
ja3cxz7jo2gcr9wq8attkxj6wlsurri
Mahmood Ali-Balogun
0
17558
971514
967725
2026-10-25T19:12:07Z
Zaujeel khair
49197
An kirkira ta fassara "Early life and career" daga shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1347143205|Mahmood Ali-Balogun]]"
971514
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Mahmood Ali-Balogun ((listenⓘ)) ɗan fim ne na Najeriya, ma'aikacin al'adu kuma manajan darektan Brickhouse Media . [1] Ya ba da umarnin fim din 'Tango With Me' wanda ya lashe lambar yabo da yawa.[2] Shi ne Shugaban kungiyar Audio Visual Rights Society (AVRS) na Najeriya
== Rayuwa ta farko da aiki ==
An haifi Mahmood Ali-Balogun a ranar 19 ga Yuli, 1959 <ref name="About The Director">{{Cite web |title=About The Director |url=http://www.africanfilmny.org/2013/mahmood-ali-balogun/ |access-date=10 August 2015 |website=African Film Festival Inc. |ref=3}}</ref> kuma ya girma a Arewacin Najeriya. <ref name="theguardianlifemagazine.blogspot.com">{{Cite web |title=STAR ACTOR: Behold Elder Ali Balogun |url=http://theguardianlifemagazine.blogspot.com/2009/08/star-actor-behold-elder-ali-balogun.html |access-date=10 August 2015 |website=The Guardian Life Magazine |ref=4}}</ref> Shi Alumnus ne na [[Jami'ar Obafemi Awolowo|Jami'ar Ife]], yanzu [[Jami'ar Obafemi Awolowo]] inda ya yi karatun Dramatic Arts na musamman a fim da samar da talabijin. Ayyukan Mahmood sun samo asali ne a cikin shekaru daga kasancewa ɗan wasan kwaikwayo, zuwa darektan, <ref name="Tango with me: A movie phenomenon" /> <ref>{{Cite web |date=2016 |title=Mahmood Ali-Balogun - Filmography |url=https://www.nytimes.com/movies/person/1620286/Mahmood-Ali-Balogun/filmography |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160307094225/http://www.nytimes.com/movies/person/1620286/Mahmood-Ali-Balogun/filmography |archive-date=2016-03-07 |website=[[The New York Times]] |publisher=[[Baseline (database)|Baseline]] & [[All Movie Guide]] |ref=6}}</ref> furodusa, <ref name="Tango with me: A movie phenomenon" /> shugaban masana'antu, <ref name="Tango with me: A movie phenomenon" /> [4] mai ba da shawara kan fina-finai [3] da jakada a masana'antar yin fina-fakka.<ref name="2014 Jury">{{Cite web |title=2014 Jury |url=http://afriff.com/2014-2/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150810124052/http://afriff.com/2014-2/ |archive-date=10 August 2015 |access-date=10 August 2015 |website=Africa International Film Festival (AFRIFF) |ref=10}}</ref><ref name="Mahmood Ali-Balogun">{{Cite web |title=Mahmood Ali-Balogun |url=https://www.imdb.com/name/nm3123654/ |website=www.imdb.com |publisher=IMDb |ref=9}}</ref> Tun daga shekara ta 1999 Mahmood ya kuma ba da umarnin shirye-shiryen da suka lashe lambar yabo guda shida.<ref>{{Cite web |title=Mahmood Ali-Balogun |url=https://www.imdb.com/name/nm3123654/bio |access-date=2022-07-17 |website=IMDb |language=en}}</ref>
== Hotunan fina-finai ==
{| class="wikitable"
!Shekara
!Takardun sarauta
!Sashe
!Matsayi
|-
|1983
|Wasan Ola Rotimi, "Idan..Wani bala'i na Sarauta" <ref name="theguardianlifemagazine.blogspot.com" />
|Fim din
|Mai wasan kwaikwayo
|-
|1999
|Wurin da ake kira Gida <ref name="2014 Jury" />
|Fim din
|Daraktan
|-
|2002
|Cinikin yara da mata - Sabon Bautar <ref name="2014 Jury" />
|Hotuna
|Mai gabatarwa, darektan
|-
|2003
|'Temi ni Toto'
|Fim din gida na Yoruba
|Mai gabatarwa, darektan
|-
|2003
|Rashin Muhalli A Najeriya
|Hotuna
|Mai gabatarwa, darektan
|-
|2005
|Collage na Al'adu (Japan)
|Hotuna
|Mai gabatarwa, darektan
|-
|2005
|Dance Of The Maidens -Auren gargajiya A Najeriya" (Series) <ref name="2014 Jury" />
|Shirye-shiryen Talabijin
|Mai gabatarwa, darektan
|-
|2008
|Aikin Zaman Lafiya
|Hotuna
|Mai wasan kwaikwayo (Bayani)
|-
|2010
|Tango With Me <ref name="2014 Jury" /> Kyautar Kyautar Kyauta mafi Kyawu ta [[2012 Nollywood Movies Awards]]
|Fim din
|Darakta, furodusa, marubuci
|-
|2013
|Yarinyar Fure <ref name="Mahmood Ali-Balogun" />
|Wasan kwaikwayo na soyayya
|Mai ba da shawara ga fina-finai
|-
|2022
|Mutumin Allah
|Fim din
|Mai ba da shawara
|-
|2024
|Funmilayo Ransome-Kuti
|Fim din
|Mai ba da shawara
|-
|
|
|
|
|}
== Matsayin masana'antu ==
* memba: Kwamitin Ba da Shawara ga Masana'antar Fim ta Najeriya <ref name="2014 Jury" />
* memba: Kwamitin Ba da Shawara, Kyautar Kwalejin Fim ta Afirka AMAA
* Shugaba: 9th Congress, Federation Panafrican Des Cineates (FEPACI). Afirka ta Kudu, 2013 <ref name="2014 Jury" />
* Shugaban yanzu: Audio Visual Rights Society of Nigeria (AVRS)
* Shugaban kafa: Ƙungiyar Ƙungiyar Ƙwararrun Masana'antar Wasanni ta Najeriya (NANTAP) <ref name="About The Director" />
* Tsohon Mataimakin Shugaban kasa: Kungiyar Masu Shirye-shiryen Talabijin Masu Zaman Kansu na Najeriya (ITPAN) <ref name="About The Director" />
* Mai ba da shawara: Bikin Fim na Duniya na Toronto, TIFF 2013, Toronto, 2013
* Mai ba da shawara: Bikin Fim na Duniya na Afirka, AFRIFF
* Jakadan: Bikin Fim na Nollywood a Paris, 2014
* Jakadan masana'antu: Bikin Fim na Duniya na Afirka (AFRIFF), Calabar, 2013 <ref>{{Cite web |title=Filmmaker Mahmood Ali-Balogun In Paris For Nollywood week |url=http://barasolutions.com/mainGuardian/saturday-magazine/celebrity/164766-filmmaker-mahmood-ali-balogun-in-paris-for-nollywoodweek |access-date=10 August 2015 |website=Guardian News on (barasolutions.com) |ref=12}}</ref>
* Jury: 2015 International Emmy Awards <ref>{{Cite web |title=Mo Abudu, Kunle Afolayan, Tunde Kelani, More, As EbonyLife TV Hosts Emmy Awards Judging Event |url=http://onobello.com/mo-abudu-kunle-afolayan-tunde-kelani-more-as-ebonylife-tv-hosts-emmy-awards-judging-event/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150927122120/http://onobello.com/mo-abudu-kunle-afolayan-tunde-kelani-more-as-ebonylife-tv-hosts-emmy-awards-judging-event/ |archive-date=27 September 2015 |access-date=25 August 2015 |website=onobello.com |ref=16}}</ref>
* Jury: Bikin Fim na Duniya na Afirka (AFRIFF), Calabar, 2014 <ref name="2014 Jury" />
* Jury: [[Bikin Fina-finai na Duniya Karo na 32 a Alkahira|Bikin Fim na Kasa da Kasa na Alkahira na 32]] (CIFF),
* Mai ba da shawara: Bikin Fim na Duniya na Abuja
* Jury: Bikin Fim na Duniya na Zuma
* memba: Majalisar ba da shawara don bikin fina-finai na Afirka, 2013
* memba: Kwamitin Gudanarwa, Majalisar Hotuna ta Najeriya (MOPICON), 2007 <ref>{{Cite web |title=Cannes' Competitive Edge:African film makers' experience |url=http://al-amin-ciroma.blogspot.com/2008/06/cannes-competitive-edgeafrican-film.html |access-date=25 August 2015 |website=Blue-Ribbon'12' |publisher=LEADERSHIP's INTERVAL |ref=17}}</ref>
* Wanda ya kafa: Taron Masu Kwarewar Hotuna na Najeriya (CMPPN)
== Dubi kuma ==
== InFarkon rayuwa da aiki ==
An haifi Mahmood Ali-Balogun a ranar 19 ga Yuli, alif dubu daya da dari tar a da hamsin da tara 1959 <ref name="About The Director">{{Cite web |title=About The Director |url=http://www.africanfilmny.org/2013/mahmood-ali-balogun/ |access-date=10 August 2015 |website=African Film Festival Inc. |ref=3}}</ref> kuma ya girma a Arewacin Najeriya. <ref name="theguardianlifemagazine.blogspot.com">{{Cite web |title=STAR ACTOR: Behold Elder Ali Balogun |url=http://theguardianlifemagazine.blogspot.com/2009/08/star-actor-behold-elder-ali-balogun.html |access-date=10 August 2015 |website=The Guardian Life Magazine |ref=4}}</ref> Shi Alumnus ne na [[Jami'ar Obafemi Awolowo|Jami'ar Ife]], yanzu [[Jami'ar Obafemi Awolowo]] inda ya yi karatun Dramatic Arts na musamman a fim da samar da talabijin. Ayyukan Mahmood sun samo asali ne a cikin shekaru daga kasancewa ɗan wasan kwaikwayo, zuwa darektan, <ref name="Tango with me: A movie phenomenon" /> <ref>{{Cite web |date=2016 |title=Mahmood Ali-Balogun - Filmography |url=https://www.nytimes.com/movies/person/1620286/Mahmood-Ali-Balogun/filmography |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160307094225/http://www.nytimes.com/movies/person/1620286/Mahmood-Ali-Balogun/filmography |archive-date=2016-03-07 |website=[[The New York Times]] |publisher=[[Baseline (database)|Baseline]] & [[All Movie Guide]] |ref=6}}</ref> furodusa, <ref name="Tango with me: A movie phenomenon" /> shugaban masana'antu, <ref name="Tango with me: A movie phenomenon" /> [4] mai ba da shawara kan fina-finai [3] da jakada a masana'antar yin fina-fakka.<ref name="2014 Jury">{{Cite web |title=2014 Jury |url=http://afriff.com/2014-2/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150810124052/http://afriff.com/2014-2/ |archive-date=10 August 2015 |access-date=10 August 2015 |website=Africa International Film Festival (AFRIFF) |ref=10}}</ref><ref name="Mahmood Ali-Balogun">{{Cite web |title=Mahmood Ali-Balogun |url=https://www.imdb.com/name/nm3123654/ |website=www.imdb.com |publisher=IMDb |ref=9}}</ref> Tun daga shekara ta 1999 Mahmood ya kuma ba da umarnin shirye-shiryen da suka lashe lambar yabo guda shida.<ref>{{Cite web |title=Mahmood Ali-Balogun |url=https://www.imdb.com/name/nm3123654/bio |access-date=2022-07-17 |website=IMDb |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haihuwan 1959]]
[[Rukuni:Marubutan Najeriya]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
j7r8hxh3x51uco6qyuq1nw0bcsk7m25
971515
971514
2026-10-25T19:13:12Z
Zaujeel khair
49197
971515
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Mahmood Ali-Balogun ((listenⓘ)) ɗan fim ne na [[Najeriya]], ma'aikacin al'adu kuma manajan darektan Brickhouse Media . [1] Ya ba da umarnin fim din 'Tango With Me' wanda ya lashe lambar yabo da yawa.[2] Shi ne Shugaban kungiyar Audio Visual Rights Society (AVRS) na Najeriya
== Rayuwa ta farko da aiki ==
An haifi Mahmood Ali-Balogun a ranar 19 ga Yuli, 1959 <ref name="About The Director">{{Cite web |title=About The Director |url=http://www.africanfilmny.org/2013/mahmood-ali-balogun/ |access-date=10 August 2015 |website=African Film Festival Inc. |ref=3}}</ref> kuma ya girma a Arewacin Najeriya. <ref name="theguardianlifemagazine.blogspot.com">{{Cite web |title=STAR ACTOR: Behold Elder Ali Balogun |url=http://theguardianlifemagazine.blogspot.com/2009/08/star-actor-behold-elder-ali-balogun.html |access-date=10 August 2015 |website=The Guardian Life Magazine |ref=4}}</ref> Shi Alumnus ne na [[Jami'ar Obafemi Awolowo|Jami'ar Ife]], yanzu [[Jami'ar Obafemi Awolowo]] inda ya yi karatun Dramatic Arts na musamman a fim da samar da talabijin. Ayyukan Mahmood sun samo asali ne a cikin shekaru daga kasancewa ɗan wasan kwaikwayo, zuwa darektan, <ref name="Tango with me: A movie phenomenon" /> <ref>{{Cite web |date=2016 |title=Mahmood Ali-Balogun - Filmography |url=https://www.nytimes.com/movies/person/1620286/Mahmood-Ali-Balogun/filmography |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160307094225/http://www.nytimes.com/movies/person/1620286/Mahmood-Ali-Balogun/filmography |archive-date=2016-03-07 |website=[[The New York Times]] |publisher=[[Baseline (database)|Baseline]] & [[All Movie Guide]] |ref=6}}</ref> furodusa, <ref name="Tango with me: A movie phenomenon" /> shugaban masana'antu, <ref name="Tango with me: A movie phenomenon" /> [4] mai ba da shawara kan fina-finai [3] da jakada a masana'antar yin fina-fakka.<ref name="2014 Jury">{{Cite web |title=2014 Jury |url=http://afriff.com/2014-2/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150810124052/http://afriff.com/2014-2/ |archive-date=10 August 2015 |access-date=10 August 2015 |website=Africa International Film Festival (AFRIFF) |ref=10}}</ref><ref name="Mahmood Ali-Balogun">{{Cite web |title=Mahmood Ali-Balogun |url=https://www.imdb.com/name/nm3123654/ |website=www.imdb.com |publisher=IMDb |ref=9}}</ref> Tun daga shekara ta 1999 Mahmood ya kuma ba da umarnin shirye-shiryen da suka lashe lambar yabo guda shida.<ref>{{Cite web |title=Mahmood Ali-Balogun |url=https://www.imdb.com/name/nm3123654/bio |access-date=2022-07-17 |website=IMDb |language=en}}</ref>
== Hotunan fina-finai ==
{| class="wikitable"
!Shekara
!Takardun sarauta
!Sashe
!Matsayi
|-
|1983
|Wasan Ola Rotimi, "Idan..Wani bala'i na Sarauta" <ref name="theguardianlifemagazine.blogspot.com" />
|Fim din
|Mai wasan kwaikwayo
|-
|1999
|Wurin da ake kira Gida <ref name="2014 Jury" />
|Fim din
|Daraktan
|-
|2002
|Cinikin yara da mata - Sabon Bautar <ref name="2014 Jury" />
|Hotuna
|Mai gabatarwa, darektan
|-
|2003
|'Temi ni Toto'
|Fim din gida na Yoruba
|Mai gabatarwa, darektan
|-
|2003
|Rashin Muhalli A Najeriya
|Hotuna
|Mai gabatarwa, darektan
|-
|2005
|Collage na Al'adu (Japan)
|Hotuna
|Mai gabatarwa, darektan
|-
|2005
|Dance Of The Maidens -Auren gargajiya A Najeriya" (Series) <ref name="2014 Jury" />
|Shirye-shiryen Talabijin
|Mai gabatarwa, darektan
|-
|2008
|Aikin Zaman Lafiya
|Hotuna
|Mai wasan kwaikwayo (Bayani)
|-
|2010
|Tango With Me <ref name="2014 Jury" /> Kyautar Kyautar Kyauta mafi Kyawu ta [[2012 Nollywood Movies Awards]]
|Fim din
|Darakta, furodusa, marubuci
|-
|2013
|Yarinyar Fure <ref name="Mahmood Ali-Balogun" />
|Wasan kwaikwayo na soyayya
|Mai ba da shawara ga fina-finai
|-
|2022
|Mutumin Allah
|Fim din
|Mai ba da shawara
|-
|2024
|Funmilayo Ransome-Kuti
|Fim din
|Mai ba da shawara
|-
|
|
|
|
|}
== Matsayin masana'antu ==
* memba: Kwamitin Ba da Shawara ga Masana'antar Fim ta Najeriya <ref name="2014 Jury" />
* memba: Kwamitin Ba da Shawara, Kyautar Kwalejin Fim ta Afirka AMAA
* Shugaba: 9th Congress, Federation Panafrican Des Cineates (FEPACI). Afirka ta Kudu, 2013 <ref name="2014 Jury" />
* Shugaban yanzu: Audio Visual Rights Society of Nigeria (AVRS)
* Shugaban kafa: Ƙungiyar Ƙungiyar Ƙwararrun Masana'antar Wasanni ta Najeriya (NANTAP) <ref name="About The Director" />
* Tsohon Mataimakin Shugaban kasa: Kungiyar Masu Shirye-shiryen Talabijin Masu Zaman Kansu na Najeriya (ITPAN) <ref name="About The Director" />
* Mai ba da shawara: Bikin Fim na Duniya na Toronto, TIFF 2013, Toronto, 2013
* Mai ba da shawara: Bikin Fim na Duniya na Afirka, AFRIFF
* Jakadan: Bikin Fim na Nollywood a Paris, 2014
* Jakadan masana'antu: Bikin Fim na Duniya na Afirka (AFRIFF), Calabar, 2013 <ref>{{Cite web |title=Filmmaker Mahmood Ali-Balogun In Paris For Nollywood week |url=http://barasolutions.com/mainGuardian/saturday-magazine/celebrity/164766-filmmaker-mahmood-ali-balogun-in-paris-for-nollywoodweek |access-date=10 August 2015 |website=Guardian News on (barasolutions.com) |ref=12}}</ref>
* Jury: 2015 International Emmy Awards <ref>{{Cite web |title=Mo Abudu, Kunle Afolayan, Tunde Kelani, More, As EbonyLife TV Hosts Emmy Awards Judging Event |url=http://onobello.com/mo-abudu-kunle-afolayan-tunde-kelani-more-as-ebonylife-tv-hosts-emmy-awards-judging-event/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150927122120/http://onobello.com/mo-abudu-kunle-afolayan-tunde-kelani-more-as-ebonylife-tv-hosts-emmy-awards-judging-event/ |archive-date=27 September 2015 |access-date=25 August 2015 |website=onobello.com |ref=16}}</ref>
* Jury: Bikin Fim na Duniya na Afirka (AFRIFF), Calabar, 2014 <ref name="2014 Jury" />
* Jury: [[Bikin Fina-finai na Duniya Karo na 32 a Alkahira|Bikin Fim na Kasa da Kasa na Alkahira na 32]] (CIFF),
* Mai ba da shawara: Bikin Fim na Duniya na Abuja
* Jury: Bikin Fim na Duniya na Zuma
* memba: Majalisar ba da shawara don bikin fina-finai na Afirka, 2013
* memba: Kwamitin Gudanarwa, Majalisar Hotuna ta Najeriya (MOPICON), 2007 <ref>{{Cite web |title=Cannes' Competitive Edge:African film makers' experience |url=http://al-amin-ciroma.blogspot.com/2008/06/cannes-competitive-edgeafrican-film.html |access-date=25 August 2015 |website=Blue-Ribbon'12' |publisher=LEADERSHIP's INTERVAL |ref=17}}</ref>
* Wanda ya kafa: Taron Masu Kwarewar Hotuna na Najeriya (CMPPN)
== Dubi kuma ==
== InFarkon rayuwa da aiki ==
An haifi Mahmood Ali-Balogun a ranar 19 ga Yuli, alif dubu daya da dari tar a da hamsin da tara 1959 <ref name="About The Director">{{Cite web |title=About The Director |url=http://www.africanfilmny.org/2013/mahmood-ali-balogun/ |access-date=10 August 2015 |website=African Film Festival Inc. |ref=3}}</ref> kuma ya girma a Arewacin Najeriya. <ref name="theguardianlifemagazine.blogspot.com">{{Cite web |title=STAR ACTOR: Behold Elder Ali Balogun |url=http://theguardianlifemagazine.blogspot.com/2009/08/star-actor-behold-elder-ali-balogun.html |access-date=10 August 2015 |website=The Guardian Life Magazine |ref=4}}</ref> Shi Alumnus ne na [[Jami'ar Obafemi Awolowo|Jami'ar Ife]], yanzu [[Jami'ar Obafemi Awolowo]] inda ya yi karatun Dramatic Arts na musamman a fim da samar da talabijin. Ayyukan Mahmood sun samo asali ne a cikin shekaru daga kasancewa ɗan wasan kwaikwayo, zuwa darektan, <ref name="Tango with me: A movie phenomenon" /> <ref>{{Cite web |date=2016 |title=Mahmood Ali-Balogun - Filmography |url=https://www.nytimes.com/movies/person/1620286/Mahmood-Ali-Balogun/filmography |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160307094225/http://www.nytimes.com/movies/person/1620286/Mahmood-Ali-Balogun/filmography |archive-date=2016-03-07 |website=[[The New York Times]] |publisher=[[Baseline (database)|Baseline]] & [[All Movie Guide]] |ref=6}}</ref> furodusa, <ref name="Tango with me: A movie phenomenon" /> shugaban masana'antu, <ref name="Tango with me: A movie phenomenon" /> [4] mai ba da shawara kan fina-finai [3] da jakada a masana'antar yin fina-fakka.<ref name="2014 Jury">{{Cite web |title=2014 Jury |url=http://afriff.com/2014-2/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150810124052/http://afriff.com/2014-2/ |archive-date=10 August 2015 |access-date=10 August 2015 |website=Africa International Film Festival (AFRIFF) |ref=10}}</ref><ref name="Mahmood Ali-Balogun">{{Cite web |title=Mahmood Ali-Balogun |url=https://www.imdb.com/name/nm3123654/ |website=www.imdb.com |publisher=IMDb |ref=9}}</ref> Tun daga shekara ta 1999 Mahmood ya kuma ba da umarnin shirye-shiryen da suka lashe lambar yabo guda shida.<ref>{{Cite web |title=Mahmood Ali-Balogun |url=https://www.imdb.com/name/nm3123654/bio |access-date=2022-07-17 |website=IMDb |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haihuwan 1959]]
[[Rukuni:Marubutan Najeriya]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
igohmylksppl1rze3azr9cho5waslnw
971516
971515
2026-10-25T19:13:32Z
Zaujeel khair
49197
971516
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Mahmood Ali-Balogun ((listenⓘ)) ɗan fim ne na [[Najeriya]], ma'aikacin al'adu kuma manajan darektan Brickhouse Media . [1] Ya ba da umarnin [[fim]] din 'Tango With Me' wanda ya lashe lambar yabo da yawa.[2] Shi ne Shugaban kungiyar Audio Visual Rights Society (AVRS) na Najeriya
== Rayuwa ta farko da aiki ==
An haifi Mahmood Ali-Balogun a ranar 19 ga Yuli, 1959 <ref name="About The Director">{{Cite web |title=About The Director |url=http://www.africanfilmny.org/2013/mahmood-ali-balogun/ |access-date=10 August 2015 |website=African Film Festival Inc. |ref=3}}</ref> kuma ya girma a Arewacin Najeriya. <ref name="theguardianlifemagazine.blogspot.com">{{Cite web |title=STAR ACTOR: Behold Elder Ali Balogun |url=http://theguardianlifemagazine.blogspot.com/2009/08/star-actor-behold-elder-ali-balogun.html |access-date=10 August 2015 |website=The Guardian Life Magazine |ref=4}}</ref> Shi Alumnus ne na [[Jami'ar Obafemi Awolowo|Jami'ar Ife]], yanzu [[Jami'ar Obafemi Awolowo]] inda ya yi karatun Dramatic Arts na musamman a fim da samar da talabijin. Ayyukan Mahmood sun samo asali ne a cikin shekaru daga kasancewa ɗan wasan kwaikwayo, zuwa darektan, <ref name="Tango with me: A movie phenomenon" /> <ref>{{Cite web |date=2016 |title=Mahmood Ali-Balogun - Filmography |url=https://www.nytimes.com/movies/person/1620286/Mahmood-Ali-Balogun/filmography |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160307094225/http://www.nytimes.com/movies/person/1620286/Mahmood-Ali-Balogun/filmography |archive-date=2016-03-07 |website=[[The New York Times]] |publisher=[[Baseline (database)|Baseline]] & [[All Movie Guide]] |ref=6}}</ref> furodusa, <ref name="Tango with me: A movie phenomenon" /> shugaban masana'antu, <ref name="Tango with me: A movie phenomenon" /> [4] mai ba da shawara kan fina-finai [3] da jakada a masana'antar yin fina-fakka.<ref name="2014 Jury">{{Cite web |title=2014 Jury |url=http://afriff.com/2014-2/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150810124052/http://afriff.com/2014-2/ |archive-date=10 August 2015 |access-date=10 August 2015 |website=Africa International Film Festival (AFRIFF) |ref=10}}</ref><ref name="Mahmood Ali-Balogun">{{Cite web |title=Mahmood Ali-Balogun |url=https://www.imdb.com/name/nm3123654/ |website=www.imdb.com |publisher=IMDb |ref=9}}</ref> Tun daga shekara ta 1999 Mahmood ya kuma ba da umarnin shirye-shiryen da suka lashe lambar yabo guda shida.<ref>{{Cite web |title=Mahmood Ali-Balogun |url=https://www.imdb.com/name/nm3123654/bio |access-date=2022-07-17 |website=IMDb |language=en}}</ref>
== Hotunan fina-finai ==
{| class="wikitable"
!Shekara
!Takardun sarauta
!Sashe
!Matsayi
|-
|1983
|Wasan Ola Rotimi, "Idan..Wani bala'i na Sarauta" <ref name="theguardianlifemagazine.blogspot.com" />
|Fim din
|Mai wasan kwaikwayo
|-
|1999
|Wurin da ake kira Gida <ref name="2014 Jury" />
|Fim din
|Daraktan
|-
|2002
|Cinikin yara da mata - Sabon Bautar <ref name="2014 Jury" />
|Hotuna
|Mai gabatarwa, darektan
|-
|2003
|'Temi ni Toto'
|Fim din gida na Yoruba
|Mai gabatarwa, darektan
|-
|2003
|Rashin Muhalli A Najeriya
|Hotuna
|Mai gabatarwa, darektan
|-
|2005
|Collage na Al'adu (Japan)
|Hotuna
|Mai gabatarwa, darektan
|-
|2005
|Dance Of The Maidens -Auren gargajiya A Najeriya" (Series) <ref name="2014 Jury" />
|Shirye-shiryen Talabijin
|Mai gabatarwa, darektan
|-
|2008
|Aikin Zaman Lafiya
|Hotuna
|Mai wasan kwaikwayo (Bayani)
|-
|2010
|Tango With Me <ref name="2014 Jury" /> Kyautar Kyautar Kyauta mafi Kyawu ta [[2012 Nollywood Movies Awards]]
|Fim din
|Darakta, furodusa, marubuci
|-
|2013
|Yarinyar Fure <ref name="Mahmood Ali-Balogun" />
|Wasan kwaikwayo na soyayya
|Mai ba da shawara ga fina-finai
|-
|2022
|Mutumin Allah
|Fim din
|Mai ba da shawara
|-
|2024
|Funmilayo Ransome-Kuti
|Fim din
|Mai ba da shawara
|-
|
|
|
|
|}
== Matsayin masana'antu ==
* memba: Kwamitin Ba da Shawara ga Masana'antar Fim ta Najeriya <ref name="2014 Jury" />
* memba: Kwamitin Ba da Shawara, Kyautar Kwalejin Fim ta Afirka AMAA
* Shugaba: 9th Congress, Federation Panafrican Des Cineates (FEPACI). Afirka ta Kudu, 2013 <ref name="2014 Jury" />
* Shugaban yanzu: Audio Visual Rights Society of Nigeria (AVRS)
* Shugaban kafa: Ƙungiyar Ƙungiyar Ƙwararrun Masana'antar Wasanni ta Najeriya (NANTAP) <ref name="About The Director" />
* Tsohon Mataimakin Shugaban kasa: Kungiyar Masu Shirye-shiryen Talabijin Masu Zaman Kansu na Najeriya (ITPAN) <ref name="About The Director" />
* Mai ba da shawara: Bikin Fim na Duniya na Toronto, TIFF 2013, Toronto, 2013
* Mai ba da shawara: Bikin Fim na Duniya na Afirka, AFRIFF
* Jakadan: Bikin Fim na Nollywood a Paris, 2014
* Jakadan masana'antu: Bikin Fim na Duniya na Afirka (AFRIFF), Calabar, 2013 <ref>{{Cite web |title=Filmmaker Mahmood Ali-Balogun In Paris For Nollywood week |url=http://barasolutions.com/mainGuardian/saturday-magazine/celebrity/164766-filmmaker-mahmood-ali-balogun-in-paris-for-nollywoodweek |access-date=10 August 2015 |website=Guardian News on (barasolutions.com) |ref=12}}</ref>
* Jury: 2015 International Emmy Awards <ref>{{Cite web |title=Mo Abudu, Kunle Afolayan, Tunde Kelani, More, As EbonyLife TV Hosts Emmy Awards Judging Event |url=http://onobello.com/mo-abudu-kunle-afolayan-tunde-kelani-more-as-ebonylife-tv-hosts-emmy-awards-judging-event/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150927122120/http://onobello.com/mo-abudu-kunle-afolayan-tunde-kelani-more-as-ebonylife-tv-hosts-emmy-awards-judging-event/ |archive-date=27 September 2015 |access-date=25 August 2015 |website=onobello.com |ref=16}}</ref>
* Jury: Bikin Fim na Duniya na Afirka (AFRIFF), Calabar, 2014 <ref name="2014 Jury" />
* Jury: [[Bikin Fina-finai na Duniya Karo na 32 a Alkahira|Bikin Fim na Kasa da Kasa na Alkahira na 32]] (CIFF),
* Mai ba da shawara: Bikin Fim na Duniya na Abuja
* Jury: Bikin Fim na Duniya na Zuma
* memba: Majalisar ba da shawara don bikin fina-finai na Afirka, 2013
* memba: Kwamitin Gudanarwa, Majalisar Hotuna ta Najeriya (MOPICON), 2007 <ref>{{Cite web |title=Cannes' Competitive Edge:African film makers' experience |url=http://al-amin-ciroma.blogspot.com/2008/06/cannes-competitive-edgeafrican-film.html |access-date=25 August 2015 |website=Blue-Ribbon'12' |publisher=LEADERSHIP's INTERVAL |ref=17}}</ref>
* Wanda ya kafa: Taron Masu Kwarewar Hotuna na Najeriya (CMPPN)
== Dubi kuma ==
== InFarkon rayuwa da aiki ==
An haifi Mahmood Ali-Balogun a ranar 19 ga Yuli, alif dubu daya da dari tar a da hamsin da tara 1959 <ref name="About The Director">{{Cite web |title=About The Director |url=http://www.africanfilmny.org/2013/mahmood-ali-balogun/ |access-date=10 August 2015 |website=African Film Festival Inc. |ref=3}}</ref> kuma ya girma a Arewacin Najeriya. <ref name="theguardianlifemagazine.blogspot.com">{{Cite web |title=STAR ACTOR: Behold Elder Ali Balogun |url=http://theguardianlifemagazine.blogspot.com/2009/08/star-actor-behold-elder-ali-balogun.html |access-date=10 August 2015 |website=The Guardian Life Magazine |ref=4}}</ref> Shi Alumnus ne na [[Jami'ar Obafemi Awolowo|Jami'ar Ife]], yanzu [[Jami'ar Obafemi Awolowo]] inda ya yi karatun Dramatic Arts na musamman a fim da samar da talabijin. Ayyukan Mahmood sun samo asali ne a cikin shekaru daga kasancewa ɗan wasan kwaikwayo, zuwa darektan, <ref name="Tango with me: A movie phenomenon" /> <ref>{{Cite web |date=2016 |title=Mahmood Ali-Balogun - Filmography |url=https://www.nytimes.com/movies/person/1620286/Mahmood-Ali-Balogun/filmography |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160307094225/http://www.nytimes.com/movies/person/1620286/Mahmood-Ali-Balogun/filmography |archive-date=2016-03-07 |website=[[The New York Times]] |publisher=[[Baseline (database)|Baseline]] & [[All Movie Guide]] |ref=6}}</ref> furodusa, <ref name="Tango with me: A movie phenomenon" /> shugaban masana'antu, <ref name="Tango with me: A movie phenomenon" /> [4] mai ba da shawara kan fina-finai [3] da jakada a masana'antar yin fina-fakka.<ref name="2014 Jury">{{Cite web |title=2014 Jury |url=http://afriff.com/2014-2/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150810124052/http://afriff.com/2014-2/ |archive-date=10 August 2015 |access-date=10 August 2015 |website=Africa International Film Festival (AFRIFF) |ref=10}}</ref><ref name="Mahmood Ali-Balogun">{{Cite web |title=Mahmood Ali-Balogun |url=https://www.imdb.com/name/nm3123654/ |website=www.imdb.com |publisher=IMDb |ref=9}}</ref> Tun daga shekara ta 1999 Mahmood ya kuma ba da umarnin shirye-shiryen da suka lashe lambar yabo guda shida.<ref>{{Cite web |title=Mahmood Ali-Balogun |url=https://www.imdb.com/name/nm3123654/bio |access-date=2022-07-17 |website=IMDb |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haihuwan 1959]]
[[Rukuni:Marubutan Najeriya]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
d7mzttk1fwz0mirspvymrwh33q73cc6
971517
971516
2026-10-25T19:14:58Z
Zaujeel khair
49197
971517
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Mahmood Ali-Balogun ((listenⓘ)) ɗan fim ne na [[Najeriya]], ma'aikacin al'adu kuma manajan darektan Brickhouse Media . [1] Ya ba da umarnin [[fim]] din 'Tango With Me' wanda ya lashe lambar yabo da yawa.[2] Shi ne Shugaban kungiyar Audio Visual Rights Society (AVRS) na Najeriya
== Rayuwa ta farko da aiki ==
An haifi Mahmood Ali-Balogun a ranar 19 ga Yuli, 1959 <ref name="About The Director">{{Cite web |title=About The Director |url=http://www.africanfilmny.org/2013/mahmood-ali-balogun/ |access-date=10 August 2015 |website=African Film Festival Inc. |ref=3}}</ref> kuma ya girma a Arewacin [[Najeriya]]. <ref name="theguardianlifemagazine.blogspot.com">{{Cite web |title=STAR ACTOR: Behold Elder Ali Balogun |url=http://theguardianlifemagazine.blogspot.com/2009/08/star-actor-behold-elder-ali-balogun.html |access-date=10 August 2015 |website=The Guardian Life Magazine |ref=4}}</ref> Shi Alumnus ne na [[Jami'ar Obafemi Awolowo|Jami'ar Ife]], yanzu [[Jami'ar Obafemi Awolowo]] inda ya yi karatun Dramatic Arts na musamman a fim da samar da talabijin. Ayyukan Mahmood sun samo asali ne a cikin shekaru daga kasancewa ɗan wasan kwaikwayo, zuwa darektan, <ref name="Tango with me: A movie phenomenon" /> <ref>{{Cite web |date=2016 |title=Mahmood Ali-Balogun - Filmography |url=https://www.nytimes.com/movies/person/1620286/Mahmood-Ali-Balogun/filmography |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160307094225/http://www.nytimes.com/movies/person/1620286/Mahmood-Ali-Balogun/filmography |archive-date=2016-03-07 |website=[[The New York Times]] |publisher=[[Baseline (database)|Baseline]] & [[All Movie Guide]] |ref=6}}</ref> furodusa, <ref name="Tango with me: A movie phenomenon" /> shugaban masana'antu, <ref name="Tango with me: A movie phenomenon" /> [4] mai ba da shawara kan fina-finai [3] da jakada a masana'antar yin fina-fakka.<ref name="2014 Jury">{{Cite web |title=2014 Jury |url=http://afriff.com/2014-2/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150810124052/http://afriff.com/2014-2/ |archive-date=10 August 2015 |access-date=10 August 2015 |website=Africa International Film Festival (AFRIFF) |ref=10}}</ref><ref name="Mahmood Ali-Balogun">{{Cite web |title=Mahmood Ali-Balogun |url=https://www.imdb.com/name/nm3123654/ |website=www.imdb.com |publisher=IMDb |ref=9}}</ref> Tun daga shekara ta 1999 Mahmood ya kuma ba da umarnin shirye-shiryen da suka lashe lambar yabo guda shida.<ref>{{Cite web |title=Mahmood Ali-Balogun |url=https://www.imdb.com/name/nm3123654/bio |access-date=2022-07-17 |website=IMDb |language=en}}</ref>
== Hotunan fina-finai ==
{| class="wikitable"
!Shekara
!Takardun sarauta
!Sashe
!Matsayi
|-
|1983
|Wasan Ola Rotimi, "Idan..Wani bala'i na Sarauta" <ref name="theguardianlifemagazine.blogspot.com" />
|Fim din
|Mai wasan kwaikwayo
|-
|1999
|Wurin da ake kira Gida <ref name="2014 Jury" />
|Fim din
|Daraktan
|-
|2002
|Cinikin yara da mata - Sabon Bautar <ref name="2014 Jury" />
|Hotuna
|Mai gabatarwa, darektan
|-
|2003
|'Temi ni Toto'
|Fim din gida na Yoruba
|Mai gabatarwa, darektan
|-
|2003
|Rashin Muhalli A Najeriya
|Hotuna
|Mai gabatarwa, darektan
|-
|2005
|Collage na Al'adu (Japan)
|Hotuna
|Mai gabatarwa, darektan
|-
|2005
|Dance Of The Maidens -Auren gargajiya A Najeriya" (Series) <ref name="2014 Jury" />
|Shirye-shiryen Talabijin
|Mai gabatarwa, darektan
|-
|2008
|Aikin Zaman Lafiya
|Hotuna
|Mai wasan kwaikwayo (Bayani)
|-
|2010
|Tango With Me <ref name="2014 Jury" /> Kyautar Kyautar Kyauta mafi Kyawu ta [[2012 Nollywood Movies Awards]]
|Fim din
|Darakta, furodusa, marubuci
|-
|2013
|Yarinyar Fure <ref name="Mahmood Ali-Balogun" />
|Wasan kwaikwayo na soyayya
|Mai ba da shawara ga fina-finai
|-
|2022
|Mutumin Allah
|Fim din
|Mai ba da shawara
|-
|2024
|Funmilayo Ransome-Kuti
|Fim din
|Mai ba da shawara
|-
|
|
|
|
|}
== Matsayin masana'antu ==
* memba: Kwamitin Ba da Shawara ga Masana'antar Fim ta Najeriya <ref name="2014 Jury" />
* memba: Kwamitin Ba da Shawara, Kyautar Kwalejin Fim ta Afirka AMAA
* Shugaba: 9th Congress, Federation Panafrican Des Cineates (FEPACI). Afirka ta Kudu, 2013 <ref name="2014 Jury" />
* Shugaban yanzu: Audio Visual Rights Society of Nigeria (AVRS)
* Shugaban kafa: Ƙungiyar Ƙungiyar Ƙwararrun Masana'antar Wasanni ta Najeriya (NANTAP) <ref name="About The Director" />
* Tsohon Mataimakin Shugaban kasa: Kungiyar Masu Shirye-shiryen Talabijin Masu Zaman Kansu na Najeriya (ITPAN) <ref name="About The Director" />
* Mai ba da shawara: Bikin Fim na Duniya na Toronto, TIFF 2013, Toronto, 2013
* Mai ba da shawara: Bikin Fim na Duniya na Afirka, AFRIFF
* Jakadan: Bikin Fim na Nollywood a Paris, 2014
* Jakadan masana'antu: Bikin Fim na Duniya na Afirka (AFRIFF), Calabar, 2013 <ref>{{Cite web |title=Filmmaker Mahmood Ali-Balogun In Paris For Nollywood week |url=http://barasolutions.com/mainGuardian/saturday-magazine/celebrity/164766-filmmaker-mahmood-ali-balogun-in-paris-for-nollywoodweek |access-date=10 August 2015 |website=Guardian News on (barasolutions.com) |ref=12}}</ref>
* Jury: 2015 International Emmy Awards <ref>{{Cite web |title=Mo Abudu, Kunle Afolayan, Tunde Kelani, More, As EbonyLife TV Hosts Emmy Awards Judging Event |url=http://onobello.com/mo-abudu-kunle-afolayan-tunde-kelani-more-as-ebonylife-tv-hosts-emmy-awards-judging-event/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150927122120/http://onobello.com/mo-abudu-kunle-afolayan-tunde-kelani-more-as-ebonylife-tv-hosts-emmy-awards-judging-event/ |archive-date=27 September 2015 |access-date=25 August 2015 |website=onobello.com |ref=16}}</ref>
* Jury: Bikin Fim na Duniya na Afirka (AFRIFF), Calabar, 2014 <ref name="2014 Jury" />
* Jury: [[Bikin Fina-finai na Duniya Karo na 32 a Alkahira|Bikin Fim na Kasa da Kasa na Alkahira na 32]] (CIFF),
* Mai ba da shawara: Bikin Fim na Duniya na Abuja
* Jury: Bikin Fim na Duniya na Zuma
* memba: Majalisar ba da shawara don bikin fina-finai na Afirka, 2013
* memba: Kwamitin Gudanarwa, Majalisar Hotuna ta Najeriya (MOPICON), 2007 <ref>{{Cite web |title=Cannes' Competitive Edge:African film makers' experience |url=http://al-amin-ciroma.blogspot.com/2008/06/cannes-competitive-edgeafrican-film.html |access-date=25 August 2015 |website=Blue-Ribbon'12' |publisher=LEADERSHIP's INTERVAL |ref=17}}</ref>
* Wanda ya kafa: Taron Masu Kwarewar Hotuna na Najeriya (CMPPN)
== Dubi kuma ==
== InFarkon rayuwa da aiki ==
An haifi Mahmood Ali-Balogun a ranar 19 ga Yuli, alif dubu daya da dari tar a da hamsin da tara 1959 <ref name="About The Director">{{Cite web |title=About The Director |url=http://www.africanfilmny.org/2013/mahmood-ali-balogun/ |access-date=10 August 2015 |website=African Film Festival Inc. |ref=3}}</ref> kuma ya girma a Arewacin Najeriya. <ref name="theguardianlifemagazine.blogspot.com">{{Cite web |title=STAR ACTOR: Behold Elder Ali Balogun |url=http://theguardianlifemagazine.blogspot.com/2009/08/star-actor-behold-elder-ali-balogun.html |access-date=10 August 2015 |website=The Guardian Life Magazine |ref=4}}</ref> Shi Alumnus ne na [[Jami'ar Obafemi Awolowo|Jami'ar Ife]], yanzu [[Jami'ar Obafemi Awolowo]] inda ya yi karatun Dramatic Arts na musamman a fim da samar da talabijin. Ayyukan Mahmood sun samo asali ne a cikin shekaru daga kasancewa ɗan wasan kwaikwayo, zuwa darektan, <ref name="Tango with me: A movie phenomenon" /> <ref>{{Cite web |date=2016 |title=Mahmood Ali-Balogun - Filmography |url=https://www.nytimes.com/movies/person/1620286/Mahmood-Ali-Balogun/filmography |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160307094225/http://www.nytimes.com/movies/person/1620286/Mahmood-Ali-Balogun/filmography |archive-date=2016-03-07 |website=[[The New York Times]] |publisher=[[Baseline (database)|Baseline]] & [[All Movie Guide]] |ref=6}}</ref> furodusa, <ref name="Tango with me: A movie phenomenon" /> shugaban masana'antu, <ref name="Tango with me: A movie phenomenon" /> [4] mai ba da shawara kan fina-finai [3] da jakada a masana'antar yin fina-fakka.<ref name="2014 Jury">{{Cite web |title=2014 Jury |url=http://afriff.com/2014-2/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150810124052/http://afriff.com/2014-2/ |archive-date=10 August 2015 |access-date=10 August 2015 |website=Africa International Film Festival (AFRIFF) |ref=10}}</ref><ref name="Mahmood Ali-Balogun">{{Cite web |title=Mahmood Ali-Balogun |url=https://www.imdb.com/name/nm3123654/ |website=www.imdb.com |publisher=IMDb |ref=9}}</ref> Tun daga shekara ta 1999 Mahmood ya kuma ba da umarnin shirye-shiryen da suka lashe lambar yabo guda shida.<ref>{{Cite web |title=Mahmood Ali-Balogun |url=https://www.imdb.com/name/nm3123654/bio |access-date=2022-07-17 |website=IMDb |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haihuwan 1959]]
[[Rukuni:Marubutan Najeriya]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
l36yev87sxerev8w24xekmwbwo9mlyr
Nigeria Olympic Committee
0
20516
971370
847812
2026-10-25T13:36:16Z
Yusuf Danmarna
49960
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */
971370
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Kwamitin '''Wasannin Olympics na Najeriya''' ( '''NOC''' ) shine Kwamitin Wasannin Kasa na [[Najeriya]], wanda ke da alhakin daidaitawa da tallafawa masu fafatawa a Najeriya a wasannin Olympics . Hakanan ita ce hukumar da ke da alhakin wakilcin Najeriya a wasannin Commonwealth.<ref>Olympic Committee Makes Plans to Establish Sports Court of Arbitration". ThisDay. 31 January 2011. Retrieved 15 October 2011.</ref><ref>Dan (6 July 2011). "The Nigeria Olympic Committee POSTPONES INAUGURATION OF RUGBY BOARD". CP-Africa. Archived from the original on 12 September 2011. Retrieved 19 July 2012.</ref><ref>London 2012: NOC signs Team Nigeria's Camp Agreement". This Day. 27 June 2011. Archived from the original on 8 February 2012. Retrieved 15 October 2011.</ref>
== Shugabanci ==
Shugaban NOC har zuwa shekara ta 2011 shine Sani Ndanusa wanda ya kasance Ministan Wasanni daga ranar 17 ga watan Disamban shekara t 2008 zuwa ranar 17 ga watan Maris na shekara ta 2010. Ndanusa ya fara cewa yana da burin zama Shugaban NOC a lokacin da yake Ministan Wasanni, amma a watan Nuwamba na shekarar 2009 kwamitin binciken NOC ya kuma soke shi bisa hujjar cewa takardun da ya gabatar ana zargin "na jabu ne, an kuma canza su kuma ba su kwanan wata".<ref>{{cite web
|url = http://www.punchng.com/Articl.aspx?theartic=Art200911191551884
|title = Election: Nigeria Olympic Committee disqualifies Ndanusa
|author = Kazeem Busari
|date = 19 November 2009
|work = [[The Punch]]
|access-date = 2011-10-15
}}{{dead link|date=February 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>NDANUSA, EGUMA SUGGEST EARLY PREPARATION AS WAY FORWARD FOR SUPER EAGLES". News Agency of Nigeria. 10 October 2011. Archived from the original on 22 November 2011. Retrieved 14 October 2011.</ref><ref>Nigeria Olympic Committee picks Team for London 2012 training camps". The Nation. Nigeria. 31 January 2011. Retrieved 15 October 2011.[dead link]</ref>
Don samun cancanta ga Shugaban NOC dan takarar dole ne yayi aiki na tsawon shekaru hudu a matsayin shugaban zartarwa a tarayyar kungiyoyin wasanni na duniya. NOC ta ce har yanzu Ndanusa bai yi aiki ba na tsawon shekaru hudu a matsayin Mataimakin Shugaban hadaddiyar kungiyar Tennis ta Afirka, kuma ya yi zargin cewa zaben nasa a matsayin Shugaban Hukumar Kwallon Tennis ta Najeriya bai dace ba tunda bai halarci zaben ba.<ref>Emotions as NOC inaugurates Rugby Football Federation". Vanguard. Lagos, Nigeria. 14 July 2011. Retrieved 14 October 2011.</ref>
Ndanusa ya mayar da martani ta hanyar dakatar da shugaban NOC mai ci Habu [[Gumel]] daga mukaminsa na shugaban kungiyar kwallon kwallon Volley ta Najeriya tare da kafa kwamitin bincike kan zarge-zargen. An zabe shi ne a watan Satumban 2010 domin maye gurbin tsohon shugaban kasa Habu Gumel, sannan an zabi Tunde Popola a matsayin Sakatare Janar da kuri’u 21 a kan kuri’u biyu na mai ci Banji Oladapo. Da farko, IOC ta bayyana cewa zaben bai inganta ba tunda Shugaban mai barin gado da Sakatare Janar na NOC ba su halarci taron ba. An gudanar da zabe na biyu inda Ndanusa ne kadai dan takarar kuma IOC ta amince da sakamakon.<ref>{{cite web
|url=http://sports.espn.go.com/oly/news/story?id=5608586
|date=23 September 2010
|title=Sani Ndanusa elected in Nigeria
|work=ESPN
|access-date=2011-10-15}}</ref><ref>Modupe Ogunbayo (28 September 2011). "The Poor Outing in Maputo". Newswatch. Lagos, Nigeria. Retrieved 14 October 2011.</ref><ref>Nigerian Olympic team is latest to announce it will train in Surrey". Redhill And Reigate Life. 27 June 2011. Retrieved 15 October 2011.</ref><ref>Nigeria Olympic Committee". GTP. Retrieved 15 October 2011.</ref>
== Ayyuka ==
Saboda karuwar kararraki a kotu da suka shafi wasanni a Najeriya, a watan Janairun 2011 NOC ta fara aiwatar da kafa wani reshe na kotun sasanta wasanni . Injiniya Sani Ndanusa ya ce "Mun damu matuka da yawan kararraki a kotu da ake yi a wasannin Najeriya. Idan ba mu bincika wannan mummunan lamarin ba, wasannin Najeriya za su ruguzo zuwa kwarin ".
A ranar 5 ga Yulin 2011, NOC ta sake jinkirta bikin rantsar da sabon shugaban hukumar kwallon Rugby ta Najeriya (NRFF) lokacin da manyan mambobin kwamitin NRFF suka kasa zuwa. A ranar 14 ga Yulin 2011 NOC a ƙarshe ta tattara ƙungiyoyin adawa na NRFF, ta ƙaddamar da sabon kwamiti. Magatakardar NOC, Honorabul Tunde Popoola ya share hawaye a wajen bikin.
Najeriya ba ta taka rawar gani ba a wasannin Satumba na 2011 na Afirka a [[Maputo]], Mozambique, ta zo ta uku bayan Afirka ta Kudu da Masar. Sai dai kuma mataimakin shugaban NOC na 1 Jonathan Nnaji ya ce hakan ya faru ne saboda zabin abubuwan da mai shirya taron ya yi ba tare da son kai ba, ban da wasanni kamar daga nauyi, kokawa da dagawa wanda Najeriya ta yi fice a al’adance. Ya ce bai kamata a dauki sakamakon yana nuna irin rawar da kasar za ta taka a wasannin Olympics ba.<ref>{{cite web
|url=http://www.newswatchngr.com/index.php?option=com_content&task=view&id=3528&Itemid=48
|title=The Poor Outing in Maputo
|author=Modupe Ogunbayo
|date=28 September 2011
|work=[[Newswatch (Nigeria)]]
|access-date=2011-10-14
|archive-date=2011-10-18
|archive-url=https://web.archive.org/web/20111018064650/http://www.newswatchngr.com/index.php?option=com_content&task=view&id=3528&Itemid=48
|url-status=dead
}}</ref> A watan Oktoban 2011, [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|an kori Super Eagles]], kungiyar kwallon kafa ta Najeriya, daga gasar cin kofin kasashen Afirka na 2012 da za a yi a Equatorial Guinea da [[Gabon]]. Sani Ndanusa, Shugaban NOC, ya yi kira da a kara samun horo sosai domin tabbatar da nasara a gasa nan gaba.
<ref>{{cite web
|url = http://www.nanngronline.com/section/sports/ndanusa-eguma-suggest-early-preparation-as-way-forward-for-super-eagles
|title = NDANUSA, EGUMA SUGGEST EARLY PREPARATION AS WAY FORWARD FOR SUPER EAGLES
|work = News Agency of Nigeria
|date = 10 October 2011
|access-date = 2011-10-14
|url-status = dead
|archive-url = https://web.archive.org/web/20111122153035/http://www.nanngronline.com/section/sports/ndanusa-eguma-suggest-early-preparation-as-way-forward-for-super-eagles
|archive-date = 22 November 2011
|df = dmy-all
}}</ref><ref>Youdees secures NOC marketing partnership for 2012". Vanguard. Lagos, Nigeria. 3 August 2011. Retrieved 15 October 2011.</ref><ref>IKPO IGBINOBA (20 July 2011). "BOI, NOC Partnership: Fresh Stimulus For Nigerian Economy". Leadership. Retrieved 15 October 2011.</ref>
== Gasar Olympics ==
A cikin watan Janairun shekara ta 2011 NOC ta sanar da cewa ta zabi Jami'ar Loughborough a matsayin sansanonin horar da Team Nigeria gabanin wasannin Olympics na [[Landan|London]] na shekara ta 2012, wurin da kuma 'yan wasan na [[Japan]] za su yi amfani da shi. A watan Yunin 2011 NOC ta sanya hannu kan yarjejeniya don ƙungiyarta su horar a Jami'ar Surrey . Da yake jawabi a wurin bikin sanya hannu kan yarjejeniyar, Ndanusa ya ce Najeriya a shirye take ta tunkari Duniya. Ya ce "A wasannin Olympics da suka gabata, mun kasance muna shiga amma mun zo shekara ta 2012, za mu yi gogayya da sauran Kasashe".
A watan Yulin 2011 aka nada Youdees Integrated Services Limited (YISL) a matsayin Kawancen Jami'ai na NOC don kula da shirin tallata Wasannin Olympics na 2012 Masu ba da shawara kan harkar kasuwanci sun kasance sun sake sanya matsayin kungiyar tare da samar da kudade don wasannin shekara ta 2012 a Landan. A waccan watan ne aka sanar da hadin gwiwa tsakanin Bankin Masana’antu da kwamitin Gasar Olympics na Najeriya. Manufar ita ce amfani da duk damar kasuwancin da za a samu kafin, lokacin da bayan Gasar Olympics ta London ta 2012. Shugabar Bankin, Evelyn Oputu, ta ce "Aikin zai samar da ayyukan yi, fallasa damar saka jari da kuma samar da sabon hoto da muke so ga Najeriya".
A watan Agustan 2011 NOC ta ce tana da kasafin kudi na $ 220,000 tare da burin samun lambobin zinare 11 a Gasar Olympics ta shekara ta 2012. NOC ta ce 'yan wasa 11 kowannensu zai karbi $ 4,000 duk bayan watanni uku a kan gaba a wasannin, kuma wadannan kudaden sun fara ne a watan da ya gabata. Ba a ambaci sunayen 'yan wasan ba, amma an zabo su ne daga wasannin motsa jiki, daga nauyi, kwale-kwale da taekwando.{{Ana bukatan hujja|date=September 2019}}
== Crest ==
<gallery class="center">
File:NOC logo NGR.gif|Former logo{{deletable image-caption|Sunday, 19 January 2020|F7}}
</gallery>
== Haɗa kai ==
NOC tana da alaƙa da kwamitin wasannin Olympics na duniya (IOC) kuma memba ne na ofungiyar kwamitocin wasannin Olympics ta ƙasa (ANOC) da ofungiyar kwamitocin wasannin Olympics ta Afirka (ANOCA). Kungiyoyin hadin gwiwa a Najeriya sun hada da:
* Tarayyar Dambe ta Amateur ta Najeriya
* Tarayyar kokawa ta Tarayyar Najeriya
* Leungiyar Wasanni ta Najeriya
* Nigeria Baseball &amp; Softball Federation
* Hawan keke na Tarayyar Najeriya
* Fungiyar Wasannin Zangon Najeriya
* Hukumar Kwallon kafa ta Najeriya
* Tarayyar Gymnastics
* Ballungiyar kwallon ƙwallon hannu ta Nijeriya
* Tarayyar Hockey ta Najeriya
* Tarayyar kwallon kafa ta Rugby ta Najeriya
* Tableungiyar Wasannin Tebur ta Najeriya
* Tarayyar Taekwondo ta Najeriya
* Tarayyar Tennis ta Najeriya
* Tarayyar Nauyin Nauyin Najeriyar
* Rolungiyar Wasannin Roller ta Najeriya
* Tarayyar kwallon raga ta Najeriya
== Manazarta ==
{{reflist}}
== Hanyoyin haɗin waje ==
* [http://www.nigerianoc.org Tashar yanar gizo]
[[Category:Tarihin Najeriya]]
[[Category:Najeriya]]
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
704ed7nan0b6ox72oenip9gjwe0h0bh
971371
971370
2026-10-25T13:41:07Z
Yusuf Danmarna
49960
Na gyara kurakuran rubutu, harrufan Hausa (ƙ, ɗ), alamomin rubutu, ɓatattun harufa a jerin ƙungiyoyi, da alamomin zance da suka ɓace a manazarta, ba tare da canza ainihin bayanai ba.
971371
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Kwamitin '''Wasannin Olympics na Najeriya''' ('''NOC''') shi ne Kwamitin Wasannin Olympics na Ƙasa na [[Najeriya]], wanda ke da alhakin daidaitawa da tallafawa masu fafatawa a Najeriya a wasannin Olympics. Hakanan ita ce hukumar da ke da alhakin wakilcin Najeriya a wasannin Commonwealth.<ref>"Olympic Committee Makes Plans to Establish Sports Court of Arbitration". ThisDay. 31 January 2011. Retrieved 15 October 2011.</ref><ref>Dan (6 July 2011). "The Nigeria Olympic Committee POSTPONES INAUGURATION OF RUGBY BOARD". CP-Africa. Archived from the original on 12 September 2011. Retrieved 19 July 2012.</ref><ref>"London 2012: NOC signs Team Nigeria's Camp Agreement". This Day. 27 June 2011. Archived from the original on 8 February 2012. Retrieved 15 October 2011.</ref>
== Shugabanci ==
Shugaban NOC har zuwa shekara ta 2011 shi ne Sani Ndanusa, wanda ya kasance Ministan Wasanni daga ranar 17 ga watan Disamba na shekara ta 2008 zuwa ranar 17 ga watan Maris na shekara ta 2010. Ndanusa ya fara bayyana cewa yana da burin zama Shugaban NOC a lokacin da yake Ministan Wasanni, amma a watan Nuwamba na shekara ta 2009 kwamitin binciken NOC ya soke shi bisa hujjar cewa takardun da ya gabatar ana zargin "na jabu ne, an kuma canza su, kuma ba su da kwanan wata".<ref>{{cite web
|url = http://www.punchng.com/Articl.aspx?theartic=Art200911191551884
|title = Election: Nigeria Olympic Committee disqualifies Ndanusa
|author = Kazeem Busari
|date = 19 November 2009
|work = [[The Punch]]
|access-date = 2011-10-15
}}{{dead link|date=February 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>"NDANUSA, EGUMA SUGGEST EARLY PREPARATION AS WAY FORWARD FOR SUPER EAGLES". News Agency of Nigeria. 10 October 2011. Archived from the original on 22 November 2011. Retrieved 14 October 2011.</ref><ref>"Nigeria Olympic Committee picks Team for London 2012 training camps". The Nation. Nigeria. 31 January 2011. Retrieved 15 October 2011.[dead link]</ref>
Don samun cancantar zama Shugaban NOC, dole ne ɗan takara ya yi aiki na tsawon shekaru huɗu a matsayin shugaban zartarwa a tarayyar ƙungiyoyin wasanni na duniya. NOC ta ce har yanzu Ndanusa bai yi aiki na tsawon shekaru huɗu a matsayin Mataimakin Shugaban Ƙungiyar Tennis ta Afirka ba, kuma ta yi zargin cewa zaɓensa a matsayin Shugaban Tarayyar Tennis ta Najeriya bai dace ba, tun da bai halarci zaɓen ba.<ref>"Emotions as NOC inaugurates Rugby Football Federation". Vanguard. Lagos, Nigeria. 14 July 2011. Retrieved 14 October 2011.</ref>
Ndanusa ya mayar da martani ta hanyar dakatar da shugaban NOC mai ci, Habu [[Gumel]], daga mukaminsa na shugaban Tarayyar Ƙwallon Raga ta Najeriya, tare da kafa kwamitin bincike kan zarge-zargen. An zaɓe shi a watan Satumban 2010 domin maye gurbin tsohon shugaban Habu Gumel, sannan an zaɓi Tunde Popoola a matsayin Sakatare Janar da ƙuri'u 21 a kan ƙuri'u biyu na mai ci Banji Oladapo. Da farko, IOC ta bayyana cewa zaɓen bai yi inganci ba, tun da shugaban mai barin gado da Sakatare Janar na NOC ba su halarci taron ba. An gudanar da zaɓe na biyu, inda Ndanusa shi kaɗai ne ɗan takara, kuma IOC ta amince da sakamakon.<ref>{{cite web
|url=http://sports.espn.go.com/oly/news/story?id=5608586
|date=23 September 2010
|title=Sani Ndanusa elected in Nigeria
|work=ESPN
|access-date=2011-10-15}}</ref><ref>Modupe Ogunbayo (28 September 2011). "The Poor Outing in Maputo". Newswatch. Lagos, Nigeria. Retrieved 14 October 2011.</ref><ref>"Nigerian Olympic team is latest to announce it will train in Surrey". Redhill And Reigate Life. 27 June 2011. Retrieved 15 October 2011.</ref><ref>"Nigeria Olympic Committee". GTP. Retrieved 15 October 2011.</ref>
== Ayyuka ==
Saboda ƙaruwar ƙararraki a kotu da suka shafi wasanni a Najeriya, a watan Janairun 2011 NOC ta fara aiwatar da kafa wani reshe na kotun sasanta wasanni. Injiniya Sani Ndanusa ya ce, "Mun damu matuka da yawan ƙararraki a kotu da ake yi a wasannin Najeriya. Idan ba mu bincika wannan mummunan lamarin ba, wasannin Najeriya za su ruguzo zuwa kwarin."
A ranar 5 ga Yulin 2011, NOC ta sake jinkirta bikin rantsar da sabon shugaban Tarayyar Ƙwallon Rugby ta Najeriya (NRFF), lokacin da manyan mambobin kwamitin NRFF suka kasa zuwa. A ranar 14 ga Yulin 2011, NOC a ƙarshe ta tattara ƙungiyoyin adawa na NRFF, ta ƙaddamar da sabon kwamiti. Magatakardar NOC, Honorabul Tunde Popoola, ya share hawaye a wajen bikin.
Najeriya ba ta taka rawar gani ba a wasannin Afirka na Satumba na 2011 a [[Maputo]], Mozambique, ta zo ta uku bayan Afirka ta Kudu da Masar. Sai dai mataimakin shugaban NOC na farko, Jonathan Nnaji, ya ce hakan ya faru ne saboda zaɓin abubuwan da mai shirya taron ya yi da son kai, ban da wasanni kamar ɗaga nauyi, kokawa da ɗagawa, waɗanda Najeriya ta yi fice a al'adance. Ya ce bai kamata a ɗauki sakamakon yana nuna irin rawar da ƙasar za ta taka a wasannin Olympics ba.<ref>{{cite web
|url=http://www.newswatchngr.com/index.php?option=com_content&task=view&id=3528&Itemid=48
|title=The Poor Outing in Maputo
|author=Modupe Ogunbayo
|date=28 September 2011
|work=[[Newswatch (Nigeria)]]
|access-date=2011-10-14
|archive-date=2011-10-18
|archive-url=https://web.archive.org/web/20111018064650/http://www.newswatchngr.com/index.php?option=com_content&task=view&id=3528&Itemid=48
|url-status=dead
}}</ref> A watan Oktoban 2011, [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|an kori Super Eagles]], ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya, daga gasar cin kofin ƙasashen Afirka na 2012 da za a yi a Equatorial Guinea da [[Gabon]]. Sani Ndanusa, Shugaban NOC, ya yi kira da a ƙara samun horo sosai domin tabbatar da nasara a gasa nan gaba.<ref>{{cite web
|url = http://www.nanngronline.com/section/sports/ndanusa-eguma-suggest-early-preparation-as-way-forward-for-super-eagles
|title = NDANUSA, EGUMA SUGGEST EARLY PREPARATION AS WAY FORWARD FOR SUPER EAGLES
|work = News Agency of Nigeria
|date = 10 October 2011
|access-date = 2011-10-14
|url-status = dead
|archive-url = https://web.archive.org/web/20111122153035/http://www.nanngronline.com/section/sports/ndanusa-eguma-suggest-early-preparation-as-way-forward-for-super-eagles
|archive-date = 22 November 2011
|df = dmy-all
}}</ref><ref>"Youdees secures NOC marketing partnership for 2012". Vanguard. Lagos, Nigeria. 3 August 2011. Retrieved 15 October 2011.</ref><ref>IKPO IGBINOBA (20 July 2011). "BOI, NOC Partnership: Fresh Stimulus For Nigerian Economy". Leadership. Retrieved 15 October 2011.</ref>
== Gasar Olympics ==
A cikin watan Janairun shekara ta 2011 NOC ta sanar da cewa ta zaɓi Jami'ar Loughborough a matsayin sansanin horar da Team Nigeria gabanin wasannin Olympics na [[Landan|London]] na shekara ta 2012, wurin da kuma 'yan wasan [[Japan]] za su yi amfani da shi. A watan Yunin 2011 NOC ta sanya hannu kan yarjejeniya don ƙungiyarta ta yi horo a Jami'ar Surrey. Da yake jawabi a wurin bikin sanya hannu kan yarjejeniyar, Ndanusa ya ce Najeriya a shirye take ta tunkari duniya. Ya ce, "A wasannin Olympics da suka gabata, mun kasance muna shiga, amma idan muka zo shekara ta 2012, za mu yi gogayya da sauran ƙasashe."
A watan Yulin 2011 aka nada Youdees Integrated Services Limited (YISL) a matsayin Kawancen Jami'ai na NOC don kula da shirin tallata Wasannin Olympics na 2012. Masu ba da shawara kan harkar kasuwanci sun kasance sun sake sanya matsayin ƙungiyar tare da samar da kuɗaɗe don wasannin shekara ta 2012 a Landan. A waccan watan ne aka sanar da haɗin gwiwa tsakanin Bankin Masana'antu da Kwamitin Wasannin Olympics na Najeriya. Manufar ita ce amfani da duk damar kasuwancin da za a samu kafin, lokacin, da kuma bayan Gasar Olympics ta London ta 2012. Shugabar Bankin, Evelyn Oputu, ta ce, "Aikin zai samar da ayyukan yi, fallasa damar saka jari, da kuma samar da sabon hoto da muke so ga Najeriya."
A watan Agustan 2011 NOC ta ce tana da kasafin kuɗi na $220,000 tare da burin samun lambobin zinare 11 a Gasar Olympics ta shekara ta 2012. NOC ta ce 'yan wasa 11 kowannensu zai karɓi $4,000 duk bayan watanni uku gabanin wasannin, kuma waɗannan kuɗaɗen sun fara ne a watan da ya gabata. Ba a ambaci sunayen 'yan wasan ba, amma an zaɓo su ne daga wasannin motsa jiki, ɗaga nauyi, kwale-kwale da taekwando.{{Ana bukatan hujja|date=September 2019}}
== Tambari ==
<gallery class="center">
File:NOC logo NGR.gif|Tsohon tambari{{deletable image-caption|Sunday, 19 January 2020|F7}}
</gallery>
== Haɗin gwiwa ==
NOC tana da alaƙa da Kwamitin Wasannin Olympics na Duniya (IOC), kuma memba ce a Ƙungiyar Kwamitocin Wasannin Olympics ta Ƙasa (ANOC) da Ƙungiyar Kwamitocin Wasannin Olympics ta Afirka (ANOCA). Ƙungiyoyin haɗin gwiwa a Najeriya sun haɗa da:
* Tarayyar Dambe ta Amateur ta Najeriya
* Tarayyar Kokawa ta Najeriya
* Ƙungiyar Wasanni ta Najeriya
* Nigeria Baseball & Softball Federation
* Tarayyar Hawan Keke ta Najeriya
* Ƙungiyar Wasannin Zangon Najeriya
* Hukumar Ƙwallon Ƙafa ta Najeriya
* Tarayyar Gymnastics ta Najeriya
* Ƙungiyar Ƙwallon Hannu ta Najeriya
* Tarayyar Hockey ta Najeriya
* Tarayyar Ƙwallon Rugby ta Najeriya
* Ƙungiyar Wasannin Tebur ta Najeriya
* Tarayyar Taekwondo ta Najeriya
* Tarayyar Tennis ta Najeriya
* Tarayyar Ɗaga Nauyi ta Najeriya
* Ƙungiyar Wasannin Roller ta Najeriya
* Tarayyar Ƙwallon Raga ta Najeriya
== Manazarta ==
{{reflist}}
== Hanyoyin haɗin waje ==
* [http://www.nigerianoc.org Tashar yanar gizo]
[[Category:Tarihin Najeriya]]
[[Category:Najeriya]]
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
4r4e50y3dyno85utjpyfm4z06mof57v
Sarkakiyar Hadiza Bawa-Garba
0
21450
971633
481215
2026-10-25T21:28:10Z
Salma Raddah
45959
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1347044577|Hadiza Bawa-Garba case]]"
971633
wikitext
text/x-wiki
Jack Adcock, yaro mai shekaru 6, an shigar da shi a Leicester Royal Infirmary (LRI) a ranar 18 ga Fabrairu 2011. Ya mutu daga baya a wannan rana, a wani bangare saboda gazawar maganin sa.
Dokta Hadiza Bawa-Garba, likitan mazaunin da ya kula da shi (a karkashin kulawar mai ba da shawara kan aiki Dokta Stephen O'Riordan) da kuma ma'aikaciyar jinya, Isabel Amaro, daga baya an same su da laifin kisan kai bisa ga rashin kulawa. Dukansu biyu daga baya an cire su daga rajistar kwararru, kodayake Bawa-Garba ya soke wannan shawarar a daukaka kara.
Akwai muhawara mai gudana game da hukunce-hukuncen da aka yi wa Bawa-Garba, <ref name="independent.co.uk">{{Cite web |date=30 January 2018 |title=What really happened in the case that every doctor in Britain is talking about |url=https://www.independent.co.uk/news/health/hadiza-bawagarba-jack-adcock-death-gmc-junior-doctor-registrar-legal-case-a8184966.html |website=[[Independent.co.uk]]}}</ref> wani bangare game da laifin Bawa-Jarba da mahallin gazawar tsarin, kuma wani bangare a kan yiwuwar amfani da bayanan tunaninta game da aikinta a matsayin shaida. <ref name="pulsetoday.co.uk">{{Cite web |title=Revealed: how reflections were used in the Bawa-Garba case |url=http://www.pulsetoday.co.uk/your-practice/practice-topics/legal/revealed-how-reflections-were-used-in-the-dr-bawa-garba-case/20036090.article |archive-url=https://web.archive.org/web/20180205184552/http://www.pulsetoday.co.uk/your-practice/practice-topics/legal/revealed-how-reflections-were-used-in-the-dr-bawa-garba-case/20036090.article |archive-date=5 February 2018 |access-date=5 February 2018}}</ref>
== Tarihi ==
A cikin shekara ta 2010, Hukumar Shirin Kiwon Lafiya ta nuna kusan kashi ɗaya cikin huɗu na ƙananan likitoci sun fice daga horar da NHS a Ingila bayan shekaru biyu, kuma a cewar Union, wannan ya kasance saboda babban aiki. Ma'aikatar Lafiya ta musanta shi, BMA ta nuna batutuwan da ke kusa da 'Dokar Lokacin Aiki ta Turai', alamu na sauyawa da rashin ma'aikata.<ref>{{Cite journal |last=Datta |first=Shreelata |last2=Chatterjee |first2=J. |last3=Roland |first3=D. |last4=Fitzgerald |first4=J. E. F. |last5=Sowden |first5=D. |date=2011-09-06 |title=The European Working Time Directive: time to change? |department=Careers |journal=BMJ |language=en |volume=343 |doi=10.1136/bmj.d5532 |s2cid=79931158}}</ref>
A cikin 2016, wani rahoto da Royal College of Physicians ya bayar ya jaddada "rashin daidaituwa a cikin rotas, rashin samun dama ga kayan aiki na asali da kuma ci gaba da girma" ga likitoci a horo. Duk da jin da marasa lafiya suke darajar su, kashi 80% na waɗannan likitocin sun ba da rahoton damuwa mai yawa, ko dai 'wani lokacin' ko 'sau da yawa'. Rahoton ya gabatar da "wani hoto mara kyau game da yanayin da ƙananan likitoci ke fuskanta a halin yanzu da tasirin da wannan ke da shi a kan marasa lafiya da suke kula da su kowace rana" kuma wannan ya kasance a "mataki mai cutarwa da rashin dorewa". <ref>{{Cite web |date=6 April 2016 |title=Overworked and underpaid: Diary of a Junior Doctor 2017 |url=https://www.newstatesman.com/politics/staggers/2016/04/overworked-and-underpaid-diary-junior-doctor-2017 |access-date=2018-02-06 |website=www.newstatesman.com |language=en}}</ref> Matsalar gibin rota da manyan matakan damuwa da tasirin da ya haifar akan halin ma'aikata daga baya aka jaddada shi a taron wakilan shekara-shekara na BMA na 2017.<ref>{{Cite web |title=BMA – Incidences of rota gaps surge |url=https://www.bma.org.uk/news/2017/june/incidences-of-rota-gaps-surge |access-date=2018-02-06 |website=www.bma.org.uk |language=en}}</ref>
== Jerin lokaci ==
=== Mutuwar Jack Adcock ===
A ranar 18 ga watan Fabrairun shekara ta 2011, Jack Adcock, wani yaro mai shekaru 6, ya kai shi Leicester Royal Infirmary ta hanyar GP kuma an shigar da shi cikin Sashin Binciken Yara (CAU) a karfe 10.20 na safe. Yana da Ciwon Down kuma yana da lahani na atrioventricular septal wanda aka gyara a watanni 4.5 da haihuwa. Ya kasance a kan Mai hana enzyme na angiotensin, enalapril. Ya gabatar da zawo, amai da wahalar numfashi.<ref name="independent.co.uk" />
Dokta Hadiza Bawa-Garba, kwararren mai rajista (SpR) ne ya kula da shi a shekara ta shida na horar da shi na digiri (ST6) wanda ya dawo kwanan nan daga hutun haihuwa, wanda ke da alhakin kula da Jack. Babu wani babban mai ba da shawara, ya bar ta da alhakin dukan CAU. Rashin Rota ya nuna cewa Bawa-Garba dole ne ya rufe aikin wasu likitoci biyu <ref>{{Cite web |date=2018-01-29 |title=Rachel Clarke: The Hadiza Bawa-Garba case is a watershed for patient safety – The BMJ |url=http://blogs.bmj.com/bmj/2018/01/29/rachel-clarke-the-hadiza-bawa-garba-case-is-a-watershed-for-patient-safety/ |website=blogs.bmj.com}}</ref> kuma mai ba da shawara a kan kira (Dr Stephen O'Riordan) ya kasance a waje da shafin a Warwick har zuwa 4.30 na yamma a wannan rana, saboda bai fahimci cewa yana kan kira ba. Ba a kammala mika-bafi tsakanin kungiyoyi masu shigowa da masu fita ba saboda kiran dakatar da zuciya.
Ba da daɗewa ba bayan shigarwa, ma'aikatan jinya a CAU sun faɗakar da Bawa-Garba game da yanayin Jack. Bayan gwajin asibiti, ta gano cewa ya bushe. Gwajin iskar jini mai zurfi ya nuna zurfin Metabolic acidosis tare da lactate na 11.4 mmol / L da pH na 7.084. Ta gano hypovolaemia daga [[Gastroenteritis]], kuma ta ba da maye gurbin ruwa na intravenous. An aika gwajin jini don nazarin dakin gwaje-gwaje kuma an nemi x-ray na kirji.
Bawa-Garba ya yi kurakurai da yawa. Ba ta nemi mai ba da shawara a kan kira ya sake duba Jack a lokacin taron mika wuya na rana a karfe 4.30 na yamma ba amma ta raba sakamakon dakin gwaje-gwaje mara kyau tare da shi wanda ya rubuta a cikin littafinsa. Ya rubuta cewa pH na yaron ya kasance 7.08 kuma lactate na 11. Koyaya, mai ba da shawara bai sake duba mai haƙuri ba kamar yadda ya ce daga baya yana sa ran Bawa-Garba zai "matsi" waɗannan sakamakon a gare shi. Wannan shi ne karo na farko da suke aiki a kan wannan canjin.
Kodayake ta watsar da maganin mai haƙuri a kan jadawalin magani, ba ta bayyana wa mahaifiyar yaron ba don ba da shi ba. Mahaifiyar Jack daga baya ta tambayi ma'aikaciyar jinya, wacce ta gaya mata ba daidai ba cewa za ta iya ba da ita. Mahaifiyar Jack ta ba da shi ga yaron a wannan rana da karfe 7 na yamma wanda ya haifar da firgici da mutuwar yaron.<ref>{{Cite web |last=Jha |first=Saurabh |date=February 6, 2018 |title=To Err Is Homicide in Britain: The Case of Dr Hadiza Bawa-Garba |url=https://www.medscape.com/viewarticle/892210 |website=[[Medscape]]}}</ref> Wannan al'ada ce da al'ada a asibiti - don ba da izinin iyaye su ba da magunguna a asibiti kafin a ba da umarni.
A gefe guda, gazawar IT a asibiti ya jinkirta sakamakon gwajin har zuwa karfe 4:30 na yamma, duk da cewa ana aika samfurori na jini a karfe 11 na safe. Bayan kiran waya a dakin gwaje-gwaje, ƙungiyar ta karɓi sakamakon jini wanda ke nuna CRP 97, Urea 17.1, Creatinine 252. An yi radiograph na kirji bayan sa'a guda da tsakar rana, amma masanin rediyo bai bayar da rahoton ba. Bawa-Garba ya sake nazarin radiograph a karfe 3 na yamma, ya gano cutar huhu ta hagu, kuma ya ba da umarnin Cefuroxime na intravenous. Wani iskar gas mai maimaitawa ya nuna ci gaba a cikin pH zuwa 7.24. Ta sake nazarin Jack a CAU, kuma ta ga cewa ya inganta, kuma yana zaune yana shan giya. Ma'aikatan jinya ne ke ba da maganin rigakafi a karfe 4 na yamma. Asibitin Trust ya amince da gazawar tsarin da ya ba da gudummawa ga abubuwan da suka faru.<ref name="bma.org.uk">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=The Bawa-Garba ruling: our response |url=https://www.bma.org.uk/connecting-doctors/b/the-bma-blog/posts/bawa-garba-ruling-our-response}}</ref>
Tun da farko a wannan rana, Bawa-Garba ya shigar da wani yaro mai fama da rashin lafiya tare da umarnin Kada ka sake farfadowa (DNAR) zuwa ɗakin gefe a cikin unguwar. Wani mai ba da shawara ya ga wannan yaro a rana kuma ya sallame shi gida da rana. Da karfe 7 na yamma, ba tare da sanin Bawa-Garba ba, an tura Jack daga CAU zuwa wannan ɗakin gefe a cikin unguwar. Da misalin karfe 8 na yamma Jack ya fara kara tabarbarewa, inda aka yi amfani da masu rajistar anaesthetic da na yara da sauri. Duk da magani na gaggawa, ya sha wahala daga bugun zuciya, an fara CPR, kuma an gudanar da intubation na endotracheal. Bawa-Garba ta halarci kiran dakatar da zuciya zuwa ɗakin gefe ta yi imanin cewa ita ce yarinyar da ta yarda da ita a baya tare da umarnin DNAR. Ta nemi tawagar ta dakatar da tashin hankali, amma ta fahimci cewa ba daidai ba ne a cikin minti 2, sabili da haka ta sake fara CPR.
Jack Adcock ya mutu ne sakamakon ciwon zuciya sakamakon [[sepsis]] <ref name="pmid29187347">{{Cite journal |last=Cohen |first=Deborah |year=2017 |title=Back to blame: The Bawa-Garba case and the patient safety agenda |journal=BMJ |volume=359 |doi=10.1136/bmj.j5534 |pmid=29187347 |doi-access=free}}</ref> a karfe 9.20 na yamma. <ref name="independent.co.uk" />
=== Abubuwan da suka faru a Isabel Amaro ===
A ranar 2 ga Nuwamba 2015, an yanke wa Amaro hukuncin ɗaurin shekaru 2 a kurkuku, bayan an same shi da laifin kisan kai ta hanyar rashin kulawa. An soki sa ido kan yanayin Jack Adcock da adana rikodin. Daga baya aka cire ta daga rajistar jinya.
=== Shari'ar Hadiza Bawa-Garba ===
A ranar 4 ga Nuwamba 2015, an sami Bawa-Garba da laifin kisan kai ta hanyar rashin kulawa a Kotun Nottingham Crown a gaban juri da Mista Mai Shari'a Andrew Nicol ya jagoranta bayan shari'ar makonni 4. An same ta da laifi ta hanyar yanke hukunci mafi rinjaye 10-2 bayan sa'o'i 25 na tattaunawa. Zoe Johnson QC ce ta wakilce ta, tare da gurfanar da Andrew Johnson QC ke jagoranta. A watan da ya biyo baya, an ba ta hukuncin ɗaurin shekaru 2. Ta daukaka kara game da hukuncin, amma an ki amincewa da karar a watan Disamba na shekara ta 2016.<ref name="independent.co.uk" />
Ofishin Kotun Likitoci ya dakatar da Bawa-Garba na watanni 12 a ranar 13 ga Yuni 2017. Babban Kwamitin Likita ya yi nasarar daukaka kara kuma an kori Bawa-Garba a ranar 25 ga watan Janairun 2018.<ref name="independent.co.uk" /><ref>{{Cite web |date=24 February 2024 |title=The Bawa Garba Case |url=https://www.theukcatpeople.co.uk/post/dr-bawa-garba-case-ethical-implications-for-medical-school-interviews |access-date=24 February 2024 |website=www.theukcatpeople.co.uk}}</ref>
A ranar 13 ga watan Agustan shekara ta 2018, Bawa-Garba ta lashe karar da aka yi game da korar ta, inda ta dawo da dakatarwar shekara guda.<ref>{{Cite journal |last=Iacobucci |first=Gareth |year=2018 |title=Bawa-Garba to appeal High Court ruling and may challenge manslaughter conviction |journal=BMJ |volume=360 |pages=k655 |doi=10.1136/bmj.k655 |pmid=29438984 |s2cid=3663398}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gayle |first=Damien |last2=Boseley |first2=Sarah |date=13 August 2018 |title=Dr Hadiza Bawa-Garba wins appeal against being struck off |url=https://www.theguardian.com/uk-news/2018/aug/13/dr-hadiza-bawa-garba-wins-appeal-against-decision-to-strike-her-off |website=The Guardian}}</ref>
Yawancin masu kiwon lafiya sun nuna damuwa cewa ana hukunta Bawa-Garba ba bisa ka'ida ba saboda gazawar tsarin, musamman rashin ma'aikata a ranar.<ref name="independent.co.uk" /> Mai ba da shawara a kan kira, Dokta Stephen O'Riordan, wanda ke da alhakin kula da dukkan yara a ranar - a matsayin mai ba da shawara mai kula - bai sami wani sakamako na yau da kullun ba. Ya koma Ireland bayan taron.
Ta kammala horar da kwararru kuma ta sami matsayin mai ba da shawara a watan Afrilun 2022.
== Kamfanin E-portfolio ==
Jerin manyan laifuka na kiwon lafiya ciki har da abin kunya na zuciya na Bristol da Binciken Shipman sun rinjayi shawarwarin sake tabbatarwa, wato, sake lasisi ga likitoci. An dakatar da aikin a shekara ta 2005, lokacin da Dame Janet Smith ta soki tsare-tsaren da ba su dace ba don gano likitoci masu haɗari. An sake aiwatar da sake tabbatarwa a ƙarshen 2012. Dukkanin likitoci a Burtaniya da suke so su riƙe lasisin su don yin aiki an sanar da su cewa ana buƙatar su a sake tabbatar da su a kowace shekara biyar, bisa ga haɗuwa da nuna ilimin zamani ta hanyar cika bukatun CPD (ci gaba da ci gaban ƙwararru) na Kwalejojin da kuma samar da ra'ayoyi masu yawa daga marasa lafiya da abokan aiki. An tsara wannan don nuna cewa sun kasance masu zamani kuma sun dace da yin aiki. Revalidation, a cewar BMA cocin GMC mai aiki shugaban jam'iyyar Brian Keighley 2012, an yi niyya ne "don karfafa inganci a cikin kiwon lafiya ga marasa lafiya ta hanyar kimanta kai, kimantawa, ci gaba da ilimin likita da kuma yin tunani".Ya kuma bayyana cewa, "A cikin shekaru 10 da suka gabata an sami rikice-rikice da tashin hankali tsakanin waɗanda suka yi imanin cewa kayan aiki ne na tantancewa ga marasa ƙwarewa, maimakon tsarin koyarwa ga mutum".<ref>{{Cite web |title=BMA – A background on revalidation |url=https://www.bma.org.uk/advice/employment/revalidation/revalidation-background |access-date=2018-02-05 |website=www.bma.org.uk |language=en}}</ref>
Tun daga shekara ta 2012, an nuna damuwa da yawa ciki har da a cikin 2016, cewa ga ƙananan likitoci "Ana buƙatar likitoci da yawa su 'yi tunani' kan manyan abubuwan da ba a warware su ba (SUIs) da kuma muhimman abubuwan da suka faru (SE) a matsayin wani ɓangare na horarwarsu ta musamman. Saboda haka wannan na iya haifar da babban nauyin gudanarwa kuma ya haifar da lokuta na haɗari biyu".<ref>{{Cite web |title=BMA – Revalidation |url=https://www.bma.org.uk/advice/employment/revalidation/revalidation-background/where-action-is-still-needed |access-date=2018-02-05 |website=www.bma.org.uk |language=en}}</ref>
Kamar yadda ya saba ga likitoci, Bawa-Garba ta ci gaba da amfani da kayan ilmantarwa a cikin wani fayil ɗin e-a matsayin wani ɓangare na horar da ita, gami da alaƙa da maganin Jack Adcock. An yi amfani da wannan kayan a kanta, kodayake an yi jayayya da wane mataki.<ref>{{Cite web |date=31 January 2018 |title=E-portfolio was not used against Dr Bawa-Garba in court, claims defence body |url=http://www.pulsetoday.co.uk/your-practice/practice-topics/legal/e-portfolio-was-not-used-against-dr-bawa-garba-in-court-claims-defence-body/20036086.article}}</ref><ref>{{Cite web |date=31 January 2018 |title=Revealed: how reflections were used in the Bawa-Garba case |url=http://www.pulsetoday.co.uk/your-practice/practice-topics/legal/revealed-how-reflections-were-used-in-the-bawa-garba-case/20036090.article}}</ref> Kungiyar tsaronta ta bayyana cewa ba a yi amfani da fayilolin ta ba a cikin shari'ar 2018.<ref>{{Cite web |last=MPS |title=E-portfolios and the Dr Bawa-Garba case – Dr Pallavi Bradshaw clarifies |url=https://www.medicalprotection.org/uk/about-mps/media-centre/media-gallery/mps-blogs/blogs/good-medical-practice/gmc-issues-blog-posts/gmc-issues/2018/02/01/e-portfolios-and-the-dr-bawa-garba-case-dr-pallavi-bradshaw-clarifies |website=www.medicalprotection.org}}</ref> Ba a yi amfani da e-portfolio a bayyane a cikin shari'ar 2015, amma ƙwararrun shaidu sun ga su. <ref name="pulsetoday.co.uk" /><ref>{{Cite journal |last=Dyer |first=Clare |last2=Cohen |first2=Deborah |year=2018 |title=How should doctors use e-portfolios in the wake of the Bawa-Garba case? |journal=BMJ |volume=360 |pages=k572 |doi=10.1136/bmj.k572 |pmid=29437673 |s2cid=3291809}}</ref>
Wannan ya haifar da damuwa cewa likitoci za su damu da kasancewa masu gaskiya a cikin ilmantarwa.<ref>{{Cite web |title=GPs boycott reflective entries for appraisal after Bawa-Garba case – GPonline |url=https://www.gponline.com/gps-boycott-reflective-entries-appraisal-bawa-garba-case/article/1455704 |website=www.gponline.com}}</ref>
== Halin da ake ciki ==
Akwai yarjejeniya mai yawa cewa an yi manyan kurakurai a cikin maganin Adcock. Koyaya, an yi muhawara ta jama'a game da bango, mahallin da matsin lamba inda likitoci ke aiki, da kuma abin da ke faruwa lokacin da aka yi kuskure. Tattaunawar ta mayar da hankali kan batutuwan abin da tsarin da matakai suke a wurin da ke sa kurakurai ba su da tabbas, kuma suna inganta damar gano su lokacin da suka faru. A game da Dokta Bawa-Garba, NHS Trust da ake tambaya ta amince da cewa akwai gazawar tsarin da matsin lamba wanda ya ba da gudummawa ga mutuwar mai haƙuri. Dokta Bawa-Garba yana da kyakkyawan rikodin har zuwa lokacin.<ref name="pmid29187347" /> Dokta Jeeves Wijesuriya, shugaban kwamitin kananan likitoci na Ƙungiyar Kiwon Lafiya ta Burtaniya (BMA), ya yi jayayya cewa ba a yi la'akari da waɗannan gazawar tsarin ba a cikin gwaji na farko.<ref>{{Cite web |date=2 February 2018 |title=Why the case of Dr Hadiza Bawa-Garba makes doctors so nervous |url=https://www.newstatesman.com/politics/health/2018/02/why-case-dr-hadiza-bawa-garba-makes-doctors-so-nervous |access-date=2018-02-07 |website=www.newstatesman.com |language=en}}</ref>
A ƙarshen Janairu 2018, shugaban majalisar BMA Chaand Nagpaul ya nuna damuwa game da tsoron likitoci da ƙalubalen yin aiki a ƙarƙashin matsin lamba a cikin NHS. Ya bayyana cewa ba tare da bayyanawa daga Babban Kwamitin Kiwon Lafiya (GMC) da sauransu ba, batutuwan da ke kewaye da rikodin ilmantarwa zai haifar da aikin tsaro da gazawar koyo daga gogewa. BMA, don haka, za ta dauki matakai don yin hulɗa da GMC game da al'adun tsoro, zargi da gazawar tsarin. Jagora ga likitoci kan kimantawa da rikodin tunani an haɗa su, da kuma ƙaddamar da tsarin bayar da rahoto ta kan layi.[1] Jeremy Hunt ya yi gargadi game da "sakamakon da ba a yi niyya ba" na hukuncin, yana cewa "Domin marasa lafiya su kasance lafiya, muna buƙatar likitoci su iya yin tunani gaba ɗaya a bayyane kuma kyauta game da abin da suka yi, don koyo daga kurakurai, don yada mafi kyawun aiki a cikin tsarin, don yin magana a bayyane tare da abokan aikinsu" [2]
Kungiyar Likitoci ta Burtaniya, kamfen da ƙungiyar lobbying ga Likitoci da NHS, sun yi kamfen don wayar da kan jama'a game da gazawar tsarin a cikin shari'ar.
A lokacin da MPTS da GMC suka dakatar sannan suka share Dr Bawa-Garba, amincewa tsakanin likitoci a Ingila cewa GMC tana tsara likitoci da kyau kuma hanyoyinta suna da adalci sun fadi.<ref>{{Cite journal |last=Medisauskaite |first=Asta |last2=Potts |first2=Henry |last3=Gishen |first3=Faye |last4=Alexander |first4=Kirsty |last5=Sarker |first5=Shah-Jalal |last6=Griffin |first6=Ann |year=2021 |title=Cross-sectional exploration of the impact of the Dr Bawa-Garba case on doctors' professional behaviours and attitudes towards the regulator |journal=BMJ Open |volume=11 |issue=8 |doi=10.1136/bmjopen-2020-045395 |pmc=8375764 |pmid=34408029 |doi-access=free}}</ref> GMC ta fitar da FAQ game da lamarin, wanda ke rufe batutuwa kamar abin da likitoci ya kamata su yi idan sun damu da matakan ma'aikata da kuma yin tunani.<ref>{{Cite web |date=2 February 2018 |title=FAQs: outcome of High Court appeal – Dr Bawa-Garba case |url=https://gmcuk.wordpress.com/2018/02/02/faqs-outcome-of-high-court-appeal-dr-bawa-garba-case/}}</ref>
Gwamnatin Burtaniya ta gabatar da jerin gyare-gyare don mayar da martani ga shari'ar, tare da fitar da rahoto a watan Yunin 2018.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
p2snb2e8iflsjtckw2ediyybefmm2r5
971637
971633
2026-10-25T21:28:44Z
Salma Raddah
45959
971637
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Jack Adcock, yaro mai shekaru 6, an shigar da shi a Leicester Royal Infirmary (LRI) a ranar 18 ga Fabrairu 2011. Ya mutu daga baya a wannan rana, a wani bangare saboda gazawar maganin sa.
Dokta Hadiza Bawa-Garba, likitan mazaunin da ya kula da shi (a karkashin kulawar mai ba da shawara kan aiki Dokta Stephen O'Riordan) da kuma ma'aikaciyar jinya, Isabel Amaro, daga baya an same su da laifin kisan kai bisa ga rashin kulawa. Dukansu biyu daga baya an cire su daga rajistar kwararru, kodayake Bawa-Garba ya soke wannan shawarar a daukaka kara.
Akwai muhawara mai gudana game da hukunce-hukuncen da aka yi wa Bawa-Garba, <ref name="independent.co.uk">{{Cite web |date=30 January 2018 |title=What really happened in the case that every doctor in Britain is talking about |url=https://www.independent.co.uk/news/health/hadiza-bawagarba-jack-adcock-death-gmc-junior-doctor-registrar-legal-case-a8184966.html |website=[[Independent.co.uk]]}}</ref> wani bangare game da laifin Bawa-Jarba da mahallin gazawar tsarin, kuma wani bangare a kan yiwuwar amfani da bayanan tunaninta game da aikinta a matsayin shaida. <ref name="pulsetoday.co.uk">{{Cite web |title=Revealed: how reflections were used in the Bawa-Garba case |url=http://www.pulsetoday.co.uk/your-practice/practice-topics/legal/revealed-how-reflections-were-used-in-the-dr-bawa-garba-case/20036090.article |archive-url=https://web.archive.org/web/20180205184552/http://www.pulsetoday.co.uk/your-practice/practice-topics/legal/revealed-how-reflections-were-used-in-the-dr-bawa-garba-case/20036090.article |archive-date=5 February 2018 |access-date=5 February 2018}}</ref>
== Tarihi ==
A cikin shekara ta 2010, Hukumar Shirin Kiwon Lafiya ta nuna kusan kashi ɗaya cikin huɗu na ƙananan likitoci sun fice daga horar da NHS a Ingila bayan shekaru biyu, kuma a cewar Union, wannan ya kasance saboda babban aiki. Ma'aikatar Lafiya ta musanta shi, BMA ta nuna batutuwan da ke kusa da 'Dokar Lokacin Aiki ta Turai', alamu na sauyawa da rashin ma'aikata.<ref>{{Cite journal |last=Datta |first=Shreelata |last2=Chatterjee |first2=J. |last3=Roland |first3=D. |last4=Fitzgerald |first4=J. E. F. |last5=Sowden |first5=D. |date=2011-09-06 |title=The European Working Time Directive: time to change? |department=Careers |journal=BMJ |language=en |volume=343 |doi=10.1136/bmj.d5532 |s2cid=79931158}}</ref>
A cikin 2016, wani rahoto da Royal College of Physicians ya bayar ya jaddada "rashin daidaituwa a cikin rotas, rashin samun dama ga kayan aiki na asali da kuma ci gaba da girma" ga likitoci a horo. Duk da jin da marasa lafiya suke darajar su, kashi 80% na waɗannan likitocin sun ba da rahoton damuwa mai yawa, ko dai 'wani lokacin' ko 'sau da yawa'. Rahoton ya gabatar da "wani hoto mara kyau game da yanayin da ƙananan likitoci ke fuskanta a halin yanzu da tasirin da wannan ke da shi a kan marasa lafiya da suke kula da su kowace rana" kuma wannan ya kasance a "mataki mai cutarwa da rashin dorewa". <ref>{{Cite web |date=6 April 2016 |title=Overworked and underpaid: Diary of a Junior Doctor 2017 |url=https://www.newstatesman.com/politics/staggers/2016/04/overworked-and-underpaid-diary-junior-doctor-2017 |access-date=2018-02-06 |website=www.newstatesman.com |language=en}}</ref> Matsalar gibin rota da manyan matakan damuwa da tasirin da ya haifar akan halin ma'aikata daga baya aka jaddada shi a taron wakilan shekara-shekara na BMA na 2017.<ref>{{Cite web |title=BMA – Incidences of rota gaps surge |url=https://www.bma.org.uk/news/2017/june/incidences-of-rota-gaps-surge |access-date=2018-02-06 |website=www.bma.org.uk |language=en}}</ref>
== Jerin lokaci ==
=== Mutuwar Jack Adcock ===
A ranar 18 ga watan Fabrairun shekara ta 2011, Jack Adcock, wani yaro mai shekaru 6, ya kai shi Leicester Royal Infirmary ta hanyar GP kuma an shigar da shi cikin Sashin Binciken Yara (CAU) a karfe 10.20 na safe. Yana da Ciwon Down kuma yana da lahani na atrioventricular septal wanda aka gyara a watanni 4.5 da haihuwa. Ya kasance a kan Mai hana enzyme na angiotensin, enalapril. Ya gabatar da zawo, amai da wahalar numfashi.<ref name="independent.co.uk" />
Dokta Hadiza Bawa-Garba, kwararren mai rajista (SpR) ne ya kula da shi a shekara ta shida na horar da shi na digiri (ST6) wanda ya dawo kwanan nan daga hutun haihuwa, wanda ke da alhakin kula da Jack. Babu wani babban mai ba da shawara, ya bar ta da alhakin dukan CAU. Rashin Rota ya nuna cewa Bawa-Garba dole ne ya rufe aikin wasu likitoci biyu <ref>{{Cite web |date=2018-01-29 |title=Rachel Clarke: The Hadiza Bawa-Garba case is a watershed for patient safety – The BMJ |url=http://blogs.bmj.com/bmj/2018/01/29/rachel-clarke-the-hadiza-bawa-garba-case-is-a-watershed-for-patient-safety/ |website=blogs.bmj.com}}</ref> kuma mai ba da shawara a kan kira (Dr Stephen O'Riordan) ya kasance a waje da shafin a Warwick har zuwa 4.30 na yamma a wannan rana, saboda bai fahimci cewa yana kan kira ba. Ba a kammala mika-bafi tsakanin kungiyoyi masu shigowa da masu fita ba saboda kiran dakatar da zuciya.
Ba da daɗewa ba bayan shigarwa, ma'aikatan jinya a CAU sun faɗakar da Bawa-Garba game da yanayin Jack. Bayan gwajin asibiti, ta gano cewa ya bushe. Gwajin iskar jini mai zurfi ya nuna zurfin Metabolic acidosis tare da lactate na 11.4 mmol / L da pH na 7.084. Ta gano hypovolaemia daga [[Gastroenteritis]], kuma ta ba da maye gurbin ruwa na intravenous. An aika gwajin jini don nazarin dakin gwaje-gwaje kuma an nemi x-ray na kirji.
Bawa-Garba ya yi kurakurai da yawa. Ba ta nemi mai ba da shawara a kan kira ya sake duba Jack a lokacin taron mika wuya na rana a karfe 4.30 na yamma ba amma ta raba sakamakon dakin gwaje-gwaje mara kyau tare da shi wanda ya rubuta a cikin littafinsa. Ya rubuta cewa pH na yaron ya kasance 7.08 kuma lactate na 11. Koyaya, mai ba da shawara bai sake duba mai haƙuri ba kamar yadda ya ce daga baya yana sa ran Bawa-Garba zai "matsi" waɗannan sakamakon a gare shi. Wannan shi ne karo na farko da suke aiki a kan wannan canjin.
Kodayake ta watsar da maganin mai haƙuri a kan jadawalin magani, ba ta bayyana wa mahaifiyar yaron ba don ba da shi ba. Mahaifiyar Jack daga baya ta tambayi ma'aikaciyar jinya, wacce ta gaya mata ba daidai ba cewa za ta iya ba da ita. Mahaifiyar Jack ta ba da shi ga yaron a wannan rana da karfe 7 na yamma wanda ya haifar da firgici da mutuwar yaron.<ref>{{Cite web |last=Jha |first=Saurabh |date=February 6, 2018 |title=To Err Is Homicide in Britain: The Case of Dr Hadiza Bawa-Garba |url=https://www.medscape.com/viewarticle/892210 |website=[[Medscape]]}}</ref> Wannan al'ada ce da al'ada a asibiti - don ba da izinin iyaye su ba da magunguna a asibiti kafin a ba da umarni.
A gefe guda, gazawar IT a asibiti ya jinkirta sakamakon gwajin har zuwa karfe 4:30 na yamma, duk da cewa ana aika samfurori na jini a karfe 11 na safe. Bayan kiran waya a dakin gwaje-gwaje, ƙungiyar ta karɓi sakamakon jini wanda ke nuna CRP 97, Urea 17.1, Creatinine 252. An yi radiograph na kirji bayan sa'a guda da tsakar rana, amma masanin rediyo bai bayar da rahoton ba. Bawa-Garba ya sake nazarin radiograph a karfe 3 na yamma, ya gano cutar huhu ta hagu, kuma ya ba da umarnin Cefuroxime na intravenous. Wani iskar gas mai maimaitawa ya nuna ci gaba a cikin pH zuwa 7.24. Ta sake nazarin Jack a CAU, kuma ta ga cewa ya inganta, kuma yana zaune yana shan giya. Ma'aikatan jinya ne ke ba da maganin rigakafi a karfe 4 na yamma. Asibitin Trust ya amince da gazawar tsarin da ya ba da gudummawa ga abubuwan da suka faru.<ref name="bma.org.uk">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=The Bawa-Garba ruling: our response |url=https://www.bma.org.uk/connecting-doctors/b/the-bma-blog/posts/bawa-garba-ruling-our-response}}</ref>
Tun da farko a wannan rana, Bawa-Garba ya shigar da wani yaro mai fama da rashin lafiya tare da umarnin Kada ka sake farfadowa (DNAR) zuwa ɗakin gefe a cikin unguwar. Wani mai ba da shawara ya ga wannan yaro a rana kuma ya sallame shi gida da rana. Da karfe 7 na yamma, ba tare da sanin Bawa-Garba ba, an tura Jack daga CAU zuwa wannan ɗakin gefe a cikin unguwar. Da misalin karfe 8 na yamma Jack ya fara kara tabarbarewa, inda aka yi amfani da masu rajistar anaesthetic da na yara da sauri. Duk da magani na gaggawa, ya sha wahala daga bugun zuciya, an fara CPR, kuma an gudanar da intubation na endotracheal. Bawa-Garba ta halarci kiran dakatar da zuciya zuwa ɗakin gefe ta yi imanin cewa ita ce yarinyar da ta yarda da ita a baya tare da umarnin DNAR. Ta nemi tawagar ta dakatar da tashin hankali, amma ta fahimci cewa ba daidai ba ne a cikin minti 2, sabili da haka ta sake fara CPR.
Jack Adcock ya mutu ne sakamakon ciwon zuciya sakamakon [[sepsis]] <ref name="pmid29187347">{{Cite journal |last=Cohen |first=Deborah |year=2017 |title=Back to blame: The Bawa-Garba case and the patient safety agenda |journal=BMJ |volume=359 |doi=10.1136/bmj.j5534 |pmid=29187347 |doi-access=free}}</ref> a karfe 9.20 na yamma. <ref name="independent.co.uk" />
=== Abubuwan da suka faru a Isabel Amaro ===
A ranar 2 ga Nuwamba 2015, an yanke wa Amaro hukuncin ɗaurin shekaru 2 a kurkuku, bayan an same shi da laifin kisan kai ta hanyar rashin kulawa. An soki sa ido kan yanayin Jack Adcock da adana rikodin. Daga baya aka cire ta daga rajistar jinya.
=== Shari'ar Hadiza Bawa-Garba ===
A ranar 4 ga Nuwamba 2015, an sami Bawa-Garba da laifin kisan kai ta hanyar rashin kulawa a Kotun Nottingham Crown a gaban juri da Mista Mai Shari'a Andrew Nicol ya jagoranta bayan shari'ar makonni 4. An same ta da laifi ta hanyar yanke hukunci mafi rinjaye 10-2 bayan sa'o'i 25 na tattaunawa. Zoe Johnson QC ce ta wakilce ta, tare da gurfanar da Andrew Johnson QC ke jagoranta. A watan da ya biyo baya, an ba ta hukuncin ɗaurin shekaru 2. Ta daukaka kara game da hukuncin, amma an ki amincewa da karar a watan Disamba na shekara ta 2016.<ref name="independent.co.uk" />
Ofishin Kotun Likitoci ya dakatar da Bawa-Garba na watanni 12 a ranar 13 ga Yuni 2017. Babban Kwamitin Likita ya yi nasarar daukaka kara kuma an kori Bawa-Garba a ranar 25 ga watan Janairun 2018.<ref name="independent.co.uk" /><ref>{{Cite web |date=24 February 2024 |title=The Bawa Garba Case |url=https://www.theukcatpeople.co.uk/post/dr-bawa-garba-case-ethical-implications-for-medical-school-interviews |access-date=24 February 2024 |website=www.theukcatpeople.co.uk}}</ref>
A ranar 13 ga watan Agustan shekara ta 2018, Bawa-Garba ta lashe karar da aka yi game da korar ta, inda ta dawo da dakatarwar shekara guda.<ref>{{Cite journal |last=Iacobucci |first=Gareth |year=2018 |title=Bawa-Garba to appeal High Court ruling and may challenge manslaughter conviction |journal=BMJ |volume=360 |pages=k655 |doi=10.1136/bmj.k655 |pmid=29438984 |s2cid=3663398}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gayle |first=Damien |last2=Boseley |first2=Sarah |date=13 August 2018 |title=Dr Hadiza Bawa-Garba wins appeal against being struck off |url=https://www.theguardian.com/uk-news/2018/aug/13/dr-hadiza-bawa-garba-wins-appeal-against-decision-to-strike-her-off |website=The Guardian}}</ref>
Yawancin masu kiwon lafiya sun nuna damuwa cewa ana hukunta Bawa-Garba ba bisa ka'ida ba saboda gazawar tsarin, musamman rashin ma'aikata a ranar.<ref name="independent.co.uk" /> Mai ba da shawara a kan kira, Dokta Stephen O'Riordan, wanda ke da alhakin kula da dukkan yara a ranar - a matsayin mai ba da shawara mai kula - bai sami wani sakamako na yau da kullun ba. Ya koma Ireland bayan taron.
Ta kammala horar da kwararru kuma ta sami matsayin mai ba da shawara a watan Afrilun 2022.
== Kamfanin E-portfolio ==
Jerin manyan laifuka na kiwon lafiya ciki har da abin kunya na zuciya na Bristol da Binciken Shipman sun rinjayi shawarwarin sake tabbatarwa, wato, sake lasisi ga likitoci. An dakatar da aikin a shekara ta 2005, lokacin da Dame Janet Smith ta soki tsare-tsaren da ba su dace ba don gano likitoci masu haɗari. An sake aiwatar da sake tabbatarwa a ƙarshen 2012. Dukkanin likitoci a Burtaniya da suke so su riƙe lasisin su don yin aiki an sanar da su cewa ana buƙatar su a sake tabbatar da su a kowace shekara biyar, bisa ga haɗuwa da nuna ilimin zamani ta hanyar cika bukatun CPD (ci gaba da ci gaban ƙwararru) na Kwalejojin da kuma samar da ra'ayoyi masu yawa daga marasa lafiya da abokan aiki. An tsara wannan don nuna cewa sun kasance masu zamani kuma sun dace da yin aiki. Revalidation, a cewar BMA cocin GMC mai aiki shugaban jam'iyyar Brian Keighley 2012, an yi niyya ne "don karfafa inganci a cikin kiwon lafiya ga marasa lafiya ta hanyar kimanta kai, kimantawa, ci gaba da ilimin likita da kuma yin tunani".Ya kuma bayyana cewa, "A cikin shekaru 10 da suka gabata an sami rikice-rikice da tashin hankali tsakanin waɗanda suka yi imanin cewa kayan aiki ne na tantancewa ga marasa ƙwarewa, maimakon tsarin koyarwa ga mutum".<ref>{{Cite web |title=BMA – A background on revalidation |url=https://www.bma.org.uk/advice/employment/revalidation/revalidation-background |access-date=2018-02-05 |website=www.bma.org.uk |language=en}}</ref>
Tun daga shekara ta 2012, an nuna damuwa da yawa ciki har da a cikin 2016, cewa ga ƙananan likitoci "Ana buƙatar likitoci da yawa su 'yi tunani' kan manyan abubuwan da ba a warware su ba (SUIs) da kuma muhimman abubuwan da suka faru (SE) a matsayin wani ɓangare na horarwarsu ta musamman. Saboda haka wannan na iya haifar da babban nauyin gudanarwa kuma ya haifar da lokuta na haɗari biyu".<ref>{{Cite web |title=BMA – Revalidation |url=https://www.bma.org.uk/advice/employment/revalidation/revalidation-background/where-action-is-still-needed |access-date=2018-02-05 |website=www.bma.org.uk |language=en}}</ref>
Kamar yadda ya saba ga likitoci, Bawa-Garba ta ci gaba da amfani da kayan ilmantarwa a cikin wani fayil ɗin e-a matsayin wani ɓangare na horar da ita, gami da alaƙa da maganin Jack Adcock. An yi amfani da wannan kayan a kanta, kodayake an yi jayayya da wane mataki.<ref>{{Cite web |date=31 January 2018 |title=E-portfolio was not used against Dr Bawa-Garba in court, claims defence body |url=http://www.pulsetoday.co.uk/your-practice/practice-topics/legal/e-portfolio-was-not-used-against-dr-bawa-garba-in-court-claims-defence-body/20036086.article}}</ref><ref>{{Cite web |date=31 January 2018 |title=Revealed: how reflections were used in the Bawa-Garba case |url=http://www.pulsetoday.co.uk/your-practice/practice-topics/legal/revealed-how-reflections-were-used-in-the-bawa-garba-case/20036090.article}}</ref> Kungiyar tsaronta ta bayyana cewa ba a yi amfani da fayilolin ta ba a cikin shari'ar 2018.<ref>{{Cite web |last=MPS |title=E-portfolios and the Dr Bawa-Garba case – Dr Pallavi Bradshaw clarifies |url=https://www.medicalprotection.org/uk/about-mps/media-centre/media-gallery/mps-blogs/blogs/good-medical-practice/gmc-issues-blog-posts/gmc-issues/2018/02/01/e-portfolios-and-the-dr-bawa-garba-case-dr-pallavi-bradshaw-clarifies |website=www.medicalprotection.org}}</ref> Ba a yi amfani da e-portfolio a bayyane a cikin shari'ar 2015, amma ƙwararrun shaidu sun ga su. <ref name="pulsetoday.co.uk" /><ref>{{Cite journal |last=Dyer |first=Clare |last2=Cohen |first2=Deborah |year=2018 |title=How should doctors use e-portfolios in the wake of the Bawa-Garba case? |journal=BMJ |volume=360 |pages=k572 |doi=10.1136/bmj.k572 |pmid=29437673 |s2cid=3291809}}</ref>
Wannan ya haifar da damuwa cewa likitoci za su damu da kasancewa masu gaskiya a cikin ilmantarwa.<ref>{{Cite web |title=GPs boycott reflective entries for appraisal after Bawa-Garba case – GPonline |url=https://www.gponline.com/gps-boycott-reflective-entries-appraisal-bawa-garba-case/article/1455704 |website=www.gponline.com}}</ref>
== Halin da ake ciki ==
Akwai yarjejeniya mai yawa cewa an yi manyan kurakurai a cikin maganin Adcock. Koyaya, an yi muhawara ta jama'a game da bango, mahallin da matsin lamba inda likitoci ke aiki, da kuma abin da ke faruwa lokacin da aka yi kuskure. Tattaunawar ta mayar da hankali kan batutuwan abin da tsarin da matakai suke a wurin da ke sa kurakurai ba su da tabbas, kuma suna inganta damar gano su lokacin da suka faru. A game da Dokta Bawa-Garba, NHS Trust da ake tambaya ta amince da cewa akwai gazawar tsarin da matsin lamba wanda ya ba da gudummawa ga mutuwar mai haƙuri. Dokta Bawa-Garba yana da kyakkyawan rikodin har zuwa lokacin.<ref name="pmid29187347" /> Dokta Jeeves Wijesuriya, shugaban kwamitin kananan likitoci na Ƙungiyar Kiwon Lafiya ta Burtaniya (BMA), ya yi jayayya cewa ba a yi la'akari da waɗannan gazawar tsarin ba a cikin gwaji na farko.<ref>{{Cite web |date=2 February 2018 |title=Why the case of Dr Hadiza Bawa-Garba makes doctors so nervous |url=https://www.newstatesman.com/politics/health/2018/02/why-case-dr-hadiza-bawa-garba-makes-doctors-so-nervous |access-date=2018-02-07 |website=www.newstatesman.com |language=en}}</ref>
A ƙarshen Janairu 2018, shugaban majalisar BMA Chaand Nagpaul ya nuna damuwa game da tsoron likitoci da ƙalubalen yin aiki a ƙarƙashin matsin lamba a cikin NHS. Ya bayyana cewa ba tare da bayyanawa daga Babban Kwamitin Kiwon Lafiya (GMC) da sauransu ba, batutuwan da ke kewaye da rikodin ilmantarwa zai haifar da aikin tsaro da gazawar koyo daga gogewa. BMA, don haka, za ta dauki matakai don yin hulɗa da GMC game da al'adun tsoro, zargi da gazawar tsarin. Jagora ga likitoci kan kimantawa da rikodin tunani an haɗa su, da kuma ƙaddamar da tsarin bayar da rahoto ta kan layi.[1] Jeremy Hunt ya yi gargadi game da "sakamakon da ba a yi niyya ba" na hukuncin, yana cewa "Domin marasa lafiya su kasance lafiya, muna buƙatar likitoci su iya yin tunani gaba ɗaya a bayyane kuma kyauta game da abin da suka yi, don koyo daga kurakurai, don yada mafi kyawun aiki a cikin tsarin, don yin magana a bayyane tare da abokan aikinsu" [2]
Kungiyar Likitoci ta Burtaniya, kamfen da ƙungiyar lobbying ga Likitoci da NHS, sun yi kamfen don wayar da kan jama'a game da gazawar tsarin a cikin shari'ar.
A lokacin da MPTS da GMC suka dakatar sannan suka share Dr Bawa-Garba, amincewa tsakanin likitoci a Ingila cewa GMC tana tsara likitoci da kyau kuma hanyoyinta suna da adalci sun fadi.<ref>{{Cite journal |last=Medisauskaite |first=Asta |last2=Potts |first2=Henry |last3=Gishen |first3=Faye |last4=Alexander |first4=Kirsty |last5=Sarker |first5=Shah-Jalal |last6=Griffin |first6=Ann |year=2021 |title=Cross-sectional exploration of the impact of the Dr Bawa-Garba case on doctors' professional behaviours and attitudes towards the regulator |journal=BMJ Open |volume=11 |issue=8 |doi=10.1136/bmjopen-2020-045395 |pmc=8375764 |pmid=34408029 |doi-access=free}}</ref> GMC ta fitar da FAQ game da lamarin, wanda ke rufe batutuwa kamar abin da likitoci ya kamata su yi idan sun damu da matakan ma'aikata da kuma yin tunani.<ref>{{Cite web |date=2 February 2018 |title=FAQs: outcome of High Court appeal – Dr Bawa-Garba case |url=https://gmcuk.wordpress.com/2018/02/02/faqs-outcome-of-high-court-appeal-dr-bawa-garba-case/}}</ref>
Gwamnatin Burtaniya ta gabatar da jerin gyare-gyare don mayar da martani ga shari'ar, tare da fitar da rahoto a watan Yunin 2018.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
1ofnmqjsrqlq2nkj1upjfn6mgxim0zi
Wikipedia:Sabbin editoci
4
21908
971644
971169
2026-10-25T21:29:34Z
AmmarBot
13973
Sabunta shafin sabbin editoci
971644
wikitext
text/x-wiki
Wannan shafin ya na ƙunshe da sabbin editocin da sukayi rajista a Hausa Wikipedia. Robot yana sabunta wannan shafin duk bayan wasu sa'o'i. Kada ku gyara wannan shafin, duk chanjin da akayi, robot zaya yi overwriting din shi a lokacin sabunta shafin.
{| class="wikitable sortable"
!Numba
!Edita
!Gudummuwa
!Lokacin rajista
|-
|1
|[[User:EJM00|EJM00]]
|[[Special:Contributions/EJM00|Gudummuwa]]
|Alhamis, 22 ga Oktoba 2026
|-
|2
|[[User:AL-ASAF|AL-ASAF]]
|[[Special:Contributions/AL-ASAF|Gudummuwa]]
|Alhamis, 22 ga Oktoba 2026
|-
|3
|[[User:Ömer Berkay|Ömer Berkay]]
|[[Special:Contributions/Ömer Berkay|Gudummuwa]]
|Alhamis, 22 ga Oktoba 2026
|-
|4
|[[User:Nicoalamsyahputra|Nicoalamsyahputra]]
|[[Special:Contributions/Nicoalamsyahputra|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 23 ga Oktoba 2026
|-
|5
|[[User:Hhhhhrub|Hhhhhrub]]
|[[Special:Contributions/Hhhhhrub|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 23 ga Oktoba 2026
|-
|6
|[[User:作品|作品]]
|[[Special:Contributions/作品|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 23 ga Oktoba 2026
|-
|7
|[[User:Isberg2000|Isberg2000]]
|[[Special:Contributions/Isberg2000|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 23 ga Oktoba 2026
|-
|8
|[[User:Usmanusmanaminu|Usmanusmanaminu]]
|[[Special:Contributions/Usmanusmanaminu|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 23 ga Oktoba 2026
|-
|9
|[[User:Lyxron|Lyxron]]
|[[Special:Contributions/Lyxron|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 23 ga Oktoba 2026
|-
|10
|[[User:Christobal Tartempion|Christobal Tartempion]]
|[[Special:Contributions/Christobal Tartempion|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 23 ga Oktoba 2026
|-
|11
|[[User:Ibrahimuma|Ibrahimuma]]
|[[Special:Contributions/Ibrahimuma|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 23 ga Oktoba 2026
|-
|12
|[[User:Alamynsgram|Alamynsgram]]
|[[Special:Contributions/Alamynsgram|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 23 ga Oktoba 2026
|-
|13
|[[User:AdonisLafayette|AdonisLafayette]]
|[[Special:Contributions/AdonisLafayette|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 23 ga Oktoba 2026
|-
|14
|[[User:Lydia de host|Lydia de host]]
|[[Special:Contributions/Lydia de host|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 23 ga Oktoba 2026
|-
|15
|[[User:Catlemur|Catlemur]]
|[[Special:Contributions/Catlemur|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 23 ga Oktoba 2026
|-
|16
|[[User:Wazdakka Gutsmek|Wazdakka Gutsmek]]
|[[Special:Contributions/Wazdakka Gutsmek|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 23 ga Oktoba 2026
|-
|17
|[[User:Tausheef Hassan|Tausheef Hassan]]
|[[Special:Contributions/Tausheef Hassan|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 23 ga Oktoba 2026
|-
|18
|[[User:Opcnmcnm|Opcnmcnm]]
|[[Special:Contributions/Opcnmcnm|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 23 ga Oktoba 2026
|-
|19
|[[User:Asdjk10|Asdjk10]]
|[[Special:Contributions/Asdjk10|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 23 ga Oktoba 2026
|-
|20
|[[User:MuhammadAbdulRehmanQayyum786|MuhammadAbdulRehmanQayyum786]]
|[[Special:Contributions/MuhammadAbdulRehmanQayyum786|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 23 ga Oktoba 2026
|-
|21
|[[User:Mackenzie Freschi|Mackenzie Freschi]]
|[[Special:Contributions/Mackenzie Freschi|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 23 ga Oktoba 2026
|-
|22
|[[User:GF1AI|GF1AI]]
|[[Special:Contributions/GF1AI|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 23 ga Oktoba 2026
|-
|23
|[[User:Excellency gt|Excellency gt]]
|[[Special:Contributions/Excellency gt|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 23 ga Oktoba 2026
|-
|24
|[[User:Bananax47|Bananax47]]
|[[Special:Contributions/Bananax47|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 23 ga Oktoba 2026
|-
|25
|[[User:CRAWLER3|CRAWLER3]]
|[[Special:Contributions/CRAWLER3|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 23 ga Oktoba 2026
|-
|26
|[[User:Jordi2023|Jordi2023]]
|[[Special:Contributions/Jordi2023|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 23 ga Oktoba 2026
|-
|27
|[[User:Mean as custard|Mean as custard]]
|[[Special:Contributions/Mean as custard|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 23 ga Oktoba 2026
|-
|28
|[[User:Onyx Moose US|Onyx Moose US]]
|[[Special:Contributions/Onyx Moose US|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 23 ga Oktoba 2026
|-
|29
|[[User:BlockyOSC|BlockyOSC]]
|[[Special:Contributions/BlockyOSC|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 23 ga Oktoba 2026
|-
|30
|[[User:FiredudeT|FiredudeT]]
|[[Special:Contributions/FiredudeT|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 23 ga Oktoba 2026
|-
|31
|[[User:الحساوي|الحساوي]]
|[[Special:Contributions/الحساوي|Gudummuwa]]
|Asabar, 24 ga Oktoba 2026
|-
|32
|[[User:Markocortesa2|Markocortesa2]]
|[[Special:Contributions/Markocortesa2|Gudummuwa]]
|Asabar, 24 ga Oktoba 2026
|-
|33
|[[User:Angrylambie|Angrylambie]]
|[[Special:Contributions/Angrylambie|Gudummuwa]]
|Asabar, 24 ga Oktoba 2026
|-
|34
|[[User:Likalike|Likalike]]
|[[Special:Contributions/Likalike|Gudummuwa]]
|Asabar, 24 ga Oktoba 2026
|-
|35
|[[User:Issac.nelsongardner|Issac.nelsongardner]]
|[[Special:Contributions/Issac.nelsongardner|Gudummuwa]]
|Asabar, 24 ga Oktoba 2026
|-
|36
|[[User:Bosse Nor|Bosse Nor]]
|[[Special:Contributions/Bosse Nor|Gudummuwa]]
|Asabar, 24 ga Oktoba 2026
|-
|37
|[[User:Winterandsummer99|Winterandsummer99]]
|[[Special:Contributions/Winterandsummer99|Gudummuwa]]
|Asabar, 24 ga Oktoba 2026
|-
|38
|[[User:Asd12fgh|Asd12fgh]]
|[[Special:Contributions/Asd12fgh|Gudummuwa]]
|Asabar, 24 ga Oktoba 2026
|-
|39
|[[User:Falmouth123|Falmouth123]]
|[[Special:Contributions/Falmouth123|Gudummuwa]]
|Asabar, 24 ga Oktoba 2026
|-
|40
|[[User:Arthritic Walrus|Arthritic Walrus]]
|[[Special:Contributions/Arthritic Walrus|Gudummuwa]]
|Asabar, 24 ga Oktoba 2026
|-
|41
|[[User:XxKingxX129|XxKingxX129]]
|[[Special:Contributions/XxKingxX129|Gudummuwa]]
|Asabar, 24 ga Oktoba 2026
|-
|42
|[[User:Bodow|Bodow]]
|[[Special:Contributions/Bodow|Gudummuwa]]
|Asabar, 24 ga Oktoba 2026
|-
|43
|[[User:Współczesny Sokrates|Współczesny Sokrates]]
|[[Special:Contributions/Współczesny Sokrates|Gudummuwa]]
|Asabar, 24 ga Oktoba 2026
|-
|44
|[[User:MuhammadLawanMD|MuhammadLawanMD]]
|[[Special:Contributions/MuhammadLawanMD|Gudummuwa]]
|Asabar, 24 ga Oktoba 2026
|-
|45
|[[User:Jarmoknantok|Jarmoknantok]]
|[[Special:Contributions/Jarmoknantok|Gudummuwa]]
|Asabar, 24 ga Oktoba 2026
|-
|46
|[[User:Weblingdevs|Weblingdevs]]
|[[Special:Contributions/Weblingdevs|Gudummuwa]]
|Asabar, 24 ga Oktoba 2026
|-
|47
|[[User:Saniabdoul|Saniabdoul]]
|[[Special:Contributions/Saniabdoul|Gudummuwa]]
|Asabar, 24 ga Oktoba 2026
|-
|48
|[[User:Gowtham Sampath|Gowtham Sampath]]
|[[Special:Contributions/Gowtham Sampath|Gudummuwa]]
|Asabar, 24 ga Oktoba 2026
|-
|49
|[[User:Myazyk|Myazyk]]
|[[Special:Contributions/Myazyk|Gudummuwa]]
|Asabar, 24 ga Oktoba 2026
|-
|50
|[[User:Footpathandstile|Footpathandstile]]
|[[Special:Contributions/Footpathandstile|Gudummuwa]]
|Asabar, 24 ga Oktoba 2026
|-
|51
|[[User:Orohi|Orohi]]
|[[Special:Contributions/Orohi|Gudummuwa]]
|Asabar, 24 ga Oktoba 2026
|-
|52
|[[User:AmericaGuy219|AmericaGuy219]]
|[[Special:Contributions/AmericaGuy219|Gudummuwa]]
|Asabar, 24 ga Oktoba 2026
|-
|53
|[[User:گ-ژ-چ-پ-ڤ|گ-ژ-چ-پ-ڤ]]
|[[Special:Contributions/گ-ژ-چ-پ-ڤ|Gudummuwa]]
|Asabar, 24 ga Oktoba 2026
|-
|54
|[[User:Ndaliman|Ndaliman]]
|[[Special:Contributions/Ndaliman|Gudummuwa]]
|Asabar, 24 ga Oktoba 2026
|-
|55
|[[User:Hadiza Ahmad|Hadiza Ahmad]]
|[[Special:Contributions/Hadiza Ahmad|Gudummuwa]]
|Asabar, 24 ga Oktoba 2026
|-
|56
|[[User:Tensorspace|Tensorspace]]
|[[Special:Contributions/Tensorspace|Gudummuwa]]
|Asabar, 24 ga Oktoba 2026
|-
|57
|[[User:Ronn Vervuurt|Ronn Vervuurt]]
|[[Special:Contributions/Ronn Vervuurt|Gudummuwa]]
|Asabar, 24 ga Oktoba 2026
|-
|58
|[[User:Sadil GB|Sadil GB]]
|[[Special:Contributions/Sadil GB|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|59
|[[User:PaperMacheTardigrade|PaperMacheTardigrade]]
|[[Special:Contributions/PaperMacheTardigrade|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|60
|[[User:GreyBlueYellow|GreyBlueYellow]]
|[[Special:Contributions/GreyBlueYellow|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|61
|[[User:Idris Abubakar Oshoma|Idris Abubakar Oshoma]]
|[[Special:Contributions/Idris Abubakar Oshoma|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|62
|[[User:Fawzyano|Fawzyano]]
|[[Special:Contributions/Fawzyano|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|63
|[[User:AxiEthos|AxiEthos]]
|[[Special:Contributions/AxiEthos|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|64
|[[User:DebarghaS|DebarghaS]]
|[[Special:Contributions/DebarghaS|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|65
|[[User:Mustapha Shitu Abdu|Mustapha Shitu Abdu]]
|[[Special:Contributions/Mustapha Shitu Abdu|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|66
|[[User:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]]
|[[Special:Contributions/యర్రా రామారావు|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|67
|[[User:Անահիտ Բաղդասարյան|Անահիտ Բաղդասարյան]]
|[[Special:Contributions/Անահիտ Բաղդասարյան|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|68
|[[User:SHDenham|SHDenham]]
|[[Special:Contributions/SHDenham|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|69
|[[User:Sendrasendra|Sendrasendra]]
|[[Special:Contributions/Sendrasendra|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|70
|[[User:W. B. Jaeger|W. B. Jaeger]]
|[[Special:Contributions/W. B. Jaeger|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|71
|[[User:Mustpha umar mustpha|Mustpha umar mustpha]]
|[[Special:Contributions/Mustpha umar mustpha|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|72
|[[User:Bricetofly|Bricetofly]]
|[[Special:Contributions/Bricetofly|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|73
|[[User:Drpteaches|Drpteaches]]
|[[Special:Contributions/Drpteaches|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|74
|[[User:Blaizeitodo|Blaizeitodo]]
|[[Special:Contributions/Blaizeitodo|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|75
|[[User:Fransvannes|Fransvannes]]
|[[Special:Contributions/Fransvannes|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|76
|[[User:LouisAragon|LouisAragon]]
|[[Special:Contributions/LouisAragon|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|77
|[[User:Aidan J. Hafer|Aidan J. Hafer]]
|[[Special:Contributions/Aidan J. Hafer|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|78
|[[User:Zuriyar gidan sarkin yakin Ringim 1860|Zuriyar gidan sarkin yakin Ringim 1860]]
|[[Special:Contributions/Zuriyar gidan sarkin yakin Ringim 1860|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|79
|[[User:Γεώργιος Τερζής 1|Γεώργιος Τερζής 1]]
|[[Special:Contributions/Γεώργιος Τερζής 1|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|80
|[[User:Nafiou 71|Nafiou 71]]
|[[Special:Contributions/Nafiou 71|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|81
|[[User:AmateurEditor|AmateurEditor]]
|[[Special:Contributions/AmateurEditor|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|82
|[[User:JuneBugRug|JuneBugRug]]
|[[Special:Contributions/JuneBugRug|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|83
|[[User:Comradebature|Comradebature]]
|[[Special:Contributions/Comradebature|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|84
|[[User:Boxcreature|Boxcreature]]
|[[Special:Contributions/Boxcreature|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|85
|[[User:Ewen MW|Ewen MW]]
|[[Special:Contributions/Ewen MW|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|86
|[[User:Adamunzazzau|Adamunzazzau]]
|[[Special:Contributions/Adamunzazzau|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|87
|[[User:Eliecer Salas Olmos|Eliecer Salas Olmos]]
|[[Special:Contributions/Eliecer Salas Olmos|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|88
|[[User:A.R. Mamduhi|A.R. Mamduhi]]
|[[Special:Contributions/A.R. Mamduhi|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|89
|[[User:Pix xd|Pix xd]]
|[[Special:Contributions/Pix xd|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|90
|[[User:Türkaras6257|Türkaras6257]]
|[[Special:Contributions/Türkaras6257|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|91
|[[User:Evakuli|Evakuli]]
|[[Special:Contributions/Evakuli|Gudummuwa]]
|Lahadi, 25 ga Oktoba 2026
|-
|}
keugc43afjyl8vrf9x353w9tqhk90mn
Joan Gamper
0
22705
971539
631135
2026-10-25T19:45:44Z
Pharouqenr
25549
971539
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}[[Fayil:Joan Gamper 1910 year.jpg|thumb|Joan gamber]]
[[Fayil:Joan gamper funeral procesion.jpg|thumb|yanda aka gudanar da zanaidar shi]]
'''Joan Gamper''' <ref>"Hans Gamper – FC Winterthur". 9 October 2016. Archived from the original on 9 October 2016. Retrieved 27 July 2022.</ref>(an haifeshi ranar 12 ga watan Nuwamba shekara ta alif dari takwas da saba'in da bakwai 1877). Ya kasance dan kasuwa ne wanda ke sha'awar [[Kwallon kafa|kwallan kafa.]]<ref>Cent anys del camp de la Indústria" [One hundred years of the Industry field]. www.fcbarcelona.cat (in Catalan). 14 March 2009. Archived from the original on 4 August 2012. Retrieved 17 November 2022.</ref>
==Haihuwa==
An haife Joan Gamper a ranar 12 ga watan Nuwamba shekara ta alif dari takwas da saba'in da bakwai miladiyya 1877 a kasar [[Switzerland]] inda ake wa ta ke [[Winterthur]] na kasar [[Switzerland]]<ref>"El campo de la calle Industria, 111 años" [The field of Industria street, 111 years]. www.fcbarcelona.cat (in Spanish). 14 March 2020. Retrieved 17 November 2022.</ref>
== Iyali ==
Yayi aure yana da Yaya. Daga cikin yaran sa akwai;
# Joan Ricard Gamper.
# Marcel Gamper Piloud.
== Mutuwa==
Joan Gamper ya mutu a shekarar (30-07-1930).
==Manazarta==
{{Reflist}}
8oij3cpmryphj56uj0n8qfjme14u26w
971540
971539
2026-10-25T19:46:21Z
Pharouqenr
25549
971540
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}[[Fayil:Joan Gamper 1910 year.jpg|thumb|Joan gamber]]
[[Fayil:Joan gamper funeral procesion.jpg|thumb|yanda aka gudanar da zanaidar shi]]
'''Joan Gamper''' <ref>"Hans Gamper – FC Winterthur". 9 October 2016. Archived from the original on 9 October 2016. Retrieved 27 July 2022.</ref>(an haifeshi ranar 12 ga watan Nuwamba shekara ta alif dari takwas da saba'in da bakwai 1877). Ya kasance dan kasuwa ne wanda ke sha'awar [[Kwallon kafa|kwallan kafa.]]<ref>Cent anys del camp de la Indústria" [One hundred years of the Industry field]. www.fcbarcelona.cat (in Catalan). 14 March 2009. Archived from the original on 4 August 2012. Retrieved 17 November 2022.</ref>
==Haihuwa==
An haife Joan Gamper a ranar 12 ga watan Nuwamba shekara ta alif dari takwas da saba'in da bakwai miladiyya 1877 a kasar [[Switzerland]] inda ake wa ta ke [[Winterthur]] na kasar Switzerland<ref>"El campo de la calle Industria, 111 años" [The field of Industria street, 111 years]. www.fcbarcelona.cat (in Spanish). 14 March 2020. Retrieved 17 November 2022.</ref>
== Iyali ==
Yayi aure yana da Yaya. Daga cikin yaran sa akwai;
# Joan Ricard Gamper.
# Marcel Gamper Piloud.
== Mutuwa==
Joan Gamper ya mutu a shekarar (30-07-1930).
==Manazarta==
{{Reflist}}
elhrvqxc5ohmrl8pi8yn6nr7lnjadvd
971542
971540
2026-10-25T19:47:10Z
Pharouqenr
25549
971542
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}[[Fayil:Joan Gamper 1910 year.jpg|thumb|Joan gamber]]
[[Fayil:Joan gamper funeral procesion.jpg|thumb|yanda aka gudanar da zanaidar shi]]
'''Joan Gamper''' <ref>"Hans Gamper – FC Winterthur". 9 October 2016. Archived from the original on 9 October 2016. Retrieved 27 July 2022.</ref>(an haifeshi ranar 12 ga watan Nuwamba shekara ta alif dari takwas da saba'in da bakwai 1877). Ya kasance dan kasuwa ne wanda ke sha'awar [[Kwallon kafa|kwallan kafa.]]<ref>Cent anys del camp de la Indústria" [One hundred years of the Industry field]. www.fcbarcelona.cat (in Catalan). 14 March 2009. Archived from the original on 4 August 2012. Retrieved 17 November 2022.</ref>
==Haihuwa==
An haife Joan Gamper a ranar 12 ga watan Nuwamba shekara ta alif dari takwas da saba'in da bakwai miladiyya 1877 a kasar [[Switzerland]] inda ake wa ta ke [[Winterthur]] na kasar Switzerland<ref>"El campo de la calle Industria, 111 años" [The field of Industria street, 111 years]. www.fcbarcelona.cat (in Spanish). 14 March 2020. Retrieved 17 November 2022.</ref>
== Iyali ==
Yayi aure yana da Yaya. Daga cikin yaran sa akwai;
# Joan Ricard Gamper.
# Marcel Gamper Piloud.
== Mutuwa==
Joan Gamper ya mutu a shekarar (30-07-1930).
==Manazarta==
{{Reflist}}{{Reflist}}
gjxdhxqafut8r5cih53ii0rig2blrur
Chigozie Atuanya
0
23482
971580
959269
2026-10-25T20:49:41Z
Salma Raddah
45959
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1372187383|Chigozie Atuanya]]"
971580
wikitext
text/x-wiki
Zeal Chigozie Atuanya// i (an haife shi a ranar 13 ga watan Satumbar shekara ta 1980) ɗan wasan kwaikwayo ne na Najeriya, mai shirya fina-finai kuma ɗan kasuwa. [1][2] Shi ne Shugaba na Skybridimpex rufin da Uncle Lala'sTV . [3]
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haife shi a [[Aba]], [[Abiya|Jihar Abia]], Najeriya, Atuanya ya fito ne daga Nri a [[Anambra|Jihar Anambra]] . <ref name="Staff">{{Cite web |last=Staff |first=Uyo Gist |date=2024-08-18 |title=Chigozie Atuanya Biography And Net Worth |url=https://www.uyomoneygist.com/2024/08/18/chigozie-atuanya-biography-and-net-worth/ |access-date=2024-10-28 |website=Uyo Money Gist |language=en-US}}</ref> Ya sami B.Sc. a cikin gwamnati daga [[Jami'ar Kimiyya da Fasaha ta Jihar Enugu]] . <ref name="nollywoodcommunity.com">{{Cite web |last= |date=13 September 2015 |title=Happy birthday to Chigozie Atuanya, born September 13! |url=http://nollywoodcommunity.com/happy-birthday-to-chigozie-atuanya-born-september-13/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624132021/http://nollywoodcommunity.com/happy-birthday-to-chigozie-atuanya-born-september-13/ |archive-date=June 24, 2016 |access-date=6 June 2016 |publisher=}}</ref>
== Ayyuka ==
Atuanya ya fara fitowa a fim din 1998 mai taken King Jaja na Opobo kuma tun daga lokacin ya ci gaba da samarwa da kuma fitowa a fina-finai da yawa.<ref name="nollywoodcommunity.com" /> Ya taɓa zama abin koyi ga Delta Soap, yana bayyana a ɗaya daga cikin tallan talabijin.<ref>{{Cite web |last= |date= |title=Birthday Mates: Chigozie Atuanya and Monalisa Chinda (Born September 13) - Nigeria Movie Network |url=http://www.nigeriamovienetwork.com/articles/birthday-mates-chigozie-atuanya-and-monalisa-chinda-born-september-13_959.html |access-date=6 June 2016 |publisher=}}</ref>
== Rayuwa ta mutum ==
Atuanya ta auri Jennifer Obianuju Oranika, mai digiri na shari'a daga [[Jami'ar Igbinedion]], Jihar Edo . Aure na gargajiya na ma'auratan ya faru ne a ranar 31 ga Maris 2013, sannan aka yi bikin aure a ranar 3 ga Agusta 2013. <ref>{{Cite web |last=Weddings |first=BellaNaija |date=2013-08-03 |title=Nollywood Actor Chigozie Atuanya Ties the Knot with his damsel Jennifer Oranika |url=https://www.bellanaija.com/2013/08/nollywood-actor-chigozie-atuanya-ties-the-knot-with-his-damsel-jennifer-oranike/ |access-date=2024-10-25 |website=BellaNaija |language=en-US}}</ref> Suna da 'yar, Kaima, an haife ta a ranar 6 ga Satumba 2014.
== Hotunan da aka zaɓa ==
* ''Gargadi na Ƙarshe'' (2002)
* Dukiya Mai Rashin Rashin Ruwa (2003)
* ''Uwar Mai Girma''
* ''Mala'ika na'' (2004)
* Jin daɗi mai iyo (2005)
* ''Macijin Rattle 3''
* ''Mugun daji''
* Lumba Boys (2008)
* Ladies Gang (2011) a matsayin Mike
* White Hunters (2010)
* Fitar da Jin (2005) a matsayin Robert
* ''<nowiki/>'Yar'uwata mai dadi'' (2006)
* ''Sau biyu Slap'' (2006)
* ''Fadar sarauta (2005) ''
* ''[[Chetanna]]'' (2015) a matsayin Emeka
* Mai Tsaron Ɗan'uwa (2014) a matsayin Mai Kashewa
* ''Yarinya 'yar asalin ƙasar'' (2018) a matsayin Chike
* ''An sace shi'' (2019)
* ''Nkem'' (2020)
* Rashin jituwa (2020) a matsayin Kalu
* ''Obidike'' (2022) a matsayin Obidike
* Ajiye Gimbiya (2022) a matsayin Nkemjika
* Gamuwa mai ban sha'awa (2022)
* Mr Wife (2023) a matsayin Chibuzor
== Kyaututtuka da gabatarwa ==
<templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles>
{| class="wikitable"
!Shekara
!Bikin bayar da kyautar
!Kyautar
!Sakamakon
!Ref
|-
|2011
|[[Kyautar fim ta Mutanen birni|Kyautar Nishaɗi ta Jama'a]] ta 2011
|Mafi kyawun Actor|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |last=stephen |title="With God, nothing is impossible," says Nollywood Actor Chigozie Atuanya |url=http://www.africa-news.eu/entertainment/entertainment/entertainment/with-god-nothing-is-impossible-says-nollywood-actor-chigozie-atuanya.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160810144409/http://www.africa-news.eu/entertainment/entertainment/entertainment/with-god-nothing-is-impossible-says-nollywood-actor-chigozie-atuanya.html |archive-date=10 August 2016 |access-date=6 June 2016}}</ref>
|-
|2014
|Golden Icons Academy Movie Awards (GIAMA)
|Mafi kyawun Fim na 'yan asalin ƙasar -''[[Chetanna]]''|{{Won}}
|<ref name=":0">{{Cite web |last=izuzu |first=chibumga |date=2014-10-29 |title=Chigozie Atuanya's Movie Wins Best Indigenous Film |url=https://www.pulse.com.gh/entertainment/movies/chetanna-chigozie-atuanyas-movie-wins-best-indigenous-film/5qhdg32 |access-date=2024-10-25 |website=Pulse Ghana |language=en}}</ref>
|-
|2015
|Kyautar Kwalejin Fim ta Zulu ta Afirka ta 2015
|Mafi kyawun ɗan wasan kwaikwayo na asali (Male) |{{Won}}
|<ref>{{Cite web |last= |date= |title=Photos: Queen Nwokoye & Chigozie Atuanya Win Best Igbo Actress & Actor Of 2015 Awards At Zafaa - Nollywood, Nigeria, News, Celebrity, Gists, Gossips, Entertainment |url=http://naijagists.com/photos-queen-nwokoye-chigozie-atuanya-win-best-igbo-actress-actor-of-2015-awards-at-zafaa-awards-2015/ |access-date=6 June 2016 |publisher=}}</ref>
|-
|2016
|[[2016 Africa Magic Viewers' Choice Awards|Kyautar Zaɓin Masu kallo na sihiri na Afirka na 4]]
|Mai gabatarwa na Mafi kyawun Fim na Harshen 'yan asalin ƙasar (Igbo) |{{Nom}}
|<ref>{{Cite web |last= |date= |title=Africa Magic Viewers’ Choice Awards 2016: The full winners’ list |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1419014/africa-magic-viewers-choice-awards-2016-winners-list |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190730180303/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1419014/africa-magic-viewers-choice-awards-2016-winners-list |archive-date=30 July 2019 |access-date=6 June 2016 |publisher=}}</ref>
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haihuwan 1980]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
92rfwyuh52o3ni2g3rfg7rtmck740w8
971581
971580
2026-10-25T20:50:10Z
Salma Raddah
45959
971581
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Zeal Chigozie Atuanya// i (an haife shi a ranar 13 ga watan Satumbar shekara ta 1980) ɗan wasan kwaikwayo ne na Najeriya, mai shirya fina-finai kuma ɗan kasuwa. [1][2] Shi ne Shugaba na Skybridimpex rufin da Uncle Lala'sTV . [3]
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haife shi a [[Aba]], [[Abiya|Jihar Abia]], Najeriya, Atuanya ya fito ne daga Nri a [[Anambra|Jihar Anambra]] . <ref name="Staff">{{Cite web |last=Staff |first=Uyo Gist |date=2024-08-18 |title=Chigozie Atuanya Biography And Net Worth |url=https://www.uyomoneygist.com/2024/08/18/chigozie-atuanya-biography-and-net-worth/ |access-date=2024-10-28 |website=Uyo Money Gist |language=en-US}}</ref> Ya sami B.Sc. a cikin gwamnati daga [[Jami'ar Kimiyya da Fasaha ta Jihar Enugu]] . <ref name="nollywoodcommunity.com">{{Cite web |last= |date=13 September 2015 |title=Happy birthday to Chigozie Atuanya, born September 13! |url=http://nollywoodcommunity.com/happy-birthday-to-chigozie-atuanya-born-september-13/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624132021/http://nollywoodcommunity.com/happy-birthday-to-chigozie-atuanya-born-september-13/ |archive-date=June 24, 2016 |access-date=6 June 2016 |publisher=}}</ref>
== Ayyuka ==
Atuanya ya fara fitowa a fim din 1998 mai taken King Jaja na Opobo kuma tun daga lokacin ya ci gaba da samarwa da kuma fitowa a fina-finai da yawa.<ref name="nollywoodcommunity.com" /> Ya taɓa zama abin koyi ga Delta Soap, yana bayyana a ɗaya daga cikin tallan talabijin.<ref>{{Cite web |last= |date= |title=Birthday Mates: Chigozie Atuanya and Monalisa Chinda (Born September 13) - Nigeria Movie Network |url=http://www.nigeriamovienetwork.com/articles/birthday-mates-chigozie-atuanya-and-monalisa-chinda-born-september-13_959.html |access-date=6 June 2016 |publisher=}}</ref>
== Rayuwa ta mutum ==
Atuanya ta auri Jennifer Obianuju Oranika, mai digiri na shari'a daga [[Jami'ar Igbinedion]], Jihar Edo . Aure na gargajiya na ma'auratan ya faru ne a ranar 31 ga Maris 2013, sannan aka yi bikin aure a ranar 3 ga Agusta 2013. <ref>{{Cite web |last=Weddings |first=BellaNaija |date=2013-08-03 |title=Nollywood Actor Chigozie Atuanya Ties the Knot with his damsel Jennifer Oranika |url=https://www.bellanaija.com/2013/08/nollywood-actor-chigozie-atuanya-ties-the-knot-with-his-damsel-jennifer-oranike/ |access-date=2024-10-25 |website=BellaNaija |language=en-US}}</ref> Suna da 'yar, Kaima, an haife ta a ranar 6 ga Satumba 2014.
== Hotunan da aka zaɓa ==
* ''Gargadi na Ƙarshe'' (2002)
* Dukiya Mai Rashin Rashin Ruwa (2003)
* ''Uwar Mai Girma''
* ''Mala'ika na'' (2004)
* Jin daɗi mai iyo (2005)
* ''Macijin Rattle 3''
* ''Mugun daji''
* Lumba Boys (2008)
* Ladies Gang (2011) a matsayin Mike
* White Hunters (2010)
* Fitar da Jin (2005) a matsayin Robert
* ''<nowiki/>'Yar'uwata mai dadi'' (2006)
* ''Sau biyu Slap'' (2006)
* ''Fadar sarauta (2005) ''
* ''[[Chetanna]]'' (2015) a matsayin Emeka
* Mai Tsaron Ɗan'uwa (2014) a matsayin Mai Kashewa
* ''Yarinya 'yar asalin ƙasar'' (2018) a matsayin Chike
* ''An sace shi'' (2019)
* ''Nkem'' (2020)
* Rashin jituwa (2020) a matsayin Kalu
* ''Obidike'' (2022) a matsayin Obidike
* Ajiye Gimbiya (2022) a matsayin Nkemjika
* Gamuwa mai ban sha'awa (2022)
* Mr Wife (2023) a matsayin Chibuzor
== Kyaututtuka da gabatarwa ==
<templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles>
{| class="wikitable"
!Shekara
!Bikin bayar da kyautar
!Kyautar
!Sakamakon
!Ref
|-
|2011
|[[Kyautar fim ta Mutanen birni|Kyautar Nishaɗi ta Jama'a]] ta 2011
|Mafi kyawun Actor|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |last=stephen |title="With God, nothing is impossible," says Nollywood Actor Chigozie Atuanya |url=http://www.africa-news.eu/entertainment/entertainment/entertainment/with-god-nothing-is-impossible-says-nollywood-actor-chigozie-atuanya.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160810144409/http://www.africa-news.eu/entertainment/entertainment/entertainment/with-god-nothing-is-impossible-says-nollywood-actor-chigozie-atuanya.html |archive-date=10 August 2016 |access-date=6 June 2016}}</ref>
|-
|2014
|Golden Icons Academy Movie Awards (GIAMA)
|Mafi kyawun Fim na 'yan asalin ƙasar -''[[Chetanna]]''|{{Won}}
|<ref name=":0">{{Cite web |last=izuzu |first=chibumga |date=2014-10-29 |title=Chigozie Atuanya's Movie Wins Best Indigenous Film |url=https://www.pulse.com.gh/entertainment/movies/chetanna-chigozie-atuanyas-movie-wins-best-indigenous-film/5qhdg32 |access-date=2024-10-25 |website=Pulse Ghana |language=en}}</ref>
|-
|2015
|Kyautar Kwalejin Fim ta Zulu ta Afirka ta 2015
|Mafi kyawun ɗan wasan kwaikwayo na asali (Male) |{{Won}}
|<ref>{{Cite web |last= |date= |title=Photos: Queen Nwokoye & Chigozie Atuanya Win Best Igbo Actress & Actor Of 2015 Awards At Zafaa - Nollywood, Nigeria, News, Celebrity, Gists, Gossips, Entertainment |url=http://naijagists.com/photos-queen-nwokoye-chigozie-atuanya-win-best-igbo-actress-actor-of-2015-awards-at-zafaa-awards-2015/ |access-date=6 June 2016 |publisher=}}</ref>
|-
|2016
|[[2016 Africa Magic Viewers' Choice Awards|Kyautar Zaɓin Masu kallo na sihiri na Afirka na 4]]
|Mai gabatarwa na Mafi kyawun Fim na Harshen 'yan asalin ƙasar (Igbo) |{{Nom}}
|<ref>{{Cite web |last= |date= |title=Africa Magic Viewers’ Choice Awards 2016: The full winners’ list |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1419014/africa-magic-viewers-choice-awards-2016-winners-list |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190730180303/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1419014/africa-magic-viewers-choice-awards-2016-winners-list |archive-date=30 July 2019 |access-date=6 June 2016 |publisher=}}</ref>
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haihuwan 1980]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
7wyc6gz6cm7dm9y220krm3wlvllsoju
971582
971581
2026-10-25T20:50:29Z
Salma Raddah
45959
971582
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Zeal Chigozie Atuanya// i (an haife shi a ranar 13 ga watan Satumbar shekara ta 1980) ɗan wasan kwaikwayo ne na Najeriya, mai shirya fina-finai kuma ɗan kasuwa. [1][2] Shi ne Shugaba na Skybridimpex rufin da Uncle Lala'sTV . [3]
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haife shi a [[Aba]], [[Abiya|Jihar Abia]], Najeriya, Atuanya ya fito ne daga Nri a [[Anambra|Jihar Anambra]] . <ref name="Staff">{{Cite web |last=Staff |first=Uyo Gist |date=2024-08-18 |title=Chigozie Atuanya Biography And Net Worth |url=https://www.uyomoneygist.com/2024/08/18/chigozie-atuanya-biography-and-net-worth/ |access-date=2024-10-28 |website=Uyo Money Gist |language=en-US}}</ref> Ya sami B.Sc. a cikin gwamnati daga [[Jami'ar Kimiyya da Fasaha ta Jihar Enugu]] . <ref name="nollywoodcommunity.com">{{Cite web |last= |date=13 September 2015 |title=Happy birthday to Chigozie Atuanya, born September 13! |url=http://nollywoodcommunity.com/happy-birthday-to-chigozie-atuanya-born-september-13/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624132021/http://nollywoodcommunity.com/happy-birthday-to-chigozie-atuanya-born-september-13/ |archive-date=June 24, 2016 |access-date=6 June 2016 |publisher=}}</ref>
== Ayyuka ==
Atuanya ya fara fitowa a fim din 1998 mai taken King Jaja na Opobo kuma tun daga lokacin ya ci gaba da samarwa da kuma fitowa a fina-finai da yawa.<ref name="nollywoodcommunity.com" /> Ya taɓa zama abin koyi ga Delta Soap, yana bayyana a ɗaya daga cikin tallan talabijin.<ref>{{Cite web |last= |date= |title=Birthday Mates: Chigozie Atuanya and Monalisa Chinda (Born September 13) - Nigeria Movie Network |url=http://www.nigeriamovienetwork.com/articles/birthday-mates-chigozie-atuanya-and-monalisa-chinda-born-september-13_959.html |access-date=6 June 2016 |publisher=}}</ref>
== Rayuwa ta mutum ==
Atuanya ta auri Jennifer Obianuju Oranika, mai digiri na shari'a daga [[Jami'ar Igbinedion]], Jihar Edo . Aure na gargajiya na ma'auratan ya faru ne a ranar 31 ga Maris 2013, sannan aka yi bikin aure a ranar 3 ga Agusta 2013. <ref>{{Cite web |last=Weddings |first=BellaNaija |date=2013-08-03 |title=Nollywood Actor Chigozie Atuanya Ties the Knot with his damsel Jennifer Oranika |url=https://www.bellanaija.com/2013/08/nollywood-actor-chigozie-atuanya-ties-the-knot-with-his-damsel-jennifer-oranike/ |access-date=2024-10-25 |website=BellaNaija |language=en-US}}</ref> Suna da 'yar, Kaima, an haife ta a ranar 6 ga Satumba 2014.
== Hotunan da aka zaɓa ==
* ''Gargadi na Ƙarshe'' (2002)
* Dukiya Mai Rashin Rashin Ruwa (2003)
* ''Uwar Mai Girma''
* ''Mala'ika na'' (2004)
* Jin daɗi mai iyo (2005)
* ''Macijin Rattle 3''
* ''Mugun daji''
* Lumba Boys (2008)
* Ladies Gang (2011) a matsayin Mike
* White Hunters (2010)
* Fitar da Jin (2005) a matsayin Robert
* ''<nowiki/>'Yar'uwata mai dadi'' (2006)
* ''Sau biyu Slap'' (2006)
* ''Fadar sarauta (2005) ''
* ''[[Chetanna]]'' (2015) a matsayin Emeka
* Mai Tsaron Ɗan'uwa (2014) a matsayin Mai Kashewa
* ''Yarinya 'yar asalin ƙasar'' (2018) a matsayin Chike
* ''An sace shi'' (2019)
* ''Nkem'' (2020)
* Rashin jituwa (2020) a matsayin Kalu
* ''Obidike'' (2022) a matsayin Obidike
* Ajiye Gimbiya (2022) a matsayin Nkemjika
* Gamuwa mai ban sha'awa (2022)
* Mr Wife (2023) a matsayin Chibuzor
{| class="wikitable"
!Shekara
!Bikin bayar da kyautar
!Kyautar
!Sakamakon
!Ref
|-
|2011
|[[Kyautar fim ta Mutanen birni|Kyautar Nishaɗi ta Jama'a]] ta 2011
|Mafi kyawun Actor|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |last=stephen |title="With God, nothing is impossible," says Nollywood Actor Chigozie Atuanya |url=http://www.africa-news.eu/entertainment/entertainment/entertainment/with-god-nothing-is-impossible-says-nollywood-actor-chigozie-atuanya.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160810144409/http://www.africa-news.eu/entertainment/entertainment/entertainment/with-god-nothing-is-impossible-says-nollywood-actor-chigozie-atuanya.html |archive-date=10 August 2016 |access-date=6 June 2016}}</ref>
|-
|2014
|Golden Icons Academy Movie Awards (GIAMA)
|Mafi kyawun Fim na 'yan asalin ƙasar -''[[Chetanna]]''|{{Won}}
|<ref name=":0">{{Cite web |last=izuzu |first=chibumga |date=2014-10-29 |title=Chigozie Atuanya's Movie Wins Best Indigenous Film |url=https://www.pulse.com.gh/entertainment/movies/chetanna-chigozie-atuanyas-movie-wins-best-indigenous-film/5qhdg32 |access-date=2024-10-25 |website=Pulse Ghana |language=en}}</ref>
|-
|2015
|Kyautar Kwalejin Fim ta Zulu ta Afirka ta 2015
|Mafi kyawun ɗan wasan kwaikwayo na asali (Male) |{{Won}}
|<ref>{{Cite web |last= |date= |title=Photos: Queen Nwokoye & Chigozie Atuanya Win Best Igbo Actress & Actor Of 2015 Awards At Zafaa - Nollywood, Nigeria, News, Celebrity, Gists, Gossips, Entertainment |url=http://naijagists.com/photos-queen-nwokoye-chigozie-atuanya-win-best-igbo-actress-actor-of-2015-awards-at-zafaa-awards-2015/ |access-date=6 June 2016 |publisher=}}</ref>
|-
|2016
|[[2016 Africa Magic Viewers' Choice Awards|Kyautar Zaɓin Masu kallo na sihiri na Afirka na 4]]
|Mai gabatarwa na Mafi kyawun Fim na Harshen 'yan asalin ƙasar (Igbo) |{{Nom}}
|<ref>{{Cite web |last= |date= |title=Africa Magic Viewers’ Choice Awards 2016: The full winners’ list |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1419014/africa-magic-viewers-choice-awards-2016-winners-list |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190730180303/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1419014/africa-magic-viewers-choice-awards-2016-winners-list |archive-date=30 July 2019 |access-date=6 June 2016 |publisher=}}</ref>
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haihuwan 1980]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
hqsjd8klu4d12x5f577x5pcrs8usug4
Halle Berry
0
24107
971519
968085
2026-10-25T19:17:28Z
Zahrah0
14848
971519
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}[[File:Halle Berry by Gage Skidmore 2.jpg|thumb|Halle Berry]]
'''Halle Berry Maria'''<ref>https://people.com/archive/eric-benets-confessions-vol-64-no-2/</ref> ( /h æ l i / . an haife ta '''Maria Halle Berry.''' A ranar 14 ga watan Agusta shekarar alif 1966) <ref>Although ''[[Encyclopædia Britannica|Britannica Kids]]'' [http://kids.britannica.com/comptons/article-9389354/Halle-Berry gives a 1968 birthdate], ([https://web.archive.org/web/20120817132742/http://kids.britannica.com/comptons/article-9389354/Halle-Berry archived] from the original on August 17, 2012), she stated in interviews prior to August 2006 that she would turn{{Spaces}}40 then. See: [https://web.archive.org/web/20090103001746/http://www.femalefirst.co.uk/celebrity/Halle%2BBerry-9679.html FemaleFirst], [https://web.archive.org/web/20060525074438/http://www.darkhorizons.com/news06/berry.php DarkHorizons], [http://www.filmmonthly.com/Profiles/Articles/HalleBerryX3/HalleBerryX3.html FilmMonthly], and see also [https://www.cbsnews.com/stories/2004/07/20/earlyshow/leisure/celebspot/main630707.shtml Profile], cbsnews.com; accessed May 5, 2007.</ref> ne American actress. Ta fara aikinta a matsayin abin ƙira kuma ta shiga gasannin kyakkyawa da yawa, ta gama a matsayin farkon mai tsere a gasar Miss USA kuma ta zo ta shida a cikin Miss World a shekarar alif dubu daya da dari tara da tamanin da shida 1986 . Matsayin fim ɗin ta na nasara ya kasance a cikin wasan ''barkwanci Boomerang'' dubu daya da dari tara da casa'in da biyu (1992), tare da Eddie Murphy, wanda ya haifar da matsayi a cikin fina-finai, kamar wasan kwaikwayo na iyali ''The Flintstones'' dubu daya da dari tara da casa'in da hudu (1994), wasan kwaikwayo na wasan kwaikwayo na siyasa ''Bulworth'' dubu daya da dari tara da casa'in da takwas (1998) da fim ɗin ''Gabatarwa. Dorothy Dandridge'' dubu daya da dari tara da casa'in da tara (1999), wanda ta lashe lambar yabo ta Primetime Emmy da lambar yabo ta Golden Globe .<ref>https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/northamerica/usa/1390649/Berry-recreates-a-Bond-girl-icon.html</ref><ref>https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/northamerica/usa/1389622/Berry-seeks-higher-adverts-fee.html</ref>
Berry ta lashe lambar yabo ta Academy don Mafi Kyawun Jaruma saboda rawar da ta taka a fim ɗin wasan kwaikwayo na soyayya mai suna ''Monster's Ball'' shekarara dubu biyu da daya (2001), ta zama mace ta farko kuma mace mai launi ɗaya da ta ci kyautar. Ta ɗauki manyan mukamai don yawancin shekarun dubu biyu 2000, kamar Storm a dubu biyu (2000) da jerin abubuwan ''X2'' shekarara dubu biyu da uku (2003) da ''X-Men: The Last Stand'' shekarara dubu biyu da shida (2006); Yarinyar ɗaurin aure Jinx a cikin ''Die Wata Rana'' shekarara dubu biyu da biyu (2002); kuma a cikin ''Gothika'' mai ban sha'awa shekarara dubu biyu da uku (2003). A cikin shekarun shekarara dubu biyu da goma 2010, ta fito a fim ɗin almarar kimiyya ''Cloud Atlas'' shekarara dubu biyu da sha biyu (2012), mai laifin laifi ''Kira'' (2013) da fina-finan aikin ''X-Men: Kwanaki na Gaba da Baya'' shekarara dubu biyu da sha hudu (2014), ''Kingsman: The Golden Circle'' shekarara dubu biyu da sha bakwai (2017) da ''John Wick: Babi na 3 - Parabellum'' shekarara dubu biyu da sha tara (2019).
Berry ta kasance ɗaya daga cikin 'yan wasan da aka fi biyan kuɗi a Hollywood a cikin shekarun 2000, kuma tana da hannu wajen shirya fina-finai da yawa da ta yi. Berry shima mai magana da yawun Revlon ne. Ta taba yin aure da dan wasan ƙwallon ƙafa David Justice, mawaƙa-mawaƙa Eric Benét, da ɗan wasan kwaikwayo Olivier Martinez . Tana da yaro kowanne da Martinez da samfurin Gabriel Aubry .
An haifi Berry Maria Halle Berry; An canza sunanta bisa doka zuwa Halle Maria Berry tana ɗan shekara biyar. Iyayen ta sun zaɓi sunanta na tsakiya daga Shagon Sashen Halle, wanda a lokacin ya zama alamar ƙasa a wurin haifuwarta na Cleveland, [[Ohio (jiha)|Ohio]] . <ref name="actors">"Halle Berry". ''[[Inside the Actors Studio]]''. [[Bravo (U.S. TV network)|Bravo]], October 29, 2007.</ref> Mahaifiyarta, Judith Ann ( née Hawkins), <ref>[http://news.bbc.co.uk/nolavconsole/ukfs_news/hi/newsid_4990000/newsid_4996500/nb_rm_4996532.stm "Halle Berry looking for X factor"]. ''BBC''. Retrieved February 7, 2007.</ref> fari ce kuma an haife ta a [[Liverpool]], [[Birtaniya|Ingila]]. <ref>[https://www.liverpoolecho.co.uk/news/liverpool-news/halles-liverpool-roots-3559287 "Halle's Liverpool Roots" ]. ''Liverpool Echo''. Accessed July 31, 2019.</ref> Judith Ann ta yi aiki a matsayin likitan jinya. Mahaifinta, Jerome Jesse Berry, ma'aikacin Asibitin Ba'amurke ne a asibitin masu tabin hankali inda mahaifiyarta ke aiki; daga baya ya zama direban bas. <ref name="actors" /> Iyayen Berry sun sake aure lokacin tana ɗan shekara huɗu; ita da 'yar uwarta, Heidi Berry-Henderson, mahaifiyarsu ce ta yi renon su kaɗai. <ref name="actors" />
Berry ta ce a cikin rahotannin da aka buga cewa ta nisanta da mahaifinta tun tana ƙuruciya, <ref name="actors">"Halle Berry". ''[[Inside the Actors Studio]]''. [[Bravo (U.S. TV network)|Bravo]], October 29, 2007.</ref> lura a 1992, "Ban taɓa jin labarin sa ba tun [ya tafi]. Wataƙila ba shi da rai. ” Mahaifinta ya zagi mahaifiyar ta sosai. Berry ta tuno yadda ta ga yadda ake yiwa mahaifiyar ta dukan tsiya yau da kullun, ta harba matakala sannan ta bugi kan ta da kwalbar giya.
Berry ta girma a Oakwood, Ohio <ref>[http://people.com/archive/the-woman-who-would-be-queen-vol-39-no-7/ The Woman Who Would Be Queen | PEOPLE.com] Retrieved May 20, 2018.</ref> kuma ta sauke karatu daga Makarantar Sakandaren Bedford inda ta kasance mai farin ciki, ɗalibi mai daraja, editan jaridar makaranta da kuma sarauniya. Ta yi aiki a sashen yara a shagon Sashen Higbee. Sannan ta yi karatu a Kwalejin Al'umma ta Cuyahoga . A cikin shekarun 1980, ta shiga gasa masu kyau da yawa, inda ta lashe Miss Teen All American a 1985 da Miss Ohio USA a 1986. Ita ce Miss USA ta farko da ta zo ta biyu a tseren Christy Fichtner na [[Texas]]. A gasar hira ta Miss USA 1986, ta ce tana fatan zama mai nishadantarwa ko kuma tana da alaƙa da kafofin watsa labarai. Alƙalan sun ba ta hirar ta mafi ƙima. Ita ce Ba'amurke ta farko da ta shiga gasar Miss World a shekarar 1986, inda ta kare a matsayi na shida sannan Giselle Laronde ta [[Trinidad da Tobago]] ta zama Miss World. Dangane da ''Littafin Littafin Tarihi na Yanzu'', Berry "... ya bi aikin yin samfuri a [[New York (birni)|New York]] . . . Makonnin farko na Berry a New York ba su da daɗi: Ta kwana a cikin mafaka mara gida sannan a cikin YMCA. ”
== Sana'a ==
=== Farkon aiki ===
A cikin shekarar 1989, Berry ya ƙaura zuwa New York City don bin burin burinta. A lokacin farkon ta a can, ta rasa kuɗi kuma dole ne ta zauna na ɗan lokaci a cikin mafaka mara gida. <ref>"Halle Berry: From homeless shelter to Hollywood fame" (April 2007). ''[[Reader's Digest]]'' (White Plains, New York USA: Reader's Digest Association, Inc.), p. 89: Reader's Digest: "Is it true that when you moved to New York to begin your acting career, you lived in a shelter?" Berry: "Very briefly. ... I wasn't working for a while."</ref> <ref>''[[US Weekly]]'' (April 27, 2007). "Halle Berry was homeless. Berry slept at a shelter in NYC after her mom refused to send her money."</ref> Yanayinta ya inganta a ƙarshen waccan shekarar, kuma an jefa ta cikin rawar abin koyi Emily Franklin a cikin ɗan gajeren jerin shirye-shiryen talabijin na ABC ''Living Dolls'', wanda aka harba a New York kuma ya kasance farkon jerin jerin wa ''Wanene Boss?'' . <ref name="CurrentBio1999" /> A lokacin da ake buga wa 'Yar tsana ''rai'', ta faɗi cikin suma kuma an gano tana da ciwon sukari na 1 . <ref>Pérez-Peña, Richard (May 17, 2006). [https://www.nytimes.com/2006/05/17/nyregion/17diabetes.html Beyond 'I'm a Diabetic', Little Common Ground], ''[[The New York Times]]''; accessed December 24, 2010.</ref> <ref>Hoskins, Mike (April 25, 2013). [http://www.diabetesmine.com/2013/04/revisiting-the-great-halle-berry-diabetes-ruckus.html "Revisiting the Great Halle Berry Diabetes Ruckus"], DiabetesMine.com; accessed March 20, 2013.</ref> Bayan sokewar ''Dolls'', ta koma Los Angeles. <ref name="CurrentBio1999" />
[[File:Halle_Berry_signs_autographs_for_US_soldiers_in_Bosnia-Herzegovina.jpg|alt=Dressed in brown leather jacket, Berry looks up smiling.|thumb| Berry ya rattaba hannu kan takaddama don sojojin Amurka a Bosnia da Herzegovina, 1996]]
Farkon fim ɗin Berry ya kasance cikin ƙaramin rawar ga ''Jungle Fever'' na Spike Lee (1991), inda ta taka Vivian, mai shan muggan ƙwayoyi. <ref name="actors">"Halle Berry". ''[[Inside the Actors Studio]]''. [[Bravo (U.S. TV network)|Bravo]], October 29, 2007.</ref> A waccan shekarar, Berry tana da rawar farko tare a cikin ''Tsananin Kasuwanci'' . A cikin 1992, Berry ya nuna mace mai ƙwazo wacce ta faɗi matsayin jagorar Eddie Murphy a cikin wasan ''barkwanci na Boomerang'' . A shekara mai zuwa, ta dauki hankalin jama'a a matsayin babban bawan kabila a cikin karbuwa na TV na ''Sarauniya: Labarin Iyalin Amurka'', dangane da littafin Alex Haley . Berry yana cikin ''fim ɗin Flintstones mai rai'' wanda ke wasa da "Sharon Stone," sakataren sultry wanda ke ƙoƙarin lalata Fred Flintstone. <ref name="Sharon">[http://news.bbc.co.uk/1/hi/in_depth/entertainment/2002/oscars_2002/1814191.stm "Berry: Ripe for success"], [[BBC News]], March 25, 2002; accessed February 19, 2007.</ref>
Berry ya taka muhimmiyar rawa, yana wasa tsohon mai shan muggan kwayoyi yana fafutukar sake dawo da riƙon ɗanta a ''Rasa Ishaya'' (1995), tare da Jessica Lange . Ta yi hoton Sandra Beecher a ''Race the Sun'' (1996), wanda ya dogara kan labari na gaskiya, wanda aka harba a [[Asturaliya|Ostiraliya]], kuma ya yi aiki tare tare da Kurt Russell a cikin ''Hukuncin zartarwa'' . Farawa daga 1996, ta kasance mai magana da yawun Revlon na shekaru bakwai kuma ta sabunta kwangilarta a 2004.
Ta yi tauraro tare da Natalie Deselle Reid a fim ɗin barkwanci na 1997 ''B*A*P*S'' . A cikin shekarun 1998, Berry ta karɓi yabo saboda rawar da ta taka a ''Bulworth'' a matsayin mace mai hankali da masu gwagwarmaya suka taso wanda ya ba wani ɗan siyasa ( Warren Beatty ) sabuwar yarjejeniya kan rayuwa. A wannan shekarar, ta buga mawaƙa Zola Taylor, ɗaya daga cikin matan mawaƙan mawaƙan mawaƙa Frankie Lymon, a cikin tarihin rayuwar ''Me yasa wawaye suka faɗi cikin ƙauna'' . A cikin HBO biopic ''na 1999 Gabatar da Dorothy Dandridge'', ta nuna mace Ba'amurke ta farko da aka zaɓa don lambar yabo ta Academy don Kyawun 'Yar Fim, kuma ita ce Berry wani aikin jin daɗin zuciya wanda ta gabatar, haɗin gwiwa tare da yin gwagwarmaya sosai. domin ta koma. <ref name="actors">"Halle Berry". ''[[Inside the Actors Studio]]''. [[Bravo (U.S. TV network)|Bravo]], October 29, 2007.</ref> An san aikin Berry tare da kyaututtuka da yawa, gami da Kyautar Primetime Emmy Award da Golden Globe Award .
=== 2000s ===
Berry ya nuna mahaukaciyar guguwa mai rikitarwa a cikin daidaita fim ɗin jerin fina-finai mai ban dariya ''X-Men'' (2000) da jerin abubuwansa, ''X2'' (2003), ''X-Men: The Last Stand'' (2006) da ''X-Men: Days of Future Past'' ( 2014). A 2001, Berry ta bayyana a cikin film ''katon kifi'', wanda featured ta farko tsirara scene. <ref name="Hyland">Hyland, Ian (September 2, 2001) [https://web.archive.org/web/20100701225947/http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4161/is_20010902/ai_n14532259/ "The Diary: Halle's bold glory"], ''[[Sunday Mirror]]''; accessed July 5, 2009.</ref> Da farko, ta kasance tana adawa da yanayin faɗuwar rana a cikin fim ɗin wanda za ta bayyana ba ta da kyau, amma daga ƙarshe Berry ya yarda. Wasu mutane sun danganta canjin zuciyar ta zuwa ƙaruwa mai yawa a cikin adadin da Warner Bros. ya ba ta; <ref>Davies, Hugh (February 7, 2001). [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/1310430/Halle-Berry-earns-extra-357000-for-topless-scene.html "Halle Berry earns extra £357,000 for topless scene"], ''[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]''; accessed April 29, 2008.</ref> an ba da rahoton an biya ta ƙarin $ 500,000 don gajeriyar yanayin. <ref>D'Souza, Christa (December 31, 2001). [https://www.telegraph.co.uk/culture/4727871/And-the-winner-is....html "And the winner is..."], ''The Telegraph''; accessed August 16, 2010.</ref> Berry ya ƙaryata waɗannan labaran, yana gaya wa wani mai yin tambayoyin cewa sun yi mata nishaɗi kuma "an yi su don tallata fim ɗin." <ref name="Hyland" /> <ref>[http://cinema.com/articles/471/swordfish-interview-with-halle-berry.phtml "Swordfish: Interview With Halle Berry"], Cinema.com. Accessed May 10, 2012.</ref> Bayan ta yi watsi da ayyuka da yawa waɗanda ke buƙatar tsiraici, ta ce ta yanke shawarar yin ''Swordfish'' saboda mijinta na lokacin, Eric Benét, ya tallafa mata kuma ya ƙarfafa ta ta shiga haɗari. <ref name="ebony">"Halle's big year" (November 2002), ''[[Ebony (magazine)|Ebony]]''.</ref>
Berry ya bayyana a matsayin Leticia Musgrove, matar da ke cikin damuwa na mai kisan kai ( Sean Combs ), a cikin fim ɗin Fim ɗin ''Monster's'' 2001. An ba ta lambar yabo ta Kwamitin Bincike na Ƙasa da Kyautar 'Yan Jarida Guild Award for Best Actress; a cikin daidaituwa mai ban sha'awa ta zama mace Ba'amurkiya ta farko da ta lashe lambar yabo ta Academy for Best Actress (a farkon aikinta, ta nuna Dorothy Dandridge, Ba'amurke na farko da aka zaɓa don mafi kyawun 'yar wasa, kuma wanda aka haife shi a asibiti ɗaya Berry, a Cleveland, Ohio). <ref name="peo2">[http://www.people.com/people/halle_berry/biography/0,,20004436_10,00.html "Halle Berry Biography: Page 2"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110108020321/http://www.people.com/people/halle_berry/biography/0,,20004436_10,00.html |date=2011-01-08 }}, People.com; accessed December 20, 2007.</ref> Hukumar NAACP ta fitar da sanarwar: “Ina taya Halle Berry da Denzel Washington murna saboda ba mu fata da sanya mu alfahari. Idan wannan alama ce cewa a ƙarshe Hollywood a shirye take ta ba da dama da yin hukunci bisa ga fasaha ba akan launin fata ba to abu ne mai kyau. " <ref>"NAACP Congratulates Halle Berry, Denzel Washington" (March 2002), ''U.S. Newswire''; accessed October 29, 2015.</ref> Wannan rawar ta haifar da jayayya. Yanayin soyayya ta tsirara mai hoto tare da halayyar wariyar launin fata wanda tauraron tauraron Billy Bob Thornton ya buga shine batun hirar kafofin watsa labarai da tattaunawa tsakanin Baƙin Amurkawa. Mutane da yawa a cikin jama'ar Ba-Amurkan sun soki Berry saboda ɗaukar wannan matakin. <ref name="ebony">"Halle's big year" (November 2002), ''[[Ebony (magazine)|Ebony]]''.</ref> Berry ya amsa: "Ban ga dalilin da zai sa na sake yin nisa ba. Wannan fim ne na musamman. Wannan yanayin ya kasance na musamman kuma mai mahimmanci kuma ana buƙatar kasancewa a wurin, kuma zai zama ainihin rubutun musamman wanda zai buƙaci wani abu makamancin haka. " <ref name="ebony" />
[[File:Halle_Berry_in_Hamburg,_2004.jpg|alt=Upper body shot of Berry dressed in brown and gold evening gown and holding an autograph pen.|thumb| Berry a Hamburg, Jamus a 2004]]
Berry ya nemi ƙarin kuɗi don tallan Revlon bayan ya lashe Oscar. Shugaban kamfanin kayan shafe -shafe Ron Perelman, ya taya ta murna, inda ya ce yadda ya yi farin ciki da ta yi wa kamfaninsa kwalliya. Ta amsa, "Tabbas, za ku biya ni ƙarin." Perelman ya ja da baya cikin fushi. <ref>Davies, Hugh (April 2, 2002). [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/northamerica/usa/1389622/Berry-seeks-higher-adverts-fee.html "Berry seeks higher adverts fee"], ''The Telegraph''; accessed April 1, 2008.</ref> A cikin karban kyautar ta, ta ba da jawabin karramawa inda ta karrama jaruman fina -finan da ba su taba samun dama ba. Ta ce, “Wannan lokacin ya fi ni girma. Wannan ya kasance ga kowace mace marar suna, marar fuska mace mai launi wacce yanzu ta sami dama yau da dare saboda an buɗe wannan ƙofa. ” <ref>Poole, Oliver (March 26, 2002). [https://web.archive.org/web/20081002215826/http://www.telegraph.co.uk/news/1388917/Oscar-night-belongs-to-Hollywoods-black-actors.html "Oscar night belongs to Hollywood's black actors"], ''The Telegraph''; accessed April 1, 2008.</ref>
A matsayinta na 'yar Bond Giacinta' Jinx 'Johnson a cikin fitacciyar jarumar fim ɗin 2002 ta ''mutu Wata Rana'', Berry ta sake ɗaukar hoto daga ''Dr. A'a'', ta fito daga cikin ruwa don yin gaisuwa da James Bond kamar yadda Ursula Andress ta yi shekaru 40 da suka gabata. <ref>[https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/northamerica/usa/1390649/Berry-recreates-a-Bond-girl-icon.html "Berry recreates a Bond girl icon"] (April 12, 2002), ''Telegraph Observer''.</ref> Lindy Hemming, mai zanen kaya a ranar ''Die Wata'', ta dage cewa Berry ya sa bikini da wuka don girmamawa. Berry ya ce game da abin da ya faru: "Yana da daɗi", "mai ban sha'awa", "sexy", "tsokana" da "zai sa ni har yanzu a can bayan lashe Oscar." <ref name="ebony">"Halle's big year" (November 2002), ''[[Ebony (magazine)|Ebony]]''.</ref> An harbi yanayin bikin a Cadiz ; An ba da rahoton wurin ya yi sanyi da iska, kuma an fitar da hoton Berry da aka nannade cikin tawul mai kauri a tsakanin ɗaukar don ƙoƙarin ɗumama ɗumi. <ref>''Die Another Day'' Special Edition DVD 2002.</ref> Dangane da zaben labarai na ITV, an zaɓi Jinx a matsayin yarinya mafi ƙarfi ta huɗu akan allo koyaushe. Berry ya ji rauni yayin yin fim lokacin da tarkace daga gurneti mai hayaƙi ya shiga cikin idonta. An cire shi a cikin aiki na mintina 30. <ref>Hugh Davies (April 10, 2002). [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/spain/1390372/Halle-Berry-hurt-in-blast-during-Bond-film-scene.html "Halle Berry hurt in a blast during Bond film scene."] ''The Telegraph''; accessed April 1, 2008.</ref> Bayan Berry ya ci lambar yabo ta Kwalejin, an ba da izinin sake rubutawa don ba ta ƙarin lokacin aiki don ''X2'' .
Ta yi tauraro a cikin mai ban sha'awa na tunani ''Gothika'' gaban Robert Downey, Jr. a cikin Nuwamba 2003, lokacin da ta karye hannunta a wani yanayi tare da Downey, wanda ya karkatar da hannunta da ƙarfi. An dakatar da samarwa tsawon makonni takwas. <ref>[https://web.archive.org/web/20040412213919/http://www.ivillage.co.uk/newspol/celeb/cint/articles/0,,528729_627671,00.html "Halle Berry talks about Gothika"], iVillage.co.uk; accessed October 29, 2015.</ref> Ya kasance matsakaici ne a ofishin akwatin Amurka, yana ɗaukar $ 60 miliyan; ya sake samun $ 80 miliyan a kasashen waje. <ref name="action">Sharon Waxman (July 21, 2004). [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C0DE4DF113AF932A15754C0A9629C8B63 "Making Her Leap Into an Arena Of Action; Halle Berry Mixes Sexiness With Strength"], ''New York Times''. Accessed April 1, 2008.</ref> Berry bayyana a cikin nu karfe band yi ɗingishi Bizkit 's music video for " Behind Blue Eyes " ga motsi hoto soundtrack ga fim. A wannan shekara, ta mai suna # 1 a ''FHM'' {{'}} 100 Sexiest Women a Duniya zabe. <ref>"FHM Readers Name Scarlett Johansson World's Sexiest Woman; Actress Tops Voting in FHM's 100 Sexiest Women in the World 2006 Readers' Poll" (March 27, 2006), ''[[Business Wire]]''; accessed January 1, 2008.</ref>
Berry ta yi tauraro a matsayin matsayin taken a cikin fim ɗin ''Catwoman'', <ref name="action"/> wanda ta karɓi dalar Amurka 12.5 miliyan. Sama da dalar Amurka 100 miliyan fim; ya tara dalar Amurka 17 kawai miliyan a karshen mako na farko, <ref>David Gritten (July 30, 2004). [https://web.archive.org/web/20040803035024/http://www.telegraph.co.uk/arts/main.jhtml?xml=%2Farts%2F2004%2F07%2F30%2Fbfgrit30.xml "Curse of the Best Actress Oscar"], ''The Telegraph''; accessed October 29, 2015.</ref> kuma masu sukar suna ɗaukarsa a matsayin ɗayan mafi munin fina -finan da aka taɓa yi . An ba ta lambar yabo mafi kyawun Razzie Award saboda rawar da ta taka; ta bayyana a bikin don karɓar kyautar a cikin mutum (yayin da take riƙe da Oscar daga ''Monster's Ball'' ) tare da jin daɗin jin daɗi, la'akari da shi ƙwarewar "ƙasan dutsen" don zama "a saman." Riƙe lambar yabo ta Kwalejin a hannu ɗaya da Razzie a ɗayan ta ce, "A rayuwata ban taɓa tunanin zan tashi a nan ba, in lashe Razzie! Ba kamar na taba burin kasancewa a nan ba, amma na gode. Lokacin da nake yaro, mahaifiyata ta gaya min cewa idan ba za ku iya zama mai hasara mai kyau ba, to babu yadda za ku zama mai nasara. ” <ref name="peo2"/>
[[File:Halle_Berry_-_USS_Kearsarge_a.jpg|alt=Head and shoulders shot of a smiling Berry with dark hair pulled back, wearing a lace shirt and turquoise necklace.|left|thumb| Berry, yana ziyarta tare da matuƙan jirgin ruwa da Sojojin Ruwa a lokacin buɗe ranar Makon Fleet, New York, 2006]]
Fitowar fim ɗin ta na gaba ya kasance a cikin Oprah Winfrey -wanda aka samar da fim ɗin talabijin na ABC ''Idanunsu Suna Kallon Allah'' (2005), daidaitawa na littafin Zora Neale Hurston, tare da Berry yana nuna mace mai 'yanci wanda rashin jin daɗin jima'i na yau da kullun ya tayar da hankalin mutanen zamanin ta 1920. karamar al'umma. Ta sami lambar yabo ta Primetime Emmy Award na biyu saboda rawar da ta taka. Hakanan a cikin 2005, ta yi aiki a matsayin babban mai samarwa a cikin ''Lackawanna Blues'', kuma ta sauko muryarta don halayen Cappy, ɗaya daga cikin ɗimbin injiniyoyi da yawa a cikin fasalin ''Robots'' . <ref>Bob Grimm (March 17, 2005). [http://www.tucsonweekly.com/gbase/Cinema/Content?oid=oid%3A66782 "CGI City"], ''[[Tucson Weekly]]''; accessed October 28, 2015.</ref>
A cikin mai ban sha'awa ''Perfect Stranger'' (2007), Berry ta yi tauraro tare da Bruce Willis, tana wasa mai labaru wanda ke ɓoye don gano wanda ya kashe abokin yarinta. Fim ɗin ya tara dalar Amurka miliyan 73 a duk faɗin duniya, kuma ya karɓi sake dubawa mai ɗumi -ɗumi daga masu suka, waɗanda ke jin cewa duk da kasancewar Berry da Willis, "ya yi yawa don yin aiki, kuma yana fasalta karkatacciyar ƙarewa da ke ba da haushi da wuce gona da iri." Fitowar fim din ta na 2007 na gaba shine wasan kwaikwayo ''Abubuwa da muka Rasa a cikin Wuta'', tare da Benicio del Toro, inda ta ɗauki matsayin wata gwauruwa ta kwanan nan tana ƙawance da abokin damuwar mijinta. Fim ɗin shi ne karo na farko da ta yi aiki tare da darektar mata, Danish Susanne Bier, inda ta ba ta sabon yanayin "tunani iri ɗaya," wanda ta yaba. <ref>[https://www.ew.com/ew/article/0,,20051677,00.html "Things We Lost in the Fire"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150105132358/http://www.ew.com/ew/article/0,,20051677,00.html|date=2015-01-05}}, ''[[Entertainment Weekly]]'', October 15, 2007.</ref> Yayin da fim ɗin ya sami dalar Amurka miliyan 8.6 a cikin wasan kwaikwayo na duniya, ya sami kyakkyawan bita daga marubuta; ''Austin Chronicle ya'' sami fim ɗin da cewa "an gina shi sosai kuma an yi wasan kwaikwayon wasan kwaikwayo na cikin gida da na cikin gida" kuma yana jin cewa "Berry yana da ƙima a nan, gwargwadon yadda ta kasance."
A cikin watan Afrilu 2007, an ba Berry tauraro a Hollywood Walk of Fame a gaban gidan wasan kwaikwayon Kodak a 6801 Hollywood Boulevard saboda gudummawar da ta bayar ga masana'antar fim, kuma a ƙarshen shekaru goma, ta kafa kanta a matsayin ɗayan mafi yawan 'yan wasan kwaikwayo a Hollywood, suna samun kimanin $ 10 miliyan a kowane fim.
=== 2010s ===
A cikin wasan kwaikwayo mai zaman kansa ''Frankie da Alice'' (2010), Berry ta taka muhimmiyar rawa na wata matashiyar Ba'amurkiya mai bambancin launin fata wacce ke gwagwarmaya da halayen ta na canzawa don riƙe ainihin kanta. Fim ɗin ya sami takaitaccen sakin wasan kwaikwayo, don mayar da martani mai mahimmanci. ''Dan Jaridar Hollywood'' duk da haka ya bayyana fim ɗin a matsayin "wasan kwaikwayo na tunani mai kyau wanda ya shiga cikin duhu na tunanin mace ɗaya" kuma ya sami Berry yana "ɓarna" a ciki. Ta sami lambar yabo ta Ƙungiyar Masu sukar Fina-Finan Afirka don Kyakkyawar Jaruma da lambar yabo ta Golden Globe Award for Best Actress-Motion Picture Drama . Daga baya ta zama wani babban abin jigo a cikin wasan kwaikwayo na soyayya na Garry Marshall ''Sabuwar Shekarar Hauwa'u'' (2011), tare da Michelle Pfeiffer, Jessica Biel, Robert De Niro, Josh Duhamel, Zac Efron, Sarah Jessica Parker, da Sofía Vergara, a tsakanin da yawa wasu. A cikin fim ɗin, ta ɗauki nauyin tallafawa wata ma'aikaciyar jinya ta yi abota da wani mutum a matakin ƙarshe (De Niro). Yayin da masu suka suka firgita fim din, ya samu dalar Amurka miliyan 142 a duk duniya.
A cikin 2012, Berry ya yi tauraro a matsayin ƙwararren malamin nutsewa tare tare da mijin Olivier Martinez a cikin ɗan ƙaramin abin da ake gani ''Dark Tide'', kuma ya jagoranci jeri na gaba da Tom Hanks da Jim Broadbent a cikin fim ɗin almara na almara na Wachowskis ''Cloud Atlas.'' (2012), tare da kowane ɗan wasan kwaikwayo yana wasa haruffa daban -daban guda shida a tsawon ƙarni biyar. An yi kasafin kuɗi a dalar Amurka miliyan 128.8, ''Cloud Atlas ya'' yi dalar Amurka miliyan 130.4 a duk duniya, kuma ya haifar da martani daga masu suka da masu sauraro.
[[File:Halle_Berry_by_Gage_Skidmore.jpg|thumb|232x232px| Berry a 2013 San Diego Comic-Con]]
Berry ya bayyana a wani sashi na wasan kwaikwayo na wasan kwaikwayo mai zaman kansa ''Fim ɗin 43'' (2013), wanda ''Chicago Sun-Times ta'' kira " ''Citizen Kane'' of mugun." Berry ta sami babban nasara tare da aikinta na gaba, a matsayin mai aikin 9-1-1 wanda ke karɓar kira daga wata yarinya da wani mai kisan gilla ya sace, a cikin mai laifin mai laifi ''The Call'' (2013). An ja Berry zuwa "ra'ayin kasancewa wani ɓangare na fim ɗin da ke ba da ƙarfi ga mata. Ba sau da yawa muna samun irin wannan matsayin, inda talakawa ke zama jarumai kuma suke yin wani abin mamaki. ” Manohla Dargis na ''[[New York Times|Jaridar New York Times ta]]'' gano fim ɗin ya zama "mai ban sha'awa mai ban tsoro," yayin da mai bita Dwight Brown ya ji cewa "rubutun yana ba Berry halayyar shuɗi-shuɗi da za ta iya sawa, mai rauni da ɓacin rai [. . . ]. " ''Kira ya'' kasance abin bacci, wanda ya tara dala miliyan 68.6 a duk duniya.
A cikin 2014, Berry ya rattaba hannu kan tauraro kuma yayi aiki a matsayin mai ba da shawara a cikin jerin wasan kwaikwayo na CBS ''Extant'', <ref>[https://www.deadline.com/2013/10/halle-berry-to-topline-cbs-series-extant "Halle Berry To Topline CBS Series 'Extant'"], deadline.com, October 4, 2013.</ref> inda ta ɗauki matsayin Molly Woods, ɗan sama jannatin da ke gwagwarmayar sake haɗawa da mijinta da ɗanta na android bayan sun kashe 13 watanni a sararin samaniya. Nunin ya gudana tsawon yanayi biyu har zuwa shekarar 2015, yana samun ingantattun bita daga masu suka. <ref>[https://variety.com/2014/tv/news/cbs-sets-premiere-dates-for-under-the-dome-new-drama-extant-1201058659/ "CBS Sets Premiere Dates for 'Under the Dome', New Drama 'Extant'"], variety.com, January 15, 2014.</ref> <ref>[https://www.thewrap.com/halle-berrys-extant-premiere-pushed-week-cbs-sets-summer-slate "CBS Sets Summer Slate: Halle Berry's 'Extant' Premiere Pushed a Week"] (March 11, 2014), TheWrap.com.</ref> ''USA Today ta yi'' tsokaci: “Ita [Halle Berry] tana kawo mutunci da nauyi ga Molly, ƙwaƙƙwaran ilimin da zai ba ku damar siyan ta a matsayin ɗan sama jannati da ganin abin da ya same ta a matsayin abin tsoro maimakon abin dariya. Berry duk yana ciki, kuma kuna iyo tare. ” Hakanan a cikin 2014, Berry ya ƙaddamar da sabon kamfanin samarwa, Fina-Finan 606, tare da abokin haɗin gwiwa Elaine Goldsmith-Thomas. An sanya masa suna ne bayan Dokar Anti-Paparazzi, SB 606, wacce 'yar wasan ta tura kuma wacce Gwamnan [[California]] Jerry Brown ya sanya wa hannu a cikin dokar 2013. Sabon kamfani ya fito a matsayin wani ɓangare na yarjejeniyar Berry don yin aiki a ''Extant'' . <ref>[https://www.deadline.com/2014/03/halle-berry-elaine-goldsmith-thomas-name-606-films-shingle-after-anti-paparazzi-bill "Halle Berry, Elaine Goldsmith-Thomas Name 606 Films Shingle After Anti-Paparazzi Bill"], deadline.com, March 6, 2014.</ref>
A cikin fim ɗin wasan kwaikwayo mai ban dariya ''Kevin Hart: Menene Yanzu?'' (2016), Berry ya bayyana a matsayin kanta, yana adawa da Kevin Hart, yana halartar taron wasan karta wanda ke yin ba daidai ba. ''Kidnap'', mai ban dariya Berry wanda aka yi fim a 2014, an sake shi a cikin 2017. A cikin fim ɗin, ta yi tauraro a matsayin mai hidimar gidan cin abinci tana taɗe abin hawa lokacin da waɗanda ke cikinta suka sace ɗanta. ''Masu garkuwa da mutane sun tara'' dalar Amurka miliyan 34 kuma sun tattara dabaru daban-daban daga marubuta, wadanda ke jin cewa "yana kutsawa cikin amfani da rubutaccen rubutaccen rubutu sau da yawa don cin gajiyar fa'idar gurɓacewar sa-ko kuma har yanzu gwanin ban sha'awa na [Berry]." Daga baya ta buga wani wakili wanda ƙungiyar leƙen asirin Amurka ta yi aiki a cikin wasan kwaikwayo mai ban dariya ''Kingsman: The Golden Circle'' (2017), a matsayin wani ɓangare na simintin jeri, wanda ya ƙunshi Colin Firth, Taron Egerton, Mark Strong, Julianne Moore, da Elton John . Yayin da aka cakuda martani mai mahimmanci ga fim ɗin, ya sami dalar Amurka miliyan 414 a duk duniya.
Tare da Daniel Craig, Berry ya yi tauraro a matsayin uwa mai aji yayin tarzomar 1992 Los Angeles a Deniz Gamze Ergüven 's drama ''Kings'' (2017). Fim ɗin ya sami iyakancewar wasan kwaikwayo bayan fara nuna shi a bikin Fina -Finan Duniya na Toronto, kuma a matsayin wani ɓangare na liyafar ɗumi -ɗumi, ''iri -iri ya'' lura: "Yakamata a ce Berry ya ba da mafi kyawun mafi munin wasan kwaikwayon na ƙarni na huɗu da suka gabata, amma wannan wataƙila shine kawai wanda ke jujjuyawa zuwa matsanancin yanayi a fim guda. " Ta buga Sofia, mai kisan kai, a cikin fim ɗin ''John Wick: Babi na 3 - Parabellum'' , wanda Lionsgate ya fitar a ranar 17 ga Mayu, 2019.
A cikin 2017, ta ba da muryoyin da ba a yarda da su ba ga waƙar, "Kira Duk Ƙaunata" ta Bruno Mars daga kundin ɗakin studio na uku, 24K Magic .
Berry ya fafata da James Corden a yaƙin rap na farko akan wasan farko na TBS 's ''Drop the Mic'', wanda aka fara watsawa ranar 24 ga Oktoba, 2017.
Ita ce, har zuwa watan Fabrairu na shekarar 2019, babban mai gabatar da shirye -shiryen gidan talabijin na ''BET Boomerang'', dangane da fim din da ta fito a ciki. Jerin ya fara ranar 12 ga Fabrairu, 2019.
Berry ta fara halarta na jagora tare da fasalin ''Bruised'' wanda a ciki take wasa wani mayaƙan MMA mai suna Jackie Justice, wanda ya sake haɗawa da ɗanta da ya rabu. An fara yin fim a 2019 tare da harbi a Atlantic City da Newark . An yi fim ɗin farko na duniya a bikin Fina -Finan Duniya na Toronto ranar 12 ga Satumba, 2020. Ko Netflix ya sami haƙƙin rarraba fim.
== A cikin kafofin watsa labarai ==
=== Ƙoƙari ===
Tare da Pierce Brosnan, Cindy Crawford, Jane Seymour, Dick Van Dyke, Téa Leoni, da Daryl Hannah, Berry yayi nasarar yin yaƙi a 2006 akan tashar Cabrillo Liquefied Gas Gas wanda aka ba da shawarar a bakin tekun Malibu. <ref>[https://www.nbcnews.com/id/15385299 "Actors join protest against project off Malibu"], NBC News, October 23, 2005.</ref> Berry ya ce, "Ina kula da iskar da muke shaka, ina kula da rayuwar ruwa da yanayin muhallin teku." A watan Mayun 2007, Gwamna Arnold Schwarzenegger ya ki amincewa da ginin. <ref>[http://www.independent.com/news/2007/may/24/cabrillo-port-dies-santa-barbara-flavored-death "The Santa Barbara Independent Cabrillo Port Dies a Santa Barbara Flavored Death"], ''The Santa Barbara Independent'', May 24, 1007.</ref> 'Yan wasan kwaikwayo na Hasty Pudding sun ba ta lambar yabo ''ta Mace ta Shekara ta 2006.'' <ref>[http://news.harvard.edu/gazette/2006/02.02/15-hasty.html "And the Pudding Pot goes to..."] (February 2, 2006), ''[[Harvard University Gazette]]''; accessed January 1, 2008.</ref> Berry ya shiga cikin kamfen na wayar salula mai kusan gidaje 2,000 ga [[Barack Obama]] a watan Fabrairu na 2008. <ref>"Halle Berry, Ted Kennedy: 'Move On' for Obama" (February 29, 2008), ''Chicago Tribune''.</ref> A watan Afrilu na 2013, ta fito a cikin shirin bidiyo don kamfen ɗin Gucci na "Chime for Change" wanda ke da nufin tara kuɗi da wayar da kan al'amuran mata ta fuskar ilimi, lafiya, da adalci. A watan Agustan 2013, Berry ya ba da shaida tare da Jennifer Garner a gaban Kwamitin Shari’a na Majalisar Dokokin Jihar California don tallafa wa dokar da za ta kare ’ya’yan mashahuran daga fitina daga masu daukar hoto. Kudirin ya wuce a watan Satumba.
=== Hoton ===
Berry was ranked No. 1 on ''People''{{'s}} "50 Most Beautiful People in the World" list in 2003 after making the top ten seven times and appeared No. 1 on ''FHM''{{'s}} "100 Sexiest Women in the World" the same year. She was named ''Esquire'' magazine's "Sexiest Woman Alive" in October 2008, about which she stated: "I don't know exactly what it means, but being 42 and having just had a baby, I think I'll take it." ''Men's Health'' ranked her at No. 35 on their "100 Hottest Women of All-Time" list. In 2009, she was voted #23 on <nowiki><i id="mwAmM">Empire</i></nowiki>'s 100 Sexiest Film Stars. The same year, rapper Hurricane Chris released a song entitled "Halle Berry (She's Fine)," extolling Berry's beauty and sex appeal. At the age of 42 (in 2008), she was named the "Sexiest Black Woman" by Access Hollywood's "TV One Access" survey. Born to an African-American father and a white mother, Berry has stated that her biracial background was "painful and confusing" when she was a young woman, and she made the decision early on to identify as a black woman because she knew that was how she would be perceived.
== Rayuwar mutum ==
Berry ya sadu da likitan likitan Chicago John Ronan daga Maris 1989 zuwa Oktoba 1991. <ref>[https://web.archive.org/web/20130515063423/http://www.highbeam.com/doc/1G1-14633536.html "Actress Halle Berry hit with $80,000 lawsuit by Chicago dentist"], ''Jet'', December 13, 1993.</ref> A cikin Nuwamba 1993, Ronan ya kai karar Berry akan $ 80,000 a cikin abin da ya ce bashi ne da ba a biya ba don taimakawa ƙaddamar da aikinta. Berry hujjatayya da cewa kudi kyauta, kuma mai hukunci sallami hali saboda Ronan aikata ba jerin Berry a matsayin ma'abucin a lõkacin da ya yi domin fatarar a 1992. A cewar Berry, duka daga tsohon saurayin da ya ci zarafinsa lokacin yin fim ɗin ''The Last Boy Scout'' a 1991 ya huce mata kunne kuma ya sa ta rasa kashi tamanin cikin dari na jin ta a kunnen ta na hagu. <ref name="Hurts" /> Berry bai taɓa ambaci mai cin zarafin ba, amma ya ce shi wani sananne ne a Hollywood. A cikin 2004, tsohon saurayi Christopher Williams ya zargi Wesley Snipes da alhakin wannan lamarin, yana mai cewa "Na gaji da mutane suna tunanin ni ne mutumin [wanda ya aikata hakan]. Wesley Snipes ta murƙushe kunnen ta, ba ni ba. ”
Berry ya fara ganin ɗan wasan ƙwallon ƙwallon ƙafa David Justice akan TV yana wasa a cikin wasan ƙwallon kwando na MTV a watan Fabrairu 1992. Lokacin da wani dan rahoto daga garin Cincinnati na Justice ya gaya mata cewa Adalci masoyi ne, Berry ya ba wakilin lambar wayarta don ya ba Justice. Berry ya auri Adalci jim kadan bayan tsakar dare ranar 1 ga Janairu, 1993. <ref>Don O'Briant, [http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AT&p_theme=at&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EADA01E35570E73&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D "Ringing in '93 - with wedding bells"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120127082133/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AT&p_theme=at&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EADA01E35570E73&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D |date=2012-01-27 }}, ''Atlanta Journal'' (January 10, 1993), Nl.newsbank.com; accessed March 7, 2010.</ref> Bayan rabuwarsu a watan Fabrairun 1996, Berry ta bayyana a bainar jama'a cewa ta yi baƙin ciki sosai har ta yi tunanin kashe kanta. <ref>Hamida Ghafour (March 21, 2002). [https://archive.today/20120912015959/http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/northamerica/usa/1388548/I-was-close-to-ending-it-all,-says-actress.html "I was close to ending it all, says actress"], Telegraph.co.uk; accessed April 1, 2008.</ref> An saki Berry da Justice bisa hukuma a ranar 24 ga Yuni, 1997. <ref>[https://news.google.com/newspapers?id=7qtEAAAAIBAJ&sjid=frYMAAAAIBAJ&pg=4528,4789916 "Divorce between Halle Berry, David Justice final"], ''[[The Albany Herald]]'', June 25, 1997; accessed October 29, 2015.</ref>
A watan Mayun 2000, Berry bai roƙi wata gardama ba game da tuhumar barin wurin haɗarin mota kuma an yanke masa hukuncin shekaru uku na gwaji, tarar $ 13,500 kuma an ba da umarnin yin sa’o’i 200 na hidimar al’umma.
Berry ta auri mijinta na biyu, mawaƙa-mawaƙa Eric Benét, a ranar 24 ga Janairu, 2001, biyo bayan shekaru biyu na soyayya. <ref name="ebony">"Halle's big year" (November 2002), ''[[Ebony (magazine)|Ebony]]''.</ref> Benét ya sami jinya don jarabar jima'i a cikin 2002, kuma a farkon Oktoba 2003 sun rabu, <ref name="People2003-10-02" /> tare da kisan aure ya ƙare a ranar 3 ga Janairu, 2005.
A cikin Nuwamba 2005, Berry ya fara yin soyayya da samfurin Faransa Kanada Gabriel Aubry, wanda ta sadu da shi a wani hoto na Versace. Berry ta haifi 'yarsu a cikin Maris 2008. A ranar 30 ga Afrilu, 2010, Berry da Aubry sun ba da sanarwar dangantakar su ta ƙare a wasu watanni da suka gabata. A watan Janairun 2011, Berry da Aubry sun shiga cikin gwagwarmayar tsare tsare, fi mayar da hankali kan sha'awar Berry don ƙaura da 'yarsu daga Los Angeles, inda Berry da Aubry suka zauna, zuwa Faransa, gidan na dan wasan Faransa Olivier Martinez, wanda Berry ya fara soyayya a 2010 bayan sun hadu yayin yin fim ɗin ''Dark Tide'' a Afirka ta Kudu. Aubry ya ki amincewa da wannan mataki bisa hujjar cewa zai yi katsalandan a tsarin tsare su na hadin gwiwa. A watan Nuwamban 2012, wani alkali ya ki amincewa da bukatar Berry na matsar da 'yar ma'auratan zuwa Faransa saboda hasashen Aubry. Kasa da makwanni biyu bayan haka, a ranar 22 ga Nuwamba, 2012, Aubry da Martinez duk an yi musu jinya a asibiti saboda raunin da suka samu bayan sun shiga tashin hankali na zahiri a gidan Berry. Martinez ya yi kama ɗan ƙasa a kan Aubry, kuma saboda an ɗauke shi a matsayin tashin hankali na cikin gida, an ba shi umarnin kariya na gaggawa na ɗan lokaci wanda ya hana Aubry zuwa tsakanin yadi 100 na Berry, Martinez, da yaron da yake hannun jari tare da Berry, har zuwa Nuwamba 29, 2012. A gefe guda, Aubry ya sami umarnin dakatar da Martinez na wucin gadi a ranar 26 ga Nuwamba, 2012, yana mai cewa yakin ya fara ne lokacin da Martinez yayi barazanar kashe Aubry idan bai yarda ma'auratan su koma Faransa ba. Takardun kotu da aka fallasa sun hada da hotunan da ke nuna manyan raunuka a fuskar Aubry, wadanda aka watsa su a kafafen yada labarai. A ranar 29 ga Nuwamba, 2012, Lauyan Berry ya ba da sanarwar cewa Berry da Aubry sun cimma yarjejeniya ta tsaro a kotu. A watan Yuni na 2014, hukuncin Babbar Kotun ya nemi Berry ya biya Aubry $ 16,000 a wata a cikin tallafin yara (kusan 200k/shekara) kazalika da sake biyan $ 115,000 da jimlar $ 300,000 don kuɗin lauyan Aubry.
Berry da Martinez sun tabbatar da haɗin kansu a cikin Maris 2012, <ref>[http://www.marieclaire.co.uk/news/celebrity/533727/are-halle-berry-and-olivier-martinez-getting-married.html Are Halle Berry and Olivier Martinez getting married?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140908161952/http://www.marieclaire.co.uk/news/celebrity/533727/are-halle-berry-and-olivier-martinez-getting-married.html|date=2014-09-08}} ''[[Marie Claire]]''; accessed January 29, 2012.</ref> <ref>[http://www.miami.com/oliver-martinez-confirms-engagement-halle-berry-clears-ring-debate-opens-villa-azur-south-beach-weekend-article "Olivier Martinez confirms engagement to Halle Berry, clears up ring debate, opens Villa Azur on South Beach this weekend"], ''The Miami Herald'', March 10, 2012; accessed March 10, 2012.</ref> kuma sun yi aure a Faransa a ranar 13 ga Yuli, 2013. A watan Oktoba 2013, Berry ta haifi ɗa. A cikin 2015, bayan shekaru biyu na aure, ma'auratan sun ba da sanarwar cewa suna saki. An ba da rahoton cewa an kammala kisan aure a cikin Disamba 2016, amma, har zuwa Nuwamba 2020, shari'ar tana ci gaba.
Berry ya fara soyayya da Grammy mai cin nasara mawaƙin Amurka Van Hunt a cikin 2020, wanda aka bayyana ta ta Instagram.
== Filmography ==
=== Fim ===
[[File:Halle_Berry_2013.jpg|thumb| Berry a 70th Golden Globe Awards a ranar 13 ga Janairu, 2013]]
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
!Year
!Title
!Role
! class="unsortable" |Notes
|-
! rowspan="3" scope="row" |1991
|''Jungle Fever''
|Vivian
|
|-
|''Strictly Business''
|Natalie
|
|-
|''{{Sortname|The|Last Boy Scout}}''
|Cory
|
|-
! scope="row" |1992
|''Boomerang''
|Angela Lewis
|
|-
! rowspan="2" scope="row" |1993
|''Father Hood''
|Kathleen Mercer
|
|-
|''The Program''
|Autumn Haley
|
|-
! scope="row" |1994
|''{{Sortname|The|Flintstones|The Flintstones (film)}}''
|Sharon Stone
|
|-
! scope="row" |1995
|''Losing Isaiah''
|Khaila Richards
|
|-
! rowspan="3" scope="row" |1996
|''Executive Decision''
|Jean
|
|-
|''Race the Sun''
|Miss Sandra Beecher
|
|-
|''{{Sortname|The|Rich Man's Wife}}''
|Josie Potenza
|
|-
! scope="row" |1997
|''B*A*P*S''
|Nisi
|
|-
! rowspan="2" scope="row" |1998
|''Bulworth''
|Nina
|
|-
|''Why Do Fools Fall in Love''
|Zola Taylor
|
|-
! scope="row" |2000
|''X-Men''
|Ororo Munroe / Storm
|
|-
! rowspan="2" scope="row" |2001
|''Swordfish''
|Ginger Knowles
|
|-
|''Monster's Ball''
|Leticia Musgrove
|
|-
! scope="row" |2002
|''Die Another Day''
|Giacinta "Jinx" Johnson
|
|-
! rowspan="2" scope="row" |2003
|''X2''
|Ororo Munroe / Storm
|
|-
|''Gothika''
|Miranda Grey
|
|-
! scope="row" |2004
|''Catwoman''
|Patience Phillips / Catwoman
|Title role
|-
! scope="row" |2005
|''Robots''
|Cappy
|Voice role
|-
! scope="row" |2006
|''X-Men: The Last Stand''
|Ororo Munroe / Storm
|
|-
! rowspan="2" scope="row" |2007
|''Perfect Stranger''
|Rowena Price
|
|-
|''Things We Lost in the Fire''
|Audrey Burke
|
|-
! scope="row" |2010
|''Frankie &amp; Alice''
|Frankie / Alice
|
|-
! scope="row" |2011
|''New Year's Eve''
|Nurse Aimee
|
|-
! rowspan="2" scope="row" |2012
|''Dark Tide''
|Kate Mathieson
|
|-
|''Cloud Atlas''
|Jocasta Ayrs / Luisa Rey / Ovid /<br /><br />Meronym / Native Woman /<br /><br />Indian Party Guest
|
|-
! rowspan="2" scope="row" |2013
|''Movie 43''
|Emily
|Segment: "Truth or Dare"
|-
|''The Call''
|Jordan Turner
|
|-
! scope="row" |2014
|''X-Men: Days of Future Past''
|Ororo Munroe / Storm
|
|-
! scope="row" |2016
|''Kevin Hart: What Now?''
|Herself
|
|-
! rowspan="3" scope="row" |2017
|''Kidnap''
|Karla Dyson
|Also producer
|-
|''Kingsman: The Golden Circle''
|Ginger Ale
|
|-
|''Kings''
|Millie Dunbar
|
|-
! scope="row" |2019
|''John Wick: Chapter 3 – Parabellum''
|Sofia
|
|-
! scope="row" |2020
|''Bruised''
|Jackie Justice
|Also director and producer
|-
! scope="row" |2022
|''Moonfall''
|
|Post-production
|-
|TBA
|''The Mothership''
|Sara Morse
|Filming
|-
|}
=== Talabijin ===
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
!Shekara
! Taken
! Matsayi
! class="unsortable" | Bayanan kula
|-
! scope="row" | 1989
| ''Tsana Tsaye''
| Emily Franklin ne adam wata
| 12 aukuwa
|-
! rowspan="4" scope="row" | 1991
| ''Amin''
| Claire
| Episode: "Ba a mantawa"
|-
| ''{{Sortname|A|Different World|A Different World}}''
| Jaclyn
| Episode: " Ƙauna, Halin Hanya "
|-
| ''Sun fito daga sararin samaniya''
| Rene
| Episode: "Gashi A Yau, Gobe Gobe"
|-
| ''Knots Saukowa''
| Debbie Porter
| 6 aukuwa
|-
! scope="row" | 1993
| ''Sarauniyar Alex Haley''
| Sarauniya
| Ma'aikata
|-
! scope="row" | 1995
| ''Solomon &amp; Sheba''
| Nikhaule / [[Bilkisu|Sarauniya Sheba]]
| Fim
|-
! scope="row" | 1996
| ''Martin''
| Kanta
| Episode: "Inda Jam'iyyar take"
|-
! rowspan="2" scope="row" | 1998
| ''Daurin Auren''
| Shelby Coles
| Ma'aikata
|-
| ''Frasier''
| Betsy (murya)
| Episode: "Sabis na daki"
|-
! scope="row" | 1999
| ''Gabatar da Dorothy Dandridge''
| Dorothy Dandridge
| Fim
|-
! scope="row" | 2005
| ''Idanunsu Suna Kallon Allah''
| Janie Crawford
| Fim
|-
! scope="row" | 2011
| ''[[Da Simpsons]]''
| Kanta (murya)
| Episode: "Fushin Baba: Fim"
|-
! scope="row" | 2014–15
| ''Yawaita''
| Molly Woods
| Matsayin jagora (kashi 26)
|-
! scope="row" | 2017
| ''Sauke Mic''
| Kanta
| Mai nasara; episode: "Halle Berry vs. James Corden / Anthony Anderson vs. Usher "
|-
! scope="row" | 2019
| ''Boomerang''
|
| Babban furodusa
|}
== Kyaututtuka da gabatarwa ==
== Duba kuma ==
* Jerin sunayen farkon Ba'amurke
==Manazarta==
{{Reflist|2}}
== General bibliography ==
* Banting, Erinn. ''Halle Berry'', Weigl Publishers, 2005. {{ISBN|1-59036-333-7}}.
* Gogerly, Liz. ''Halle Berry'', Raintree, 2005. {{ISBN|1-4109-1085-7}}.
* Naden, Corinne J. ''Halle Berry'', Sagebrush Education Resources, 2001. {{ISBN|0-613-86157-4}}.
* O'Brien, Daniel. ''Halle Berry'', Reynolds & Hearn, 2003. {{ISBN|1-903111-38-2}}.
* Sanello, Frank. ''Halle Berry: A Stormy Life'', Virgin Books, 2003. {{ISBN|1-85227-092-6}}.
* Schuman, Michael A. ''Halle Berry: Beauty Is Not Just Physical'', Enslow, 2006. {{ISBN|0-7660-2467-9}}.
==Hanyoyin haɗi na waje==
* {{IMDb name|932}}
* {{C-SPAN|64419}}
[[category:Rayayyun Mutane]]
[[category:Haifaffun 1966]]
p3olsfdb154n2xo52ynmwrur8b5ghzv
Tsibirin Victoria, Lagos
0
28898
971781
712433
2026-10-26T07:36:57Z
Matar Nasir
45916
/* */
971781
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:2014 Victoria Island Lagos Nigeria 15006436297.jpg|thumb|hoto ɗauka sama]]
[[File:Victoria Island Nigeria.jpg|thumb|Victoria island Lagos Nigeria]]
'''Victoria Island''' ( '''VI''' ) yanki ne mai wadata wanda ya ƙunshi tsohon tsibiri mai suna daya [[Lagos Island]], [[Ikoyi]] da Lekki Peninsula kusa da [[Lagos Lagoon|Lagon Legas]] . Ita ce babbar cibiyar kasuwanci da hada-hadar kudi ta [[Lagos (jiha)|jihar Legas]], [[Najeriya]]. Tsibirin Victoria yana daya daga cikin wurare masu tsada da tsadar zama a Legas. A garin da kuma tsibirin ƙarya a cikin iyakoki na [[Eti-Osa]] karamar (karamar hukumar). <ref>https://www.radissonhotels.com/en-us/destination/nigeria/lagos/victoria-island</ref><ref>"Victoria Island, Nigeria | Cummins Africa". ''africa.cummins.com''. Retrieved 16 March 2021.</ref>
[[File:Ostrov victoria.PNG|thumb|260x260px|Tsibirin Victoria]]
== Tarihi ==
[[File:Diamond bank tower, Victoria Island.jpg|thumb|Victoria Island cikin garin]]
Babban yanki na [[Tsibirin Bolama|tsibirin asalin]] wani yanki ne na ikon gidan sarautar Oniru na Legas tare da masu haya da ke zaune a yankin. A shekarar 1948, hukumar raya jihar Legas ta biya fam 250,000 a matsayin diyya ga filin da aka samu daga dangin Oniru da karin fam 150,000 a matsayin diyya ga mazauna da wuraren ibada da aka lalata. Daga baya an sake tsugunar da mazauna kauyen [[Moroko|Maroko]] <ref>https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/hausa/articles/cre85w2z9wdo.amp?amp_gsa=1&_js_v=a9&usqp=mq331AQIUAKwASCAAgM%3D#amp_tf=From%20%251%24s&aoh=17539351658028&csi=1&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&share=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fhausa%2Farticles%2Fcre85w2z9wdo</ref>. Tun asali an kuma kewaye tsibirin Victoria gaba ɗaya da ruwa. Tana iyaka da [[Tekun Atalanta|Tekun Atlantika]] a kudu, bakin tafkin [[Lagos Lagoon|Legas]] a Yamma, Kogin Cowrie biyar zuwa Arewa, kuma yana fadama a Gabas. Gwamnatin mulkin mallaka ta fara aikin cike guraben dazukan gabas domin rage wuraren kiwon sauro. Wannan ya haifar da wata gada ta ƙasa tsakanin Tsibirin Victoria da Lekki Peninsula ta kawo ƙarshen wanzuwarta a matsayin tsibiri na gaskiya.<ref>Grenzebach, Klaus (1978). "THE STRUCTURE AND DEVELOPMENT OF GREATER LAGOS: A Documentation in Aerial Photographs". ''GeoJournal''. '''2'''(4): 295–309. [[Doi (identifier)|doi]]:10.1007/BF00219280. [[JSTOR (identifier)|JSTOR]] 41142117. [[S2CID (identifier)|S2CID]] 153350955.</ref>
Bayan samun 'yancin kai, gwamnatocin jahohin da suka shude sun fadada wannan ci gaban, wanda ya kai ga gina babbar hanyar da ta hada Victoria Island zuwa [[Epe]]. Wannan aikin, tare da saurin tallace-tallace na Tsibirin Victoria, ya yi aiki don haɓaka ci gaban zamantakewar da kuma hanyar Lekki-Epe, farawa da Lekki Phase 1. Yankin gadar kasa wanda ya kunshi tsohon fadama ya zama wani katafaren unguwar da ake kira Garin Maroko wanda ke dauke da da yawa daga cikin sabbin bakin haure zuwa jihar Legas. Mazauna tsibirin sun koka da wannan matsala, inda suka jagoranci gwamnan mulkin soja na jihar, Raji Rasaki, ya tilasta wa mazauna yankin korar mutanen a ranar 14 ga Yuli, 1990, wanda ya yi sanadin jikkatar da dama. Gwamna Rasaki da jami’an tsaron sa dauke da makamai sun yi sanadiyyar korar mazauna yankin da yawansu ya kai 300,000, wadanda wasunsu ke da hakin kadarori a bisa doka.<ref>Tunde Agbola and A.M. Jinadu. "Forced eviction and forced relocation in Nigeria: the experience of those evicted from Maroko in 1990" (PDF). ''Sagepub.com''. Retrieved 31 August 2017.</ref>
Wannan sabon yanki da aka kafa bayan anyi korar ana kiransa Victoria Island Annex. An share shi kuma an sayar da shi ga masu siyan gida.
Gyaran da ya biyo baya ya faɗaɗa yankin har zuwa yanzu an haɗa Victoria Island Annex zuwa Lekki Peninsula. Wannan sabon yanki mai girma ana kiransa da suna “Estate Estate” bayan dangin da ke mulkin yankin.
[[File:Victoria_Island_-_Lagos3.jpg|right|thumb|260x260px| Tsibirin Victoria]]
Tun asali kebewar gidajen manya, gazawar ababen more rayuwa da cunkoso a tsohuwar gundumar kasuwanci da ke tsibirin Legas da kuma aiwatar da dokar hana fita a tsibirin Victoria Island ya haifar da ƙaura na kasuwanci a cikin shekaru ashirin da biyar da suka gabata. A yau, Tsibirin Victoria na daya daga cikin cibiyoyin hada-hadar bankuna da kasuwanci a Najeriya, inda akasarin manyan kamfanonin Najeriya da na kasa da kasa ke da hedikwata a tsibirin.
Tsibirin ya ci gaba da haɓaka cikin sauri tare da [[Ikoyi]], wuri ne da aka fi so ga ƴan Najeriya da baƙi su zauna da wasa.
Sai dai karin bankuna da sauran harkokin kasuwanci ya sauya yanayin da tsibirin ke da shi a da. Mazauna yankin da suka dade suna kokawa kan karuwar cunkoso da kuma kwararowar ‘yan kasuwar tituna da ke kula da ma’aikatan bankuna da ‘yan kasuwa.<ref>"VI: Tale of a deserted island". ''Latest Nigeria News, Nigerian Newspapers, Politics''. 22 July 2015. Retrieved 18 May 2020.</ref>
Wani sabon aikin da ƙungiyar Chagoury ke haɓakawa ya haɗa da Eko Atlantic City, wanda ke kusa da tsibirin Victoria. Ana gina aikin ne a kan filaye da aka kwato da aka yi hasarar zaizayar gabar teku.<ref>"Corporate Nigeria 2010/2011 - in Focus: Eko Atlantic - in Focus: Eko …". Archived from the original on 24 July 2012.</ref>
[[File:1004 Flats, Victoria Island.jpg|thumb|150x150px|tsibiri a VictoriaIsland]]
[[File:Victoria Island.jpg|thumb]]
A cikin 2021, yayin da buƙatun manyan gidaje haya na Apartments/Condos ke ƙaruwa a Tsibirin Victoria, wani sabon ci gaba daga Periwinkle Condos Limited wata 'yar'uwar kamfanin Periwinkle Residences Limited ta ƙaddamar da wani Keɓantaccen kuma Babban aikin da ake kira Atlantis City Towers a tsakiyar Victoria Island, akan Bishop. Aboyade Cole Street. <ref>{{Cite web |url=https://www.atlantiscitytowers.com/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2022-01-28 |archive-date=2021-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211023013252/https://atlantiscitytowers.com/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=http://www.periwinkleresidences.com/ |access-date=2022-01-28 |archive-date=2022-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220129055031/https://www.periwinkleresidences.com/ |url-status=dead }}</ref>
== Tattalin arziki ==
[[File:Vicisland2.jpg|right|thumb|260x260px| Yankin Kasuwanci, Victoria Island]]
Hedkwatocin bankunan [[Bankin Guaranty Trust|Guaranty Trust Bank]] da [[Bankin Access|Access Bank plc]] suna da reshe a tsibirin, Halliburton da IBM suna aiki da ofisoshi a Tsibirin Victoria. Ofishin Hewlett Packard na Yammacin Afirka kuma yana cikin Tsibirin Victoria.<ref>HP Office locations". HP Africa. Retrieved 13 January 2009</ref>
== Rushewar birnin Maroko ==
An kori tsoffin mazauna garin Maroko da suka rasa matsugunansu, sun bi tsarin shari’ar Najeriya, ba tare da samun nasara ba. A shekara ta 2008, wata kungiyar kare hakkin dan Adam mai suna Social and Economic Rights Action Center (SERAC), ta shigar da kara ga hukumar kare hakkin dan Adam ta Afrika a madadin al'ummar Moroko.
Masu fafutuka da mazauna yankin Maroko sun ci gaba da gudanar da bikin Tunawa da Maroko a kowace shekara a ranar 14 ga Yuli.
[[File:Victoria Island.svg|thumb|taswirar VictoriaIsland]]
== Ofishin jakadanci ==
Victoria Island ce ke daukar mafi yawan zama na yan siyasa a Legas, wadanda da yawa a baya ofisoshin jakadancin ne a Najeriya kafin a koma babban birnin [[Abuja|tarayya Abuja]]. Ofishin jakadancin yanzu, ofisoshin reshe na jakadanci, ko mataimakan manyan kwamitoci a tsibirin Victoria sun haɗa da Benin, [[Brazil]], Kanada, China, Jamus, Indiya, Indonesia, Italiya, Lebanon, [[Holand|Netherlands]], Rasha, Afirka ta Kudu, Burtaniya, da Amurka.
== Ilimi ==
Akwai makarantu kamar British International School Lagos, <ref>"[http://www.bisnigeria.org/contactus.asp Contact Us] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150507125906/http://bisnigeria.org/contactus.asp |date=2015-05-07 }}." [[British International School Lagos]]. Retrieved on 1 May 2015. "1 Landbridge Avenue Oniru Private Estate P.O. Box 75133 Victoria Island Lagos, Nigeria"</ref> da ''Lycée Français Louis Pasteur de Lagos'' suna kan tsibirin Victoria.<ref>"Informations légales Archived 26 January 2015 at the [[Wayback Machine]]." ''Lycée Français Louis Pasteur de Lagos''. Retrieved on 18 January 2015. "16, Younis Bashorun street, Victoria Island Annex, P. O. BOX 72172, Lagos (Nigeria) "</ref> Hakanan yana kan Tsibirin Victoria shine Makarantar Duniya ta Amurka ta Legas, <ref>" [https://www.aislagos.org/contact-us AIS Lagos Contact Us] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220129035330/https://www.aislagos.org/contact-us|date=2022-01-29}}." [[American International School of Lagos]]. Retrieved on 28 May 2020. "Federal Estates, Victoria Island, Lagos, Nigeria"</ref>
== Wuri ==
Lambobin wurin na Lagos sune {{Coord|6|25|50|N|3|25|20|E|region:NG-LA_type:city}} da {{Coord|6|25|50|N|3|25|20|E|region:NG-LA_type:city}}
== Manazarta ==
[[Category:Tsibirai na da]]
[[Category:Labarin kasa na Lagos]]
[[Category:Tsibiran Lagos]]
[[Category:Victoria Island dake Legos]]
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
c1iwc6y9687n4iezt70wwopa1ie8gx7
Glody Likonza
0
33167
971483
303134
2026-10-25T18:25:22Z
Salma Raddah
45959
971483
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Glody Likonza''' (an haife shi a ranar 10 ga watan Mayun shekarar 1998) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Kwango wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan tsakiya na Mazembe da kuma ƙungiyar ƙwallon [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙafa]] ta DR [[Congo]].
== Sana'a/Aiki ==
Likonza ya fara babban aikinsa da kulob din Mazembe na Congo a Linafoot . Ya koma kulob din Belgian Standard Liège a kan aro na shekara guda tare da zaɓi don siye a kan 30 ga Agusta 2021.<ref>[[Glody Likonza]], nouveau venu au Standard, a enfin pu participer à un entraînement!". Édition digitale de Liège. September 8, 2021.</ref> A ranar 31 ga watan Janairu, 2022, an dakatar da lamunin da wuri ba tare da ya yi wa Standard ba.<ref>[[Glody Likonza]] terug naar TP Mazembe" (Press release) (in Dutch). Standard Liège. 31 January 2022.
Retrieved 8 February 2022.</ref>
== Ayyukan kasa ==
Likonza ya fara buga wasansa na farko tare da tawagar kasar DR Congo a wasan sada zumunci da suka yi da Rwanda da ci 3-2 a ranar 18 ga Satumba 2019.<ref>Strack-Zimmerman, Benjamin. "DR Congo vs.
[[Ruwanda]] (2:3)". www.national-football-teams.com</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Soccerway|glody-likonza/539166/}}
* {{NFT player|75610}}
* [https://www.footballdatabase.eu/fr/joueur/details/211089-herve-lomboto FDB Profile]
[[Category:Rayayyun mutane]]
j1g1n03fb6c3f3qb3tbh9qb0gi5tcay
971484
971483
2026-10-25T18:26:08Z
Salma Raddah
45959
971484
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Glody Likonza''' (an haife shi a ranar 10 ga watan Mayun shekarar 1998) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Kwango wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan tsakiya na Mazembe da kuma ƙungiyar ƙwallon [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙafa]] ta DR [[Congo]].
== Sana'a/Aiki ==
Likonza ya fara babban aikinsa da kulob din Mazembe na Congo a Linafoot . Ya koma kulob din Belgian Standard Liège a kan aro na shekara guda tare da zaɓi don siye a kan 30 ga Agusta 2021.<ref>[[Glody Likonza]], nouveau venu au Standard, a enfin pu participer à un entraînement!". Édition digitale de Liège. September 8, 2021.</ref> A ranar 31 ga watan Janairu, 2022, an dakatar da lamunin da wuri ba tare da ya yi wa Standard ba.<ref>[[Glody Likonza]] terug naar TP Mazembe" (Press release) (in Dutch). Standard Liège. 31 January 2022.
Retrieved 8 February 2022.</ref>
== Ayyukan kasa ==
Likonza ya fara buga wasansa na farko tare da tawagar kasar DR Congo a wasan sada zumunci da suka yi da Rwanda da ci 3-2 a ranar 18 ga Satumba 2019.<ref>Strack-Zimmerman, Benjamin. "DR Congo vs.
[[Ruwanda]] (2:3)". www.national-football-teams.com</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Soccerway|glody-likonza/539166/}}
* {{NFT player|75610}}
* [https://www.footballdatabase.eu/fr/joueur/details/211089-herve-lomboto FDB Profile]
[[Category:Rayayyun mutane]]
424kkbbsk4n2ilhcfv0zy05y96tqxx9
Hasumiyar Millennium (Abuja)
0
33636
971583
968455
2026-10-25T20:51:23Z
Salma Raddah
45959
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1357258734|Millennium Tower (Abuja)]]"
971583
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox vcard"
! colspan="2" class="infobox-above fn org" |Millennium Tower
|-
| colspan="2" class="infobox-image" style="text-align: center" |[[File:Newlea.jpg|303x303px]]<div class="infobox-caption" style="text-align: center">A render of the Millennium Tower at night</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-image" style="text-align: center" |<mapframe zoom="13" align="center" frameless="1" height="200" width="250">[
{"properties":{"title":"Millennium Tower (Abuja)","fill-opacity":0.1,"stroke":"#525252","stroke-width":3,"fill":"#dbdbdb"},"type":"ExternalData","service":"geoshape","ids":"Q6858955"},
{"properties":{"stroke-width":3,"stroke":"#525252","title":"Millennium Tower (Abuja)"},"type":"ExternalData","service":"geoline","ids":"Q6858955"},
{"type":"Feature","geometry":{"coordinates":[7.4928093,9.0558427],"type":"Point"},"properties":{"marker-color":"#919090","title":"Millennium Tower (Abuja)","marker-symbol":"building"}}
]</mapframe><div class="infobox-caption"></div>
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#ededed;color:#000;" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; ">General information</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Status
| class="infobox-data category" |Under construction
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Type
| class="infobox-data category" |Mixed-Use
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Location
| class="infobox-data label" |[[Abuja]], [[FCT, Nigeria|FCT]], Nigeria
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Coordinates
| class="infobox-data" |<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="geo-inline"><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Millennium_Tower_(Abuja)¶ms=9.0558427_N_7.4928093_E_type:landmark_region:NG-FC <span class="geo-nondefault"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">9°03′21″N</span> <span class="longitude">7°29′34″E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-default"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">9.0558427°N 7.4928093°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">9.0558427; 7.4928093</span></span></span>]</span></span><indicator name="coordinates"><span id="coordinates">[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: {{#parsoid�fragment:8}}<span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Millennium_Tower_(Abuja)¶ms=9.0558427_N_7.4928093_E_type:landmark_region:NG-FC <span class="geo-nondefault"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">9°03′21″N</span> <span class="longitude">7°29′34″E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-default"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">9.0558427°N 7.4928093°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">9.0558427; 7.4928093</span></span></span>]</span>[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</span></indicator>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; ">Construction started</div>
| class="infobox-data" |2006
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Topped-out
| class="infobox-data" |2014
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Cost
| class="infobox-data" |[[Naira|₦]]53 billion
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#ededed;color:#000;" |Height
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Roof
| class="infobox-data" |170 m (560 ft)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Top floor
| class="infobox-data" |110 m (360 ft)<ref name="CN" />
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#ededed;color:#000;" |Technical details
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Lifts/elevators
| class="infobox-data" |3
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#ededed;color:#000;" |Design and construction
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Architect
| class="infobox-data" |Manfredi Nicoletti
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Main contractor
| class="infobox-data" |[[Salini Nigeria LTD]]
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#ededed;color:#000;" |References
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |
|}
Shirin Millennium Tower da Cibiyar Al'adu yana daya daga cikin ayyukan da yawa a Babban Gundumar Najeriya ta Abuja . A mita 170 (560 , shine mafi tsayi na wucin gadi a Abuja. Manfredi Nicoletti ne ya tsara hasumiyar kuma tana daga cikin Cibiyar Al'adu ta Najeriya wacce ta hada da Cibiyar Al-adu ta Najeriya, mai hawa takwas, ƙananan hawa, Cibiyar Al" da aka tsara da dala. Ginin hasumiyar ya fara ne a shekara ta 2006 kuma an kammala shi a shekara ta 2014 yayin da cibiyar al'adu ke ci gaba da ginawa.[1][2]
[[File:Abuja_Millennium_Tower_2017.jpg|left|thumb|213x213px|The Millennium Tower, still under construction in January 2017]]
Shafin yana aiki da babbar hanya, don haka za a haɗa gine-ginen biyu ta hanyar tashar karkashin kasa. Hasumiyar ta kunshi gine-ginen ginshiƙan ginshiƙai guda uku da suka bambanta a tsawo kuma sun haɗa tare kusa da saman farko na hasumiyar ta amfani da ɓangaren siffar faifai wanda aka yi niyyar gida a cikin bene biyu da wurin kallo da gidan cin abinci na kallo. A kusa da ginshiƙan hasumiyar, fuka-fuki uku na ƙarfe mara haske suna kewaye da tushe na hasumiyar kuma a hankali suna buɗewa waje a cikin salon fan yayin da suke faɗaɗa zuwa tsawo na hasumiya.
== Manazarta ==
i3gdhlh2vihiepm7u2gzmeyq87kytth
971585
971583
2026-10-25T20:52:04Z
Salma Raddah
45959
971585
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox vcard"
! colspan="2" class="infobox-above fn org" |Millennium Tower
|-
| colspan="2" class="infobox-image" style="text-align: center" |[[File:Newlea.jpg|303x303px]]<div class="infobox-caption" style="text-align: center">A render of the Millennium Tower at night</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-image" style="text-align: center" |<mapframe zoom="13" align="center" frameless="1" height="200" width="250">[
{"properties":{"title":"Millennium Tower (Abuja)","fill-opacity":0.1,"stroke":"#525252","stroke-width":3,"fill":"#dbdbdb"},"type":"ExternalData","service":"geoshape","ids":"Q6858955"},
{"properties":{"stroke-width":3,"stroke":"#525252","title":"Millennium Tower (Abuja)"},"type":"ExternalData","service":"geoline","ids":"Q6858955"},
{"type":"Feature","geometry":{"coordinates":[7.4928093,9.0558427],"type":"Point"},"properties":{"marker-color":"#919090","title":"Millennium Tower (Abuja)","marker-symbol":"building"}}
]</mapframe><div class="infobox-caption"></div>
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#ededed;color:#000;" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; ">General information</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Status
| class="infobox-data category" |Under construction
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Type
| class="infobox-data category" |Mixed-Use
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Location
| class="infobox-data label" |[[Abuja]], [[FCT, Nigeria|FCT]], Nigeria
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Coordinates
| class="infobox-data" |<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="geo-inline"><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Millennium_Tower_(Abuja)¶ms=9.0558427_N_7.4928093_E_type:landmark_region:NG-FC <span class="geo-nondefault"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">9°03′21″N</span> <span class="longitude">7°29′34″E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-default"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">9.0558427°N 7.4928093°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">9.0558427; 7.4928093</span></span></span>]</span></span><indicator name="coordinates"><span id="coordinates">[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: {{#parsoid�fragment:8}}<span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Millennium_Tower_(Abuja)¶ms=9.0558427_N_7.4928093_E_type:landmark_region:NG-FC <span class="geo-nondefault"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">9°03′21″N</span> <span class="longitude">7°29′34″E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-default"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">9.0558427°N 7.4928093°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">9.0558427; 7.4928093</span></span></span>]</span>[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</span></indicator>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; ">Construction started</div>
| class="infobox-data" |2006
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Topped-out
| class="infobox-data" |2014
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Cost
| class="infobox-data" |[[Naira|₦]]53 billion
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#ededed;color:#000;" |Height
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Roof
| class="infobox-data" |170 m (560 ft)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Top floor
| class="infobox-data" |110 m (360 ft)<ref name="CN" />
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#ededed;color:#000;" |Technical details
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Lifts/elevators
| class="infobox-data" |3
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#ededed;color:#000;" |Design and construction
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Architect
| class="infobox-data" |Manfredi Nicoletti
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Main contractor
| class="infobox-data" |[[Salini Nigeria LTD]]
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#ededed;color:#000;" |References
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |
|}
{{Databox}}
Shirin Millennium Tower da Cibiyar Al'adu yana daya daga cikin ayyukan da yawa a Babban Gundumar Najeriya ta Abuja . A mita 170 (560 , shine mafi tsayi na wucin gadi a Abuja. Manfredi Nicoletti ne ya tsara hasumiyar kuma tana daga cikin Cibiyar Al'adu ta Najeriya wacce ta hada da Cibiyar Al-adu ta Najeriya, mai hawa takwas, ƙananan hawa, Cibiyar Al" da aka tsara da dala. Ginin hasumiyar ya fara ne a shekara ta 2006 kuma an kammala shi a shekara ta 2014 yayin da cibiyar al'adu ke ci gaba da ginawa.[1][2]
[[File:Abuja_Millennium_Tower_2017.jpg|left|thumb|213x213px|The Millennium Tower, still under construction in January 2017]]
Shafin yana aiki da babbar hanya, don haka za a haɗa gine-ginen biyu ta hanyar tashar karkashin kasa. Hasumiyar ta kunshi gine-ginen ginshiƙan ginshiƙai guda uku da suka bambanta a tsawo kuma sun haɗa tare kusa da saman farko na hasumiyar ta amfani da ɓangaren siffar faifai wanda aka yi niyyar gida a cikin bene biyu da wurin kallo da gidan cin abinci na kallo. A kusa da ginshiƙan hasumiyar, fuka-fuki uku na ƙarfe mara haske suna kewaye da tushe na hasumiyar kuma a hankali suna buɗewa waje a cikin salon fan yayin da suke faɗaɗa zuwa tsawo na hasumiya.
== Manazarta ==
bv2v4ypktvqihflu2gq9zxue2a0ljb9
971586
971585
2026-10-25T20:52:52Z
Salma Raddah
45959
971586
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox vcard"
! colspan="2" class="infobox-above fn org" |Millennium Tower
|-
| colspan="2" class="infobox-image" style="text-align: center" |[[File:Newlea.jpg|303x303px]]<div class="infobox-caption" style="text-align: center">A render of the Millennium Tower at night</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-image" style="text-align: center" |<mapframe zoom="13" align="center" frameless="1" height="200" width="250">[
{"properties":{"title":"Millennium Tower (Abuja)","fill-opacity":0.1,"stroke":"#525252","stroke-width":3,"fill":"#dbdbdb"},"type":"ExternalData","service":"geoshape","ids":"Q6858955"},
{"properties":{"stroke-width":3,"stroke":"#525252","title":"Millennium Tower (Abuja)"},"type":"ExternalData","service":"geoline","ids":"Q6858955"},
{"type":"Feature","geometry":{"coordinates":[7.4928093,9.0558427],"type":"Point"},"properties":{"marker-color":"#919090","title":"Millennium Tower (Abuja)","marker-symbol":"building"}}
]</mapframe><div class="infobox-caption"></div>
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#ededed;color:#000;" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; ">General information</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Status
| class="infobox-data category" |Under construction
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Type
| class="infobox-data category" |Mixed-Use
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Location
| class="infobox-data label" |[[Abuja]], [[FCT, Nigeria|FCT]], Nigeria
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Coordinates
| class="infobox-data" |<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="geo-inline"><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Millennium_Tower_(Abuja)¶ms=9.0558427_N_7.4928093_E_type:landmark_region:NG-FC <span class="geo-nondefault"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">9°03′21″N</span> <span class="longitude">7°29′34″E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-default"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">9.0558427°N 7.4928093°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">9.0558427; 7.4928093</span></span></span>]</span></span><indicator name="coordinates"><span id="coordinates">[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: {{#parsoid�fragment:8}}<span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Millennium_Tower_(Abuja)¶ms=9.0558427_N_7.4928093_E_type:landmark_region:NG-FC <span class="geo-nondefault"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">9°03′21″N</span> <span class="longitude">7°29′34″E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-default"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">9.0558427°N 7.4928093°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">9.0558427; 7.4928093</span></span></span>]</span>[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</span></indicator>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; ">Construction started</div>
| class="infobox-data" |2006
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Topped-out
| class="infobox-data" |2014
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Cost
| class="infobox-data" |[[Naira|₦]]53 billion
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#ededed;color:#000;" |Height
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Roof
| class="infobox-data" |170 m (560 ft)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Top floor
| class="infobox-data" |110 m (360 ft)<ref name="CN" />
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#ededed;color:#000;" |Technical details
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Lifts/elevators
| class="infobox-data" |3
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#ededed;color:#000;" |Design and construction
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Architect
| class="infobox-data" |Manfredi Nicoletti
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Main contractor
| class="infobox-data" |[[Salini Nigeria LTD]]
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#ededed;color:#000;" |References
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |
|}
{{Databox}}
Shirin Millennium Tower da Cibiyar Al'adu yana daya daga cikin ayyukan da yawa a Babban Gundumar Najeriya ta Abuja. A mita 170 (560 , shine mafi tsayi na wucin gadi a Abuja. Manfredi Nicoletti ne ya tsara hasumiyar kuma tana daga cikin Cibiyar Al'adu ta Najeriya wacce ta hada da Cibiyar Al-adu ta Najeriya, mai hawa takwas, ƙananan hawa, Cibiyar Al" da aka tsara da dala. Ginin hasumiyar ya fara ne a shekara ta 2006 kuma an kammala shi a shekara ta 2014 yayin da cibiyar al'adu ke ci gaba da ginawa.[1][2]
[[File:Abuja_Millennium_Tower_2017.jpg|left|thumb|213x213px|The Millennium Tower, still under construction in January 2017]]
Shafin yana aiki da babbar hanya, don haka za a haɗa gine-ginen biyu ta hanyar tashar karkashin kasa. Hasumiyar ta kunshi gine-ginen ginshiƙan ginshiƙai guda uku da suka bambanta a tsawo kuma sun haɗa tare kusa da saman farko na hasumiyar ta amfani da ɓangaren siffar faifai wanda aka yi niyyar gida a cikin bene biyu da wurin kallo da gidan cin abinci na kallo. A kusa da ginshiƙan hasumiyar, fuka-fuki uku na ƙarfe mara haske suna kewaye da tushe na hasumiyar kuma a hankali suna buɗewa waje a cikin salon fan yayin da suke faɗaɗa zuwa tsawo na hasumiya.
== Manazarta ==
2x5igo80aasdtjd0ajrkfh55vwt5mon
971706
971586
2026-10-26T04:33:22Z
Zaujeel khair
49197
An kirkira ta fassara "External links" daga shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1357258734|Millennium Tower (Abuja)]]"
971706
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox vcard"
! colspan="2" class="infobox-above fn org" |Millennium Tower
|-
| colspan="2" class="infobox-image" style="text-align: center" |[[File:Newlea.jpg|303x303px]]<div class="infobox-caption" style="text-align: center">A render of the Millennium Tower at night</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-image" style="text-align: center" |<mapframe zoom="13" align="center" frameless="1" height="200" width="250">[
{"properties":{"title":"Millennium Tower (Abuja)","fill-opacity":0.1,"stroke":"#525252","stroke-width":3,"fill":"#dbdbdb"},"type":"ExternalData","service":"geoshape","ids":"Q6858955"},
{"properties":{"stroke-width":3,"stroke":"#525252","title":"Millennium Tower (Abuja)"},"type":"ExternalData","service":"geoline","ids":"Q6858955"},
{"type":"Feature","geometry":{"coordinates":[7.4928093,9.0558427],"type":"Point"},"properties":{"marker-color":"#919090","title":"Millennium Tower (Abuja)","marker-symbol":"building"}}
]</mapframe><div class="infobox-caption"></div>
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#ededed;color:#000;" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; ">General information</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Status
| class="infobox-data category" |Under construction
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Type
| class="infobox-data category" |Mixed-Use
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Location
| class="infobox-data label" |[[Abuja]], [[FCT, Nigeria|FCT]], Nigeria
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Coordinates
| class="infobox-data" |<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="geo-inline"><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Millennium_Tower_(Abuja)¶ms=9.0558427_N_7.4928093_E_type:landmark_region:NG-FC <span class="geo-nondefault"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">9°03′21″N</span> <span class="longitude">7°29′34″E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-default"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">9.0558427°N 7.4928093°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">9.0558427; 7.4928093</span></span></span>]</span></span><indicator name="coordinates"><span id="coordinates">[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: {{#parsoid�fragment:8}}<span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Millennium_Tower_(Abuja)¶ms=9.0558427_N_7.4928093_E_type:landmark_region:NG-FC <span class="geo-nondefault"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">9°03′21″N</span> <span class="longitude">7°29′34″E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-default"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">9.0558427°N 7.4928093°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">9.0558427; 7.4928093</span></span></span>]</span>[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</span></indicator>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; ">Construction started</div>
| class="infobox-data" |2006
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Topped-out
| class="infobox-data" |2014
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Cost
| class="infobox-data" |[[Naira|₦]]53 billion
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#ededed;color:#000;" |Height
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Roof
| class="infobox-data" |170 m (560 ft)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Top floor
| class="infobox-data" |110 m (360 ft)<ref name="CN" />
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#ededed;color:#000;" |Technical details
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Lifts/elevators
| class="infobox-data" |3
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#ededed;color:#000;" |Design and construction
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Architect
| class="infobox-data" |Manfredi Nicoletti
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Main contractor
| class="infobox-data" |[[Salini Nigeria LTD]]
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#ededed;color:#000;" |References
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |
|}
{{Databox}}
Shirin Millennium Tower da Cibiyar Al'adu yana daya daga cikin ayyukan da yawa a Babban Gundumar Najeriya ta Abuja. A mita 170 (560 , shine mafi tsayi na wucin gadi a Abuja. Manfredi Nicoletti ne ya tsara hasumiyar kuma tana daga cikin Cibiyar Al'adu ta Najeriya wacce ta hada da Cibiyar Al-adu ta Najeriya, mai hawa takwas, ƙananan hawa, Cibiyar Al" da aka tsara da dala. Ginin hasumiyar ya fara ne a shekara ta 2006 kuma an kammala shi a shekara ta 2014 yayin da cibiyar al'adu ke ci gaba da ginawa.[1][2]
[[File:Abuja_Millennium_Tower_2017.jpg|left|thumb|213x213px|The Millennium Tower, still under construction in January 2017]]
Shafin yana aiki da babbar hanya, don haka za a haɗa gine-ginen biyu ta hanyar tashar karkashin kasa. Hasumiyar ta kunshi gine-ginen ginshiƙan ginshiƙai guda uku da suka bambanta a tsawo kuma sun haɗa tare kusa da saman farko na hasumiyar ta amfani da ɓangaren siffar faifai wanda aka yi niyyar gida a cikin bene biyu da wurin kallo da gidan cin abinci na kallo. A kusa da ginshiƙan hasumiyar, fuka-fuki uku na ƙarfe mara haske suna kewaye da tushe na hasumiyar kuma a hankali suna buɗewa waje a cikin salon fan yayin da suke faɗaɗa zuwa tsawo na hasumiya.
== Haɗin waje ==
* [https://web.archive.org/web/20090309125257/http://www.manfredinicoletti.com/#/projects/2/ Manfredi Nicoletti Abuja National Complex project]
* {{Cite web |title=Emporis building ID 278966 |url=https://www.emporis.com/buildings/278966 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20160307024611/https://www.emporis.com/buildings/278966 |archive-date=March 7, 2016 |website=[[Emporis]]}}
* [https://web.archive.org/web/20110723154313/http://www.immaginionline.net/photo/foto.aspx?ft=716&idalb=93 Hoton gini] a kan Immajinionline.net
== Manazarta ==
b8vqrs7itzf0x392ldbtlbcmxbbwqaw
971708
971706
2026-10-26T04:35:04Z
Zaujeel khair
49197
971708
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox vcard"
! colspan="2" class="infobox-above fn org" |Millennium Tower
|-
| colspan="2" class="infobox-image" style="text-align: center" |[[File:Newlea.jpg|303x303px]]<div class="infobox-caption" style="text-align: center">A render of the Millennium Tower at night</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-image" style="text-align: center" |<mapframe zoom="13" align="center" frameless="1" height="200" width="250">[
{"properties":{"title":"Millennium Tower (Abuja)","fill-opacity":0.1,"stroke":"#525252","stroke-width":3,"fill":"#dbdbdb"},"type":"ExternalData","service":"geoshape","ids":"Q6858955"},
{"properties":{"stroke-width":3,"stroke":"#525252","title":"Millennium Tower (Abuja)"},"type":"ExternalData","service":"geoline","ids":"Q6858955"},
{"type":"Feature","geometry":{"coordinates":[7.4928093,9.0558427],"type":"Point"},"properties":{"marker-color":"#919090","title":"Millennium Tower (Abuja)","marker-symbol":"building"}}
]</mapframe><div class="infobox-caption"></div>
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#ededed;color:#000;" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; ">General information</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Status
| class="infobox-data category" |Under construction
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Type
| class="infobox-data category" |Mixed-Use
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Location
| class="infobox-data label" |[[Abuja]], [[FCT, Nigeria|FCT]], Nigeria
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Coordinates
| class="infobox-data" |<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="geo-inline"><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Millennium_Tower_(Abuja)¶ms=9.0558427_N_7.4928093_E_type:landmark_region:NG-FC <span class="geo-nondefault"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">9°03′21″N</span> <span class="longitude">7°29′34″E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-default"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">9.0558427°N 7.4928093°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">9.0558427; 7.4928093</span></span></span>]</span></span><indicator name="coordinates"><span id="coordinates">[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: {{#parsoid�fragment:8}}<span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Millennium_Tower_(Abuja)¶ms=9.0558427_N_7.4928093_E_type:landmark_region:NG-FC <span class="geo-nondefault"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">9°03′21″N</span> <span class="longitude">7°29′34″E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-default"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">9.0558427°N 7.4928093°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">9.0558427; 7.4928093</span></span></span>]</span>[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</span></indicator>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; ">Construction started</div>
| class="infobox-data" |2006
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Topped-out
| class="infobox-data" |2014
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Cost
| class="infobox-data" |[[Naira|₦]]53 billion
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#ededed;color:#000;" |Height
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Roof
| class="infobox-data" |170 m (560 ft)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Top floor
| class="infobox-data" |110 m (360 ft)<ref name="CN" />
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#ededed;color:#000;" |Technical details
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Lifts/elevators
| class="infobox-data" |3
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#ededed;color:#000;" |Design and construction
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Architect
| class="infobox-data" |Manfredi Nicoletti
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Main contractor
| class="infobox-data" |[[Salini Nigeria LTD]]
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#ededed;color:#000;" |References
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |
|}
{{Databox}}
Shirin Millennium Tower da Cibiyar Al'adu yana daya daga cikin ayyukan da yawa a Babban Gundumar Najeriya ta [[Abuja]]. A mita 170 (560 , shine mafi tsayi na wucin gadi a Abuja. Manfredi Nicoletti ne ya tsara hasumiyar kuma tana daga cikin Cibiyar Al'adu ta Najeriya wacce ta hada da Cibiyar Al-adu ta Najeriya, mai hawa takwas, ƙananan hawa, Cibiyar Al" da aka tsara da dala. Ginin hasumiyar ya fara ne a shekara ta 2006 kuma an kammala shi a shekara ta alif dubu biyu da sha hudu 2014 yayin da cibiyar al'adu ke ci gaba da ginawa.[1][2]
[[File:Abuja_Millennium_Tower_2017.jpg|left|thumb|213x213px|The Millennium Tower, still under construction in January 2017]]
Shafin yana aiki da babbar hanya, don haka za a haɗa gine-ginen biyu ta hanyar tashar karkashin kasa. Hasumiyar ta kunshi gine-ginen ginshiƙan ginshiƙai guda uku da suka bambanta a tsawo kuma sun haɗa tare kusa da saman farko na hasumiyar ta amfani da ɓangaren siffar faifai wanda aka yi niyyar gida a cikin bene biyu da wurin kallo da gidan cin abinci na kallo. A kusa da ginshiƙan hasumiyar, fuka-fuki uku na ƙarfe mara haske suna kewaye da tushe na hasumiyar kuma a hankali suna buɗewa waje a cikin salon fan yayin da suke faɗaɗa zuwa tsawo na hasumiya.
== Haɗin waje ==
* [https://web.archive.org/web/20090309125257/http://www.manfredinicoletti.com/#/projects/2/ Manfredi Nicoletti Abuja National Complex project]
* {{Cite web |title=Emporis building ID 278966 |url=https://www.emporis.com/buildings/278966 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20160307024611/https://www.emporis.com/buildings/278966 |archive-date=March 7, 2016 |website=[[Emporis]]}}
* [https://web.archive.org/web/20110723154313/http://www.immaginionline.net/photo/foto.aspx?ft=716&idalb=93 Hoton gini] a kan Immajini online.net
== Manazarta ==
cs7ctcuulouyzejyigiwqvnc5hvxo5f
Caca
0
40357
971366
896251
2026-10-25T13:21:56Z
Yusuf Danmarna
49960
Na gyara kurakuran rubutu, harrufa, rubutun ƙ/ɗ/ɓ, rubutun alamomin rubutu, jinsin kalmomi da haɗa jumloli, na maye gurbin kalmomin Ingilishi da suka rage (“risk”, “wagers”) da Hausa, kuma na bar ma’ana, hanyoyin haɗi da nassoshi yadda suke.
971366
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}[[File:Caravaggio - The Cardsharps (1596-97) Kimbell Art Museum.jpg|thumb|Caravaggio, ''The Cardsharps'' ({{Circa|1594}}), yana nuna alamun kati.]]
[[Fayil:Gambling image.jpg|thumb|Hoton ƙwarƙwaron caca]]
'''Caca''' (wadda kuma aka fi sani da saka kuɗi ko '''wasanni''') shi ne yin cacar wani abu mai kima ("hannun jari") a kan wani taron bazuwar, da niyyar cin wani abu mai kima, inda aka rage tasirin dabara. Yin caca don haka yana buƙatar abubuwa uku: la'akari (adadin da aka kashe), haɗari (dama), da kyauta. Sakamakon fare sau da yawa yana bayyana nan take, kamar jefa dice ɗaya, juyawar ƙafafun roulette, ko doki da ke ketare layin gamawa. Amma tsawon lokaci ma ya zama ruwan dare, wanda ke ba da damar yin fare a kan sakamakon gasar wasanni ta gaba, ko ma duk lokacin wasanni.
[[File:Betting on the Favorite.jpg|thumb|Masu caca suna nan]]
Kalmar "wasanni" a wannan mahallin yawanci tana nufin lokuttan da doka ta ba da izinin aikin. Kalmomin biyu ba sa keɓance juna; ''watau'', kamfanin "wasanni" yana ba jama'a ayyukan "caca" (na doka), kuma ɗaya daga cikin hukumomin kula da caca da yawa na iya tsara shi, misali, Hukumar Kula da Wasannin Nevada. Duk da haka, wannan bambanci ba ya wanzuwa a ko'ina cikin masu magana da Ingilishi. Misali, a Biritaniya, ana kiran mai kula da ayyukan caca Hukumar Caca (ba Hukumar Wasanni ba). Ana amfani da kalmar ''wasanni'' akai-akai tun bayan zuwan kwamfuta da [[Wasan Bidiyo|wasannin bidiyo]] don bayyana ayyukan da ba lallai ba ne su haɗa da yin fare, musamman wasan kwaikwayo na kan layi, tare da sabon amfani wanda har yanzu bai maye gurbin tsohon ba a matsayin ma'anar farko a cikin ƙamus na gama gari. An kuma yi amfani da "wasanni" don kauce wa dokokin da ke hana "caca". Kafofin watsa labarai da sauransu sun yi amfani da ɗaya ko ɗayan kalmomin don tsara tattaunawa a kan batutuwan, wanda ya haifar da sauyin fahimta tsakanin masu sauraronsu.
Caca kuma babban aikin kasuwanci ne na ƙasa da ƙasa, tare da kasuwar caca ta doka da ta kai kimanin dala biliyan 335 a shekarar 2009. A wasu nau'ikan, ana iya yin caca da kayan da ke da kima, amma ba kuɗi na gaske ba. Misali, 'yan wasan marmara na iya yin cacar marmara, haka kuma ana iya buga wasannin ''Pogs'' ko ''Magic: The Gathering'' da kayan wasan da aka tattara (ƙananan fayafai da katunan ciniki, bi da bi) a matsayin hannun jari, wanda ke haifar da wasan meta game da kimar tarin ɗan wasa.
== Tarihi ==
Caca ta samo asali ne tun zamanin Paleolithic, kafin rubuta tarihi. A Mesopotamiya, dice mai gefe shida na farko ya samo asali ne kusan shekara ta 3000 KZ. Duk da haka, ana amfani da astragali tun dubban shekaru kafin hakan. A ƙasar Sin, gidajen caca sun yaɗu a ƙarni na farko KZ, kuma yin caca a kan dabbobi ya zama ruwan dare. Wasannin Lotto da dominoes (magabatan Pai Gow) sun bayyana a China tun farkon ƙarni na 10.
Katunan wasa sun bayyana a ƙarni na 9 AZ a ƙasar Sin. Bayanai sun nuna cewa an yi caca a Japan aƙalla tun ƙarni na 14.
Poker, wasan katin Amurka da aka fi sani da caca, ya samo asali ne daga wasan Farisa As-Nas, tun ƙarni na 17.
Gidan caca na farko da aka sani, Ridotto, ya fara aiki a shekarar 1638 a Venice, Italiya.
=== Biritaniya ===
Caca ta kasance babban aikin nishaɗi a Biritaniya tsawon ƙarni. <ref>Roger Munting, ''An economic and social history of gambling in Britain and the USA.'' (Manchester UP, 1996).</ref> Tseren doki ya kasance jigon da aka fi so fiye da ƙarni uku. <ref>Mike Huggins, ''Flat racing and British society, 1790-1914: A social and economic history'' (Routledge, 2014).</ref> An tsara shi sosai. <ref>David Forrest, "An economic and social review of gambling in Great Britain." ''Journal of Gambling Business and Economics'' 7.3 (2013): 1-33.</ref> A tarihi, yawancin adawa sun fito ne daga Furotesta masu wa'azin bishara, da kuma masu gyaran zamantakewa. <ref>Roger Munting, "Social opposition to gambling in Britain: a historical overview." ''International Journal of the History of Sport'' 10.3 (1993): 295-312.</ref> <ref>Mike Huggins, "Betting, sport and the British, 1918-1939." ''Journal of Social History'' (2007): 283-306. [http://www.academia.edu/download/30530097/Betting__sport_and_the_BritishDecember_2007_issue_(Volume_41_Number_2)..pdf Online]{{Dead link|date=July 2022}}</ref>
=== Amurka ===
Caca ta kasance sanannen aiki a Amurka tsawon ƙarni. <ref>Roger Munting, ''An economic and social history of gambling in Britain and the USA.'' (Manchester U. Press, 1996).</ref> Haka kuma doka ta danne ta a wurare da yawa na kusan tsawon lokaci guda. A farkon ƙarni na 20, an kusan haramta caca a duk faɗin Amurka, don haka ta zama babban aiki na doka, wanda ya taimaka wajen haɓakar mafia da sauran ƙungiyoyin masu laifi. <ref>E.g., [[Constitution of Louisiana]], 1974, Art. VII, Sec. 6(B).</ref> A ƙarshen ƙarni na 20, an sassauta halaye game da caca da dokokin da ke kanta.
== Ƙa'ida ==
[[File:Stultifera-navis - Gamblers in the Ship of Fools (112540900).jpg|thumb|Masu caca a cikin Jirgin Wawa, 1494]]
[[File:Cornelis_de_Vos_-_Players_and_courtesans_under_a_tent.jpg|right|thumb|"'Yan wasa da masu ladabi a ƙarƙashin tanti" na Cornelis de Vos]]
Yawancin hukunce-hukunce, na gida da na ƙasa, ko dai sun haramta caca ko kuma suna sarrafa ta sosai ta hanyar ba da lasisin dillalai. Irin wannan tsari gabaɗaya yana haifar da yawon buɗe ido na caca da caca ba bisa ƙa'ida ba a wuraren da ba a yarda da ita ba. Shigar gwamnatoci, ta hanyar tsari da haraji, ya haifar da kusanci tsakanin gwamnatoci da yawa da ƙungiyoyin caca, inda caca ta doka ta ba da gagarumin kuɗin shiga ga gwamnati, kamar a [[Monaco]] da [[Macau|Macau, China]].<ref>[https://casinosfest.com/casino-payment/gigadat-casino/ Gigadat Сasinos]</ref>
== Manazarta ==
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
51uaqmhxyeqcl7e1j9w27usyn20x38h
Hany Mouselhy
0
44507
971789
453995
2026-10-26T07:55:41Z
Khalifah123
28682
971789
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Hany Mouselhy''' هاني مصيلحي (an haife shi ranar 24 ga watan Yuni, 1968) tsohon ɗan wasan ƙwallon raga ne na ƙasar Masar.<ref>Hilary; Gjerde, Arild; Heijmans, Jeroen; Mallon, Bill ; et al. " Hany Mouselhy Olympic Results" . Olympics at Sports-Reference.com . Sports Reference LLC. Archived from the original on 18 April 2020. Retrieved 13 August 2017.</ref> An saka shi cikin tawagar kwallon raga ta maza ta Masar wadda ta kare a matsayi na 11 a gasar Olympics ta bazara ta shekarar 2000 a Sydney, [[Asturaliya|Australia]].<ref>"Egyptian volleyball team at the 2000 Summer
Olympics" . sports-reference.com . Archived from
the original on 17 April 2020. Retrieved 6 October
2015.</ref> Dan uwansa Mohamed Mouselhy . Hakanan yana cikin ƙungiyar ƙwallon raga ta ƙasa a gasar Olympics ta bazara ta shekarar 2000.<ref>profile at sports-reference.com</ref>
== Duba kuma ==
* Masar a gasar Olympics ta bazara ta 2000
== Manazarta ==
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haihuwan 1968]]
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
fy9zi86bo8em1ugqfz201b7z1140hd1
971791
971789
2026-10-26T07:56:05Z
Khalifah123
28682
971791
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Hany Mouselhy''' هاني مصيلحي (an haife shi ranar 24 ga watan Yuni, 1968) tsohon ɗan wasan ƙwallon raga ne na ƙasar Masar.<ref>Hilary; Gjerde, Arild; Heijmans, Jeroen; Mallon, Bill ; et al. " Hany Mouselhy Olympic Results" . Olympics at Sports-Reference.com . Sports Reference LLC. Archived from the original on 18 April 2020. Retrieved 13 August 2017.</ref> An saka shi cikin tawagar kwallon raga ta maza ta Masar wadda ta kare a matsayi na 11 a gasar Olympics ta bazara ta shekarar 2000 a Sydney, [[Asturaliya|Australia]].<ref>"Egyptian volleyball team at the 2000 Summer
Olympics" . sports-reference.com . Archived from
the original on 17 April 2020. Retrieved 6 October
2015.</ref> Dan uwansa Mohamed Mouselhy. Hakanan yana cikin ƙungiyar ƙwallon raga ta ƙasa a gasar Olympics ta bazara ta shekarar 2000.<ref>profile at sports-reference.com</ref>
== Duba kuma ==
* Masar a gasar Olympics ta bazara ta 2000
== Manazarta ==
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haihuwan 1968]]
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
4lodlv7gde1jo8ir1pyw36lx3b3b9ra
Lambar yabo ta Jiha na Oleksandr Dovzhenko
0
45105
971835
918780
2026-10-26T10:16:03Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971835
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[File:Ukraine_award_Dovzhenko.JPG|right|thumb| Kyautar Jiha ta Ukraine mai suna Oleksandr Dovzhenko]]
[[Fayil:Ukraine award Dovzhenko.JPG|thumb|Lamban yabo]]
'''Lambar yabo ta Jiha ta Oleksandr Dovzhenko''' ta Yukren lambar yabo ce ta jiha na Ukraine wanda aka kirkira don girmama babbar gudummawa ga ci gaban cinema a Ukraine.<ref>{{cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/2420-14#Text|title=Про внесення зміни до статті 11 Закону України "Про державні нагороди України"|website=rada.gov.ua|publisher=Верховна Рада України|accessdate=March 10, 2022|archive-date=June 10, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250610131949/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/2420-14#Text|url-status=dead}}</ref> of Ukraine established to honor an outstanding contribution to the development of Ukrainian cinema.<ref>{{cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/1549-14#Text|website=zakon.rada.gov.ua|language=Ukrainian|publisher=Verkhovna Rada of Ukraine - Legislation of Ukraine|title=On the State Awards of Ukraine|accessdate=March 10, 2022}}</ref> An kafa lambar yabon a lokacin bikin cika shekaru 100<ref>{{cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/833-94-%D0%BF#Text|title=Про Державну премію України імені Олександра Довженка|website=rada.gov.ua|publisher=Verkhovna Rada of Ukraine|language=Ukrainian|accessdate=March 10, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220310144418/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/833-94-%D0%BF#Text|archive-date=March 10, 2022|url-status=dead}}</ref> da haifuwar fitaccen dan wasan gargajiya na kasar Ukraine Oleksandr Dovzhenko .
== Masu nasara ==
* Bohdan Beniuk
* Oleg Borisov
* Boryslav Brondukov
* Volodymyr Huba
* [[Mykhailo Illienko]]
* [[Yuri Ilyenko]]
* Sergei Loznitsa
* [[Kira Muratova]]
* [[Serhiy Mykhalchuk]]
* Leonid Osyka
* Ruslana Pysanka
* Ada Rogovtseva
* [[Oles Sanin]]
* [[Myroslav Slaboshpytskyi]]
* Konstantin Stepankov
* Bohdan Stupka
* [[Valentyn Vasyanovych|Valentin Vasyanovych]]
* [[Natalya Vorozhbyt]]
* [[Alla Zahaikevych|Allah Zahaikevych]]
== Duba kuma ==
* Jerin Kyaututtukan Jiha na Yukren
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Kyautukan gidajen talebijin]]
rfmw7zpvj0kpknimk1do35lsgamxh39
Cephas Chimedza
0
47053
971424
455054
2026-10-25T14:27:33Z
Salma Raddah
45959
971424
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Cephas Chimedza''' (an haife shi ranar 5 ga watan Disamba 1984) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasar [[Zimbabwe]] wanda zai iya taka leda a wurare da dama, baya hagu, riƙon tsakiya, mai kai hari da kuma tsakiya na gefen hagu. <ref>[https://zimmorningpost.com/cephas-chimedza-regrets-missing-targets-in-football-career/ Cephas Chimedza regrets missing targets in football career] zimmorningpost.com</ref> <ref>[https://www.herald.co.zw/when-cephas-kissed-the-ball/ When Cephas kissed the ball] herald.co.zw</ref>
A shekara ta 2004 an zabe shi a matsayin gwarzon dan wasan kwallon kafa na shekara a Zimbabwe. Yana cikin tawagar kasar Zimbabwe a gasar AFCON a shekarar 2006 inda ya zura kwallo daya a ragar Ghana a ci 2-1.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{NFT player|7829}}
* Player profile – Sport.be at the Wayback Machine (archived 26 September 2007)
* [http://www.footballdatabase.eu/football.club.willebroek-meerhof..6600..en.html Cephas Chimedza] at Footballdatabase
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haihuwan 1984]]
c81urs3sl6wi42l7qrho43kg24juzwt
971425
971424
2026-10-25T14:28:00Z
Salma Raddah
45959
971425
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Cephas Chimedza''' (an haife shi ranar 5 ga watan Disamba 1984) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasar [[Zimbabwe]] wanda zai iya taka leda a wurare da dama, baya hagu, riƙon tsakiya, mai kai hari da kuma tsakiya na gefen hagu. <ref>[https://zimmorningpost.com/cephas-chimedza-regrets-missing-targets-in-football-career/ Cephas Chimedza regrets missing targets in football career] zimmorningpost.com</ref> <ref>[https://www.herald.co.zw/when-cephas-kissed-the-ball/ When Cephas kissed the ball] herald.co.zw</ref>
A shekara ta 2004 an zabe shi a matsayin gwarzon dan wasan kwallon kafa na shekara a Zimbabwe. Yana cikin tawagar kasar Zimbabwe a gasar AFCON a shekarar 2006 inda ya zura kwallo daya a ragar [[Ghana]] a ci 2-1.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{NFT player|7829}}
* Player profile – Sport.be at the Wayback Machine (archived 26 September 2007)
* [http://www.footballdatabase.eu/football.club.willebroek-meerhof..6600..en.html Cephas Chimedza] at Footballdatabase
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haihuwan 1984]]
226a9w0f9m4yma7iusfata8ao30uiqz
Rikicin Sudan, 2023
0
47533
971436
248245
2026-10-25T14:53:05Z
Andre Engels
71
merge
971436
wikitext
text/x-wiki
{{merge|Yaƙin Sudan (2023-Yanzu)}}
{{Databox}}
A ranar 15 ga watan Afrilu, 2023, rikici ya ɓarke a fadin [[Sudan|kasar Sudan]], musamman a babban birnin ƙasar [[Khartoum]] da yankin Darfur, tsakanin ɓangarorin gwamnatin mulkin sojan kasar. Ya zuwa ranar 20 ga watan Afrilu, kusan mutane 330 ne aka kashe kuma kusan 3,200 suka jikkata.<ref>https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2023/4/20/sudan-live-news-ceasefire-falters-as-nearly-300-killed</ref>
Faɗan dai ya fara ne da hare-haren da dakarun [[Rapid Support Forces]] (RSF) suka kai kan muhimman wuraren gwamnati. An kai hare-hare ta sama da manya-manyan bindigogi a duk fadin kasar ta Sudan ciki har da Khartoum babban birnin ƙasar. Ya zuwa ranar 15 ga watan Afrilu, 2023 Shugaban RSF [[Mohamed Hamdan Dagalo]] da ''shugaban'' Sudan [[Abdel Fattah al-Burhan]] sun yi iƙirarin cewa suna riƙe da muhimman wuraren gwamnati da suka haɗa da babban ofishin sojoji, [[Fadar shugaban Ƙasa, Khartoum|fadar shugaban kasa]], filin jirgin sama na Khartoum, ofishin babban hafsan soji da kuma hedkwatar [[Sudan TV]] ta Sudan.<ref>https://www.bbc.com/news/world-africa-65284945</ref><ref name="CNN">{{cite news |title=At least 25 killed, 183 injured in ongoing clashes across Sudan as paramilitary group claims control of presidential palace |url=https://www.cnn.com/2023/04/15/africa/sudan-presidential-palace-intl/ |access-date=15 April 2023 |publisher=[[CNN]] |date=15 April 2023 |archive-date=17 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230417064549/https://www.cnn.com/2023/04/15/africa/sudan-presidential-palace-intl/ |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Mullany |first1=Gerry |title=Sudan Erupts in Chaos: Who Is Battling for Control and Why It Matters |url=https://www.nytimes.com/article/sudan-khartoum-military.html |access-date=15 April 2023 |work=[[The New York Times]] |date=15 April 2023 |archive-date=15 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230415181904/https://www.nytimes.com/article/sudan-khartoum-military.html |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Akinwotu |first1=Emmanuel |title=Gunfire and explosions erupt across Sudan's capital as military rivals clash |url=https://www.npr.org/2023/04/15/1170249456/gunfire-and-explosions-erupt-across-sudans-capital-as-military-rivals-clash |access-date=15 April 2023 |publisher=[[NPR]] |date=15 April 2023 |location=[[Lagos, Nigeria]] |archive-date=15 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230415141842/https://www.npr.org/2023/04/15/1170249456/gunfire-and-explosions-erupt-across-sudans-capital-as-military-rivals-clash |url-status=live}}</ref>
== Wai-wa-ye ==
A Tarihin rikice-rikice a Sudan ya ƙunshi rikice-rikice na kabilanci, rikice-rikice na addini, da gasa kan albarkatun ƙasar. <ref>{{Cite journal|url-status=343–363}}</ref> <ref>{{Cite journal|url-status=610–623}}</ref> A cikin tarihin zamanin nan, yakin basasa guda biyu tsakanin gwamnatin tsakiya da [[Sudan ta Kudu|yankunan kudancin kasar]] ya kashe mutane miliyan 1.5, kuma rikicin da ake ci gaba da yi a yankin yammacin Darfur ya yi sanadin raba mutane miliyan biyu da muhallansu tare da kashe sama da mutane 200,000. Tun bayan samun ‘yancin kai a shekarar 1956, Sudan ta yi juyin mulkin soja sama da goma sha biyar kuma sojoji ne ke mulki a mafi yawan wanzuwar wuraren jamhuriyar ƙasar, tare da ɗan kankanen lokaci na mulkin farar hula na majalisar dokoki.
=== Yanayin siyasa ===
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category:Webarchive template wayback links]]
mhn8sv2ef86g85j3wwdfmd86k32hk3t
Ciwon Tafki
0
48801
971401
776220
2026-10-25T14:07:57Z
Salma Raddah
45959
971401
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
kaikayin tafki, '''cercarial dermatitis''' ko '''schistosome dermatitis''' cuta ce ta rashin lafiyar ɗan gajeren lokaci da ke samun fatar jikin mutum wanda ya kamu da kwayar cutar Tsargiya na ruwa, nau'in flatworm . Ya zama ruwan dare gama gari a cikin ruwan koramu, ƙanƙara da wuraren zama na ruwa a duniya. Abubuwan da ke faruwa na wannan yanayin na iya karuwa, ko da yake ana iya danganta wannan ga ingantacciyar kulawa da bayar da rahoto akan abinda ke faruwa . Duk da haka, ana ɗaukar yanayin a matsayin cuta wadda take tasowa yanzu . <ref>"Avian Schistosome Biodiversity". ''www.schistosomes.net''. Retrieved 2016-03-07.</ref>
Babban alamar ita ce kuraje ƙaiƙayi (fatar da ta tashi) wanda yawanci ke faruwa a cikin kwanaki 2, na kamuwa da cuta. Da farko, kurajen suna girma da sauri, sannan su juya zuwa [[Yanayin fata|macula]](wani nau'in kurji) a cikin kusan rabin sa'a. A cikin sa'o'i 10, zuwa 12, waɗannan sun zama papules masu ƙaiƙayi waɗanda ke kaiwa ga mafi muni a rana ta biyu ko ta uku. Papules suna ɓacewa a cikin makonni 1-2, to amma sakamakon na biyu daga karce na iya ci gaba da tsayi. Ƙunƙarar ƙaƙƙarfan ƙazanta, wanda ke tasowa bayan sa'o'i 48-72, yana hade da zafi da kumburin wuraren da aka shafa. <ref>"Avian Schistosome Biodiversity". ''www.schistosomes.net''. Retrieved 2016-03-07.</ref> Mutanen da suka kamu da kwayar cutar cercaria akai-akai suna haɓaka alamun bayyanar cututtuka tare da farawa da sauri. <ref name=":0">Bonamonte, D.; Romita, P.; Vestita, M.; Angelini, G. (2016). "Dermatitis Caused by Aquatic Worms". In Bonamonte, D.; Angelini, G. (eds.). ''Aquatic Dermatology''. Springer. p. 142. doi:10.1007/978-3-319-40615-2_9. ISBN 978-3-319-40615-2</ref>
Babu wani tasiri na dindindin ga mutane daga wannan yanayin. <ref>Macháček, Tomáš; Turjanicová, Libuše; Bulantová, Jana; Hrdý, Jiří; Horák, Petr; Mikeš, Libor (2018-10-09). "Cercarial dermatitis: a systematic follow-up study of human cases with implications for diagnostics". ''Parasitology Research''. '''117''' (12): 3881–3895. doi:10.1007/s00436-018-6095-0. ISSN 0932-0113. <nowiki>PMID 30302587</nowiki>. S2CID 52945883</ref> maganin Hydroxyzine da baki, wanda yake maganin antihistamine, wani lokaci ana rubutashi don magance ƙaiƙayi na masu iyo da irin wannan rashin lafiyar dermal. Bugu da ƙari, yin wanka a cikin oatmeal, soda burodi, ko gishiri na Epsom kuma na iya ba da taimako na bayyanar cututtuka. <ref>[https://www.cdc.gov/parasites/swimmersitch/faqs.html In CDC. "Swimmers Itch FAQS." retrieved May 12, 2014]</ref>
== Abinda ke kawo cuta. ==
[[File:Schistosomal cercaria.jpg|200px|right|thumb|kwayar cutar ciwon tafki]]
An san ciwon tafki tun farkon karni na 19, amma sai [[Parasite|a]] shekara ta 1928, wani masanin halitta ya gano cewa ciwon fatar na tafkin ya faru ne ta hanyar tsutsa na rukuni na tsutsotsi a cikin iyali [[Schistosomatidae]] . <ref>In CDC. "Swimmers Itch FAQS." retrieved May 12, 2014</ref> [[Halitta|Abubuwan]] da aka fi dangantawa da ƙaiƙayi na masu iyo a cikin mutane sune ''[[Trichobilharzia]]'' <ref name=":02">"Swimmer's Itch in Michigan" (PDF). State of Michigan. 2014. Retrieved 5 March 2015</ref> da ''[[Gigantobilharzia]]'' . Hakanan yana iya samuwa ta hanyar schistosome parasites na vertebrates waɗanda ba avian ba, irin su ''Schistosomatium douthitti'', wanda ke cutar da katantanwa da [[Rodent|rodents]] . Sauran [[Taxon|haraji]] da aka ruwaito sun haifar da dauki sun hada da ''Bilharziella polonica'' da ''Schistooma bovis'' . A cikin mahalli [[Marine (teku)|na ruwa]], musamman tare da bakin teku, ƙaiƙayi na masu iyo na iya faruwa kuma. <ref name="Brant">Brant S, Cohen A, James D, Hui L, Hom A, Loker E (2010). "Cercarial Dermatitis Transmitted by Exotic Marine Snail". ''Emerging Infectious Diseases''. '''16''' (9): 1357–65. doi:10.3201/eid1609.091664. PMC 3294964. <nowiki>PMID 20735918</nowiki></ref>
Wadannan kwayoyin cuta suna amfani da [[Ruwan ruwa katantanwa|katantanwa na ruwa]] da [[Kashin baya|katantanwa]] a matsayin runduna a cikin [[Juyin rayuwa na parasitic|yanayin rayuwarsu]] kamar haka:
[[File:Cercarial LifeCycle.png|200px|right|thumb|yanayin rayuwar kwayar cutar ciwon tafki]]
# Da zarar an nutsar da kwai na schistosome cikin [[ruwa]], wani ɗan gajeren lokaci, ba ciyarwa ba, matakin rayuwa mai 'yanci wanda aka sani da [[miracidium]] ya fito. Miracidium yana amfani da [[Cilium|cilia]] don bin abubuwan sinadarai da na zahiri da ake tunanin zai ƙara yuwuwar samun babban masaukin baki na farko a cikin tsarin rayuwarsa, [[Ruwan ruwa katantanwa|katantanwa na ruwa mai daɗi]] .
# Bayan kamuwa da katantanwa, yana tasowa zuwa uwa [[Matakan hawan rayuwa na Apicomplexa|sporocyst]], wanda hakan yana haifar da [[Haihuwar asexual|haifuwa na jima'i]], wanda ya haifar da adadi mai yawa na 'ya'ya mata, wanda ba tare da jima'i ba ya haifar da wani ɗan gajeren lokaci, matakin rayuwa kyauta, [[cercaria]] .
# Cercariae yana amfani da abin da ke kama da wutsiya (sau da yawa ana cokali mai yatsa a cikin [[Halitta|nau'in halitta]] yana haifar da ƙaiƙayi na masu iyo) don yin iyo zuwa saman ruwa; kuma a yi amfani da alamu na zahiri da na sinadarai iri-iri domin gano na gaba kuma na ƙarshe (tabbatacciyar) mai masaukin baki a cikin zagayowar rayuwa, tsuntsu. Waɗannan tsutsa na iya haɗuwa da fatar ɗan wasan ninkaya da gangan. Cercaria yana shiga cikin fata kuma ya mutu a cikin fata nan da nan. Cercariae ba zai iya cutar da mutane ba, amma suna haifar da amsawar [[Kumburi|rigakafi]] . Wannan yanayin yana haifar da ƙaiƙayi [[Ƙunƙashi|masu ƙaiƙayi]] da farko a fata. A cikin sa'o'i, waɗannan tabo sun zama papules masu tasowa waɗanda suke da ƙaiƙayi. Kowane papule yayi daidai da wurin shigar parasite guda ɗaya.
# Bayan gano wani tsuntsu, kwayar cutar ta shiga cikin fata (yawanci ƙafafu), yana zubar da wutsiya mai yatsa a cikin tsari. A cikin tsarin jijiyoyin jini, tsutsotsin da ba su da girma ( [[Schystosomulum|schistosomula]] ) suna tasowa zuwa tsutsotsi maza da mata masu girma, ma'aurata da ƙaura ta hanyar tsarin jini na mai watsa shiri (ko tsarin jin tsoro idan akwai ''[[Trichobilharzia regenti|T. regenti]]'' ) zuwa wuri na ƙarshe (jijiya da ke ciyar da gastrointestinal tract) a ciki. jikin mai gida. A nan ne suke sanya ƙwai a cikin ƙananan jijiyoyi a cikin maƙarƙashiya na hanji daga cikin su suna shiga cikin lumen na hanji, kuma a jefa su cikin ruwa lokacin da tsuntsu ya yi bayan gida. Ɗaya daga cikin nau'in Turai, ''[[Trichobilharzia regenti]]'', a maimakon haka yana cutar da [[Kwayoyin halitta|ƙwayoyin]] [[hanci]] na tsuntsayen tsuntsaye da tsutsa daga ƙwai kai tsaye a cikin nama yayin shan / ciyar da tsuntsaye masu cutar. <ref>Brant S, Cohen A, James D, Hui L, Hom A, Loker E (2010). "Cercarial Dermatitis Transmitted by Exotic Marine Snail". ''Emerging Infectious Diseases''. '''16''' (9): 1357–65. doi:10.3201/eid1609.091664. PMC 3294964. <nowiki>PMID 20735918</nowiki></ref>
== Abubuwan daka iya taimakawa wurin kamuwar ciwo. ==
Yawancin mutane suna kamuwa da cutar bayan yin iyo a cikin koguna, tafkuna ko tafkuna masu tafiya a hankali. Wasu bincike dakin gwaje-gwaje sun nuna katantanwa suna zubar da cercariae sosai da safe da kuma ranakun rana, kuma shiga cikin ruwa a cikin waɗannan yanayi na iya ƙara haɗari. Tsawon lokacin yin iyo yana da alaƙa da haɗarin kamuwa da cuta a Turai <ref name="Chamot">Chamot E, Toscani L, Rougemont A (1998). "Public health importance and risk factors for cercarial dermatitis associated with swimming in Lake Leman at Geneva, Switzerland". ''Epidemiol. Infect''. '''120''' (3): 305–14. doi:10.1017/S0950268898008826. PMC 2809408. <nowiki>PMID 9692609</nowiki></ref> da Arewacin Amurka, <ref>Leighton BJ, Zervos S, Webster JM (2000). "Ecological factors in schistosome transmission, and an environmentally benign method for controlling snails in a recreational lake with a record of schistosome dermatitis". ''Parasitol. Int''. '''49''' (1): 9–17. doi:10.1016/S1383-5769(99)00034-3. <nowiki>PMID 10729712</nowiki></ref> da ruwa mara zurfi na iya ɗaukar nauyin cercariae sama da buɗaɗɗen ruwa a bakin teku. Ana tsammanin iskar da ke kan teku za ta sa cercariae ta taru tare da bakin teku. <ref name="leighton">Leighton BJ, Zervos S, Webster JM (2000). "Ecological factors in schistosome transmission, and an environmentally benign method for controlling snails in a recreational lake with a record of schistosome dermatitis". ''Parasitol. Int''. '''49''' (1): 9–17. doi:10.1016/S1383-5769(99)00034-3. <nowiki>PMID 10729712</nowiki></ref> Nazarin tafkuna da barkewar annoba a Turai da Arewacin Amurka sun gano lokuta inda haɗarin kamuwa da cutar ya bayyana a ko'ina ya rarraba a kusa da gefen ruwa <ref name="Chamot" /> da kuma lokutan da haɗarin ke ƙaruwa a cikin ƙaiƙayi na masu iyo "masu zafi". <ref name="leighton" /> Yara na iya kamuwa da kamuwa da cutar akai-akai kuma fiye da manya amma wannan yana iya nuna halinsu na yin iyo na tsawon lokaci a cikin teku, inda cercariae kuma ke maida hankali. <ref>Verbrugge LM, Rainey JJ, Reimink RL, Blankespoor HD (2004). "Prospective study of swimmer's itch incidence and severity". ''J. Parasitol''. '''90''' (4): 697–704. doi:10.1645/GE-237R. <nowiki>PMID 15357056</nowiki>. S2CID 43205388</ref> Abubuwan ƙarfafawa don shiga cikin mahaifa cikin fata mai masauki sun haɗa da [[Fatty acid|fatty acids]] [[Cikakken mai|marasa ƙarfi]], kamar [[Linoleic acid|linoleic]] da [[Α-Linolenic acid|linolenic]] acid. Ana samun waɗannan mahimman fatty acid a yawancin amfanin gona da ake ci, da man shuka da aka samu, da man rana da man shafawa dangane da mai.
== Manazarta. ==
o08kpdwvpz0mwz1694j5xvzdzgq4iox
971402
971401
2026-10-25T14:08:48Z
Salma Raddah
45959
971402
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
kaikayin tafki, '''cercarial dermatitis''' ko '''schistosome dermatitis''' cuta ce ta rashin lafiyar ɗan gajeren lokaci da ke samun fatar jikin mutum wanda ya kamu da kwayar cutar Tsargiya na ruwa, nau'in flatworm . Ya zama ruwan dare gama gari a cikin ruwan koramu, ƙanƙara da wuraren zama na ruwa a duniya. Abubuwan da ke faruwa na wannan yanayin na iya karuwa, ko da yake ana iya danganta wannan ga ingantacciyar kulawa da bayar da rahoto akan abinda ke faruwa . Duk da haka, ana ɗaukar yanayin a matsayin cuta wadda take tasowa yanzu . <ref>"Avian Schistosome Biodiversity". ''www.schistosomes.net''. Retrieved 2016-03-07.</ref>
Babban alamar ita ce kuraje ƙaiƙayi (fatar da ta tashi) wanda yawanci ke faruwa a cikin kwanaki 2, na kamuwa da cuta. Da farko, kurajen suna girma da sauri, sannan su juya zuwa [[Yanayin fata|macula]](wani nau'in kurji) a cikin kusan rabin sa'a. A cikin sa'o'i 10, zuwa 12, waɗannan sun zama papules masu ƙaiƙayi waɗanda ke kaiwa ga mafi muni a rana ta biyu ko ta uku. Papules suna ɓacewa a cikin makonni 1-2, to amma sakamakon na biyu daga karce na iya ci gaba da tsayi. Ƙunƙarar ƙaƙƙarfan ƙazanta, wanda ke tasowa bayan sa'o'i 48-72, yana hade da zafi da kumburin wuraren da aka shafa. <ref>"Avian Schistosome Biodiversity". ''www.schistosomes.net''. Retrieved 2016-03-07.</ref> Mutanen da suka kamu da kwayar cutar cercaria akai-akai suna haɓaka alamun bayyanar cututtuka tare da farawa da sauri. <ref name=":0">Bonamonte, D.; Romita, P.; Vestita, M.; Angelini, G. (2016). "Dermatitis Caused by Aquatic Worms". In Bonamonte, D.; Angelini, G. (eds.). ''Aquatic Dermatology''. Springer. p. 142. doi:10.1007/978-3-319-40615-2_9. ISBN 978-3-319-40615-2</ref>
Babu wani tasiri na dindindin ga mutane daga wannan yanayin. <ref>Macháček, Tomáš; Turjanicová, Libuše; Bulantová, Jana; Hrdý, Jiří; Horák, Petr; Mikeš, Libor (2018-10-09). "Cercarial dermatitis: a systematic follow-up study of human cases with implications for diagnostics". ''Parasitology Research''. '''117''' (12): 3881–3895. doi:10.1007/s00436-018-6095-0. ISSN 0932-0113. <nowiki>PMID 30302587</nowiki>. S2CID 52945883</ref> maganin Hydroxyzine da baki, wanda yake maganin antihistamine, wani lokaci ana rubutashi don magance ƙaiƙayi na masu iyo da irin wannan rashin lafiyar dermal. Bugu da ƙari, yin wanka a cikin oatmeal, soda burodi, ko gishiri na Epsom kuma na iya ba da taimako na bayyanar cututtuka. <ref>[https://www.cdc.gov/parasites/swimmersitch/faqs.html In CDC. "Swimmers Itch FAQS." retrieved May 12, 2014]</ref>
== Abinda ke kawo cuta. ==
[[File:Schistosomal cercaria.jpg|200px|right|thumb|kwayar cutar ciwon tafki]]
An san ciwon tafki tun farkon karni na 19, amma sai [[Parasite|a]] shekara ta 1928, wani masanin halitta ya gano cewa ciwon fatar na tafkin ya faru ne ta hanyar tsutsa na rukuni na tsutsotsi a cikin iyali Schistosomatidae . <ref>In CDC. "Swimmers Itch FAQS." retrieved May 12, 2014</ref> [[Halitta|Abubuwan]] da aka fi dangantawa da ƙaiƙayi na masu iyo a cikin mutane sune ''Trichobilharzia'' <ref name=":02">"Swimmer's Itch in Michigan" (PDF). State of Michigan. 2014. Retrieved 5 March 2015</ref> da ''Gigantobilharzia'' . Hakanan yana iya samuwa ta hanyar schistosome parasites na vertebrates waɗanda ba avian ba, irin su ''Schistosomatium douthitti'', wanda ke cutar da katantanwa da [[Rodent|rodents]] . Sauran [[Taxon|haraji]] da aka ruwaito sun haifar da dauki sun hada da ''Bilharziella polonica'' da ''Schistooma bovis'' . A cikin mahalli na ruwa, musamman tare da bakin teku, ƙaiƙayi na masu iyo na iya faruwa kuma. <ref name="Brant">Brant S, Cohen A, James D, Hui L, Hom A, Loker E (2010). "Cercarial Dermatitis Transmitted by Exotic Marine Snail". ''Emerging Infectious Diseases''. '''16''' (9): 1357–65. doi:10.3201/eid1609.091664. PMC 3294964. <nowiki>PMID 20735918</nowiki></ref>
Wadannan kwayoyin cuta suna amfani da [[Ruwan ruwa katantanwa|katantanwa na ruwa]] da katantanwa a matsayin runduna a cikin [[Juyin rayuwa na parasitic|yanayin rayuwarsu]] kamar haka:
[[File:Cercarial LifeCycle.png|200px|right|thumb|yanayin rayuwar kwayar cutar ciwon tafki]]
# Da zarar an nutsar da kwai na schistosome cikin [[ruwa]], wani ɗan gajeren lokaci, ba ciyarwa ba, matakin rayuwa mai 'yanci wanda aka sani da [[miracidium]] ya fito. Miracidium yana amfani da [[Cilium|cilia]] don bin abubuwan sinadarai da na zahiri da ake tunanin zai ƙara yuwuwar samun babban masaukin baki na farko a cikin tsarin rayuwarsa, [[Ruwan ruwa katantanwa|katantanwa na ruwa mai daɗi]] .
# Bayan kamuwa da katantanwa, yana tasowa zuwa uwa [[Matakan hawan rayuwa na Apicomplexa|sporocyst]], wanda hakan yana haifar da [[Haihuwar asexual|haifuwa na jima'i]], wanda ya haifar da adadi mai yawa na 'ya'ya mata, wanda ba tare da jima'i ba ya haifar da wani ɗan gajeren lokaci, matakin rayuwa kyauta, [[cercaria]] .
# Cercariae yana amfani da abin da ke kama da wutsiya (sau da yawa ana cokali mai yatsa a cikin [[Halitta|nau'in halitta]] yana haifar da ƙaiƙayi na masu iyo) don yin iyo zuwa saman ruwa; kuma a yi amfani da alamu na zahiri da na sinadarai iri-iri domin gano na gaba kuma na ƙarshe (tabbatacciyar) mai masaukin baki a cikin zagayowar rayuwa, tsuntsu. Waɗannan tsutsa na iya haɗuwa da fatar ɗan wasan ninkaya da gangan. Cercaria yana shiga cikin fata kuma ya mutu a cikin fata nan da nan. Cercariae ba zai iya cutar da mutane ba, amma suna haifar da amsawar [[Kumburi|rigakafi]] . Wannan yanayin yana haifar da ƙaiƙayi [[Ƙunƙashi|masu ƙaiƙayi]] da farko a fata. A cikin sa'o'i, waɗannan tabo sun zama papules masu tasowa waɗanda suke da ƙaiƙayi. Kowane papule yayi daidai da wurin shigar parasite guda ɗaya.
# Bayan gano wani tsuntsu, kwayar cutar ta shiga cikin fata (yawanci ƙafafu), yana zubar da wutsiya mai yatsa a cikin tsari. A cikin tsarin jijiyoyin jini, tsutsotsin da ba su da girma ( [[Schystosomulum|schistosomula]] ) suna tasowa zuwa tsutsotsi maza da mata masu girma, ma'aurata da ƙaura ta hanyar tsarin jini na mai watsa shiri (ko tsarin jin tsoro idan akwai ''[[Trichobilharzia regenti|T. regenti]]'' ) zuwa wuri na ƙarshe (jijiya da ke ciyar da gastrointestinal tract) a ciki. jikin mai gida. A nan ne suke sanya ƙwai a cikin ƙananan jijiyoyi a cikin maƙarƙashiya na hanji daga cikin su suna shiga cikin lumen na hanji, kuma a jefa su cikin ruwa lokacin da tsuntsu ya yi bayan gida. Ɗaya daga cikin nau'in Turai, ''[[Trichobilharzia regenti]]'', a maimakon haka yana cutar da [[Kwayoyin halitta|ƙwayoyin]] [[hanci]] na tsuntsayen tsuntsaye da tsutsa daga ƙwai kai tsaye a cikin nama yayin shan / ciyar da tsuntsaye masu cutar. <ref>Brant S, Cohen A, James D, Hui L, Hom A, Loker E (2010). "Cercarial Dermatitis Transmitted by Exotic Marine Snail". ''Emerging Infectious Diseases''. '''16''' (9): 1357–65. doi:10.3201/eid1609.091664. PMC 3294964. <nowiki>PMID 20735918</nowiki></ref>
== Abubuwan daka iya taimakawa wurin kamuwar ciwo. ==
Yawancin mutane suna kamuwa da cutar bayan yin iyo a cikin koguna, tafkuna ko tafkuna masu tafiya a hankali. Wasu bincike dakin gwaje-gwaje sun nuna katantanwa suna zubar da cercariae sosai da safe da kuma ranakun rana, kuma shiga cikin ruwa a cikin waɗannan yanayi na iya ƙara haɗari. Tsawon lokacin yin iyo yana da alaƙa da haɗarin kamuwa da cuta a Turai <ref name="Chamot">Chamot E, Toscani L, Rougemont A (1998). "Public health importance and risk factors for cercarial dermatitis associated with swimming in Lake Leman at Geneva, Switzerland". ''Epidemiol. Infect''. '''120''' (3): 305–14. doi:10.1017/S0950268898008826. PMC 2809408. <nowiki>PMID 9692609</nowiki></ref> da Arewacin Amurka, <ref>Leighton BJ, Zervos S, Webster JM (2000). "Ecological factors in schistosome transmission, and an environmentally benign method for controlling snails in a recreational lake with a record of schistosome dermatitis". ''Parasitol. Int''. '''49''' (1): 9–17. doi:10.1016/S1383-5769(99)00034-3. <nowiki>PMID 10729712</nowiki></ref> da ruwa mara zurfi na iya ɗaukar nauyin cercariae sama da buɗaɗɗen ruwa a bakin teku. Ana tsammanin iskar da ke kan teku za ta sa cercariae ta taru tare da bakin teku. <ref name="leighton">Leighton BJ, Zervos S, Webster JM (2000). "Ecological factors in schistosome transmission, and an environmentally benign method for controlling snails in a recreational lake with a record of schistosome dermatitis". ''Parasitol. Int''. '''49''' (1): 9–17. doi:10.1016/S1383-5769(99)00034-3. <nowiki>PMID 10729712</nowiki></ref> Nazarin tafkuna da barkewar annoba a Turai da Arewacin Amurka sun gano lokuta inda haɗarin kamuwa da cutar ya bayyana a ko'ina ya rarraba a kusa da gefen ruwa <ref name="Chamot" /> da kuma lokutan da haɗarin ke ƙaruwa a cikin ƙaiƙayi na masu iyo "masu zafi". <ref name="leighton" /> Yara na iya kamuwa da kamuwa da cutar akai-akai kuma fiye da manya amma wannan yana iya nuna halinsu na yin iyo na tsawon lokaci a cikin teku, inda cercariae kuma ke maida hankali. <ref>Verbrugge LM, Rainey JJ, Reimink RL, Blankespoor HD (2004). "Prospective study of swimmer's itch incidence and severity". ''J. Parasitol''. '''90''' (4): 697–704. doi:10.1645/GE-237R. <nowiki>PMID 15357056</nowiki>. S2CID 43205388</ref> Abubuwan ƙarfafawa don shiga cikin mahaifa cikin fata mai masauki sun haɗa da [[Fatty acid|fatty acids]] [[Cikakken mai|marasa ƙarfi]], kamar [[Linoleic acid|linoleic]] da [[Α-Linolenic acid|linolenic]] acid. Ana samun waɗannan mahimman fatty acid a yawancin amfanin gona da ake ci, da man shuka da aka samu, da man rana da man shafawa dangane da mai.
== Manazarta. ==
2qid4wsoxw42vfa0d3vlw5aij95wc2i
971403
971402
2026-10-25T14:11:28Z
Salma Raddah
45959
971403
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
kaikayin tafki, '''cercarial dermatitis''' ko '''schistosome dermatitis''' cuta ce ta rashin lafiyar ɗan gajeren lokaci da ke samun fatar jikin mutum wanda ya kamu da kwayar cutar Tsargiya na ruwa, nau'in flatworm . Ya zama ruwan dare gama gari a cikin ruwan koramu, ƙanƙara da wuraren zama na ruwa a duniya. Abubuwan da ke faruwa na wannan yanayin na iya karuwa, ko da yake ana iya danganta wannan ga ingantacciyar kulawa da bayar da rahoto akan abinda ke faruwa . Duk da haka, ana ɗaukar yanayin a matsayin cuta wadda take tasowa yanzu . <ref>"Avian Schistosome Biodiversity". ''www.schistosomes.net''. Retrieved 2016-03-07.</ref>
Babban alamar ita ce kuraje ƙaiƙayi (fatar da ta tashi) wanda yawanci ke faruwa a cikin kwanaki 2, na kamuwa da cuta. Da farko, kurajen suna girma da sauri, sannan su juya zuwa [[Yanayin fata|macula]](wani nau'in kurji) a cikin kusan rabin sa'a. A cikin sa'o'i 10, zuwa 12, waɗannan sun zama papules masu ƙaiƙayi waɗanda ke kaiwa ga mafi muni a rana ta biyu ko ta uku. Papules suna ɓacewa a cikin makonni 1-2, to amma sakamakon na biyu daga karce na iya ci gaba da tsayi. Ƙunƙarar ƙaƙƙarfan ƙazanta, wanda ke tasowa bayan sa'o'i 48-72, yana hade da zafi da kumburin wuraren da aka shafa. <ref>"Avian Schistosome Biodiversity". ''www.schistosomes.net''. Retrieved 2016-03-07.</ref> Mutanen da suka kamu da kwayar cutar cercaria akai-akai suna haɓaka alamun bayyanar cututtuka tare da farawa da sauri. <ref name=":0">Bonamonte, D.; Romita, P.; Vestita, M.; Angelini, G. (2016). "Dermatitis Caused by Aquatic Worms". In Bonamonte, D.; Angelini, G. (eds.). ''Aquatic Dermatology''. Springer. p. 142. doi:10.1007/978-3-319-40615-2_9. ISBN 978-3-319-40615-2</ref>
Babu wani tasiri na dindindin ga mutane daga wannan yanayin. <ref>Macháček, Tomáš; Turjanicová, Libuše; Bulantová, Jana; Hrdý, Jiří; Horák, Petr; Mikeš, Libor (2018-10-09). "Cercarial dermatitis: a systematic follow-up study of human cases with implications for diagnostics". ''Parasitology Research''. '''117''' (12): 3881–3895. doi:10.1007/s00436-018-6095-0. ISSN 0932-0113. <nowiki>PMID 30302587</nowiki>. S2CID 52945883</ref> maganin Hydroxyzine da baki, wanda yake maganin antihistamine, wani lokaci ana rubutashi don magance ƙaiƙayi na masu iyo da irin wannan rashin lafiyar dermal. Bugu da ƙari, yin wanka a cikin oatmeal, soda burodi, ko gishiri na Epsom kuma na iya ba da taimako na bayyanar cututtuka. <ref>[https://www.cdc.gov/parasites/swimmersitch/faqs.html In CDC. "Swimmers Itch FAQS." retrieved May 12, 2014]</ref>
== Abinda ke kawo cuta. ==
[[File:Schistosomal cercaria.jpg|200px|right|thumb|kwayar cutar ciwon tafki]]
An san ciwon tafki tun farkon karni na 19, amma sai [[Parasite|a]] shekara ta 1928, wani masanin halitta ya gano cewa ciwon fatar na tafkin ya faru ne ta hanyar tsutsa na rukuni na tsutsotsi a cikin iyali Schistosomatidae . <ref>In CDC. "Swimmers Itch FAQS." retrieved May 12, 2014</ref> [[Halitta|Abubuwan]] da aka fi dangantawa da ƙaiƙayi na masu iyo a cikin mutane sune ''Trichobilharzia'' <ref name=":02">"Swimmer's Itch in Michigan" (PDF). State of Michigan. 2014. Retrieved 5 March 2015</ref> da ''Gigantobilharzia'' . Hakanan yana iya samuwa ta hanyar schistosome parasites na vertebrates waɗanda ba avian ba, irin su ''Schistosomatium douthitti'', wanda ke cutar da katantanwa da rodents . Sauran haraji da aka ruwaito sun haifar da dauki sun hada da ''Bilharziella polonica'' da ''Schistooma bovis'' . A cikin mahalli na ruwa, musamman tare da bakin teku, ƙaiƙayi na masu iyo na iya faruwa kuma. <ref name="Brant">Brant S, Cohen A, James D, Hui L, Hom A, Loker E (2010). "Cercarial Dermatitis Transmitted by Exotic Marine Snail". ''Emerging Infectious Diseases''. '''16''' (9): 1357–65. doi:10.3201/eid1609.091664. PMC 3294964. <nowiki>PMID 20735918</nowiki></ref>
Wadannan kwayoyin cuta suna amfani da katantanwa na ruwa da katantanwa a matsayin runduna a cikin yanayin rayuwarsu kamar haka:
[[File:Cercarial LifeCycle.png|200px|right|thumb|yanayin rayuwar kwayar cutar ciwon tafki]]
# Da zarar an nutsar da kwai na schistosome cikin [[ruwa]], wani ɗan gajeren lokaci, ba ciyarwa ba, matakin rayuwa mai 'yanci wanda aka sani da miracidium ya fito. Miracidium yana amfani da [[Cilium|cilia]] don bin abubuwan sinadarai da na zahiri da ake tunanin zai ƙara yuwuwar samun babban masaukin baki na farko a cikin tsarin rayuwarsa, katantanwa na ruwa mai daɗi .
# Bayan kamuwa da katantanwa, yana tasowa zuwa uwa sporocyst, wanda hakan yana haifar da haifuwa na jima'i, wanda ya haifar da adadi mai yawa na 'ya'ya mata, wanda ba tare da jima'i ba ya haifar da wani ɗan gajeren lokaci, matakin rayuwa kyauta, cercaria .
# Cercariae yana amfani da abin da ke kama da wutsiya (sau da yawa ana cokali mai yatsa a cikin [[Halitta|nau'in halitta]] yana haifar da ƙaiƙayi na masu iyo) don yin iyo zuwa saman ruwa; kuma a yi amfani da alamu na zahiri da na sinadarai iri-iri domin gano na gaba kuma na ƙarshe (tabbatacciyar) mai masaukin baki a cikin zagayowar rayuwa, tsuntsu. Waɗannan tsutsa na iya haɗuwa da fatar ɗan wasan ninkaya da gangan. Cercaria yana shiga cikin fata kuma ya mutu a cikin fata nan da nan. Cercariae ba zai iya cutar da mutane ba, amma suna haifar da amsawar [[Kumburi|rigakafi]] . Wannan yanayin yana haifar da ƙaiƙayi masu ƙaiƙayi da farko a fata. A cikin sa'o'i, waɗannan tabo sun zama papules masu tasowa waɗanda suke da ƙaiƙayi. Kowane papule yayi daidai da wurin shigar parasite guda ɗaya.
# Bayan gano wani tsuntsu, kwayar cutar ta shiga cikin fata (yawanci ƙafafu), yana zubar da wutsiya mai yatsa a cikin tsari. A cikin tsarin jijiyoyin jini, tsutsotsin da ba su da girma ( schistosomula ) suna tasowa zuwa tsutsotsi maza da mata masu girma, ma'aurata da ƙaura ta hanyar tsarin jini na mai watsa shiri (ko tsarin jin tsoro idan akwai ''T. regenti'' ) zuwa wuri na ƙarshe (jijiya da ke ciyar da gastrointestinal tract) a ciki. jikin mai gida. A nan ne suke sanya ƙwai a cikin ƙananan jijiyoyi a cikin maƙarƙashiya na hanji daga cikin su suna shiga cikin lumen na hanji, kuma a jefa su cikin ruwa lokacin da tsuntsu ya yi bayan gida. Ɗaya daga cikin nau'in Turai, ''[[Trichobilharzia regenti]]'', a maimakon haka yana cutar da [[Kwayoyin halitta|ƙwayoyin]] [[hanci]] na tsuntsayen tsuntsaye da tsutsa daga ƙwai kai tsaye a cikin nama yayin shan / ciyar da tsuntsaye masu cutar. <ref>Brant S, Cohen A, James D, Hui L, Hom A, Loker E (2010). "Cercarial Dermatitis Transmitted by Exotic Marine Snail". ''Emerging Infectious Diseases''. '''16''' (9): 1357–65. doi:10.3201/eid1609.091664. PMC 3294964. <nowiki>PMID 20735918</nowiki></ref>
== Abubuwan daka iya taimakawa wurin kamuwar ciwo. ==
Yawancin mutane suna kamuwa da cutar bayan yin iyo a cikin koguna, tafkuna ko tafkuna masu tafiya a hankali. Wasu bincike dakin gwaje-gwaje sun nuna katantanwa suna zubar da cercariae sosai da safe da kuma ranakun rana, kuma shiga cikin ruwa a cikin waɗannan yanayi na iya ƙara haɗari. Tsawon lokacin yin iyo yana da alaƙa da haɗarin kamuwa da cuta a Turai <ref name="Chamot">Chamot E, Toscani L, Rougemont A (1998). "Public health importance and risk factors for cercarial dermatitis associated with swimming in Lake Leman at Geneva, Switzerland". ''Epidemiol. Infect''. '''120''' (3): 305–14. doi:10.1017/S0950268898008826. PMC 2809408. <nowiki>PMID 9692609</nowiki></ref> da Arewacin Amurka, <ref>Leighton BJ, Zervos S, Webster JM (2000). "Ecological factors in schistosome transmission, and an environmentally benign method for controlling snails in a recreational lake with a record of schistosome dermatitis". ''Parasitol. Int''. '''49''' (1): 9–17. doi:10.1016/S1383-5769(99)00034-3. <nowiki>PMID 10729712</nowiki></ref> da ruwa mara zurfi na iya ɗaukar nauyin cercariae sama da buɗaɗɗen ruwa a bakin teku. Ana tsammanin iskar da ke kan teku za ta sa cercariae ta taru tare da bakin teku. <ref name="leighton">Leighton BJ, Zervos S, Webster JM (2000). "Ecological factors in schistosome transmission, and an environmentally benign method for controlling snails in a recreational lake with a record of schistosome dermatitis". ''Parasitol. Int''. '''49''' (1): 9–17. doi:10.1016/S1383-5769(99)00034-3. <nowiki>PMID 10729712</nowiki></ref> Nazarin tafkuna da barkewar annoba a Turai da Arewacin Amurka sun gano lokuta inda haɗarin kamuwa da cutar ya bayyana a ko'ina ya rarraba a kusa da gefen ruwa <ref name="Chamot" /> da kuma lokutan da haɗarin ke ƙaruwa a cikin ƙaiƙayi na masu iyo "masu zafi". <ref name="leighton" /> Yara na iya kamuwa da kamuwa da cutar akai-akai kuma fiye da manya amma wannan yana iya nuna halinsu na yin iyo na tsawon lokaci a cikin teku, inda cercariae kuma ke maida hankali. <ref>Verbrugge LM, Rainey JJ, Reimink RL, Blankespoor HD (2004). "Prospective study of swimmer's itch incidence and severity". ''J. Parasitol''. '''90''' (4): 697–704. doi:10.1645/GE-237R. <nowiki>PMID 15357056</nowiki>. S2CID 43205388</ref> Abubuwan ƙarfafawa don shiga cikin mahaifa cikin fata mai masauki sun haɗa da [[Fatty acid|fatty acids]] [[Cikakken mai|marasa ƙarfi]], kamar [[Linoleic acid|linoleic]] da [[Α-Linolenic acid|linolenic]] acid. Ana samun waɗannan mahimman fatty acid a yawancin amfanin gona da ake ci, da man shuka da aka samu, da man rana da man shafawa dangane da mai.
== Manazarta. ==
imhllrnb2jf7ajex9l87ujpyn907spn
971404
971403
2026-10-25T14:12:28Z
Salma Raddah
45959
971404
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
kaikayin tafki, '''cercarial dermatitis''' ko '''schistosome dermatitis''' cuta ce ta rashin lafiyar ɗan gajeren lokaci da ke samun fatar jikin mutum wanda ya kamu da kwayar cutar Tsargiya na ruwa, nau'in flatworm . Ya zama ruwan dare gama gari a cikin ruwan koramu, ƙanƙara da wuraren zama na ruwa a duniya. Abubuwan da ke faruwa na wannan yanayin na iya karuwa, ko da yake ana iya danganta wannan ga ingantacciyar kulawa da bayar da rahoto akan abinda ke faruwa . Duk da haka, ana ɗaukar yanayin a matsayin cuta wadda take tasowa yanzu . <ref>"Avian Schistosome Biodiversity". ''www.schistosomes.net''. Retrieved 2016-03-07.</ref>
Babban alamar ita ce kuraje ƙaiƙayi (fatar da ta tashi) wanda yawanci ke faruwa a cikin kwanaki 2, na kamuwa da cuta. Da farko, kurajen suna girma da sauri, sannan su juya zuwa [[Yanayin fata|macula]](wani nau'in kurji) a cikin kusan rabin sa'a. A cikin sa'o'i 10, zuwa 12, waɗannan sun zama papules masu ƙaiƙayi waɗanda ke kaiwa ga mafi muni a rana ta biyu ko ta uku. Papules suna ɓacewa a cikin makonni 1-2, to amma sakamakon na biyu daga karce na iya ci gaba da tsayi. Ƙunƙarar ƙaƙƙarfan ƙazanta, wanda ke tasowa bayan sa'o'i 48-72, yana hade da zafi da kumburin wuraren da aka shafa. <ref>"Avian Schistosome Biodiversity". ''www.schistosomes.net''. Retrieved 2016-03-07.</ref> Mutanen da suka kamu da kwayar cutar cercaria akai-akai suna haɓaka alamun bayyanar cututtuka tare da farawa da sauri. <ref name=":0">Bonamonte, D.; Romita, P.; Vestita, M.; Angelini, G. (2016). "Dermatitis Caused by Aquatic Worms". In Bonamonte, D.; Angelini, G. (eds.). ''Aquatic Dermatology''. Springer. p. 142. doi:10.1007/978-3-319-40615-2_9. ISBN 978-3-319-40615-2</ref>
Babu wani tasiri na dindindin ga mutane daga wannan yanayin. <ref>Macháček, Tomáš; Turjanicová, Libuše; Bulantová, Jana; Hrdý, Jiří; Horák, Petr; Mikeš, Libor (2018-10-09). "Cercarial dermatitis: a systematic follow-up study of human cases with implications for diagnostics". ''Parasitology Research''. '''117''' (12): 3881–3895. doi:10.1007/s00436-018-6095-0. ISSN 0932-0113. <nowiki>PMID 30302587</nowiki>. S2CID 52945883</ref> maganin Hydroxyzine da baki, wanda yake maganin antihistamine, wani lokaci ana rubutashi don magance ƙaiƙayi na masu iyo da irin wannan rashin lafiyar dermal. Bugu da ƙari, yin wanka a cikin oatmeal, soda burodi, ko gishiri na Epsom kuma na iya ba da taimako na bayyanar cututtuka. <ref>[https://www.cdc.gov/parasites/swimmersitch/faqs.html In CDC. "Swimmers Itch FAQS." retrieved May 12, 2014]</ref>
== Abinda ke kawo cuta. ==
[[File:Schistosomal cercaria.jpg|200px|right|thumb|kwayar cutar ciwon tafki]]
An san ciwon tafki tun farkon karni na 19, amma sai [[Parasite|a]] shekara ta 1928, wani masanin halitta ya gano cewa ciwon fatar na tafkin ya faru ne ta hanyar tsutsa na rukuni na tsutsotsi a cikin iyali Schistosomatidae . <ref>In CDC. "Swimmers Itch FAQS." retrieved May 12, 2014</ref> [[Halitta|Abubuwan]] da aka fi dangantawa da ƙaiƙayi na masu iyo a cikin mutane sune ''Trichobilharzia'' <ref name=":02">"Swimmer's Itch in Michigan" (PDF). State of Michigan. 2014. Retrieved 5 March 2015</ref> da ''Gigantobilharzia'' . Hakanan yana iya samuwa ta hanyar schistosome parasites na vertebrates waɗanda ba avian ba, irin su ''Schistosomatium douthitti'', wanda ke cutar da katantanwa da rodents . Sauran haraji da aka ruwaito sun haifar da dauki sun hada da ''Bilharziella polonica'' da ''Schistooma bovis'' . A cikin mahalli na ruwa, musamman tare da bakin teku, ƙaiƙayi na masu iyo na iya faruwa kuma. <ref name="Brant">Brant S, Cohen A, James D, Hui L, Hom A, Loker E (2010). "Cercarial Dermatitis Transmitted by Exotic Marine Snail". ''Emerging Infectious Diseases''. '''16''' (9): 1357–65. doi:10.3201/eid1609.091664. PMC 3294964. <nowiki>PMID 20735918</nowiki></ref>
Wadannan kwayoyin cuta suna amfani da katantanwa na ruwa da katantanwa a matsayin runduna a cikin yanayin rayuwarsu kamar haka:
[[File:Cercarial LifeCycle.png|200px|right|thumb|yanayin rayuwar kwayar cutar ciwon tafki]]
# Da zarar an nutsar da kwai na schistosome cikin [[ruwa]], wani ɗan gajeren lokaci, ba ciyarwa ba, matakin rayuwa mai 'yanci wanda aka sani da miracidium ya fito. Miracidium yana amfani da cilia don bin abubuwan sinadarai da na zahiri da ake tunanin zai ƙara yuwuwar samun babban masaukin baki na farko a cikin tsarin rayuwarsa, katantanwa na ruwa mai daɗi .
# Bayan kamuwa da katantanwa, yana tasowa zuwa uwa sporocyst, wanda hakan yana haifar da haifuwa na jima'i, wanda ya haifar da adadi mai yawa na 'ya'ya mata, wanda ba tare da jima'i ba ya haifar da wani ɗan gajeren lokaci, matakin rayuwa kyauta, cercaria .
# Cercariae yana amfani da abin da ke kama da wutsiya (sau da yawa ana cokali mai yatsa a cikin [[Halitta|nau'in halitta]] yana haifar da ƙaiƙayi na masu iyo) don yin iyo zuwa saman ruwa; kuma a yi amfani da alamu na zahiri da na sinadarai iri-iri domin gano na gaba kuma na ƙarshe (tabbatacciyar) mai masaukin baki a cikin zagayowar rayuwa, tsuntsu. Waɗannan tsutsa na iya haɗuwa da fatar ɗan wasan ninkaya da gangan. Cercaria yana shiga cikin fata kuma ya mutu a cikin fata nan da nan. Cercariae ba zai iya cutar da mutane ba, amma suna haifar da amsawar [[Kumburi|rigakafi]] . Wannan yanayin yana haifar da ƙaiƙayi masu ƙaiƙayi da farko a fata. A cikin sa'o'i, waɗannan tabo sun zama papules masu tasowa waɗanda suke da ƙaiƙayi. Kowane papule yayi daidai da wurin shigar parasite guda ɗaya.
# Bayan gano wani tsuntsu, kwayar cutar ta shiga cikin fata (yawanci ƙafafu), yana zubar da wutsiya mai yatsa a cikin tsari. A cikin tsarin jijiyoyin jini, tsutsotsin da ba su da girma ( schistosomula ) suna tasowa zuwa tsutsotsi maza da mata masu girma, ma'aurata da ƙaura ta hanyar tsarin jini na mai watsa shiri (ko tsarin jin tsoro idan akwai ''T. regenti'' ) zuwa wuri na ƙarshe (jijiya da ke ciyar da gastrointestinal tract) a ciki. jikin mai gida. A nan ne suke sanya ƙwai a cikin ƙananan jijiyoyi a cikin maƙarƙashiya na hanji daga cikin su suna shiga cikin lumen na hanji, kuma a jefa su cikin ruwa lokacin da tsuntsu ya yi bayan gida. Ɗaya daga cikin nau'in Turai, ''Trichobilharzia regenti'', a maimakon haka yana cutar da [[Kwayoyin halitta|ƙwayoyin]] hanci na tsuntsayen tsuntsaye da tsutsa daga ƙwai kai tsaye a cikin nama yayin shan / ciyar da tsuntsaye masu cutar. <ref>Brant S, Cohen A, James D, Hui L, Hom A, Loker E (2010). "Cercarial Dermatitis Transmitted by Exotic Marine Snail". ''Emerging Infectious Diseases''. '''16''' (9): 1357–65. doi:10.3201/eid1609.091664. PMC 3294964. <nowiki>PMID 20735918</nowiki></ref>
== Abubuwan daka iya taimakawa wurin kamuwar ciwo. ==
Yawancin mutane suna kamuwa da cutar bayan yin iyo a cikin koguna, tafkuna ko tafkuna masu tafiya a hankali. Wasu bincike dakin gwaje-gwaje sun nuna katantanwa suna zubar da cercariae sosai da safe da kuma ranakun rana, kuma shiga cikin ruwa a cikin waɗannan yanayi na iya ƙara haɗari. Tsawon lokacin yin iyo yana da alaƙa da haɗarin kamuwa da cuta a Turai <ref name="Chamot">Chamot E, Toscani L, Rougemont A (1998). "Public health importance and risk factors for cercarial dermatitis associated with swimming in Lake Leman at Geneva, Switzerland". ''Epidemiol. Infect''. '''120''' (3): 305–14. doi:10.1017/S0950268898008826. PMC 2809408. <nowiki>PMID 9692609</nowiki></ref> da Arewacin Amurka, <ref>Leighton BJ, Zervos S, Webster JM (2000). "Ecological factors in schistosome transmission, and an environmentally benign method for controlling snails in a recreational lake with a record of schistosome dermatitis". ''Parasitol. Int''. '''49''' (1): 9–17. doi:10.1016/S1383-5769(99)00034-3. <nowiki>PMID 10729712</nowiki></ref> da ruwa mara zurfi na iya ɗaukar nauyin cercariae sama da buɗaɗɗen ruwa a bakin teku. Ana tsammanin iskar da ke kan teku za ta sa cercariae ta taru tare da bakin teku. <ref name="leighton">Leighton BJ, Zervos S, Webster JM (2000). "Ecological factors in schistosome transmission, and an environmentally benign method for controlling snails in a recreational lake with a record of schistosome dermatitis". ''Parasitol. Int''. '''49''' (1): 9–17. doi:10.1016/S1383-5769(99)00034-3. <nowiki>PMID 10729712</nowiki></ref> Nazarin tafkuna da barkewar annoba a Turai da Arewacin Amurka sun gano lokuta inda haɗarin kamuwa da cutar ya bayyana a ko'ina ya rarraba a kusa da gefen ruwa <ref name="Chamot" /> da kuma lokutan da haɗarin ke ƙaruwa a cikin ƙaiƙayi na masu iyo "masu zafi". <ref name="leighton" /> Yara na iya kamuwa da kamuwa da cutar akai-akai kuma fiye da manya amma wannan yana iya nuna halinsu na yin iyo na tsawon lokaci a cikin teku, inda cercariae kuma ke maida hankali. <ref>Verbrugge LM, Rainey JJ, Reimink RL, Blankespoor HD (2004). "Prospective study of swimmer's itch incidence and severity". ''J. Parasitol''. '''90''' (4): 697–704. doi:10.1645/GE-237R. <nowiki>PMID 15357056</nowiki>. S2CID 43205388</ref> Abubuwan ƙarfafawa don shiga cikin mahaifa cikin fata mai masauki sun haɗa da fatty acids marasa ƙarfi, kamar linoleic da linolenic acid. Ana samun waɗannan mahimman fatty acid a yawancin amfanin gona da ake ci, da man shuka da aka samu, da man rana da man shafawa dangane da mai.
== Manazarta. ==
gz8zw240chori2uxfpkkfr9smpw97ri
971405
971404
2026-10-25T14:13:59Z
Salma Raddah
45959
971405
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
kaikayin tafki, '''cercarial dermatitis''' ko '''schistosome dermatitis''' cuta ce ta rashin lafiyar ɗan gajeren lokaci da ke samun fatar jikin mutum wanda ya kamu da kwayar cutar Tsargiya na ruwa, nau'in flatworm . Ya zama ruwan dare gama gari a cikin ruwan koramu, ƙanƙara da wuraren zama na ruwa a duniya. Abubuwan da ke faruwa na wannan yanayin na iya karuwa, ko da yake ana iya danganta wannan ga ingantacciyar kulawa da bayar da rahoto akan abinda ke faruwa . Duk da haka, ana ɗaukar yanayin a matsayin cuta wadda take tasowa yanzu.<ref>"Avian Schistosome Biodiversity". ''www.schistosomes.net''. Retrieved 2016-03-07.</ref>
Babban alamar ita ce kuraje ƙaiƙayi (fatar da ta tashi) wanda yawanci ke faruwa a cikin kwanaki 2, na kamuwa da cuta. Da farko, kurajen suna girma da sauri, sannan su juya zuwa [[Yanayin fata|macula]](wani nau'in kurji) a cikin kusan rabin sa'a. A cikin sa'o'i 10, zuwa 12, waɗannan sun zama papules masu ƙaiƙayi waɗanda ke kaiwa ga mafi muni a rana ta biyu ko ta uku. Papules suna ɓacewa a cikin makonni 1-2, to amma sakamakon na biyu daga karce na iya ci gaba da tsayi. Ƙunƙarar ƙaƙƙarfan ƙazanta, wanda ke tasowa bayan sa'o'i 48-72, yana hade da zafi da kumburin wuraren da aka shafa. <ref>"Avian Schistosome Biodiversity". ''www.schistosomes.net''. Retrieved 2016-03-07.</ref> Mutanen da suka kamu da kwayar cutar cercaria akai-akai suna haɓaka alamun bayyanar cututtuka tare da farawa da sauri.<ref name=":0">Bonamonte, D.; Romita, P.; Vestita, M.; Angelini, G. (2016). "Dermatitis Caused by Aquatic Worms". In Bonamonte, D.; Angelini, G. (eds.). ''Aquatic Dermatology''. Springer. p. 142. doi:10.1007/978-3-319-40615-2_9. ISBN 978-3-319-40615-2</ref>
Babu wani tasiri na dindindin ga mutane daga wannan yanayin.<ref>Macháček, Tomáš; Turjanicová, Libuše; Bulantová, Jana; Hrdý, Jiří; Horák, Petr; Mikeš, Libor (2018-10-09). "Cercarial dermatitis: a systematic follow-up study of human cases with implications for diagnostics". ''Parasitology Research''. '''117''' (12): 3881–3895. doi:10.1007/s00436-018-6095-0. ISSN 0932-0113. <nowiki>PMID 30302587</nowiki>. S2CID 52945883</ref> maganin Hydroxyzine da baki, wanda yake maganin antihistamine, wani lokaci ana rubutashi don magance ƙaiƙayi na masu iyo da irin wannan rashin lafiyar dermal. Bugu da ƙari, yin wanka a cikin oatmeal, soda burodi, ko gishiri na Epsom kuma na iya ba da taimako na bayyanar cututtuka.<ref>[https://www.cdc.gov/parasites/swimmersitch/faqs.html In CDC. "Swimmers Itch FAQS." retrieved May 12, 2014]</ref>
== Abinda ke kawo cuta. ==
[[File:Schistosomal cercaria.jpg|200px|right|thumb|kwayar cutar ciwon tafki]]
An san ciwon tafki tun farkon karni na 19, amma sai a shekara ta 1928, wani masanin halitta ya gano cewa ciwon fatar na tafkin ya faru ne ta hanyar tsutsa na rukuni na tsutsotsi a cikin iyali Schistosomatidae.<ref>In CDC. "Swimmers Itch FAQS." retrieved May 12, 2014</ref> [[Halitta|Abubuwan]] da aka fi dangantawa da ƙaiƙayi na masu iyo a cikin mutane sune ''Trichobilharzia'' <ref name=":02">"Swimmer's Itch in Michigan" (PDF). State of Michigan. 2014. Retrieved 5 March 2015</ref> da ''Gigantobilharzia'' . Hakanan yana iya samuwa ta hanyar schistosome parasites na vertebrates waɗanda ba avian ba, irin su ''Schistosomatium douthitti'', wanda ke cutar da katantanwa da rodents . Sauran haraji da aka ruwaito sun haifar da dauki sun hada da ''Bilharziella polonica'' da ''Schistooma bovis''. A cikin mahalli na ruwa, musamman tare da bakin teku, ƙaiƙayi na masu iyo na iya faruwa kuma.<ref name="Brant">Brant S, Cohen A, James D, Hui L, Hom A, Loker E (2010). "Cercarial Dermatitis Transmitted by Exotic Marine Snail". ''Emerging Infectious Diseases''. '''16''' (9): 1357–65. doi:10.3201/eid1609.091664. PMC 3294964. <nowiki>PMID 20735918</nowiki></ref>
Wadannan kwayoyin cuta suna amfani da katantanwa na ruwa da katantanwa a matsayin runduna a cikin yanayin rayuwarsu kamar haka:
[[File:Cercarial LifeCycle.png|200px|right|thumb|yanayin rayuwar kwayar cutar ciwon tafki]]
# Da zarar an nutsar da kwai na schistosome cikin [[ruwa]], wani ɗan gajeren lokaci, ba ciyarwa ba, matakin rayuwa mai 'yanci wanda aka sani da miracidium ya fito. Miracidium yana amfani da cilia don bin abubuwan sinadarai da na zahiri da ake tunanin zai ƙara yuwuwar samun babban masaukin baki na farko a cikin tsarin rayuwarsa, katantanwa na ruwa mai daɗi .
# Bayan kamuwa da katantanwa, yana tasowa zuwa uwa sporocyst, wanda hakan yana haifar da haifuwa na jima'i, wanda ya haifar da adadi mai yawa na 'ya'ya mata, wanda ba tare da jima'i ba ya haifar da wani ɗan gajeren lokaci, matakin rayuwa kyauta, cercaria .
# Cercariae yana amfani da abin da ke kama da wutsiya (sau da yawa ana cokali mai yatsa a cikin [[Halitta|nau'in halitta]] yana haifar da ƙaiƙayi na masu iyo) don yin iyo zuwa saman ruwa; kuma a yi amfani da alamu na zahiri da na sinadarai iri-iri domin gano na gaba kuma na ƙarshe (tabbatacciyar) mai masaukin baki a cikin zagayowar rayuwa, tsuntsu. Waɗannan tsutsa na iya haɗuwa da fatar ɗan wasan ninkaya da gangan. Cercaria yana shiga cikin fata kuma ya mutu a cikin fata nan da nan. Cercariae ba zai iya cutar da mutane ba, amma suna haifar da amsawar [[Kumburi|rigakafi]] . Wannan yanayin yana haifar da ƙaiƙayi masu ƙaiƙayi da farko a fata. A cikin sa'o'i, waɗannan tabo sun zama papules masu tasowa waɗanda suke da ƙaiƙayi. Kowane papule yayi daidai da wurin shigar parasite guda ɗaya.
# Bayan gano wani tsuntsu, kwayar cutar ta shiga cikin fata (yawanci ƙafafu), yana zubar da wutsiya mai yatsa a cikin tsari. A cikin tsarin jijiyoyin jini, tsutsotsin da ba su da girma ( schistosomula ) suna tasowa zuwa tsutsotsi maza da mata masu girma, ma'aurata da ƙaura ta hanyar tsarin jini na mai watsa shiri (ko tsarin jin tsoro idan akwai ''T. regenti'' ) zuwa wuri na ƙarshe (jijiya da ke ciyar da gastrointestinal tract) a ciki. jikin mai gida. A nan ne suke sanya ƙwai a cikin ƙananan jijiyoyi a cikin maƙarƙashiya na hanji daga cikin su suna shiga cikin lumen na hanji, kuma a jefa su cikin ruwa lokacin da tsuntsu ya yi bayan gida. Ɗaya daga cikin nau'in Turai, ''Trichobilharzia regenti'', a maimakon haka yana cutar da [[Kwayoyin halitta|ƙwayoyin]] hanci na tsuntsayen tsuntsaye da tsutsa daga ƙwai kai tsaye a cikin nama yayin shan / ciyar da tsuntsaye masu cutar. <ref>Brant S, Cohen A, James D, Hui L, Hom A, Loker E (2010). "Cercarial Dermatitis Transmitted by Exotic Marine Snail". ''Emerging Infectious Diseases''. '''16''' (9): 1357–65. doi:10.3201/eid1609.091664. PMC 3294964. <nowiki>PMID 20735918</nowiki></ref>
== Abubuwan daka iya taimakawa wurin kamuwar ciwo. ==
Yawancin mutane suna kamuwa da cutar bayan yin iyo a cikin koguna, tafkuna ko tafkuna masu tafiya a hankali. Wasu bincike dakin gwaje-gwaje sun nuna katantanwa suna zubar da cercariae sosai da safe da kuma ranakun rana, kuma shiga cikin ruwa a cikin waɗannan yanayi na iya ƙara haɗari. Tsawon lokacin yin iyo yana da alaƙa da haɗarin kamuwa da cuta a Turai <ref name="Chamot">Chamot E, Toscani L, Rougemont A (1998). "Public health importance and risk factors for cercarial dermatitis associated with swimming in Lake Leman at Geneva, Switzerland". ''Epidemiol. Infect''. '''120''' (3): 305–14. doi:10.1017/S0950268898008826. PMC 2809408. <nowiki>PMID 9692609</nowiki></ref> da Arewacin Amurka, <ref>Leighton BJ, Zervos S, Webster JM (2000). "Ecological factors in schistosome transmission, and an environmentally benign method for controlling snails in a recreational lake with a record of schistosome dermatitis". ''Parasitol. Int''. '''49''' (1): 9–17. doi:10.1016/S1383-5769(99)00034-3. <nowiki>PMID 10729712</nowiki></ref> da ruwa mara zurfi na iya ɗaukar nauyin cercariae sama da buɗaɗɗen ruwa a bakin teku. Ana tsammanin iskar da ke kan teku za ta sa cercariae ta taru tare da bakin teku. <ref name="leighton">Leighton BJ, Zervos S, Webster JM (2000). "Ecological factors in schistosome transmission, and an environmentally benign method for controlling snails in a recreational lake with a record of schistosome dermatitis". ''Parasitol. Int''. '''49''' (1): 9–17. doi:10.1016/S1383-5769(99)00034-3. <nowiki>PMID 10729712</nowiki></ref> Nazarin tafkuna da barkewar annoba a Turai da Arewacin Amurka sun gano lokuta inda haɗarin kamuwa da cutar ya bayyana a ko'ina ya rarraba a kusa da gefen ruwa <ref name="Chamot" /> da kuma lokutan da haɗarin ke ƙaruwa a cikin ƙaiƙayi na masu iyo "masu zafi". <ref name="leighton" /> Yara na iya kamuwa da kamuwa da cutar akai-akai kuma fiye da manya amma wannan yana iya nuna halinsu na yin iyo na tsawon lokaci a cikin teku, inda cercariae kuma ke maida hankali. <ref>Verbrugge LM, Rainey JJ, Reimink RL, Blankespoor HD (2004). "Prospective study of swimmer's itch incidence and severity". ''J. Parasitol''. '''90''' (4): 697–704. doi:10.1645/GE-237R. <nowiki>PMID 15357056</nowiki>. S2CID 43205388</ref> Abubuwan ƙarfafawa don shiga cikin mahaifa cikin fata mai masauki sun haɗa da fatty acids marasa ƙarfi, kamar linoleic da linolenic acid. Ana samun waɗannan mahimman fatty acid a yawancin amfanin gona da ake ci, da man shuka da aka samu, da man rana da man shafawa dangane da mai.
== Manazarta. ==
p3i3e004vt2mrrko0bdt9m6tk2jyau6
Kunkurawa
0
49563
971729
836027
2026-10-26T05:04:35Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971729
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Kunkurawa''' unguwa ce dake cikin [[Ajingi|karamar hukumar Ajingi]] ta [[Kano (jiha)|jihar Kano]] a Najeriya. <ref>{{Cite web |title=KUNKURAWA Geography Population Map cities coordinates location - Tageo.com |url=https://www.tageo.com/index-e-ni-v-00-d-m2804638.htm |access-date=2024-08-27 |website=www.tageo.com}}</ref> Kimanin kilomita 60, ko mil 37, daga Kunkurawa. Kukurawa da [[Abuja]], [[Abuja|babban birnin Najeriya]], sun rabu da kusan kilomita 365 (227 mi). <ref>{{Cite web |title=Kunkurawa, Nigeria - Facts and information on Kunkurawa - Nigeria.Places-in-the-world.com |url=https://nigeria.places-in-the-world.com/2333351-place-kunkurawa.html |access-date=2024-08-27 |website=nigeria.places-in-the-world.com }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Lambar akwatin gidan waya ita ce 713103. <ref>{{Cite web |title=Kunkurawa, Ajingi - Postcode - 713103 - Nigeria Postcode |url=https://www.nigeriapostcode.com/kano-ajingi-ajingi-kunkurawa.html |access-date=2024-08-27 |website=www.nigeriapostcode.com}}</ref>
== Yanayi ==
A Kunkurawa yanayin zafi na shekara yana tare da lokacin rani da yawa da kuma lokacin damina. Matsakaicin zafin jiki na shekara shine 23°F zuwa 35°F kuma yana tashi sama da 107°F.<ref>{{Cite web |title=Kunkurawa, Kano State Weather Forecast in Kunkurawa |url=https://www.meteo.ng/2333351 |access-date=2024-08-27 |website=www.meteo.ng |archive-url=https://web.archive.org/web/20240827021233/https://www.meteo.ng/2333351 |archive-date=2024-08-27 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |title=Weather Kunkurawa - Long term weather forecast {{!}} ng.freemeteo.com |url=https://ng.freemeteo.com/mobile/weather/kunkurawa/longterm/weekly/?gid=2333350&mn=3&wk=3&language=english&country=nigeria |access-date=2024-08-27 |website=ng.freemeteo.com |archive-date=2024-12-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241217025242/https://ng.freemeteo.com/mobile/weather/kunkurawa/longterm/weekly/?gid=2333350&mn=3&wk=3&language=english&country=nigeria |url-status=dead }}</ref>
== Magana ==
[[Rukuni:Jihar Kano]]
hqzwm8pt3db7zl9l2022kfshdxnzxj0
KM Graham
0
50488
971756
878414
2026-10-26T05:59:06Z
Nura Bello
24854
971756
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Graham-Paige 610 Sedan 1928 Zapp Family b.jpg|thumb|Yar wasan kwaikwa ]]
'''Kathleen Margaret Graham''' RCA (1913 – 2008) ta kasance yar wasan kwaikwayo ce ta ƙasar [[Kanada]] wacce aka sani don nuna launuka da tsarin da ta samu a yanayi. An san ta da zama mai zane-zane tana da shekaru 50, bayan mijinta, Dokta Wallace Graham, ya mutu a shekarar 1962.
== Ƙuruciya da ilimi ==
An haifi Graham ne a Hamilton, Ontario, a cikin shekarar 1913. Ta kammala karatun ta daga Kwalejin Trinity a Jami'ar Toronto tare da digiri a fannin tattalin arziki na gida a shekarar 1936. Ba ta taɓa samun ilimi na tsarin gomnati ko horo a fannin zane-zane ba.<ref name="Shanahan" />
== Aikin fasahar zane-zane ==
Graham ta kasance docent a gidan kayan gargajiya a Art Gallery na Toronto, inda ta saba da ayyukan Piet Mondrian da masu zanen filin launi na Amurka. A lokacin tafiye-tafiye tare da mijinta, ta ziyarci wuraren zane-zane da gidajen tarihi, ta haɓaka ƙaunar fasaha.
Jack Bush ya ƙarfafashi yayi aikin fenti, Graham ta yi baje kolin zane-zane na farko a [[Toronto]] a shekarar 1967, a Carmen Lamanna Gallery. A cikin shekarar 1971, bayan da ta ziyarci Cape Dorset a cikin Arctic na Kanada, ta mayar da hankalinta don nuna yanayin yankin. A cikin shekarar 1976, ta zama mai zane a ta yar cikin gida a Cape Dorset, ta cigaba da gabatar da fentin acrylic ga masu fasahar Inuit.<ref name="Shanahan" /> Wata mai suka ta bayyana zane-zanen nata a matsayin "mai wasa, mai tsada, kuma mara fa'ida".
=== Yabon Aiki ===
Hotunan Graham wani ɓangare ne na tarin dindin din a National Gallery of Canada, Art Gallery of Ontario, McMichael Canadian Art Collection, da Gidan Tarihi na Biritaniya. Wasikar da Graham ya yi na littattafai an mayar da ita zuwa tarin bincike na fasaha a cikin ɗakin karatu na John W. Graham a Kwalejin Triniti.<ref>Canadian [https://www.concordia.ca/finearts/art-history/research/cwahi.html Women Artists History Initiative : Artist Database : Artists : GRAHAM, K. M. (Kathleen Margaret)".] cwahi.concordia.ca. Archived from the original on 2017-11-07. Retrieved 2017-11-02.</ref>
Graham memba ce ta Royal Canadian Academy of Arts kuma an baje koli tare da takwarorinta. Ta nuna aikinta a faɗin Arewacin Amurka da Turai. A cikin shekarar 1998, Graham ya zama ɗan'uwa mai daraja na Kwalejin Trinity.
== Rayuwa ta sirri ==
Bayan aurenta da Dr. Wallace Graham, a cikin shekarar 1938, Graham ya shafe shekaru da dama yana renon 'ya'yansu biyu. Da yake a ko da yaushe tana samun wahayi daga yanayi, Graham ya ci gaba da kwale-kwale, iyo, rubuce-rubuce, da zane-zane har sai da ta kai shekaru 92.<ref name="Shanahan" /> Graham ya mutu a ranar 26 ga Agusta, shekarar 2008, a Toronto, tana da shekaru 94 kuma tana fama da [[cutar Alzheimer]].<ref name="Shanahan" />
== Manazarta ==
iv7w68fgqqyacplujx342f2s1yk1imr
Mudawi Ibrahim Adam
0
51525
971384
267803
2026-10-25T13:48:45Z
Salma Raddah
45959
971384
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Mudawi Ibrahim Adam''' (an haife shi a shekara ta 1956)<ref>"Detention of Dr Mudawi Ibrahim Adam" .
Sudan Tribune . 16 February 2005. Retrieved
18 May 2011.</ref> ɗan rajin kare hakkin ɗan adam ɗan ƙasar [[Sudan]] ne kuma injiniya wanda ya shahara da rawar da ya taka wajen fallasa take haƙƙin ɗan adam a Darfur.<ref name=":0">"Dr. Mudawi Ibrahim Adam" . United
States Holocaust Memorial Museum .
Retrieved 24 April 2011.</ref> Shi ne wanda ya kafa kuma tsohon darakta na kungiyar ci gaban al’ummar Sudan ta Sudan (SUDO) kuma an sha daure shi a gidan yari bisa zarginsa da aikata laifukan kare hakkin bil’adama.<ref>"Further information on UA 266/10 (23
December 2010) – Prisoner of conscience/
Unfair trial" (PDF). Amnesty International .
27 January 2011. Retrieved 24 April 2011.</ref>
== Yin aiki tare da SUDO da tsarewa ==
Karkashin jagorancin Mudawi, SUDO ta fara aiki don ganin yakin Darfur a duniya a shekarar 2003.<ref>"Murky Justice: After release of
SUDO chair, appeal against conviction must
be allowed and SUDO permitted to operate
normally" . Sudan Social Development
Organization. 26 January 2011. Retrieved 24
April 2011.</ref> Tare da rahotannin haƙƙin ɗan adam, SUDO ta kuma ƙaddamar da ayyukan ruwa, tsaftar muhalli da kiwon lafiya a yankin, tare da taron bita na gida kan haƙƙin ɗan adam da taimako ga mutanen da suka rasa muhallansu.<ref name=":0" /> Don wannan aikin, an ba Mudawi [[Farkon Ƴancin Ɗan Adam|lambar yabo ta farko ta haƙƙin ɗan adam]]<ref>"Previous Award Honorees" . Human
Rights First. 2010. Archived from the
original on 21 September 2011. Retrieved
24 April 2011.</ref> ta shekarar 2005 da lambar yabo ta shekarar 2005 [[Front Line Defenders|Front Line Award for Human Rights Defenders at Risk]].<ref>Jim Loughran. "Sudan – Human rights
defender Dr Mudawi Ibrahim Adam
imprisoned in latest clampdown on human
rights defenders and civil society activists" .
Front Line. Archived from the original on 3
June 2011. Retrieved 24 April 2011.</ref>
An kama Mudawi a gidansa a watan Disambar 2003 bayan wata ziyara da ya kai Darfur. An tuhume shi da "laifi kan gwamnati", tare da shaidar da ake tuhumar sa da suka hada da mallakar takardu daga [[Amnesty International]].<ref>"UA 47/05 Detention without
charge/Fear for safety/Prisoner of
conscience/Possible prisoner of
conscience" . Amnesty International. 24
February 2005. Retrieved 24 April 2011.</ref> Wannan tuhume-tuhumen ya nuna yiwuwar yanke hukuncin kisa, amma gwamnati ta yi watsi da karar a watan Agustan 2004. <ref>Amnesty International (2005), Report
2005 Archived 2019-06-04 at the
Wayback Machine (accessed 25 September
2006)</ref>
A ranar 24 ga watan Janairu, 2005, an sake kama Mudawi a gidansa da ke Kondua, North Kurdufan, tare da abokinsa Salah Mohamed Abdelrahman. Daga nan sai Mudawi ya kasance a tsare tsawon watanni biyu ba tare da an gurfanar da shi a gaban kotu ba, inda a lokacin ya fara yajin cin abinci don nuna adawa da shi. Ƙungiyoyin da suka haɗa da [[Sa-ido akan Haƙƙin Ɗan Adam|Human Rights Watch]],<ref>"Sudan: Rights Defenders in Darfur
Detained" . Human Rights Watch. 8 March
2004. Retrieved 24 April 2011.</ref> [[Front Line Defenders]], Amnesty International, da gwamnatin Irish sun nuna rashin amincewa da kamun da aka yi masa.<ref>Micheál Martin (23 December 2010).
"Minister Martin calls for the release of
Sudanese human rights defender, Dr. Mudawi
Ibrahim Adam" . Department of Foreign
Affairs . Archived from the original on 6
October 2011. Retrieved 24 April 2011.</ref> Daga karshe dai an sake shi ba tare da an gurfanar da shi gaban kotu ba. A shekara ta 2006, rawar da Mudawi ya taka ya yi fice sosai wanda dan jaridar ''[[New York Times]]'' Nicholas Kristof ya bayyana shi a matsayin "daya daga cikin masu fafutukar kare hakkin bil'adama a Sudan".<ref>Nicholas Kristof (20 November 2006).
"How To Help Darfur" . New York Times .
Retrieved 24 April 2011.</ref> A shekara ta 2007, ya halarci wani taro a [[Prag|Prague]] wanda Natan Sharansky, Václav Havel, da [[José María Aznar]] suka shirya, inda ya gana da jiga-jigan 'yan adawa daga sassan duniya da kuma shugaban Amurka [[George W. Bush]]. <ref>Natan Sharansky (11 June 2007).
"Dissidents of the world unite" . New York
Times . Retrieved 24 April 2011.</ref>
== Rufe SUDO da tsarewa a 2010 ==
A ranar 5 ga Maris, 2009, a daidai lokacin da kotun ICC ta gurfanar da Shugaba Omar al-Bashir bisa laifin cin zarafin bil adama, gwamnatin Sudan ta ba da umarnin rufe SUDO, kuma jami'an tsaron kasar sun karbe ofisoshinta.<ref>Nicholas Kristof (5 March 2009).
"Sudan closes a domestic aid group" . New
York Times . Retrieved 24 April 2011.</ref> Jaridar ''[[New York Times]]'' ta ruwaito cewa, wasikar rufe ofisoshin ta fito ne daga hukumar kula da ayyukan jin kai, da Ahmed Haroun ke jagoranta, daya daga cikin mutanen da ke fuskantar sammacin kamawa daga kotun hukunta manyan laifuka ta duniya kan kisan gilla a Darfur. Mudawi da kungiyar sun daukaka kara game da rufe su a kotu, inda suka yi nasarar daukaka karar a watan Afrilun 2010. Duk da haka, bisa ga sanarwar SUDO na 2011, ƙungiyar ta kasance a rufe yadda ya kamata: "A Sudan za ku iya cin nasara a shari'ar amma babu wani canji. Ofisoshin SUDO sun kasance a kulle, kadarorinta sun kasance a daskare, kuma ba a bar kungiyar a Sudan ta ci gaba da aiki ba.”
A lokaci guda kuma, Mudawi ya fuskanci gwaji akai-akai kan "lalata kudi" na albarkatun SUDO.<ref>"Murky Justice: After release of SUDO chair,
appeal against conviction must be allowed
and SUDO permitted to operate normally" .
Sudan Social Development Organization. 26
January 2011. Retrieved 24 April 2011.</ref> Tun a ranar 5 ga watan Maris din shekarar 2010 ne aka wanke shi daga wadannan tuhume-tuhumen, amma alkalin shari’ar, Abdel Monim Mohammed Saleim, ya sauya hukuncin a ranar 22 ga watan Disamba, inda ya sake daure Mudawi.<ref>"Further information on UA 266/10
(23 December 2010) – Prisoner of
conscience/Unfair trial" (PDF). Amnesty
International. 27 January 2011. Retrieved 24
April 2011.</ref> An yanke masa hukuncin daurin shekara daya a gidan yari da kuma tarar [[Fam na Sudan|£S.]] 3,000 (USD 1,250) saboda rashin sarrafa kudi. An saki Mudawi a ranar 25 ga watan Janairu tare da sanarwar cewa lokacin da ya yi hidima ya isa; duk da haka, ya zuwa watan Janairun 2011, tuhume-tuhumen da ake yi masa ya ci gaba da wanzuwa, kuma Amnesty International ta ci gaba da ɗaukarsa a matsayin fursuna na lamiri. An saki Mudawi ranar 29 ga watan Agusta 2017. <ref>"Sudan: Dr Mudawi released after eight
months of wrongful imprisonment" .
www.amnesty.org . Retrieved 30 April 2018.</ref>
== Manazarta ==
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Webarchive template wayback links]]
<references />{{Reflist}}
2hgv47jw95a6gmzadc2g5mss4stiqjt
Jerin kasuwanni a Legas
0
51862
971779
521317
2026-10-26T07:35:08Z
Matar Nasir
45916
/* */
971779
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[File:2008_LekkiMarket_Lagos_Nigeria_2349218847.jpg|right|thumb|Kasuwar Lekki, Legas, 2008]]
[[File:2005_market_Lagos_Nigeria_12129001.jpg|right|thumb|Kasuwanci, Legas, 2003]]
[[File:Mile_12_Lagos.jpg|right|thumb|Mile 12 Legas, 2019]]
[[Fayil:OJA OBA MARKET, LAGOS, NIGERIA.jpg|thumb|oja ona market, Lagos]]
Kasuwanci a [[Lagos (birni)|Legas]], [[Najeriya]], suna ba da nau'ikan sababbin kayayyaki, kayayyakin hannu ,da kayayyaki masu amfani.
Shahararrun kasuwanni a Legas sun hada da:
{{Expand list|date=September 2014}}
*( Agbalata market badagry lagos )
* [[Alaba international market]]
* Ajah Market
* Aratumi Market
* [[Balogun Market|Balogun Market, Lagos Island]]<ref>{{cite web|url= http://www.aboutlagos.com/?p=776|title=Balogun Market|website=About Lagos|access-date=September 7, 2014}}</ref>
* Bar Beach Market<ref name=planet1999 />
* [[Computer Village]]<ref>{{cite news|author=Josfyn Uba|author2=Christine Onwuachuba |date=August 6, 2013|url=http://sunnewsonline.com/new/?p=35675|title=The Biggest Markets in Lagos|work=The Sun|access-date=September 7, 2014}}</ref>
* [[Ebute Ero market|Èbúté Èrò Market]], Lagos Island<ref name=planet1999 />
* Epe Fish Market<ref name=planet1999 />
* Iyana-Iba Market
* [[Ikotun Market]]
* [[Idumota Market]]
* Ita Faji Market
* Isale Eko Market, Lagos Island<ref name=planet1999>{{Citation |publisher = [[Lonely Planet]] |title= West Africa |edition=4th |year=1999 |ol= 8314753M |chapter=Nigeria: Lagos |chapter-url=https://archive.org/stream/lonelyplanetwest00davi#page/710/mode/1up |pages= 710+ }}</ref>
* Jankarra Market, Lagos Island<ref name=planet1999 />
* [[Ladipo Market]]
* Lekki Market<ref>{{cite web|url=http://deltaskymag.delta.com/Destinations/Lagos/Shopping/Lekki-Market.aspx|website=Delta Sky|title=Lagos:Lekki Market|access-date=September 19, 2014}}</ref>
* Agboju Market
* Daleko Market
* Morocco I and II markets<ref name=planet1999 />
* Mushin market<ref>{{cite web|url=http://travelbagslaptopp.blogspot.com/2012/04/some-favorite-markets-in-lagos-nigeria.html?m=1|title=Some favorite markets in Lagos, Nigeria|date=April 12, 2012|access-date=September 7, 2014|website=Travelbagslaptop}}</ref>
* [[Oyingbo Market]]
* [[Mile 12 Market]]
*Oniru New Market
* Fespar market
* [[Oshodi Market]]<ref>{{cite book|editor=Kerstin Pinther|title=Afropolis: City Media Art |year=2012|publisher=Jacana Media |isbn=978-1-4314-0325-7 |chapter-url= https://books.google.com/books?id=9lcn62brtGQC&pg=PA138 |chapter=Lagos-Oshodi |author=Peter Probst |display-editors=etal}}</ref>
* Rauf Aregbesola Market<ref>{{cite news|url=http://www.vanguardngr.com/2013/10/lagos-markets-shut-akiolu-instals-tinubu-ojo-iyaloja-general/|title=Lagos Markets shut down as Akiolu installs Tinubu Ojo as Iyaloja|work=Vanguard|access-date=September 7, 2014}}</ref>
* [[Tejuosho Market|Téjúoshó Market]]<ref>{{cite web|url=http://www.firstbanknigeria.com/media/media-space/press-releases/firstbank-financed-ultra-modern-tejuosho-market-re-opens-in-lagos/|title=First bank financed ultramodern Tejuosho market reopens in Lagos|access-date=September 7, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140908043948/http://www.firstbanknigeria.com/media/media-space/press-releases/firstbank-financed-ultra-modern-tejuosho-market-re-opens-in-lagos/|archive-date=September 8, 2014|url-status=dead}}</ref>
* Sangotedo Market
* Ajuwe Market
* Jakande Market
* Akodo Market, Epe
* Boundary Seafood Market
* Apongbo Market (household and souvenirs)
* Liverpool Crayfish Market
* Arena Market
* Cele Market
* Ijesha Market, Ijeshatedo
* State Market
* Agege Market
* Jankara Market, Ijaiye
* Owode Onirin
* Amu market
* Onipanu iron rod market
* Odunade market Orile
* Ojuwoye Market
* Plaintain Market
* Ladipo Paper Market
* Aswani Market
* Leather market
== Bayanan da aka yi amfani da su ==
{{reflist}}
== Ƙarin karantawa ==
* {{Cite book|last=Toyin Falola}}
== Haɗin waje ==
* [http://digitallibrary.usc.edu/cdm/singleitem/collection/p15799coll123/id/52733/rec/19 Katin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200803103719/http://digitallibrary.usc.edu/cdm/singleitem/collection/p15799coll123/id/52733/rec/19 |date=2020-08-03 }} kasuwa a Ebute Ero, Legas, ca.1920
[[Category:Kasuwanni]]
[[Category:Kasuwanci a Afrika]]
[[Category:Kasuwanci]]
p3bw367bfv1xj4zpn29burnc97zgmxl
Kayode Kasum
0
54143
971451
971266
2026-10-25T16:35:23Z
Salma Raddah
45959
971451
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Kayode Kasum (an haife shi a ranar 2 ga watan Fabrairun shekara ta 1992) shi ne darektan fina-finai da kuma furodusa na Najeriya. [1] Yana daya daga cikin daraktocin Nollywood da suka fi samun nasara, tare da fina-finai goma sha biyu daga cikin fina-fukkukan da suka fi girma a Najeriya har zuwa Nuwamba 2025. A shekara ta 2024 an sanya shi a matsayin darektan Nollywood na uku mafi girma ta hanyar darajar cikin gida.[1][2][3]
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haifi Kasum a Jihar Legas a ranar 2 ga Fabrairu 1992. Ya halarci Kwalejin Model ta Jihar Legas, Kankon, [[Badagry]], don karatun sakandare kuma daga baya ya ci gaba zuwa [[Kwalejin Fasaha ta Yaba]] . <ref>{{Cite web |last=kunleben |date=2021-03-20 |title=Kayode Kasum Biography: Age, Movies, Net Worth & Photos |url=https://www.360dopes.com/kayode-kasum-biography-age-movies-net-worth-photos/ |access-date=2025-04-23 |website=360dopes |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Kayode Kasum - Nollywire |url=https://nollywire.com/names/kayode-kasum/ |access-date=2025-04-23 |language=en-GB}}</ref>
== Ayyuka ==
Kasum ya fara aikinsa a cikin fina-finai a matsayin mai tsara zane-zane a Wale Adenuga Productions . Ya kuma yi aiki a matsayin furodusa a kamfanin talla. An fitar da fim dinsa na farko, Dognapped, a shekarar 2017.<ref>{{Cite web |last=Tolu |date=2017-01-21 |title=The Film Blog: We are curious about Kayode Kasum's 'Dognapped' » YNaija |url=https://ynaija.com/film-blog-curious-kayode-kasums-dognapped/ |access-date=2024-01-28 |website=YNaija |language=en-GB}}</ref> Koyaya, ya sami shahara ga fim dinsa ''[[Oga Bolaji]]'', wanda aka saki a cikin 2018, kuma ya yi wasu shirye-shiryen Nollywood, gami da Sugar Rush da [[Toyin Abraham|Toyin Ibrahim]]'s Fate of Alakada . Kasum ya ba da umarni sama da minti 10,860 na jerin shirye-shiryen M-Net Unbroken da ''Riona'' . <ref>{{Cite web |title=Versatile Nollywood actor "Aaron Sunday" Stars on Mnet's New Telenovela "Unbroken". {{!}} DatJoblessBoi |url=https://datjoblessboi.com/versatile-nollywood-actor-aaron-sunday-stars-on-mnets-new-telenovela-unbroken/ |access-date=2024-01-28 |website=datjoblessboi.com}}</ref> Ayyukansa a matsayin darektan sun haɗa da Sugar Rush (2019), This Lady Called Life (2020), Kambili: The Whole 30 Yards (2020), Quams Money, Castle and Castle Season 2, ''[[Soole]]'' (2021), da fim dinsa na farko na tsoro, Ile Owo (House of Money) (2022). Har ila yau, shi ne darektan fim na huɗu mafi girma a Najeriya, tare da kudaden shiga na ofishin jakadancin da suka wuce miliyan 767.
An zabi shi don Kyautar Future Awards Africa 2019 don Fim kuma an jera shi cikin manyan daraktocin fina-finai na Nollywood na 2020 . A cikin 2023, an san shi da jagorantar Wani abu kamar Gold, [[Áfáméfúnà: Labarin Nwa Boi|''Afamefuna'']] da Far From Home .
== Hotunan fina-finai ==
* Dognapped (2017)
* ''[[This Lady Called Life|Wannan Uwargidan da ake kira Rayuwa]]'' (2020)
* ''[[Oga Bolaji]]'' (2018)
* ''[[kambili: The Whole 30 Yards|Kambili: Dukan Yards 30]]'' (2020)
* ''[[Quam's Money|Quams Kudi]]'' (2020)
* Sugar Rush (2019)
* ''[[Fate of Alakada|Makomar Alakada]]'' (2020)
* ''[[The Therapist|Mai warkarwa]]'' (2021)
* ''[[Ponzi]]'' (2021)
* ''Ƙauna ce Yellow'' (2020)
* ''Fuskar Fuskar'' (2020)
* ''Kashe Jade''
* ''Matakai''
* ''Ba a Rarraba ba'' (2019-2020)
* Dwindle (2021)
* ''[[Soole]]'' (2021)
* ''[[Wani abu Kamar Zinariya]]'' (2023)
* Áfáméfùnà: An Nwa Boi Story (2023)
* [[Far From Home (TV series)(TV series)|''Daga Gida'']] (2022) <ref>{{Cite web |last=BellaNaija.com |date=2022-11-08 |title=RMD, Funke Akindele Bello, Mike Afolarin & Genoveva Umeh star in Netflix's Young Adult Series "Far From Home" {{!}} Exclusive Photos + Teaser |url=https://www.bellanaija.com/2022/11/netflix-nigerian-young-adult-show-far-from-home/ |access-date=2024-01-28 |website=BellaNaija |language=en-US}}</ref>
* [[One Too Many (fim na 2022)|''Ɗaya da yawa'']] (2022)
* ''Egun'' (2023) <ref>{{Cite web |title=Dark Secrets and Dire Consequences: “Egun” Set to Grace the Big Screen |url=https://thenollywoodreporter.com/film/dark-secrets-and-dire-consequences-egun-set-to-grace-the-big-screen/ |access-date=2025-02-17 |website=Nollywood Reporter |language=en}}</ref>
* ''Ginin jariri'' (2025)
== Kyaututtuka da gabatarwa ==
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Kyautar
!Sashe
!Fim din
!Sakamakon
!Ref
|-
|2018
|[[2018 Best of Nollywood Awards|Mafi Kyawun Kyautar Nollywood]]
|Daraktan Shekara
|''Oga Bolaji''|{{Nom}}
|
|-
|2019
|Kyaututtuka na gaba a Afirka
|Kyautar Yin Fim
|
|An zabi shi
|
|-
| rowspan="2" |2020
| rowspan="2" |[[2020 Best of Nollywood Awards|Mafi Kyawun Kyautar Nollywood]]
| rowspan="2" |Daraktan Shekara
|''Wannan Uwargidan da ake kira Rayuwa''|{{Nom}}
| rowspan="2" |
|-
|''Gudun sukari''|{{Nom}}
|-
|2022
|[[2022 Africa Magic Viewers' Choice Awards|Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka]]
|Mafi Kyawun Marubuci
|''Wannan Uwargidan da ake kira Rayuwa''|{{Nom}}
|
|-
| rowspan="5" |2023
| rowspan="5" |[[2023 Africa Magic Viewers' Choice Awards|Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka]]
|Editan Sauti mafi kyau
| rowspan="3" |''Obara' M''|{{Nom}}
| rowspan="5" |
|-
|Mafi kyawun Sauti|{{Nom}}
|-
|Mafi kyawun fim na Yammacin Afirka|{{Nom}}
|-
|Mafi kyawun Fim
|''Tsibirin Owo''|{{Nom}}
|-
|Mafi kyawun Shirye-shiryen Talabijin
|''Lokacin da muke yin aure''|{{Nom}}
|
|-
|2024
|[[Kyautar Zaɓin Masu kallo na sihiri na Afirka na 2024|Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka]]
|Darakta Mafi Kyawu
|[[Áfáméfúnà: Labarin Nwa Boi|Afamefuna]]|{{Nom}}
|
|-
|2025
|Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka
|Mai farawa
||{{Won}}
|
|-
|}
== Dubi kuma ==
* [[Jerin masu shirya fina-finai na Najeriya]]
* [[Jerin daraktocin fina-finai na Najeriya]]
== Manazarta ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
[[Rukuni:Haihuwan 1992]]
[[Rukuni:Marubutan Najeriya]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
invx99v8p8jn8h4kqelcg75xbv9ggyr
971607
971451
2026-10-25T21:24:21Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971607
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Kayode Kasum (an haife shi a ranar 2 ga watan Fabrairun shekara ta 1992) shi ne darektan fina-finai da kuma furodusa na Najeriya. [1] Yana daya daga cikin daraktocin Nollywood da suka fi samun nasara, tare da fina-finai goma sha biyu daga cikin fina-fukkukan da suka fi girma a Najeriya har zuwa Nuwamba 2025. A shekara ta 2024 an sanya shi a matsayin darektan Nollywood na uku mafi girma ta hanyar darajar cikin gida.[1][2][3]
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haifi Kasum a Jihar Legas a ranar 2 ga Fabrairu 1992. Ya halarci Kwalejin Model ta Jihar Legas, Kankon, [[Badagry]], don karatun sakandare kuma daga baya ya ci gaba zuwa [[Kwalejin Fasaha ta Yaba]] . <ref>{{Cite web |last=kunleben |date=2021-03-20 |title=Kayode Kasum Biography: Age, Movies, Net Worth & Photos |url=https://www.360dopes.com/kayode-kasum-biography-age-movies-net-worth-photos/ |access-date=2025-04-23 |website=360dopes |language=en-US}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Kayode Kasum - Nollywire |url=https://nollywire.com/names/kayode-kasum/ |access-date=2025-04-23 |language=en-GB}}</ref>
== Ayyuka ==
Kasum ya fara aikinsa a cikin fina-finai a matsayin mai tsara zane-zane a Wale Adenuga Productions . Ya kuma yi aiki a matsayin furodusa a kamfanin talla. An fitar da fim dinsa na farko, Dognapped, a shekarar 2017.<ref>{{Cite web |last=Tolu |date=2017-01-21 |title=The Film Blog: We are curious about Kayode Kasum's 'Dognapped' » YNaija |url=https://ynaija.com/film-blog-curious-kayode-kasums-dognapped/ |access-date=2024-01-28 |website=YNaija |language=en-GB}}</ref> Koyaya, ya sami shahara ga fim dinsa ''[[Oga Bolaji]]'', wanda aka saki a cikin 2018, kuma ya yi wasu shirye-shiryen Nollywood, gami da Sugar Rush da [[Toyin Abraham|Toyin Ibrahim]]'s Fate of Alakada . Kasum ya ba da umarni sama da minti 10,860 na jerin shirye-shiryen M-Net Unbroken da ''Riona'' . <ref>{{Cite web |title=Versatile Nollywood actor "Aaron Sunday" Stars on Mnet's New Telenovela "Unbroken". {{!}} DatJoblessBoi |url=https://datjoblessboi.com/versatile-nollywood-actor-aaron-sunday-stars-on-mnets-new-telenovela-unbroken/ |access-date=2024-01-28 |website=datjoblessboi.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20250505162250/https://datjoblessboi.com/versatile-nollywood-actor-aaron-sunday-stars-on-mnets-new-telenovela-unbroken/ |archive-date=2025-05-05 |url-status=dead}}</ref> Ayyukansa a matsayin darektan sun haɗa da Sugar Rush (2019), This Lady Called Life (2020), Kambili: The Whole 30 Yards (2020), Quams Money, Castle and Castle Season 2, ''[[Soole]]'' (2021), da fim dinsa na farko na tsoro, Ile Owo (House of Money) (2022). Har ila yau, shi ne darektan fim na huɗu mafi girma a Najeriya, tare da kudaden shiga na ofishin jakadancin da suka wuce miliyan 767.
An zabi shi don Kyautar Future Awards Africa 2019 don Fim kuma an jera shi cikin manyan daraktocin fina-finai na Nollywood na 2020 . A cikin 2023, an san shi da jagorantar Wani abu kamar Gold, [[Áfáméfúnà: Labarin Nwa Boi|''Afamefuna'']] da Far From Home .
== Hotunan fina-finai ==
* Dognapped (2017)
* ''[[This Lady Called Life|Wannan Uwargidan da ake kira Rayuwa]]'' (2020)
* ''[[Oga Bolaji]]'' (2018)
* ''[[kambili: The Whole 30 Yards|Kambili: Dukan Yards 30]]'' (2020)
* ''[[Quam's Money|Quams Kudi]]'' (2020)
* Sugar Rush (2019)
* ''[[Fate of Alakada|Makomar Alakada]]'' (2020)
* ''[[The Therapist|Mai warkarwa]]'' (2021)
* ''[[Ponzi]]'' (2021)
* ''Ƙauna ce Yellow'' (2020)
* ''Fuskar Fuskar'' (2020)
* ''Kashe Jade''
* ''Matakai''
* ''Ba a Rarraba ba'' (2019-2020)
* Dwindle (2021)
* ''[[Soole]]'' (2021)
* ''[[Wani abu Kamar Zinariya]]'' (2023)
* Áfáméfùnà: An Nwa Boi Story (2023)
* [[Far From Home (TV series)(TV series)|''Daga Gida'']] (2022) <ref>{{Cite web |last=BellaNaija.com |date=2022-11-08 |title=RMD, Funke Akindele Bello, Mike Afolarin & Genoveva Umeh star in Netflix's Young Adult Series "Far From Home" {{!}} Exclusive Photos + Teaser |url=https://www.bellanaija.com/2022/11/netflix-nigerian-young-adult-show-far-from-home/ |access-date=2024-01-28 |website=BellaNaija |language=en-US}}</ref>
* [[One Too Many (fim na 2022)|''Ɗaya da yawa'']] (2022)
* ''Egun'' (2023) <ref>{{Cite web |title=Dark Secrets and Dire Consequences: “Egun” Set to Grace the Big Screen |url=https://thenollywoodreporter.com/film/dark-secrets-and-dire-consequences-egun-set-to-grace-the-big-screen/ |access-date=2025-02-17 |website=Nollywood Reporter |language=en}}</ref>
* ''Ginin jariri'' (2025)
== Kyaututtuka da gabatarwa ==
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Kyautar
!Sashe
!Fim din
!Sakamakon
!Ref
|-
|2018
|[[2018 Best of Nollywood Awards|Mafi Kyawun Kyautar Nollywood]]
|Daraktan Shekara
|''Oga Bolaji''|{{Nom}}
|
|-
|2019
|Kyaututtuka na gaba a Afirka
|Kyautar Yin Fim
|
|An zabi shi
|
|-
| rowspan="2" |2020
| rowspan="2" |[[2020 Best of Nollywood Awards|Mafi Kyawun Kyautar Nollywood]]
| rowspan="2" |Daraktan Shekara
|''Wannan Uwargidan da ake kira Rayuwa''|{{Nom}}
| rowspan="2" |
|-
|''Gudun sukari''|{{Nom}}
|-
|2022
|[[2022 Africa Magic Viewers' Choice Awards|Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka]]
|Mafi Kyawun Marubuci
|''Wannan Uwargidan da ake kira Rayuwa''|{{Nom}}
|
|-
| rowspan="5" |2023
| rowspan="5" |[[2023 Africa Magic Viewers' Choice Awards|Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka]]
|Editan Sauti mafi kyau
| rowspan="3" |''Obara' M''|{{Nom}}
| rowspan="5" |
|-
|Mafi kyawun Sauti|{{Nom}}
|-
|Mafi kyawun fim na Yammacin Afirka|{{Nom}}
|-
|Mafi kyawun Fim
|''Tsibirin Owo''|{{Nom}}
|-
|Mafi kyawun Shirye-shiryen Talabijin
|''Lokacin da muke yin aure''|{{Nom}}
|
|-
|2024
|[[Kyautar Zaɓin Masu kallo na sihiri na Afirka na 2024|Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka]]
|Darakta Mafi Kyawu
|[[Áfáméfúnà: Labarin Nwa Boi|Afamefuna]]|{{Nom}}
|
|-
|2025
|Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka
|Mai farawa
||{{Won}}
|
|-
|}
== Dubi kuma ==
* [[Jerin masu shirya fina-finai na Najeriya]]
* [[Jerin daraktocin fina-finai na Najeriya]]
== Manazarta ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
[[Rukuni:Haihuwan 1992]]
[[Rukuni:Marubutan Najeriya]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
cicpv1o4c231l79bsbfuyphqqp2nowx
Chike Nwoffiah
0
54177
971413
929522
2026-10-25T14:20:43Z
Salma Raddah
45959
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1372542846|Chike Nwoffiah]]"
971413
wikitext
text/x-wiki
Chike C. Nwoffiah listenⓘ (an haife shi a ranar 22 ga watan Yulin 1965 a Najeriya) ɗan fim ne kuma mai ba da shawara kan zane-zane. An lissafa shi a matsayin daya daga cikin "Top Ten Most Influential African Americans" a cikin San Francisco Bay Area ta City Flight Magazine a cikin 2000.
== Ilimi da aiki ==
Nwoffiah ta yi karatu a [[Kwalejin Gwamnati Umuahia|Kwalejin Gwamnati, Umuahia]], da [[Jami'ar Lagos|Jami'ar Legas]], <ref>{{Cite web |title=SPEAKER: Chike Nwoffiah |url=https://www.twasummit.com/chike-nwoffiah |access-date=15 June 2021 |website=Trade With Africa}}</ref> kafin ta koma Amurka don karatu a Makarantar Kasuwanci ta Jami'ar Columbia (INM) da [[Hollywood Film Institute|Cibiyar Fim ta Hollywood]] .
Ya kasance shugaban kungiyar Rhesus Media Group kuma babban darakta na gidan wasan kwaikwayo na Oriki, duka biyu a California.<ref>{{Cite web |date=30 March 2022 |title=Chike Nwoffiah Biography: All You Need To Know |url=https://gossiptrendz.com/chike-nwoffiah-biography/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20230419050401/https://gossiptrendz.com/chike-nwoffiah-biography/ |archive-date=19 April 2023 |access-date=16 February 2023 |website=GossipTrendz}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 March 2007 |title=Music - Chike C. Nwoffiah |url=http://www.paloaltoonline.com/weekly/morguepdf/2007/2007_03_30.paw.section1.pdf |access-date=16 February 2010 |website=Palo Alto Online - page 15 - Worth a Look |publisher=Palo Alto Weekly}}</ref> Ya kasance memba na ma'aikata a Kwalejin Menlo, California . <ref name="Wunder">{{Cite web |date=27 October 2017 |title=An Interview with Silicon Valley's African Film Festival founder Chike C Nwoffiah |url=https://thewunderland.de/interview-silicon-valleys-african-film-festival-founder-chike-c-nwoffiah/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210616044906/https://thewunderland.de/interview-silicon-valleys-african-film-festival-founder-chike-c-nwoffiah/ |archive-date=16 June 2021 |access-date=15 June 2021 |website=The Wunderland |publisher=The Wunderland 2021}}</ref> Ya kasance Babban Abokin Hulɗa a C3 Media, [[Abuja]], Najeriya. Ya kasance darektan bikin fina-finai na Silicon Valley na Afirka . <ref name="Wunder" />
== Hotunan fina-finai ==
* 2000: Girman baki a Amurka''Girma da baƙar fata a Amurka''
* 2001: ''Jamaica - Ruhun Kasuwanci''
* 2002: ''Tantu''
* 2003: ''Wani Gishiri a Tarihi''
* 2004: Kisan kai a Choctaw''Kashewa a cikin Choctaw''
* 2005: Kowane Ƙididdigar Sauka''Kowane Kashi na Sauka''
* 2006: ''Bridges''
* 2007: ''Farka Afirka''
* 2009: ''Addu'a don Inauguration''
* 2009: ''Sabar - rayuwa rawa ce!''
== Dubi kuma ==
* [[Jerin masu shirya fina-finai na Najeriya]]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1965]]
40a64c5ppjogl4gst19vih3tc8240eh
971414
971413
2026-10-25T14:21:06Z
Salma Raddah
45959
971414
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Chike C. Nwoffiah listenⓘ (an haife shi a ranar 22 ga watan Yulin 1965 a Najeriya) ɗan fim ne kuma mai ba da shawara kan zane-zane. An lissafa shi a matsayin daya daga cikin "Top Ten Most Influential African Americans" a cikin San Francisco Bay Area ta City Flight Magazine a cikin 2000.
== Ilimi da aiki ==
Nwoffiah ta yi karatu a [[Kwalejin Gwamnati Umuahia|Kwalejin Gwamnati, Umuahia]], da [[Jami'ar Lagos|Jami'ar Legas]], <ref>{{Cite web |title=SPEAKER: Chike Nwoffiah |url=https://www.twasummit.com/chike-nwoffiah |access-date=15 June 2021 |website=Trade With Africa}}</ref> kafin ta koma Amurka don karatu a Makarantar Kasuwanci ta Jami'ar Columbia (INM) da [[Hollywood Film Institute|Cibiyar Fim ta Hollywood]] .
Ya kasance shugaban kungiyar Rhesus Media Group kuma babban darakta na gidan wasan kwaikwayo na Oriki, duka biyu a California.<ref>{{Cite web |date=30 March 2022 |title=Chike Nwoffiah Biography: All You Need To Know |url=https://gossiptrendz.com/chike-nwoffiah-biography/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20230419050401/https://gossiptrendz.com/chike-nwoffiah-biography/ |archive-date=19 April 2023 |access-date=16 February 2023 |website=GossipTrendz}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 March 2007 |title=Music - Chike C. Nwoffiah |url=http://www.paloaltoonline.com/weekly/morguepdf/2007/2007_03_30.paw.section1.pdf |access-date=16 February 2010 |website=Palo Alto Online - page 15 - Worth a Look |publisher=Palo Alto Weekly}}</ref> Ya kasance memba na ma'aikata a Kwalejin Menlo, California . <ref name="Wunder">{{Cite web |date=27 October 2017 |title=An Interview with Silicon Valley's African Film Festival founder Chike C Nwoffiah |url=https://thewunderland.de/interview-silicon-valleys-african-film-festival-founder-chike-c-nwoffiah/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210616044906/https://thewunderland.de/interview-silicon-valleys-african-film-festival-founder-chike-c-nwoffiah/ |archive-date=16 June 2021 |access-date=15 June 2021 |website=The Wunderland |publisher=The Wunderland 2021}}</ref> Ya kasance Babban Abokin Hulɗa a C3 Media, [[Abuja]], Najeriya. Ya kasance darektan bikin fina-finai na Silicon Valley na Afirka . <ref name="Wunder" />
== Hotunan fina-finai ==
* 2000: Girman baki a Amurka''Girma da baƙar fata a Amurka''
* 2001: ''Jamaica - Ruhun Kasuwanci''
* 2002: ''Tantu''
* 2003: ''Wani Gishiri a Tarihi''
* 2004: Kisan kai a Choctaw''Kashewa a cikin Choctaw''
* 2005: Kowane Ƙididdigar Sauka''Kowane Kashi na Sauka''
* 2006: ''Bridges''
* 2007: ''Farka Afirka''
* 2009: ''Addu'a don Inauguration''
* 2009: ''Sabar - rayuwa rawa ce!''
== Dubi kuma ==
* [[Jerin masu shirya fina-finai na Najeriya]]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1965]]
0st1cg8hbt2npivbix63fcubynv2bge
971415
971414
2026-10-25T14:21:19Z
Salma Raddah
45959
971415
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Chike C. Nwoffiah listenⓘ (an haife shi a ranar 22 ga watan Yulin 1965 a Najeriya) ɗan fim ne kuma mai ba da shawara kan zane-zane. An lissafa shi a matsayin daya daga cikin "Top Ten Most Influential African Americans" a cikin San Francisco Bay Area ta City Flight Magazine a cikin 2000.
== Ilimi da aiki ==
Nwoffiah ta yi karatu a [[Kwalejin Gwamnati Umuahia|Kwalejin Gwamnati, Umuahia]], da [[Jami'ar Lagos|Jami'ar Legas]], <ref>{{Cite web |title=SPEAKER: Chike Nwoffiah |url=https://www.twasummit.com/chike-nwoffiah |access-date=15 June 2021 |website=Trade With Africa}}</ref> kafin ta koma Amurka don karatu a Makarantar Kasuwanci ta Jami'ar Columbia (INM) da Cibiyar Fim ta Hollywood .
Ya kasance shugaban kungiyar Rhesus Media Group kuma babban darakta na gidan wasan kwaikwayo na Oriki, duka biyu a California.<ref>{{Cite web |date=30 March 2022 |title=Chike Nwoffiah Biography: All You Need To Know |url=https://gossiptrendz.com/chike-nwoffiah-biography/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20230419050401/https://gossiptrendz.com/chike-nwoffiah-biography/ |archive-date=19 April 2023 |access-date=16 February 2023 |website=GossipTrendz}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 March 2007 |title=Music - Chike C. Nwoffiah |url=http://www.paloaltoonline.com/weekly/morguepdf/2007/2007_03_30.paw.section1.pdf |access-date=16 February 2010 |website=Palo Alto Online - page 15 - Worth a Look |publisher=Palo Alto Weekly}}</ref> Ya kasance memba na ma'aikata a Kwalejin Menlo, California . <ref name="Wunder">{{Cite web |date=27 October 2017 |title=An Interview with Silicon Valley's African Film Festival founder Chike C Nwoffiah |url=https://thewunderland.de/interview-silicon-valleys-african-film-festival-founder-chike-c-nwoffiah/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210616044906/https://thewunderland.de/interview-silicon-valleys-african-film-festival-founder-chike-c-nwoffiah/ |archive-date=16 June 2021 |access-date=15 June 2021 |website=The Wunderland |publisher=The Wunderland 2021}}</ref> Ya kasance Babban Abokin Hulɗa a C3 Media, [[Abuja]], Najeriya. Ya kasance darektan bikin fina-finai na Silicon Valley na Afirka . <ref name="Wunder" />
== Hotunan fina-finai ==
* 2000: Girman baki a Amurka''Girma da baƙar fata a Amurka''
* 2001: ''Jamaica - Ruhun Kasuwanci''
* 2002: ''Tantu''
* 2003: ''Wani Gishiri a Tarihi''
* 2004: Kisan kai a Choctaw''Kashewa a cikin Choctaw''
* 2005: Kowane Ƙididdigar Sauka''Kowane Kashi na Sauka''
* 2006: ''Bridges''
* 2007: ''Farka Afirka''
* 2009: ''Addu'a don Inauguration''
* 2009: ''Sabar - rayuwa rawa ce!''
== Dubi kuma ==
* [[Jerin masu shirya fina-finai na Najeriya]]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1965]]
j2ej33buell4eczlbhtltnkabhd4szp
Imoh Umoren
0
54189
971448
934919
2026-10-25T16:05:22Z
Salma Raddah
45959
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1348086137|Imoh Umoren]]"
971448
wikitext
text/x-wiki
Imoh Umoren (an haife shi a ranar 13 ga watan Agustan shekara ta 1982), ɗan fim ne Na Najeriya wanda ke yin fina-finai na indie . [1] Ya fi shahara a matsayin darektan fim din 2017 Children of Mud . Umoren an dauke shi mai shirya fina-finai na farko da ya yi fim din baki da fari a masana'antar fina-falla ta Nollywood.[2]
== Rayuwa ta mutum ==
An haife shi a ranar 13 ga watan Agusta 1982 a Najeriya. Mahaifinsa ɗan siyasa ne kuma mahaifiyarsa farfesa ce a kwaleji.<ref>{{Cite web |date=25 April 2019 |title=Interview: Imoh Umoren, African Filmmaker Talks Career Plus "Lagos: Sex, Lies & Traffic" |url=https://www.indieactivity.com/imoh-umoren-interview/ |access-date=14 October 2020 |publisher=Indie Activity}}</ref> Umoren ya yaba da tasirin mahaifiyarsa don aikinsa a cikin fim. Iyayensa biyu sun mutu lokacin da yake matashi, kuma dangi ne suka yi renonsa har sai da ya fadi da kansa yana da shekaru 16.<ref name=":0">{{Cite web |date=2021-05-30 |title=Losing My Parents And Two Siblings Scared Me Shitless — Man Like Imoh Umoren |url=https://www.zikoko.com/man/man-like-imoh-umoren/ |access-date=2021-05-30 |website=Zikoko! |language=en-US}}</ref>
== Ayyuka ==
A lokacin da yake da shekaru 9, Umoren ya fara rubuta jerin wasan kwaikwayo da ake kira The ''Wickeds'' tare da abokinsa mafi kusa Richie . Ya shiga a matsayin ƙaramin furodusa na 'Common Ground Production' kuma ya yi aiki a kan jerin ƙasashen duniya da ake kira The Station . Daga baya, ya shiga cikin shirye-shiryen talabijin irin su Project Fame, MTV Advance Warning, Don't Forget The Lyrics da ''Malta Guinness Street Dance'' . <ref>{{Cite web |title=Imoh Umoren: The rise of a filmmaker |url=https://www.omenkaonline.com/imoh-umoren-the-rise-of-a-filmmaker/ |access-date=14 October 2020 |publisher=Omenka Online}}</ref>
A lokacin da yake da shekaru 26, ya yi fim dinsa na farko ''Lemon Green.'' . <ref name=":0" /> Fim din ya sami yabo mai mahimmanci. Sa'an nan a cikin 2010, ya ba da umarnin gajeren fim din All Sorts Of Trouble . A cikin 2013, an zabi fim dinsa na TV Have A Nice Day don Mafi Kyawun Cinematography . A shekara ta 2015 ya ba da umarnin fim din baki da fari mai suna Hard Times, wanda ya ba shi lambar yabo ta AMVCA ta farko.<ref>{{Cite web |title=AMVCA 2015: Imoh Umoren wins Best New Media Online Video |url=https://africamagic.dstv.com/video/amvca-2015-imoh-umoren-wins-best-new-media-online-video_797864 |access-date=2021-01-06 |website=Africa Magic - AMVCA 2015: Imoh Umoren wins Best New Media Online Video |language=en}}</ref> Don fim dinsa mai ban tsoro The Happyness Limited, an zabi dan wasan kwaikwayo Tope Tedela a matsayin Mafi kyawun Actor a Afirka a Afirka Magic Viewers' Choice Awards (AMVCA). <ref name="kweli">{{Cite web |title=Imoh Umoren career |url=https://www.kweli.tv/authors/imoh-umoren |access-date=13 October 2020 |publisher=kweliTV, Inc.}}</ref>
Umoren daga baya ya rubuta kuma ya ba da umarnin fim din da aka yaba da shi Children of Mud wanda ya dogara ne akan ainihin labarin. Fim din ya sami gabatarwa 7 a bukukuwan fina-finai daban-daban na kasa da kasa ciki har da: Nigeria Entertainment Awards (NEA) da AMVCA. An nuna fim dinsa na gaba mai ban tsoro Dear Bayo a bukukuwan fina-finai 11 kuma ya lashe kyaututtuka 6 a bikin Nollywood na Burtaniya wasu bukukuwan fim na kasa da kasa.<ref name="kweli" /> Umoren ya kuma ba da umarnin fim din Lagos: Sex, Lies & Traffic wanda ya rubuta tare da Gbemisola Afolabi .
Daga nan sai ya kammala samar da wasan kwaikwayo na lokacin The [[Herbert Macaulay]] Affair, fim game da Herbert Macaulay, a cikin 2018. <ref>{{Cite web |title=From an idea to the big screen: The journey of producing a movie |url=https://www.stearsng.com/premium/article/from-an-idea-to-the-big-screen-the-journey-of-producing-a-movie |access-date=14 October 2020 |publisher=Stears Business}}</ref> A cikin 2020, ya yi jerin wasan kwaikwayo na Channel 77.
== Hotunan fina-finai ==
{| class="wikitable"
!Shekara
!Fim din
!Matsayi
!Irin wannan
!Tabbacin.
|-
|2004
|''Lokaci Mai wuya''
|Darakta, marubuci
|Fim din
|
|-
|2007
|''Tashar''
|Junior mai gabatarwa
|Shirye-shiryen talabijin
|
|-
|2007
|''Kashe Bankin''
|Mai gabatarwa
|Shirye-shiryen talabijin
|
|-
|2007
|''Kada ku manta da kalmomin''
|Junior mai gabatarwa
|Shirye-shiryen talabijin
|
|-
|2008
|''Shahararren aikin''
|Junior mai gabatarwa
|Shirin talabijin
|
|-
|2008
|''MTN Xtra Connect Game Show''
|Junior mai gabatarwa
|Shirye-shiryen talabijin
|
|-
|2008
|''Gargadi na Ci gaba na MTV''
|Junior mai gabatarwa
|Shirye-shiryen talabijin
|
|-
|2009
|''Lemon Green''
|Darakta, marubuci
|Fim din
|<ref>{{Cite web |title=I want to take Lemon Green to 22 film festivals says, Imoh Umoren |url=https://www.thenigerianvoice.com/news/8008/i-want-to-take-lemon-green-to-22-film-festivals-says-imoh-u.html |access-date=14 October 2020 |publisher=thenigerianvoice}}</ref>
|-
|2009
|''Malta Guinness Street Dance''
|Junior mai gabatarwa
|Shirin talabijin
|
|-
|2010
|''Dukkanin Matsala''
|Darakta, marubuci
|Fim din
|
|-
|2013
|''Yi Rana Mai Kyau''
|Darakta, marubuci
|Fim din
|
|-
|2015
|''Legas: Jima'i, Ƙarya & Hanyar Hanyar Hoto''
|Darakta, marubuci
|Fim din
|
|-
|2016
|''Farin Ciki da aka Ƙuntata''
|Darakta, marubuci
|Fim din
|
|-
|2017
|''[[Children of Mud|Yaran Mud]]''
|Darakta, furodusa, marubuci
|Fim din
|
|-
|2018
|Kungiyar
|
|
|
|-
|2019
|''[[The Herbert Macaulay Affair|Batun Herbert Macaulay]]''
|Darakta, furodusa
|Fim din
|
|-
|2020
|''[[Dear Bayo|ƙaunataccen Bayo]]''
|Darakta, marubuci
|Fim din
|
|}
== Dubi kuma ==
* [[Jerin masu shirya fina-finai na Najeriya]]
* [[Jerin daraktocin fina-finai na Najeriya]]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Marubutan Najeriya]]
[[Rukuni:Haifaffun 1982]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
jet6wk6nzlh2xwai354jrkihr1ueau2
Sobe Charles Umeh
0
54357
971421
911093
2026-10-25T14:25:40Z
Salma Raddah
45959
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1345800296|Sobe Charles Umeh]]"
971421
wikitext
text/x-wiki
Umeh Charles Sobechukwu,// an ba ni lambar yabo a matsayin Sobe Charles Umeh// ni darektan fim ne da talabijin 'Yan Najeriya da Kanada kuma furodusa, wanda aka fi sani da fina-finai Sorelle, Black Vision da Bad Drop, da kuma fim din Amonye Bu na Afirka na 2017 .[1][2]
== Rayuwa ta farko ==
Sobe was born in [[Enugu (birni)|Enugu]], Southeast Nigeria, He is the last of six children.{{Ana bukatan hujja|date=March 2018}}
== Rayuwa ta mutum ==
A shekara ta 2014, Umeh ya auri Isioma Concilia, tare da wanda daga baya ya koma [[Saskatchewan]]" id="mwIA" rel="mw:WikiLink" title="Regina, Saskatchewan">Regina, Saskatchewan, Kanada.
== Ayyuka ==
Sobe ya fara tafiyarsa ta Yin fim a shekarar 2015 lokacin da ya hada fim dinsa na farko mai suna Bad Drop tare da Actor Producer [[Stan Nze]], wanda kuma ya yi aiki a matsayin mai ba da labari mai suna Directorial Debut. Fim din ya ci gaba da lashe kyaututtuka 2 da gabatarwa da yawa.
== Hotunan fina-finai ==
{| class="wikitable"
!Shekara
!Taken
!Bayani
!Matsayi
!Irin wannan
|-
|2015
|''Rashin sauka''
|Ya lashe Fim mafi kyau a cikin Comedy a bikin fina-finai na kasa da kasa na Abuja (AIFF) 2015, ɗan wasan kwaikwayo Kalu Ikeagu ya kuma lashe kyautar mafi kyawun mai ba da tallafi a 2015 Best of Nollywood Awards don rawar da ya taka a wannan fim ɗin
|Darakta / Mai gabatarwa
| rowspan="10" |Fim mai ban sha'awa
|-
|2015
|''A kan Yankin''
|Kyautar Juri ta Musamman Mafi Kyawun Fim (Nollywood) Bikin Fim na Nollywood na Duniya na Toronto (TINFF) 2017
|Daraktan
|-
|2016
|''Ta yaya Ba za a fada cikin soyayya ba''
|
|Babban Mai gabatarwa, Mai gabatisa da kuma darektan
|-
|2016
|''Ya tafi Grey''
|
|Babban mai gabatarwa da darektan
|-
|2016
|''Amonye Bu Onye''
|Mafi kyawun Fim na 'yan asalin ƙasar: Fim din Afirka Masu Zaɓin Kyauta (AMVCA) 2017
| rowspan="6" |Daraktan
|-
|2017
|''Mai maye gurbin''
|Fitowa da Owolabi Adebayo, Chris Akwarandu, Esther Asije
|-
|2017
|''A A A Sabis ɗin Ku''
|Fitowa da Monalisa Chinda, Alexx Ekubo, Francisca Eleyele
|-
|2017
|''Fasali na 5''
|Fitowa da Olive Daniels Amah, Kemen Ekerette
|-
|2017
|''Mai haƙuri''
|Fim da [[Ini Edo]] da [[Seun Akindele]]
|-
|2017
|''Ƙauna da Ciwon daji''
|Fitowa da Chris Attoh, Olakunle Fawole, Ayo Adesanya Hassan
|-
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
reyrl1xkjsekrmhk5higw6066ohvi96
971422
971421
2026-10-25T14:26:08Z
Salma Raddah
45959
971422
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Umeh Charles Sobechukwu,// an ba ni lambar yabo a matsayin Sobe Charles Umeh// ni darektan fim ne da talabijin 'Yan Najeriya da Kanada kuma furodusa, wanda aka fi sani da fina-finai Sorelle, Black Vision da Bad Drop, da kuma fim din Amonye Bu na Afirka na 2017 .[1][2]
== Rayuwa ta farko ==
Sobe was born in [[Enugu (birni)|Enugu]], Southeast Nigeria, He is the last of six children.{{Ana bukatan hujja|date=March 2018}}
== Rayuwa ta mutum ==
A shekara ta 2014, Umeh ya auri Isioma Concilia, tare da wanda daga baya ya koma [[Saskatchewan]]" id="mwIA" rel="mw:WikiLink" title="Regina, Saskatchewan">Regina, Saskatchewan, Kanada.
== Ayyuka ==
Sobe ya fara tafiyarsa ta Yin fim a shekarar 2015 lokacin da ya hada fim dinsa na farko mai suna Bad Drop tare da Actor Producer [[Stan Nze]], wanda kuma ya yi aiki a matsayin mai ba da labari mai suna Directorial Debut. Fim din ya ci gaba da lashe kyaututtuka 2 da gabatarwa da yawa.
== Hotunan fina-finai ==
{| class="wikitable"
!Shekara
!Taken
!Bayani
!Matsayi
!Irin wannan
|-
|2015
|''Rashin sauka''
|Ya lashe Fim mafi kyau a cikin Comedy a bikin fina-finai na kasa da kasa na Abuja (AIFF) 2015, ɗan wasan kwaikwayo Kalu Ikeagu ya kuma lashe kyautar mafi kyawun mai ba da tallafi a 2015 Best of Nollywood Awards don rawar da ya taka a wannan fim ɗin
|Darakta / Mai gabatarwa
| rowspan="10" |Fim mai ban sha'awa
|-
|2015
|''A kan Yankin''
|Kyautar Juri ta Musamman Mafi Kyawun Fim (Nollywood) Bikin Fim na Nollywood na Duniya na Toronto (TINFF) 2017
|Daraktan
|-
|2016
|''Ta yaya Ba za a fada cikin soyayya ba''
|
|Babban Mai gabatarwa, Mai gabatisa da kuma darektan
|-
|2016
|''Ya tafi Grey''
|
|Babban mai gabatarwa da darektan
|-
|2016
|''Amonye Bu Onye''
|Mafi kyawun Fim na 'yan asalin ƙasar: Fim din Afirka Masu Zaɓin Kyauta (AMVCA) 2017
| rowspan="6" |Daraktan
|-
|2017
|''Mai maye gurbin''
|Fitowa da Owolabi Adebayo, Chris Akwarandu, Esther Asije
|-
|2017
|''A A A Sabis ɗin Ku''
|Fitowa da Monalisa Chinda, Alexx Ekubo, Francisca Eleyele
|-
|2017
|''Fasali na 5''
|Fitowa da Olive Daniels Amah, Kemen Ekerette
|-
|2017
|''Mai haƙuri''
|Fim da [[Ini Edo]] da [[Seun Akindele]]
|-
|2017
|''Ƙauna da Ciwon daji''
|Fitowa da Chris Attoh, Olakunle Fawole, Ayo Adesanya Hassan
|-
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
fmgn8lhqc5jzhzcveywiozxmtdh077k
971423
971422
2026-10-25T14:26:22Z
Salma Raddah
45959
971423
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Umeh Charles Sobechukwu,// an ba ni lambar yabo a matsayin Sobe Charles Umeh// ni darektan fim ne da talabijin 'Yan Najeriya da Kanada kuma furodusa, wanda aka fi sani da fina-finai Sorelle, Black Vision da Bad Drop, da kuma fim din Amonye Bu na Afirka na 2017 .[1][2]
== Rayuwa ta farko ==
Sobe was born in [[Enugu (birni)|Enugu]], Southeast Nigeria, He is the last of six children.{{Ana bukatan hujja|date=March 2018}}
== Rayuwa ta mutum ==
A shekara ta 2014, Umeh ya auri Isioma Concilia, tare da wanda daga baya ya koma Saskatchewan" id="mwIA" rel="mw:WikiLink" title="Regina, Saskatchewan">Regina, Saskatchewan, Kanada.
== Ayyuka ==
Sobe ya fara tafiyarsa ta Yin fim a shekarar 2015 lokacin da ya hada fim dinsa na farko mai suna Bad Drop tare da Actor Producer [[Stan Nze]], wanda kuma ya yi aiki a matsayin mai ba da labari mai suna Directorial Debut. Fim din ya ci gaba da lashe kyaututtuka 2 da gabatarwa da yawa.
== Hotunan fina-finai ==
{| class="wikitable"
!Shekara
!Taken
!Bayani
!Matsayi
!Irin wannan
|-
|2015
|''Rashin sauka''
|Ya lashe Fim mafi kyau a cikin Comedy a bikin fina-finai na kasa da kasa na Abuja (AIFF) 2015, ɗan wasan kwaikwayo Kalu Ikeagu ya kuma lashe kyautar mafi kyawun mai ba da tallafi a 2015 Best of Nollywood Awards don rawar da ya taka a wannan fim ɗin
|Darakta / Mai gabatarwa
| rowspan="10" |Fim mai ban sha'awa
|-
|2015
|''A kan Yankin''
|Kyautar Juri ta Musamman Mafi Kyawun Fim (Nollywood) Bikin Fim na Nollywood na Duniya na Toronto (TINFF) 2017
|Daraktan
|-
|2016
|''Ta yaya Ba za a fada cikin soyayya ba''
|
|Babban Mai gabatarwa, Mai gabatisa da kuma darektan
|-
|2016
|''Ya tafi Grey''
|
|Babban mai gabatarwa da darektan
|-
|2016
|''Amonye Bu Onye''
|Mafi kyawun Fim na 'yan asalin ƙasar: Fim din Afirka Masu Zaɓin Kyauta (AMVCA) 2017
| rowspan="6" |Daraktan
|-
|2017
|''Mai maye gurbin''
|Fitowa da Owolabi Adebayo, Chris Akwarandu, Esther Asije
|-
|2017
|''A A A Sabis ɗin Ku''
|Fitowa da Monalisa Chinda, Alexx Ekubo, Francisca Eleyele
|-
|2017
|''Fasali na 5''
|Fitowa da Olive Daniels Amah, Kemen Ekerette
|-
|2017
|''Mai haƙuri''
|Fim da [[Ini Edo]] da [[Seun Akindele]]
|-
|2017
|''Ƙauna da Ciwon daji''
|Fitowa da Chris Attoh, Olakunle Fawole, Ayo Adesanya Hassan
|-
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
au1c2iylvs64527zggfvp846vxh6h1z
Kiri Dam
0
57315
971510
477049
2026-10-25T18:57:55Z
Salma Raddah
45959
971510
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Kiri Dam, Nigeria.jpg|thumb|Kiri Dam]]
'''Dam ɗin Kiri''' yana cikin ƙaramar hukumar Shelleng a [[Adamawa|jihar Adamawa]] a arewa maso gabashin [[Najeriya]], inda ya ratsa [[Gongola (kogi)|kogin Gongola]].<ref>{{Cite journal |last=Bobboi |first=Ibrahim |last2=Umar |first2=Auwal |last3=Oliver |first3=Kadmiel |date=13 February 2021 |title=Assessment of Environmental and health problems caused by Kiri dam in Kiri area, Shelleng Local Government Area of Adamawa State |url=https://ijaem.net/issue_dcp/Assessment%20of%20Environmental%20and%20health%20problems%20caused%20by%20Kiri%20dam%20in%20Kiri%20area,%20Shelleng%20Local%20Government%20Area%20of%20Adamawa%20State.pdf |journal=International Journal of Advances in Engineering and Management (IJAEM) |volume=3 |issue=2 |pages=73-78 |issn=23955252}}</ref> Yana da 1.2 km tsawo, 20 m babban yanki mai shinge tare da bargon yumbu na ciki. An kammala ginin dam ɗin ne a shekarar 1982.<ref>{{cite book
|page=404
|title=Geotechnical instrumentation in practice: purpose, performance and interpretation : proceedings of the Conference Geotechnical instrumentation in civil engineering projects
|editor=Institution of Civil Engineers
|publisher=Thomas Telford
|year=1990
|isbn=0-7277-1515-1}}</ref> Tafkin yana da karfin 615 miliyan m³.<ref name=ropisin>{{cite web
|url = ftp://ftp.fao.org/agl/AGLW/ROPISIN/ROPISINreport.pdf
|archive-url = https://web.archive.org/web/20170518114352/ftp://ftp.fao.org/agl/AGLW/ROPISIN/ROPISINreport.pdf
|url-status = dead
|archive-date = 2017-05-18
|publisher = Federal Ministry of Water Resources / UN Food & Agricultural Organization
|title = Review of The Public Sector Irrigation in Nigeria
|date = September 2004
|author = Enplan Group
|accessdate = 2010-05-21
}}</ref>
== Kamfanin Sugar Savannah ==
An gina dam din ne domin samar da ban ruwa ga kamfanin Savannah Sugar Company (SSC), babban kamfanin noman rake da sarrafa rake da aka kafa a matsayin hadin gwiwa tsakanin gwamnatin tarayyar Najeriya da kungiyar raya kasashe renon Ingila (CDC), [[Landan]]. Hukumar CDC ce ke kula da aikin, kuma an ba da kwangilar gina kamfanin ne NECCO, mallakin gwamnati.<ref name=egwu>{{cite book
|pages=87–89
|title=Structural adjustment, agrarian change, and rural ethnicity in Nigeria
|author=Samuel G. Egwu
|publisher=Nordic Africa Institute
|year=1998
|isbn=91-7106-426-5}}</ref>
[[File:Kiri_Reservoir.jpg|thumb|263x263px| Hoton tauraron dan adam na Kiri Dam]]
Kamfanin Sugar na Savannah ya kasance daga [[Dangote Group|masana'antun Dangote]] a cikin 2002. A 2009 kamfanin ya mallaki 32,000 hekta na fili kusa da madatsar ruwa ko kuma wanda 6,330 ke amfani da shi kuma ya ɗauki kimanin mutane 5,000 aiki. Kamfanin yana samar da kusan 50,000 ton na sukari a kowace shekara, yana samarwa kasuwannin Najeriya wanda ke cinye 1.1 miliyan ton a kowace shekara. Sama da 1,000 An yi noman hecta na shinkafar ban ruwa da sauran amfanin gona ta hanyar amfani da magudanar ruwa na kamfanin.<ref>
{{cite web
|url=http://www.news.dailytrust.com/index.php?option=com_content&view=article&id=3043:inside-nigerias-only-sugar-factory-&catid=26:business&Itemid=153
|title=Inside Nigeria's only sugar factory
|date=21 July 2009
|work=Daily Trust
|accessdate=2010-05-21
}}{{Dead link|date=May 2019 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
</ref>
== Ambaliyar ruwa ==
=== 2015 Ambaliyar ===
A shekarar 2015, al’ummomi daban-daban guda bakwai ne suka cika a jihar Adamawa sakamakon ambaliyar ruwa daga Kiri Dam da ke jihar. A kokarinta na tabbatar da tsaro ga wadanda lamarin ya rutsa da su, hukumar bayar da agajin gaggawa ta jihar Adamawa karkashin jagorancin Mista Haruna Furo ta samar da sansanin ceto wanda ya dauki nauyin waɗanda lamarin ya rutsa da su. Duk da haka, ba a sami rahoton mutuwarsu ba daga babbar ambaliyar ruwa.<ref>{{Cite web |url=https://www.premiumtimesng.com/regional/nnorth-east/189271-7-communities-submerged-in-adamawa-flood.html?tztc=1 |access-date=2023-07-05 |website=www.premiumtimesng.com}}</ref>
== Tasiri ==
An kwace 29,000 kadada na fili ba tare da biyan diyya ba, inda a karshe aka raba mutane 20,000 da muhallansu. <ref>Terminski, Bogumil "Development-Induced Displacement and Resettlement: Theoretical Frameworks and Current Challenges", Indiana University, 2013, available at: http://dlc.dlib.indiana.edu/dlc/handle/10535/8833?show=full</ref> Taimakon sake tsugunarwa bai isa ba.<ref name=egwu/> Dam ɗin ya shafi ƙananan hukumomin kogin Gongola. Ambaliyar ruwa ta ragu daga 1,420 m³/ ɗakika zuwa 1,256 m³/ na biyu, yayin da kwararar ruwa a lokutan bushewa ya karu daga 5.7 m³/ ɗakika zuwa 21 m³/ na biyu. Kogin da ke ƙasa daga dam ɗin ya ragu kuma ya zama ƙasa da iska, tare da ƙarancin tashoshi daban-daban.<ref>{{cite web
|url=http://www.ingentaconnect.com/content/klu/gejo/2002/00000056/00000002/05092847
|title=Impact of Kiri dam on the lower reaches of river Gongola, Nigeria
|author=Tukur A.L., Mubi A.M.
|work=GeoJournal, Volume 56, Number 2
|date=February 2002
|pages=93–96(4)
|publisher=Springer
|accessdate=2010-05-21}}</ref>
Mutanen da ke zaune a cikin al'ummomin da ke kusa da dam suna amfani da shi kullum. Suna amfani da shi don kamun kifi, wanka, wankewa da kuma tattara ruwa don amfanin gaba. Dam din yana kuma kawo matsalolin muhalli da lafiya ga wadancan al'ummomin. An samu ambaliya, zaizayar kasa, lalata filayen noma da gine-gine, ciwon huhu, zazzabin cizon sauro, typhoid, cututtukan fata da kwalara.<ref>{{Cite journal |last=Bobboi |first=Ibrahim |last2=Umar |first2=Auwal |last3=Oliver |first3=Kadmiel |date=13 February 2021 |title=Assessment of Environmental and health problems caused by Kiri dam in Kiri area, Shelleng Local Government Area of Adamawa State |url=https://ijaem.net/issue_dcp/Assessment%20of%20Environmental%20and%20health%20problems%20caused%20by%20Kiri%20dam%20in%20Kiri%20area,%20Shelleng%20Local%20Government%20Area%20of%20Adamawa%20State.pdf |journal=International Journal of Advances in Engineering and Management (IJAEM) |volume=3 |issue=2 |pages=73-78 |issn=23955252}}</ref>
== Nan gaba ==
Wani kima na madatsar ruwa a shekara ta 2004 ya nuna yanayinsa "mai kyau".<ref name=ropisin/> A cikin watan Oktoba 2008 Hukumar Ciniki da Ci Gaban Amurka ta ba da buƙatu don ba da shawarwari kan gina 35 MW tashar samar da wutar lantarki a madatsar ruwa.<ref>{{cite web
|url = http://www.devex.com/projects/kiri-dam-hydroelectric-power-plant-feasibility-study-in-nigeria
|title = Kiri Dam Hydroelectric Power Plant Feasibility Study in Nigeria
|publisher = United States Trade and Development Agency
|accessdate = 2010-05-21
|url-status = dead
|archiveurl = https://archive.today/20130121114632/http://www.devex.com/projects/kiri-dam-hydroelectric-power-plant-feasibility-study-in-nigeria
|archivedate = 2013-01-21
}}</ref>
== Manazarta ==
qqh6u6objh6biu7i4tz5xloky3yz8cj
971511
971510
2026-10-25T18:59:30Z
Salma Raddah
45959
971511
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Kiri Dam, Nigeria.jpg|thumb|Kiri Dam]]
'''Dam ɗin Kiri''' yana cikin ƙaramar hukumar Shelleng a [[Adamawa|jihar Adamawa]] a arewa maso gabashin [[Najeriya]], inda ya ratsa [[Gongola (kogi)|kogin Gongola]].<ref>{{Cite journal |last=Bobboi |first=Ibrahim |last2=Umar |first2=Auwal |last3=Oliver |first3=Kadmiel |date=13 February 2021 |title=Assessment of Environmental and health problems caused by Kiri dam in Kiri area, Shelleng Local Government Area of Adamawa State |url=https://ijaem.net/issue_dcp/Assessment%20of%20Environmental%20and%20health%20problems%20caused%20by%20Kiri%20dam%20in%20Kiri%20area,%20Shelleng%20Local%20Government%20Area%20of%20Adamawa%20State.pdf |journal=International Journal of Advances in Engineering and Management (IJAEM) |volume=3 |issue=2 |pages=73-78 |issn=23955252}}</ref> Yana da 1.2 km tsawo, 20 m babban yanki mai shinge tare da bargon yumbu na ciki. An kammala ginin dam ɗin ne a shekarar 1982.<ref>{{cite book
|page=404
|title=Geotechnical instrumentation in practice: purpose, performance and interpretation : proceedings of the Conference Geotechnical instrumentation in civil engineering projects
|editor=Institution of Civil Engineers
|publisher=Thomas Telford
|year=1990
|isbn=0-7277-1515-1}}</ref> Tafkin yana da karfin 615 miliyan m³.<ref name=ropisin>{{cite web
|url = ftp://ftp.fao.org/agl/AGLW/ROPISIN/ROPISINreport.pdf
|archive-url = https://web.archive.org/web/20170518114352/ftp://ftp.fao.org/agl/AGLW/ROPISIN/ROPISINreport.pdf
|url-status = dead
|archive-date = 2017-05-18
|publisher = Federal Ministry of Water Resources / UN Food & Agricultural Organization
|title = Review of The Public Sector Irrigation in Nigeria
|date = September 2004
|author = Enplan Group
|accessdate = 2010-05-21
}}</ref>
== Kamfanin Sugar Savannah ==
An gina dam din ne domin samar da ban ruwa ga kamfanin Savannah Sugar Company (SSC), babban kamfanin noman rake da sarrafa rake da aka kafa a matsayin hadin gwiwa tsakanin gwamnatin tarayyar Najeriya da kungiyar raya kasashe renon Ingila (CDC), [[Landan]]. Hukumar CDC ce ke kula da aikin, kuma an ba da kwangilar gina kamfanin ne NECCO, mallakin gwamnati.<ref name=egwu>{{cite book
|pages=87–89
|title=Structural adjustment, agrarian change, and rural ethnicity in Nigeria
|author=Samuel G. Egwu
|publisher=Nordic Africa Institute
|year=1998
|isbn=91-7106-426-5}}</ref>
[[File:Kiri_Reservoir.jpg|thumb|263x263px| Hoton tauraron dan adam na Kiri Dam]]
Kamfanin Sugar na Savannah ya kasance daga [[Dangote Group|masana'antun Dangote]] a cikin 2002. A 2009 kamfanin ya mallaki 32,000 hekta na fili kusa da madatsar ruwa ko kuma wanda 6,330 ke amfani da shi kuma ya ɗauki kimanin mutane 5,000 aiki. Kamfanin yana samar da kusan 50,000ton na sukari a kowace shekara, yana samarwa kasuwannin Najeriya wanda ke cinye 1.1 miliyan ton a kowace shekara. Sama da 1,000 An yi noman hecta na shinkafar ban ruwa da sauran amfanin gona ta hanyar amfani da magudanar ruwa na kamfanin.<ref>
{{cite web
|url=http://www.news.dailytrust.com/index.php?option=com_content&view=article&id=3043:inside-nigerias-only-sugar-factory-&catid=26:business&Itemid=153
|title=Inside Nigeria's only sugar factory
|date=21 July 2009
|work=Daily Trust
|accessdate=2010-05-21
}}{{Dead link|date=May 2019 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
</ref>
== Ambaliyar ruwa ==
=== 2015 Ambaliyar ===
A shekarar 2015, al’ummomi daban-daban guda bakwai ne suka cika a jihar Adamawa sakamakon ambaliyar ruwa daga Kiri Dam da ke jihar. A kokarinta na tabbatar da tsaro ga wadanda lamarin ya rutsa da su, hukumar bayar da agajin gaggawa ta jihar Adamawa karkashin jagorancin Mista Haruna Furo ta samar da sansanin ceto wanda ya dauki nauyin waɗanda lamarin ya rutsa da su. Duk da haka, ba a sami rahoton mutuwarsu ba daga babbar ambaliyar ruwa.<ref>{{Cite web |url=https://www.premiumtimesng.com/regional/nnorth-east/189271-7-communities-submerged-in-adamawa-flood.html?tztc=1 |access-date=2023-07-05 |website=www.premiumtimesng.com}}</ref>
== Tasiri ==
An kwace 29,000 kadada na fili ba tare da biyan diyya ba, inda a karshe aka raba mutane 20,000 da muhallansu. <ref>Terminski, Bogumil "Development-Induced Displacement and Resettlement: Theoretical Frameworks and Current Challenges", Indiana University, 2013, available at: http://dlc.dlib.indiana.edu/dlc/handle/10535/8833?show=full</ref> Taimakon sake tsugunarwa bai isa ba.<ref name=egwu/> Dam ɗin ya shafi ƙananan hukumomin kogin Gongola. Ambaliyar ruwa ta ragu daga 1,420 m³/ ɗakika zuwa 1,256 m³/ na biyu, yayin da kwararar ruwa a lokutan bushewa ya karu daga 5.7 m³/ ɗakika zuwa 21 m³/ na biyu. Kogin da ke ƙasa daga dam ɗin ya ragu kuma ya zama ƙasa da iska, tare da ƙarancin tashoshi daban-daban.<ref>{{cite web
|url=http://www.ingentaconnect.com/content/klu/gejo/2002/00000056/00000002/05092847
|title=Impact of Kiri dam on the lower reaches of river Gongola, Nigeria
|author=Tukur A.L., Mubi A.M.
|work=GeoJournal, Volume 56, Number 2
|date=February 2002
|pages=93–96(4)
|publisher=Springer
|accessdate=2010-05-21}}</ref>
Mutanen da ke zaune a cikin al'ummomin da ke kusa da dam suna amfani da shi kullum. Suna amfani da shi don kamun kifi, wanka, wankewa da kuma tattara ruwa don amfanin gaba. Dam din yana kuma kawo matsalolin muhalli da lafiya ga wadancan al'ummomin. An samu ambaliya, zaizayar kasa, lalata filayen noma da gine-gine, ciwon huhu, zazzabin cizon sauro, typhoid, cututtukan fata da kwalara.<ref>{{Cite journal |last=Bobboi |first=Ibrahim |last2=Umar |first2=Auwal |last3=Oliver |first3=Kadmiel |date=13 February 2021 |title=Assessment of Environmental and health problems caused by Kiri dam in Kiri area, Shelleng Local Government Area of Adamawa State |url=https://ijaem.net/issue_dcp/Assessment%20of%20Environmental%20and%20health%20problems%20caused%20by%20Kiri%20dam%20in%20Kiri%20area,%20Shelleng%20Local%20Government%20Area%20of%20Adamawa%20State.pdf |journal=International Journal of Advances in Engineering and Management (IJAEM) |volume=3 |issue=2 |pages=73-78 |issn=23955252}}</ref>
== Nan gaba ==
Wani kima na madatsar ruwa a shekara ta 2004 ya nuna yanayinsa "mai kyau".<ref name=ropisin/> A cikin watan Oktoba 2008 Hukumar Ciniki da Ci Gaban Amurka ta ba da buƙatu don ba da shawarwari kan gina 35 MW tashar samar da wutar lantarki a madatsar ruwa.<ref>{{cite web
|url = http://www.devex.com/projects/kiri-dam-hydroelectric-power-plant-feasibility-study-in-nigeria
|title = Kiri Dam Hydroelectric Power Plant Feasibility Study in Nigeria
|publisher = United States Trade and Development Agency
|accessdate = 2010-05-21
|url-status = dead
|archiveurl = https://archive.today/20130121114632/http://www.devex.com/projects/kiri-dam-hydroelectric-power-plant-feasibility-study-in-nigeria
|archivedate = 2013-01-21
}}</ref>
== Manazarta ==
f5rydsb83f1ukeiq6y8u3o47qek1p31
Kudancin Kamaru
0
58489
971382
911236
2026-10-25T13:46:23Z
Salma Raddah
45959
971382
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Southern cameroons parliament.jpg|thumb|yan majalisun Kudancin Kamaru]]
=== Wa'adin League of Nations ===
Bayan Yarjejeniyar Versailles,an raba yankin [[Jamus]] na Kamerun a ranar 28 ga Yuni, 1919,tsakanin [[Faransanci]] da Ƙungiyar Ƙasa ta [[Birtaniya|Biritaniya]], Faransanci,wanda ya riga ya gudanar da dukan yankunan da aka mamaye,yana samun girma. An san wajabcin Faransa da Kamaru.Wa'adin na [[Birtaniya|Burtaniya]] ya ƙunshi yankuna biyu maƙwabta,Arewacin Kamaru da Kudancin Kamaru.An gudanar da su ne daga, amma ba a haɗa su da yankin [[Birtaniyya]] na [[Najeriya|Nijeriya]] ta hanyar mazaunin [[Birtaniya|Birtaniyya]] ba (ko da yake wasu masu rike da mukamai suna da matsayin hafsan gundumar,Babban mazaunin ko Mataimakin mazaunin)mai hedikwata a Buea .
Yin amfani da ƙa'idar mulkin kai tsaye, [[Birtaniya|Birtaniyya]] ta ƙyale hukumomin ƙasar su gudanar da al'umma bisa ga al'adunsu.Wadannan kuma sun tara haraji, wanda daga nan aka biya su ga [[Turawa]], [[Birtaniya]] sun sadaukar da kansu don kasuwanci da kuma amfani da albarkatun ma'adinai na yankin.Daliban Kudancin Kamaru, ciki har da [[EML Endley|Emmanuel Mbela Lifafa Endeley]],sun kirkiro kungiyar matasan Kamaru (CYL) a ranar 27 ga [[Maris]] 1940,don nuna adawa da abin da suke gani a matsayin cin zarafin kasarsu.
=== Amintaccen yanki ===
Lokacin da Ƙungiyar Ƙungiyoyin Ƙasashen Duniya ta ƙare a cikin 1946,yawancin yankunan da aka ba da izini an mayar da su a matsayin yankunan amincewa na Majalisar Dinkin Duniya, daga yanzu ana gudanar da su ta hanyar Majalisar Amincewa ta Majalisar Dinkin Duniya . Abinda aka ba da amana shi ne shirya filaye don samun yancin kai na ƙarshe. Majalisar Dinkin Duniya ta amince da Yarjejeniyar Amincewa da 'Yan Kamarun Burtaniya da Birtaniyya za ta yi musu a ranar 6 ga Disamba 1946.
An raba Kudancin Kamaru a cikin 1949 zuwa larduna biyu:Bamenda (babban birnin Bamenda, don haka ana kiran su)da Kudancin (babban birnin Buea ).Amma duk da haka an ci gaba da zama nau'in gudanarwa tare da mazaunin Biritaniya guda ɗaya a Buea,amma a cikin 1949 an nada Edward John Gibbons Mazauni na Musamman, kuma a ranar 1 ga Oktoba 1954,lokacin da ikon siyasa ya koma ga zaɓaɓɓen gwamnati,ya gaje kansa a matsayin na farko na kwamishinoni biyu kawai.
Bayan babban taron Ibadan na 1950,sabon tsarin mulki na Najeriya ya ba da karin iko ga yankuna.A zaben da ya biyo baya an zabi wakilan Kudancin Kamaru goma sha uku a matsayin 'yan majalisar dokokin [[Yankin Gabashin Najeriya|gabashin Najeriya]] a [[Enugu (birni)|Enugu]] .Sai dai a shekarar 1953,wakilan Kudancin Kamaru,wadanda ba su ji dadin yadda ’yan siyasar Najeriya suka mamaye da kuma rashin hadin kai a tsakanin kabilun yankin Gabashin kasar ba,suka bayyana cewa,ba su nuna halin ko-in-kula ba,suka fice daga majalisar.A taron da aka yi a [[Landan]] daga 30 ga Yuli zuwa 22 ga Agusta 1953,wakilan Kudancin Kamaru sun nemi wani yanki na daban.Birtaniya ta amince,kuma Kudancin Kamaru ya zama yanki mai cin gashin kansa wanda har yanzu babban birninsa yana Buea.An gudanar da zaɓe a 1954 kuma majalisa ta hadu a ranar 1 ga Oktoba 1954, tare da [[EML Endley|EML Endeley]] a matsayin Firayim Minista.Yayin da Kamaru da Najeriya ke shirin samun ‘Yancin kai, ‘yan Kudancin Kamaru sun tafka muhawara kan ko muradin su ya shafi tarayya da Kamaru,tarayya da Najeriya ko kuma ‘yancin kai baki daya. An kayar da Endeley a zaben ranar 1 ga Fabrairun 1959 ta hannun John Ngu Foncha .
An gudanar da kuri'ar raba gardama a [[1959 Kuri'ar raba gardama ta Arewacin Kamaru|shekarar 1959]] da [[1961 Birtaniyyan Kamaru|1961]] a kasar Kamaru domin sanin alaka da Najeriya ko Kamaru.A cikin 1961,'yan Arewacin Kamaru sun zaɓi haɗin gwiwa tare da Najeriya da Kudancin Kamaru don haɗin gwiwa da (tsohuwar Faransa)Kamaru.
Kudancin Kamaru sun zama yanki na Kamaru a ranar 1 ga Oktoba 1961.Foncha ya taba zama Firayim Minista na Yammacin Kamaru kuma mataimakin shugaban Jamhuriyar Tarayyar Kamaru.Duk da haka, al'ummar Kudancin Kamaru (yanzu yammacin Kamaru) masu magana da Ingilishi ba su yarda cewa gwamnatin Faransa ta yi musu adalci ba.Bayan kuri'ar raba gardama a ranar 20 ga Mayu 1972,an amince da sabon kundin tsarin mulki a Kamaru wanda ya maye gurbin gwamnatin tarayya da kasa mai hadewa .Kudancin Kamaru sun rasa matsayinsu na cin gashin kansu kuma suka zama Lardin Arewa maso Yamma da lardin Kudu maso Yamma na Jamhuriyar Kamaru.Mutanen Kudancin Kamaru sun ƙara jin an ware su.Ƙungiyoyi irin su Kamaru Anglophone Movement (CAM)sun bukaci babban yancin cin gashin kai,ko yancin kai,ga larduna.{{Ana bukatan hujja|date=May 2023}}</link>
Ƙungiyoyin masu rajin ƴancin kai sun yi iƙirarin cewa ƙudurin Majalisar Ɗinkin Duniya mai lamba 1608 21 ga Afrilu 1961,wanda ya buƙaci Birtaniya,da Gwamnatin Kudancin Kamaru da Jamhuriyar Kamaru su shiga tattaunawa da nufin cimma matsaya kan matakin haɗin gwiwar kasashen biyu,kuma cewa Gwamnatin Burtaniya ta yi sakaci wajen dakatar da rikon amana ba tare da tabbatar da an yi shirye-shirye masu kyau ba.Sun ce amincewa da kundin tsarin mulkin tarayya da Kamaru ta yi a ranar 1 ga Satumbar 1961 ya zama hade da Kudancin Kamaru.
Wakilan kungiyoyin Anglophone sun gudanar da Babban Taron Wayar Anglophone na farko (AAC1)a Buea daga 2 ga Afrilu zuwa 3 ga Afrilu 1993.Taron ya fitar da "Buea Declaration", wanda ya yi kira da a yi wa kundin tsarin mulki kwaskwarima don maido da tarayyar ta 1961.Wannan ya biyo bayan taron All Anglophone na biyu (AAC2) a Bamenda a cikin 1994. Wannan taron ya fitar da "Bamenda Declaration",wanda ya bayyana cewa idan ba a maido da gwamnatin tarayya cikin lokaci mai kyau ba,Kudancin Kamaru za su ayyana 'yancin kai.An canza sunan kungiyar AAC zuwa taron jama'ar Kudancin Kamaru (SCPC),daga baya kuma kungiyar mutanen Kudancin Kamaru (SCAPO), tare da [[Majalisar Kudancin Kamaru]] (SCNC)a matsayin hukumar zartarwa. Matasa masu fafutuka sun kafa kungiyar matasan Kudancin Kamaru (SCYL) a Buea a ranar 28 ga Mayu 1995.SCNC ta aike da wata tawaga karkashin jagorancin John Foncha zuwa Majalisar Dinkin Duniya, wacce aka karba ranar 1 ga watan Yunin 1995 kuma ta gabatar da koke game da 'mallakar' Kudancin Kamaru da Faransa ta yi.Hakan ya biyo bayan kuri'ar raba gardama da aka sanya hannun a cikin wannan shekarar,wanda masu shirya gasar suka yi ikirarin cewa kashi 99% na masu goyon bayan 'yancin kai ne inda mutane 315,000 suka kada kuri'a.
Mambobin jam'iyyar SCNC dauke da makamai sun mamaye gidan rediyon Buea da ke lardin Kudu maso Yamma a daren ranar 30 ga Disamba 1999 kuma a farkon ranar 31 ga Disamba sun watsa wani kaset na shelanta 'yancin kai wanda alkali Ebong Frederick Alobwede ya karanta.
Kungiyar kare hakkin bil adama [[Amnesty International|ta Amnesty International]] ta zargi mahukuntan Kamaru da take hakkin bil adama a kan masu fafutuka na Kudancin Kamaru.
Kudancin Kamaru,tun daga lokacin aka canza suna zuwa Ambazonia,memba ne a cikin Unpresented Nations and Peoples Organisation (UNPO)tun 2005 kuma memba ne na kungiyar Tarayyar Afirka (OEAS).
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
rfs51kt5ybft8r0k9zwdegtgq8nzbkg
971383
971382
2026-10-25T13:47:07Z
Salma Raddah
45959
971383
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Southern cameroons parliament.jpg|thumb|yan majalisun Kudancin Kamaru]]
=== Wa'adin League of Nations ===
Bayan Yarjejeniyar Versailles,an raba yankin [[Jamus]] na Kamerun a ranar 28 ga Yuni, 1919,tsakanin [[Faransanci]] da Ƙungiyar Ƙasa ta [[Birtaniya|Biritaniya]], Faransanci,wanda ya riga ya gudanar da dukan yankunan da aka mamaye,yana samun girma. An san wajabcin Faransa da Kamaru.Wa'adin na [[Birtaniya|Burtaniya]] ya ƙunshi yankuna biyu maƙwabta,Arewacin Kamaru da Kudancin Kamaru.An gudanar da su ne daga, amma ba a haɗa su da yankin Birtaniyya na [[Najeriya|Nijeriya]] ta hanyar mazaunin [[Birtaniya|Birtaniyya]] ba (ko da yake wasu masu rike da mukamai suna da matsayin hafsan gundumar,Babban mazaunin ko Mataimakin mazaunin)mai hedikwata a Buea .
Yin amfani da ƙa'idar mulkin kai tsaye, [[Birtaniya|Birtaniyya]] ta ƙyale hukumomin ƙasar su gudanar da al'umma bisa ga al'adunsu.Wadannan kuma sun tara haraji, wanda daga nan aka biya su ga [[Turawa]], [[Birtaniya]] sun sadaukar da kansu don kasuwanci da kuma amfani da albarkatun ma'adinai na yankin.Daliban Kudancin Kamaru, ciki har da [[EML Endley|Emmanuel Mbela Lifafa Endeley]],sun kirkiro kungiyar matasan Kamaru (CYL) a ranar 27 ga [[Maris]] 1940,don nuna adawa da abin da suke gani a matsayin cin zarafin kasarsu.
=== Amintaccen yanki ===
Lokacin da Ƙungiyar Ƙungiyoyin Ƙasashen Duniya ta ƙare a cikin 1946,yawancin yankunan da aka ba da izini an mayar da su a matsayin yankunan amincewa na Majalisar Dinkin Duniya, daga yanzu ana gudanar da su ta hanyar Majalisar Amincewa ta Majalisar Dinkin Duniya . Abinda aka ba da amana shi ne shirya filaye don samun yancin kai na ƙarshe. Majalisar Dinkin Duniya ta amince da Yarjejeniyar Amincewa da 'Yan Kamarun Burtaniya da Birtaniyya za ta yi musu a ranar 6 ga Disamba 1946.
An raba Kudancin Kamaru a cikin 1949 zuwa larduna biyu:Bamenda (babban birnin Bamenda, don haka ana kiran su)da Kudancin (babban birnin Buea ).Amma duk da haka an ci gaba da zama nau'in gudanarwa tare da mazaunin Biritaniya guda ɗaya a Buea,amma a cikin 1949 an nada Edward John Gibbons Mazauni na Musamman, kuma a ranar 1 ga Oktoba 1954,lokacin da ikon siyasa ya koma ga zaɓaɓɓen gwamnati,ya gaje kansa a matsayin na farko na kwamishinoni biyu kawai.
Bayan babban taron Ibadan na 1950,sabon tsarin mulki na Najeriya ya ba da karin iko ga yankuna.A zaben da ya biyo baya an zabi wakilan Kudancin Kamaru goma sha uku a matsayin 'yan majalisar dokokin [[Yankin Gabashin Najeriya|gabashin Najeriya]] a [[Enugu (birni)|Enugu]] .Sai dai a shekarar 1953,wakilan Kudancin Kamaru,wadanda ba su ji dadin yadda ’yan siyasar Najeriya suka mamaye da kuma rashin hadin kai a tsakanin kabilun yankin Gabashin kasar ba,suka bayyana cewa,ba su nuna halin ko-in-kula ba,suka fice daga majalisar.A taron da aka yi a [[Landan]] daga 30 ga Yuli zuwa 22 ga Agusta 1953,wakilan Kudancin Kamaru sun nemi wani yanki na daban.Birtaniya ta amince,kuma Kudancin Kamaru ya zama yanki mai cin gashin kansa wanda har yanzu babban birninsa yana Buea.An gudanar da zaɓe a 1954 kuma majalisa ta hadu a ranar 1 ga Oktoba 1954, tare da [[EML Endley|EML Endeley]] a matsayin Firayim Minista.Yayin da Kamaru da Najeriya ke shirin samun ‘Yancin kai, ‘yan Kudancin Kamaru sun tafka muhawara kan ko muradin su ya shafi tarayya da Kamaru,tarayya da Najeriya ko kuma ‘yancin kai baki daya. An kayar da Endeley a zaben ranar 1 ga Fabrairun 1959 ta hannun John Ngu Foncha .
An gudanar da kuri'ar raba gardama a [[1959 Kuri'ar raba gardama ta Arewacin Kamaru|shekarar 1959]] da [[1961 Birtaniyyan Kamaru|1961]] a kasar Kamaru domin sanin alaka da Najeriya ko Kamaru.A cikin 1961,'yan Arewacin Kamaru sun zaɓi haɗin gwiwa tare da Najeriya da Kudancin Kamaru don haɗin gwiwa da (tsohuwar Faransa)Kamaru.
Kudancin Kamaru sun zama yanki na Kamaru a ranar 1 ga Oktoba 1961.Foncha ya taba zama Firayim Minista na Yammacin Kamaru kuma mataimakin shugaban Jamhuriyar Tarayyar Kamaru.Duk da haka, al'ummar Kudancin Kamaru (yanzu yammacin Kamaru) masu magana da Ingilishi ba su yarda cewa gwamnatin Faransa ta yi musu adalci ba.Bayan kuri'ar raba gardama a ranar 20 ga Mayu 1972,an amince da sabon kundin tsarin mulki a Kamaru wanda ya maye gurbin gwamnatin tarayya da kasa mai hadewa .Kudancin Kamaru sun rasa matsayinsu na cin gashin kansu kuma suka zama Lardin Arewa maso Yamma da lardin Kudu maso Yamma na Jamhuriyar Kamaru.Mutanen Kudancin Kamaru sun ƙara jin an ware su.Ƙungiyoyi irin su Kamaru Anglophone Movement (CAM)sun bukaci babban yancin cin gashin kai,ko yancin kai,ga larduna.{{Ana bukatan hujja|date=May 2023}}</link>
Ƙungiyoyin masu rajin ƴancin kai sun yi iƙirarin cewa ƙudurin Majalisar Ɗinkin Duniya mai lamba 1608 21 ga Afrilu 1961,wanda ya buƙaci Birtaniya,da Gwamnatin Kudancin Kamaru da Jamhuriyar Kamaru su shiga tattaunawa da nufin cimma matsaya kan matakin haɗin gwiwar kasashen biyu,kuma cewa Gwamnatin Burtaniya ta yi sakaci wajen dakatar da rikon amana ba tare da tabbatar da an yi shirye-shirye masu kyau ba.Sun ce amincewa da kundin tsarin mulkin tarayya da Kamaru ta yi a ranar 1 ga Satumbar 1961 ya zama hade da Kudancin Kamaru.
Wakilan kungiyoyin Anglophone sun gudanar da Babban Taron Wayar Anglophone na farko (AAC1)a Buea daga 2 ga Afrilu zuwa 3 ga Afrilu 1993.Taron ya fitar da "Buea Declaration", wanda ya yi kira da a yi wa kundin tsarin mulki kwaskwarima don maido da tarayyar ta 1961.Wannan ya biyo bayan taron All Anglophone na biyu (AAC2) a Bamenda a cikin 1994. Wannan taron ya fitar da "Bamenda Declaration",wanda ya bayyana cewa idan ba a maido da gwamnatin tarayya cikin lokaci mai kyau ba,Kudancin Kamaru za su ayyana 'yancin kai.An canza sunan kungiyar AAC zuwa taron jama'ar Kudancin Kamaru (SCPC),daga baya kuma kungiyar mutanen Kudancin Kamaru (SCAPO), tare da [[Majalisar Kudancin Kamaru]] (SCNC)a matsayin hukumar zartarwa. Matasa masu fafutuka sun kafa kungiyar matasan Kudancin Kamaru (SCYL) a Buea a ranar 28 ga Mayu 1995.SCNC ta aike da wata tawaga karkashin jagorancin John Foncha zuwa Majalisar Dinkin Duniya, wacce aka karba ranar 1 ga watan Yunin 1995 kuma ta gabatar da koke game da 'mallakar' Kudancin Kamaru da Faransa ta yi.Hakan ya biyo bayan kuri'ar raba gardama da aka sanya hannun a cikin wannan shekarar,wanda masu shirya gasar suka yi ikirarin cewa kashi 99% na masu goyon bayan 'yancin kai ne inda mutane 315,000 suka kada kuri'a.
Mambobin jam'iyyar SCNC dauke da makamai sun mamaye gidan rediyon Buea da ke lardin Kudu maso Yamma a daren ranar 30 ga Disamba 1999 kuma a farkon ranar 31 ga Disamba sun watsa wani kaset na shelanta 'yancin kai wanda alkali Ebong Frederick Alobwede ya karanta.
Kungiyar kare hakkin bil adama [[Amnesty International|ta Amnesty International]] ta zargi mahukuntan Kamaru da take hakkin bil adama a kan masu fafutuka na Kudancin Kamaru.
Kudancin Kamaru,tun daga lokacin aka canza suna zuwa Ambazonia,memba ne a cikin Unpresented Nations and Peoples Organisation (UNPO)tun 2005 kuma memba ne na kungiyar Tarayyar Afirka (OEAS).
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
10gkgfjdewa0zuceb624kbcgq234d88
Klaus Kleinfeld ne adam wata
0
61302
971691
845907
2026-10-26T01:03:49Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971691
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Klaus Kleinfeld.jpg|thumb|Klaus Kleinfeld ne adam wata]]
Klaus-Christian Kleinfeld (an haife shi 6 ga watan Nuwambar shekarar 1957 a garin Bremen, ƙasar Jamus) tsohon shugaban ne kuma babban jami'in zartarwa (Shugaba) na Arconic . Klaus-Christian Kleinfeld shugaban zartarwa Arconic Kleinfeld tsohon shugaban ne kuma Shugaba na Alcoa Inc., kuma tsohon shugaban ƙasa da Shugaba na Siemens AG.<ref name=klauskleinfeldalcoa>{{cite web|title=Klaus Kleinfeld|url=http://www.alcoa.com/global/en/investment/executive_council/kleinfeld_klaus.asp|publisher=Alcoa|access-date=17 June 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130828223911/http://www.alcoa.com/global/en/investment/executive_council/kleinfeld_klaus.asp|archive-date=2013-08-28}}</ref><ref>{{cite news|url=http://blogs.reuters.com/trnewsmaker/2011/02/24/meet-klaus-kleinfeld/|archive-url=https://web.archive.org/web/20110301045328/http://blogs.reuters.com/trnewsmaker/2011/02/24/meet-klaus-kleinfeld/|url-status=dead|archive-date=1 March 2011|title=Meet Klaus Kleinfeld|publisher=Reuters|access-date=8 April 2013}}</ref><ref>{{cite web|title=Alcoa Inc.| date=28 July 2023 |url=https://www.bloomberg.com/research/stocks/people/person.asp?personId=5504710&ticker=AA|publisher=Bloomberg}}</ref>
Shugaban Alcoa Siemens AG Kleinfeld ya sauka a matsayin shugaban da Shugaba na Arconic a ranar 17 ga watan Afrilun shekarar 2017.<ref>{{cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-04-17/arconic-ceo-steps-down-after-battle-with-elliott-management|title=Arconic CEO Exits After 'Poor Judgment'|publisher=Bloomberg. Retrieved 18 April 2017.}}</ref> A watan Oktoba na shekara ta 2017, an naɗa shi darektan shirin Neom na Saudi Arabia.<ref>{{cite news|url=http://www.arabnews.com/node/1332281/saudi-arabia|title=Klaus Kleinfeld named adviser to Saudi crown prince, NEOM appoints new CEO|publisher=Arabnews. Retrieved 03 July 2018.}}</ref> Saudi Arabia Neom An sanar da shi a watan Yulin shekarar 2018 cewa za a ƙara Kleinfeld daga darektan Neom zuwa mai ba da shawara ga Yarima Muhammad bin Salman a ranar 1 ga watan Agustan shekarar 2018, kuma cewa Nadhmi Al-Nasr zai gaji shi a matsayin darektan ne na Neom. Yarima Muhammad bin Salman Nadhmi Al-Nasr<ref>{{Cite web |title=Klaus Kleinfeld named adviser to Saudi crown prince, NEOM appoints new CEO |url=https://www.arabnews.com/node/1332281/%7B%7B |access-date=2022-03-07 |website=Arab News |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20220307174709/https://www.arabnews.com/node/1332281/%7B%7B |archive-date=2022-03-07 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |title=Kleinfeld Made Adviser to Crown Prince, Al-Nasr Becomes New NEOM CEO |url=https://english.aawsat.com/home/article/1319226/kleinfeld-made-adviser-crown-prince-al-nasr-becomes-new-neom-ceo |access-date=2022-03-07 |website=Asharq AL-awsat |language=en}}</ref>
A watan Agustan shekarar 2007, an naɗa Kleinfeld a matsayin COO na New York, Alcoa Inc.<ref>[http://www.alcoa.com/global/en/news/news_detail.asp?pageID=20070815005503en&newsYear=2007 Alcoa: News: News Releases: Klaus Kleinfeld Elected Alcoa President and Chief Operating Officer<!-- Bot generated title -->]</ref> A watan Mayu na shekara ta 2008, an naɗa Kle infeld a matsayin Shugaba na Alcoa, wanda ya gaji Alain Belda. Alcoa Alain Belda<ref>[http://www.alcoa.com/global/en/news/news_detail.asp?pageID=20070815005503en&newsYear=2007 Alcoa: News: News Releases: Klaus Kleinfeld Elected Alcoa President and Chief Operating Officer]</ref> A watan Afrilu na shekara ta 2010, an naɗa Kleinfeld a matsayin shugaban Alcoa kuma ya ci gaba da aiki a matsayin Shugaba da shugaban kwamitin har sai da ya yi murabus a watan Afrilun shekarar 2017.<ref name=klauskleinfeldalcoa/><ref name=kleinfeldprofile>{{cite web|title=Executive Profile: Klaus-Christian Kleinfeld Ph.D.|url=https://www.bloomberg.com/research/stocks/people/person.asp?personId=5504710&ticker=AA|publisher=Bloomberg L.P.|access-date=17 June 2015}}</ref>
Kleinfeld ya kuma yi aiki a matsayin Shugaba na Munich, Siemens AG na Jamus daga Janairun 2005 har zuwa watan Yulin shekarar 2007.<ref name=chairmen>{{cite web|title=Chairmen of the Managing Board, Siemens AG|url=http://www.siemens.com/history/en/personalities/chairmen_of_the_managing_board_siemens_ag.htm#toc-3|publisher=Siemens|access-date=24 June 2015}}</ref> Kokarin Kleinfeld na sabunta kamfanin ya haifar da rikici tare da masu kare al'adun kasuwancin gargajiya na Siemens.<ref name=dkpublishing>{{cite book|last1=DK Publishing|title=1000 CEOs|date=2009|publisher=Penguin|isbn=9780756661243|url=https://books.google.com/books?id=ndAbs5tRmtIC&pg=PT525|access-date=24 June 2015}}</ref> Koyaya, aikin kuɗi na kamfanin ya bunƙasa.<ref name=dkpublishing/><ref name=bobtricker>{{cite book|last1=Tricker|first1=Bob|title=Essentials for Board Directors: An A to Z Guide|date=2009|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9781576603543|url=https://books.google.com/books?id=BmwMvYq2_HUC&pg=PA210|access-date=24 June 2015}}</ref> A baya, Kleinfeld ya canza Siemens Management Consulting ya zama abokin tarayya mai tasiri ga kasuwancin duniya.<ref name="chairmen" /> Ya ba da gudummawa sosai ga canjin riba na kasuwancin yankin Siemens a Amurka.<ref name="chairmen" />
A shekara ta 2006, wani bincike na gwamnatin Jamus ya gano kuɗaɗe a cikin asusun banki na sirri wanda Siemens ke kula da shi don samun kwangila.<ref name=bobtricker/><ref name=sak>{{cite book|last1=Sak Onkvisit, John Shaw|title=International Marketing: Strategy and Theory|date=2009|publisher=Routledge|isbn=9781135275471|url=https://books.google.com/books?id=oXGNAgAAQBAJ&pg=PA142|access-date=24 June 2015}}</ref> kudade masu lalacewa Masu bincike ba su sami wata hujja game da laifin da Kleinfeld ya yi ba kuma ba a gabatar da wani zargi a kansa ba. A shekara ta 2009, Kleinfeld, tare da wasu tsoffin shugabannin Siemens, sun amince da biyan Siemens kuɗi don warware batun farar hula.<ref name=sak/><ref name=nicholoson>{{cite news|last1=Nicholson|first1=Chris V.|title=Siemens to Collect Damages From Former Chiefs in Bribery Scandal|url=https://www.nytimes.com/2009/12/03/business/global/03siemens.html|work=New York Times|date=2 December 2009 |access-date=24 June 2015}}</ref><ref>{{cite book|last1=Conklin|first1=David W.|title=The Global Environment of Business: New Paradigms for International Management|date=2010|publisher=SAGE|isbn=9781412950282|url=https://books.google.com/books?id=MmRPQD8g5tYC&pg=PA31|access-date=24 June 2015}}</ref> A watan Yunin 2007, Kleinfeld ya bar Siemens, yana mai nuna rashin tabbas game da makomar sa tare da kamfanin bayan rarrabuwa tsakanin mambobin kwamitin Siemens game da tsawaita kwangilarsa ya zama sananne.<ref name=succeedchief>{{cite news|title=Alcoa Hires Former Head of Siemens, and Expects Him to Succeed Its Chief|url=https://www.nytimes.com/2007/08/16/business/16alcoa.html?_r=1&|work=New York Times| date=16 August 2007 |access-date=24 June 2015}}</ref><ref name=ktostepdown/><ref name=towel>{{cite news|title=Kleinfeld Throws in the Towel: Siemens CEO Undermined by Board|newspaper=Der Spiegel |date=26 April 2007 |url=http://www.spiegel.de/international/business/kleinfeld-throws-in-the-towel-siemens-ceo-undermined-by-board-a-479588.html|publisher=Spiegel|access-date=24 June 2015}}</ref>
[[Fayil:Klaus Kleinfeld, CEO of Alcoa.jpg|thumb|Klaus-Christian Kleinfeld]]
Kleinfeld ya fara aikinsa a 1982 ta hanyar shiga kamfanin ba da shawara kan talla.<ref name=europeanceo>{{cite web|title=Profile: Klaus Kleinfeld|url=http://www.europeanceo.com/profiles/klaus-kleinfeld/|publisher=European CEO|access-date=17 June 2015}}</ref>
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haifi Klaus-Christian Kleinfeld a ranar 6 ga Nuwamban shekarar 1957 a Bremen, Jamus . Bremen Jamus Ya sami digiri na kasuwanci daga Jami'ar Georg August da ke Göttingen, Jamus da Ph.D. a cikin gudanarwa daga Jami'an Würzburg da ke Würzburg, Jamus. Jami'ar Georg August Jami'ar Göttingen Jami'ar Würzburg<ref name=europeanceo/>
== Ayyuka ==
A shekara ta 1982, Kleinfeld ya fara aikinsa a matsayin mai ba da shawara kan talla.<ref name=kleinfeldprofile/> A shekara ta 1986, ya shiga Ciba-Geigy, kamfanin samar da magunguna na ƙasa da ƙasa wanda ke zaune a Basel, [[Switzerland]], inda ya kasance manajan samfur a sashin magunguna na kamfanin. Ciba-Geigy Basel, Switzerland<ref name=coxusatoday>{{cite web|last1=Cox|first1=James|title=CEO of U.S. unit made Siemens' profile sing|url=http://usatoday30.usatoday.com/money/companies/management/2004-01-25-exec-klaus_x.htm|publisher=USA Today|access-date=17 June 2015}}</ref>
=== Siemens AG ===
A shekara ta 1987, Kleinfeld ya shiga Siemens AG mai zaman kansa a Munich, kamfanin injiniya da sabis na fasaha na duniya wanda ke zaune a Amurka da Jamus.<ref name=dkpublishing/> Munich Siemens AG Matsayinsa na farko ya kasance a cikin kamfanin tallace-tallace da tallace-tafiye, inda ya yi aiki a matsayin manajan binciken tallace-tsallace.<ref>{{cite news|title=Siemens' New Boss|newspaper=Bloomberg |url=https://www.bloomberg.com/bw/stories/2005-01-23/siemens-new-boss|publisher=Bloomberg L.P.|access-date=24 June 2015}}</ref> Binciken tallace-tallace A cikin 1990, ya kafa kuma ya jagoranci Siemens Management Consulting, abokin tarayya na duniya na cikin gida don kasuwancin Siemens tare da babban rawar da ya taka wajen sake fasalin yawancin rukunin kasuwancin Siemens a duniya.<ref>{{cite web |title=Klaus Kleinfeld |url=https://www.swe.siemens.com/belux/portal/en/press/press/releases/cc/Pages/klaus_kleinfeld.aspx |publisher=Siemens |access-date=24 June 2015 }}{{dead link|date=December 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
A watan Janairun shekara ta 2001, an ƙara Kleinfeld zuwa babban jami'in aiki (COO) na Siemens USA.<ref>{{Cite news|url=http://aluminiuminsider.com/aluminium-luminaries-klaus-kleinfeld/|title=Aluminium Luminaries – Klaus Kleinfeld – Aluminium Insider|date=2016-01-21|newspaper=Aluminium Insider|access-date=2017-02-24|language=en-US}}{{Dead link|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> babban jami'in aiki Rashin tattalin arziki a Amurka ya yi mummunar tasiri ga riba kuma Kleinfeld ya yi la'akari da dabarun gagarumin don inganta aikin kamfanonin Siemens. Ya kuma nemi gyara, siyarwa ko rufe ayyukan kamfanonin da aka samu kwanan nan da ƙirƙirar sabbin damar siyarwa. An rage ayyukan da ba su da riba daga 24 zuwa 8, kuma wasu matakan rage farashin sun adana kimanin dala miliyan 100.<ref>{{cite book|last1=Lucks|first1=Kai|title=Transatlantic Mergers and Acquisitions|date=2007|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9783895786129|url=https://books.google.com/books?id=AaV-Ia6swE0C&pg=PA138|access-date=24 June 2015}}</ref> Daga Janairu 2005 zuwa Yuni 2007, Kleinfeld ya yi aiki a matsayin Shugaba na Siemens USA.<ref>{{Cite web|url=https://www.siemens.com/history/en/personalities/chairmen_of_the_managing_board_siemens_ag.htm#toc-3|title=Chairmen of the Managing Board, Siemens AG|website=www.siemens.com|language=en|access-date=2017-03-28}}</ref> A watan Janairun shekara ta 2004, an naɗa Kleinfeld a kwamitin zartarwa na kamfanonin Siemens. Har ila yau, a shekara ta 2004, an nada Kleinfeld mataimakin shugaban Siemens AG.<ref name=2004annualreport>{{cite web|title=Siemens Annual Report 2004 |url=http://www.siemens.com/investor/pool/en/investor_relations/downloadcenter/e04_00_gb2004_1230305.pdf|publisher=Siemens|access-date=24 June 2015}}</ref>
A shekara ta 2004, Kleinfeld ya ba da shawarar al'adun kamfanoni masu zaman kansu da masu hannun jari, yana matsawa ƙungiyoyin kwadago na Jamus su saki dokokin aiki da kuma tsawaita makon aiki na Jamus daga 35 zuwa 40, ba tare da ƙarin albashi ba.<ref name=dkpublishing/> Kleinfeld ya ce ma'aikatan Jamus "dole ne su daidaita kuma su fahimci yadda duniya take" don ci gaba da yin gasa.<ref name=klauskleinfeldalcoa/><ref>{{cite web|title=Siemens CEO Klaus Kleinfeld: "Nobody's Perfect, but a Team Can Be| url=http://knowledge.wharton.upenn.edu/article/siemens-ceo-klaus-kleinfeld-nobodys-perfect-but-a-team-can-be/|publisher=Wharton School of the University of Pennsylvania|access-date=24 June 2015}}</ref><ref>{{cite web|last1=Flynn Vencat|first1=Emily|title=The Last Word: Klaus Kleinfeld|date=12 November 2006 |url=http://www.newsweek.com/last-word-klaus-kleinfeld-106593|publisher=Newsweek|access-date=24 June 2015}}</ref> Shekaru biyu bayan haka, tallace-tallace sun karu da kashi 16, ribar ta karu da kashi 35, kuma hannun jari ta ƙaru da shekaru 40.<ref name=dkpublishing/><ref name=bobtricker/> A watan Janairun shekara ta 2005 an nada shi Shugaba, wanda ya gaji Heinrich von Pierer. Heinrich von Pierer<ref>{{cite news|last1=Landler|first1=Mark|title=Siemens Chooses Chief|url=https://www.nytimes.com/2004/07/08/business/world-business-briefing-europe-germany-siemens-chooses-chief.html|work=The New York Times|date=8 July 2004 |access-date=24 June 2015}}</ref>
Shirin Kleinfeld na sabunta kamfanin ya haifar da rikici tare da masu kare al'adun kasuwancin gargajiya na Siemens.<ref name=dkpublishing/><ref name="spiegel.de">[http://www.spiegel.de/international/0,1518,440409,00.html The World from Berlin: Siemens Strikes Back - International - SPIEGEL ONLINE - News<!-- Bot generated title -->]</ref> Saboda tsarin mulkin Jamusanci na gargajiya guda biyu, kwamitin kulawa wanda ya hada da wakilan ƙungiyar kwadago da masu hannun jari sun ki amincewa da tsare-tsaren sake fasalin Kleinfeld.<ref name=bobtricker/><ref>{{cite book|last1=Gerardo R. Ungson, Yim-Yu Wong|title=Global Strategic Management|date=2014|publisher=Routledge|isbn=9781317469735|url=https://books.google.com/books?id=9EzfBQAAQBAJ&q=kleinfeld&pg=PA373|access-date=24 June 2015}}</ref> Duk da yake dabarunsa suna kallon da kyau ta hanyar 'yan jaridar kudi na duniya, kafofin watsa labarai na Jamus sun soki Kleinfeld, galibi saboda rashin alhakin zamantakewa game da ma'aikatan Siemens. alhakin zamantakewa<ref name=atlantictimes>{{cite web|last1=Canibol|first1=Hans-Peter|title=Siemens Hit With Bad Publicity. CEO Klaus Kleinfeld takes a few blows.|url=http://www.atlantic-times.com/archive_detail.php?recordID=693|publisher=The Atlantic Times|access-date=24 June 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160110211700/http://www.atlantic-times.com/archive_detail.php?recordID=693|archive-date=10 January 2016|df=dmy-all}}</ref>
Kafin matsayinsa na Shugaba, Kleinfeld ya jagoranci Siemens Management Consulting a matsayin abokin tarayya ga kasuwancin duniya, yana ba da gudummawa sosai ga canjin riba na kasuwancin yankin Siemens a Amurka. A watan Afrilu na shekara ta 2007, duk kungiyoyin Siemens sun kai ko sun wuce iyakokin da aka yi niyya a karon farko.<ref name=chairmen/>
==== Binciken cin hanci ====
A watan Nuwamba na shekara ta 2006, binciken zamba da gwamnatin Jamus ta yi ya zama sananne.<ref>{{cite news|title=CHRONOLOGY: Twists in Siemens corruption scandal|date=9 May 2008 |url=https://www.reuters.com/article/us-siemens-chronology-idUSL0937379620080509|work=Reuters|access-date=24 June 2015}}</ref> Binciken daga baya ya gano cewa Siemens yana kula da kudade a cikin asusun banki na sirri a waje da Jamus wanda kamfanin ya yi amfani da shi don samun kwangila.<ref name=bobtricker/><ref name=sak/><ref>{{cite news|last1=Matthews|first1=Christopher M.|title=Siemens Under Investigation For Payments To Russian Company|url=https://blogs.wsj.com/corruption-currents/2012/04/30/siemens-under-investigation-for-payments-to-russian-company/|newspaper=Wall Street Journal|date=30 April 2012 |access-date=24 June 2015}}</ref> kudade masu lalacewa Da zarar binciken ya zama na jama'a, Kleinfeld ya hayar masana shari'a da masu binciken waje don gudanar da bincike mai zaman kansa da sake fasalin ayyukan lissafi da sarrafawa na cikin gida na kamfanin da kuma kawar da yiwuwar ayyukan da ba su dace ba.<ref>{{cite news|last1=Mark Landler, Carter Dougherty|title=Scandal at Siemens Tarnishes Promising Results|url=https://www.nytimes.com/2007/02/28/business/worldbusiness/28siemens.html?adxnnl=1&dlbk=&adxnnlx=1428530562-MjpndtLh1L9th0mm/YJ/IQ|work=New York Times|date=28 February 2007 |access-date=24 June 2015}}</ref> Binciken mai zaman kansa daga baya ya gano cewa kamfanin ya biya daruruwan miliyoyin daloli a cikin cin hanci, wanda ya kasance doka a Jamus har zuwa 1999, amma cewa "babu wata alama ta mummunar hali ko kuma cewa Kleinfeld yana da wani ilmi game da abubuwan da suka faru" da suka shafi abin kunya.<ref>{{cite news|last1=Sims|first1=G. Thomas|title=Siemens Chief Says He Will Step Down|url=https://www.nytimes.com/2007/04/26/business/worldbusiness/26siemens.html|work=New York Times|date=26 April 2007 |access-date=24 June 2015}}</ref> cin hanci SEC ta gabatar da tuhumar cin hanci da rashawa a kan Siemens.<ref>{{cite web|title=SEC Charges Siemens AG for Engaging in Worldwide Bribery|url=https://www.sec.gov/news/press/2008/2008-294.htm|publisher=U.S. Securities and Exchange Commission|access-date=24 June 2015}}</ref> SEC Kleinfeld da sauran tsoffin shugabannin Siemens da membobin kwamitin an zarge su da "rashin hana cin hanci da rashawa".<ref name=muckety>{{Cite web |url=http://news.muckety.com/2009/12/03/klaus-kleinfeld-settles-with-siemens-ag/22601 |title=Klaus Kleinfeld settles with Siemens AG | Muckety - See the news |access-date=19 January 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101102232552/http://news.muckety.com/2009/12/03/klaus-kleinfeld-settles-with-siemens-ag/22601 |archive-date=2 November 2010 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Ba a gabatar da wani zargi a kan Kleinfeld ba kuma Ma'aikatar Shari'a ta ambaci haɗin gwiwar Siemens da bincike mai zaman kansa da Kleinfeld ya fara a matsayin dalilai na rage hukuncin kudi na Siemens.<ref>{{cite web|title=DOJ Sentencing Memorandum|url=https://www.justice.gov/sites/default/files/opa/legacy/2008/12/19/siemens-sentencing-memo.pdf|publisher=U.S. District Court for the District Of Columbia|access-date=24 June 2015}}</ref>
[[Fayil:2016 photo of Klaus Kleinfeld - tiff.tif|thumb|Klaus-Christian Kleinfeld]]
A watan Yunin 2007, Kleinfeld ya bar Siemens, yana mai nuna rashin tabbas game da makomar sa tare da kamfanin bayan rarrabuwa tsakanin mambobin kwamitin Siemens game da tsawaita kwangilarsa ya zama sananne.<ref name=succeedchief/><ref name=ktostepdown>{{cite web|title=Siemens' Kleinfeld to step down as CEO|url=http://articles.latimes.com/2007/apr/26/business/fi-siemens26|work=Los Angeles Times|date=26 April 2007 |access-date=24 June 2015}}</ref><ref name=towel/> A watan Satumbar 2009, Siemens ta yi barazanar gurfanar da Kleinfeld da sauran tsoffin shugabannin gudanarwa saboda gazawar kulawa kuma ta ba da tayin sasantawa don biyan kamfanin na miliyoyin daloli a cikin tarar da lalacewar "sunansa".<ref>[http://w1.siemens.com/press/pool/de/pressemitteilungen/2009/corporate_communication/AXX20090984e.pdf Siemens offers former Managing Board members until mid of November 2009 to indicate willingness to settle corruption damages]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news|title=Germany: Siemens Plans Suit|url=https://www.nytimes.com/2008/07/30/business/worldbusiness/30fobriefs-SIEMENSPLANS_BRF.html|work=New York Times|date=30 July 2008 |access-date=24 June 2015}}</ref> Kleinfeld ya amince da warware lamarin na Yuro miliyan 2.<ref name=nicholoson/><ref name=muckety/>
=== Alcoa da Arconic ===
A shekara ta 2003, Kleinfeld ya shiga kwamitin daraktocin Alcoa,<ref name=klauskleinfeldalcoa/> inda ya karɓi dala miliyan 2.3 a hannun jari a ranar farko.<ref>{{cite web|url=https://www.marketwatch.com/story/how-to-make-millions-on-a-losing-stock-ask-klaus-kleinfeld-2017-05-04|title=How to make millions on a losing stock? Ask Klaus Kleinfeld|website=MarketWatch.com|date=2017-05-04|access-date=2020-11-18}}</ref> A watan Agustan 2007, Alcoa ta naɗa Kleinfeld a matsayin shugaban kasa.<ref>{{cite news|title=Alcoa Hires Former Head of Siemens, and Expects Him to Succeed Its Chief|url=https://www.nytimes.com/2007/08/16/business/16alcoa.html?_r=1&|work=New York Times| date=16 August 2007 |access-date=21 June 2015}}</ref> A watan Mayu na shekara ta 2008, an nada shi Shugaba, wanda ya gaji Alain JP Belda.<ref name=kleinfeldprofile/><ref name=kleinfeldceonytimes>{{cite news|title=Alcoa Names Chief Executive|url=https://www.nytimes.com/2008/05/09/business/09alcoa.html|work=New York Times|date=9 May 2008 |access-date=21 June 2015}}</ref><ref name=europeanceo/><ref>{{cite news|author1=Kris Maher |author2=Mike Esterl |author3=Joann S. Lublin |title=Alcoa Puts Faith in Ex-Siemens CEO|url=https://www.wsj.com/articles/SB118718229500198395|newspaper=Wall Street Journal|date=17 August 2007 |access-date=21 June 2015}}</ref> Alain J. P. Belda A watan Afrilu na shekara ta 2010, an nada Kleinfeld a matsayin shugaban Alcoa.<ref name="klauskleinfeldalcoa" /><ref name="kleinfeldprofile" />
A cikin shekara ta 2012, Kleinfeld ya fara rufe wasu wuraren narkewa masu tsada.<ref>{{cite news|last1=Miller|first1=John W.|title=Alcoa to Cut Capacity 12%|url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052970203513604577143152171126134|newspaper=Wall Street Journal|date=5 January 2012 |access-date=21 June 2015}}</ref> A cikin shekara ta 2013, ya ambaci wani baya a cikin masana'antun sararin samaniya da kuma karuwar buƙatar kayayyakin aluminum masu sauƙi a cikin masana-antun motoci da gine-gine saboda "canjin tarihi" zuwa ga man fetur da ingancin makamashi.<ref>{{cite web|title=Maria Bartiromo talks to Alcoa's Klaus Kleinfeld|url=https://www.usatoday.com/story/money/columnist/bartiromo/2013/10/20/alcoa-klaus-kleinfeld-aluminum-ceo-economy/3002045/|publisher=USA Today|access-date=21 June 2015}}</ref> Ginin motar sararin samaniya Kleinfeld ya jagoranci rarraba kamfanin tare da ƙarin fasahar kayan aiki masu yawa, injiniya da masana'antu, kuma ya ba da umarnin sayen kamfanoni uku don sanya Alcoa cikin kasuwancin sararin samaniya.<ref name=metalbulletin>{{cite web|title=INTERVIEW: The Alcoa turnaround|url=http://www.metalbulletin.com/Article/3416284/Search/INTERVIEW-The-Alcoa-turnaround.html?PageId=196010&Keywords=klaus+kleinfeld&OrderType=1#axzz3Sg0oC3F9|publisher=MetalBulletin|access-date=21 June 2015|archive-date=22 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150622020036/http://www.metalbulletin.com/Article/3416284/Search/INTERVIEW-The-Alcoa-turnaround.html?PageId=196010&Keywords=klaus+kleinfeld&OrderType=1#axzz3Sg0oC3F9|url-status=dead}}</ref><ref name=maggiemcgrath>{{cite web|last1=McGrath|first1=Maggie|title=Alcoa Acquiring Titanium Supplier RTI In $1.5 Billion Deal|url=https://www.forbes.com/sites/maggiemcgrath/2015/03/09/alcoa-acquiring-titanium-supplier-rti-in-1-5-billion-deal/|work=Forbes|access-date=21 June 2015}}</ref><ref name=abigailstevenson>{{cite web|last1=Stevenson|first1=Abigail|title=Big money about to flow into this stock|date=15 April 2015 |url=https://www.cnbc.com/id/102590835|publisher=CNBC|access-date=21 June 2015}}</ref> Ya aiwatar da dabarun don rage dogaro da kamfanin akan kayayyaki, yana kula da tasowa don zama jagora na duniya a cikin ƙarfe mai sauƙi, da haɓaka sunansa don ƙwarewar masana'antu.<ref name=barrons>{{cite web|last1=Goldwyn Blumenthal|first1=Robin|title=Alcoa's CEO Is Remaking the Industrial Giant|url=http://www.barrons.com/articles/alcoas-ceo-is-remaking-the-industrial-giant-1437806016|publisher=Barron's|access-date=28 September 2015}}</ref>
A ranar 28 ga Satumba 2015, Alcoa ta kammala canjin ta tare da sanarwar cewa za ta rabu zuwa kamfanoni biyu na jama'a a shekara mai zuwa - wani mai suna Alcoa Corp., da kuma wani wanda ya ƙunshi mai suna Alcao Inc., Arconic, wanda zai riƙe Alcoa Inc.'s darajar-ƙara tsakiyar- da kuma ƙasa kasuwanci. Alcoa Corp.<ref name=dowjones>{{cite web|last1=Dow Jones Business News|title=Alcoa to Split as Aluminum Glut Pressures Prices|url=https://www.cnbc.com/2015/09/28/alcoa-to-split-into-two-separate-publicly-traded-companies.html|publisher=CNBC|access-date=28 September 2015}}</ref> A ranar 1 ga Nuwamba 2016, Alcoa ta raba aikinta na aluminum daga sassan kasuwanci waɗanda ke ba da kasuwannin sararin samaniya da na motoci.<ref name = theaustralian>{{cite web|last1=Stahl|first1=George|title=Alcoa's official demerger gets mixed market reaction|url=http://www.theaustralian.com.au/business/mining-energy/alcoas-official-demerger-gets-mixed-market-reaction/news-story/563e04a669af8389e2da7945aef1f860|publisher=The Australian|access-date=9 November 2016}}</ref><ref>{{cite web|last1=Whiteman|first1=Lou|title=Investors Flock to Alcoa Over Arconic Post-Split|date=November 2016 |url=https://www.thestreet.com/story/13875862/1/investors-flock-to-alcoa-over-arconic-post-split.html|publisher=TheStreet|access-date=9 November 2016}}</ref> Kamfanin da aka riƙe shi ne sabon kamfani da aka ƙirƙira Alcoa Corp. Kleinfeld ya kasance a matsayin shugaban Arconic da Shugaba bayan rabuwa. Alcoa Corp. Da farko ya ba da shawarar zama shugaban kamfanin a lokacin canji,<ref name=washpost>{{cite news|author1=Sonja Elmquist|author2=Joe Deaux|title=Alcoa to Split in Two as CEO Kleinfeld's Strategy Takes Hold|url=http://washpost.bloomberg.com/Story?docId=1376-NVDUU36JIJUP01-6F1TD6D1RD37NE1C5KEDTFALM3|newspaper=Washington Post|access-date=29 September 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150930124732/http://washpost.bloomberg.com/Story?docId=1376-NVDUU36JIJUP01-6F1TD6D1RD37NE1C5KEDTFALM3|archive-date=30 September 2015|df=dmy-all}}</ref> amma an ƙi tayin; Kleinfeld ba shi da alaƙa da sabon kamfanin.
==== Shirye-shiryen ilimi na STEM ====
A ƙarƙashin jagorancin Kleinfeld, Alcoa ta goyi bayan shirye-shiryen ci gaban ma'aikata na STEM (kimiyya, fasaha, injiniya da lissafi) don horar da ilimantar da dalibai da malamai a duniya.<ref>{{cite web|title=Today's CEO Leader in STEM: Klaus Kleinfeld of Alcoa|url=http://blog.stemconnector.org/todays-ceo-leader-stem-klaus-kleinfeld-alcoa|publisher=STEM Connector blog|access-date=21 June 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150622041049/http://blog.stemconnector.org/todays-ceo-leader-stem-klaus-kleinfeld-alcoa|archive-date=22 June 2015|df=dmy-all}}</ref> STEM Wani yanki na Yuli 2012 wanda Kleinfeld da Richard Haass, shugaban Majalisar kan Harkokin Kasashen Waje, suka rubuta, sun ba da shawarar haɗin gwiwar kasuwanci da gwamnati don rage gibin ƙwarewar STEM tsakanin kasuwar ma'aikata da masana'antun.<ref>{{cite web|title=Column: Lack of skilled employees hurting manufacturing|url=http://usatoday30.usatoday.com/news/opinion/forum/story/2012-07-02/public-private-manufacuting/56005466/1|publisher=USA Today|access-date=21 June 2015}}</ref> Majalisar Richard Haass kan Harkokin Kasashen Waje A watan Satumbar 2013, Shugaba Obama ya naɗa Kleinfeld a cikin Kwamitin Gudanar da Kasuwancin Kasuwanci na Shugaban kasa 2.0 don ci gaba da kokarin Alcoa na kula da jagorancin Amurka a cikin fasahohin da ke tasowa.<ref>{{cite web|title=Obama Taps Alcoa's Klaus Kleinfeld; 3D Printing; China Aluminum Price Up|url=https://agmetalminer.com/2013/09/27/obama-taps-alcoas-klaus-kleinfeld-3d-printing-china-aluminum-price-up/|publisher=MetalMiner|access-date=21 June 2015|archive-date=22 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150622024526/https://agmetalminer.com/2013/09/27/obama-taps-alcoas-klaus-kleinfeld-3d-printing-china-aluminum-price-up/|url-status=dead}}</ref>
==== Yin murabus daga Arconic ====
A ranar 31 ga watan Janairun shekara ta 2017, kamfanin Elliott Management Corporation ya kaddamar da gasar wakilai a kan kamfanin. Kamfanin Gudanar da Elliott Elliott ya yi kira ga korar Kleinfeld a fili, yana mai nuna rashin aikin kamfanin, ya rasa hasashen riba, da rashin inganci.<ref name="Wall Street Journal, April 18">{{cite news|last1=BENOIT|first1=DAVID|title=AInside the Activist Battle That Felled Arconic's Klaus Kleinfeld|url=https://www.wsj.com/articles/klaus-kleinfeld-steps-down-as-chair-and-ceo-of-arconic-1492435894|website=Wall Street Journal|date=17 April 2017 |access-date=18 April 2017}}</ref> A ranar 17 ga Afrilu 2017, Kleinfeld ya yi murabus a matsayin shugaban da Shugaba ta hanyar yarjejeniya tare da kwamitin Arconic, bayan ya aika da wasika ba tare da izini ba ga Elliott.<ref>{{cite web | url=https://www.cnbc.com/2017/04/17/klaus-kleinfeld-steps-down-as-chair-and-ceo-of-arconic.html | title=Klaus Kleinfeld steps down as chair and ceo of Arconic | publisher=CNBC | date=17 April 2017 | access-date=19 April 2017}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.nytimes.com/2017/04/17/business/dealbook/even-before-ill-advised-letter-arconics-ceo-had-to-go.html | title=Even Before Ill-Advised Letter, Arconic's C.E.O. Had to Go | work=The New York Times | date=17 April 2017 | access-date=2020-11-18}}</ref>
Klaus Kleinfeld ya kafa tare da Abokan SPAC "Constellation" wanda aka jera a kan NYSE a cikin 2021.<ref>{{Cite web |date=2021-01-27 |title=Constellation Acquisition Corp I Announces Pricing of $300 Million Initial Public Offering |url=https://www.businesswire.com/news/home/20210126006142/en/Constellation-Acquisition-Corp-I-Announces-Pricing-of-300-Million-Initial-Public-Offering |access-date=2022-03-07 |website=www.businesswire.com |language=en}}</ref> Ya kafa kamfaninsa na saka hannun jari "K2 Elevation" wanda ke saka hannun jari da haɓaka kamfanoni na duniya a cikin fasahar fasaha da ɓangaren biotech. A halin yanzu fayil ɗin ya ƙunshi ayyukan a Jamus, [[Austriya|Austria]], da Amurka. Yana ba da shawara ga kamfanoni da yawa da kuma ƙungiyoyi daban-daban.<ref>{{Cite web |title=Innovation-focused SPAC Constellation Acquisition I files for a $300 million IPO |url=https://www.nasdaq.com/articles/innovation-focused-spac-constellation-acquisition-i-files-for-a-%24300-million-ipo-2021-01}}</ref>
=== Kwamiti ===
Shi memba ne na Kwamitin Gudanar da Ƙungiyar Bilderberg,<ref>{{cite web|title=Steering Committee|url=http://www.bilderbergmeetings.org/steering-committee.html|publisher=Bilderberg Meetings|access-date=17 June 2015|archive-date=21 May 2014|archive-url=https://archive.today/20140521120713/http://www.bilderbergmeetings.org/steering-committee.html|url-status=dead}}</ref> Kwamitin Amintattun Cibiyar Brookings,<ref>{{cite web|title=Board of Trustees |url=http://www.brookings.edu/about/leadership/trustees |publisher=Brookings Institution |access-date=17 June 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140705030120/http://www.brookings.edu/about/leadership/trustees |archive-date= 5 July 2014 }}</ref> Kwamitin Gidauniyar Tattalin Arziki na Duniya,<ref name=worldeconforum>{{cite web|title=World Economic Forum Announces New Foundation Board Members|url=http://www.weforum.org/news/world-economic-forum-announces-new-foundation-board-members|publisher=World Economic Forum|access-date=17 June 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150622031700/http://www.weforum.org/news/world-economic-forum-announces-new-foundation-board-members|archive-date=22 June 2015|df=dmy-all}}</ref> Kwamitin Amurka na Tattalin Ruwa na Duniya,<ref name=worldeconforum/> da Kwamitin Ba da Shawara na Metropolitan Opera. Kungiyar Bilderberg Brookings Cibiyar Taron Tattalin Arziki ta Duniya Metropolitan Opera<ref name="worldeconforum" /> A shekara ta 2009, an nada Kleinfeld a matsayin shugaban kwamitin Majalisar Kasuwancin Amurka da Rasha (USRBC), wanda ke inganta kasuwanci da saka hannun jari tsakanin Amurka da Rasha. Majalisar Kasuwancin Amurka da Rasha.<ref>{{cite web|title=Steering Committee|url=https://www.usrbc.org/aboutus/boardofdirectors/|publisher=U.S.-Russia Business Council|access-date=17 June 2015}}</ref> A cikin 2013, Kleinfeld ya shiga Kwamitin Daraktocin Majalisar Kasuwancin Amurka da China kuma memba ne na Kwamitin Ba da Shawara na Shugaba na Duniya na Firayim Minista na ƙasar Sin. Firayim Ministan kasar Sin.<ref>{{cite web|title=China's Premier Meets Top Business Leaders in Davos|url=http://www.weforum.org/news/china-s-premier-meets-top-business-leaders-davos|publisher=World Economic Forum|access-date=17 June 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150615123038/http://www.weforum.org/news/china-s-premier-meets-top-business-leaders-davos|archive-date=15 June 2015|df=dmy-all}}</ref>
A baya, Kleinfeld ya yi aiki a kwamitin kula da Bayer AG daga 2005 zuwa 2014, ya kasance darektan Citigroup Inc. daga 2005 zuwa 2007,<ref>{{Cite news |date=2007-04-26 |title=Siemens CEO resigns, leadership vacuum grows |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-siemens-idUSL2524589120070426 |access-date=2022-03-07}}</ref> kuma ya yi aiki ne a matsayin memba na Kwamitin Gudanarwa na Siemens AG daga 2004 zuwa 2007.<ref>{{cite web|title=Klaus Kleinfeld|url=https://www.alcoa.com/global/en/about_alcoa/corp_gov/directors/Kleinfeld.asp|publisher=Alcoa|access-date=17 June 2015}}</ref> Bayer AG Citigroup Inc. Siemens AG Mista Kleinfeld ya kuma yi aiki a Kwamitin Daraktoci na Morgan Stanley da Hewlett Packard Enterprise har zuwa Afrilu 2017.<ref>{{cite news|title=Kleinfeld to exit Morgan Stanley Board|url=https://www.wsj.com/articles/klaus-kleinfeld-to-exit-morgan-stanleyboard-1492807703|newspaper=Wall Street Journal|date=21 April 2017 |access-date=21 April 2017 |last1=Hoffman |first1=Liz }}</ref><ref>{{cite news|title=Ousted Arconic CEO Kleinfeld Resigns From HP Enterprise Board|url=https://www.wsj.com/articles/ousted-arconic-ceo-kleinfeld-resigns-from-hp-enterprise-board-1493042023|newspaper=Wall Street Journal|date=24 April 2017 |access-date=27 April 2017 |last1=Hufford |first1=Austen }}</ref> Kamfanin Morgan Stanley Hewlett Packard Shi memba ne na allon sa ido na NEOM, Konux da Ferolabs. Kleinfeld shi ne Sanata mai daraja na Lindau Nobel Laureates Taron kuma memba ne na kwamitin Metropolitan Opera, New York .
== Kyaututtuka da karbuwa ==
A watan Disamba na shekara ta 2014, Kleinfeld ya sami lambar yabo ta Legend in Leadership daga Cibiyar Nazarin Shugabannin Yale.<ref>{{cite web|title=Yale Chief Executive Leadership Institute to Honor Klaus Kleinfeld, Chairman and CEO of Alcoa, with Legend in Leadership Award|url=http://som.yale.edu/news/2014/12/yale-chief-executive-leadership-institute-honor-klaus-kleinfeld-chairman-and-ceo-alcoa-legend-leadership-award|publisher=Yale School of Management|access-date=24 June 2015}}</ref> Har ila yau, a watan Disamba na shekara ta 2014, Kleinfeld ya sami lambar yabo ta Dwight D. Eisenhower Global Leadership Award daga Majalisar Kasuwanci don Fahimtar Kasa da Kasa. Kwamitin Kasuwanci don Fahimtar Kasa da Kasa.<ref>{{cite web|title=BCIU Dwight D. Eisenhower Global Awards Gala|url=http://bciu.org/wip06/public/gala.asp|publisher=Business Council for International Understanding|access-date=24 June 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150613074110/http://bciu.org/wip06/public/gala.asp|archive-date=13 June 2015|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite press release|title=The Business Council for International Understanding to Honor Klaus Kleinfeld, Pelè and Maurice Greenberg as 2014 Dwight D. Eisenhower Awards Recipients|url=http://www.prnewswire.com/news-releases/the-business-council-for-international-understanding-to-honor-klaus-kleinfeld-pele-and-maurice-greenberg-as-2014-dwight-d-eisenhower-awards-recipients-300007153.html|publisher=Business Council for International Understanding|access-date=24 June 2015}}</ref> A watan Mayu na shekara ta 2014, an naɗa Kleinfeld Shugaba na Shekara a 2014 Platts Global Metals Awards .<ref>{{cite web|title=2014 Platts Global Metals Awards Winners|url=http://gma.platts.com/Winners/Winners2014|publisher=Platts|access-date=24 June 2015|archive-date=20 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320204025/http://gma.platts.com/Winners/Winners2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite press release|title=Alcoa Chairman and CEO Klaus Kleinfeld Named Platts CEO of the Year as Company Transformation Accelerates|date=21 May 2014 |url=http://www.businesswire.com/news/home/20140521006665/en/Alcoa-Chairman-CEO-Klaus-Kleinfeld-Named-Platts#.VSWSIfnF9IF|publisher=Alcoa|access-date=24 June 2015}}</ref>
== Rayuwa ta mutum ==
Kleinfeld yana zaune a New York tare da matarsa, Birgit, da yara biyu. Abin sha'awa na Kleinfeld shine wasanni (marathon, tseren ƙanƙara, wasan tennis).<ref name=klauskleinfeldalcoa/><ref name=coxusatoday/>
== Littattafai ==
* ''Samar da Makomar. 'Yan Kasuwancin Siemens 1847-2018.'' [Inda Aka Ɗauko Hoto da ke shafi na 9] Cibiyar Tarihi ta Siemens, [[Hamburg]] 2018, <nowiki>ISBN 9-783867-746243</nowiki>. __hau____hau____hau__ ISBN __hau____hau____hau__ 9-783867-746243
* Kamfanin Kasuwanci da dabarun Tarayyar Kasuwanci, Akademie-Verlag München 1994, <nowiki>ISBN 3-929115-16-6</nowiki> Kamfanin Kasancewa da dabarun Kasuwanci __hau____hau____hau__ ISBN __hau____hau____hau__ 3-929115-16-6
== Manazarta ==
{{reflist|2}}
<references />
== Haɗin waje ==
* [https://new.siemens.com/global/en/company/about/history/people/chairmen-of-the-managing-board-of-siemens-ag.html Shugabannin da Babban Jami'an Siemens AG]
* {{Official website|http://usa.siemens.com|Siemens Corporation USA official website}}
* {{Official website|http://www.alcoa.com|Alcoa official website}}
[[Category:Haihuwan 1957]]
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
m18hg9v68hb4feju5dan69ylh5ocz6a
Restless City
0
62042
971575
969950
2026-10-25T20:45:57Z
Salma Raddah
45959
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1341443700|Restless City]]"
971575
wikitext
text/x-wiki
Restless City fim ne mai zaman kansa na wasan kwaikwayo na 2011 wanda Eugene M. Gussenhoven ya rubuta kuma Andrew Dosunmu ya ba da umarni. Tauraruwar ta Sy Alassane, Sky Nicole Grey, Tony Okungbowa, Stephen Tyrone Williams, da Danai Gurira.[1] Fim din ya fara ne a ranar 23 ga watan Janairun shekara ta 2011, a bikin fina-finai na Sundance na shekara ta 2011 kuma an sake shi a Amurka a ranar 27 ga Afrilu, 2012. [2]
== Makirci ==
Djibril, wani matashi dan kasar Senegal, yana kokarin yin rayuwa a kan titunan Harlem a New York. Wani mawaƙi mai son, yana fatan wata rana ya sami yarjejeniyar rikodin, amma bayan shekaru huɗu a Amurka har yanzu yana rayuwa tare ta hanyar sayar da CDs a kan titi da kuma yin wasan kwaikwayo a matsayin mai aikawa tare da taimakon moped dinsa. Don tara isasshen kuɗi don yin kundi, Djibril ya yarda ya yi aiki ga Bekay, mai karuwanci da mai ba da rance. Manufar Djilbri ta cika mafarkinsa ta katse lokacin da ya sadu da Trini, karuwa da ke aiki ga Bekay. Djibril ya yi hadari ga komai don ceton Trini daga rayuwarta mara kyau.
== Masu ba da labari ==
<templatestyles src="Div col/styles.css" />
== Karɓar baƙi ==
On the mai tarawashafin yanar gizonTumatir da ya lalace, 45% na sake dubawa na masu sukar 11 suna da kyau, tare da matsakaicin matsayi na 6/10.<ref name="RT">{{Cite web |title=Restless City |url=https://www.rottentomatoes.com/m/restless_city |access-date=26 April 2023 |website=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref>
A cikin bita mai kyau, Wesley Morris na The Boston Globe ya rubuta, "'Restless City' yana da kyau tare da yanayi", kuma "akwai mafarki mai ban sha'awa ga rayuwa a [Dosunmu's] Harlem kamar yadda ya saba da maganin rayuwa" na wasu fina-finai. Ernest Hardy na The Village Voice ya ce, "An fada a cikin salon elliptical tare da saurin tafiya da saurin motsawa wanda ke ɗaukar wasu ana amfani da su, ƙarfin da ikon fim ɗin yana cikin hotunan waka, a hanyar da Dosunmu da mai daukar hoto Bradford Young ke amfani da haske da abun da ke ciki don yin kusan kowane firam (bayani mai ban sha'awa; kusa da fuska da ƙafafuwa; saurin motsa jiki a kan titunan birni) mai ban mamaki.
== Manazarta ==
ncbpnp3ac4hmrb2ih1gk035lvz3ulqg
971577
971575
2026-10-25T20:46:31Z
Salma Raddah
45959
971577
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Restless City fim ne mai zaman kansa na wasan kwaikwayo na 2011 wanda Eugene M. Gussenhoven ya rubuta kuma Andrew Dosunmu ya ba da umarni. Tauraruwar ta Sy Alassane, Sky Nicole Grey, Tony Okungbowa, Stephen Tyrone Williams, da Danai Gurira.[1] Fim din ya fara ne a ranar 23 ga watan Janairun shekara ta 2011, a bikin fina-finai na Sundance na shekara ta 2011 kuma an sake shi a Amurka a ranar 27 ga Afrilu, 2012. [2]
== Makirci ==
Djibril, wani matashi dan kasar Senegal, yana kokarin yin rayuwa a kan titunan Harlem a New York. Wani mawaƙi mai son, yana fatan wata rana ya sami yarjejeniyar rikodin, amma bayan shekaru huɗu a Amurka har yanzu yana rayuwa tare ta hanyar sayar da CDs a kan titi da kuma yin wasan kwaikwayo a matsayin mai aikawa tare da taimakon moped dinsa. Don tara isasshen kuɗi don yin kundi, Djibril ya yarda ya yi aiki ga Bekay, mai karuwanci da mai ba da rance. Manufar Djilbri ta cika mafarkinsa ta katse lokacin da ya sadu da Trini, karuwa da ke aiki ga Bekay. Djibril ya yi hadari ga komai don ceton Trini daga rayuwarta mara kyau.
== Masu ba da labari ==
<templatestyles src="Div col/styles.css" />
== Karɓar baƙi ==
On the mai tarawashafin yanar gizonTumatir da ya lalace, 45% na sake dubawa na masu sukar 11 suna da kyau, tare da matsakaicin matsayi na 6/10.<ref name="RT">{{Cite web |title=Restless City |url=https://www.rottentomatoes.com/m/restless_city |access-date=26 April 2023 |website=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref>
A cikin bita mai kyau, Wesley Morris na The Boston Globe ya rubuta, "'Restless City' yana da kyau tare da yanayi", kuma "akwai mafarki mai ban sha'awa ga rayuwa a [Dosunmu's] Harlem kamar yadda ya saba da maganin rayuwa" na wasu fina-finai. Ernest Hardy na The Village Voice ya ce, "An fada a cikin salon elliptical tare da saurin tafiya da saurin motsawa wanda ke ɗaukar wasu ana amfani da su, ƙarfin da ikon fim ɗin yana cikin hotunan waka, a hanyar da Dosunmu da mai daukar hoto Bradford Young ke amfani da haske da abun da ke ciki don yin kusan kowane firam (bayani mai ban sha'awa; kusa da fuska da ƙafafuwa; saurin motsa jiki a kan titunan birni) mai ban mamaki.
== Manazarta ==
d8k5r7qq5gqcpqcqc9kvdxf7d75vjq3
971578
971577
2026-10-25T20:46:48Z
Salma Raddah
45959
971578
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Restless City fim ne mai zaman kansa na wasan kwaikwayo na 2011 wanda Eugene M. Gussenhoven ya rubuta kuma Andrew Dosunmu ya ba da umarni. Tauraruwar ta Sy Alassane, Sky Nicole Grey, Tony Okungbowa, Stephen Tyrone Williams, da Danai Gurira.[1] Fim din ya fara ne a ranar 23 ga watan Janairun shekara ta 2011, a bikin fina-finai na Sundance na shekara ta 2011 kuma an sake shi a Amurka a ranar 27 ga Afrilu, 2012. [2]
== Makirci ==
Djibril, wani matashi dan kasar Senegal, yana kokarin yin rayuwa a kan titunan Harlem a New York. Wani mawaƙi mai son, yana fatan wata rana ya sami yarjejeniyar rikodin, amma bayan shekaru huɗu a Amurka har yanzu yana rayuwa tare ta hanyar sayar da CDs a kan titi da kuma yin wasan kwaikwayo a matsayin mai aikawa tare da taimakon moped dinsa. Don tara isasshen kuɗi don yin kundi, Djibril ya yarda ya yi aiki ga Bekay, mai karuwanci da mai ba da rance. Manufar Djilbri ta cika mafarkinsa ta katse lokacin da ya sadu da Trini, karuwa da ke aiki ga Bekay. Djibril ya yi hadari ga komai don ceton Trini daga rayuwarta mara kyau.
== Karɓar baƙi ==
On the mai tarawashafin yanar gizonTumatir da ya lalace, 45% na sake dubawa na masu sukar 11 suna da kyau, tare da matsakaicin matsayi na 6/10.<ref name="RT">{{Cite web |title=Restless City |url=https://www.rottentomatoes.com/m/restless_city |access-date=26 April 2023 |website=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref>
A cikin bita mai kyau, Wesley Morris na The Boston Globe ya rubuta, "'Restless City' yana da kyau tare da yanayi", kuma "akwai mafarki mai ban sha'awa ga rayuwa a [Dosunmu's] Harlem kamar yadda ya saba da maganin rayuwa" na wasu fina-finai. Ernest Hardy na The Village Voice ya ce, "An fada a cikin salon elliptical tare da saurin tafiya da saurin motsawa wanda ke ɗaukar wasu ana amfani da su, ƙarfin da ikon fim ɗin yana cikin hotunan waka, a hanyar da Dosunmu da mai daukar hoto Bradford Young ke amfani da haske da abun da ke ciki don yin kusan kowane firam (bayani mai ban sha'awa; kusa da fuska da ƙafafuwa; saurin motsa jiki a kan titunan birni) mai ban mamaki.
== Manazarta ==
n6mxdmaoo5jht5a0plpir1nkjysnh4c
971709
971578
2026-10-26T04:41:29Z
Zaujeel khair
49197
An kirkira ta fassara "Reception" daga shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1341443700|Restless City]]"
971709
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Restless City fim ne mai zaman kansa na wasan kwaikwayo na 2011 wanda Eugene M. Gussenhoven ya rubuta kuma Andrew Dosunmu ya ba da umarni. Tauraruwar ta Sy Alassane, Sky Nicole Grey, Tony Okungbowa, Stephen Tyrone Williams, da Danai Gurira.[1] Fim din ya fara ne a ranar 23 ga watan Janairun shekara ta 2011, a bikin fina-finai na Sundance na shekara ta 2011 kuma an sake shi a Amurka a ranar 27 ga Afrilu, 2012. [2]
== Makirci ==
Djibril, wani matashi dan kasar Senegal, yana kokarin yin rayuwa a kan titunan Harlem a New York. Wani mawaƙi mai son, yana fatan wata rana ya sami yarjejeniyar rikodin, amma bayan shekaru huɗu a Amurka har yanzu yana rayuwa tare ta hanyar sayar da CDs a kan titi da kuma yin wasan kwaikwayo a matsayin mai aikawa tare da taimakon moped dinsa. Don tara isasshen kuɗi don yin kundi, Djibril ya yarda ya yi aiki ga Bekay, mai karuwanci da mai ba da rance. Manufar Djilbri ta cika mafarkinsa ta katse lokacin da ya sadu da Trini, karuwa da ke aiki ga Bekay. Djibril ya yi hadari ga komai don ceton Trini daga rayuwarta mara kyau.
== Karɓar baƙi ==
On the mai tarawashafin yanar gizonTumatir da ya lalace, 45% na sake dubawa na masu sukar 11 suna da kyau, tare da matsakaicin matsayi na 6/10.<ref name="RT">{{Cite web |title=Restless City |url=https://www.rottentomatoes.com/m/restless_city |access-date=26 April 2023 |website=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref>
A cikin bita mai kyau, Wesley Morris na The Boston Globe ya rubuta, "'Restless City' yana da kyau tare da yanayi", kuma "akwai mafarki mai ban sha'awa ga rayuwa a [Dosunmu's] Harlem kamar yadda ya saba da maganin rayuwa" na wasu fina-finai. Ernest Hardy na The Village Voice ya ce, "An fada a cikin salon elliptical tare da saurin tafiya da saurin motsawa wanda ke ɗaukar wasu ana amfani da su, ƙarfin da ikon fim ɗin yana cikin hotunan waka, a hanyar da Dosunmu da mai daukar hoto Bradford Young ke amfani da haske da abun da ke ciki don yin kusan kowane firam (bayani mai ban sha'awa; kusa da fuska da ƙafafuwa; saurin motsa jiki a kan titunan birni) mai ban mamaki.
== Fitarwa ==
On the mai tarawashafin yanar gizonTumatir da ya lalace, 45% na sake dubawa 11 na masu sukarnsuna da kyau, tare da matsakaicin matsayi na 6/10.<ref name="RT">{{Cite web |title=Restless City |url=https://www.rottentomatoes.com/m/restless_city |access-date=26 April 2023 |website=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref>
A cikin maimai mai kyau, Wesley Morris na The Boston Globe ya rubuta, "'Restless City' yana da kyau tare da yanayi", kuma "akwai mafarki mai ban sha'awa ga rayuwa a [Dosunmu's] Harlem kamar yadda ya saba da maganin rayuwa" na wasu fina-finai. Ernest Hardy na The Village Voice ya ce, "An fada a cikin salon elliptical tare da saurin tafiya da saurin motsawa wanda ke ɗaukar wasu ana amfani da su, ƙarfin da ikon fim ɗin yana cikin hotunan waka, a hanyar da Dosunmu da mai daukar hoto Bradford Young ke amfani da haske da abun da ke ciki dake yin kusan kowanne firam nashi (bayani mai ban sha'awa,kusa da fuska da ƙafafu, me kumah saurin saurin motsa jiki a kan titinan birni), mai ban mamaki.
== Manazarta ==
bln58611so6fxu748yqgbxem75bbypz
971710
971709
2026-10-26T04:42:16Z
Zaujeel khair
49197
971710
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Restless City fim ne mai zaman kansa na wasan kwaikwayo na alif dubu biyu da sha daya 2011 wanda Eugene M. Gussenhoven ya rubuta kuma Andrew Dosunmu ya ba da umarni. Tauraruwar ta Sy Alassane, Sky Nicole Grey, Tony Okungbowa, Stephen Tyrone Williams, da Danai Gurira.[1] Fim din ya fara ne a ranar 23 ga watan Janairun shekara ta 2011, a bikin fina-finai na Sundance na shekara ta 2011 kuma an sake shi a Amurka a ranar 27 ga Afrilu, 2012. [2]
== Makirci ==
Djibril, wani matashi dan kasar Senegal, yana kokarin yin rayuwa a kan titunan Harlem a New York. Wani mawaƙi mai son, yana fatan wata rana ya sami yarjejeniyar rikodin, amma bayan shekaru huɗu a Amurka har yanzu yana rayuwa tare ta hanyar sayar da CDs a kan titi da kuma yin wasan kwaikwayo a matsayin mai aikawa tare da taimakon moped dinsa. Don tara isasshen kuɗi don yin kundi, Djibril ya yarda ya yi aiki ga Bekay, mai karuwanci da mai ba da rance. Manufar Djilbri ta cika mafarkinsa ta katse lokacin da ya sadu da Trini, karuwa da ke aiki ga Bekay. Djibril ya yi hadari ga komai don ceton Trini daga rayuwarta mara kyau.
== Karɓar baƙi ==
On the mai tarawashafin yanar gizonTumatir da ya lalace, 45% na sake dubawa na masu sukar 11 suna da kyau, tare da matsakaicin matsayi na 6/10.<ref name="RT">{{Cite web |title=Restless City |url=https://www.rottentomatoes.com/m/restless_city |access-date=26 April 2023 |website=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref>
A cikin bita mai kyau, Wesley Morris na The Boston Globe ya rubuta, "'Restless City' yana da kyau tare da yanayi", kuma "akwai mafarki mai ban sha'awa ga rayuwa a [Dosunmu's] Harlem kamar yadda ya saba da maganin rayuwa" na wasu fina-finai. Ernest Hardy na The Village Voice ya ce, "An fada a cikin salon elliptical tare da saurin tafiya da saurin motsawa wanda ke ɗaukar wasu ana amfani da su, ƙarfin da ikon fim ɗin yana cikin hotunan waka, a hanyar da Dosunmu da mai daukar hoto Bradford Young ke amfani da haske da abun da ke ciki don yin kusan kowane firam (bayani mai ban sha'awa; kusa da fuska da ƙafafuwa; saurin motsa jiki a kan titunan birni) mai ban mamaki.
== Fitarwa ==
On the mai tarawashafin yanar gizonTumatir da ya lalace, 45% na sake dubawa 11 na masu sukarnsuna da kyau, tare da matsakaicin matsayi na 6/10.<ref name="RT">{{Cite web |title=Restless City |url=https://www.rottentomatoes.com/m/restless_city |access-date=26 April 2023 |website=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref>
A cikin maimai mai kyau, Wesley Morris na The Boston Globe ya rubuta, "'Restless City' yana da kyau tare da yanayi", kuma "akwai mafarki mai ban sha'awa ga rayuwa a [Dosunmu's] Harlem kamar yadda ya saba da maganin rayuwa" na wasu fina-finai. Ernest Hardy na The Village Voice ya ce, "An fada a cikin salon elliptical tare da saurin tafiya da saurin motsawa wanda ke ɗaukar wasu ana amfani da su, ƙarfin da ikon fim ɗin yana cikin hotunan waka, a hanyar da Dosunmu da mai daukar hoto Bradford Young ke amfani da haske da abun da ke ciki dake yin kusan kowanne firam nashi (bayani mai ban sha'awa,kusa da fuska da ƙafafu, me kumah saurin saurin motsa jiki a kan titinan birni), mai ban mamaki.
== Manazarta ==
1vn6b6vq8er9yzhisp8mmmfv26vjib2
971711
971710
2026-10-26T04:42:52Z
Zaujeel khair
49197
971711
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Restless City fim ne mai zaman kansa na wasan kwaikwayo na alif dubu biyu da sha daya 2011 wanda Eugene M. Gussenhoven ya rubuta kuma Andrew Dosunmu ya ba da umarni. Tauraruwar ta Sy Alassane, Sky Nicole Grey, Tony Okungbowa, Stephen Tyrone Williams, da Danai Gurira.[1] Fim din ya fara ne a ranar 23 ga watan Janairun shekara ta 2011, a bikin fina-finai na Sundance na shekara ta 2011 kuma an sake shi a Amurka a ranar 27 ga Afrilu, 2012. [2]
== Makirci ==
Djibril, wani matashi dan kasar [[Senegal]], yana kokarin yin rayuwa a kan titunan Harlem a New York. Wani mawaƙi mai son, yana fatan wata rana ya sami yarjejeniyar rikodin, amma bayan shekaru huɗu a Amurka har yanzu yana rayuwa tare ta hanyar sayar da CDs a kan titi da kuma yin wasan kwaikwayo a matsayin mai aikawa tare da taimakon moped dinsa. Don tara isasshen kuɗi don yin kundi, Djibril ya yarda ya yi aiki ga Bekay, mai karuwanci da mai ba da rance. Manufar Djilbri ta cika mafarkinsa ta katse lokacin da ya sadu da Trini, karuwa da ke aiki ga Bekay. Djibril ya yi hadari ga komai don ceton Trini daga rayuwarta mara kyau.
== Karɓar baƙi ==
On the mai tarawashafin yanar gizonTumatir da ya lalace, 45% na sake dubawa na masu sukar 11 suna da kyau, tare da matsakaicin matsayi na 6/10.<ref name="RT">{{Cite web |title=Restless City |url=https://www.rottentomatoes.com/m/restless_city |access-date=26 April 2023 |website=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref>
A cikin bita mai kyau, Wesley Morris na The Boston Globe ya rubuta, "'Restless City' yana da kyau tare da yanayi", kuma "akwai mafarki mai ban sha'awa ga rayuwa a [Dosunmu's] Harlem kamar yadda ya saba da maganin rayuwa" na wasu fina-finai. Ernest Hardy na The Village Voice ya ce, "An fada a cikin salon elliptical tare da saurin tafiya da saurin motsawa wanda ke ɗaukar wasu ana amfani da su, ƙarfin da ikon fim ɗin yana cikin hotunan waka, a hanyar da Dosunmu da mai daukar hoto Bradford Young ke amfani da haske da abun da ke ciki don yin kusan kowane firam (bayani mai ban sha'awa; kusa da fuska da ƙafafuwa; saurin motsa jiki a kan titunan birni) mai ban mamaki.
== Fitarwa ==
On the mai tarawashafin yanar gizonTumatir da ya lalace, 45% na sake dubawa 11 na masu sukarnsuna da kyau, tare da matsakaicin matsayi na 6/10.<ref name="RT">{{Cite web |title=Restless City |url=https://www.rottentomatoes.com/m/restless_city |access-date=26 April 2023 |website=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref>
A cikin maimai mai kyau, Wesley Morris na The Boston Globe ya rubuta, "'Restless City' yana da kyau tare da yanayi", kuma "akwai mafarki mai ban sha'awa ga rayuwa a [Dosunmu's] Harlem kamar yadda ya saba da maganin rayuwa" na wasu fina-finai. Ernest Hardy na The Village Voice ya ce, "An fada a cikin salon elliptical tare da saurin tafiya da saurin motsawa wanda ke ɗaukar wasu ana amfani da su, ƙarfin da ikon fim ɗin yana cikin hotunan waka, a hanyar da Dosunmu da mai daukar hoto Bradford Young ke amfani da haske da abun da ke ciki dake yin kusan kowanne firam nashi (bayani mai ban sha'awa,kusa da fuska da ƙafafu, me kumah saurin saurin motsa jiki a kan titinan birni), mai ban mamaki.
== Manazarta ==
bc2lubtfg5nwfr6sgb057u8l3hdosyx
971712
971711
2026-10-26T04:44:36Z
Zaujeel khair
49197
971712
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Restless City fim ne mai zaman kansa na wasan kwaikwayo na alif dubu biyu da sha daya 2011 wanda Eugene M. Gussenhoven ya rubuta kuma Andrew Dosunmu ya ba da umarni. Tauraruwar ta Sy Alassane, Sky Nicole Grey, Tony Okungbowa, Stephen Tyrone Williams, da Danai Gurira.[1] Fim din ya fara ne a ranar 23 ga watan Janairun shekara ta 2011, a bikin fina-finai na Sundance na shekara ta 2011 kuma an sake shi a Amurka a ranar 27 ga Afrilu, 2012. [2]
== Makirci ==
Djibril, wani matashi dan kasar [[Senegal]], yana kokarin yin rayuwa a kan titunan Harlem a [[New York (birni)|Newyork]] . Wani mawaƙi mai son, yana fatan wata rana ya sami yarjejeniyar rikodin, amma bayan shekaru huɗu a Amurka har yanzu yana rayuwa tare ta hanyar sayar da CDs a kan titi da kuma yin wasan kwaikwayo a matsayin mai aikawa tare da taimakon moped dinsa. Don tara isasshen kuɗi don yin kundi, Djibril ya yarda ya yi aiki ga Bekay, mai karuwanci da mai ba da rance. Manufar Djilbri ta cika mafarkinsa ta katse lokacin da ya sadu da Trini, karuwa da ke aiki ga Bekay. Djibril ya yi hadari ga komai don ceton Trini daga rayuwarta mara kyau.
== Karɓar baƙi ==
On the mai tarawashafin yanar gizonTumatir da ya lalace, 45% na sake dubawa na masu sukar 11 suna da kyau, tare da matsakaicin matsayi na 6/10.<ref name="RT">{{Cite web |title=Restless City |url=https://www.rottentomatoes.com/m/restless_city |access-date=26 April 2023 |website=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref>
A cikin bita mai kyau, Wesley Morris na The Boston Globe ya rubuta, "'Restless City' yana da kyau tare da yanayi", kuma "akwai mafarki mai ban sha'awa ga rayuwa a [Dosunmu's] Harlem kamar yadda ya saba da maganin rayuwa" na wasu fina-finai. Ernest Hardy na The Village Voice ya ce, "An fada a cikin salon elliptical tare da saurin tafiya da saurin motsawa wanda ke ɗaukar wasu ana amfani da su, ƙarfin da ikon fim ɗin yana cikin hotunan waka, a hanyar da Dosunmu da mai daukar hoto Bradford Young ke amfani da haske da abun da ke ciki don yin kusan kowane firam (bayani mai ban sha'awa; kusa da fuska da ƙafafuwa; saurin motsa jiki a kan titunan birni) mai ban mamaki.
== Fitarwa ==
On the mai tarawashafin yanar gizonTumatir da ya lalace, 45% na sake dubawa 11 na masu sukarnsuna da kyau, tare da matsakaicin matsayi na 6/10.<ref name="RT">{{Cite web |title=Restless City |url=https://www.rottentomatoes.com/m/restless_city |access-date=26 April 2023 |website=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref>
A cikin maimai mai kyau, Wesley Morris na The Boston Globe ya rubuta, "'Restless City' yana da kyau tare da yanayi", kuma "akwai mafarki mai ban sha'awa ga rayuwa a [Dosunmu's] Harlem kamar yadda ya saba da maganin rayuwa" na wasu fina-finai. Ernest Hardy na The Village Voice ya ce, "An fada a cikin salon elliptical tare da saurin tafiya da saurin motsawa wanda ke ɗaukar wasu ana amfani da su, ƙarfin da ikon fim ɗin yana cikin hotunan waka, a hanyar da Dosunmu da mai daukar hoto Bradford Young ke amfani da haske da abun da ke ciki dake yin kusan kowanne firam nashi (bayani mai ban sha'awa,kusa da fuska da ƙafafu, me kumah saurin saurin motsa jiki a kan titinan birni), mai ban mamaki.
== Manazarta ==
jzuwzgzl98x2aj6h2615ixtqftv537i
971713
971712
2026-10-26T04:45:03Z
Zaujeel khair
49197
971713
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Restless City [[fim]] ne mai zaman kansa na wasan kwaikwayo na alif dubu biyu da sha daya 2011 wanda Eugene M. Gussenhoven ya rubuta kuma Andrew Dosunmu ya ba da umarni. Tauraruwar ta Sy Alassane, Sky Nicole Grey, Tony Okungbowa, Stephen Tyrone Williams, da Danai Gurira.[1] Fim din ya fara ne a ranar 23 ga watan Janairun shekara ta 2011, a bikin fina-finai na Sundance na shekara ta 2011 kuma an sake shi a Amurka a ranar 27 ga Afrilu, 2012. [2]
== Makirci ==
Djibril, wani matashi dan kasar [[Senegal]], yana kokarin yin rayuwa a kan titunan Harlem a [[New York (birni)|Newyork]] . Wani mawaƙi mai son, yana fatan wata rana ya sami yarjejeniyar rikodin, amma bayan shekaru huɗu a Amurka har yanzu yana rayuwa tare ta hanyar sayar da CDs a kan titi da kuma yin wasan kwaikwayo a matsayin mai aikawa tare da taimakon moped dinsa. Don tara isasshen kuɗi don yin kundi, Djibril ya yarda ya yi aiki ga Bekay, mai karuwanci da mai ba da rance. Manufar Djilbri ta cika mafarkinsa ta katse lokacin da ya sadu da Trini, karuwa da ke aiki ga Bekay. Djibril ya yi hadari ga komai don ceton Trini daga rayuwarta mara kyau.
== Karɓar baƙi ==
On the mai tarawashafin yanar gizonTumatir da ya lalace, 45% na sake dubawa na masu sukar 11 suna da kyau, tare da matsakaicin matsayi na 6/10.<ref name="RT">{{Cite web |title=Restless City |url=https://www.rottentomatoes.com/m/restless_city |access-date=26 April 2023 |website=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref>
A cikin bita mai kyau, Wesley Morris na The Boston Globe ya rubuta, "'Restless City' yana da kyau tare da yanayi", kuma "akwai mafarki mai ban sha'awa ga rayuwa a [Dosunmu's] Harlem kamar yadda ya saba da maganin rayuwa" na wasu fina-finai. Ernest Hardy na The Village Voice ya ce, "An fada a cikin salon elliptical tare da saurin tafiya da saurin motsawa wanda ke ɗaukar wasu ana amfani da su, ƙarfin da ikon fim ɗin yana cikin hotunan waka, a hanyar da Dosunmu da mai daukar hoto Bradford Young ke amfani da haske da abun da ke ciki don yin kusan kowane firam (bayani mai ban sha'awa; kusa da fuska da ƙafafuwa; saurin motsa jiki a kan titunan birni) mai ban mamaki.
== Fitarwa ==
On the mai tarawashafin yanar gizonTumatir da ya lalace, 45% na sake dubawa 11 na masu sukarnsuna da kyau, tare da matsakaicin matsayi na 6/10.<ref name="RT">{{Cite web |title=Restless City |url=https://www.rottentomatoes.com/m/restless_city |access-date=26 April 2023 |website=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref>
A cikin maimai mai kyau, Wesley Morris na The Boston Globe ya rubuta, "'Restless City' yana da kyau tare da yanayi", kuma "akwai mafarki mai ban sha'awa ga rayuwa a [Dosunmu's] Harlem kamar yadda ya saba da maganin rayuwa" na wasu fina-finai. Ernest Hardy na The Village Voice ya ce, "An fada a cikin salon elliptical tare da saurin tafiya da saurin motsawa wanda ke ɗaukar wasu ana amfani da su, ƙarfin da ikon fim ɗin yana cikin hotunan waka, a hanyar da Dosunmu da mai daukar hoto Bradford Young ke amfani da haske da abun da ke ciki dake yin kusan kowanne firam nashi (bayani mai ban sha'awa,kusa da fuska da ƙafafu, me kumah saurin saurin motsa jiki a kan titinan birni), mai ban mamaki.
== Manazarta ==
mgms2kbjbdd3w3zcd7k4p8fjz5ba27s
Emeka Ani
0
62148
971752
970815
2026-10-26T05:27:30Z
Yakubu manya
45962
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1343156285|Emeka Ani]]"
971752
wikitext
text/x-wiki
A cikin 2021, ya nemi kudade da tallafi don biyan kuɗin asibiti da ci gaba da kula da lafiya bayan bugun jini.[1] Ya karbi naira miliyan shida daga jagoran addini Jeremiah Fufeyin . [2]
* Maƙaryaci (1998) a matsayin Malibe
* Karishika II (1999) a matsayin jagoran addini
* ''[[Issakaba]]'' (2000)
* ''[[The Last Burial|Kabari na Ƙarshe]]'' (2000)
* Abuja Connection (2003) a matsayin Bitrus
* Desperate Billionaire (2005) a matsayin mai ruhaniya
* Kissing the Wind (2006)
* Nursina ta Amurka (2006) a matsayin Obasanjo
* Macijin Yarinya (2006) a matsayin Ogbakaja
* ''The Snake Girl II (2006) a matsayin Ogbakaja''
* ''Macijin a Aljanna (2006) ''
* ''Macijin a cikin Aljanna II (2006''
* ''Babu Ƙaunar II (2007) a matsayin Mai Girma''
* 666 (Ka kula da Ƙarshen Yana Hannu) 1 & 2 (2007) a matsayin Lucifer
* Ikilisiya a kan Wuta 1 & 2 (2008)
* ''Okoto Manzo'' (2011) a matsayin Mista Okorie
* ''Kuskuren Iyali''
* ''Wani lokaci a watan Yuli'' (2018) a matsayin Lt. Col Odogwu
* ''Ogbo Nke Ajuala'' (2020) a matsayin Ajuala
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haifaffun 1956]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
sfyjz48fdkgyjb9pwdh8v8fmhit5mfe
971753
971752
2026-10-26T05:27:53Z
Yakubu manya
45962
971753
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
A cikin 2021, ya nemi kudade da tallafi don biyan kuɗin asibiti da ci gaba da kula da lafiya bayan bugun jini.[1] Ya karbi naira miliyan shida daga jagoran addini Jeremiah Fufeyin . [2]
* Maƙaryaci (1998) a matsayin Malibe
* Karishika II (1999) a matsayin jagoran addini
* ''[[Issakaba]]'' (2000)
* ''[[The Last Burial|Kabari na Ƙarshe]]'' (2000)
* Abuja Connection (2003) a matsayin Bitrus
* Desperate Billionaire (2005) a matsayin mai ruhaniya
* Kissing the Wind (2006)
* Nursina ta Amurka (2006) a matsayin Obasanjo
* Macijin Yarinya (2006) a matsayin Ogbakaja
* ''The Snake Girl II (2006) a matsayin Ogbakaja''
* ''Macijin a Aljanna (2006) ''
* ''Macijin a cikin Aljanna II (2006''
* ''Babu Ƙaunar II (2007) a matsayin Mai Girma''
* 666 (Ka kula da Ƙarshen Yana Hannu) 1 & 2 (2007) a matsayin Lucifer
* Ikilisiya a kan Wuta 1 & 2 (2008)
* ''Okoto Manzo'' (2011) a matsayin Mista Okorie
* ''Kuskuren Iyali''
* ''Wani lokaci a watan Yuli'' (2018) a matsayin Lt. Col Odogwu
* ''Ogbo Nke Ajuala'' (2020) a matsayin Ajuala
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haifaffun 1956]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
c5uhhn0ni6zfjfujhl5jvyt2vzhgkqs
Alisson Becker
0
62975
971502
711468
2026-10-25T18:49:04Z
Salma Raddah
45959
971502
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Álisson Ramsés Becker''' (an haife shi a 2 Oktoba shekara ta 1992), wanda aka sani da Alisson Becker ko kuma kawai Alisson, ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Brazil wanda ke taka leda a matsayin mai tsaron gida a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Liverpool da kuma ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Brazil. An dauke shi a matsayin daya daga cikin mafi kyawun masu tsaron gida a duniya, ya shahara saboda tsaiwar harbinsa, rarrabawa da iyawa a cikin yanayi daya-daya.<ref>{{Cite web |url=http://www.asroma.com/en/news/2016/7/10-things-you-need-to-know-about-new-roma-goalkeeper-alisson |title=Kwafin ajiya |access-date=2023-11-25 |archive-date=2017-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171207185255/http://www.asroma.com/en/news/2016/7/10-things-you-need-to-know-about-new-roma-goalkeeper-alisson |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.owogram.com/top-10-goalkeepers-world/</ref><ref>https://nubiapage.com/top-10-best-goalkeepers-in-the-world-2022/</ref><ref>{{Cite web |url=https://themoney.co/en/top-10-des-meilleurs-gardiens-de-but-au-monde-2022-ranking-report/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2023-11-25 |archive-date=2023-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230406020041/https://themoney.co/en/top-10-des-meilleurs-gardiens-de-but-au-monde-2022-ranking-report/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://sportsvirsa.com/best-goalkeepers-in-the-world/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2023-11-25 |archive-date=2022-05-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220515233902/https://sportsvirsa.com/best-goalkeepers-in-the-world/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.liverpoolfc.com/news/first-team/307801-liverpool-confirm-alisson-deal</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Alisson_Becker#cite_ref-PremProfile_3-3</ref><ref>https://web.archive.org/web/20191205105526/https://tournament.fifadata.com/documents/FCWC/2019/pdf/FCWC_2019_SQUADLISTS.PDF</ref>
[[Fayil:EMELEC-INTERNACIONAL (16861342155) - Alisson Becker.jpg|thumb|Alisson Becker]]
Alisson ya shiga makarantar Internacional a cikin 2002, yana ci gaba ta hanyar samari da aka kafa kafin ya fara halarta na farko a cikin 2013. A cikin shekaru hudu da ya yi tare da babban kungiyar Internacional, Alisson ya lashe taken Campeonato Gaúcho a kowace kakar.[10] Ya rattaba hannu a Roma a watan Yuli 2016 kuma an ba shi Gwarzon Golan Seria A a 2017–18.[11] A watan Yulin 2018, Liverpool ta sayi Alisson kan kudi fan miliyan 66.8 (€72.5 miliyan), wanda hakan ya sa ya zama mai tsaron gida mafi tsada a kowane lokaci. A Liverpool, Alisson ya lashe gasar Premier, Kofin FA, Kofin EFL, UEFA Champions League da kuma FIFA Club World Cup. A cikin 2019, an nada shi Mafi kyawun golan FIFA kuma shi ne wanda ya karɓi kyautar Yashin Trophy na farko.[12] An zabi Alisson sau biyu a cikin FIFA FIFPRO Men's World 11. Alisson ya wakilci Brazil a matakai daban-daban na matasa kafin ya fara buga wasansa na farko a duniya a shekarar 2015. Ya wakilci kasar a gasar cin kofin duniya ta FIFA a 2018 da 2022, da Copa América a 2016, 2019 da 2021, inda ya lashe gasar 2019 yayin da kuma aka ba shi sunansa. mafi kyawun golan.
=Rayuwa ƙungiyar Jikin=
[[Fayil:FWC 2018 - Group E - SRB v BRA - Photo 085.jpg|thumb|Alisson Becker]]
'''Rayuwa Kulob ta Kasa'''
Alisson tare da ƙungiyar kasa cikin 2015
An haife shi a Novo Hamburgo, Rio Grande do Sul, Alisson ya shiga makarantar Internacional a 2002, yana da shekaru goma. Bayan da ya ci gaba ta hanyar samari da aka kafa, ya kasance yana nunawa akai-akai tare da 'yan kasa da shekaru 23, kafin ya fara wasansa na farko a ranar 17 ga Fabrairu 2013, yana farawa a 1-1 a waje da Cruzeiro-RS a gasar zakarun Campeonato Gaúcho.
<ref>https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf</ref>
=Manazarta=
[[Category:Rayayyun Mutane]]
e7y5954r2i2v7e8d1py5rzyx8g37la9
971503
971502
2026-10-25T18:49:46Z
Salma Raddah
45959
971503
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Álisson Ramsés Becker''' (an haife shi a 2 Oktoba shekara ta 1992), wanda aka sani da Alisson Becker ko kuma kawai Alisson, ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Brazil wanda ke taka leda a matsayin mai tsaron gida a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Liverpool da kuma ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Brazil. An dauke shi a matsayin daya daga cikin mafi kyawun masu tsaron gida a duniya, ya shahara saboda tsaiwar harbinsa, rarrabawa da iyawa a cikin yanayi daya-daya.<ref>{{Cite web |url=http://www.asroma.com/en/news/2016/7/10-things-you-need-to-know-about-new-roma-goalkeeper-alisson |title=Kwafin ajiya |access-date=2023-11-25 |archive-date=2017-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171207185255/http://www.asroma.com/en/news/2016/7/10-things-you-need-to-know-about-new-roma-goalkeeper-alisson |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.owogram.com/top-10-goalkeepers-world/</ref><ref>https://nubiapage.com/top-10-best-goalkeepers-in-the-world-2022/</ref><ref>{{Cite web |url=https://themoney.co/en/top-10-des-meilleurs-gardiens-de-but-au-monde-2022-ranking-report/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2023-11-25 |archive-date=2023-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230406020041/https://themoney.co/en/top-10-des-meilleurs-gardiens-de-but-au-monde-2022-ranking-report/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://sportsvirsa.com/best-goalkeepers-in-the-world/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2023-11-25 |archive-date=2022-05-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220515233902/https://sportsvirsa.com/best-goalkeepers-in-the-world/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.liverpoolfc.com/news/first-team/307801-liverpool-confirm-alisson-deal</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Alisson_Becker#cite_ref-PremProfile_3-3</ref><ref>https://web.archive.org/web/20191205105526/https://tournament.fifadata.com/documents/FCWC/2019/pdf/FCWC_2019_SQUADLISTS.PDF</ref>
[[Fayil:EMELEC-INTERNACIONAL (16861342155) - Alisson Becker.jpg|thumb|Alisson Becker]]
Alisson ya shiga makarantar Internacional a cikin 2002, yana ci gaba ta hanyar samari da aka kafa kafin ya fara halarta na farko a cikin 2013. A cikin shekaru hudu da ya yi tare da babban kungiyar Internacional, Alisson ya lashe taken Campeonato Gaúcho a kowace kakar.[10] Ya rattaba hannu a Roma a watan Yuli 2016 kuma an ba shi Gwarzon Golan Seria A a 2017–18.[11] A watan Yulin 2018, Liverpool ta sayi Alisson kan kudi fan miliyan 66.8 (€72.5 miliyan), wanda hakan ya sa ya zama mai tsaron gida mafi tsada a kowane lokaci. A Liverpool, Alisson ya lashe gasar Premier, Kofin FA, Kofin EFL, UEFA Champions League da kuma FIFA Club World Cup. A cikin 2019, an nada shi Mafi kyawun golan FIFA kuma shi ne wanda ya karɓi kyautar Yashin Trophy na farko.[12] An zabi Alisson sau biyu a cikin FIFA FIFPRO Men's World 11. Alisson ya wakilci Brazil a matakai daban-daban na matasa kafin ya fara buga wasansa na farko a duniya a shekarar 2015. Ya wakilci kasar a gasar cin kofin duniya ta [[FIFA]] a 2018 da 2022, da Copa América a 2016, 2019 da 2021, inda ya lashe gasar 2019 yayin da kuma aka ba shi sunansa. mafi kyawun golan.
=Rayuwa ƙungiyar Jikin=
[[Fayil:FWC 2018 - Group E - SRB v BRA - Photo 085.jpg|thumb|Alisson Becker]]
'''Rayuwa Kulob ta Kasa'''
Alisson tare da ƙungiyar kasa cikin 2015
An haife shi a Novo Hamburgo, Rio Grande do Sul, Alisson ya shiga makarantar Internacional a 2002, yana da shekaru goma. Bayan da ya ci gaba ta hanyar samari da aka kafa, ya kasance yana nunawa akai-akai tare da 'yan kasa da shekaru 23, kafin ya fara wasansa na farko a ranar 17 ga Fabrairu 2013, yana farawa a 1-1 a waje da Cruzeiro-RS a gasar zakarun Campeonato Gaúcho.
<ref>https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf</ref>
=Manazarta=
[[Category:Rayayyun Mutane]]
exep56l2n14uuqhcay1bw83y9ztf3de
971504
971503
2026-10-25T18:50:21Z
Salma Raddah
45959
971504
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Álisson Ramsés Becker''' (an haife shi a 2 Oktoba shekara ta 1992), wanda aka sani da Alisson Becker ko kuma kawai Alisson, ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Brazil wanda ke taka leda a matsayin mai tsaron gida a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Liverpool da kuma ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Brazil. An dauke shi a matsayin daya daga cikin mafi kyawun masu tsaron gida a duniya, ya shahara saboda tsaiwar harbinsa, rarrabawa da iyawa a cikin yanayi daya-daya.<ref>{{Cite web |url=http://www.asroma.com/en/news/2016/7/10-things-you-need-to-know-about-new-roma-goalkeeper-alisson |title=Kwafin ajiya |access-date=2023-11-25 |archive-date=2017-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171207185255/http://www.asroma.com/en/news/2016/7/10-things-you-need-to-know-about-new-roma-goalkeeper-alisson |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.owogram.com/top-10-goalkeepers-world/</ref><ref>https://nubiapage.com/top-10-best-goalkeepers-in-the-world-2022/</ref><ref>{{Cite web |url=https://themoney.co/en/top-10-des-meilleurs-gardiens-de-but-au-monde-2022-ranking-report/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2023-11-25 |archive-date=2023-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230406020041/https://themoney.co/en/top-10-des-meilleurs-gardiens-de-but-au-monde-2022-ranking-report/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://sportsvirsa.com/best-goalkeepers-in-the-world/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2023-11-25 |archive-date=2022-05-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220515233902/https://sportsvirsa.com/best-goalkeepers-in-the-world/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.liverpoolfc.com/news/first-team/307801-liverpool-confirm-alisson-deal</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Alisson_Becker#cite_ref-PremProfile_3-3</ref><ref>https://web.archive.org/web/20191205105526/https://tournament.fifadata.com/documents/FCWC/2019/pdf/FCWC_2019_SQUADLISTS.PDF</ref>
[[Fayil:EMELEC-INTERNACIONAL (16861342155) - Alisson Becker.jpg|thumb|Alisson Becker]]
Alisson ya shiga makarantar Internacional a cikin 2002, yana ci gaba ta hanyar samari da aka kafa kafin ya fara halarta na farko a cikin 2013. A cikin shekaru hudu da ya yi tare da babban kungiyar Internacional, Alisson ya lashe taken Campeonato Gaúcho a kowace kakar.[10] Ya rattaba hannu a Roma a watan Yuli 2016 kuma an ba shi Gwarzon Golan Seria A a 2017–18.[11] A watan Yulin 2018, Liverpool ta sayi Alisson kan kudi fan miliyan 66.8 (€72.5 miliyan), wanda hakan ya sa ya zama mai tsaron gida mafi tsada a kowane lokaci. A Liverpool, Alisson ya lashe gasar Premier, Kofin FA, Kofin EFL, UEFA Champions League da kuma FIFA Club World Cup. A cikin 2019, an nada shi Mafi kyawun golan FIFA kuma shi ne wanda ya karɓi kyautar Yashin Trophy na farko.[12] An zabi Alisson sau biyu a cikin FIFA FIFPRO Men's World 11. Alisson ya wakilci Brazil a matakai daban-daban na matasa kafin ya fara buga wasansa na farko a duniya a shekarar 2015. Ya wakilci kasar a gasar cin kofin duniya ta [[FIFA]] a 2018 da 2022, da Copa América a 2016, 2019 da 2021, inda ya lashe gasar 2019 yayin da kuma aka ba shi sunansa. mafi kyawun golan.
=Rayuwa ƙungiyar Jikin=
[[Fayil:FWC 2018 - Group E - SRB v BRA - Photo 085.jpg|thumb|Alisson Becker]]
'''Rayuwa Kulob ta Kasa'''
Alisson tare da ƙungiyar kasa cikin 2015
An haife shi a Novo Hamburgo, Rio Grande do Sul, Alisson ya shiga makarantar Internacional a 2002, yana da shekaru goma. Bayan da ya ci gaba ta hanyar samari da aka kafa, ya kasance yana nunawa akai-akai tare da 'yan kasa da shekaru 23, kafin ya fara wasansa na farko a ranar 17 ga Fabrairu 2013, yana farawa a 1-1 a waje da Cruzeiro-RS a gasar zakarun Campeonato Gaúcho.<ref>https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf</ref>
=Manazarta=
[[Category:Rayayyun Mutane]]
s3oj12tu3prir5e0lfwbqf4qgw5xti5
Jama Musse Jama
0
65116
971485
706848
2026-10-25T18:27:13Z
Salma Raddah
45959
971485
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Jama Musse Jama''' ( Somali, Larabci: جامع موسى جامع ) (an haife shi a shekara ta 1967) fitaccen masanin ilimin kimiya ne na Somaliya kuma marubuci. Ya shahara saboda binciken da ya yi kan wasannin allo na gargajiya na Somaliya irin su Shax.
==Tarihin Rayuwa==
An haifi Jama a shekarar 1967 a birnin Hargeysa na kasar Somalia, inda ya yi karatun firamare da sakandare. Daga nan ya tafi Mogadishu ya halarci Jami'ar Kasa ta Somaliya, inda ya karanta ilimin lissafi na tsawon shekaru hudu da rabi. Jama'a wanda ya kware a harshen Italiyanci, ya bar birnin Hargeysa inda ya yi karatu a matsayin masanin lissafi a jami'ar Pisa da ke kasar Italiya sannan ya ci gaba da samun digiri na uku a fannin ilimin harsuna a Università degli Studi di Napoli "L'Orientale" . Yana da sha'awa ta musamman game da 'yancin ɗan adam kuma shi ne marubuci (ko mawallafin) na littattafai shida, biyu daga cikinsu akan wasannin gargajiya na [[Somaliya]].
A Jami'ar Pisa, Jama ya fara bincike kan wasannin gargajiya na Somaliya da kuma tarihin ilmin lissafi a yankin kahon Afirka,<ref>https://www.laimomo.it/prodotto/corno-africa-prospettive-relazioni</ref> batun da ya rubuta a cikin mujallu da dama. Bukatunsa sun hada da Ilimi a Somaliland, kuma a matsayinsa na mai fafutuka, Jama yana da hannu sosai a cikin al'amuran al'ummar Somaliyawa a lokacin bukukuwa da tarukan da yake shugabanta ko yana halarta a matsayin babban mai ba da gudummawa.Wani abin sha'awa na Jama'a shi ne haɓaka harshen Somaliya, adabi, da haɓaka karatu, shi ne wanda ya kafa kuma ya shirya bikin baje kolin littafai na kasa da kasa na Hargeysa. A shekarar 2014 ne ya kafa cibiyar al'adu ta birnin Hargeysa kuma ya zama Darakta. A cikin 2019 Dr. Jama Musse ya shiga matsayin Mataimakin Bincike a Cibiyar Nazarin Afirka a SOAS, Jami'ar London da kuma a cikin 2020 a matsayin babban abokin bincike The Bartlett Development Planning Unit, Jami'ar College London, United Kingdom.
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category:Haifaffun 1967]]
[[Category:Rayayyun Mutane]]
549xo45c9293dl97hoy6qpnaza7aw1f
971486
971485
2026-10-25T18:27:40Z
Salma Raddah
45959
971486
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Jama Musse Jama''' ( Somali, Larabci: جامع موسى جامع ) (an haife shi a shekara ta 1967) fitaccen masanin ilimin kimiya ne na Somaliya kuma marubuci. Ya shahara saboda binciken da ya yi kan wasannin allo na gargajiya na Somaliya irin su Shax.
==Tarihin Rayuwa==
An haifi Jama a shekarar 1967 a birnin Hargeysa na kasar Somalia, inda ya yi karatun firamare da sakandare. Daga nan ya tafi Mogadishu ya halarci Jami'ar Kasa ta Somaliya, inda ya karanta ilimin lissafi na tsawon shekaru hudu da rabi. Jama'a wanda ya kware a harshen Italiyanci, ya bar birnin Hargeysa inda ya yi karatu a matsayin masanin lissafi a jami'ar Pisa da ke kasar Italiya sannan ya ci gaba da samun digiri na uku a fannin ilimin harsuna a Università degli Studi di Napoli "L'Orientale" . Yana da sha'awa ta musamman game da 'yancin ɗan adam kuma shi ne marubuci (ko mawallafin) na littattafai shida, biyu daga cikinsu akan wasannin gargajiya na [[Somaliya]].
A Jami'ar Pisa, Jama ya fara bincike kan wasannin gargajiya na Somaliya da kuma tarihin ilmin lissafi a yankin kahon Afirka,<ref>https://www.laimomo.it/prodotto/corno-africa-prospettive-relazioni</ref> batun da ya rubuta a cikin mujallu da dama. Bukatunsa sun hada da Ilimi a Somaliland, kuma a matsayinsa na mai fafutuka, Jama yana da hannu sosai a cikin al'amuran al'ummar Somaliyawa a lokacin bukukuwa da tarukan da yake shugabanta ko yana halarta a matsayin babban mai ba da gudummawa.Wani abin sha'awa na Jama'a shi ne haɓaka harshen Somaliya, adabi, da haɓaka karatu, shi ne wanda ya kafa kuma ya shirya bikin baje kolin littafai na kasa da kasa na Hargeysa. A shekarar 2014 ne ya kafa cibiyar al'adu ta birnin Hargeysa kuma ya zama Darakta. A cikin 2019 Dr. Jama Musse ya shiga matsayin Mataimakin Bincike a Cibiyar Nazarin Afirka a SOAS, Jami'ar London da kuma a cikin 2020 a matsayin babban abokin bincike The Bartlett Development Planning Unit, Jami'ar College [[London]], United Kingdom.
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category:Haifaffun 1967]]
[[Category:Rayayyun Mutane]]
2ljpolr09wpd8hgmca2kdtrcutaouas
The Razz Guy (fim)
0
68628
971410
970320
2026-10-25T14:18:34Z
Salma Raddah
45959
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1345780979|The Razz Guy]]"
971410
wikitext
text/x-wiki
The Razz Guy fim ne na wasan kwaikwayo [[Ɗan Nijeriya|Na Najeriya]] na 2021 wanda [[Udoka Oyeka]] ya jagoranta, wanda Egbemawei Sammy ya rubuta, kuma Trino Motion Pictures ta samar da shi.
An sake shi a cikin fina-finai a ranar 19 ga Maris 2021.<ref>{{Cite web |title=Starring Nancy Isime, Lasisi Elenu, Ibrahim Suleiman, Here's a Teaser + BTS Shots from Udoka Oyeka's Coming Film "The Razz Guy" |url=https://www.bellanaija.com/2021/02/the-razz-guy-bts-teaser/ |access-date=2020-03-19 |website=Bellanaija}}</ref>
== Makirci ==
Fim din ya biyo bayan babban jami'in zartarwa mai ladabi da rashin mutunci wanda aka sanya shi don kula da haɗin kasuwancin duniya. Girmansa da girman kai ya sa ya la'ana daga mai tsabtace ofis, wanda ya sa ya rasa ikonsa na magana da Turanci mai kyau kafin muhimmin yarjejeniya. Dole ne ya sami hanyar da za ta cire la'anar kuma ta tabbatar da haɗuwa ko kuma ya yi murabus ga makomarsa.[1][2]
== Masu ba da labari ==
<templatestyles src="Div col/styles.css" />
== Saki ==
An harbe fim din a cikin 2019, kuma an saki trailer din a ranar 17 ga Nuwamba 2020. An fara gabatar da Razz Guy a ranar 14 ga Maris 2021 <ref>{{Cite web |date=2021-03-19 |title=Movie Review: 'The Razz Guy' Shows That In The Midst Of Laughter There Are Lessons To Be Learnt |url=https://koko.ng/movie-review-the-razz-guy/ |access-date=2020-03-19 |website=Koko TV |language=en-US}}</ref> kuma an sake shi a cikin fina-finai a ranar 19 ga Maris 2021.
== Kyaututtuka da gabatarwa ==
{| class="wikitable"
!Shekara
!Kyautar
!Sashe
!Mai karɓa
!Sakamakon
!Ref
|-
| rowspan="2" |2023
| rowspan="2" |[[2023 Africa Magic Viewers' Choice Awards|Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka]]
|Mafi kyawun Actor a cikin Comedy Drama, Movie ko TV Series
|Nosa Afolabi|{{Nom}}
| rowspan="2" |<ref>{{Cite web |title=Full List: Here are all our AMVCA 9 Nominees |url=https://dstv-fe-africamagic-prod.s3.us-east-1.amazonaws.com/africamagic/en-ng/show/amvca/season/9/news/full-list-here-are-all-our-amvca-9-nominees/news |access-date=2023-04-23 |website=AMVCA - Full List: Here are all our AMVCA 9 Nominees |language=en}}{{Dead link|date=December 2023|fix-attempted=yes}}</ref>
|-
|Mafi kyawun Mai Taimako
|Bucci Franklin|{{Nom}}
|}
== Dubi kuma ==
* [[Jerin fina-finan Najeriya na 2021|Jerin fina-finai na Najeriya na 2021]]
== Manazarta ==
b2ih59e25rkys7d7sayzgv1ru7o3sc1
971411
971410
2026-10-25T14:19:12Z
Salma Raddah
45959
971411
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
The Razz Guy fim ne na wasan kwaikwayo [[Ɗan Nijeriya|Na Najeriya]] na 2021 wanda [[Udoka Oyeka]] ya jagoranta, wanda Egbemawei Sammy ya rubuta, kuma Trino Motion Pictures ta samar da shi.
An sake shi a cikin fina-finai a ranar 19 ga Maris 2021.<ref>{{Cite web |title=Starring Nancy Isime, Lasisi Elenu, Ibrahim Suleiman, Here's a Teaser + BTS Shots from Udoka Oyeka's Coming Film "The Razz Guy" |url=https://www.bellanaija.com/2021/02/the-razz-guy-bts-teaser/ |access-date=2020-03-19 |website=Bellanaija}}</ref>
== Makirci ==
Fim din ya biyo bayan babban jami'in zartarwa mai ladabi da rashin mutunci wanda aka sanya shi don kula da haɗin kasuwancin duniya. Girmansa da girman kai ya sa ya la'ana daga mai tsabtace ofis, wanda ya sa ya rasa ikonsa na magana da Turanci mai kyau kafin muhimmin yarjejeniya. Dole ne ya sami hanyar da za ta cire la'anar kuma ta tabbatar da haɗuwa ko kuma ya yi murabus ga makomarsa.[1][2]
== Masu ba da labari ==
<templatestyles src="Div col/styles.css" />
== Saki ==
An harbe fim din a cikin 2019, kuma an saki trailer din a ranar 17 ga Nuwamba 2020. An fara gabatar da Razz Guy a ranar 14 ga Maris 2021 <ref>{{Cite web |date=2021-03-19 |title=Movie Review: 'The Razz Guy' Shows That In The Midst Of Laughter There Are Lessons To Be Learnt |url=https://koko.ng/movie-review-the-razz-guy/ |access-date=2020-03-19 |website=Koko TV |language=en-US}}</ref> kuma an sake shi a cikin fina-finai a ranar 19 ga Maris 2021.
== Kyaututtuka da gabatarwa ==
{| class="wikitable"
!Shekara
!Kyautar
!Sashe
!Mai karɓa
!Sakamakon
!Ref
|-
| rowspan="2" |2023
| rowspan="2" |[[2023 Africa Magic Viewers' Choice Awards|Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka]]
|Mafi kyawun Actor a cikin Comedy Drama, Movie ko TV Series
|Nosa Afolabi|{{Nom}}
| rowspan="2" |<ref>{{Cite web |title=Full List: Here are all our AMVCA 9 Nominees |url=https://dstv-fe-africamagic-prod.s3.us-east-1.amazonaws.com/africamagic/en-ng/show/amvca/season/9/news/full-list-here-are-all-our-amvca-9-nominees/news |access-date=2023-04-23 |website=AMVCA - Full List: Here are all our AMVCA 9 Nominees |language=en}}{{Dead link|date=December 2023|fix-attempted=yes}}</ref>
|-
|Mafi kyawun Mai Taimako
|Bucci Franklin|{{Nom}}
|}
== Dubi kuma ==
* [[Jerin fina-finan Najeriya na 2021|Jerin fina-finai na Najeriya na 2021]]
== Manazarta ==
5ur4spfmpw3mj9u72cj83n4xl6v483k
971412
971411
2026-10-25T14:19:32Z
Salma Raddah
45959
971412
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
The Razz Guy fim ne na wasan kwaikwayo [[Ɗan Nijeriya|Na Najeriya]] na 2021 wanda [[Udoka Oyeka]] ya jagoranta, wanda Egbemawei Sammy ya rubuta, kuma Trino Motion Pictures ta samar da shi.
An sake shi a cikin fina-finai a ranar 19 ga Maris 2021.<ref>{{Cite web |title=Starring Nancy Isime, Lasisi Elenu, Ibrahim Suleiman, Here's a Teaser + BTS Shots from Udoka Oyeka's Coming Film "The Razz Guy" |url=https://www.bellanaija.com/2021/02/the-razz-guy-bts-teaser/ |access-date=2020-03-19 |website=Bellanaija}}</ref>
== Makirci ==
Fim din ya biyo bayan babban jami'in zartarwa mai ladabi da rashin mutunci wanda aka sanya shi don kula da haɗin kasuwancin duniya. Girmansa da girman kai ya sa ya la'ana daga mai tsabtace ofis, wanda ya sa ya rasa ikonsa na magana da Turanci mai kyau kafin muhimmin yarjejeniya. Dole ne ya sami hanyar da za ta cire la'anar kuma ta tabbatar da haɗuwa ko kuma ya yi murabus ga makomarsa.[1][2]
== Saki ==
An harbe fim din a cikin 2019, kuma an saki trailer din a ranar 17 ga Nuwamba 2020. An fara gabatar da Razz Guy a ranar 14 ga Maris 2021 <ref>{{Cite web |date=2021-03-19 |title=Movie Review: 'The Razz Guy' Shows That In The Midst Of Laughter There Are Lessons To Be Learnt |url=https://koko.ng/movie-review-the-razz-guy/ |access-date=2020-03-19 |website=Koko TV |language=en-US}}</ref> kuma an sake shi a cikin fina-finai a ranar 19 ga Maris 2021.
== Kyaututtuka da gabatarwa ==
{| class="wikitable"
!Shekara
!Kyautar
!Sashe
!Mai karɓa
!Sakamakon
!Ref
|-
| rowspan="2" |2023
| rowspan="2" |[[2023 Africa Magic Viewers' Choice Awards|Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka]]
|Mafi kyawun Actor a cikin Comedy Drama, Movie ko TV Series
|Nosa Afolabi|{{Nom}}
| rowspan="2" |<ref>{{Cite web |title=Full List: Here are all our AMVCA 9 Nominees |url=https://dstv-fe-africamagic-prod.s3.us-east-1.amazonaws.com/africamagic/en-ng/show/amvca/season/9/news/full-list-here-are-all-our-amvca-9-nominees/news |access-date=2023-04-23 |website=AMVCA - Full List: Here are all our AMVCA 9 Nominees |language=en}}{{Dead link|date=December 2023|fix-attempted=yes}}</ref>
|-
|Mafi kyawun Mai Taimako
|Bucci Franklin|{{Nom}}
|}
== Dubi kuma ==
* [[Jerin fina-finan Najeriya na 2021|Jerin fina-finai na Najeriya na 2021]]
== Manazarta ==
oo1qi9vpqxij603brt4rtrs497xmq46
Inale
0
69320
971363
971351
2026-10-25T13:12:03Z
Bauchi 1
40103
971363
wikitext
text/x-wiki
'''''Inale''''' fim ne na wasan kwaikwayo na Najeriya na 2010 wanda Keke Bongos ya samar kiɗa [[Jeta Amata]] ya ba da umarni.<ref>{{Cite web |title=Inale - An African Musical fairytale |url=http://www.nollywoodwatch.com/inale-%E2%80%93-african-musical-fairytale/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140906225155/http://www.nollywoodwatch.com/inale-%E2%80%93-african-musical-fairytale/ |archive-date=6 September 2014 |access-date=30 August 2014 |publisher=Nollywood Watch}}</ref> Fim din wanda taurari [[Caroline Chikezie]] da [[Hakeem Kae-Kazim]] suka taka rawa, an saita shi a [[Otukpo]] kuma yana ba da labarin Inale da Ode, waɗanda suke ƙaunar juna amma al'ada ce ke barazanar ƙaunarsu yayin da Ode dole ne ya lashe gasar kokawa ta al'ada kafin ya iya ɗaukar hannun Inale a aure.<ref>{{Cite web |last=Ikeji, Linda |date=4 August 2010 |title=Jeta Amata's new movie, Inale |url=http://www.thenigerianvoice.com/news/31660/4/jeta-amatas-new-movie-inale.html |access-date=30 August 2014 |publisher=The Nigerian Voice}}</ref>
Fim din ya fara ne a Legas a ranar 22 ga Oktoba 2010 <ref name="Rozay, Teefah">{{Cite web |last=Rozay, Teefah |date=26 October 2010 |title=Inale Premieres in Lagos |url=http://www.that1960chick.com/2010/10/26/red-carpet-inale-premieres-in-lagos/#sthash.UlHzlCk6.dpbs |access-date=30 August 2014 |publisher=that1960chick.com}}</ref> kuma an sadu da shi tare da karɓar karɓa. Ya sami gabatarwa biyar a 7th Africa Movie Academy Awards kuma daga ƙarshe ya lashe rukunin don Achievement in Soundtrack . <ref name="AMAA Nominations 2011">{{Cite web |date=26 February 2011 |title=AMAA Nominations 2011 |url=http://www.ama-awards.com/amaa-nominations-2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110302124149/http://www.ama-awards.com/amaa-nominations-2011 |archive-date=2 March 2011 |access-date=30 August 2014 |website=Africa Film Academy |publisher=[[Africa Movie Academy Awards]]}}</ref> An ce ''Inale'' yayi kama da wani labari game da [[Mutanen Idoma|Idomaland]].<ref name="Elthan">{{Cite web |last=John, Elnathan |date=3 November 2010 |title=MOVIE REVIEW: INALE by Jeta Amata |url=http://elnathanjohn.blogspot.com/2010/11/movie-review-inale-by-jeta-amata.html |access-date=30 August 2014 |publisher=Elnathan's Dark Corner}}</ref>
== Tsarin labari ==
Odeh da Gimbiya Inale suna cikin soyayya. Koyaya, bisa ga al'adun ƙasar, Odeh dole ne ya yi gwagwarmaya da wasu masu neman Inale don ya sami hannun Inale a cikin aure. Odeh ya yi gwagwarmaya da mutane da yawa kuma ya ci nasara a duk fadace-fadace; Sarki Oche, Sarkin [[Otukpo]] da mahaifin Inale sun ayyana Odeh a matsayin mai nasara. Kafin bikin kokawa ya ƙare, wani baƙo mai rufe fuska ya bayyana kuma ya kalubalanci Odeh zuwa yaƙi; Baƙo ya ci nasara kuma an bayyana shi a matsayin Yarima Agaba, Yarima daga Apah, ƙauyen da ke kusa, wanda ya kasance cikin dogon rikici tare da Otukpo. Sarkin ya bayyana sabon mai nasara kuma ya gaya wa Yarima Agaba cewa za a raka matarsa zuwa ƙauyensa washegari.
Inale ya jefa cikin baƙin ciki cikin dare, amma sarki ya ki yin sulhu duk da rokon Sarauniya, Ochanya da sauran mutanen fadar. Kashegari, Inale ta gaya wa Odeh da tabbaci cewa za ta dawo masa, yayin da 'yar'uwarta, Princess Omei da baiwarta, Omada suka raka ta zuwa Apah. A lokacin hutu a cikin tafiyarsu, a lokacin da Omei ba ya nan Omada ya tura Inale cikin kogi don nutsar kuma ya yi wa Omei ƙarya cewa Inale ya kashe kansa. Daga ƙarshe matan sun kammala cewa Omada ya yi kamar shi Inale ne ga Yarima Agaba da mutanen Apah, waɗanda ba su san yadda yarima take ba, don kauce wa yaƙi tsakanin al'ummomin biyu. Duo ɗin sun isa Apah, tare da Omada da aka yi amfani da ita a matsayin Inale da Ome a matsayin baiwa; Da zaran Omada ta zama Sarauniya, sai ta fara wulakanta Omei. A sakamakon haka Omei ta yi ƙoƙari ta buɗe wa mutane game da yanayin abubuwa, amma babu wanda zai yarda da ita.
Ɗaya daga cikin masu gadi a Apah ya gane Omei a matsayin gimbiya kuma ya 'yantar da ita daga gidan kurkuku da Omada ya sanya ta. Omei ta koma kogi inda Inale ta nitse, kuma Inale wanda yanzu ya zama mermaid ya bayyana mata; Inale ta gaya mata duk abin da Omada ya yi mata kuma ta bayyana cewa ba za ta iya barin kogi ba, don kada ta mutu. A wani lokaci, Odeh a cikin baƙin cikinsa ya yi yawo zuwa wannan kogi, kuma ya ga Inale. Ta gaya masa cewa don ta iya kasancewa tare da shi, dole ne ya kalubalanci Yarima Agaba don sakewa kuma ya ci shi; sai dai a wannan lokacin ne za a iya 'yantar da ita, kuma idan ba a yi wannan ba kafin faɗuwar rana ta gaba, Inale za ta tafi har abada. Odeh ya sake duels tare da Agaba kuma an ci shi sau biyu, kafin Odeh ya ci Agaba. Agaba ya mika Omada ga Odeh, kuma Odeh ya sanar da kowa ainihin Omada. Odeh da Agaba sun gudu zuwa kogi kuma sun ceci Inale, yayin da Omada ya shiga cikin gandun daji kuma ba a sake ganinsa ba. Inale da Odeh sun yi aure, yayin da Yarima Agaba ya auri Omei, kuma ƙauyuka biyu sun haɗu don zama babbar ƙasa ɗaya.
== Masu ba da labari ==
* [[Caroline Chikezie]] a matsayin Inale
* [[Hakeem Kae-Kazim]] a matsayin Ode
* [[Dede Mabiaku]] a matsayin Sarki Oche
* [[Ini Edo]] a matsayin Omada
* [[Keppy Ekpenyong|Keppy Ekpeyong]] a matsayin Yarima Agaba
* Lola Shokeye a matsayin Gimbiya Omei
* Eunice Philips a matsayin Sarauniya Ochanya
* [[Mbong Amata]] a matsayin Keke
* [[Nse Ikpe-Etim|Nse Ikpe Etim]] a matsayin Ori
* [[Omawumi|Omawumi Megbele]] a matsayin Ene
== Fitarwa ==
An harbe fim din a wurin da ke Benue da [[Los Angeles]], [[California]].<ref>{{Cite web |date=15 May 2011 |title=INALE shines at Monaco International Charity Film Festival |url=http://www.wetinhappen.com.ng/inale-shines-at-monaco-international-charity-film-festival/ |access-date=29 August 2014 |publisher=wetinhappen.com.ng}}</ref>
== Waƙoƙi da sauti ==
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
== Saki ==
An saki wasan kwaikwayo na ''Inale'' a ranar 23 ga Yuni 2010. <ref>{{Cite web |last=Deji |date=28 March 2011 |title="Inale"- theatrical trailer |url=http://www.gidilounge.com/movies/inale-theatrical-trailer/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140907020118/http://www.gidilounge.com/movies/inale-theatrical-trailer/ |archive-date=7 September 2014 |access-date=30 August 2014 |publisher=Gidilounge}}</ref> An fara shi ne a Legas a ranar 22 ga Oktoba 2010 kuma an fara shi a Abuja a ranar 28 ga Oktoba 2010. <ref name="Rozay, Teefah" /> An fitar da shi a wasan kwaikwayo a watan Nuwamba a cikin fina-finai da aka zaɓa a duk faɗin Najeriya.<ref>{{Cite web |date=17 November 2010 |title=INALE – in Theatres! |url=http://www.goldenicons.com/inale-in-theatres/ |access-date=30 August 2014 |publisher=Golden Icons Magazine}}</ref> Har ila yau, an sake shi a lokacin bikin Kirsimeti da Sabuwar Shekara ta 2011 ta hanyar 2012. <ref>{{Cite web |date=16 December 2011 |title=Movie: INALE Hits National Theatre |url=http://olorisupergal.com/movie-inale-hits-national-theatre/ |access-date=30 August 2014 |publisher=Olori Supergal}}</ref> An saki fim din daga baya a gidajen wasan kwaikwayo na Afirka ta Kudu a ranar 26 ga Yulin 2012. <ref>{{Cite web |last=Akitobi, Emmanuel |date=15 July 2012 |title=Nigerian Musical 'Inale' To Make South Africa Big-Screen Debut (Starring Caroline Chikezie, Hakeem Kae-Kazim, Ini Edo) |url=http://blogs.indiewire.com/shadowandact/nigerian-musical-inale-to-make-south-africa-big-screen-premiere-starring-caroline-chikezie-hakeem-kae-kazim |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140906223645/http://blogs.indiewire.com/shadowandact/nigerian-musical-inale-to-make-south-africa-big-screen-premiere-starring-caroline-chikezie-hakeem-kae-kazim |archive-date=6 September 2014 |access-date=30 August 2014 |website=[[IndieWire]] |publisher=Shadow and Act}}</ref>
[[Rukuni:Articles with hAudio microformats]]
h7w6r8gih25ruvpqu2h0juwh3gpwi8q
971364
971363
2026-10-25T13:12:34Z
Bauchi 1
40103
971364
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''''Inale''''' fim ne na wasan kwaikwayo na Najeriya na 2010 wanda Keke Bongos ya samar kiɗa [[Jeta Amata]] ya ba da umarni.<ref>{{Cite web |title=Inale - An African Musical fairytale |url=http://www.nollywoodwatch.com/inale-%E2%80%93-african-musical-fairytale/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140906225155/http://www.nollywoodwatch.com/inale-%E2%80%93-african-musical-fairytale/ |archive-date=6 September 2014 |access-date=30 August 2014 |publisher=Nollywood Watch}}</ref> Fim din wanda taurari [[Caroline Chikezie]] da [[Hakeem Kae-Kazim]] suka taka rawa, an saita shi a [[Otukpo]] kuma yana ba da labarin Inale da Ode, waɗanda suke ƙaunar juna amma al'ada ce ke barazanar ƙaunarsu yayin da Ode dole ne ya lashe gasar kokawa ta al'ada kafin ya iya ɗaukar hannun Inale a aure.<ref>{{Cite web |last=Ikeji, Linda |date=4 August 2010 |title=Jeta Amata's new movie, Inale |url=http://www.thenigerianvoice.com/news/31660/4/jeta-amatas-new-movie-inale.html |access-date=30 August 2014 |publisher=The Nigerian Voice}}</ref>
Fim din ya fara ne a Legas a ranar 22 ga Oktoba 2010 <ref name="Rozay, Teefah">{{Cite web |last=Rozay, Teefah |date=26 October 2010 |title=Inale Premieres in Lagos |url=http://www.that1960chick.com/2010/10/26/red-carpet-inale-premieres-in-lagos/#sthash.UlHzlCk6.dpbs |access-date=30 August 2014 |publisher=that1960chick.com}}</ref> kuma an sadu da shi tare da karɓar karɓa. Ya sami gabatarwa biyar a 7th Africa Movie Academy Awards kuma daga ƙarshe ya lashe rukunin don Achievement in Soundtrack . <ref name="AMAA Nominations 2011">{{Cite web |date=26 February 2011 |title=AMAA Nominations 2011 |url=http://www.ama-awards.com/amaa-nominations-2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110302124149/http://www.ama-awards.com/amaa-nominations-2011 |archive-date=2 March 2011 |access-date=30 August 2014 |website=Africa Film Academy |publisher=[[Africa Movie Academy Awards]]}}</ref> An ce ''Inale'' yayi kama da wani labari game da [[Mutanen Idoma|Idomaland]].<ref name="Elthan">{{Cite web |last=John, Elnathan |date=3 November 2010 |title=MOVIE REVIEW: INALE by Jeta Amata |url=http://elnathanjohn.blogspot.com/2010/11/movie-review-inale-by-jeta-amata.html |access-date=30 August 2014 |publisher=Elnathan's Dark Corner}}</ref>
== Tsarin labari ==
Odeh da Gimbiya Inale suna cikin soyayya. Koyaya, bisa ga al'adun ƙasar, Odeh dole ne ya yi gwagwarmaya da wasu masu neman Inale don ya sami hannun Inale a cikin aure. Odeh ya yi gwagwarmaya da mutane da yawa kuma ya ci nasara a duk fadace-fadace; Sarki Oche, Sarkin [[Otukpo]] da mahaifin Inale sun ayyana Odeh a matsayin mai nasara. Kafin bikin kokawa ya ƙare, wani baƙo mai rufe fuska ya bayyana kuma ya kalubalanci Odeh zuwa yaƙi; Baƙo ya ci nasara kuma an bayyana shi a matsayin Yarima Agaba, Yarima daga Apah, ƙauyen da ke kusa, wanda ya kasance cikin dogon rikici tare da Otukpo. Sarkin ya bayyana sabon mai nasara kuma ya gaya wa Yarima Agaba cewa za a raka matarsa zuwa ƙauyensa washegari.
Inale ya jefa cikin baƙin ciki cikin dare, amma sarki ya ki yin sulhu duk da rokon Sarauniya, Ochanya da sauran mutanen fadar. Kashegari, Inale ta gaya wa Odeh da tabbaci cewa za ta dawo masa, yayin da 'yar'uwarta, Princess Omei da baiwarta, Omada suka raka ta zuwa Apah. A lokacin hutu a cikin tafiyarsu, a lokacin da Omei ba ya nan Omada ya tura Inale cikin kogi don nutsar kuma ya yi wa Omei ƙarya cewa Inale ya kashe kansa. Daga ƙarshe matan sun kammala cewa Omada ya yi kamar shi Inale ne ga Yarima Agaba da mutanen Apah, waɗanda ba su san yadda yarima take ba, don kauce wa yaƙi tsakanin al'ummomin biyu. Duo ɗin sun isa Apah, tare da Omada da aka yi amfani da ita a matsayin Inale da Ome a matsayin baiwa; Da zaran Omada ta zama Sarauniya, sai ta fara wulakanta Omei. A sakamakon haka Omei ta yi ƙoƙari ta buɗe wa mutane game da yanayin abubuwa, amma babu wanda zai yarda da ita.
Ɗaya daga cikin masu gadi a Apah ya gane Omei a matsayin gimbiya kuma ya 'yantar da ita daga gidan kurkuku da Omada ya sanya ta. Omei ta koma kogi inda Inale ta nitse, kuma Inale wanda yanzu ya zama mermaid ya bayyana mata; Inale ta gaya mata duk abin da Omada ya yi mata kuma ta bayyana cewa ba za ta iya barin kogi ba, don kada ta mutu. A wani lokaci, Odeh a cikin baƙin cikinsa ya yi yawo zuwa wannan kogi, kuma ya ga Inale. Ta gaya masa cewa don ta iya kasancewa tare da shi, dole ne ya kalubalanci Yarima Agaba don sakewa kuma ya ci shi; sai dai a wannan lokacin ne za a iya 'yantar da ita, kuma idan ba a yi wannan ba kafin faɗuwar rana ta gaba, Inale za ta tafi har abada. Odeh ya sake duels tare da Agaba kuma an ci shi sau biyu, kafin Odeh ya ci Agaba. Agaba ya mika Omada ga Odeh, kuma Odeh ya sanar da kowa ainihin Omada. Odeh da Agaba sun gudu zuwa kogi kuma sun ceci Inale, yayin da Omada ya shiga cikin gandun daji kuma ba a sake ganinsa ba. Inale da Odeh sun yi aure, yayin da Yarima Agaba ya auri Omei, kuma ƙauyuka biyu sun haɗu don zama babbar ƙasa ɗaya.
== Masu ba da labari ==
* [[Caroline Chikezie]] a matsayin Inale
* [[Hakeem Kae-Kazim]] a matsayin Ode
* [[Dede Mabiaku]] a matsayin Sarki Oche
* [[Ini Edo]] a matsayin Omada
* [[Keppy Ekpenyong|Keppy Ekpeyong]] a matsayin Yarima Agaba
* Lola Shokeye a matsayin Gimbiya Omei
* Eunice Philips a matsayin Sarauniya Ochanya
* [[Mbong Amata]] a matsayin Keke
* [[Nse Ikpe-Etim|Nse Ikpe Etim]] a matsayin Ori
* [[Omawumi|Omawumi Megbele]] a matsayin Ene
== Fitarwa ==
An harbe fim din a wurin da ke Benue da [[Los Angeles]], [[California]].<ref>{{Cite web |date=15 May 2011 |title=INALE shines at Monaco International Charity Film Festival |url=http://www.wetinhappen.com.ng/inale-shines-at-monaco-international-charity-film-festival/ |access-date=29 August 2014 |publisher=wetinhappen.com.ng}}</ref>
== Waƙoƙi da sauti ==
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
== Saki ==
An saki wasan kwaikwayo na ''Inale'' a ranar 23 ga Yuni 2010. <ref>{{Cite web |last=Deji |date=28 March 2011 |title="Inale"- theatrical trailer |url=http://www.gidilounge.com/movies/inale-theatrical-trailer/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140907020118/http://www.gidilounge.com/movies/inale-theatrical-trailer/ |archive-date=7 September 2014 |access-date=30 August 2014 |publisher=Gidilounge}}</ref> An fara shi ne a Legas a ranar 22 ga Oktoba 2010 kuma an fara shi a Abuja a ranar 28 ga Oktoba 2010. <ref name="Rozay, Teefah" /> An fitar da shi a wasan kwaikwayo a watan Nuwamba a cikin fina-finai da aka zaɓa a duk faɗin Najeriya.<ref>{{Cite web |date=17 November 2010 |title=INALE – in Theatres! |url=http://www.goldenicons.com/inale-in-theatres/ |access-date=30 August 2014 |publisher=Golden Icons Magazine}}</ref> Har ila yau, an sake shi a lokacin bikin Kirsimeti da Sabuwar Shekara ta 2011 ta hanyar 2012. <ref>{{Cite web |date=16 December 2011 |title=Movie: INALE Hits National Theatre |url=http://olorisupergal.com/movie-inale-hits-national-theatre/ |access-date=30 August 2014 |publisher=Olori Supergal}}</ref> An saki fim din daga baya a gidajen wasan kwaikwayo na Afirka ta Kudu a ranar 26 ga Yulin 2012. <ref>{{Cite web |last=Akitobi, Emmanuel |date=15 July 2012 |title=Nigerian Musical 'Inale' To Make South Africa Big-Screen Debut (Starring Caroline Chikezie, Hakeem Kae-Kazim, Ini Edo) |url=http://blogs.indiewire.com/shadowandact/nigerian-musical-inale-to-make-south-africa-big-screen-premiere-starring-caroline-chikezie-hakeem-kae-kazim |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140906223645/http://blogs.indiewire.com/shadowandact/nigerian-musical-inale-to-make-south-africa-big-screen-premiere-starring-caroline-chikezie-hakeem-kae-kazim |archive-date=6 September 2014 |access-date=30 August 2014 |website=[[IndieWire]] |publisher=Shadow and Act}}</ref>
[[Rukuni:Articles with hAudio microformats]]
2cgv3ukant38mr1yx9j0mifbldbj16l
971365
971364
2026-10-25T13:13:04Z
Bauchi 1
40103
/* Saki */
971365
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''''Inale''''' fim ne na wasan kwaikwayo na Najeriya na 2010 wanda Keke Bongos ya samar kiɗa [[Jeta Amata]] ya ba da umarni.<ref>{{Cite web |title=Inale - An African Musical fairytale |url=http://www.nollywoodwatch.com/inale-%E2%80%93-african-musical-fairytale/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140906225155/http://www.nollywoodwatch.com/inale-%E2%80%93-african-musical-fairytale/ |archive-date=6 September 2014 |access-date=30 August 2014 |publisher=Nollywood Watch}}</ref> Fim din wanda taurari [[Caroline Chikezie]] da [[Hakeem Kae-Kazim]] suka taka rawa, an saita shi a [[Otukpo]] kuma yana ba da labarin Inale da Ode, waɗanda suke ƙaunar juna amma al'ada ce ke barazanar ƙaunarsu yayin da Ode dole ne ya lashe gasar kokawa ta al'ada kafin ya iya ɗaukar hannun Inale a aure.<ref>{{Cite web |last=Ikeji, Linda |date=4 August 2010 |title=Jeta Amata's new movie, Inale |url=http://www.thenigerianvoice.com/news/31660/4/jeta-amatas-new-movie-inale.html |access-date=30 August 2014 |publisher=The Nigerian Voice}}</ref>
Fim din ya fara ne a Legas a ranar 22 ga Oktoba 2010 <ref name="Rozay, Teefah">{{Cite web |last=Rozay, Teefah |date=26 October 2010 |title=Inale Premieres in Lagos |url=http://www.that1960chick.com/2010/10/26/red-carpet-inale-premieres-in-lagos/#sthash.UlHzlCk6.dpbs |access-date=30 August 2014 |publisher=that1960chick.com}}</ref> kuma an sadu da shi tare da karɓar karɓa. Ya sami gabatarwa biyar a 7th Africa Movie Academy Awards kuma daga ƙarshe ya lashe rukunin don Achievement in Soundtrack . <ref name="AMAA Nominations 2011">{{Cite web |date=26 February 2011 |title=AMAA Nominations 2011 |url=http://www.ama-awards.com/amaa-nominations-2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110302124149/http://www.ama-awards.com/amaa-nominations-2011 |archive-date=2 March 2011 |access-date=30 August 2014 |website=Africa Film Academy |publisher=[[Africa Movie Academy Awards]]}}</ref> An ce ''Inale'' yayi kama da wani labari game da [[Mutanen Idoma|Idomaland]].<ref name="Elthan">{{Cite web |last=John, Elnathan |date=3 November 2010 |title=MOVIE REVIEW: INALE by Jeta Amata |url=http://elnathanjohn.blogspot.com/2010/11/movie-review-inale-by-jeta-amata.html |access-date=30 August 2014 |publisher=Elnathan's Dark Corner}}</ref>
== Tsarin labari ==
Odeh da Gimbiya Inale suna cikin soyayya. Koyaya, bisa ga al'adun ƙasar, Odeh dole ne ya yi gwagwarmaya da wasu masu neman Inale don ya sami hannun Inale a cikin aure. Odeh ya yi gwagwarmaya da mutane da yawa kuma ya ci nasara a duk fadace-fadace; Sarki Oche, Sarkin [[Otukpo]] da mahaifin Inale sun ayyana Odeh a matsayin mai nasara. Kafin bikin kokawa ya ƙare, wani baƙo mai rufe fuska ya bayyana kuma ya kalubalanci Odeh zuwa yaƙi; Baƙo ya ci nasara kuma an bayyana shi a matsayin Yarima Agaba, Yarima daga Apah, ƙauyen da ke kusa, wanda ya kasance cikin dogon rikici tare da Otukpo. Sarkin ya bayyana sabon mai nasara kuma ya gaya wa Yarima Agaba cewa za a raka matarsa zuwa ƙauyensa washegari.
Inale ya jefa cikin baƙin ciki cikin dare, amma sarki ya ki yin sulhu duk da rokon Sarauniya, Ochanya da sauran mutanen fadar. Kashegari, Inale ta gaya wa Odeh da tabbaci cewa za ta dawo masa, yayin da 'yar'uwarta, Princess Omei da baiwarta, Omada suka raka ta zuwa Apah. A lokacin hutu a cikin tafiyarsu, a lokacin da Omei ba ya nan Omada ya tura Inale cikin kogi don nutsar kuma ya yi wa Omei ƙarya cewa Inale ya kashe kansa. Daga ƙarshe matan sun kammala cewa Omada ya yi kamar shi Inale ne ga Yarima Agaba da mutanen Apah, waɗanda ba su san yadda yarima take ba, don kauce wa yaƙi tsakanin al'ummomin biyu. Duo ɗin sun isa Apah, tare da Omada da aka yi amfani da ita a matsayin Inale da Ome a matsayin baiwa; Da zaran Omada ta zama Sarauniya, sai ta fara wulakanta Omei. A sakamakon haka Omei ta yi ƙoƙari ta buɗe wa mutane game da yanayin abubuwa, amma babu wanda zai yarda da ita.
Ɗaya daga cikin masu gadi a Apah ya gane Omei a matsayin gimbiya kuma ya 'yantar da ita daga gidan kurkuku da Omada ya sanya ta. Omei ta koma kogi inda Inale ta nitse, kuma Inale wanda yanzu ya zama mermaid ya bayyana mata; Inale ta gaya mata duk abin da Omada ya yi mata kuma ta bayyana cewa ba za ta iya barin kogi ba, don kada ta mutu. A wani lokaci, Odeh a cikin baƙin cikinsa ya yi yawo zuwa wannan kogi, kuma ya ga Inale. Ta gaya masa cewa don ta iya kasancewa tare da shi, dole ne ya kalubalanci Yarima Agaba don sakewa kuma ya ci shi; sai dai a wannan lokacin ne za a iya 'yantar da ita, kuma idan ba a yi wannan ba kafin faɗuwar rana ta gaba, Inale za ta tafi har abada. Odeh ya sake duels tare da Agaba kuma an ci shi sau biyu, kafin Odeh ya ci Agaba. Agaba ya mika Omada ga Odeh, kuma Odeh ya sanar da kowa ainihin Omada. Odeh da Agaba sun gudu zuwa kogi kuma sun ceci Inale, yayin da Omada ya shiga cikin gandun daji kuma ba a sake ganinsa ba. Inale da Odeh sun yi aure, yayin da Yarima Agaba ya auri Omei, kuma ƙauyuka biyu sun haɗu don zama babbar ƙasa ɗaya.
== Masu ba da labari ==
* [[Caroline Chikezie]] a matsayin Inale
* [[Hakeem Kae-Kazim]] a matsayin Ode
* [[Dede Mabiaku]] a matsayin Sarki Oche
* [[Ini Edo]] a matsayin Omada
* [[Keppy Ekpenyong|Keppy Ekpeyong]] a matsayin Yarima Agaba
* Lola Shokeye a matsayin Gimbiya Omei
* Eunice Philips a matsayin Sarauniya Ochanya
* [[Mbong Amata]] a matsayin Keke
* [[Nse Ikpe-Etim|Nse Ikpe Etim]] a matsayin Ori
* [[Omawumi|Omawumi Megbele]] a matsayin Ene
== Fitarwa ==
An harbe fim din a wurin da ke Benue da [[Los Angeles]], [[California]].<ref>{{Cite web |date=15 May 2011 |title=INALE shines at Monaco International Charity Film Festival |url=http://www.wetinhappen.com.ng/inale-shines-at-monaco-international-charity-film-festival/ |access-date=29 August 2014 |publisher=wetinhappen.com.ng}}</ref>
== Waƙoƙi da sauti ==
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
== Saki ==
An saki wasan kwaikwayo na ''Inale'' a ranar 23 ga Yuni 2010. <ref>{{Cite web |last=Deji |date=28 March 2011 |title="Inale"- theatrical trailer |url=http://www.gidilounge.com/movies/inale-theatrical-trailer/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140907020118/http://www.gidilounge.com/movies/inale-theatrical-trailer/ |archive-date=7 September 2014 |access-date=30 August 2014 |publisher=Gidilounge}}</ref> An fara shi ne a Legas a ranar 22 ga Oktoba 2010 kuma an fara shi a Abuja a ranar 28 ga Oktoba 2010. <ref name="Rozay, Teefah" /> An fitar da shi a wasan kwaikwayo a watan Nuwamba a cikin fina-finai da aka zaɓa a duk faɗin Najeriya.<ref>{{Cite web |date=17 November 2010 |title=INALE – in Theatres! |url=http://www.goldenicons.com/inale-in-theatres/ |access-date=30 August 2014 |publisher=Golden Icons Magazine}}</ref> Har ila yau, an sake shi a lokacin bikin Kirsimeti da Sabuwar Shekara ta 2011 ta hanyar 2012. <ref>{{Cite web |date=16 December 2011 |title=Movie: INALE Hits National Theatre |url=http://olorisupergal.com/movie-inale-hits-national-theatre/ |access-date=30 August 2014 |publisher=Olori Supergal}}</ref> An saki fim din daga baya a gidajen wasan kwaikwayo na Afirka ta Kudu a ranar 26 ga Yulin 2012. <ref>{{Cite web |last=Akitobi, Emmanuel |date=15 July 2012 |title=Nigerian Musical 'Inale' To Make South Africa Big-Screen Debut (Starring Caroline Chikezie, Hakeem Kae-Kazim, Ini Edo) |url=http://blogs.indiewire.com/shadowandact/nigerian-musical-inale-to-make-south-africa-big-screen-premiere-starring-caroline-chikezie-hakeem-kae-kazim |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140906223645/http://blogs.indiewire.com/shadowandact/nigerian-musical-inale-to-make-south-africa-big-screen-premiere-starring-caroline-chikezie-hakeem-kae-kazim |archive-date=6 September 2014 |access-date=30 August 2014 |website=[[IndieWire]] |publisher=Shadow and Act}}</ref>
[[Rukuni:Articles with hAudio microformats]]
=manazarta=
iv4all97yfv1n6nwgipwpwg54stn1pi
Alero's Symphony
0
69324
971645
933209
2026-10-25T21:30:40Z
Salma Raddah
45959
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1367628019|Alero's Symphony]]"
971645
wikitext
text/x-wiki
Alero's Symphony fim ne na wasan kwaikwayo na Najeriya na 2011 wanda [[Izu Ojukwu]] ya jagoranta kuma ya hada da [[Bimbo Manuel|Bimbo Manual]], [[Ivie Okujaye]] da [[Faze|Chibuzor 'Faze' Oji]] . <ref name="bella">{{Cite web |title=Her Time to Shine! Ivie Okujaye leads the way at the premiere of Amstel Malta Box Office (AMBO 5) movie "Alero's Symphony" |url=http://www.bellanaija.com/2011/04/25/her-time-to-shine-ivie-okujaye-leads-the-way-at-the-premiere-of-amstel-malta-box-office-ambo-5-movie-alero%E2%80%99s-symphony/ |access-date=15 September 2014 |publisher=bellanaija.com}}</ref> An fara shi ne a The Palms, Genesis Cinemas, [[Lagos (birni)|Legas]] . <ref name="bella" /> Fim din ya fito ne daga Amstel Malta Box Office 5 (AMBO 5). <ref name="bella" /> Ya sami gabatarwa 4 a 8th Africa Movie Academy Awards kuma an nuna shi a cikin manyan biranen Najeriya ta Afirka Film Academy . <ref>{{Cite web |title=AMAA 2012 Movie Screening Team Hits The Town Of Ibadan With 'Phone Swap' And 'Alero's Symphony' |url=http://pulse.ng/movies/amaa-2012-movie-screening-team-hits-the-town-of-ibadan-with-phone-swap-and-aleros-symphony-id2508915.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304042614/http://pulse.ng/movies/amaa-2012-movie-screening-team-hits-the-town-of-ibadan-with-phone-swap-and-aleros-symphony-id2508915.html |archive-date=4 March 2016 |access-date=15 September 2014 |publisher=pulse.ng}}</ref>
== Makirci ==
Fim din ya ba da labarin Alero (Okujaye), tagwayen da aka haifa a cikin dangi mai daraja. Bayan kammala karatunta daga jami'a tare da girmamawa, za ta halarci makarantar shari'a. Iyayenta ba su san ta ba, ainihin burinta shine ta zama mawaƙa. Iyalin sun yanke shawarar zuwa hutun tsibirin don sake kunna dangantakarsu ta iyali. Yayinda yake can, Alero ya sadu da Lovechild (Faze), mai basira amma matalauta mai ba da abinci. Lovechild tana taimaka wa Alero ta bi abin da take so a matsayin aiki. Daga nan sai suka fada cikin soyayya.
== Masu ba da labari ==
* [[Ivie Okujaye]] a matsayin Alero
* [[Faze|Chibuzor Oji]] a matsayin Lovechild
* [[Jibola Dabo]]
* [[Bimbo Manuel|Bimbo Manual]] a matsayin Dokta Coker
* Victor Olaitan
* [[Carol King]]
* [[Frederick Leonard (actor)|Frederick Leonard]]
* Timi Richards
== Karɓar baƙi ==
Nollywood Reinvented ya ba fim din kashi 43% kuma ya yaba da asali da labarin, duk da haka ya soki aikin Faze kuma ya kammala yana cewa "Wannan fim ne na farko na Izu Ojukwu wanda ban ƙaunace shi ba. An sa ni in jira lokaci mai tsawo don a ƙarshe in gan shi amma a baya ina fatan na yi amfani da wannan lokacin don ƙarin ƙoƙari mai amfani. Ba fim ba ne mai ban tsoro, amma ba ya rayuwa daidai da ma'auni na mai shirya fim ɗin. " <ref>{{Cite web |title=Alero's Symphony |url=http://www.nollywoodreinvented.com/2014/07/aleros-symphony.html |access-date=15 September 2014 |publisher=nollywoodreinvented.com}}</ref>
== Godiya gaisuwa ==
{| class="wikitable sortable" style="width:100%"
|+Jerin kyaututtuka
!Kyautar
!Sashe
!Masu karɓa da waɗanda aka zaba
!Sakamakon
|-
| rowspan="4" |[[Kyautar Kwalejin Fina-Finan Afirka|Kwalejin Fim ta Afirka]] (8th Africa Movie Academy Awards) <ref>{{Cite web |date=26 February 2011 |title=AMAA Nominations 2011 |url=http://www.ama-awards.com/amaa-nominations-2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110302124149/http://www.ama-awards.com/amaa-nominations-2011 |archive-date=2 March 2011 |access-date=30 August 2014 |website=Africa Film Academy |publisher=[[Africa Movie Academy Awards]]}}</ref><br />
|[[Africa Movie Academy Award for Best Nigerian Film|Mafi kyawun Fim na Najeriya]]
|Izu Chukwu| {{Nom}}
|-
|[[Kyautar Kwalejin Fim ta Afirka ga Fim Mafi Kyawun Soundtrack|Mafi kyawun sauti]]
|[[Faze]]| {{Won}}
|-
|[[Kyautar Kwalejin Fim ta Afirka ga Mafi Kyawun Jarumi|Mai yin fim mafi kyau]]
|[[Ivie Okujaye]]| {{Won}}
|-
|[[Kyautar Kwalejin Fim ta Afirka ga Mafi Kyawun Gyara|Mafi Kyawun Gyara]]
|| {{Nom}}
|-
|}
== Manazarta ==
bregblwyziv92x894s09p1kh5eaejzt
971648
971645
2026-10-25T21:31:13Z
Salma Raddah
45959
971648
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Alero's Symphony fim ne na wasan kwaikwayo na Najeriya na 2011 wanda [[Izu Ojukwu]] ya jagoranta kuma ya hada da [[Bimbo Manuel|Bimbo Manual]], [[Ivie Okujaye]] da [[Faze|Chibuzor 'Faze' Oji]] . <ref name="bella">{{Cite web |title=Her Time to Shine! Ivie Okujaye leads the way at the premiere of Amstel Malta Box Office (AMBO 5) movie "Alero's Symphony" |url=http://www.bellanaija.com/2011/04/25/her-time-to-shine-ivie-okujaye-leads-the-way-at-the-premiere-of-amstel-malta-box-office-ambo-5-movie-alero%E2%80%99s-symphony/ |access-date=15 September 2014 |publisher=bellanaija.com}}</ref> An fara shi ne a The Palms, Genesis Cinemas, [[Lagos (birni)|Legas]] . <ref name="bella" /> Fim din ya fito ne daga Amstel Malta Box Office 5 (AMBO 5). <ref name="bella" /> Ya sami gabatarwa 4 a 8th Africa Movie Academy Awards kuma an nuna shi a cikin manyan biranen Najeriya ta Afirka Film Academy . <ref>{{Cite web |title=AMAA 2012 Movie Screening Team Hits The Town Of Ibadan With 'Phone Swap' And 'Alero's Symphony' |url=http://pulse.ng/movies/amaa-2012-movie-screening-team-hits-the-town-of-ibadan-with-phone-swap-and-aleros-symphony-id2508915.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304042614/http://pulse.ng/movies/amaa-2012-movie-screening-team-hits-the-town-of-ibadan-with-phone-swap-and-aleros-symphony-id2508915.html |archive-date=4 March 2016 |access-date=15 September 2014 |publisher=pulse.ng}}</ref>
== Makirci ==
Fim din ya ba da labarin Alero (Okujaye), tagwayen da aka haifa a cikin dangi mai daraja. Bayan kammala karatunta daga jami'a tare da girmamawa, za ta halarci makarantar shari'a. Iyayenta ba su san ta ba, ainihin burinta shine ta zama mawaƙa. Iyalin sun yanke shawarar zuwa hutun tsibirin don sake kunna dangantakarsu ta iyali. Yayinda yake can, Alero ya sadu da Lovechild (Faze), mai basira amma matalauta mai ba da abinci. Lovechild tana taimaka wa Alero ta bi abin da take so a matsayin aiki. Daga nan sai suka fada cikin soyayya.
== Masu ba da labari ==
* [[Ivie Okujaye]] a matsayin Alero
* [[Faze|Chibuzor Oji]] a matsayin Lovechild
* [[Jibola Dabo]]
* [[Bimbo Manuel|Bimbo Manual]] a matsayin Dokta Coker
* Victor Olaitan
* [[Carol King]]
* [[Frederick Leonard (actor)|Frederick Leonard]]
* Timi Richards
== Karɓar baƙi ==
Nollywood Reinvented ya ba fim din kashi 43% kuma ya yaba da asali da labarin, duk da haka ya soki aikin Faze kuma ya kammala yana cewa "Wannan fim ne na farko na Izu Ojukwu wanda ban ƙaunace shi ba. An sa ni in jira lokaci mai tsawo don a ƙarshe in gan shi amma a baya ina fatan na yi amfani da wannan lokacin don ƙarin ƙoƙari mai amfani. Ba fim ba ne mai ban tsoro, amma ba ya rayuwa daidai da ma'auni na mai shirya fim ɗin. " <ref>{{Cite web |title=Alero's Symphony |url=http://www.nollywoodreinvented.com/2014/07/aleros-symphony.html |access-date=15 September 2014 |publisher=nollywoodreinvented.com}}</ref>
== Godiya gaisuwa ==
{| class="wikitable sortable" style="width:100%"
|+Jerin kyaututtuka
!Kyautar
!Sashe
!Masu karɓa da waɗanda aka zaba
!Sakamakon
|-
| rowspan="4" |[[Kyautar Kwalejin Fina-Finan Afirka|Kwalejin Fim ta Afirka]] (8th Africa Movie Academy Awards) <ref>{{Cite web |date=26 February 2011 |title=AMAA Nominations 2011 |url=http://www.ama-awards.com/amaa-nominations-2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110302124149/http://www.ama-awards.com/amaa-nominations-2011 |archive-date=2 March 2011 |access-date=30 August 2014 |website=Africa Film Academy |publisher=[[Africa Movie Academy Awards]]}}</ref><br />
|[[Africa Movie Academy Award for Best Nigerian Film|Mafi kyawun Fim na Najeriya]]
|Izu Chukwu| {{Nom}}
|-
|[[Kyautar Kwalejin Fim ta Afirka ga Fim Mafi Kyawun Soundtrack|Mafi kyawun sauti]]
|[[Faze]]| {{Won}}
|-
|[[Kyautar Kwalejin Fim ta Afirka ga Mafi Kyawun Jarumi|Mai yin fim mafi kyau]]
|[[Ivie Okujaye]]| {{Won}}
|-
|[[Kyautar Kwalejin Fim ta Afirka ga Mafi Kyawun Gyara|Mafi Kyawun Gyara]]
|| {{Nom}}
|-
|}
== Manazarta ==
fgk6hal7mcrqvt8gzhq2n9zrkisvusn
Eddie Ugbomah
0
71849
971438
968079
2026-10-25T15:10:35Z
Hamza DK
12444
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1378180287|Eddie Ugbomah]]"
971438
wikitext
text/x-wiki
Eddie Ugbomah (19 Disamba 1940 [1] - 11 Mayu 2019) ya kasance darektan fina-finai da kuma furodusa Na Najeriya. Ya ba da umarni kuma ya samar da fina-finai kamar The Rise da Fall of Oyenusi a 1979, The Boy is Good, da Apalara, fim game da rayuwar da kisan Alfa Apalara a Oko Awo, Legas . Shirye-shiryen wasu fina-finai sun dogara ne akan abubuwan da suka faru a rayuwa. Rise and Fall of Oyenusi ya dogara ne akan aikin sanannen ɗan fashi. Ishola Oyenusi . [2]
== Rayuwa da aiki ==
Ugbomah ɗan asalin ƙauyen Ashaka ne a yankin Karamar Hukumar Gabashin Ndokwa na [[Delta (jiha)|Jihar Delta]], kudu maso kudu maso kudancin [[Najeriya]] amma ya girma a yankin [[Obalende]] da Lafiaji na [[Lagos (birni)|Jihar Legas]], kudu maso yammacin Najeriya. Ya yi karatu a St. Matthias, Lafiaji, Legas, da Makarantar Kwalejin Birni. Ya yi tafiya zuwa [[Landan]] don karatun kwaleji kuma ya halarci kwalejoji daban-daban yana karatun aikin jarida, wasan kwaikwayo, da kuma fim daga baya. Bayan karatunsa, ya yi aiki tare da [[BBC]] kuma ya taka muhimmiyar rawa a Dr.No, Guns a Batasi da Sharpeville Massacre . Ya kasance memba na ƙungiyar wasan kwaikwayo ta Afro-Caribbean kuma ya ba da umarnin wasu wasannin ƙungiyar, kamar This is Our Chance, wasan da aka shirya a Stoke Newington Theatre Hall . Ya koma Najeriya a shekara ta 1975 kuma ya shiga cikin gabatar da kide-kide kafin ya fara Edifosa, kamfanin samar da fim.{{Sfn|Ukadike|1989}}
Fina-finai na Ugbomah yawanci suna magance batutuwan zamantakewa da siyasa na zamani. A shekara ta 1979, ya samar da Dr Oyenusi, shirin fim din, wanda aka ɗauke shi daga kanun labarai, game da wani sanannen ɗan fashi ne, Ishola Oyenusi، wanda ya tsoratar da Lagosians a farkon shekarun 1970.{{Sfn|Ukadike|1989}}Fim din ya kuma shiga cikin barazanar fashi da makami a Najeriya. Oyenusi ya nuna Ugbomah a matsayin babban ɗan wasan kwaikwayo. Fim din Ugbomah na gaba, Mask, an sake shi a shekarar 1979. Abubuwan fim din sun dogara ne akan [[Tarihin Najeriya]] a lokacin Benin Expedition na 1897 da kuma satar kayan tarihi daga fadar Benin. A cikin Mask, mai gabatarwa, Obi, wanda Ugbomah ya buga, yayi ƙoƙari ya sace abin rufe fuska na hauren hauren Benin a asirce kuma ya mayar da shi Najeriya. Wasu masu sukar sun kwatanta halin Obi da wakilin MI6 [[James Bond]]. {{Sfn|Ukadike|1989}}Ayyukan Ugbomah sun bunƙasa a farkon shekarun 1980, suna samar da fina-finai kamar Oil Doom, Bolus '80 da The Boy is Good . Yawancin fina-finai an harbe su a cikin 16mm ban da The Mask . Daga baya a cikin aikinsa Ugbomah ya juya zuwa fina-finai na bidiyo na [[Yarbanci|Yoruba]].
A shekara ta 1988, an nada shi shugaban kamfanin fina-finai na Najeriya
Ya mutu a ranar 11 ga Mayu 2019, yana da shekaru 78.
== Hotunan fina-finai ==
* ''Jinin a cikin Lagoon (2015) a matsayin Douglas Bello''
* ''War Front (2004) a matsayin Brigadier Janar Castro''
* ''Amurka ko Mutu'' (1996)
* ''Toriade'' (1989)
* ''Babban Yunkurin'' (1988)
* ''Omiran'' (1986)
* ''Apalara'' (1986)
* ''Esan'' (1985)
* ''Mutuwar Shugaban Baƙar fata'' (1984)
* ''Ramuwar gayya'' (1984)
* ''Yaron yana da kyau'' (1978)
* ''Bolus '80'' (1982)
* ''Rashin Man Fetur'' (1980)
* ''Abin rufe fuska'' (1979)
* ''Tashi da Faɗuwar Oyenusi'' (1977)
== Dubi kuma ==
* [[Jerin masu shirya fina-finai na Najeriya]]
== Bayanan da aka ambata ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutane daga Jihar Delta]]
[[Rukuni:Mutuwan 2019]]
[[Rukuni:Haihuwan 1940]]
6ew1d51aoj7r2gxk6h0bzxsatrdghtx
971439
971438
2026-10-25T15:13:25Z
Hamza DK
12444
971439
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Eddie Ugbomah (19 Disamba 1940 [1] - 11 Mayu 2019) ya kasance darektan fina-finai da kuma furodusa Na Najeriya. Ya ba da umarni kuma ya samar da fina-finai kamar The Rise da Fall of Oyenusi a 1979, The Boy is Good, da Apalara, fim game da rayuwar da kisan Alfa Apalara a Oko Awo, Legas . Shirye-shiryen wasu fina-finai sun dogara ne akan abubuwan da suka faru a rayuwa. Rise and Fall of Oyenusi ya dogara ne akan aikin sanannen ɗan fashi. Ishola Oyenusi . [2]
== Rayuwa da aiki ==
Ugbomah ɗan asalin ƙauyen Ashaka ne a yankin Karamar Hukumar Gabashin Ndokwa na [[Delta (jiha)|Jihar Delta]], kudu maso kudu maso kudancin [[Najeriya]] amma ya girma a yankin [[Obalende]] da Lafiaji na [[Lagos (birni)|Jihar Legas]], kudu maso yammacin Najeriya. Ya yi karatu a St. Matthias, Lafiaji, Legas, da Makarantar Kwalejin Birni. Ya yi tafiya zuwa [[Landan]] don karatun kwaleji kuma ya halarci kwalejoji daban-daban yana karatun aikin jarida, wasan kwaikwayo, da kuma fim daga baya. Bayan karatunsa, ya yi aiki tare da [[BBC]] kuma ya taka muhimmiyar rawa a Dr.No, Guns a Batasi da Sharpeville Massacre . Ya kasance memba na ƙungiyar wasan kwaikwayo ta Afro-Caribbean kuma ya ba da umarnin wasu wasannin ƙungiyar, kamar This is Our Chance, wasan da aka shirya a Stoke Newington Theatre Hall . Ya koma Najeriya a shekara ta 1975 kuma ya shiga cikin gabatar da kide-kide kafin ya fara Edifosa, kamfanin samar da fim.{{Sfn|Ukadike|1989}}
Fina-finai na Ugbomah yawanci suna magance batutuwan zamantakewa da siyasa na zamani. A shekara ta 1979, ya samar da Dr Oyenusi, shirin fim din, wanda aka ɗauke shi daga kanun labarai, game da wani sanannen ɗan fashi ne, Ishola Oyenusi، wanda ya tsoratar da Lagosians a farkon shekarun 1970.{{Sfn|Ukadike|1989}}Fim din ya kuma shiga cikin barazanar fashi da makami a Najeriya. Oyenusi ya nuna Ugbomah a matsayin babban ɗan wasan kwaikwayo. Fim din Ugbomah na gaba, Mask, an sake shi a shekarar 1979. Abubuwan fim din sun dogara ne akan [[Tarihin Najeriya]] a lokacin Benin Expedition na 1897 da kuma satar kayan tarihi daga fadar Benin. A cikin Mask, mai gabatarwa, Obi, wanda Ugbomah ya buga, yayi ƙoƙari ya sace abin rufe fuska na hauren hauren Benin a asirce kuma ya mayar da shi Najeriya. Wasu masu sukar sun kwatanta halin Obi da wakilin MI6 [[James Bond]]. {{Sfn|Ukadike|1989}}Ayyukan Ugbomah sun bunƙasa a farkon shekarun 1980, suna samar da fina-finai kamar Oil Doom, Bolus '80 da The Boy is Good . Yawancin fina-finai an harbe su a cikin 16mm ban da The Mask . Daga baya a cikin aikinsa Ugbomah ya juya zuwa fina-finai na bidiyo na [[Yarbanci|Yoruba]].
A shekara ta 1988, an nada shi shugaban kamfanin fina-finai na Najeriya
Ya mutu a ranar 11 ga Mayu 2019, yana da shekaru 78.
== Hotunan fina-finai ==
* ''Jinin a cikin Lagoon (2015) a matsayin Douglas Bello''
* ''War Front (2004) a matsayin Brigadier Janar Castro''
* ''Amurka ko Mutu'' (1996)
* ''Toriade'' (1989)
* ''Babban Yunkurin'' (1988)
* ''Omiran'' (1986)
* ''Apalara'' (1986)
* ''Esan'' (1985)
* ''Mutuwar Shugaban Baƙar fata'' (1984)
* ''Ramuwar gayya'' (1984)
* ''Yaron yana da kyau'' (1978)
* ''Bolus '80'' (1982)
* ''Rashin Man Fetur'' (1980)
* ''Abin rufe fuska'' (1979)
* ''Tashi da Faɗuwar Oyenusi'' (1977)
== Dubi kuma ==
* [[Jerin masu shirya fina-finai na Najeriya]]
== Bayanan da aka ambata ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutane daga Jihar Delta]]
[[Rukuni:Mutuwan 2019]]
[[Rukuni:Haihuwan 1940]]
0a3vxi3ppzullilfvcnrla33figmpoo
971440
971439
2026-10-25T15:13:53Z
Hamza DK
12444
971440
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Eddie Ugbomah''' (19 Disamba 1940 [1] - 11 Mayu 2019) ya kasance darektan fina-finai da kuma furodusa Na Najeriya. Ya ba da umarni kuma ya samar da fina-finai kamar The Rise da Fall of Oyenusi a 1979, The Boy is Good, da Apalara, fim game da rayuwar da kisan Alfa Apalara a Oko Awo, Legas . Shirye-shiryen wasu fina-finai sun dogara ne akan abubuwan da suka faru a rayuwa. Rise and Fall of Oyenusi ya dogara ne akan aikin sanannen ɗan fashi. Ishola Oyenusi . [2]
== Rayuwa da aiki ==
Ugbomah ɗan asalin ƙauyen Ashaka ne a yankin Karamar Hukumar Gabashin Ndokwa na [[Delta (jiha)|Jihar Delta]], kudu maso kudu maso kudancin [[Najeriya]] amma ya girma a yankin [[Obalende]] da Lafiaji na [[Lagos (birni)|Jihar Legas]], kudu maso yammacin Najeriya. Ya yi karatu a St. Matthias, Lafiaji, Legas, da Makarantar Kwalejin Birni. Ya yi tafiya zuwa [[Landan]] don karatun kwaleji kuma ya halarci kwalejoji daban-daban yana karatun aikin jarida, wasan kwaikwayo, da kuma fim daga baya. Bayan karatunsa, ya yi aiki tare da [[BBC]] kuma ya taka muhimmiyar rawa a Dr.No, Guns a Batasi da Sharpeville Massacre . Ya kasance memba na ƙungiyar wasan kwaikwayo ta Afro-Caribbean kuma ya ba da umarnin wasu wasannin ƙungiyar, kamar This is Our Chance, wasan da aka shirya a Stoke Newington Theatre Hall . Ya koma Najeriya a shekara ta 1975 kuma ya shiga cikin gabatar da kide-kide kafin ya fara Edifosa, kamfanin samar da fim.{{Sfn|Ukadike|1989}}
Fina-finai na Ugbomah yawanci suna magance batutuwan zamantakewa da siyasa na zamani. A shekara ta 1979, ya samar da Dr Oyenusi, shirin fim din, wanda aka ɗauke shi daga kanun labarai, game da wani sanannen ɗan fashi ne, Ishola Oyenusi، wanda ya tsoratar da Lagosians a farkon shekarun 1970.{{Sfn|Ukadike|1989}}Fim din ya kuma shiga cikin barazanar fashi da makami a Najeriya. Oyenusi ya nuna Ugbomah a matsayin babban ɗan wasan kwaikwayo. Fim din Ugbomah na gaba, Mask, an sake shi a shekarar 1979. Abubuwan fim din sun dogara ne akan [[Tarihin Najeriya]] a lokacin Benin Expedition na 1897 da kuma satar kayan tarihi daga fadar Benin. A cikin Mask, mai gabatarwa, Obi, wanda Ugbomah ya buga, yayi ƙoƙari ya sace abin rufe fuska na hauren hauren Benin a asirce kuma ya mayar da shi Najeriya. Wasu masu sukar sun kwatanta halin Obi da wakilin MI6 [[James Bond]]. {{Sfn|Ukadike|1989}}Ayyukan Ugbomah sun bunƙasa a farkon shekarun 1980, suna samar da fina-finai kamar Oil Doom, Bolus '80 da The Boy is Good . Yawancin fina-finai an harbe su a cikin 16mm ban da The Mask . Daga baya a cikin aikinsa Ugbomah ya juya zuwa fina-finai na bidiyo na [[Yarbanci|Yoruba]].
A shekara ta 1988, an nada shi shugaban kamfanin fina-finai na Najeriya
Ya mutu a ranar 11 ga Mayu 2019, yana da shekaru 78.
== Hotunan fina-finai ==
* ''Jinin a cikin Lagoon (2015) a matsayin Douglas Bello''
* ''War Front (2004) a matsayin Brigadier Janar Castro''
* ''Amurka ko Mutu'' (1996)
* ''Toriade'' (1989)
* ''Babban Yunkurin'' (1988)
* ''Omiran'' (1986)
* ''Apalara'' (1986)
* ''Esan'' (1985)
* ''Mutuwar Shugaban Baƙar fata'' (1984)
* ''Ramuwar gayya'' (1984)
* ''Yaron yana da kyau'' (1978)
* ''Bolus '80'' (1982)
* ''Rashin Man Fetur'' (1980)
* ''Abin rufe fuska'' (1979)
* ''Tashi da Faɗuwar Oyenusi'' (1977)
== Dubi kuma ==
* [[Jerin masu shirya fina-finai na Najeriya]]
== Bayanan da aka ambata ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutane daga Jihar Delta]]
[[Rukuni:Mutuwan 2019]]
[[Rukuni:Haihuwan 1940]]
8hbih9gvc7wagvvor5o99h2jvdnu5wd
971441
971440
2026-10-25T15:16:39Z
Hamza DK
12444
971441
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Eddie Ugbomah''' (19 Disamba 1940 [1] - 11 Mayu 2019) ya kasance darektan fina-finai da kuma furodusa Na Najeriya. Ya ba da umarni kuma ya samar da fina-finai kamar The Rise da Fall of Oyenusi a 1979, The Boy is Good, da Apalara, fim game da rayuwar da kisan Alfa Apalara a Oko Awo, Legas . Shirye-shiryen wasu fina-finai sun dogara ne akan abubuwan da suka faru a rayuwa. Rise and Fall of Oyenusi ya dogara ne akan aikin sanannen ɗan fashi. Ishola Oyenusi . <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Eddie_Ugbomah#cite_note-2 </ref> [2]
== Rayuwa da aiki ==
Ugbomah ɗan asalin ƙauyen Ashaka ne a yankin Karamar Hukumar Gabashin Ndokwa na [[Delta (jiha)|Jihar Delta]], kudu maso kudu maso kudancin [[Najeriya]] amma ya girma a yankin [[Obalende]] da Lafiaji na [[Lagos (birni)|Jihar Legas]], kudu maso yammacin Najeriya. Ya yi karatu a St. Matthias, Lafiaji, Legas, da Makarantar Kwalejin Birni. Ya yi tafiya zuwa [[Landan]] don karatun kwaleji kuma ya halarci kwalejoji daban-daban yana karatun aikin jarida, wasan kwaikwayo, da kuma fim daga baya. Bayan karatunsa, ya yi aiki tare da [[BBC]] kuma ya taka muhimmiyar rawa a Dr.No, Guns a Batasi da Sharpeville Massacre . Ya kasance memba na ƙungiyar wasan kwaikwayo ta Afro-Caribbean kuma ya ba da umarnin wasu wasannin ƙungiyar, kamar This is Our Chance, wasan da aka shirya a Stoke Newington Theatre Hall . Ya koma Najeriya a shekara ta 1975 kuma ya shiga cikin gabatar da kide-kide kafin ya fara Edifosa, kamfanin samar da fim.{{Sfn|Ukadike|1989}}
Fina-finai na Ugbomah yawanci suna magance batutuwan zamantakewa da siyasa na zamani. A shekara ta 1979, ya samar da Dr Oyenusi, shirin fim din, wanda aka ɗauke shi daga kanun labarai, game da wani sanannen ɗan fashi ne, Ishola Oyenusi، wanda ya tsoratar da Lagosians a farkon shekarun 1970.{{Sfn|Ukadike|1989}}Fim din ya kuma shiga cikin barazanar fashi da makami a Najeriya. Oyenusi ya nuna Ugbomah a matsayin babban ɗan wasan kwaikwayo. Fim din Ugbomah na gaba, Mask, an sake shi a shekarar 1979. Abubuwan fim din sun dogara ne akan [[Tarihin Najeriya]] a lokacin Benin Expedition na 1897 da kuma satar kayan tarihi daga fadar Benin. A cikin Mask, mai gabatarwa, Obi, wanda Ugbomah ya buga, yayi ƙoƙari ya sace abin rufe fuska na hauren hauren Benin a asirce kuma ya mayar da shi Najeriya. Wasu masu sukar sun kwatanta halin Obi da wakilin MI6 [[James Bond]]. {{Sfn|Ukadike|1989}}Ayyukan Ugbomah sun bunƙasa a farkon shekarun 1980, suna samar da fina-finai kamar Oil Doom, Bolus '80 da The Boy is Good . Yawancin fina-finai an harbe su a cikin 16mm ban da The Mask . Daga baya a cikin aikinsa Ugbomah ya juya zuwa fina-finai na bidiyo na [[Yarbanci|Yoruba]].
A shekara ta 1988, an nada shi shugaban kamfanin fina-finai na Najeriya
Ya mutu a ranar 11 ga Mayu 2019, yana da shekaru 78.
== Hotunan fina-finai ==
* ''Jinin a cikin Lagoon (2015) a matsayin Douglas Bello''
* ''War Front (2004) a matsayin Brigadier Janar Castro''
* ''Amurka ko Mutu'' (1996)
* ''Toriade'' (1989)
* ''Babban Yunkurin'' (1988)
* ''Omiran'' (1986)
* ''Apalara'' (1986)
* ''Esan'' (1985)
* ''Mutuwar Shugaban Baƙar fata'' (1984)
* ''Ramuwar gayya'' (1984)
* ''Yaron yana da kyau'' (1978)
* ''Bolus '80'' (1982)
* ''Rashin Man Fetur'' (1980)
* ''Abin rufe fuska'' (1979)
* ''Tashi da Faɗuwar Oyenusi'' (1977)
== Dubi kuma ==
* [[Jerin masu shirya fina-finai na Najeriya]]
== Bayanan da aka ambata ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutane daga Jihar Delta]]
[[Rukuni:Mutuwan 2019]]
[[Rukuni:Haihuwan 1940]]
lsk40jah7uly1zztp8r5a6xrljh2h3z
971442
971441
2026-10-25T15:17:01Z
Hamza DK
12444
971442
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Eddie Ugbomah''' (19 Disamba 1940 [1] - 11 Mayu 2019) ya kasance darektan fina-finai da kuma furodusa Na Najeriya. Ya ba da umarni kuma ya samar da fina-finai kamar The Rise da Fall of Oyenusi a 1979, The Boy is Good, da Apalara, fim game da rayuwar da kisan Alfa Apalara a Oko Awo, Legas . Shirye-shiryen wasu fina-finai sun dogara ne akan abubuwan da suka faru a rayuwa. Rise and Fall of Oyenusi ya dogara ne akan aikin sanannen ɗan fashi. Ishola Oyenusi . <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Eddie_Ugbomah#cite_note-2 </ref>
== Rayuwa da aiki ==
Ugbomah ɗan asalin ƙauyen Ashaka ne a yankin Karamar Hukumar Gabashin Ndokwa na [[Delta (jiha)|Jihar Delta]], kudu maso kudu maso kudancin [[Najeriya]] amma ya girma a yankin [[Obalende]] da Lafiaji na [[Lagos (birni)|Jihar Legas]], kudu maso yammacin Najeriya. Ya yi karatu a St. Matthias, Lafiaji, Legas, da Makarantar Kwalejin Birni. Ya yi tafiya zuwa [[Landan]] don karatun kwaleji kuma ya halarci kwalejoji daban-daban yana karatun aikin jarida, wasan kwaikwayo, da kuma fim daga baya. Bayan karatunsa, ya yi aiki tare da [[BBC]] kuma ya taka muhimmiyar rawa a Dr.No, Guns a Batasi da Sharpeville Massacre . Ya kasance memba na ƙungiyar wasan kwaikwayo ta Afro-Caribbean kuma ya ba da umarnin wasu wasannin ƙungiyar, kamar This is Our Chance, wasan da aka shirya a Stoke Newington Theatre Hall . Ya koma Najeriya a shekara ta 1975 kuma ya shiga cikin gabatar da kide-kide kafin ya fara Edifosa, kamfanin samar da fim.{{Sfn|Ukadike|1989}}
Fina-finai na Ugbomah yawanci suna magance batutuwan zamantakewa da siyasa na zamani. A shekara ta 1979, ya samar da Dr Oyenusi, shirin fim din, wanda aka ɗauke shi daga kanun labarai, game da wani sanannen ɗan fashi ne, Ishola Oyenusi، wanda ya tsoratar da Lagosians a farkon shekarun 1970.{{Sfn|Ukadike|1989}}Fim din ya kuma shiga cikin barazanar fashi da makami a Najeriya. Oyenusi ya nuna Ugbomah a matsayin babban ɗan wasan kwaikwayo. Fim din Ugbomah na gaba, Mask, an sake shi a shekarar 1979. Abubuwan fim din sun dogara ne akan [[Tarihin Najeriya]] a lokacin Benin Expedition na 1897 da kuma satar kayan tarihi daga fadar Benin. A cikin Mask, mai gabatarwa, Obi, wanda Ugbomah ya buga, yayi ƙoƙari ya sace abin rufe fuska na hauren hauren Benin a asirce kuma ya mayar da shi Najeriya. Wasu masu sukar sun kwatanta halin Obi da wakilin MI6 [[James Bond]]. {{Sfn|Ukadike|1989}}Ayyukan Ugbomah sun bunƙasa a farkon shekarun 1980, suna samar da fina-finai kamar Oil Doom, Bolus '80 da The Boy is Good . Yawancin fina-finai an harbe su a cikin 16mm ban da The Mask . Daga baya a cikin aikinsa Ugbomah ya juya zuwa fina-finai na bidiyo na [[Yarbanci|Yoruba]].
A shekara ta 1988, an nada shi shugaban kamfanin fina-finai na Najeriya
Ya mutu a ranar 11 ga Mayu 2019, yana da shekaru 78.
== Hotunan fina-finai ==
* ''Jinin a cikin Lagoon (2015) a matsayin Douglas Bello''
* ''War Front (2004) a matsayin Brigadier Janar Castro''
* ''Amurka ko Mutu'' (1996)
* ''Toriade'' (1989)
* ''Babban Yunkurin'' (1988)
* ''Omiran'' (1986)
* ''Apalara'' (1986)
* ''Esan'' (1985)
* ''Mutuwar Shugaban Baƙar fata'' (1984)
* ''Ramuwar gayya'' (1984)
* ''Yaron yana da kyau'' (1978)
* ''Bolus '80'' (1982)
* ''Rashin Man Fetur'' (1980)
* ''Abin rufe fuska'' (1979)
* ''Tashi da Faɗuwar Oyenusi'' (1977)
== Dubi kuma ==
* [[Jerin masu shirya fina-finai na Najeriya]]
== Bayanan da aka ambata ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutane daga Jihar Delta]]
[[Rukuni:Mutuwan 2019]]
[[Rukuni:Haihuwan 1940]]
k7uogngtxvq2roi84troo8x2937jfpw
971443
971442
2026-10-25T15:18:14Z
Hamza DK
12444
971443
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Eddie Ugbomah''' (19 Disamba 1940 <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Eddie_Ugbomah#cite_note-1 </ref> - 11 Mayu 2019) ya kasance darektan fina-finai da kuma furodusa Na Najeriya. Ya ba da umarni kuma ya samar da fina-finai kamar The Rise da Fall of Oyenusi a 1979, The Boy is Good, da Apalara, fim game da rayuwar da kisan Alfa Apalara a Oko Awo, Legas . Shirye-shiryen wasu fina-finai sun dogara ne akan abubuwan da suka faru a rayuwa. Rise and Fall of Oyenusi ya dogara ne akan aikin sanannen ɗan fashi. Ishola Oyenusi . <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Eddie_Ugbomah#cite_note-2 </ref>
== Rayuwa da aiki ==
Ugbomah ɗan asalin ƙauyen Ashaka ne a yankin Karamar Hukumar Gabashin Ndokwa na [[Delta (jiha)|Jihar Delta]], kudu maso kudu maso kudancin [[Najeriya]] amma ya girma a yankin [[Obalende]] da Lafiaji na [[Lagos (birni)|Jihar Legas]], kudu maso yammacin Najeriya. Ya yi karatu a St. Matthias, Lafiaji, Legas, da Makarantar Kwalejin Birni. Ya yi tafiya zuwa [[Landan]] don karatun kwaleji kuma ya halarci kwalejoji daban-daban yana karatun aikin jarida, wasan kwaikwayo, da kuma fim daga baya. Bayan karatunsa, ya yi aiki tare da [[BBC]] kuma ya taka muhimmiyar rawa a Dr.No, Guns a Batasi da Sharpeville Massacre . Ya kasance memba na ƙungiyar wasan kwaikwayo ta Afro-Caribbean kuma ya ba da umarnin wasu wasannin ƙungiyar, kamar This is Our Chance, wasan da aka shirya a Stoke Newington Theatre Hall . Ya koma Najeriya a shekara ta 1975 kuma ya shiga cikin gabatar da kide-kide kafin ya fara Edifosa, kamfanin samar da fim.{{Sfn|Ukadike|1989}}
Fina-finai na Ugbomah yawanci suna magance batutuwan zamantakewa da siyasa na zamani. A shekara ta 1979, ya samar da Dr Oyenusi, shirin fim din, wanda aka ɗauke shi daga kanun labarai, game da wani sanannen ɗan fashi ne, Ishola Oyenusi، wanda ya tsoratar da Lagosians a farkon shekarun 1970.{{Sfn|Ukadike|1989}}Fim din ya kuma shiga cikin barazanar fashi da makami a Najeriya. Oyenusi ya nuna Ugbomah a matsayin babban ɗan wasan kwaikwayo. Fim din Ugbomah na gaba, Mask, an sake shi a shekarar 1979. Abubuwan fim din sun dogara ne akan [[Tarihin Najeriya]] a lokacin Benin Expedition na 1897 da kuma satar kayan tarihi daga fadar Benin. A cikin Mask, mai gabatarwa, Obi, wanda Ugbomah ya buga, yayi ƙoƙari ya sace abin rufe fuska na hauren hauren Benin a asirce kuma ya mayar da shi Najeriya. Wasu masu sukar sun kwatanta halin Obi da wakilin MI6 [[James Bond]]. {{Sfn|Ukadike|1989}}Ayyukan Ugbomah sun bunƙasa a farkon shekarun 1980, suna samar da fina-finai kamar Oil Doom, Bolus '80 da The Boy is Good . Yawancin fina-finai an harbe su a cikin 16mm ban da The Mask . Daga baya a cikin aikinsa Ugbomah ya juya zuwa fina-finai na bidiyo na [[Yarbanci|Yoruba]].
A shekara ta 1988, an nada shi shugaban kamfanin fina-finai na Najeriya
Ya mutu a ranar 11 ga Mayu 2019, yana da shekaru 78.
== Hotunan fina-finai ==
* ''Jinin a cikin Lagoon (2015) a matsayin Douglas Bello''
* ''War Front (2004) a matsayin Brigadier Janar Castro''
* ''Amurka ko Mutu'' (1996)
* ''Toriade'' (1989)
* ''Babban Yunkurin'' (1988)
* ''Omiran'' (1986)
* ''Apalara'' (1986)
* ''Esan'' (1985)
* ''Mutuwar Shugaban Baƙar fata'' (1984)
* ''Ramuwar gayya'' (1984)
* ''Yaron yana da kyau'' (1978)
* ''Bolus '80'' (1982)
* ''Rashin Man Fetur'' (1980)
* ''Abin rufe fuska'' (1979)
* ''Tashi da Faɗuwar Oyenusi'' (1977)
== Dubi kuma ==
* [[Jerin masu shirya fina-finai na Najeriya]]
== Bayanan da aka ambata ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutane daga Jihar Delta]]
[[Rukuni:Mutuwan 2019]]
[[Rukuni:Haihuwan 1940]]
trxo46ri33fs32m6ymx9uhvp749vuss
971785
971443
2026-10-26T07:49:36Z
Yakubu manya
45962
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1378180287|Eddie Ugbomah]]"
971785
wikitext
text/x-wiki
Eddie Ugbomah (19 Disamba 1940 [1] - 11 Mayu 2019) ya kasance darektan fina-finai da kuma furodusa Na Najeriya. Ya ba da umarni kuma ya samar da fina-finai kamar The Rise da Fall of Oyenusi a 1979, The Boy is Good, da Apalara, fim game da rayuwar da kisan Alfa Apalara a Oko Awo, Legas . Shirye-shiryen wasu fina-finai sun dogara ne akan abubuwan da suka faru a rayuwa. Rise and Fall of Oyenusi ya dogara ne akan aikin sanannen ɗan fashi.
Ishola Oyenusi .
Ugbomah ɗan asalin ƙauyen Ashaka ne a yankin Karamar Hukumar Gabashin Ndokwa na [[Delta (jiha)|Jihar Delta]], kudu maso kudu maso kudancin [[Najeriya]] amma ya girma a yankin [[Obalende]] da Lafiaji na [[Lagos (birni)|Jihar Legas]], kudu maso yammacin Najeriya. Ya yi karatu a St. Matthias, Lafiaji, Legas, da Makarantar Kwalejin Birni. Ya yi tafiya zuwa [[Landan]] don karatun kwaleji kuma ya halarci kwalejoji daban-daban yana karatun aikin jarida, wasan kwaikwayo, da kuma fim daga baya. Bayan karatunsa, ya yi aiki tare da [[BBC]] kuma ya taka muhimmiyar rawa a Dr.No, Guns a Batasi da Sharpeville Massacre . Ya kasance memba na ƙungiyar wasan kwaikwayo ta Afro-Caribbean kuma ya ba da umarnin wasu wasannin ƙungiyar, kamar This is Our Chance, wasan da aka shirya a Stoke Newington Theatre Hall . Ya koma Najeriya a shekara ta 1975 kuma ya shiga cikin gabatar da kide-kide kafin ya fara Edifosa, kamfanin samar da fim.{{Sfn|Ukadike|1989}}
Fina-finai na Ugbomah yawanci suna magance batutuwan zamantakewa da siyasa na zamani. A shekara ta 1979, ya samar da Dr Oyenusi, shirin fim din, wanda aka ɗauke shi daga kanun labarai, game da wani sanannen ɗan fashi ne, Ishola Oyenusi، wanda ya tsoratar da Lagosians a farkon shekarun 1970.{{Sfn|Ukadike|1989}}Fim din ya kuma shiga cikin barazanar fashi da makami a Najeriya. Oyenusi ya nuna Ugbomah a matsayin babban ɗan wasan kwaikwayo. Fim din Ugbomah na gaba, Mask, an sake shi a shekarar 1979. Abubuwan fim din sun dogara ne akan [[Tarihin Najeriya]] a lokacin Benin Expedition na 1897 da kuma satar kayan tarihi daga fadar Benin. A cikin Mask, mai gabatarwa, Obi, wanda Ugbomah ya buga, yayi ƙoƙari ya sace abin rufe fuska na hauren hauren Benin a asirce kuma ya mayar da shi Najeriya. Wasu masu sukar sun kwatanta halin Obi da wakilin MI6 [[James Bond]]. {{Sfn|Ukadike|1989}}Ayyukan Ugbomah sun bunƙasa a farkon shekarun 1980, suna samar da fina-finai kamar Oil Doom, Bolus '80 da The Boy is Good . Yawancin fina-finai an harbe su a cikin 16mm ban da The Mask . Daga baya a cikin aikinsa Ugbomah ya juya zuwa fina-finai na bidiyo na [[Yarbanci|Yoruba]].
Ya mutu a ranar 11 ga Mayu 2019, yana da shekaru 78.
* ''Jinin a cikin Lagoon (2015) a matsayin Douglas Bello''
* ''War Front (2004) a matsayin Brigadier Janar Castro''
* ''Amurka ko Mutu'' (1996)
* ''Toriade'' (1989)
* ''Babban Yunkurin'' (1988)
* ''Omiran'' (1986)
* ''Apalara'' (1986)
* ''Esan'' (1985)
* ''Mutuwar Shugaban Baƙar fata'' (1984)
* ''Ramuwar gayya'' (1984)
* ''Yaron yana da kyau'' (1978)
* ''Bolus '80'' (1982)
* ''Rashin Man Fetur'' (1980)
* ''Abin rufe fuska'' (1979)
* ''Tashi da Faɗuwar Oyenusi'' (1977)
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutane daga Jihar Delta]]
[[Rukuni:Mutuwan 2019]]
[[Rukuni:Haihuwan 1940]]
rrkcdztruct6u6y3jjxnf7t3517w3bx
971786
971785
2026-10-26T07:50:08Z
Yakubu manya
45962
971786
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Eddie Ugbomah (19 Disamba 1940 [1] - 11 Mayu 2019) ya kasance darektan fina-finai da kuma furodusa Na Najeriya. Ya ba da umarni kuma ya samar da fina-finai kamar The Rise da Fall of Oyenusi a 1979, The Boy is Good, da Apalara, fim game da rayuwar da kisan Alfa Apalara a Oko Awo, Legas . Shirye-shiryen wasu fina-finai sun dogara ne akan abubuwan da suka faru a rayuwa. Rise and Fall of Oyenusi ya dogara ne akan aikin sanannen ɗan fashi.
Ishola Oyenusi .
Ugbomah ɗan asalin ƙauyen Ashaka ne a yankin Karamar Hukumar Gabashin Ndokwa na [[Delta (jiha)|Jihar Delta]], kudu maso kudu maso kudancin [[Najeriya]] amma ya girma a yankin [[Obalende]] da Lafiaji na [[Lagos (birni)|Jihar Legas]], kudu maso yammacin Najeriya. Ya yi karatu a St. Matthias, Lafiaji, Legas, da Makarantar Kwalejin Birni. Ya yi tafiya zuwa [[Landan]] don karatun kwaleji kuma ya halarci kwalejoji daban-daban yana karatun aikin jarida, wasan kwaikwayo, da kuma fim daga baya. Bayan karatunsa, ya yi aiki tare da [[BBC]] kuma ya taka muhimmiyar rawa a Dr.No, Guns a Batasi da Sharpeville Massacre . Ya kasance memba na ƙungiyar wasan kwaikwayo ta Afro-Caribbean kuma ya ba da umarnin wasu wasannin ƙungiyar, kamar This is Our Chance, wasan da aka shirya a Stoke Newington Theatre Hall . Ya koma Najeriya a shekara ta 1975 kuma ya shiga cikin gabatar da kide-kide kafin ya fara Edifosa, kamfanin samar da fim.{{Sfn|Ukadike|1989}}
Fina-finai na Ugbomah yawanci suna magance batutuwan zamantakewa da siyasa na zamani. A shekara ta 1979, ya samar da Dr Oyenusi, shirin fim din, wanda aka ɗauke shi daga kanun labarai, game da wani sanannen ɗan fashi ne, Ishola Oyenusi، wanda ya tsoratar da Lagosians a farkon shekarun 1970.{{Sfn|Ukadike|1989}}Fim din ya kuma shiga cikin barazanar fashi da makami a Najeriya. Oyenusi ya nuna Ugbomah a matsayin babban ɗan wasan kwaikwayo. Fim din Ugbomah na gaba, Mask, an sake shi a shekarar 1979. Abubuwan fim din sun dogara ne akan [[Tarihin Najeriya]] a lokacin Benin Expedition na 1897 da kuma satar kayan tarihi daga fadar Benin. A cikin Mask, mai gabatarwa, Obi, wanda Ugbomah ya buga, yayi ƙoƙari ya sace abin rufe fuska na hauren hauren Benin a asirce kuma ya mayar da shi Najeriya. Wasu masu sukar sun kwatanta halin Obi da wakilin MI6 [[James Bond]]. {{Sfn|Ukadike|1989}}Ayyukan Ugbomah sun bunƙasa a farkon shekarun 1980, suna samar da fina-finai kamar Oil Doom, Bolus '80 da The Boy is Good . Yawancin fina-finai an harbe su a cikin 16mm ban da The Mask . Daga baya a cikin aikinsa Ugbomah ya juya zuwa fina-finai na bidiyo na [[Yarbanci|Yoruba]].
Ya mutu a ranar 11 ga Mayu 2019, yana da shekaru 78.
* ''Jinin a cikin Lagoon (2015) a matsayin Douglas Bello''
* ''War Front (2004) a matsayin Brigadier Janar Castro''
* ''Amurka ko Mutu'' (1996)
* ''Toriade'' (1989)
* ''Babban Yunkurin'' (1988)
* ''Omiran'' (1986)
* ''Apalara'' (1986)
* ''Esan'' (1985)
* ''Mutuwar Shugaban Baƙar fata'' (1984)
* ''Ramuwar gayya'' (1984)
* ''Yaron yana da kyau'' (1978)
* ''Bolus '80'' (1982)
* ''Rashin Man Fetur'' (1980)
* ''Abin rufe fuska'' (1979)
* ''Tashi da Faɗuwar Oyenusi'' (1977)
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutane daga Jihar Delta]]
[[Rukuni:Mutuwan 2019]]
[[Rukuni:Haihuwan 1940]]
ccya5gvvt3qg8qv1zmu0molksrc9251
IK Ogbonna
0
72153
971513
917104
2026-10-25T19:08:24Z
Zaujeel khair
49197
An kirkira ta fassara "Personal life" daga shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1381669122|IK Ogbonna]]"
971513
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ikechukwu Mitchel Ogbonna''' (an haife shi a ranar 11 ga watan Janairun shekara ta 1984), wanda aka fi sani da '''IK Ogbonna''', ɗan wasan kwaikwayo ne na fina-finai da talabijin [[Ɗan Nijeriya|Na Najeriya]], samfurin, darektan, kuma ɗan wasan talabijin. Shi Darakta ne, Model da kuma Mutumin Talabijin. Ya kasance a cikin fim din Playing Safe tare da Tonto Dikeh da [[Ini Edo]] .
== Ilimi ==
Ik ya sami karatun firamare da sakandare a Jihar Legas, inda ya sami Takardar shaidarsa ta farko da Takardar shaidar Makarantar Afirka ta Yamma bi da bi.<ref name="eduprofile" /> Ya kammala karatu tare da digiri na farko a fannin zamantakewa daga Jami'ar Jos a Jihar Plateau . <ref name="eduprofile" />
Mai wasan kwaikwayo ya sami digiri na Doctorate na Arts a cikin Jagora da Ci gaba daga Institut Supérieur De Management et de Technologie (ISMT).
== Ayyuka ==
Ogbonna ya shiga cikin sauraron shirin talabijin na Amstel Malta Box Office a shekara ta 2005 kuma an zaba shi. Ya kasance abin koyi na dogon lokaci. Yayinda yake makarantar sakandare ya lashe lambar yabo ta Milo don Fine Arts <ref name="eduprofile" />
Farkonsa a masana'antar fina-finai ya fara ne a shekarar 2013 lokacin da ya fito a Love Lorn . <ref name="eduprofile" />
A halin yanzu Alkalin ne a ''De9jaspirit Talent Hunt'' show . <ref>{{Cite web |last=<!--staff writer--> |date=2023-07-06 |title=Season 3 De9jaspirit Talent Hunt 2023 returns with 4 Judges, Host of incredible prizes |url=https://nigerianpilot.news/2023/07/06/season-3-de9jaspirit-talent-hunt-2023-returns-with-4-judges-host-of-incredible-prizes/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230802140905/https://nigerianpilot.news/2023/07/06/season-3-de9jaspirit-talent-hunt-2023-returns-with-4-judges-host-of-incredible-prizes/ |archive-date=2023-08-02 |access-date=2023-08-02 |language=en-US}}</ref>
== Rayuwa ta mutum ==
Ogbonna ya gaya wa The Vanguard a cikin 2023 cewa dangantakarsa ta fara ne da abota saboda bai san yadda za a nemi mace ba. Ya taɓa auren Sonia Morales kuma suna da ɗa, Ace Ogbonna. Bugu da ƙari, yana da 'yar mai suna Makayla daga dangantakar da ta gabata.<ref>{{Cite web |last=Black |first=Henry |date=2018-12-30 |title=The Revelation: IK Ogbonna First Child Surface and Trouble Begins Again! |url=https://www.nigeriafilms.com/the-revelation-ik-ogbonna-first-child-surface-and-trouble-begins-again/ |access-date=2024-11-21 |website=Nigeriafilms |language=en-US }}{{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Hotunan fina-finai ==
* Ajiye Rai (2007) a matsayin Dauda
* Abin sha'awa (2012)
* ''Lovelorn'' (2012)
* ''Yin wasa lafiya'' (2013) a matsayin Laporsche
* ''An sace Gobe'' (2013)
* ''A cikin Takalmanta'' (2013) a matsayin Ben
* The Wrong Selfie (2014) a matsayin Alex
* Hustlers (2014) a matsayin Cliff
* Golden Diggin (2014) a matsayin Ik
* ''Lines da ba su da tabbas'' (2014)
* ''Otal din Honeymoon'' (2014)
* ''Abokina Mai arziki'' (2014)
* ''Ikogosi'' (2015) a matsayin George
* Open Marriage (2015) a matsayin Kelvin
* ''Black Bird'' (2015) a matsayin Chuks
* A Week to My Wedding (2016) a matsayin Pedro
* ''Ghana Dole ne ta tafi'' (2016)
* Ɗauki Mutum (2017) a matsayin Benjamin
* Fitar da Ƙauna (2017) Gilbert
* Kayan aiki da yawa (2017) a matsayin Enyinna
* Disguise (2018) a matsayin Belinda/Lambo
* The Washerman (2018) a matsayin Boniface
* ''SHOWBIZ'' (2019)
* The Confessor (2019) a matsayin Rev. Frank
* Unroyal (2020) a matsayin Yarima Leonard
* Ayyuka masu laushi (2020) a matsayin Dr. J.
* ''Hanyar Komawa Gida'' (2021) a matsayin George
* ''[[Kirsimeti a Miami]]'' (2021) a matsayin Nite Club PR
* Ni Nazzy ne (2022)
* ''Kuskuren'' (2022) a matsayin Jasper
* The Switch (2023) a matsayin Pablo
* Loving Belinda (2023) a matsayin Chucks
* ''Babban Ranar Teni'' (2023) a matsayin Benjamin
* Ta Dukkanin (2024) a matsayin Nonso
* ''Yadda nake son a ƙaunace ni'' (2024) a matsayin Olisa
* Dukkanin da ke Haskakawa (2024) a matsayin Chuks
* ''[[Move like a Boss|Ka yi tafiya kamar shugaba]]'' (2024)
== Rayuwarta ==
Ogbonna ya gaya wa The Vanguard a cikin alif dubu biyu da ishirin da uku 2023 cewa dangantakarsa ta fara ne da abota saboda bai san yadda za a nemi mace ba. Ya taɓa auren Sonia Morales kuma sunhaifi da suna da ɗa, Ace Ogbonna. Bugu da ƙari, yana da 'yar mai suna Makayla daga dangantakar da ta gabata.<ref>{{Cite web |last=Black |first=Henry |date=2018-12-30 |title=The Revelation: IK Ogbonna First Child Surface and Trouble Begins Again! |url=https://www.nigeriafilms.com/the-revelation-ik-ogbonna-first-child-surface-and-trouble-begins-again/ |access-date=2024-11-21 |website=Nigeriafilms |language=en-US}}</ref>
== Kyaututtuka da gabatarwa ==
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
!Shekara
!Kyautar
!Sashe
!Sakamakon
!Ref
|-
|2015
|[[Kyautar zaɓuɓɓuka masu kallon afirka|Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka]]
|Mai wasan kwaikwayo mai ban sha'awa a Abuja|{{Nom}}
|
|-
|2017
|[[2017 Best of Nollywood Awards|Mafi Kyawun Kyautar Nollywood]]
|Mafi Kyawun Mai Taimako - Turanci|{{Nom}}
|
|-
|2018
|[[Kyautar fim ta Mutanen birni|Kyautar Fim ta Jama'a]]
|Mafi kyawun Actor na Shekara|{{Nom}}
|<ref name="vanguard" />
|-
| rowspan="2" |
| rowspan="2" |[[Best of Nollywood Awards|Mafi Kyawun Kyautar Nollywood]]
|Mafi kyawun Actor a cikin rawar jagora - Turanci|{{Nom}}
| rowspan="2" |
|-
|Mafi Kyawun Kiss a cikin Fim|{{Won}}
|}
== Dubi kuma ==
* [[Jerin Jaruman Finafinan Najeriya|Jerin 'yan wasan kwaikwayo na Najeriya]]
* [[Jerin daraktocin fina-finai na Najeriya]]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haihuwan 1984]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
lyo9w4hdg8tbl2spnn6skzogjol9fc7
Kelly-Eve Koopman
0
72513
971658
878087
2026-10-25T21:46:17Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971658
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Kelly-Eve Koopman''', darektan ne kuma [[Ɗan wasa|ɗan wasan kwaikwayo]] na Afirka ta Kudu.<ref name= official>{{cite web| url=http://www.jackdevnarain.co.za/about-me| title=About Me| publisher=Jack Devnarain official website| access-date=15 November 2020| archive-url=https://web.archive.org/web/20211029013622/http://www.jackdevnarain.co.za/about-me| archive-date=29 October 2021| url-status=dead}}</ref> fi saninta da rawar da ta taka a cikin shirye-shiryen talabijin na ''Hollywood a cikin Huis na'' ''Kroto'' da ''[[Mayfair (fim)|Mayfair]]'' . <ref>{{cite web| url=https://racialequity.atlanticfellows.org/fellow/kelly-eve-koopman| title=Kelly-Eve Koopman: Director & Co-Creator Coloured Mentality| publisher=racialequity| access-date=15 November 2020| archive-date=26 February 2024| archive-url=https://web.archive.org/web/20240226064236/https://racialequity.atlanticfellows.org/fellow/kelly-eve-koopman| url-status=dead}}</ref>Tana ɗaya daga cikin daraktoci uku na ayyukan FEMME .
== Sana'a ==
Baya ga yin wasan kwaikwayo, ita ma jagorar al'umma ce kuma mai fafutukar zamantakewa. Har ila yau, ita ce co-halicci na dandalin 'Coloured Mentality' wanda ya zama sararin samaniya na musamman don al'umma mai launi. A cikin shekaru uku da suka gabata ta yi wa mata matasa 4000 hidima a makarantu 20 da ba su da izini a Yammacin Cape. A cikin 2017, ta fitar da wani shirin yanar gizo na kashi shida tare da mai shirya fina-finai Sarah Summers . Shirin mayar da hankali kan launin fata a Afirka ta Kudu.
<ref>{{cite web | url=http://www.702.co.za/articles/243747/kelly-eve-koopman-and-sarah-summers-on-their-new-coloured-mentality-series| title=Kelly-Eve Koopman and Sarah Summers on their new 'Coloured Mentality' series |publisher=702 CO.za | access-date=15 November 2020}}</ref>
A cikin 2018, ta bayyana a cikin fim din aikata laifuka na Indiya ta Kudu mai suna ''[[Mayfair (fim)|Mayfair]]'' . taka rawar goyon bayan 'Ameena' a cikin fim din, wanda daga baya ya sami kyakkyawan bita. <ref>{{Cite web|url=https://www.indianspice.co.za/2018/09/johannesburgs-mayfair-suburb-goes-international-in-new-movie/|title=Johannesburg’s Mayfair suburb goes international in new movie|date=2018-09-28|website=IndianSpice|language=en-US|access-date=2019-11-19}}{{Dead link|date=May 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.screenafrica.com/2018/11/06/film/business/mayfair-opens-to-great-reviews/|title=Mayfair opens to great reviews|last=Press|first=Indigenous Film Distribution|date=2018-11-06|website=Screen Africa|language=en-US|access-date=2019-11-19}}</ref> kuma nuna fim din a bikin fina-finai na 62 na BFI London da Afirka a bikin fina'a a watan Oktoba na shekara ta 2018.<ref>{{Cite web|url=https://filmfestival.capetown/mayfair/|title=Mayfair – Cape Town International Film Market & Festival – CTIFMF|language=en-ZA|access-date=2019-11-19}}{{Dead link|date=May 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://m.channel24.co.za/Movies/Reviews/mayfair-20181014|title=Mayfair|date=2018-10-14|website=Channel|access-date=2019-11-19}}</ref>
Tare da Kim Windvogel, ta tattara littafin They Called me Queer . cikin 2019, ta zama marubuciya, inda ya rubuta Memoir Because I Couldn't Kill You.
== Hotunan fina-finai ==
{| class="wikitable"
!Shekara
!Fim din
!Matsayi
!Irin wannan
!Tabbacin.
|-
|2014
|''Hollywood a cikin Huis na''
|Karma
|Fim din
|
|-
|2015
|''Jamillah da Aladdin''
|Lady Sabulu
|Shirye-shiryen talabijin
|
|-
|2017
|''Krotoa''
|Lysbeth
|Fim din
|
|-
|2018
|''[[Mayfair (fim)|Mayfair]]''
|Ameena
|Fim din
|
|}
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
73hnpu54fpgwwcnf4nsv465eqlb5t5o
Chijindu Kelechi Eke
0
73549
971587
885640
2026-10-25T20:56:24Z
Salma Raddah
45959
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1377509192|Chijindu Kelechi Eke]]"
971587
wikitext
text/x-wiki
Chijindu Kelechi Eke// i shi ne darektan fina-finai na Najeriya na Amurka, injiniyan software, kuma mai ba da agaji. [1] [2][3] Shi ne wanda ya kafa bikin fina-finai na Afirka (TAFF), wanda ya kafa Village Arts & Film Festival (VILLAFFEST), kuma mai kirkirar sabis na fina-fakka na Afirka Rootflix.[4][5][6][7][8] Shi ne kuma wanda ya kafa bikin African Women Arts & Film Festival (AWAFFEST), wanda ke murna da aikin mata na Afirka a fim.[9][10] Ana amfani da fina-finai da ya fitar a jami'o'in da aka sani a duniya kamar Harvard, Yale, Stanford, a matsayin kayan bincike don Nazarin Afirka da Shige da Fice.[11][12][13][14]
A ranar 30 ga Satumba, 2022, Kelechi Eke ya fara wani aikin da ya kira Operation Light up Amafor don shigar da fitilun hasken rana a cikin al'ummarsa.<ref name=":10" /> A lokacin da aka naɗa shi a ranar 26 ga Disamba, 2023, an naɗa shi sarauta a matsayin "Ichie Ihemba" na farko na Imerienwe a [[Imo|Jihar Imo]] ta Najeriya.<ref name=":1">{{Cite web |last=fatshimetrie |date=2023-12-16 |title=Kelechi Eke, founder of the TAFF festival, inducted leader of his community for his exceptional contribution to cultural development |url=https://eng.fatshimetrie.org/2023/12/16/kelechi-eke-founder-of-the-taff-festival-inducted-leader-of-his-community-for-his-exceptional-contribution-to-cultural-development/ |access-date=2023-12-18 |website=Fatshimetrie |language=en-US}}</ref>
Duk da cewa yana zaune ne a Amurka, an nada Ichie Kelechi Eke a matsayin shugaban kwamitin kungiyar Para-Soccer Association of Imo State a ranar 20 ga Fabrairu, 2024 saboda sha'awar da yake da ita ga ci gaban wasanni da kulawa da nakasassu.
A ranar 2 ga Satumba, 2024, Ichie Kelechi Eke ya yi kira ga hadin kai a cikin al'ummarsa kuma ya ba da damar farfado da bikin ranar Amafor da aka watsar, wanda yawanci ana gudanar da shi a kowace ranar 27 ga Disamba don kiyaye al'adun al'adu. Ya canza shi zuwa carnival, wanda ke nuna alamun tufafin gargajiya, wasan kwaikwayo na rawa, da kuma hada sabbin abubuwa kamar gasar wasanni da wasan kwaikwayo mai kyau, wanda ya ba da dama ga mata matasa, gami da tallafin karatu.
A ranar 5 ga Oktoba, 2024, Ichie Kelechi Eke ya jagoranci kaddamar da [[Odenigbo Cultural Club|Kungiyar Al'adu ta Odenigbo]], kungiyar da ya kafa a [[Dallas]] don yin bikin [[Al'adun Igbo]] da kuma adana [[Harshen Ibo|Harshen Igbo]] a cikin kasashen waje. Shi da membobin kungiyar suna amfani da wannan dandamali don koyar da yarensu ga 'ya'yansu da aka haifa a kasashen waje da kuma ɗalibai da ke son koyon harshen Igbo.
Dangane da kiran da gwamnatin tarayya ta yi wa 'yan Najeriya da ke zaune a kasashen waje su koma gida su saka hannun jari don bunkasa tattalin arzikin kasar, Ichie Kelechi Eke ya bude gidan burodi a [[Owerri]] a ranar 1 ga Fabrairu, 2025, don samar da aiki da samar da [[Ihemba Bread|Gurasar Ihemba]].
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Kelechi ne a [[Owerri ta Yamma|Amafor]], Imerienwe a [[Imo|Jihar Imo]], wanda ke yankin kudu maso gabashin Najeriya.<ref name=":1" /> Ya girma a garinsu, [[Owerri]], kuma ya koma Amurka bayan makarantar sakandare don ci gaba da karatunsa.<ref name=":0">{{Cite web |last=Ltd |first=Fresco Software Solution Pvt |title=Kelechi Eke {{!}} AFRIFAMU |url=https://www.afrifamu.org/2024/01/31/kelechi-eke/ |access-date=2023-12-18 |website=DAORA BEADS}}</ref>
== Ilimi ==
Kelechi Eke ya fara karatun firamare a makarantar firamare ta LA da ke Amafor, Imerienwe; kuma ya gama a makarantar [[Nekede]] Town, Owerri . Ya sami shiga [[Makarantar Sakandare ta Gwamnati, Owerri]], don karatun sakandare. Bayan iyalinsa suka koma [[Ibadan]], sai ya koma makarantar Apata Community Grammar School don kammala makarantar sakandare.
Bayan kammala karatun sakandare a Najeriya, Kelechi ya sami shiga Jami'ar Baptist ta Gabashin Texas, alma mater na mahaifinsa, inda ya sami digiri na farko na Kimiyya a Kimiyya da Kimiyya. Daga baya ya sami Jagora na Kimiyya a Fasahar Bayanai da Jagora na Gudanar da Kasuwanci daga Jami'ar Texas a Dallas . <ref>{{Cite web |title=Alumni Notes - The University of Texas at Dallas |url=https://development.utdallas.edu/alumni-link/february-2024/ |access-date=2024-02-08 |website=alumni.utdallas.edu}}</ref>
== Ayyuka ==
Kelechi ya fara aikin fim dinsa a shekara ta 2009 a matsayin furodusa da kuma ɗan wasan kwaikwayo a Okra Principle . Ya fara biGObi Productions a cikin 2011 kuma ya ba da umarnin fim din 2012 Lost In Abroad wanda aka nuna a cikin ɗakunan karatu a [[Jami'ar Harvard]], <ref name=":0" /> Jami'ar Yale, <ref name=":17">{{Cite journal |last=Eke |first=Chijindu |date=2012 |title=Lost in Abroad: Have we forgotten our Roots? |url=https://id.lib.harvard.edu/alma/990133641810203941/catalog |journal=Harvard University Library |via=Bigobi Productions}}</ref> [[Jami'ar Stanford]], <ref name=":19">{{Cite journal |last=Eke |first=Chijindu Kelechi |date=2012 |title=Lost in abroad: have we forgotten our roots? |url=https://searchworks.stanford.edu/view/9723004 |format=Video Recording |journal=[[Stanford University]] |via=[Dallas, Tex.?], Bigobi Productions.}}</ref> Jami'ar Iowa, <ref>{{Cite journal |last=Eke |first=Chijindu Kelechi |date=2012 |title=Lost in Abroad : Have We Forgotten Our Roots? / a Kelechi Eke Film |url=https://search.lib.uiowa.edu/permalink/f/9i2ftm/01IOWA_ALMA21436720730002771 |format=DVD |journal=[[University of Iowa]] |via=Bigobi Productions}}</ref> Jami'ar Arewa maso Yamma [3] da Jami'ar Wisconsin-Madison, da Madison General Library System.<ref name=":18">{{Cite journal |last=Eke |first=Chijindu Kelechi |date=2012 |title=Lost in Abroad: Have We Forgotten Our Roots? |url=https://search.library.yale.edu/catalog/11072297 |journal=[[Yale University]] |via=[Dallas, Texas]: Bigobi Productions}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Eke |first=Chijindu Kelechi |date=2012 |title=Lost in Abroad : Have We Forgotten Our Roots? |url=https://search.library.northwestern.edu/permalink/01NWU_INST/h04e76/alma9963769044202441 |format=Video |journal=[[Northwestern University]] |via=Bigobi Productions}}</ref> Ya kuma ba da umarnin fim din 2013 False Engagement da fim din 2014 The Stepchild . <ref>{{Cite web |title=The Stepchild |url=https://www.tvguide.com/movies/the-stepchild/2030207327/ |access-date=2023-12-18 |website=TVGuide.com |language=en}}</ref>
A shekara ta 2015, ya kafa Bikin fina-finai na [[Afirka]] (TAFF), kuma ya gudanar da bugu na farko a [[Dallas|Dallas, Texas]] . <ref name=":3">{{Cite web |date=2016-07-07 |title=African Film Festival in Texas Bridges Cultures |url=https://www.voanews.com/a/african-film-festival-texas-bridges-cultures/3408425.html |access-date=2023-12-18 |website=Voice of America |language=en}}</ref> TAFF kungiya ce mai zaman kanta wacce aka sadaukar da ita don samar da shirye-shiryen jagoranci ga masu shirya fina-finai marasa galihu na asalin Afirka; karfafa fasahar ba da labari; da kuma koyar da al'adun Afirka ta hanyar fina-fukkuna, zane-zane, da ba da labari.<ref>{{Cite web |date=2024-08-01 |title=The African Film Festival - TAFF |url=https://filmfreeway.com/taff |access-date=2025-05-19 |website=FilmFreeway |language=en}}</ref>
A cikin 2017, ya fara zane da injiniya na [[Rootflix]], dandamali mai gudana don fina-finai na al'adu da yawa, kuma ya ƙaddamar da shi a cikin 2019 . Aikace-aikacen Rootflix yana samuwa don saukewa a cikin App Store (Apple) da kuma Google Play. <ref>{{Cite web |date=2025-04-10 |title=ROOTFLIX |url=https://apps.apple.com/us/app/rootflix/id1543775763 |access-date=2025-05-19 |website=App Store |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Rootflix - Apps on Google Play |url=https://play.google.com/store/apps/details?id=com.rootflix.rootflix1&hl=en_US&pli=1 |access-date=2025-05-19 |website=play.google.com |language=en-US}}</ref>
A cikin 2019, Kelechi ta ƙaddamar da bikin Fasaha da Fim na Mata na Afirka (AWAFFEST) <ref name=":8">{{Cite web |title=African Women Arts & Film Festival (AWAFFEST) |url=https://filmfreeway.com/awaffest |website=Filmfreeway}}</ref> a [[Dar es Salaam]] . Bikin yana godiya da zane-zane da labarun mata kuma ana shirya shi a kasashe daban-daban na Afirka bayan fitowar farko a Tanzania. Tun daga wannan lokacin, an gudanar da shi kusan saboda cutar, kuma a Zambia da Gambiya.<ref>{{Cite web |last=editorial |date=2025-04-07 |title=ROOTFLIX PRESENTS: AWAFFEST 2025 - THE 6TH EDITION |url=https://dallasweekly.com/2025/04/awaffest-2025-celebrating-women/ |access-date=2025-05-19 |website=Dallas Weekly |language=en-US}}</ref>
A cikin 2020, Kelechi ta ƙaddamar da bikin zane-zane da fina-finai na ƙauyen (VILLAFFEST) a [[Owerri|Owerri, Najeriya]] don yin bikin zane-zanen asali da fina-filimu. Ta hanyar VILLAFFEST yana so ya karfafa masu son zane-zane da ɓoyayyun ƙwarewa a ƙauyukan Afirka daban-daban. Ya rubuta, ya ba da umarni, ya samar kuma ya fito a fina-finai da yawa da suka lashe lambar yabo waɗanda ke mai da hankali kan batutuwa masu alaƙa da Afirka da haƙƙin ɗan adam.
A cikin 2025, Kelechi ya kara wani kamfani ga fayil dinsa ta hanyar bude gidan burodi a garinsu, ta hanyar da ya dauki matasa sama da 25 aiki don samar da [[Ihemba Bread|Gurasar Ihemba]], don taimakawa wajen rage rashin aikin yi a matakin kasa da kuma mayar da al'umma.
== Sarauta ==
Kelechi Eke ya naɗa Ichie Ihemba 1 na Imerienwe saboda ƙaunar da yake yi wa mutanensa, jajircewa ga ci gaban al'ummarsa, da sha'awar adanawa da bikin al'adunsu. "Ihe" yana nufin haske kuma "mba" yana nufin al'umma. Ihemba na nufin ''Hasken Al'umma''.<ref name=":1" />
== Hotunan fina-finai ==
{| class="wikitable"
|+
!Taken
!Irin wannan
!Matsayi
!Shekara
!Bayani
|-
|Ya ɓace a Ƙasashen Waje
|Wasan kwaikwayo
|Marubuci, Darakta
|2012
|<ref>{{Cite web |last=tosan |date=2012-02-26 |title="Lost in Abroad" premiere's at the Majestic Theater |url=https://trendyafrica.com/lost-in-abroad-premieres-at-the-majestic-theater/ |access-date=2023-12-18 |website=Trendy Africa |language=en-US}}</ref>
|-
|Ƙaddamarwa ta Ƙarya
|Wasan kwaikwayo
|Marubuci, Actor, Daraktan
|2013
|
|-
|Lokacin Afirka
|Wasan kwaikwayo
|Dan wasan kwaikwayo, Darakta
|2014
|
|-
|Rashin kuka
|Wasan kwaikwayo
|Daraktan
|2014
|<ref>{{Cite web |title=Weeping Ashes - A Kelechi Eke Film |url=https://id.lib.harvard.edu/alma/990145400130203941/catalog |website=[[Harvard University]] Library}}</ref>
|-
|Sauran kabilun
|Wasan kwaikwayo
|Daraktan
|2015
|
|-
|Black Pot
|Shirye-shiryen talabijin
|Daraktan
|2015
|<ref>{{Cite web |year=2015 |title=The Black Pot |url=https://www.imdb.com/title/tt4733904/ |website=[[IMDb]]}}</ref>
|-
|Akwuna
|Gajeren fim
|Mai wasan kwaikwayo
|2022
|<ref>{{Cite web |title=Veteran Nollywood actress, Stella Damasus, others stars in Akwụna |url=https://www.boomplay.com/buzz/3024862 |website=Boomplay}}</ref>
|-
|Ihemba
|Hotuna
|Mai gabatarwa
|2024
|<ref>{{Cite web |year=2024 |title=IHEMBA - Ichie Royalty Documentary |url=https://www.imdb.com/title/tt30824476/ |website=[[IMDb]]}}</ref>
|}
== Kyaututtuka ==
=== Kyautar Fim ===
2012 - Mafi kyawun Mai Fim na Afirka da ke zaune a kasashen waje, [[Kyautar Kwalejin Fina-Finan Afirka|Kyautar Kwalejin Fim na Afirka]] . <ref>{{Cite web |year=2012 |title=Best Filmmaker Living Abroad |url=https://www.imdb.com/name/nm3734802/awards/ |website=[[Africa Movie Academy Awards]] [[IMDb]]}}</ref>
2015 - Zaɓin Jama'a Mafi Kyawun Darakta, Nollywood da Kyautar Masu Fim na Afirka. <ref>{{Cite web |year=2015 |title=NAFCA Awards |url=https://www.imdb.com/name/nm3734802/awards/ |website=[[IMDb]]}}</ref>
2015 - Kyautar Kyautar Kyautattun Fim, Los Angeles Nollywood Film Awards . <ref>{{Cite web |last=G |first=Vida |date=2015-09-07 |title=LANFA Award-Winning Filmmaker to Screen His Films |url=https://hollywoodpresscorps.com/lanfa-award-winning-filmmaker-to-screen-his-films/ |access-date=2023-12-18 |website=Hollywood Press Corps |language=en-US}}</ref>
2015 - Kyautar Kyauta a Bikin Fim na Kyauta, California . <ref>{{Cite web |year=2015 |title=Awareness Film Festival, CA |url=https://www.imdb.com/name/nm3734802/awards/ |website=[[IMDb]]}}</ref>
2015 - Mafi kyawun Mawallafi, Kyautar Fim ta Duniya, Indonesia.<ref>{{Cite web |date=September 13, 2015 |title=A festival of Awards for Kelechi Eke |url=https://trendyafrica.com/a-festival-of-awards-for-kelechi-eke/ |website=Trendy Africa}}</ref>
=== Kyautar jin kai da na al'umma ===
A ranar 3 ga Mayu, 2014, Kelechi ta sami lambar yabo ta Lifetime Achievement daga Majalisar Al'adu ta Najeriya-Amurka (NAMC). <ref name=":0" />
A ranar 23 ga Fabrairu, 2018, Kyautar Nasarar Al'ummar Afirka ta girmama shi don Kyautattun Al'umma a kan Fasaha da Ci gaban Nishaɗi na Afirka. <ref name=":0" />
A ranar 13 ga Yuni, 2018, Hollywood da African Prestigious Awards (HAPA) sun girmama shi a matsayin Jakadan Al'adu da Fasaha na Afirka na 2018 a Hollywood, California . <ref>{{Cite web |title=HAPAWARDS {{!}} Hollywood and African Prestigious Awards |url=https://www.hapawards.com/ |access-date=2025-05-19 |language=en-US}}</ref>
A ranar 19 ga watan Agusta, 2023, Kelechi Eke ya karbi lambar yabo ta Shugaban Amurka don gudummawar zamantakewa da ayyukan jin kai.
A ranar 30 ga Maris, 2024, ya sami lambar yabo ta girmamawa daga Ambassadors na Mata na Jihar Imo don tallafawa mata da ci gaban 'ya'ya mata, da kuma karfafa matasa a cikin Jiha.
A ranar 27 ga watan Disamba, 2025, Ichie Kelechi Eke ya sami girmamawa daga mutanensa tare da Kyautar Jagorancin Al'umma don farfado da bikin al'adunsu da inganta hadin kai da zaman lafiya.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
hudvhgaiw5wm07lrt9pjurnmob6m4dv
971588
971587
2026-10-25T20:57:44Z
Salma Raddah
45959
971588
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Chijindu Kelechi Eke// i shi ne darektan fina-finai na Najeriya na Amurka, injiniyan software, kuma mai ba da agaji. [1] [2][3] Shi ne wanda ya kafa bikin fina-finai na Afirka (TAFF), wanda ya kafa Village Arts & Film Festival (VILLAFFEST), kuma mai kirkirar sabis na fina-fakka na Afirka Rootflix.[4][5][6][7][8] Shi ne kuma wanda ya kafa bikin African Women Arts & Film Festival (AWAFFEST), wanda ke murna da aikin mata na Afirka a fim.[9][10] Ana amfani da fina-finai da ya fitar a jami'o'in da aka sani a duniya kamar Harvard, Yale, Stanford, a matsayin kayan bincike don Nazarin Afirka da Shige da Fice.[11][12][13][14]
A ranar 30 ga Satumba, 2022, Kelechi Eke ya fara wani aikin da ya kira Operation Light up Amafor don shigar da fitilun hasken rana a cikin al'ummarsa.<ref name=":10" /> A lokacin da aka naɗa shi a ranar 26 ga Disamba, 2023, an naɗa shi sarauta a matsayin "Ichie Ihemba" na farko na Imerienwe a [[Imo|Jihar Imo]] ta Najeriya.<ref name=":1">{{Cite web |last=fatshimetrie |date=2023-12-16 |title=Kelechi Eke, founder of the TAFF festival, inducted leader of his community for his exceptional contribution to cultural development |url=https://eng.fatshimetrie.org/2023/12/16/kelechi-eke-founder-of-the-taff-festival-inducted-leader-of-his-community-for-his-exceptional-contribution-to-cultural-development/ |access-date=2023-12-18 |website=Fatshimetrie |language=en-US}}</ref>
Duk da cewa yana zaune ne a Amurka, an nada Ichie Kelechi Eke a matsayin shugaban kwamitin kungiyar Para-Soccer Association of Imo State a ranar 20 ga Fabrairu, 2024 saboda sha'awar da yake da ita ga ci gaban wasanni da kulawa da nakasassu.
A ranar 2 ga Satumba, 2024, Ichie Kelechi Eke ya yi kira ga hadin kai a cikin al'ummarsa kuma ya ba da damar farfado da bikin ranar Amafor da aka watsar, wanda yawanci ana gudanar da shi a kowace ranar 27 ga Disamba don kiyaye al'adun al'adu. Ya canza shi zuwa carnival, wanda ke nuna alamun tufafin gargajiya, wasan kwaikwayo na rawa, da kuma hada sabbin abubuwa kamar gasar wasanni da wasan kwaikwayo mai kyau, wanda ya ba da dama ga mata matasa, gami da tallafin karatu.
A ranar 5 ga Oktoba, 2024, Ichie Kelechi Eke ya jagoranci kaddamar da [[Odenigbo Cultural Club|Kungiyar Al'adu ta Odenigbo]], kungiyar da ya kafa a [[Dallas]] don yin bikin [[Al'adun Igbo]] da kuma adana [[Harshen Ibo|Harshen Igbo]] a cikin kasashen waje. Shi da membobin kungiyar suna amfani da wannan dandamali don koyar da yarensu ga 'ya'yansu da aka haifa a kasashen waje da kuma ɗalibai da ke son koyon harshen Igbo.
Dangane da kiran da gwamnatin tarayya ta yi wa 'yan Najeriya da ke zaune a kasashen waje su koma gida su saka hannun jari don bunkasa tattalin arzikin kasar, Ichie Kelechi Eke ya bude gidan burodi a [[Owerri]] a ranar 1 ga Fabrairu, 2025, don samar da aiki da samar da [[Ihemba Bread|Gurasar Ihemba]].
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Kelechi ne a [[Owerri ta Yamma|Amafor]], Imerienwe a [[Imo|Jihar Imo]], wanda ke yankin kudu maso gabashin Najeriya.<ref name=":1" /> Ya girma a garinsu, [[Owerri]], kuma ya koma Amurka bayan makarantar sakandare don ci gaba da karatunsa.<ref name=":0">{{Cite web |last=Ltd |first=Fresco Software Solution Pvt |title=Kelechi Eke {{!}} AFRIFAMU |url=https://www.afrifamu.org/2024/01/31/kelechi-eke/ |access-date=2023-12-18 |website=DAORA BEADS}}</ref>
== Ilimi ==
Kelechi Eke ya fara karatun firamare a makarantar firamare ta LA da ke Amafor, Imerienwe; kuma ya gama a makarantar [[Nekede]] Town, Owerri . Ya sami shiga [[Makarantar Sakandare ta Gwamnati, Owerri]], don karatun sakandare. Bayan iyalinsa suka koma [[Ibadan]], sai ya koma makarantar Apata Community Grammar School don kammala makarantar sakandare.
Bayan kammala karatun sakandare a Najeriya, Kelechi ya sami shiga Jami'ar Baptist ta Gabashin Texas, alma mater na mahaifinsa, inda ya sami digiri na farko na Kimiyya a Kimiyya da Kimiyya. Daga baya ya sami Jagora na Kimiyya a Fasahar Bayanai da Jagora na Gudanar da Kasuwanci daga Jami'ar Texas a Dallas . <ref>{{Cite web |title=Alumni Notes - The University of Texas at Dallas |url=https://development.utdallas.edu/alumni-link/february-2024/ |access-date=2024-02-08 |website=alumni.utdallas.edu}}</ref>
== Ayyuka ==
Kelechi ya fara aikin fim dinsa a shekara ta 2009 a matsayin furodusa da kuma ɗan wasan kwaikwayo a Okra Principle . Ya fara biGObi Productions a cikin 2011 kuma ya ba da umarnin fim din 2012 Lost In Abroad wanda aka nuna a cikin ɗakunan karatu a [[Jami'ar Harvard]], <ref name=":0" /> Jami'ar Yale, <ref name=":17">{{Cite journal |last=Eke |first=Chijindu |date=2012 |title=Lost in Abroad: Have we forgotten our Roots? |url=https://id.lib.harvard.edu/alma/990133641810203941/catalog |journal=Harvard University Library |via=Bigobi Productions}}</ref> [[Jami'ar Stanford]], <ref name=":19">{{Cite journal |last=Eke |first=Chijindu Kelechi |date=2012 |title=Lost in abroad: have we forgotten our roots? |url=https://searchworks.stanford.edu/view/9723004 |format=Video Recording |journal=[[Stanford University]] |via=[Dallas, Tex.?], Bigobi Productions.}}</ref> Jami'ar Iowa, <ref>{{Cite journal |last=Eke |first=Chijindu Kelechi |date=2012 |title=Lost in Abroad : Have We Forgotten Our Roots? / a Kelechi Eke Film |url=https://search.lib.uiowa.edu/permalink/f/9i2ftm/01IOWA_ALMA21436720730002771 |format=DVD |journal=[[University of Iowa]] |via=Bigobi Productions}}</ref> Jami'ar Arewa maso Yamma [3] da Jami'ar Wisconsin-Madison, da Madison General Library System.<ref name=":18">{{Cite journal |last=Eke |first=Chijindu Kelechi |date=2012 |title=Lost in Abroad: Have We Forgotten Our Roots? |url=https://search.library.yale.edu/catalog/11072297 |journal=[[Yale University]] |via=[Dallas, Texas]: Bigobi Productions}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Eke |first=Chijindu Kelechi |date=2012 |title=Lost in Abroad : Have We Forgotten Our Roots? |url=https://search.library.northwestern.edu/permalink/01NWU_INST/h04e76/alma9963769044202441 |format=Video |journal=[[Northwestern University]] |via=Bigobi Productions}}</ref> Ya kuma ba da umarnin fim din 2013 False Engagement da fim din 2014 The Stepchild . <ref>{{Cite web |title=The Stepchild |url=https://www.tvguide.com/movies/the-stepchild/2030207327/ |access-date=2023-12-18 |website=TVGuide.com |language=en}}</ref>
A shekara ta 2015, ya kafa Bikin fina-finai na [[Afirka]] (TAFF), kuma ya gudanar da bugu na farko a [[Dallas|Dallas, Texas]] . <ref name=":3">{{Cite web |date=2016-07-07 |title=African Film Festival in Texas Bridges Cultures |url=https://www.voanews.com/a/african-film-festival-texas-bridges-cultures/3408425.html |access-date=2023-12-18 |website=Voice of America |language=en}}</ref> TAFF kungiya ce mai zaman kanta wacce aka sadaukar da ita don samar da shirye-shiryen jagoranci ga masu shirya fina-finai marasa galihu na asalin Afirka; karfafa fasahar ba da labari; da kuma koyar da al'adun Afirka ta hanyar fina-fukkuna, zane-zane, da ba da labari.<ref>{{Cite web |date=2024-08-01 |title=The African Film Festival - TAFF |url=https://filmfreeway.com/taff |access-date=2025-05-19 |website=FilmFreeway |language=en}}</ref>
A cikin 2017, ya fara zane da injiniya na [[Rootflix]], dandamali mai gudana don fina-finai na al'adu da yawa, kuma ya ƙaddamar da shi a cikin 2019 . Aikace-aikacen Rootflix yana samuwa don saukewa a cikin App Store (Apple) da kuma Google Play. <ref>{{Cite web |date=2025-04-10 |title=ROOTFLIX |url=https://apps.apple.com/us/app/rootflix/id1543775763 |access-date=2025-05-19 |website=App Store |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Rootflix - Apps on Google Play |url=https://play.google.com/store/apps/details?id=com.rootflix.rootflix1&hl=en_US&pli=1 |access-date=2025-05-19 |website=play.google.com |language=en-US}}</ref>
A cikin 2019, Kelechi ta ƙaddamar da bikin Fasaha da Fim na Mata na Afirka (AWAFFEST) <ref name=":8">{{Cite web |title=African Women Arts & Film Festival (AWAFFEST) |url=https://filmfreeway.com/awaffest |website=Filmfreeway}}</ref> a [[Dar es Salaam]] . Bikin yana godiya da zane-zane da labarun mata kuma ana shirya shi a kasashe daban-daban na Afirka bayan fitowar farko a Tanzania. Tun daga wannan lokacin, an gudanar da shi kusan saboda cutar, kuma a Zambia da Gambiya.<ref>{{Cite web |last=editorial |date=2025-04-07 |title=ROOTFLIX PRESENTS: AWAFFEST 2025 - THE 6TH EDITION |url=https://dallasweekly.com/2025/04/awaffest-2025-celebrating-women/ |access-date=2025-05-19 |website=Dallas Weekly |language=en-US}}</ref>
A cikin 2020, Kelechi ta ƙaddamar da bikin zane-zane da fina-finai na ƙauyen (VILLAFFEST) a [[Owerri|Owerri, Najeriya]] don yin bikin zane-zanen asali da fina-filimu. Ta hanyar VILLAFFEST yana so ya karfafa masu son zane-zane da ɓoyayyun ƙwarewa a ƙauyukan Afirka daban-daban. Ya rubuta, ya ba da umarni, ya samar kuma ya fito a fina-finai da yawa da suka lashe lambar yabo waɗanda ke mai da hankali kan batutuwa masu alaƙa da Afirka da haƙƙin ɗan adam.
A cikin 2025, Kelechi ya kara wani kamfani ga fayil dinsa ta hanyar bude gidan burodi a garinsu, ta hanyar da ya dauki matasa sama da 25 aiki don samar da [[Ihemba Bread|Gurasar Ihemba]], don taimakawa wajen rage rashin aikin yi a matakin kasa da kuma mayar da al'umma.
== Sarauta ==
Kelechi Eke ya naɗa Ichie Ihemba 1 na Imerienwe saboda ƙaunar da yake yi wa mutanensa, jajircewa ga ci gaban al'ummarsa, da sha'awar adanawa da bikin al'adunsu. "Ihe" yana nufin haske kuma "mba" yana nufin al'umma. Ihemba na nufin ''Hasken Al'umma''.<ref name=":1" />
== Hotunan fina-finai ==
{| class="wikitable"
|+
!Taken
!Irin wannan
!Matsayi
!Shekara
!Bayani
|-
|Ya ɓace a Ƙasashen Waje
|Wasan kwaikwayo
|Marubuci, Darakta
|2012
|<ref>{{Cite web |last=tosan |date=2012-02-26 |title="Lost in Abroad" premiere's at the Majestic Theater |url=https://trendyafrica.com/lost-in-abroad-premieres-at-the-majestic-theater/ |access-date=2023-12-18 |website=Trendy Africa |language=en-US}}</ref>
|-
|Ƙaddamarwa ta Ƙarya
|Wasan kwaikwayo
|Marubuci, Actor, Daraktan
|2013
|
|-
|Lokacin Afirka
|Wasan kwaikwayo
|Dan wasan kwaikwayo, Darakta
|2014
|
|-
|Rashin kuka
|Wasan kwaikwayo
|Daraktan
|2014
|<ref>{{Cite web |title=Weeping Ashes - A Kelechi Eke Film |url=https://id.lib.harvard.edu/alma/990145400130203941/catalog |website=[[Harvard University]] Library}}</ref>
|-
|Sauran kabilun
|Wasan kwaikwayo
|Daraktan
|2015
|
|-
|Black Pot
|Shirye-shiryen talabijin
|Daraktan
|2015
|<ref>{{Cite web |year=2015 |title=The Black Pot |url=https://www.imdb.com/title/tt4733904/ |website=[[IMDb]]}}</ref>
|-
|Akwuna
|Gajeren fim
|Mai wasan kwaikwayo
|2022
|<ref>{{Cite web |title=Veteran Nollywood actress, Stella Damasus, others stars in Akwụna |url=https://www.boomplay.com/buzz/3024862 |website=Boomplay}}</ref>
|-
|Ihemba
|Hotuna
|Mai gabatarwa
|2024
|<ref>{{Cite web |year=2024 |title=IHEMBA - Ichie Royalty Documentary |url=https://www.imdb.com/title/tt30824476/ |website=[[IMDb]]}}</ref>
|}
== Kyaututtuka ==
=== Kyautar Fim ===
2012 - Mafi kyawun Mai Fim na Afirka da ke zaune a kasashen waje, [[Kyautar Kwalejin Fina-Finan Afirka|Kyautar Kwalejin Fim na Afirka]] . <ref>{{Cite web |year=2012 |title=Best Filmmaker Living Abroad |url=https://www.imdb.com/name/nm3734802/awards/ |website=[[Africa Movie Academy Awards]] [[IMDb]]}}</ref>
2015 - Zaɓin Jama'a Mafi Kyawun Darakta, Nollywood da Kyautar Masu Fim na Afirka. <ref>{{Cite web |year=2015 |title=NAFCA Awards |url=https://www.imdb.com/name/nm3734802/awards/ |website=[[IMDb]]}}</ref>
2015 - Kyautar Kyautar Kyautattun Fim, Los Angeles Nollywood Film Awards . <ref>{{Cite web |last=G |first=Vida |date=2015-09-07 |title=LANFA Award-Winning Filmmaker to Screen His Films |url=https://hollywoodpresscorps.com/lanfa-award-winning-filmmaker-to-screen-his-films/ |access-date=2023-12-18 |website=Hollywood Press Corps |language=en-US}}</ref>
2015 - Kyautar Kyauta a Bikin Fim na Kyauta, California . <ref>{{Cite web |year=2015 |title=Awareness Film Festival, CA |url=https://www.imdb.com/name/nm3734802/awards/ |website=[[IMDb]]}}</ref>
2015 - Mafi kyawun Mawallafi, Kyautar Fim ta Duniya, Indonesia.<ref>{{Cite web |date=September 13, 2015 |title=A festival of Awards for Kelechi Eke |url=https://trendyafrica.com/a-festival-of-awards-for-kelechi-eke/ |website=Trendy Africa}}</ref>
=== Kyautar jin kai da na al'umma ===
A ranar 3 ga Mayu, 2014, Kelechi ta sami lambar yabo ta Lifetime Achievement daga Majalisar Al'adu ta Najeriya-Amurka (NAMC). <ref name=":0" />
A ranar 23 ga Fabrairu, 2018, Kyautar Nasarar Al'ummar Afirka ta girmama shi don Kyautattun Al'umma a kan Fasaha da Ci gaban Nishaɗi na Afirka. <ref name=":0" />
A ranar 13 ga Yuni, 2018, Hollywood da African Prestigious Awards (HAPA) sun girmama shi a matsayin Jakadan Al'adu da Fasaha na Afirka na 2018 a Hollywood, California . <ref>{{Cite web |title=HAPAWARDS {{!}} Hollywood and African Prestigious Awards |url=https://www.hapawards.com/ |access-date=2025-05-19 |language=en-US}}</ref>
A ranar 19 ga watan Agusta, 2023, Kelechi Eke ya karbi lambar yabo ta Shugaban Amurka don gudummawar zamantakewa da ayyukan jin kai.
A ranar 30 ga Maris, 2024, ya sami lambar yabo ta girmamawa daga Ambassadors na Mata na Jihar Imo don tallafawa mata da ci gaban 'ya'ya mata, da kuma karfafa matasa a cikin Jiha.
A ranar 27 ga watan Disamba, 2025, Ichie Kelechi Eke ya sami girmamawa daga mutanensa tare da Kyautar Jagorancin Al'umma don farfado da bikin al'adunsu da inganta hadin kai da zaman lafiya.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
8nuzdx8nga6ma8rm0cfr3lmxrjjwgpi
971589
971588
2026-10-25T20:58:39Z
Salma Raddah
45959
971589
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Chijindu Kelechi Eke// i shi ne darektan fina-finai na Najeriya na Amurka, injiniyan software, kuma mai ba da agaji. [1] [2][3] Shi ne wanda ya kafa bikin fina-finai na Afirka (TAFF), wanda ya kafa Village Arts & Film Festival (VILLAFFEST), kuma mai kirkirar sabis na fina-fakka na Afirka Rootflix.[4][5][6][7][8] Shi ne kuma wanda ya kafa bikin African Women Arts & Film Festival (AWAFFEST), wanda ke murna da aikin mata na Afirka a fim.[9][10] Ana amfani da fina-finai da ya fitar a jami'o'in da aka sani a duniya kamar Harvard, Yale, Stanford, a matsayin kayan bincike don Nazarin Afirka da Shige da Fice.[11][12][13][14]
A ranar 30 ga Satumba, 2022, Kelechi Eke ya fara wani aikin da ya kira Operation Light up Amafor don shigar da fitilun hasken rana a cikin al'ummarsa.<ref name=":10" /> A lokacin da aka naɗa shi a ranar 26 ga Disamba, 2023, an naɗa shi sarauta a matsayin "Ichie Ihemba" na farko na Imerienwe a [[Imo|Jihar Imo]] ta Najeriya.<ref name=":1">{{Cite web |last=fatshimetrie |date=2023-12-16 |title=Kelechi Eke, founder of the TAFF festival, inducted leader of his community for his exceptional contribution to cultural development |url=https://eng.fatshimetrie.org/2023/12/16/kelechi-eke-founder-of-the-taff-festival-inducted-leader-of-his-community-for-his-exceptional-contribution-to-cultural-development/ |access-date=2023-12-18 |website=Fatshimetrie |language=en-US}}</ref>
Duk da cewa yana zaune ne a Amurka, an nada Ichie Kelechi Eke a matsayin shugaban kwamitin kungiyar Para-Soccer Association of Imo State a ranar 20 ga Fabrairu, 2024 saboda sha'awar da yake da ita ga ci gaban wasanni da kulawa da nakasassu.
A ranar 2 ga Satumba, 2024, Ichie Kelechi Eke ya yi kira ga hadin kai a cikin al'ummarsa kuma ya ba da damar farfado da bikin ranar Amafor da aka watsar, wanda yawanci ana gudanar da shi a kowace ranar 27 ga Disamba don kiyaye al'adun al'adu. Ya canza shi zuwa carnival, wanda ke nuna alamun tufafin gargajiya, wasan kwaikwayo na rawa, da kuma hada sabbin abubuwa kamar gasar wasanni da wasan kwaikwayo mai kyau, wanda ya ba da dama ga mata matasa, gami da tallafin karatu.
A ranar 5 ga Oktoba, 2024, Ichie Kelechi Eke ya jagoranci kaddamar da Kungiyar Al'adu ta Odenigbo, kungiyar da ya kafa a [[Dallas]] don yin bikin [[Al'adun Igbo]] da kuma adana [[Harshen Ibo|Harshen Igbo]] a cikin kasashen waje. Shi da membobin kungiyar suna amfani da wannan dandamali don koyar da yarensu ga 'ya'yansu da aka haifa a kasashen waje da kuma ɗalibai da ke son koyon harshen Igbo.
Dangane da kiran da gwamnatin tarayya ta yi wa 'yan Najeriya da ke zaune a kasashen waje su koma gida su saka hannun jari don bunkasa tattalin arzikin kasar, Ichie Kelechi Eke ya bude gidan burodi a [[Owerri]] a ranar 1 ga Fabrairu, 2025, don samar da aiki da samar da Gurasar Ihemba.
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Kelechi ne a [[Owerri ta Yamma|Amafor]], Imerienwe a [[Imo|Jihar Imo]], wanda ke yankin kudu maso gabashin Najeriya.<ref name=":1" /> Ya girma a garinsu, [[Owerri]], kuma ya koma Amurka bayan makarantar sakandare don ci gaba da karatunsa.<ref name=":0">{{Cite web |last=Ltd |first=Fresco Software Solution Pvt |title=Kelechi Eke {{!}} AFRIFAMU |url=https://www.afrifamu.org/2024/01/31/kelechi-eke/ |access-date=2023-12-18 |website=DAORA BEADS}}</ref>
== Ilimi ==
Kelechi Eke ya fara karatun firamare a makarantar firamare ta LA da ke Amafor, Imerienwe; kuma ya gama a makarantar [[Nekede]] Town, Owerri . Ya sami shiga [[Makarantar Sakandare ta Gwamnati, Owerri]], don karatun sakandare. Bayan iyalinsa suka koma [[Ibadan]], sai ya koma makarantar Apata Community Grammar School don kammala makarantar sakandare.
Bayan kammala karatun sakandare a Najeriya, Kelechi ya sami shiga Jami'ar Baptist ta Gabashin Texas, alma mater na mahaifinsa, inda ya sami digiri na farko na Kimiyya a Kimiyya da Kimiyya. Daga baya ya sami Jagora na Kimiyya a Fasahar Bayanai da Jagora na Gudanar da Kasuwanci daga Jami'ar Texas a Dallas . <ref>{{Cite web |title=Alumni Notes - The University of Texas at Dallas |url=https://development.utdallas.edu/alumni-link/february-2024/ |access-date=2024-02-08 |website=alumni.utdallas.edu}}</ref>
== Ayyuka ==
Kelechi ya fara aikin fim dinsa a shekara ta 2009 a matsayin furodusa da kuma ɗan wasan kwaikwayo a Okra Principle . Ya fara biGObi Productions a cikin 2011 kuma ya ba da umarnin fim din 2012 Lost In Abroad wanda aka nuna a cikin ɗakunan karatu a [[Jami'ar Harvard]], <ref name=":0" /> Jami'ar Yale, <ref name=":17">{{Cite journal |last=Eke |first=Chijindu |date=2012 |title=Lost in Abroad: Have we forgotten our Roots? |url=https://id.lib.harvard.edu/alma/990133641810203941/catalog |journal=Harvard University Library |via=Bigobi Productions}}</ref> [[Jami'ar Stanford]], <ref name=":19">{{Cite journal |last=Eke |first=Chijindu Kelechi |date=2012 |title=Lost in abroad: have we forgotten our roots? |url=https://searchworks.stanford.edu/view/9723004 |format=Video Recording |journal=[[Stanford University]] |via=[Dallas, Tex.?], Bigobi Productions.}}</ref> Jami'ar Iowa, <ref>{{Cite journal |last=Eke |first=Chijindu Kelechi |date=2012 |title=Lost in Abroad : Have We Forgotten Our Roots? / a Kelechi Eke Film |url=https://search.lib.uiowa.edu/permalink/f/9i2ftm/01IOWA_ALMA21436720730002771 |format=DVD |journal=[[University of Iowa]] |via=Bigobi Productions}}</ref> Jami'ar Arewa maso Yamma [3] da Jami'ar Wisconsin-Madison, da Madison General Library System.<ref name=":18">{{Cite journal |last=Eke |first=Chijindu Kelechi |date=2012 |title=Lost in Abroad: Have We Forgotten Our Roots? |url=https://search.library.yale.edu/catalog/11072297 |journal=[[Yale University]] |via=[Dallas, Texas]: Bigobi Productions}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Eke |first=Chijindu Kelechi |date=2012 |title=Lost in Abroad : Have We Forgotten Our Roots? |url=https://search.library.northwestern.edu/permalink/01NWU_INST/h04e76/alma9963769044202441 |format=Video |journal=[[Northwestern University]] |via=Bigobi Productions}}</ref> Ya kuma ba da umarnin fim din 2013 False Engagement da fim din 2014 The Stepchild . <ref>{{Cite web |title=The Stepchild |url=https://www.tvguide.com/movies/the-stepchild/2030207327/ |access-date=2023-12-18 |website=TVGuide.com |language=en}}</ref>
A shekara ta 2015, ya kafa Bikin fina-finai na [[Afirka]] (TAFF), kuma ya gudanar da bugu na farko a [[Dallas|Dallas, Texas]] . <ref name=":3">{{Cite web |date=2016-07-07 |title=African Film Festival in Texas Bridges Cultures |url=https://www.voanews.com/a/african-film-festival-texas-bridges-cultures/3408425.html |access-date=2023-12-18 |website=Voice of America |language=en}}</ref> TAFF kungiya ce mai zaman kanta wacce aka sadaukar da ita don samar da shirye-shiryen jagoranci ga masu shirya fina-finai marasa galihu na asalin Afirka; karfafa fasahar ba da labari; da kuma koyar da al'adun Afirka ta hanyar fina-fukkuna, zane-zane, da ba da labari.<ref>{{Cite web |date=2024-08-01 |title=The African Film Festival - TAFF |url=https://filmfreeway.com/taff |access-date=2025-05-19 |website=FilmFreeway |language=en}}</ref>
A cikin 2017, ya fara zane da injiniya na Rootflix, dandamali mai gudana don fina-finai na al'adu da yawa, kuma ya ƙaddamar da shi a cikin 2019 . Aikace-aikacen Rootflix yana samuwa don saukewa a cikin App Store (Apple) da kuma Google Play. <ref>{{Cite web |date=2025-04-10 |title=ROOTFLIX |url=https://apps.apple.com/us/app/rootflix/id1543775763 |access-date=2025-05-19 |website=App Store |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Rootflix - Apps on Google Play |url=https://play.google.com/store/apps/details?id=com.rootflix.rootflix1&hl=en_US&pli=1 |access-date=2025-05-19 |website=play.google.com |language=en-US}}</ref>
A cikin 2019, Kelechi ta ƙaddamar da bikin Fasaha da Fim na Mata na Afirka (AWAFFEST) <ref name=":8">{{Cite web |title=African Women Arts & Film Festival (AWAFFEST) |url=https://filmfreeway.com/awaffest |website=Filmfreeway}}</ref> a [[Dar es Salaam]] . Bikin yana godiya da zane-zane da labarun mata kuma ana shirya shi a kasashe daban-daban na Afirka bayan fitowar farko a Tanzania. Tun daga wannan lokacin, an gudanar da shi kusan saboda cutar, kuma a Zambia da Gambiya.<ref>{{Cite web |last=editorial |date=2025-04-07 |title=ROOTFLIX PRESENTS: AWAFFEST 2025 - THE 6TH EDITION |url=https://dallasweekly.com/2025/04/awaffest-2025-celebrating-women/ |access-date=2025-05-19 |website=Dallas Weekly |language=en-US}}</ref>
A cikin 2020, Kelechi ta ƙaddamar da bikin zane-zane da fina-finai na ƙauyen (VILLAFFEST) a [[Owerri|Owerri, Najeriya]] don yin bikin zane-zanen asali da fina-filimu. Ta hanyar VILLAFFEST yana so ya karfafa masu son zane-zane da ɓoyayyun ƙwarewa a ƙauyukan Afirka daban-daban. Ya rubuta, ya ba da umarni, ya samar kuma ya fito a fina-finai da yawa da suka lashe lambar yabo waɗanda ke mai da hankali kan batutuwa masu alaƙa da Afirka da haƙƙin ɗan adam.
A cikin 2025, Kelechi ya kara wani kamfani ga fayil dinsa ta hanyar bude gidan burodi a garinsu, ta hanyar da ya dauki matasa sama da 25 aiki don samar da Gurasar Ihemba, don taimakawa wajen rage rashin aikin yi a matakin kasa da kuma mayar da al'umma.
== Sarauta ==
Kelechi Eke ya naɗa Ichie Ihemba 1 na Imerienwe saboda ƙaunar da yake yi wa mutanensa, jajircewa ga ci gaban al'ummarsa, da sha'awar adanawa da bikin al'adunsu. "Ihe" yana nufin haske kuma "mba" yana nufin al'umma. Ihemba na nufin ''Hasken Al'umma''.<ref name=":1" />
== Hotunan fina-finai ==
{| class="wikitable"
|+
!Taken
!Irin wannan
!Matsayi
!Shekara
!Bayani
|-
|Ya ɓace a Ƙasashen Waje
|Wasan kwaikwayo
|Marubuci, Darakta
|2012
|<ref>{{Cite web |last=tosan |date=2012-02-26 |title="Lost in Abroad" premiere's at the Majestic Theater |url=https://trendyafrica.com/lost-in-abroad-premieres-at-the-majestic-theater/ |access-date=2023-12-18 |website=Trendy Africa |language=en-US}}</ref>
|-
|Ƙaddamarwa ta Ƙarya
|Wasan kwaikwayo
|Marubuci, Actor, Daraktan
|2013
|
|-
|Lokacin Afirka
|Wasan kwaikwayo
|Dan wasan kwaikwayo, Darakta
|2014
|
|-
|Rashin kuka
|Wasan kwaikwayo
|Daraktan
|2014
|<ref>{{Cite web |title=Weeping Ashes - A Kelechi Eke Film |url=https://id.lib.harvard.edu/alma/990145400130203941/catalog |website=[[Harvard University]] Library}}</ref>
|-
|Sauran kabilun
|Wasan kwaikwayo
|Daraktan
|2015
|
|-
|Black Pot
|Shirye-shiryen talabijin
|Daraktan
|2015
|<ref>{{Cite web |year=2015 |title=The Black Pot |url=https://www.imdb.com/title/tt4733904/ |website=[[IMDb]]}}</ref>
|-
|Akwuna
|Gajeren fim
|Mai wasan kwaikwayo
|2022
|<ref>{{Cite web |title=Veteran Nollywood actress, Stella Damasus, others stars in Akwụna |url=https://www.boomplay.com/buzz/3024862 |website=Boomplay}}</ref>
|-
|Ihemba
|Hotuna
|Mai gabatarwa
|2024
|<ref>{{Cite web |year=2024 |title=IHEMBA - Ichie Royalty Documentary |url=https://www.imdb.com/title/tt30824476/ |website=[[IMDb]]}}</ref>
|}
== Kyaututtuka ==
=== Kyautar Fim ===
2012 - Mafi kyawun Mai Fim na Afirka da ke zaune a kasashen waje, [[Kyautar Kwalejin Fina-Finan Afirka|Kyautar Kwalejin Fim na Afirka]] . <ref>{{Cite web |year=2012 |title=Best Filmmaker Living Abroad |url=https://www.imdb.com/name/nm3734802/awards/ |website=[[Africa Movie Academy Awards]] [[IMDb]]}}</ref>
2015 - Zaɓin Jama'a Mafi Kyawun Darakta, Nollywood da Kyautar Masu Fim na Afirka. <ref>{{Cite web |year=2015 |title=NAFCA Awards |url=https://www.imdb.com/name/nm3734802/awards/ |website=[[IMDb]]}}</ref>
2015 - Kyautar Kyautar Kyautattun Fim, Los Angeles Nollywood Film Awards . <ref>{{Cite web |last=G |first=Vida |date=2015-09-07 |title=LANFA Award-Winning Filmmaker to Screen His Films |url=https://hollywoodpresscorps.com/lanfa-award-winning-filmmaker-to-screen-his-films/ |access-date=2023-12-18 |website=Hollywood Press Corps |language=en-US}}</ref>
2015 - Kyautar Kyauta a Bikin Fim na Kyauta, California . <ref>{{Cite web |year=2015 |title=Awareness Film Festival, CA |url=https://www.imdb.com/name/nm3734802/awards/ |website=[[IMDb]]}}</ref>
2015 - Mafi kyawun Mawallafi, Kyautar Fim ta Duniya, Indonesia.<ref>{{Cite web |date=September 13, 2015 |title=A festival of Awards for Kelechi Eke |url=https://trendyafrica.com/a-festival-of-awards-for-kelechi-eke/ |website=Trendy Africa}}</ref>
=== Kyautar jin kai da na al'umma ===
A ranar 3 ga Mayu, 2014, Kelechi ta sami lambar yabo ta Lifetime Achievement daga Majalisar Al'adu ta Najeriya-Amurka (NAMC). <ref name=":0" />
A ranar 23 ga Fabrairu, 2018, Kyautar Nasarar Al'ummar Afirka ta girmama shi don Kyautattun Al'umma a kan Fasaha da Ci gaban Nishaɗi na Afirka. <ref name=":0" />
A ranar 13 ga Yuni, 2018, Hollywood da African Prestigious Awards (HAPA) sun girmama shi a matsayin Jakadan Al'adu da Fasaha na Afirka na 2018 a Hollywood, California . <ref>{{Cite web |title=HAPAWARDS {{!}} Hollywood and African Prestigious Awards |url=https://www.hapawards.com/ |access-date=2025-05-19 |language=en-US}}</ref>
A ranar 19 ga watan Agusta, 2023, Kelechi Eke ya karbi lambar yabo ta Shugaban Amurka don gudummawar zamantakewa da ayyukan jin kai.
A ranar 30 ga Maris, 2024, ya sami lambar yabo ta girmamawa daga Ambassadors na Mata na Jihar Imo don tallafawa mata da ci gaban 'ya'ya mata, da kuma karfafa matasa a cikin Jiha.
A ranar 27 ga watan Disamba, 2025, Ichie Kelechi Eke ya sami girmamawa daga mutanensa tare da Kyautar Jagorancin Al'umma don farfado da bikin al'adunsu da inganta hadin kai da zaman lafiya.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
jit2ukgjz8kqvsgpszvouw0relfwx9y
971590
971589
2026-10-25T20:59:18Z
Salma Raddah
45959
971590
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Chijindu Kelechi Eke// i shi ne darektan fina-finai na Najeriya na Amurka, injiniyan software, kuma mai ba da agaji. [1] [2][3] Shi ne wanda ya kafa bikin fina-finai na Afirka (TAFF), wanda ya kafa Village Arts & Film Festival (VILLAFFEST), kuma mai kirkirar sabis na fina-fakka na Afirka Rootflix.[4][5][6][7][8] Shi ne kuma wanda ya kafa bikin African Women Arts & Film Festival (AWAFFEST), wanda ke murna da aikin mata na Afirka a fim.[9][10] Ana amfani da fina-finai da ya fitar a jami'o'in da aka sani a duniya kamar Harvard, Yale, Stanford, a matsayin kayan bincike don Nazarin Afirka da Shige da Fice.[11][12][13][14]
A ranar 30 ga Satumba, 2022, Kelechi Eke ya fara wani aikin da ya kira Operation Light up Amafor don shigar da fitilun hasken rana a cikin al'ummarsa.<ref name=":10" /> A lokacin da aka naɗa shi a ranar 26 ga Disamba, 2023, an naɗa shi sarauta a matsayin "Ichie Ihemba" na farko na Imerienwe a [[Imo|Jihar Imo]] ta Najeriya.<ref name=":1">{{Cite web |last=fatshimetrie |date=2023-12-16 |title=Kelechi Eke, founder of the TAFF festival, inducted leader of his community for his exceptional contribution to cultural development |url=https://eng.fatshimetrie.org/2023/12/16/kelechi-eke-founder-of-the-taff-festival-inducted-leader-of-his-community-for-his-exceptional-contribution-to-cultural-development/ |access-date=2023-12-18 |website=Fatshimetrie |language=en-US}}</ref>
Duk da cewa yana zaune ne a Amurka, an nada Ichie Kelechi Eke a matsayin shugaban kwamitin kungiyar Para-Soccer Association of Imo State a ranar 20 ga Fabrairu, 2024 saboda sha'awar da yake da ita ga ci gaban wasanni da kulawa da nakasassu.
A ranar 2 ga Satumba, 2024, Ichie Kelechi Eke ya yi kira ga hadin kai a cikin al'ummarsa kuma ya ba da damar farfado da bikin ranar Amafor da aka watsar, wanda yawanci ana gudanar da shi a kowace ranar 27 ga Disamba don kiyaye al'adun al'adu. Ya canza shi zuwa carnival, wanda ke nuna alamun tufafin gargajiya, wasan kwaikwayo na rawa, da kuma hada sabbin abubuwa kamar gasar wasanni da wasan kwaikwayo mai kyau, wanda ya ba da dama ga mata matasa, gami da tallafin karatu.
A ranar 5 ga Oktoba, 2024, Ichie Kelechi Eke ya jagoranci kaddamar da Kungiyar Al'adu ta Odenigbo, kungiyar da ya kafa a [[Dallas]] don yin bikin [[Al'adun Igbo]] da kuma adana [[Harshen Ibo|Harshen Igbo]] a cikin kasashen waje. Shi da membobin kungiyar suna amfani da wannan dandamali don koyar da yarensu ga 'ya'yansu da aka haifa a kasashen waje da kuma ɗalibai da ke son koyon harshen Igbo.
Dangane da kiran da gwamnatin tarayya ta yi wa 'yan Najeriya da ke zaune a kasashen waje su koma gida su saka hannun jari don bunkasa tattalin arzikin kasar, Ichie Kelechi Eke ya bude gidan burodi a [[Owerri]] a ranar 1 ga Fabrairu, 2025, don samar da aiki da samar da Gurasar Ihemba.
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Kelechi ne a [[Owerri ta Yamma|Amafor]], Imerienwe a [[Imo|Jihar Imo]], wanda ke yankin kudu maso gabashin Najeriya.<ref name=":1" /> Ya girma a garinsu, [[Owerri]], kuma ya koma Amurka bayan makarantar sakandare don ci gaba da karatunsa.<ref name=":0">{{Cite web |last=Ltd |first=Fresco Software Solution Pvt |title=Kelechi Eke {{!}} AFRIFAMU |url=https://www.afrifamu.org/2024/01/31/kelechi-eke/ |access-date=2023-12-18 |website=DAORA BEADS}}</ref>
== Ilimi ==
Kelechi Eke ya fara karatun firamare a makarantar firamare ta LA da ke Amafor, Imerienwe; kuma ya gama a makarantar [[Nekede]] Town, Owerri . Ya sami shiga [[Makarantar Sakandare ta Gwamnati, Owerri]], don karatun sakandare. Bayan iyalinsa suka koma [[Ibadan]], sai ya koma makarantar Apata Community Grammar School don kammala makarantar sakandare.
Bayan kammala karatun sakandare a Najeriya, Kelechi ya sami shiga Jami'ar Baptist ta Gabashin Texas, alma mater na mahaifinsa, inda ya sami digiri na farko na Kimiyya a Kimiyya da Kimiyya. Daga baya ya sami Jagora na Kimiyya a Fasahar Bayanai da Jagora na Gudanar da Kasuwanci daga Jami'ar Texas a Dallas.<ref>{{Cite web |title=Alumni Notes - The University of Texas at Dallas |url=https://development.utdallas.edu/alumni-link/february-2024/ |access-date=2024-02-08 |website=alumni.utdallas.edu}}</ref>
== Ayyuka ==
Kelechi ya fara aikin fim dinsa a shekara ta 2009 a matsayin furodusa da kuma ɗan wasan kwaikwayo a Okra Principle . Ya fara biGObi Productions a cikin 2011 kuma ya ba da umarnin fim din 2012 Lost In Abroad wanda aka nuna a cikin ɗakunan karatu a [[Jami'ar Harvard]], <ref name=":0" /> Jami'ar Yale, <ref name=":17">{{Cite journal |last=Eke |first=Chijindu |date=2012 |title=Lost in Abroad: Have we forgotten our Roots? |url=https://id.lib.harvard.edu/alma/990133641810203941/catalog |journal=Harvard University Library |via=Bigobi Productions}}</ref> [[Jami'ar Stanford]], <ref name=":19">{{Cite journal |last=Eke |first=Chijindu Kelechi |date=2012 |title=Lost in abroad: have we forgotten our roots? |url=https://searchworks.stanford.edu/view/9723004 |format=Video Recording |journal=[[Stanford University]] |via=[Dallas, Tex.?], Bigobi Productions.}}</ref> Jami'ar Iowa, <ref>{{Cite journal |last=Eke |first=Chijindu Kelechi |date=2012 |title=Lost in Abroad : Have We Forgotten Our Roots? / a Kelechi Eke Film |url=https://search.lib.uiowa.edu/permalink/f/9i2ftm/01IOWA_ALMA21436720730002771 |format=DVD |journal=[[University of Iowa]] |via=Bigobi Productions}}</ref> Jami'ar Arewa maso Yamma [3] da Jami'ar Wisconsin-Madison, da Madison General Library System.<ref name=":18">{{Cite journal |last=Eke |first=Chijindu Kelechi |date=2012 |title=Lost in Abroad: Have We Forgotten Our Roots? |url=https://search.library.yale.edu/catalog/11072297 |journal=[[Yale University]] |via=[Dallas, Texas]: Bigobi Productions}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Eke |first=Chijindu Kelechi |date=2012 |title=Lost in Abroad : Have We Forgotten Our Roots? |url=https://search.library.northwestern.edu/permalink/01NWU_INST/h04e76/alma9963769044202441 |format=Video |journal=[[Northwestern University]] |via=Bigobi Productions}}</ref> Ya kuma ba da umarnin fim din 2013 False Engagement da fim din 2014 The Stepchild . <ref>{{Cite web |title=The Stepchild |url=https://www.tvguide.com/movies/the-stepchild/2030207327/ |access-date=2023-12-18 |website=TVGuide.com |language=en}}</ref>
A shekara ta 2015, ya kafa Bikin fina-finai na [[Afirka]] (TAFF), kuma ya gudanar da bugu na farko a [[Dallas|Dallas, Texas]] . <ref name=":3">{{Cite web |date=2016-07-07 |title=African Film Festival in Texas Bridges Cultures |url=https://www.voanews.com/a/african-film-festival-texas-bridges-cultures/3408425.html |access-date=2023-12-18 |website=Voice of America |language=en}}</ref> TAFF kungiya ce mai zaman kanta wacce aka sadaukar da ita don samar da shirye-shiryen jagoranci ga masu shirya fina-finai marasa galihu na asalin Afirka; karfafa fasahar ba da labari; da kuma koyar da al'adun Afirka ta hanyar fina-fukkuna, zane-zane, da ba da labari.<ref>{{Cite web |date=2024-08-01 |title=The African Film Festival - TAFF |url=https://filmfreeway.com/taff |access-date=2025-05-19 |website=FilmFreeway |language=en}}</ref>
A cikin 2017, ya fara zane da injiniya na Rootflix, dandamali mai gudana don fina-finai na al'adu da yawa, kuma ya ƙaddamar da shi a cikin 2019 . Aikace-aikacen Rootflix yana samuwa don saukewa a cikin App Store (Apple) da kuma Google Play. <ref>{{Cite web |date=2025-04-10 |title=ROOTFLIX |url=https://apps.apple.com/us/app/rootflix/id1543775763 |access-date=2025-05-19 |website=App Store |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Rootflix - Apps on Google Play |url=https://play.google.com/store/apps/details?id=com.rootflix.rootflix1&hl=en_US&pli=1 |access-date=2025-05-19 |website=play.google.com |language=en-US}}</ref>
A cikin 2019, Kelechi ta ƙaddamar da bikin Fasaha da Fim na Mata na Afirka (AWAFFEST) <ref name=":8">{{Cite web |title=African Women Arts & Film Festival (AWAFFEST) |url=https://filmfreeway.com/awaffest |website=Filmfreeway}}</ref> a [[Dar es Salaam]] . Bikin yana godiya da zane-zane da labarun mata kuma ana shirya shi a kasashe daban-daban na Afirka bayan fitowar farko a Tanzania. Tun daga wannan lokacin, an gudanar da shi kusan saboda cutar, kuma a Zambia da Gambiya.<ref>{{Cite web |last=editorial |date=2025-04-07 |title=ROOTFLIX PRESENTS: AWAFFEST 2025 - THE 6TH EDITION |url=https://dallasweekly.com/2025/04/awaffest-2025-celebrating-women/ |access-date=2025-05-19 |website=Dallas Weekly |language=en-US}}</ref>
A cikin 2020, Kelechi ta ƙaddamar da bikin zane-zane da fina-finai na ƙauyen (VILLAFFEST) a [[Owerri|Owerri, Najeriya]] don yin bikin zane-zanen asali da fina-filimu. Ta hanyar VILLAFFEST yana so ya karfafa masu son zane-zane da ɓoyayyun ƙwarewa a ƙauyukan Afirka daban-daban. Ya rubuta, ya ba da umarni, ya samar kuma ya fito a fina-finai da yawa da suka lashe lambar yabo waɗanda ke mai da hankali kan batutuwa masu alaƙa da Afirka da haƙƙin ɗan adam.
A cikin 2025, Kelechi ya kara wani kamfani ga fayil dinsa ta hanyar bude gidan burodi a garinsu, ta hanyar da ya dauki matasa sama da 25 aiki don samar da Gurasar Ihemba, don taimakawa wajen rage rashin aikin yi a matakin kasa da kuma mayar da al'umma.
== Sarauta ==
Kelechi Eke ya naɗa Ichie Ihemba 1 na Imerienwe saboda ƙaunar da yake yi wa mutanensa, jajircewa ga ci gaban al'ummarsa, da sha'awar adanawa da bikin al'adunsu. "Ihe" yana nufin haske kuma "mba" yana nufin al'umma. Ihemba na nufin ''Hasken Al'umma''.<ref name=":1" />
== Hotunan fina-finai ==
{| class="wikitable"
|+
!Taken
!Irin wannan
!Matsayi
!Shekara
!Bayani
|-
|Ya ɓace a Ƙasashen Waje
|Wasan kwaikwayo
|Marubuci, Darakta
|2012
|<ref>{{Cite web |last=tosan |date=2012-02-26 |title="Lost in Abroad" premiere's at the Majestic Theater |url=https://trendyafrica.com/lost-in-abroad-premieres-at-the-majestic-theater/ |access-date=2023-12-18 |website=Trendy Africa |language=en-US}}</ref>
|-
|Ƙaddamarwa ta Ƙarya
|Wasan kwaikwayo
|Marubuci, Actor, Daraktan
|2013
|
|-
|Lokacin Afirka
|Wasan kwaikwayo
|Dan wasan kwaikwayo, Darakta
|2014
|
|-
|Rashin kuka
|Wasan kwaikwayo
|Daraktan
|2014
|<ref>{{Cite web |title=Weeping Ashes - A Kelechi Eke Film |url=https://id.lib.harvard.edu/alma/990145400130203941/catalog |website=[[Harvard University]] Library}}</ref>
|-
|Sauran kabilun
|Wasan kwaikwayo
|Daraktan
|2015
|
|-
|Black Pot
|Shirye-shiryen talabijin
|Daraktan
|2015
|<ref>{{Cite web |year=2015 |title=The Black Pot |url=https://www.imdb.com/title/tt4733904/ |website=[[IMDb]]}}</ref>
|-
|Akwuna
|Gajeren fim
|Mai wasan kwaikwayo
|2022
|<ref>{{Cite web |title=Veteran Nollywood actress, Stella Damasus, others stars in Akwụna |url=https://www.boomplay.com/buzz/3024862 |website=Boomplay}}</ref>
|-
|Ihemba
|Hotuna
|Mai gabatarwa
|2024
|<ref>{{Cite web |year=2024 |title=IHEMBA - Ichie Royalty Documentary |url=https://www.imdb.com/title/tt30824476/ |website=[[IMDb]]}}</ref>
|}
== Kyaututtuka ==
=== Kyautar Fim ===
2012 - Mafi kyawun Mai Fim na Afirka da ke zaune a kasashen waje, [[Kyautar Kwalejin Fina-Finan Afirka|Kyautar Kwalejin Fim na Afirka]] . <ref>{{Cite web |year=2012 |title=Best Filmmaker Living Abroad |url=https://www.imdb.com/name/nm3734802/awards/ |website=[[Africa Movie Academy Awards]] [[IMDb]]}}</ref>
2015 - Zaɓin Jama'a Mafi Kyawun Darakta, Nollywood da Kyautar Masu Fim na Afirka. <ref>{{Cite web |year=2015 |title=NAFCA Awards |url=https://www.imdb.com/name/nm3734802/awards/ |website=[[IMDb]]}}</ref>
2015 - Kyautar Kyautar Kyautattun Fim, Los Angeles Nollywood Film Awards . <ref>{{Cite web |last=G |first=Vida |date=2015-09-07 |title=LANFA Award-Winning Filmmaker to Screen His Films |url=https://hollywoodpresscorps.com/lanfa-award-winning-filmmaker-to-screen-his-films/ |access-date=2023-12-18 |website=Hollywood Press Corps |language=en-US}}</ref>
2015 - Kyautar Kyauta a Bikin Fim na Kyauta, California . <ref>{{Cite web |year=2015 |title=Awareness Film Festival, CA |url=https://www.imdb.com/name/nm3734802/awards/ |website=[[IMDb]]}}</ref>
2015 - Mafi kyawun Mawallafi, Kyautar Fim ta Duniya, Indonesia.<ref>{{Cite web |date=September 13, 2015 |title=A festival of Awards for Kelechi Eke |url=https://trendyafrica.com/a-festival-of-awards-for-kelechi-eke/ |website=Trendy Africa}}</ref>
=== Kyautar jin kai da na al'umma ===
A ranar 3 ga Mayu, 2014, Kelechi ta sami lambar yabo ta Lifetime Achievement daga Majalisar Al'adu ta Najeriya-Amurka (NAMC). <ref name=":0" />
A ranar 23 ga Fabrairu, 2018, Kyautar Nasarar Al'ummar Afirka ta girmama shi don Kyautattun Al'umma a kan Fasaha da Ci gaban Nishaɗi na Afirka. <ref name=":0" />
A ranar 13 ga Yuni, 2018, Hollywood da African Prestigious Awards (HAPA) sun girmama shi a matsayin Jakadan Al'adu da Fasaha na Afirka na 2018 a Hollywood, California . <ref>{{Cite web |title=HAPAWARDS {{!}} Hollywood and African Prestigious Awards |url=https://www.hapawards.com/ |access-date=2025-05-19 |language=en-US}}</ref>
A ranar 19 ga watan Agusta, 2023, Kelechi Eke ya karbi lambar yabo ta Shugaban Amurka don gudummawar zamantakewa da ayyukan jin kai.
A ranar 30 ga Maris, 2024, ya sami lambar yabo ta girmamawa daga Ambassadors na Mata na Jihar Imo don tallafawa mata da ci gaban 'ya'ya mata, da kuma karfafa matasa a cikin Jiha.
A ranar 27 ga watan Disamba, 2025, Ichie Kelechi Eke ya sami girmamawa daga mutanensa tare da Kyautar Jagorancin Al'umma don farfado da bikin al'adunsu da inganta hadin kai da zaman lafiya.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
n3l3i8fguexo4alrn4jz8d3szx37qqe
Joseph Brousseau
0
73658
971417
559553
2026-10-25T14:23:25Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971417
wikitext
text/x-wiki
'''Joseph Brousseau''' (1733 – 1797) masanin [[Masanin gine-gine da zane|gine-gine]] ne mai aiki a Limousin, ƙasar Faransa, a cikin ƙarni na 18. <ref>[http://structurae.net/persons/data/index.cfm?id=d006519 Joseph Brousseau Biographical Information].</ref> Ayyukansa sun haɗa da Château de Faye, Limoges, [[Lycée Gay-Lussac]], fadar bishops a Limousin, Chapel na Ziyara, da gidaje daban-daban a kusa da [[Limoges]], da fadar Episcopal na Sée a Normandy .
== Rayuwar farko ==
An haife shi a Solignac a Haute-Vienne zuwa shekarar alif dubu daya da dari bakwai da talatin da uku 1733 Shi ne na huɗu cikin yara goma, ga Jean Brousseau, kafinta, da Catherine Boudet. An yi masa baftisma a cikin Ikklesiya ta Sainte-Félicité de Limoges, kusa da Pont Saint-Martial a ranar 17 ga Satumba. <ref>Christian Taillard, Joseph Brousseau. Architecte limousin au temps des lumières, Presses universitaires de Bordeaux, 1992, p533.</ref>
Brousseau ya girma a Limoges. <ref>[http://www.ville-limoges.fr/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=9&Itemid=83&lang=en City Excursions – Ville de Limoges] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190308002919/http://www.ville-limoges.fr/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=9&Itemid=83&lang=en |date=2019-03-08 }}.</ref> Ya koyi ''"a kan aiki"'' sana'o'in ginin gine-gine, zuwa cikin rami inda ya zama mai sassaƙa da dutse. Daga nan sai ya fara zana tsare-tsare da kansa kuma ya koyi sana'ar ƙwararren masanin gine-gine. Daga nan, daga shekarun 1760, ya ba da nasarori daban-daban kuma ya zama sananne a yankin.
== Kayan aiki ==
[[File:SéesCathédrale.jpg|right|thumb|200x200px| Sees Cathedral]]
Ya kammala ayyuka da yawa <ref>Christian Taillard, [http://www.lcdpu.fr/livre/?GCOI=27000100020920 Joseph Brousseau], (Presses universitaires de Bordeaux, Bordeaux (France), 1992).</ref> da suka hada da:
* Château de Sainte - Feyre, a kan tushe na katangar feudal kusa da Guéret ( Creuse ), 1760
* [[Château de Salvanet]]
* Castle na husk, Veyrac, 1763
* [[Château de Beauvais]], [[Limoges]], 1765
* Palace na bishopric, Limoges, 1766 <ref>[http://www.museebal.fr/en/node/783 The Bishops' Palace] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221120082901/http://www.museebal.fr/en/node/783 |date=2022-11-20 }}.</ref>
* [[Musée de l'Evêché]] <ref>[http://structurae.net/structures/data/index.cfm?id=s0021688 Musée de l'Evêché].</ref> <ref>[http://www.frenchentree.com/france-limousin-tourism-leisure/DisplayArticle.asp?ID=46347 Guide to Limousin's Museums] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140630065928/http://www.frenchentree.com/france-limousin-tourism-leisure/DisplayArticle.asp?ID=46347 |date=2014-06-30 }}.</ref>
* Sabuwar facade na kwalejin Limoges (yanzu [[Lycée Gay-Lussac]] ), 1767
* Chapel na Ziyara, Limoges, 1771
* Rigoulene Hotel, Saint-Léonard-de-Noblat, 1772
* Gidan Boucher, a kusurwar titin zinariya Jug da Consulate, Limoges a shekarar 1772
* Sabuntawa da haɓaka babban asibitin Limoges, Limoges, a shekarar 1773
* Sake gina cocin Notre-Dame,
* Argentre-du-plessis, <ref>{{Cite web |title=La Petite France |url=http://www.alapetitefrance.com/en/our-region.html |access-date=2024-03-04 |archive-date=2016-12-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161214050159/http://alapetitefrance.com/en/our-region.html |url-status=dead }}</ref> <ref>Sees, at Voyage France.com.</ref> 1775
* Gyaran Cocin Saint-Sylvain, Ahun, 1775
* Château de Salvanet, Saint-Prist-Taurion, 1776
* Palace na bishopric, Sées, 1778
* Convent na Providence, Limoges, 1779
* Gyarawa da haɓaka Cathedral Notre-Dame de Sées, <ref>[http://mappinggothic.org/building/1196 Sées, Cathédrale Notre-Dame] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210414190226/http://mappinggothic.org/building/1196 |date=2021-04-14 }} at mapping Gothic france.org.</ref> Sées, 1780
* [[Château de Faye, Flavignac]], 1782
* Convent na Augustins, Mortemart, 1785
* Château de Lavergne, Saint-Prist-Ligoure, 1785
* Sake haɓaka ƙungiyar mawaƙa na Cathedral na Saint-Étienne de Limoges, Limoges, 1788
* Château de Guéret, Gidan kayan gargajiya na Sénatorerie na yanzu
== Gallery ==
<gallery>
File:Limoges_St-Etienne_cathedral.jpg|alt=Palais de l'évêché à Limoges.|Palais de l'évêché a Limoges.
File:Mortemart-couvent-des-augustins.jpg|alt=Couvent des Augustins à Mortemart.|Couvent des Augustin zuwa Mortemart.
File:Salvanet.jpg|alt=Château de Salvanet à St-Priest-Taurion.|Château de Salvanet zuwa St-Prist-Taurion.
File:Lycée_Gay-Lussac_-_Limoges.JPG|alt=Façade du Lycée Gay-Lussac à Limoges.|Facade du Lycée Gay-Lussac a Limoges.
</gallery>
== Nassoshi ==
{{Reflist}}
sjw010mngv8v6wvabmo6ssr69jy6ze1
Beatrice Allen
0
75330
971673
492218
2026-10-26T00:02:21Z
Usman saadu
46863
971673
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:2020-01-20 Medals Ceremonies St. Moritz (2020 Winter Youth Olympics) by Sandro Halank–093.jpg|thumb|hoton betrice]]
{{Infobox person|pronunciation=|name=Beatrice Allen|image=2020-01-20 Medals Ceremonies St. Moritz (2020 Winter Youth Olympics) by Sandro Halank–093.jpg|caption=Allen at the [[2020 Winter Youth Olympics]]|birth_name=|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1950|08|08}}|birth_place=|death_date=<!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} -->|death_place=|death_cause=|resting_place=|resting_place_coordinates=|citizenship=|nationality=[[Gambia]]n|party=|otherparty=<!--For additional political affiliations-->|height=<!-- "X cm", "X m" or "X ft Y in" plus optional reference (conversions are automatic) -->|spouse=|partner=<!--For those with a domestic partner and not married-->|relations=|children=|parents=<!-- overrides mother and father parameters -->|mother=<!-- may be used (optionally with father parameter) in place of parents parameter (displays "Parent(s)" as label) -->|father=<!-- may be used (optionally with mother parameter) in place of parents parameter (displays "Parent(s)" as label) -->|relatives=|residence=|education=|alma_mater=|occupation=|profession=|office=Vice President of the [[Gambia National Olympic Committee]]|term_start=June 2009|term_end=}}'''Beatrice Allen''' An haife ta 8 ga watan[[Agusta]] 1950) ita ce mataimakiyar shugaban kwamitin wasannin Olympics na Gambia tun daga 2009 kuma memba a kwamitin Olympics na kasa da kasa wanda ya fara a 2006. Ta yi aiki a matsayin mataimakiyar shugabar Hukumar Kwallon Kafa ta Duniya (WBSC), ɗaya daga cikin manyan ƙungiyoyin wasanni na duniya, tun daga 2017.<ref name="Beatrice Allen">{{Cite web |title=Gambian female sports leader/IOC member Beatrice Allen appointed Vice President of WBSC |url=http://www.wbsc.org/gambian-female-sports-leaderioc-member-beatrice-allen-appointed-vice-president-of-wbsc-as-new-executive-board-confirmed/ |access-date=30 October 2017 |archive-date=22 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180622205706/http://www.wbsc.org/gambian-female-sports-leaderioc-member-beatrice-allen-appointed-vice-president-of-wbsc-as-new-executive-board-confirmed/ |url-status=dead }}</ref>
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haifi Beatrice Allen a ranar 8 ga Agusta 1950. Allen ya kammala karatun digiri tare da digiri na fasaha a ci gaban kasa da kasa kuma ya sami digiri na gaba a ci gaban jinsi da aiwatar da aikin jinsi. <ref name="olympic">{{Cite web |title=Mrs Beatrice Allen |url=https://www.olympic.org/mrs-beatrice-allen |access-date=28 September 2017 |website=Olympic.org}}</ref>
== Sana'a ==
Allen ta fara aikinta a shirin raya ci gaban Majalisar Dinkin Duniya a shekarar 1974. A shekarar 1990, an nada ta a matsayin jami’ar UNDP kuma ta ci gaba da rike mukaminta har zuwa 2002. Tun daga shekara ta 2006, an nada Allen mamba a kwamitin Olympics na duniya . A lokacin da take a IOC, ta kasance memba na kwamitocin IOC da yawa ciki har da Hukumar Mata da Wasanni da kuma shirya wasannin Olympics na bazara na 2016 . <ref name="olympic"/>
A watan Yunin 2009, an zaɓi Allen a matsayin mataimakin shugaban kwamitin Olympics na Gambia . Bayan watanni a cikin Nuwamba 2009, an nada Allen a matsayin shugaban rikon kwarya bayan da aka kama shugaban GNOC Lang Tombong Tamba . <ref>{{Cite web |last=Mackay |first=Duncan |title=Gambian Olympic President sentenced to death |url=https://www.insidethegames.biz/articles/10323/gambian-olympic-president-sentenced-to-death |access-date=28 September 2017 |website=Inside the Games}}</ref> Kafin zaben maye gurbin Tamba, an tuhume ta da laifin sata a shekarar 2011 kuma ba a same ta da laifi ba.
A cikin 2012, Allen ya ba da lambobin yabo a gasar Olympics ta bazara ta 2012 ga waɗanda suka yi nasara a gasar tseren mita 400 na mata . Bayan sake zaɓe ta zuwa IOC a 2014, Allen an zaɓi shi a cikin kwamitocin IOC daban-daban da suka haɗa da Ilimin Olympics da Mata a Wasanni. Sauran wuraren wasanni da Allen ya yi wa Gambiya sun haɗa da shugaban [[Gambia Softball Association|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Gambiya]] da kuma shugabar gasar Olympics ta musamman .
== Kyaututtuka da karramawa ==
Allen ta sami lambar yabo ta nasarar rayuwa ta [[Sports Journalists Association of The Gambia|Ƙungiyar 'Yan Jaridun Wasanni ta Gambiya]] a 2012 saboda rawar da ta taka a wasanni na Gambia.
== Nassoshi ==
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haifaffun 1950]]
6qyl3whcffb6z8g9yqh359rw4aidaph
971674
971673
2026-10-26T00:02:48Z
Usman saadu
46863
971674
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:2020-01-20 Medals Ceremonies St. Moritz (2020 Winter Youth Olympics) by Sandro Halank–093.jpg|thumb|hoton betrice]]
{{Infobox person|pronunciation=|name=Beatrice Allen|image=2020-01-20 Medals Ceremonies St. Moritz (2020 Winter Youth Olympics) by Sandro Halank–093.jpg|caption=Allen at the [[2020 Winter Youth Olympics]]|birth_name=|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1950|08|08}}|birth_place=|death_date=<!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} -->|death_place=|death_cause=|resting_place=|resting_place_coordinates=|citizenship=|nationality=[[Gambia]]n|party=|otherparty=<!--For additional political affiliations-->|height=<!-- "X cm", "X m" or "X ft Y in" plus optional reference (conversions are automatic) -->|spouse=|partner=<!--For those with a domestic partner and not married-->|relations=|children=|parents=<!-- overrides mother and father parameters -->|mother=<!-- may be used (optionally with father parameter) in place of parents parameter (displays "Parent(s)" as label) -->|father=<!-- may be used (optionally with mother parameter) in place of parents parameter (displays "Parent(s)" as label) -->|relatives=|residence=|education=|alma_mater=|occupation=|profession=|office=Vice President of the [[Gambia National Olympic Committee]]|term_start=June 2009|term_end=}}'''Beatrice Allen''' An haife ta 8 ga watan [[Agusta]] a shekarar 1950 ita ce mataimakiyar shugaban kwamitin wasannin Olympics na Gambia tun daga 2009 kuma memba a kwamitin Olympics na kasa da kasa wanda ya fara a 2006. Ta yi aiki a matsayin mataimakiyar shugabar Hukumar Kwallon Kafa ta Duniya (WBSC), ɗaya daga cikin manyan ƙungiyoyin wasanni na duniya, tun daga 2017.<ref name="Beatrice Allen">{{Cite web |title=Gambian female sports leader/IOC member Beatrice Allen appointed Vice President of WBSC |url=http://www.wbsc.org/gambian-female-sports-leaderioc-member-beatrice-allen-appointed-vice-president-of-wbsc-as-new-executive-board-confirmed/ |access-date=30 October 2017 |archive-date=22 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180622205706/http://www.wbsc.org/gambian-female-sports-leaderioc-member-beatrice-allen-appointed-vice-president-of-wbsc-as-new-executive-board-confirmed/ |url-status=dead }}</ref>
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haifi Beatrice Allen a ranar 8 ga Agusta 1950. Allen ya kammala karatun digiri tare da digiri na fasaha a ci gaban kasa da kasa kuma ya sami digiri na gaba a ci gaban jinsi da aiwatar da aikin jinsi. <ref name="olympic">{{Cite web |title=Mrs Beatrice Allen |url=https://www.olympic.org/mrs-beatrice-allen |access-date=28 September 2017 |website=Olympic.org}}</ref>
== Sana'a ==
Allen ta fara aikinta a shirin raya ci gaban Majalisar Dinkin Duniya a shekarar 1974. A shekarar 1990, an nada ta a matsayin jami’ar UNDP kuma ta ci gaba da rike mukaminta har zuwa 2002. Tun daga shekara ta 2006, an nada Allen mamba a kwamitin Olympics na duniya . A lokacin da take a IOC, ta kasance memba na kwamitocin IOC da yawa ciki har da Hukumar Mata da Wasanni da kuma shirya wasannin Olympics na bazara na 2016 . <ref name="olympic"/>
A watan Yunin 2009, an zaɓi Allen a matsayin mataimakin shugaban kwamitin Olympics na Gambia . Bayan watanni a cikin Nuwamba 2009, an nada Allen a matsayin shugaban rikon kwarya bayan da aka kama shugaban GNOC Lang Tombong Tamba . <ref>{{Cite web |last=Mackay |first=Duncan |title=Gambian Olympic President sentenced to death |url=https://www.insidethegames.biz/articles/10323/gambian-olympic-president-sentenced-to-death |access-date=28 September 2017 |website=Inside the Games}}</ref> Kafin zaben maye gurbin Tamba, an tuhume ta da laifin sata a shekarar 2011 kuma ba a same ta da laifi ba.
A cikin 2012, Allen ya ba da lambobin yabo a gasar Olympics ta bazara ta 2012 ga waɗanda suka yi nasara a gasar tseren mita 400 na mata . Bayan sake zaɓe ta zuwa IOC a 2014, Allen an zaɓi shi a cikin kwamitocin IOC daban-daban da suka haɗa da Ilimin Olympics da Mata a Wasanni. Sauran wuraren wasanni da Allen ya yi wa Gambiya sun haɗa da shugaban [[Gambia Softball Association|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Gambiya]] da kuma shugabar gasar Olympics ta musamman .
== Kyaututtuka da karramawa ==
Allen ta sami lambar yabo ta nasarar rayuwa ta [[Sports Journalists Association of The Gambia|Ƙungiyar 'Yan Jaridun Wasanni ta Gambiya]] a 2012 saboda rawar da ta taka a wasanni na Gambia.
== Nassoshi ==
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haifaffun 1950]]
69fih7i1isbwm4to2mspeouwy2s2jas
971675
971674
2026-10-26T00:03:41Z
Usman saadu
46863
971675
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:2020-01-20 Medals Ceremonies St. Moritz (2020 Winter Youth Olympics) by Sandro Halank–093.jpg|thumb|hoton betrice]]
{{Infobox person|pronunciation=|name=Beatrice Allen|image=2020-01-20 Medals Ceremonies St. Moritz (2020 Winter Youth Olympics) by Sandro Halank–093.jpg|caption=Allen at the [[2020 Winter Youth Olympics]]|birth_name=|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1950|08|08}}|birth_place=|death_date=<!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} -->|death_place=|death_cause=|resting_place=|resting_place_coordinates=|citizenship=|nationality=[[Gambia]]n|party=|otherparty=<!--For additional political affiliations-->|height=<!-- "X cm", "X m" or "X ft Y in" plus optional reference (conversions are automatic) -->|spouse=|partner=<!--For those with a domestic partner and not married-->|relations=|children=|parents=<!-- overrides mother and father parameters -->|mother=<!-- may be used (optionally with father parameter) in place of parents parameter (displays "Parent(s)" as label) -->|father=<!-- may be used (optionally with mother parameter) in place of parents parameter (displays "Parent(s)" as label) -->|relatives=|residence=|education=|alma_mater=|occupation=|profession=|office=Vice President of the [[Gambia National Olympic Committee]]|term_start=June 2009|term_end=}}'''Beatrice Allen''' An haife ta 8 ga watan [[Agusta]] a shekarar 1950 ita ce mataimakiyar shugaban kwamitin wasannin Olympics na Gambia tun daga shekarar 2009 kuma memba a kwamitin Olympics na kasa da kasa wanda ya fara a 2006. Ta yi aiki a matsayin mataimakiyar shugabar Hukumar Kwallon Kafa ta Duniya (WBSC), ɗaya daga cikin manyan ƙungiyoyin wasanni na duniya, tun daga 2017.<ref name="Beatrice Allen">{{Cite web |title=Gambian female sports leader/IOC member Beatrice Allen appointed Vice President of WBSC |url=http://www.wbsc.org/gambian-female-sports-leaderioc-member-beatrice-allen-appointed-vice-president-of-wbsc-as-new-executive-board-confirmed/ |access-date=30 October 2017 |archive-date=22 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180622205706/http://www.wbsc.org/gambian-female-sports-leaderioc-member-beatrice-allen-appointed-vice-president-of-wbsc-as-new-executive-board-confirmed/ |url-status=dead }}</ref>
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haifi Beatrice Allen a ranar 8 ga Agusta 1950. Allen ya kammala karatun digiri tare da digiri na fasaha a ci gaban kasa da kasa kuma ya sami digiri na gaba a ci gaban jinsi da aiwatar da aikin jinsi. <ref name="olympic">{{Cite web |title=Mrs Beatrice Allen |url=https://www.olympic.org/mrs-beatrice-allen |access-date=28 September 2017 |website=Olympic.org}}</ref>
== Sana'a ==
Allen ta fara aikinta a shirin raya ci gaban Majalisar Dinkin Duniya a shekarar 1974. A shekarar 1990, an nada ta a matsayin jami’ar UNDP kuma ta ci gaba da rike mukaminta har zuwa 2002. Tun daga shekara ta 2006, an nada Allen mamba a kwamitin Olympics na duniya . A lokacin da take a IOC, ta kasance memba na kwamitocin IOC da yawa ciki har da Hukumar Mata da Wasanni da kuma shirya wasannin Olympics na bazara na 2016 . <ref name="olympic"/>
A watan Yunin 2009, an zaɓi Allen a matsayin mataimakin shugaban kwamitin Olympics na Gambia . Bayan watanni a cikin Nuwamba 2009, an nada Allen a matsayin shugaban rikon kwarya bayan da aka kama shugaban GNOC Lang Tombong Tamba . <ref>{{Cite web |last=Mackay |first=Duncan |title=Gambian Olympic President sentenced to death |url=https://www.insidethegames.biz/articles/10323/gambian-olympic-president-sentenced-to-death |access-date=28 September 2017 |website=Inside the Games}}</ref> Kafin zaben maye gurbin Tamba, an tuhume ta da laifin sata a shekarar 2011 kuma ba a same ta da laifi ba.
A cikin 2012, Allen ya ba da lambobin yabo a gasar Olympics ta bazara ta 2012 ga waɗanda suka yi nasara a gasar tseren mita 400 na mata . Bayan sake zaɓe ta zuwa IOC a 2014, Allen an zaɓi shi a cikin kwamitocin IOC daban-daban da suka haɗa da Ilimin Olympics da Mata a Wasanni. Sauran wuraren wasanni da Allen ya yi wa Gambiya sun haɗa da shugaban [[Gambia Softball Association|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Gambiya]] da kuma shugabar gasar Olympics ta musamman .
== Kyaututtuka da karramawa ==
Allen ta sami lambar yabo ta nasarar rayuwa ta [[Sports Journalists Association of The Gambia|Ƙungiyar 'Yan Jaridun Wasanni ta Gambiya]] a 2012 saboda rawar da ta taka a wasanni na Gambia.
== Nassoshi ==
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haifaffun 1950]]
3m37ir15s13y9y87jgwlnur2jdjqu9f
971676
971675
2026-10-26T00:03:54Z
Usman saadu
46863
971676
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:2020-01-20 Medals Ceremonies St. Moritz (2020 Winter Youth Olympics) by Sandro Halank–093.jpg|thumb|hoton betrice]]
{{Infobox person|pronunciation=|name=Beatrice Allen|image=2020-01-20 Medals Ceremonies St. Moritz (2020 Winter Youth Olympics) by Sandro Halank–093.jpg|caption=Allen at the [[2020 Winter Youth Olympics]]|birth_name=|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1950|08|08}}|birth_place=|death_date=<!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} -->|death_place=|death_cause=|resting_place=|resting_place_coordinates=|citizenship=|nationality=[[Gambia]]n|party=|otherparty=<!--For additional political affiliations-->|height=<!-- "X cm", "X m" or "X ft Y in" plus optional reference (conversions are automatic) -->|spouse=|partner=<!--For those with a domestic partner and not married-->|relations=|children=|parents=<!-- overrides mother and father parameters -->|mother=<!-- may be used (optionally with father parameter) in place of parents parameter (displays "Parent(s)" as label) -->|father=<!-- may be used (optionally with mother parameter) in place of parents parameter (displays "Parent(s)" as label) -->|relatives=|residence=|education=|alma_mater=|occupation=|profession=|office=Vice President of the [[Gambia National Olympic Committee]]|term_start=June 2009|term_end=}}'''Beatrice Allen''' An haife ta 8 ga watan [[Agusta]] a shekarar 1950 ita ce mataimakiyar shugaban kwamitin wasannin Olympics na Gambia tun daga shekarar 2009 kuma memba a kwamitin Olympics na kasa da kasa wanda ya fara a 2006. Ta yi aiki a matsayin mataimakiyar shugabar Hukumar Kwallon Kafa ta Duniya (WBSC), ɗaya daga cikin manyan ƙungiyoyin wasanni na duniya, tun daga 2017.<ref name="Beatrice Allen">{{Cite web |title=Gambian female sports leader/IOC member Beatrice Allen appointed Vice President of WBSC |url=http://www.wbsc.org/gambian-female-sports-leaderioc-member-beatrice-allen-appointed-vice-president-of-wbsc-as-new-executive-board-confirmed/ |access-date=30 October 2017 |archive-date=22 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180622205706/http://www.wbsc.org/gambian-female-sports-leaderioc-member-beatrice-allen-appointed-vice-president-of-wbsc-as-new-executive-board-confirmed/ |url-status=dead }}</ref>
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haifi Beatrice Allen a ranar 8 ga Agusta 1950. Allen ya kammala karatun digiri tare da digiri na fasaha a ci gaban kasa da kasa kuma ya sami digiri na gaba a ci gaban jinsi da aiwatar da aikin jinsi. <ref name="olympic">{{Cite web |title=Mrs Beatrice Allen |url=https://www.olympic.org/mrs-beatrice-allen |access-date=28 September 2017 |website=Olympic.org}}</ref>
== Sana'a ==
Allen ta fara aikinta a shirin raya ci gaban Majalisar Dinkin Duniya a shekarar 1974. A shekarar 1990, an nada ta a matsayin jami’ar UNDP kuma ta ci gaba da rike mukaminta har zuwa 2002. Tun daga shekara ta 2006, an nada Allen mamba a kwamitin Olympics na duniya . A lokacin da take a IOC, ta kasance memba na kwamitocin IOC da yawa ciki har da Hukumar Mata da Wasanni da kuma shirya wasannin Olympics na bazara na 2016 . <ref name="olympic"/>
A watan Yunin 2009, an zaɓi Allen a matsayin mataimakin shugaban kwamitin Olympics na Gambia . Bayan watanni a cikin Nuwamba 2009, an nada Allen a matsayin shugaban rikon kwarya bayan da aka kama shugaban GNOC Lang Tombong Tamba . <ref>{{Cite web |last=Mackay |first=Duncan |title=Gambian Olympic President sentenced to death |url=https://www.insidethegames.biz/articles/10323/gambian-olympic-president-sentenced-to-death |access-date=28 September 2017 |website=Inside the Games}}</ref> Kafin zaben maye gurbin Tamba, an tuhume ta da laifin sata a shekarar 2011 kuma ba a same ta da laifi ba.
A cikin shekara ta 2012, Allen ya ba da lambobin yabo a gasar Olympics ta bazara ta 2012 ga waɗanda suka yi nasara a gasar tseren mita 400 na mata . Bayan sake zaɓe ta zuwa IOC a 2014, Allen an zaɓi shi a cikin kwamitocin IOC daban-daban da suka haɗa da Ilimin Olympics da Mata a Wasanni. Sauran wuraren wasanni da Allen ya yi wa Gambiya sun haɗa da shugaban [[Gambia Softball Association|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Gambiya]] da kuma shugabar gasar Olympics ta musamman .
== Kyaututtuka da karramawa ==
Allen ta sami lambar yabo ta nasarar rayuwa ta [[Sports Journalists Association of The Gambia|Ƙungiyar 'Yan Jaridun Wasanni ta Gambiya]] a 2012 saboda rawar da ta taka a wasanni na Gambia.
== Nassoshi ==
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haifaffun 1950]]
3y3e5m4uw44v4ew3xm1ik2k905sinco
971677
971676
2026-10-26T00:04:24Z
Usman saadu
46863
971677
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:2020-01-20 Medals Ceremonies St. Moritz (2020 Winter Youth Olympics) by Sandro Halank–093.jpg|thumb|hoton betrice]]
{{Infobox person|pronunciation=|name=Beatrice Allen|image=2020-01-20 Medals Ceremonies St. Moritz (2020 Winter Youth Olympics) by Sandro Halank–093.jpg|caption=Allen at the [[2020 Winter Youth Olympics]]|birth_name=|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1950|08|08}}|birth_place=|death_date=<!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} -->|death_place=|death_cause=|resting_place=|resting_place_coordinates=|citizenship=|nationality=[[Gambia]]n|party=|otherparty=<!--For additional political affiliations-->|height=<!-- "X cm", "X m" or "X ft Y in" plus optional reference (conversions are automatic) -->|spouse=|partner=<!--For those with a domestic partner and not married-->|relations=|children=|parents=<!-- overrides mother and father parameters -->|mother=<!-- may be used (optionally with father parameter) in place of parents parameter (displays "Parent(s)" as label) -->|father=<!-- may be used (optionally with mother parameter) in place of parents parameter (displays "Parent(s)" as label) -->|relatives=|residence=|education=|alma_mater=|occupation=|profession=|office=Vice President of the [[Gambia National Olympic Committee]]|term_start=June 2009|term_end=}}'''Beatrice Allen''' An haife ta 8 ga watan [[Agusta]] a shekarar 1950 ita ce mataimakiyar shugaban kwamitin wasannin Olympics na Gambia tun daga shekarar 2009 kuma memba a kwamitin Olympics na kasa da kasa wanda ya fara a 2006. Ta yi aiki a matsayin mataimakiyar shugabar Hukumar Kwallon Kafa ta Duniya (WBSC), ɗaya daga cikin manyan ƙungiyoyin wasanni na duniya, tun daga 2017.<ref name="Beatrice Allen">{{Cite web |title=Gambian female sports leader/IOC member Beatrice Allen appointed Vice President of WBSC |url=http://www.wbsc.org/gambian-female-sports-leaderioc-member-beatrice-allen-appointed-vice-president-of-wbsc-as-new-executive-board-confirmed/ |access-date=30 October 2017 |archive-date=22 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180622205706/http://www.wbsc.org/gambian-female-sports-leaderioc-member-beatrice-allen-appointed-vice-president-of-wbsc-as-new-executive-board-confirmed/ |url-status=dead }}</ref>
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haifi Beatrice Allen a ranar 8 ga Watan Agusta 1950. Allen ya kammala karatun digiri tare da digiri na fasaha a ci gaban kasa da kasa kuma ya sami digiri na gaba a ci gaban jinsi da aiwatar da aikin jinsi. <ref name="olympic">{{Cite web |title=Mrs Beatrice Allen |url=https://www.olympic.org/mrs-beatrice-allen |access-date=28 September 2017 |website=Olympic.org}}</ref>
== Sana'a ==
Allen ta fara aikinta a shirin raya ci gaban Majalisar Dinkin Duniya a shekarar 1974. A shekarar 1990, an nada ta a matsayin jami’ar UNDP kuma ta ci gaba da rike mukaminta har zuwa 2002. Tun daga shekara ta 2006, an nada Allen mamba a kwamitin Olympics na duniya . A lokacin da take a IOC, ta kasance memba na kwamitocin IOC da yawa ciki har da Hukumar Mata da Wasanni da kuma shirya wasannin Olympics na bazara na 2016 . <ref name="olympic"/>
A watan Yunin 2009, an zaɓi Allen a matsayin mataimakin shugaban kwamitin Olympics na Gambia . Bayan watanni a cikin Nuwamba 2009, an nada Allen a matsayin shugaban rikon kwarya bayan da aka kama shugaban GNOC Lang Tombong Tamba . <ref>{{Cite web |last=Mackay |first=Duncan |title=Gambian Olympic President sentenced to death |url=https://www.insidethegames.biz/articles/10323/gambian-olympic-president-sentenced-to-death |access-date=28 September 2017 |website=Inside the Games}}</ref> Kafin zaben maye gurbin Tamba, an tuhume ta da laifin sata a shekarar 2011 kuma ba a same ta da laifi ba.
A cikin shekara ta 2012, Allen ya ba da lambobin yabo a gasar Olympics ta bazara ta 2012 ga waɗanda suka yi nasara a gasar tseren mita 400 na mata . Bayan sake zaɓe ta zuwa IOC a 2014, Allen an zaɓi shi a cikin kwamitocin IOC daban-daban da suka haɗa da Ilimin Olympics da Mata a Wasanni. Sauran wuraren wasanni da Allen ya yi wa Gambiya sun haɗa da shugaban [[Gambia Softball Association|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Gambiya]] da kuma shugabar gasar Olympics ta musamman .
== Kyaututtuka da karramawa ==
Allen ta sami lambar yabo ta nasarar rayuwa ta [[Sports Journalists Association of The Gambia|Ƙungiyar 'Yan Jaridun Wasanni ta Gambiya]] a 2012 saboda rawar da ta taka a wasanni na Gambia.
== Nassoshi ==
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haifaffun 1950]]
jivn23z93upff5t27k4vmwcqoo6mwd2
971678
971677
2026-10-26T00:04:58Z
Usman saadu
46863
971678
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:2020-01-20 Medals Ceremonies St. Moritz (2020 Winter Youth Olympics) by Sandro Halank–093.jpg|thumb|hoton betrice]]
{{Infobox person|pronunciation=|name=Beatrice Allen|image=2020-01-20 Medals Ceremonies St. Moritz (2020 Winter Youth Olympics) by Sandro Halank–093.jpg|caption=Allen at the [[2020 Winter Youth Olympics]]|birth_name=|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1950|08|08}}|birth_place=|death_date=<!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} -->|death_place=|death_cause=|resting_place=|resting_place_coordinates=|citizenship=|nationality=[[Gambia]]n|party=|otherparty=<!--For additional political affiliations-->|height=<!-- "X cm", "X m" or "X ft Y in" plus optional reference (conversions are automatic) -->|spouse=|partner=<!--For those with a domestic partner and not married-->|relations=|children=|parents=<!-- overrides mother and father parameters -->|mother=<!-- may be used (optionally with father parameter) in place of parents parameter (displays "Parent(s)" as label) -->|father=<!-- may be used (optionally with mother parameter) in place of parents parameter (displays "Parent(s)" as label) -->|relatives=|residence=|education=|alma_mater=|occupation=|profession=|office=Vice President of the [[Gambia National Olympic Committee]]|term_start=June 2009|term_end=}}'''Beatrice Allen''' An haife ta 8 ga watan [[Agusta]] a shekarar 1950 ita ce mataimakiyar shugaban kwamitin wasannin Olympics na Gambia tun daga shekarar 2009 kuma memba a kwamitin Olympics na kasa da kasa wanda ya fara a 2006. Ta yi aiki a matsayin mataimakiyar shugabar Hukumar Kwallon Kafa ta Duniya (WBSC), ɗaya daga cikin manyan ƙungiyoyin wasanni na duniya, tun daga 2017.<ref name="Beatrice Allen">{{Cite web |title=Gambian female sports leader/IOC member Beatrice Allen appointed Vice President of WBSC |url=http://www.wbsc.org/gambian-female-sports-leaderioc-member-beatrice-allen-appointed-vice-president-of-wbsc-as-new-executive-board-confirmed/ |access-date=30 October 2017 |archive-date=22 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180622205706/http://www.wbsc.org/gambian-female-sports-leaderioc-member-beatrice-allen-appointed-vice-president-of-wbsc-as-new-executive-board-confirmed/ |url-status=dead }}</ref>
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haifi Beatrice Allen a ranar 8 ga Watan Agusta 1950. Allen ya kammala karatun digiri tare da digiri na fasaha a ci gaban kasa da kasa kuma ya sami digiri na gaba a ci gaban jinsi da aiwatar da aikin jinsi. <ref name="olympic">{{Cite web |title=Mrs Beatrice Allen |url=https://www.olympic.org/mrs-beatrice-allen |access-date=28 September 2017 |website=Olympic.org}}</ref>
== Sana'a ==
Allen ta fara aikinta a shirin raya ci gaban Majalisar Dinkin Duniya a shekarar 1974. A shekarar 1990, an nada ta a matsayin jami’ar UNDP kuma ta ci gaba da rike mukaminta har zuwa 2002. Tun daga shekara ta 2006, an nada Allen mamba a kwamitin Olympics na duniya . A lokacin da take a IOC, ta kasance memba na kwamitocin IOC da yawa ciki har da Hukumar Mata da Wasanni da kuma shirya wasannin Olympics na bazara na 2016 . <ref name="olympic"/>
A watan Yunin 2009, an zaɓi Allen a matsayin mataimakin shugaban kwamitin Olympics na Gambia . Bayan watanni a cikin Nuwamba 2009, an nada Allen a matsayin shugaban rikon kwarya bayan da aka kama shugaban GNOC Lang Tombong Tamba . <ref>{{Cite web |last=Mackay |first=Duncan |title=Gambian Olympic President sentenced to death |url=https://www.insidethegames.biz/articles/10323/gambian-olympic-president-sentenced-to-death |access-date=28 September 2017 |website=Inside the Games}}</ref> Kafin zaben maye gurbin Tamba, an tuhume ta da laifin sata a shekarar 2011 kuma ba a same ta da laifi ba.
A cikin shekara ta 2012, Allen ya ba da lambobin yabo a gasar Olympics ta bazara ta 2012 ga waɗanda suka yi nasara a gasar tseren mita 400 na mata . Bayan sake zaɓe ta zuwa IOC a shekarar 2014, Allen an zaɓi shi a cikin kwamitocin IOC daban-daban da suka haɗa da Ilimin Olympics da Mata a Wasanni. Sauran wuraren wasanni da Allen ya yi wa Gambiya sun haɗa da shugaban [[Gambia Softball Association|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Gambiya]] da kuma shugabar gasar Olympics ta musamman .
== Kyaututtuka da karramawa ==
Allen ta sami lambar yabo ta nasarar rayuwa ta [[Sports Journalists Association of The Gambia|Ƙungiyar 'Yan Jaridun Wasanni ta Gambiya]] a 2012 saboda rawar da ta taka a wasanni na Gambia.
== Nassoshi ==
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haifaffun 1950]]
gnja70umed8t73nk5pnap9yykr6987p
971679
971678
2026-10-26T00:05:21Z
Usman saadu
46863
971679
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:2020-01-20 Medals Ceremonies St. Moritz (2020 Winter Youth Olympics) by Sandro Halank–093.jpg|thumb|hoton betrice]]
{{Infobox person|pronunciation=|name=Beatrice Allen|image=2020-01-20 Medals Ceremonies St. Moritz (2020 Winter Youth Olympics) by Sandro Halank–093.jpg|caption=Allen at the [[2020 Winter Youth Olympics]]|birth_name=|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1950|08|08}}|birth_place=|death_date=<!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} -->|death_place=|death_cause=|resting_place=|resting_place_coordinates=|citizenship=|nationality=[[Gambia]]n|party=|otherparty=<!--For additional political affiliations-->|height=<!-- "X cm", "X m" or "X ft Y in" plus optional reference (conversions are automatic) -->|spouse=|partner=<!--For those with a domestic partner and not married-->|relations=|children=|parents=<!-- overrides mother and father parameters -->|mother=<!-- may be used (optionally with father parameter) in place of parents parameter (displays "Parent(s)" as label) -->|father=<!-- may be used (optionally with mother parameter) in place of parents parameter (displays "Parent(s)" as label) -->|relatives=|residence=|education=|alma_mater=|occupation=|profession=|office=Vice President of the [[Gambia National Olympic Committee]]|term_start=June 2009|term_end=}}'''Beatrice Allen''' An haife ta 8 ga watan [[Agusta]] a shekarar 1950 ita ce mataimakiyar shugaban kwamitin wasannin Olympics na Gambia tun daga shekarar 2009 kuma memba a kwamitin Olympics na kasa da kasa wanda ya fara a 2006. Ta yi aiki a matsayin mataimakiyar shugabar Hukumar Kwallon Kafa ta Duniya (WBSC), ɗaya daga cikin manyan ƙungiyoyin wasanni na duniya, tun daga Shekara ta 2017.<ref name="Beatrice Allen">{{Cite web |title=Gambian female sports leader/IOC member Beatrice Allen appointed Vice President of WBSC |url=http://www.wbsc.org/gambian-female-sports-leaderioc-member-beatrice-allen-appointed-vice-president-of-wbsc-as-new-executive-board-confirmed/ |access-date=30 October 2017 |archive-date=22 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180622205706/http://www.wbsc.org/gambian-female-sports-leaderioc-member-beatrice-allen-appointed-vice-president-of-wbsc-as-new-executive-board-confirmed/ |url-status=dead }}</ref>
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haifi Beatrice Allen a ranar 8 ga Watan Agusta 1950. Allen ya kammala karatun digiri tare da digiri na fasaha a ci gaban kasa da kasa kuma ya sami digiri na gaba a ci gaban jinsi da aiwatar da aikin jinsi. <ref name="olympic">{{Cite web |title=Mrs Beatrice Allen |url=https://www.olympic.org/mrs-beatrice-allen |access-date=28 September 2017 |website=Olympic.org}}</ref>
== Sana'a ==
Allen ta fara aikinta a shirin raya ci gaban Majalisar Dinkin Duniya a shekarar 1974. A shekarar 1990, an nada ta a matsayin jami’ar UNDP kuma ta ci gaba da rike mukaminta har zuwa 2002. Tun daga shekara ta 2006, an nada Allen mamba a kwamitin Olympics na duniya . A lokacin da take a IOC, ta kasance memba na kwamitocin IOC da yawa ciki har da Hukumar Mata da Wasanni da kuma shirya wasannin Olympics na bazara na 2016 . <ref name="olympic"/>
A watan Yunin 2009, an zaɓi Allen a matsayin mataimakin shugaban kwamitin Olympics na Gambia . Bayan watanni a cikin Nuwamba 2009, an nada Allen a matsayin shugaban rikon kwarya bayan da aka kama shugaban GNOC Lang Tombong Tamba . <ref>{{Cite web |last=Mackay |first=Duncan |title=Gambian Olympic President sentenced to death |url=https://www.insidethegames.biz/articles/10323/gambian-olympic-president-sentenced-to-death |access-date=28 September 2017 |website=Inside the Games}}</ref> Kafin zaben maye gurbin Tamba, an tuhume ta da laifin sata a shekarar 2011 kuma ba a same ta da laifi ba.
A cikin shekara ta 2012, Allen ya ba da lambobin yabo a gasar Olympics ta bazara ta 2012 ga waɗanda suka yi nasara a gasar tseren mita 400 na mata . Bayan sake zaɓe ta zuwa IOC a shekarar 2014, Allen an zaɓi shi a cikin kwamitocin IOC daban-daban da suka haɗa da Ilimin Olympics da Mata a Wasanni. Sauran wuraren wasanni da Allen ya yi wa Gambiya sun haɗa da shugaban [[Gambia Softball Association|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Gambiya]] da kuma shugabar gasar Olympics ta musamman .
== Kyaututtuka da karramawa ==
Allen ta sami lambar yabo ta nasarar rayuwa ta [[Sports Journalists Association of The Gambia|Ƙungiyar 'Yan Jaridun Wasanni ta Gambiya]] a 2012 saboda rawar da ta taka a wasanni na Gambia.
== Nassoshi ==
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haifaffun 1950]]
fdhrnk1t968eepxkmrfrdkigazxgt67
971680
971679
2026-10-26T00:06:16Z
Usman saadu
46863
971680
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:2020-01-20 Medals Ceremonies St. Moritz (2020 Winter Youth Olympics) by Sandro Halank–093.jpg|thumb|hoton betrice]]
{{Infobox person|pronunciation=|name=Beatrice Allen|image=2020-01-20 Medals Ceremonies St. Moritz (2020 Winter Youth Olympics) by Sandro Halank–093.jpg|caption=Allen at the [[2020 Winter Youth Olympics]]|birth_name=|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1950|08|08}}|birth_place=|death_date=<!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} -->|death_place=|death_cause=|resting_place=|resting_place_coordinates=|citizenship=|nationality=[[Gambia]]n|party=|otherparty=<!--For additional political affiliations-->|height=<!-- "X cm", "X m" or "X ft Y in" plus optional reference (conversions are automatic) -->|spouse=|partner=<!--For those with a domestic partner and not married-->|relations=|children=|parents=<!-- overrides mother and father parameters -->|mother=<!-- may be used (optionally with father parameter) in place of parents parameter (displays "Parent(s)" as label) -->|father=<!-- may be used (optionally with mother parameter) in place of parents parameter (displays "Parent(s)" as label) -->|relatives=|residence=|education=|alma_mater=|occupation=|profession=|office=Vice President of the [[Gambia National Olympic Committee]]|term_start=June 2009|term_end=}}'''Beatrice Allen''' An haife ta 8 ga watan [[Agusta]] a shekarar 1950 ita ce mataimakiyar shugaban kwamitin wasannin Olympics na Gambia tun daga shekarar 2009 kuma memba a kwamitin Olympics na kasa da kasa wanda ya fara a 2006. Ta yi aiki a matsayin mataimakiyar shugabar Hukumar Kwallon Kafa ta Duniya (WBSC), ɗaya daga cikin manyan ƙungiyoyin wasanni na duniya, tun daga Shekara ta 2017.<ref name="Beatrice Allen">{{Cite web |title=Gambian female sports leader/IOC member Beatrice Allen appointed Vice President of WBSC |url=http://www.wbsc.org/gambian-female-sports-leaderioc-member-beatrice-allen-appointed-vice-president-of-wbsc-as-new-executive-board-confirmed/ |access-date=30 October 2017 |archive-date=22 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180622205706/http://www.wbsc.org/gambian-female-sports-leaderioc-member-beatrice-allen-appointed-vice-president-of-wbsc-as-new-executive-board-confirmed/ |url-status=dead }}</ref>
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haifi Beatrice Allen a ranar 8 ga Watan Agusta 1950. Allen ya kammala karatun digiri tare da digiri na fasaha a ci gaban kasa da kasa kuma ya sami digiri na gaba a ci gaban jinsi da aiwatar da aikin jinsi. <ref name="olympic">{{Cite web |title=Mrs Beatrice Allen |url=https://www.olympic.org/mrs-beatrice-allen |access-date=28 September 2017 |website=Olympic.org}}</ref>
== Sana'a ==
Allen ta fara aikinta a shirin raya ci gaban Majalisar Dinkin Duniya a shekarar 1974. A shekarar 1990, an nada ta a matsayin jami’ar UNDP kuma ta ci gaba da rike mukaminta har zuwa 2002. Tun daga shekara ta 2006, an nada Allen mamba a kwamitin Olympics na duniya . A lokacin da take a IOC, ta kasance memba na kwamitocin IOC da yawa ciki har da Hukumar Mata da Wasanni da kuma shirya wasannin Olympics na bazara na shekarar 2016 . <ref name="olympic"/>
A watan Yunin shekarar 2009, an zaɓi Allen a matsayin mataimakin shugaban kwamitin Olympics na Gambia . Bayan watanni a cikin Nuwamba 2009, an nada Allen a matsayin shugaban rikon kwarya bayan da aka kama shugaban GNOC Lang Tombong Tamba . <ref>{{Cite web |last=Mackay |first=Duncan |title=Gambian Olympic President sentenced to death |url=https://www.insidethegames.biz/articles/10323/gambian-olympic-president-sentenced-to-death |access-date=28 September 2017 |website=Inside the Games}}</ref> Kafin zaben maye gurbin Tamba, an tuhume ta da laifin sata a shekarar 2011 kuma ba a same ta da laifi ba.
A cikin shekara ta 2012, Allen ya ba da lambobin yabo a gasar Olympics ta bazara ta 2012 ga waɗanda suka yi nasara a gasar tseren mita 400 na mata . Bayan sake zaɓe ta zuwa IOC a shekarar 2014, Allen an zaɓi shi a cikin kwamitocin IOC daban-daban da suka haɗa da Ilimin Olympics da Mata a Wasanni. Sauran wuraren wasanni da Allen ya yi wa Gambiya sun haɗa da shugaban [[Gambia Softball Association|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Gambiya]] da kuma shugabar gasar Olympics ta musamman .
== Kyaututtuka da karramawa ==
Allen ta sami lambar yabo ta nasarar rayuwa ta [[Sports Journalists Association of The Gambia|Ƙungiyar 'Yan Jaridun Wasanni ta Gambiya]] a 2012 saboda rawar da ta taka a wasanni na Gambia.
== Nassoshi ==
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haifaffun 1950]]
t345ezvfzrykps2m6ub672xutpupxlz
Kgalebane Mohlakoana
0
75872
971664
906209
2026-10-25T22:33:50Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971664
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kgalebane Montebatsi Lydia Mohlakoana''' (an haife ta a ranar 10 ga Disamba 1993) ' [[Ɗan ƙwallo|Yar wasan ƙwallon ƙafa ce]] ta Afirka ta Kudu wacce ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] a ƙungiyar LINAFF TP Mazembe da kuma ƙungiyar ƙasa ta Afirka ta Kudu .
== Aikin kulob ==
=== Celtics na Bloemfontein ===
Mohlakoana ta buga wa Bloemfontein Celtic Ladies wasa a gasar Sasol League inda ta lashe gasar lardin tsawon shekaru hudu a jere tun daga shekarar 2015 kafin a ci gaba da daukar nauyinta zuwa sabuwar [[Ƙungiyar Ƙwallon ƙafa ta SAFA ta Afirka ta Kudu|gasar mata ta SAFA]] a shekarar 2019 inda ta kare a matsayi na uku a kakar wasa ta farko. <ref>{{Cite web |title=Goals galore on day two of the Sasol league national championships |url=http://www.africansportsmonthly.com/1/post/2014/12/goals-galore-on-day-two-of-the-sasol-league-national-championships.html |access-date=2026-02-05 |website=AFRICAN SPORTS MONTHLY |language=en }}{{Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Ta kasance wacce ta fi kowa zura kwallaye a gasar cin kofin kasa ta Sasol League ta 2017 da 2018. <ref>{{Cite web |last=user |date=2017-12-09 |title=Celtic defend their Sasol League National Championship title |url=https://safa.ptsportsuite.com/news/celtic-defend-sasol-league-national-championship-title/ |access-date=2026-02-05 |website=South African Football Association |language=en-US |archive-url=https://web.archive.org/web/20260701101619/https://safa.ptsportsuite.com/news/celtic-defend-sasol-league-national-championship-title/ |archive-date=2026-07-01 |url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web |last=AltronDev |date=2018-12-10 |title=Debutants TUT Ladies crowned 2018 Sasol League National Champions |url=https://www.sasolinsport.co.za/debutants-tut-ladies-crowned-2018-sasol-league-national-champions/ |access-date=2026-02-05 |website=Sasol In Sport |language=en-US}}</ref>
=== TP Mazembe ===
A shekarar 2024 ta shiga ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta mata ta Congo TP Mazembe kuma ta lashe gasar zakarun mata ta CAF ta 2024 tare da ƙungiyar. <ref>{{Cite web |date=2024-09-03 |title=SA-born midfielder to face compatriots in the CAF Women’s CL {{!}} soccer |url=https://www.sabcsport.com/soccer/news/tp-mazembe-s-sa-born-midfielder-can-t-wait-to-face-compatriots-in-the-caf-women-s-champions-league |access-date=2024-10-15 |website=SABC |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Shelat |first=Neel |title=TP Mazembe Shock Hosts To Win The 2024 CAF Women’s Champions League |url=https://www.forbes.com/sites/neelshelat/2024/11/23/tp-mazembe-shock-hosts-to-win-the-2024-caf-womens-champions-league/ |access-date=2024-11-23 |website=Forbes |language=en}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Mohlakoana ta fafata a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta mata ta Afirka ta Kudu a [[Kofin Kasashen Afirka na Mata na 2018|gasar cin kofin ƙasashen Afirka ta mata ta 2018]], inda ta buga wasa ɗaya. <ref name="Soccerway">{{Cite web |title=K. Mohlakoana |url=https://women.soccerway.com/players/kgaelebane-mohlakoana/533549/ |access-date=16 June 2019 |website=Soccerway |publisher=Perform Group}}</ref>
=== Manufofin ƙasa da ƙasa ===
{| class="wikitable"
!A'a.
! Kwanan wata
! Wuri
! Abokin hamayya
! Ci
! Sakamako
! Gasar
|-
| 1.
| 22 Oktoba 2025
| Stade des Martyrs, [[Kinshasa]], [[Jamhuriyar Dimokuraɗiyyar Kwango|Jamhuriyar Demokradiyyar Kongo]]
|{{Fbw|DRC}}
| align="center" | '''1''' – 0
| align="center" | 1–1
| Gasar cin kofin nahiyar Afirka ta mata ta 2026
|}
'''Celtics na Bloemfontein'''
* [[Ƙungiyar Ƙwallon ƙafa ta SAFA ta Afirka ta Kudu|Gasar mata ta SAFA]] ta uku: 2019-20
* Gasar Cin Kofin Ƙasa ta Sasol League : 2016, 2017
* Ƙungiyar Mata ta Jihar Sasol ta ' Yanci: 2015, 2016, 2017, 2018
'''TP Mazembe'''
* Gasar Zakarun Mata ta CAF : 2024, ta uku: 2025
'''Kai da kai'''
* Wanda Ya Fi Kowa Yawan Jefa Kwallaye A Gasar Cin Kofin Kasa Ta Sasol League Ta 2017
* Wanda Ya Fi Kowa Yawan Jefa Kwallaye A Gasar Cin Kofin Kasa Ta Sasol League Ta 2018
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
4b4ethgwvdxdmu5wv3wvy0bwd0ncrlh
Kwalejin Ilimi, Ekiadolor
0
79574
971758
807501
2026-10-26T06:02:48Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971758
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Kwalejin Ilimi, Ekiadolor''' tsohuwar Kwalejin ilimi ce ta gwamnati da ke cikin [[Edo|Jihar Edo]], Kudancin [[Najeriya]] . <ref>{{Cite web |date=2021-12-15 |title=Former Workers Of Defunct College Of Education, Ekiadolor, Plead For Mercy |url=https://www.itvradiong.com/all-news/former-workers-of-defunct-college-of-education-ekiadolor-plead-for-mercy/ |access-date=2022-08-09 |website=Independent Television/Radio |language=en |archive-date=2022-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220809125709/https://www.itvradiong.com/all-news/former-workers-of-defunct-college-of-education-ekiadolor-plead-for-mercy/ |url-status=dead }}</ref> An kafa Cibiyar ne a cikin 1980 a ƙarƙashin gwamnatin Farfesa [[Ambrose Folorunsho Alli]] na tsohuwar [[Yankin Yamma ta Tsakiya, Najeriya|Jihar Bendel]].<ref>{{Cite web |title=College of Education, Ekiadolo |url=https://nigeriaschoolinfo.com/schools/college-of-education-ekiadolo |access-date=2021-06-18 |website=nigeriaschoolinfo.com |language=en |archive-date=2021-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202211/https://nigeriaschoolinfo.com/schools/college-of-education-ekiadolo |url-status=dead }}</ref> Kwalejin na ɗaya daga cikin cibiyoyin da gwamnati ta amince da su a Najeriya. Cibiyar ta yi aiki a matsayin Cibiyar Horar da Malaman Makaranta a Najeriya. Kwalejin Ilimi tana ba da takaddun shaida na kasa a Ilimi (NCE) ga masu kammala karatunta.<ref>{{Cite web |title=College of Education, Ekiadolor-Benin coeeki{{!}} School Fees, Courses & Admission info |url=https://universitycompass.com/africa/Nigeria/colleges/College-of-Education-Ekiadolor-Benin.php |access-date=2021-06-28 |website=universitycompass.com}}</ref> NCE wajibi ne ga waɗanda suke so su yi aiki a matsayin malami a makarantar Najeriya.<ref>{{Cite web |last=Ladipo |first=Francis |date=2017-10-11 |title=Everything you need to ✔know about the meaning of NCE in Nigeria |url=https://www.legit.ng/1129701-full-meaning-nce-nigeria-top-facts-it.html |access-date=2022-08-15 |website=Legit.ng - Nigeria news. |language=en}}</ref> Kwalejin na ɗaya daga cikin kwalejoji uku a Jihar Edo, tare da sauran biyu sune Kwalejin Ilimi, Igueben da [[Kwalejin Aikin Noma, Iguoriakhi|Kwalejin Aikin Gona, Iguoriakhi]] .
== Kwalejin Upgrade da Tayo Akpata Jami'ar Ilimi ==
A cikin 2015, Gwamnan Jihar Edo na lokacin, Comrade Adams A. Oshiomhole, ya rufe Kwalejin Ilimi, Ekiadolor, tare da shirye-shiryen inganta kwalejin zuwa Jami'ar Ilimi. An ba da shawarar cewa za a inganta Kwalejin Ilimi zuwa Jami'ar Ilimi ta Tayo Akpata, Ekiadolor.<ref>{{Cite web|last=philip|title=FG to establish new Federal College of Education in Edo State {{!}} AIT LIVE|url=https://ait.live/fg-to-establish-new-federal-college-of-education-in-edo-state/|access-date=2021-06-18|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2019-08-19|title=Trouble brews in Edo over college’s upgrade to Tayo Akpata University|url=https://www.thepointng.com/trouble-brews-in-edo-over-colleges-upgrade-to-tayo-akpata-university/|access-date=2021-06-18|website=The Point|language=en-GB}}</ref> Koyaya, shirin bai taɓa faruwa ba. Wannan ya haifar da jerin zanga-zangar da 'yan asalin Ekiadolor da al'ummomin makwabta suka yi don maido da ma'aikatar zuwa asalin ta a matsayin Kwalejin Ilimi.<ref>{{Cite web|date=2019-05-27|title=Closed Edo College of Education opens September|url=https://thenationonlineng.net/closed-edo-college-of-education-opens-september/|access-date=2021-06-18|website=Latest Nigeria News, Nigerian Newspapers, Politics|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2016-10-24|title=Lecturers protest against government’s order to re-apply for employment|url=https://guardian.ng/news/lecturers-protest-against-governments-order-to-re-apply-for-employment/|access-date=2021-06-18|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624201113/https://guardian.ng/news/lecturers-protest-against-governments-order-to-re-apply-for-employment/|url-status=dead}}</ref>
== Kafa Kwalejin Ilimi ta Tarayya, Ekiadolor ==
A cikin 2020, [[Gwamnatin Tarayyar Najeriya|Gwamnatin Tarayya ta Najeriya]], ta hanyar Ministan Ilimi, ta ba da sanarwar shirye-shiryen kafa sabbin Kwalejin Ilimi na Tarayya guda shida a Najeriya. Ɗaya daga cikin Kwalejin Ilimi na Tarayya guda shida an kafa ta amfani da kayan aikin Jami'ar Ilimi ta Tayo Akpata a Ekiadolor . <ref>{{Cite web |last=Imuetinyan |first=Funmilayo |date=2020-05-14 |title=New Federal College of Education, Ekiadolor'll boost training of TVET teachers, says Obaseki |url=https://fmic.gov.ng/new-federal-college-of-education-ekiadolorll-boost-training-of-tvet-teachers-says-obaseki/ |access-date=2021-06-18 |website=Federal Ministry of Information and Culture |language=en-US |archive-url=https://web.archive.org/web/20210624201652/https://fmic.gov.ng/new-federal-college-of-education-ekiadolorll-boost-training-of-tvet-teachers-says-obaseki/ |archive-date=2021-06-24 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-05-13 |title=Edo Gets New Federal College of Education |url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2020/05/13/edo-gets-new-federal-college-of-education/ |access-date=2021-06-18 |website=THISDAYLIVE |language=en-US}}</ref>
== Manazarta ==
4kn97b6269jv3ik1ri6b1tpxqmcwyic
Olubukola Babalola
0
84767
971482
643789
2026-10-25T18:24:53Z
Salma Raddah
45959
971482
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Olubukola Babalola''' 'yar Najeriya ce kuma 'yar Afirka ta Kudu farfesa a fannin aikin gona kuma memba na Kwalejin Kimiyya ta Afirka.<ref>{{Cite web |title=Prof Olubukola Babalola {{!}} The AAS |url=https://old.aasciences.africa/fellow/prof-olubukola-babalola |access-date=2024-02-07 |website=old.aasciences.africa |archive-date=2024-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240207141224/https://old.aasciences.africa/fellow/prof-olubukola-babalola |url-status=dead }}</ref>
==Aiki==
Ta fara aikinta ne da International Institute of Tropical Agriculture (Nigeria), ICIPE (Kenya). Daga baya ta koma Jami'ar North-West University, [[Afirka ta Kudu]].<ref>{{Cite web |title=Prof. Olubukola Babalola |url=http://worldscienceforum.org/participants/babalola-olubukola-39157 |access-date=2024-02-07 |website=World Science Forum |archive-date=2024-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240207141227/https://worldscienceforum.org/participants/babalola-olubukola-39157 |url-status=dead }}</ref>
==Membanci da fellowship==
Olubukola ta zama fellow na Cibiyar Kimiyya ta Duniya da Cibiyar Kimiyya ta Afirka a 2021.<ref>{{Cite web |last=Sciences (TWAS) |first=The World Academy of |title=Babalola, Olubukola Oluranti |url=https://twas.org/directory/babalola-olubukola-oluranti |access-date=2024-02-07 |website=TWAS |language=en}}</ref>
==Wallafe-Wallafe==
* Olanrewaju OS, Oyatomi OA, '''Babalola OO''', Abberton M (2022) Breeding potentials of Bambara groundnut for food and nutrition security in the face of climate change. Frontiers in Plant Science. 12:798993 Frontiers Media<ref>{{Cite journal |last1=Olanrewaju |first1=Oluwaseyi Samuel |last2=Oyatomi |first2=Olaniyi |last3=Babalola |first3=Olubukola Oluranti |last4=Abberton |first4=Michael |date=2022-01-05 |title=Breeding Potentials of Bambara Groundnut for Food and Nutrition Security in the Face of Climate Change |journal=Frontiers in Plant Science |language=English |volume=12 |pages=798993 |doi=10.3389/fpls.2021.798993 |doi-access=free |issn=1664-462X |pmc=8768941 |pmid=35069656}}</ref>
* Fadiji AE, '''Babalola OO'''<sup>*</sup>, Santoyo G, Perazzolli M (2022) The potential role of microbial biostimulants in the amelioration of climate change associated abiotic stresses on crops. Frontiers in Microbiology 12:829099 Frontiers<ref>{{Cite journal |last1=Fadiji |first1=Ayomide Emmanuel |last2=Babalola |first2=Olubukola Oluranti |last3=Santoyo |first3=Gustavo |last4=Perazzolli |first4=Michele |date=2022 |title=The Potential Role of Microbial Biostimulants in the Amelioration of Climate Change-Associated Abiotic Stresses on Crops |journal=Frontiers in Microbiology |volume=12 |doi=10.3389/fmicb.2021.829099 |doi-access=free |issn=1664-302X |pmc=8795815 |pmid=35095828}}</ref>
* Mamphogoro TP''',''' Kamutando CN, Maboko MM, '''Babalola OO''', and Aiyegoro OA (2022) Whole-Genome Sequence of Paenibacillus polymyxa strain SRT9.1, a Promising Plant Growth - Promoting Bacterium. Microbiology Resource Announcements 11:1. American Society for Microbiology.<ref>{{Cite journal |last1=Mamphogoro |first1=Tshifhiwa P. |last2=Kamutando |first2=Casper N. |last3=Maboko |first3=Martin M. |last4=Babalola |first4=Olubukola O. |last5=Aiyegoro |first5=Olayinka A. |date=2022-01-20 |editor-last=Stewart |editor-first=Frank J. |title=Whole-Genome Sequence of Paenibacillus polymyxa Strain SRT9.1, a Promising Plant Growth-Promoting Bacterium |journal=Microbiology Resource Announcements |language=en |volume=11 |issue=1 |pages=e0109721 |doi=10.1128/mra.01097-21 |issn=2576-098X |pmc=8772588 |pmid=35049350}}</ref>
== References ==
{{reflist}}
{{Authority control}}
[[category:Rayayyun Mutane]]
[[category:maluman Najeriya]]
5s9mwcj3wwc9hu18us1dl607p5npnrk
Juliana Lima
0
85497
971446
917944
2026-10-25T15:48:10Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971446
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="background-color:#efefef" |<span class="fn">Juliana Lima</span>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |An haife shi
| class="infobox-data" |Juliana de Lima Carneiro <span style="display:none">(<span class="bday">1982-03-15</span>)</span> Maris 15, 1982 (<span class="noprint ForceAgeToShow"> (shekaru 42) </span>) [[Belo Horizonte, Brazil]]<br /><br />
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Sauran sunaye
| class="infobox-data nickname" |Ju Thai <ref name="UFCP"><cite class="citation news cs1"><span class="cx-segment" data-segmentid="426">[http://www.ufc.com/fighter/Juliana-Lima "UFC Profile"]. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="427">''UFC''<span class="reference-accessdate">. </span></span><span class="cx-segment" data-segmentid="428"><span class="reference-accessdate">Retrieved <span class="nowrap">2014-11-06</span></span>.</span></cite></ref>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Tsawon
| class="infobox-data" |5 ft 5 in (1.65 m) <ref name="statsUFC187"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1">[http://www.ufc.com/event/UFC187/printFightCard "Fight Card - UFC 187 Johnson vs. Cormier"]. </cite></ref>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Nauyin nauyi
| class="infobox-data" |116 lb (53 kg; 8.3 st)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Rarraba
| class="infobox-data" |[[Strawweight (MMA)|Nauyin nauyi]]<ref><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation news cs1">[http://mmajunkie.com/2014/11/juliana-lima-on-ufc-debut-additional-weight-cutting-time-made-matters-worse "Juliana Lima on UFC debut: Additional weight-cutting time made matters worse"]. </cite></ref>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Zuwa
| class="infobox-data" |70 a cikin (178 cm)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Kungiyar
| class="infobox-data org" |Kungiyar Gracie Barra BHDraculino<br />
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Matsayi
| class="infobox-data" |Black belt a cikin [[Brazilian jiu-jitsu]] a karkashin [[Vinicius Magalhães (Draculino)|Vinicius Magalhães]] <ref><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1" id="CITEREFKitt_Canaria2019">Kitt Canaria (November 23, 2019). </cite></ref>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Shekaru masu aiki
| class="infobox-data" |2010-yanzu
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#efefef" |Rubuce-rubucen zane-zane
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="font-weight: normal" |'''Jimillar'''
| class="infobox-data" |15
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="font-weight: normal" |'''Nasara'''
| class="infobox-data" |9
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="font-weight: normal" |Ta hanyar buga kwallo
| class="infobox-data" |2
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="font-weight: normal" |Ta hanyar yanke shawara
| class="infobox-data" |7
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="font-weight: normal" |'''Rashin'''
| class="infobox-data" |6
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="font-weight: normal" |Ta hanyar miƙa wuya
| class="infobox-data" |1
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="font-weight: normal" |Ta hanyar yanke shawara
| class="infobox-data" |5
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |[[Sherdog]].com/fightfinder/fightfinder.asp?fighterID=73710" rel="mw:ExtLink nofollow">Rubuce-rubucen zane-zane daga Sherdog
|}
'''Juliana de Lima Carneiro''' (an haife ta a ranar 15 ga watan Maris, shekara ta 1982) <ref>{{Cite web |url=http://boxing.nv.gov/uploadedFiles/boxingnvgov/content/results/2017_Results/07-07-17MMA.pdf |title=Mixed martial arts show results Date: July 7, 2017 |access-date=September 29, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231003122709/https://boxing.nv.gov/uploadedFiles/boxingnvgov/content/results/2017_Results/07-07-17MMA.pdf |archive-date=October 3, 2023 |url-status=dead}}</ref> 'yar wasan Jiu-Jitsu ce ta kasar Brazil kuma mai zane-zane. Ta yi gwagwarmaya don Gasar Gwagwarmayar Ultimate (UFC) da Gasar Gwarmayar Invicta . <ref name="UFCP" />
== Ayyukan zane-zane na mixed ==
=== Farkon aiki ===
Lima ta fara sana'ar MMA a shekarar 2010 a kasar Brazil. A cikin shekaru uku na farko na aikinta, ba a ci ta ba tare da rikodin nasarori 5 ba kuma babu asarar. Ta kuma taka rawar gani a gasar Muay Thai da jiu-jitsu. <ref name="UFCP"/>
=== Invicta FC ===
A watan Afrilu na shekara ta 2013, Lima ta yi gwagwarmayarta ta farko a Amurka yayin da ta fuskanci Katja Kankaanpää a Invicta FC 5. Ta sha wahala a karo na farko na aikinta, ta rasa yakin ta hanyar yanke shawara ɗaya.
=== Gasar Gwagwarmaya ta Ƙarshe ===
A watan Disamba na shekara ta 2013, an ba da sanarwar cewa an zaɓi Lima don bayyana a matsayin mai hamayya a kan The Ultimate Fighter: A Champion Will Be Crowned . <ref>{{Cite web |date=December 11, 2013 |title='TUF 20' will feature all-women's cast; crown first UFC strawweight champion |url=http://www.mmafighting.com/2013/12/11/5202056/tuf-20-will-feature-all-womens-cast-crown-first-ufc-strawweight |access-date=May 2, 2014 |publisher=MMAfighting.com}}</ref>Koyaya, an cire ta daga simintin saboda ba ta iya magana da Turanci kuma a maimakon haka ta sami kwangila kai tsaye tare da UFC.<ref name="TUF20auditions">{{Cite web |date=April 28, 2014 |title=TUF 20 Tryouts: 36 women vying for 8 spots, Claudia Gadelha and Juliana Lima officially out |url=http://www.bloodyelbow.com/2014/4/28/5662594/tuf-20-36-women-vying-eight-8-spots-claudia-gadelha-and-juliana-lima-out-tryouts/in/5426845 |access-date=May 2, 2014 |publisher=bloodyelbow.com |archive-date=May 3, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140503084252/http://www.bloodyelbow.com/2014/4/28/5662594/tuf-20-36-women-vying-eight-8-spots-claudia-gadelha-and-juliana-lima-out-tryouts/in/5426845 |url-status=dead }}</ref>
Lima ta fara buga gasar Ultimate Fighting Championship (UFC) a watan Yulin 2014 a kan Joanna Jędrzejczyk a UFC a kan Fox 12. Ta rasa yakin ta hanyar yanke shawara ɗaya.
A gwagwarmayarta ta biyu tare da gabatarwa, Lima ta fuskanci Nina Ansaroff a UFC Fight Night 58 a ranar 8 ga Nuwamba, 2014. Ta lashe yakin ta hanyar yanke shawara ɗaya.
Lima ta shirya ta yi yaƙi da [[Jessica Penne]] a UFC Fight Night 67 a ranar 30 ga Mayu, 2015. <ref>{{Cite web |last=Cruz |first=Guilherme |date=15 March 2015 |title=Jessica Penne vs. Juliana Lima added to UFC Fight Night 67 in Brazil |url=http://www.mmafighting.com/2015/3/15/8190403/jessica-penne-vs-juliana-lima-slated-for-ufc-fight-night-67-in-brazil |access-date=6 April 2015 |website=www.mmafighting.com |publisher=MMA Fighting}}</ref> Koyaya, an cire Penne daga wannan gwagwarmaya don fafatawa da Gwarzon Mata na UFC na yanzu Joanna Jędrzejczyk a ranar 20 ga Yuni, 2015 a UFC Fight Night 69.<ref name="FN69">{{Cite web |last=Staff |date=2015-05-01 |title=Gustafsson out vs. Teixeira, Jedrzejczyk vs. Penne headlines UFC Fight Night 69 |url=http://mmajunkie.com/2015/05/alexander-gustafsson-out-vs-teixeira-jedrzejczyk-penne-headlines-ufc-fight-night-69 |access-date=2015-05-01 |publisher=mmajunkie.com}}</ref> Lima a maimakon haka ta fuskanci Ericka Almeida kuma ta lashe gasar ta hanyar yanke shawara ɗaya.
Lima ta shirya fuskantar sabuwar UFC Amanda Ribas a ranar 7 ga Yuli, 2017 a The Ultimate Fighter 25 Finale . Ribas, duk da haka, USADA ta nuna shi saboda yiwuwar keta doka da oda kuma an cire shi daga wasan. Lima a maimakon haka ta fuskanci maye gurbin Tecia Torres . Lima ta rasa yakin ta hanyar mika wuya a zagaye na biyu.
Lima ta fuskanci [[Randa Markos]] a ranar 27 ga Janairu, 2018 a UFC a kan Fox 27. <ref>{{Cite web |last=DNA |first=MMA |date=9 November 2017 |title=Randa Markos vecht tegen Juliana Lima tijdens UFC on FOX 27 in Charlotte |url=http://mmadna.nl/randa-markos-vecht-tegen-juliana-lima-tijdens-ufc-on-fox-27-in-charlotte/ |access-date=2017-11-10 |website=mmadna.nl |language=en-US}}</ref> Ta rasa yakin ta hanyar yanke shawara ɗaya.
=== Komawa zuwa Invicta ===
A watan Janairun 2019, Lima ta sanya hannu kan yarjejeniyar fada shida tare da Invicta Fighting Championships . Bayan dawowa, an sanar da ita don shiga gasar Invicta Phoenix Series ta dare daya a ranar 3 ga Mayu, 2019. A zagaye na farko Lima ta fuskanci Danielle Taylor, ta lashe zagaye daya ta hanyar yanke shawara. Ta ci gaba zuwa wasan kusa da na karshe, inda ta yi wasa da wanda ya lashe gasar Brianna van Buren . Ta rasa wasan ta hanyar yanke shawara ɗaya, kuma an kawar da ita daga gasar.<ref>{{Cite web |last=Sherdog.com |title=Brianna Van Buren Taps Kailin Curran, Claims Vacant Invicta Strawweight Championship |url=https://www.sherdog.com/news/news/Brianna-Van-Buren-Taps-Kailin-Curran-Claims-Vacant-Invicta-Strawweight-Championship-153913 |access-date=2019-07-18 |website=Sherdog}}</ref>
A ranar 9 ga Yuni, 2020, an ba da sanarwar cewa Lima za ta kasance mai ba da labari ga Invicta FC 40: Ducote vs. Lima da Emily Ducote a ranar 2 ga Yuli, 2020. <ref>{{Cite web |last=Josh Evanoff |date=June 9, 2020 |title=Invicta Returns: Emily Ducote vs. Juliana Lima Headline Invicta FC 40 |url=https://cagesidepress.com/2020/06/09/invicta-emily-ducote-vs-juliana-lima-headline-invicta-fc-40/ |publisher=cagesidepress.com}}</ref> Lima ta rasa wasan ta hanyar yanke shawara ɗaya.
=== Taura MMA ===
A ranar 26 ga watan Agusta, 2020, labarai sun bayyana cewa Lima ta sanya hannu kan kwangila tare da Taura MMA . <ref>{{Cite web |last=Raphael Marinho |date=August 26, 2020 |title=Taura MMA assina com mais duas lutadoras ex-UFC: Ju Thai e Kalindra Faria |url=https://globoesporte.globo.com/combate/noticia/taura-mma-assina-com-mais-duas-lutadoras-ex-ufc-ju-thai-e-kalindra-faria.ghtml |website=[[Grupo Globo]] |language=pt}}</ref>
== Rubuce-rubucen zane-zane ==
{{MMArecordbox|ko-wins=2|ko-losses=|dec-losses=5|sub-wins=0|sub-losses=1|dec-wins=7}}{{MMA record start}}
|-
|{{no2}}Loss
|align=center|10–7
|[[Emily Ducote]]
|Decision (unanimous)
|[[List of Invicta FC events#Invicta FC 40: Ducote vs. Lima|Invicta FC 40: Ducote vs. Lima]]
|{{dts|2020|July|2}}
|align=center|3
|align=center|5:00
|[[Kansas City, Kansas]], United States
|
|-
|{{no2}}Loss
|align=center|10–6
|[[Brianna van Buren]]
|Decision (unanimous)
| rowspan=2|[[List of Invicta FC events#Phoenix Series 1|Invicta Phoenix Series 1]]
| rowspan=2|{{dts|2019|May|3}}
|align=center|1
|align=center|5:00
| rowspan=2|[[Kansas City, Kansas]], United States
|{{Small|Invicta FC Strawweight Tournament Semifinal.}}
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|10–5
|[[Danielle Taylor (fighter)|Danielle Taylor]]
|Decision (split)
|align=center|1
|align=center|5:00
|{{Small|Invicta FC Strawweight Tournament Quarterfinal.}}
|-
|{{no2}}Loss
|align=center|9–5
|[[Randa Markos]]
|Decision (unanimous)
|[[UFC on Fox: Jacaré vs. Brunson 2]]
|{{dts|2018|January|27}}
|align=center|3
|align=center|5:00
|[[Charlotte, North Carolina]], United States
|
|-
|{{no2}}Loss
|align=center|9–4
|[[Tecia Torres]]
|Submission (rear-naked choke)
|[[The Ultimate Fighter: Redemption#The Ultimate Fighter 25 Finale|The Ultimate Fighter: Redemption Finale]]
|{{dts|2017|July|7}}
|align=center|2
|align=center|0:53
|[[Las Vegas, Nevada]], United States
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|9–3
|[[JJ Aldrich]]
|Decision (unanimous)
|[[UFC Fight Night: Lewis vs. Abdurakhimov]]
|{{dts|2016|December|9}}
|align=center|3
|align=center|5:00
|[[Albany, New York]], United States
|
|-
|{{no2}}Loss
|align=center|8–3
|[[Carla Esparza]]
|Decision (unanimous)
|[[UFC 197]]
|{{dts|2016|April|23}}
|align=center|3
|align=center|5:00
|[[Las Vegas, Nevada]], United States
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|8–2
|Ericka Almeida
|Decision (unanimous)
|[[UFC Fight Night: Condit vs. Alves]]
|{{dts|2015|May|30}}
|align=center|3
|align=center|5:00
|[[Goiânia]], Brazil
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|7–2
|[[Nina Ansaroff]]
|Decision (unanimous)
|[[UFC Fight Night: Shogun vs. Saint Preux]]
|{{dts|2014|November|08}}
|align=center|3
|align=center|5:00
|[[Uberlândia]], Brazil
|
|-
|{{no2}} Loss
|align=center|6–2
|[[Joanna Jędrzejczyk]]
|Decision (unanimous)
|[[UFC on Fox: Lawler vs. Brown]]
|{{dts|2014|July|26}}
|align=center|3
|align=center|5:00
|[[San Jose, California]], United States
|{{Small|Catchweight (116.5 lbs) bout; Lima missed weight.}}
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|6–1
|Liliani Trolezi
|TKO (punches)
|Brasil Fight 7: Minas Gerais vs. Federal District
|{{dts|2013|October|11}}
|align=center|1
|align=center|1:08
|[[Divinópolis]], Brazil
|{{Small|Flyweight bout.}}
|-
|{{no2}}Loss
|align=center|5–1
|[[Katja Kankaanpää]]
|Decision (unanimous)
|[[Invicta FC events#Invicta FC 5: Penne vs. Waterson|Invicta FC 5: Penne vs. Waterson]]
|{{dts|2013|April|05}}
|align=center|3
|align=center|5:00
|[[Kansas City, Missouri]], United States
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|5–0
|Aline Nery
|Decision (unanimous)
|Brasil Fight 6: Brazil vs. USA
|{{dts|2012|September|21}}
|align=center|3
|align=center|5:00
|[[Belo Horizonte]], Brazil
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|4–0
|Patricia de Farias
|TKO (punches)
|Super Fight Lafaiete
|{{dts|2012|September|1}}
|align=center|1
|align=center|3:41
|[[São Paulo]], Brazil
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|3–0
|Kinberly Novaes
|Decision (unanimous)
|Brasil Fight 5: Back to Fight
|{{dts|2011|September|21}}
|align=center|3
|align=center|5:00
|[[Belo Horizonte]], Brazil
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|2–0
|[[Dayana Silva]]
|Decision (unanimous)
|Brasil Fight 4: The VIP Night
|{{dts|2011|April|09}}
|align=center|3
|align=center|5:00
|[[Nova Lima]], Brazil
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|1–0
|Aline Serio
|Decision (split)
|Brasil Fight 3: Minas Gerais vs. São Paulo
|{{dts|2010|November|27}}
|align=center|3
|align=center|5:00
|[[Belo Horizonte]], Brazil
|
{{End}}
== Dubi kuma ==
* Jerin mata masu zane-zane
== manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* Professional MMA record for Juliana LimadagaSherdog
* [https://invictafc.com/portfolio-item/juliana-lima/ Juliana Lima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241203014002/https://invictafc.com/portfolio-item/juliana-lima/ |date=2024-12-03 }} a Invicta FC
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1982]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
mfykbwvd31k1tex25ytciwsggjxf7u8
Joe Litchfield
0
85864
971356
786574
2026-10-25T12:10:53Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971356
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Joe Richard Litchfield''' (an haife shi a ranar 8 ga watan Yuli shekara ta 1998, ɗan wasan ruwa ne na Burtaniya . <ref>{{Cite web |title=Joe Litchfield excited to make Olympics history with brother Max |url=https://www.pontefractandcastlefordexpress.co.uk/sport/other-sport/joe-litchfield-excited-to-make-olympics-history-with-brother-max-3224357 |access-date=21 May 2021 |website=Pontefract and Castleford Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 May 2021 |title=Double trouble as Litchfield brothers get set for Tokyo 2020 Olympic Games |url=https://www.oxfordmail.co.uk/sport/worldcup2010/news/19275196.double-trouble-litchfield-brothers-get-set-tokyo-2020-olympic-games/ |access-date=21 May 2021 |website=Oxford Mail}}</ref> Ya lashe lambobin yabo na zinare a matsayin wani ɓangare na ƙungiyar Gasar Turai, da kuma lambar yabo ta tagulla ta ƙungiyar a Gidan Duniya. Yayansa babba Max Litchfield shi ma mai iyo ne kuma tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne, Peter Litchfield . <ref>{{Cite web |title=Joe Litchfield |url=https://www.teamgb.com/athlete/joe-litchfield/2L39MYhyQT6af8O2c2fTBs |access-date=9 April 2024 |website=Team GB}}</ref>
== Ayyuka ==
Ya taka rawar gani a tseren mita dari(100) na maza a gasar zakarun Turai ta shekarar 2020, a [[Budapest]], Hungary . <ref>{{Cite web |title=Men's 100 metre backstroke: Start list |url=http://budapest2020.microplustiming.com/export/NU_Budapest2021/NU/pdf/SWMM100MBA------------HEAT--------_51A1%201.0.pdf |access-date=21 May 2021 |website=Budapest 2000}}</ref> Ya lashe lambobin yabo na zinare guda biyu a matsayin wani ɓangare na tawagar, yana iyo a cikin zafi amma ba a wasan karshe ba, a cikin 4 × 200 m mixed freestyle da 4 × 100 m mixed medley. Ya kuma kasance daga cikin tawagar da ta lashe lambar yabo na azurfa a tseren mita 4 × 100 na maza.
A cikin Wasannin Olympics na bazara na shekarar 2020 da aka gudanar a Tokyo a shekarar 2021 saboda annobar COVID-19, <ref>{{Cite journal |last=Yashio |first=T. |last2=Murayama |first2=A. |last3=Kami |first3=M. |last4=Ozaki |first4=A. |last5=Tanimoto |first5=T. |last6=Rodriguez-Morales |first6=A. J. |date=2021 |title=COVID-19 infection during the Olympic and Paralympic Games Tokyo 2020 |journal=Travel Medicine and Infectious Disease |volume=44 |doi=10.1016/j.tmaid.2021.102205 |pmc=8590505 |pmid=34785374}}</ref> mai iyo ya fara wasan Olympics na farko. Litchfield ya kasance wani ɓangare na ƙungiyar maza ta 4x100m Freestyle Relay a Wasannin Olympics na bazara na shekarar 2020, kusan ya ɓace a cikin matsayi a wasan karshe. Kowane mutum, ya kuma yi gasa a cikin Medley na mutum 200m.<ref>{{Cite web |date=15 July 2021 |title=Joe Litchfield thanks parents and Doncaster Dartes for his success |url=https://www.swimming.org/sport/tokyo-2020-olympic-games-joe-litchfield/}}</ref><ref>{{Cite web |title=Joe Litchfield |url=https://www.britishswimming.org/athlete-swimming-profiles/british-swimming-profiles/joe-litchfield/ |access-date=2024-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007102105/https://www.britishswimming.org/athlete-swimming-profiles/british-swimming-profiles/joe-litchfield/ |archive-date=2024-10-07 |url-status=dead}}</ref>
A Gasar Cin Kofin Duniya ta shekarar 2022 da aka gudanar a Budapest, Litchfield ya lashe tagulla kamar yadda a cikin maza 4 × 200 mita freestyle relay.<ref>{{Cite web |date=23 June 2022 |title=Greenbank and relay boys deliver Worlds medal double |url=https://www.britishswimming.org/news/latest-swimming-news/greenbank-and-relay-boys-deliver-worlds-medal-double/ |website=British Swimming}}</ref>
Bayan ya lashe tseren mita dari 100 a gasar zakarun ruwa ta shekarar 2024 na Aquatics GB, Litchfield ya rufe matsayinsa a gasar Olympics ta shekarar 2024 don taron ragowa.<ref>{{Cite web |title=Speedo Aquatics GB Swimming Championships 2024 |url=https://results.swimming.org/swimming/results/2024/AquaticsGBChamps/ |access-date=9 April 2024 |website=Swimming.org}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1998]]
ryf1yidc2a9t7sy5sg5lsyl5y5f399u
Bauta a yankin Afrika
0
86662
971432
598311
2026-10-25T14:47:11Z
Andre Engels
71
Redirected page to [[Bautar da Mutane a Afrika]]
971432
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Bautar da Mutane a Afrika]]
cod419ff63sl8a68w73fyx77zbj7hem
Richat Structure
0
86670
971433
598309
2026-10-25T14:48:33Z
Andre Engels
71
Redirected page to [[Tsarin Richat]]
971433
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Tsarin Richat]]
fhbe9romak6vkn3ojn0u7lhtkqcrq1n
Kamfanin Kwalabe na Seven-Up
0
86786
971476
720626
2026-10-25T17:57:39Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971476
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kamfanin Kwalabe na Seven-Up''' kamfani ne na kera kayan shaye-shaye mai hedikwata a [[Lagos (jiha)|Legas]], [[Najeriya]]. A baya an nakalto hannun jarinsa a [[Kasuwar Hannun Jari ta Najeriya|kasuwar hada-hadar hannayen jari ta Najeriya]] amma bayan siyan fitattun hannayen jarin jama'a ta hannun jarin dangin wanda ya kafa, ya zama na sirri. Seven-Up Bottling Company Ltd na ɗaya daga cikin manyan kamfanonin kera kayayyaki a Najeriya, inda yake samar da kuma rarraba wasu abubuwan sha da al'ummar ƙasar ke so, kamar; Pepsi, 7Up, Mirinda, Teem, Mountain Dew, H2oH! , Lipton Ice Tea, Supa Komando Energy Drink da Aquafina premium ruwan sha.
SBC tana da masana'antar kwalba guda tara tare da na'urorin masana'antu na zamani waɗanda ke da dabaru daban-daban a yankuna daban-daban na ƙasar. <ref>{{Cite web |title=Home |url=https://www.sevenup.org/ |website=sevenup.org}}</ref>
== Tarihi ==
Samar da samfurin sa na farko, 7 Up ya fara ranar 1 ga watan Oktoba, 1960. Wannan kamfani ya kasance ƙwaƙƙwaran dangin El-Khalil daga Lebanon. Uban gidan ya kafa kamfanin sufuri a Najeriya sannan ya yanke shawarar nutsewa cikin kasuwar kayan shaye-shaye don yin gogayya da Kamfanin Leventis na Najeriya Bottling Company (NBC). A cikin shekara ta1960s, kamfanin ya gabatar da wani nau'i na samfurori masu ban sha'awa ciki har da Howdy, Crush, Howdy Tonic Water, da Howdy Ginger Ale. Kasuwar farko ta kamfanin tana [[Yankin Yamma ta Tsakiya, Najeriya|tsakiyar Yamma ne]] da Yammacin Najeriya saboda wurin da masana'anta suke a [[Ijora, Lagos|Ijora, Legas]]. Don wayar da kan jama'a da gogayya da NBC, sun rarraba kiosks na waje ga ƴan kasuwa.
A cikin shekarar 1970s, bayan gwamnati ta fitar da dokar zama 'yan asalin ƙasar, dangin El-Khalil sun sayar da kasuwancin su [[Sufuri|na sufuri]] kuma suka mai da hankali kan kasuwancin kwalba. Shi dai Faysal El-Khalil wanda ya jagoranci kamfanin sufurin ya koma Seven-Up daga baya ya zama manajan darakta. Yayin da ƙarfin siyayyar masu amfani ya karu, kamfanin ya fara wani shirin faɗadawa a farkon buƙatun man Najeriya a shekarun 1970. An gina sabuwar masana'anta a Oregun sannan aka yi ɗaya a Ibadan sannan a Aba. Yunkurin da kamfanin ke yi na ganin an samu ci gaba a faɗin ƙasar ya sa aka gina masana’antu a Kano, Kaduna, Enugu, Benin da Ilorin. Yawancin shirye-shiryen faɗaɗasa an ba su kuɗi ne da bashi.
A halin yanzu, kamfanin yana sayar da 7-Up, Pepsi, Mirinda, Teem, Supa Komando da Mountain Dew. <ref>{{Cite web |last=Abdulrauf |first=Abdullahi |title=IMPROVING SALES PROMOTION OF A BEVERAGE COMPANY IN NIGERIA Case: Seven-Up Bottling Company Nigeria Plc |url=http://www.theseus.fi/bitstream/handle/10024/56017/Abdulrauf_Abdullahi.pdf?sequence=2 |access-date=2024-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240710061815/https://www.theseus.fi/bitstream/handle/10024/56017/Abdulrauf_Abdullahi.pdf?sequence=2 |archive-date=2024-07-10 |url-status=dead}}</ref>
== Talla ==
Seven-Up da aka haɓaka a ƙarshen 1980s yana da tsarin daidaita tsarin da gwamnati ta ɗauka ya haifar da haɓaka farashin. Tallace-tallacen sun haɗa da ƙayyadaddun kyaututtuka da aka zana a ƙarƙashin kambin kwalabe. <ref>{{Cite web |last=Shuaibu |first=Ibrahim |date=November 3, 2009 |title=I Was Poor, But Now a Millionaire |url=https://allafrica.com/stories/200911040492.html |website=Allafrica}}</ref> Masu cin kasuwa za su iya cin nasarar kuɗi, motoci ko wasu kayan kyauta yayin talla. Duk da haka, rashin nasarar cin nasara bai yi kyau ba kuma hakan wani lokaci yana haifar da koma baya daga sassan al'umma.
Seven-Up yana da tarihin ɗaukar nauyin wasanni a Najeriya. Kamfanin yana tallafawa makarantar horar da ƙwallon ƙafa ta matasa.
Kamfanin ya kuma gabatar da 35cl da 50cl kwalabe na Pepsi.
== Duba kuma ==
* [[Kamfanin Kwalabe na Najeriya|Kamfanin Bottleling na Najeriya]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category: Kamfanoni]]
6il8pia3nqrwtp5pz6h0plc37p1npyl
Sfenj
0
87064
971420
787636
2026-10-25T14:25:23Z
Andre Engels
71
merge
971420
wikitext
text/x-wiki
{{merge|Soso.}}
{{databox}}
'''Sfenj''' (daga kalmar [[Larabci]] Arabic , ma'ana soso ) shine [[donut]] na Maghrebi : zobe mai haske, zobe na kullu da aka soya a cikin [[mai]] . Ana cin Sfenj a fili, ana yayyafa shi da [[sukari]], ko kuma a jiƙa da [[zuma]] . Sananniya ce tasa a yankin Maghreb kuma ana yin ta a al'adance ana sayar da ita da sassafe don karin kumallo ko kuma da yamma tare da [[shayi]] - yawanci [[Maghrebi mint shayi|Maghrebi mint tea]] — ko kofi . <ref name="طبخ">{{Cite web |date=2012 |title=Sfenj |script-title=ar:سفنج |url=http://tabkh.org/sfenj.php |access-date=31 May 2018 |publisher=tabkh maghribi |language=ar |archive-date=20 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180520170401/http://tabkh.org/sfenj.php |url-status=dead }}</ref> Ana amfani da kalmar Sfenj a [[Aljeriya]] da sauran sassan Maghreb . Ana kiranta ''bambalouni'' a [[Tunisiya|Tunisia]], <ref>{{Cite web |date=2011 |title=Recette de Bambalouni - Sfenj |url=http://www.chahiatayba.com/recettes/179/Bambalouni---Sfenj |access-date=1 June 2018 |website=Chahia Tayba |language=fr |archive-date=20 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180620124931/http://www.chahiatayba.com/recettes/179/Bambalouni---Sfenj |url-status=dead }}</ref> da ''Sfenj'' a [[Libya|Libiya]] . <ref name="Hamza">{{Cite web |last=Hamza |first=Umm |date=9 April 2015 |title=SFINZ / SFENJ |url=http://www.halalhomecooking.com/sfinz-sfenj/ |access-date=7 August 2018 |website=Halal Home Cooking |archive-date=24 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221024200203/http://www.halalhomecooking.com/sfinz-sfenj/ |url-status=dead }}</ref> A [[Moroko|Maroko]], ana amfani da kalmar "Sfenj", kuma wani lokaci ana yi masa lakabi a cikin wallafe-wallafen "Donuts Moroccan". Ana kuma kiransa ''Khfaf'' ko ''ftayr'' a cikin [[Aljeriya]], <ref>{{Cite web |last=Scheherazade |first=Jawahir |date=24 November 2014 |title=Sfenj à la farine |url=http://www.lesjoyauxdesherazade.com/sfenj-a-la-farine/ |access-date=1 June 2018 |website=Joyaux Sherazade |language=fr |archive-date=19 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240419221315/https://www.lesjoyauxdesherazade.com/sfenj-a-la-farine/ |url-status=dead }}</ref> kuma wani lokaci kuma ana yi masa lakabi da "Donut Algerian". <ref name="Miam Miam & Yum 2016">{{Cite web |date=3 Jun 2016 |title=Sfenj – Algerian doughnuts |url=https://miammiamyum.com/2016/06/03/sfenj-algerian-doughnuts/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220522170640/https://miammiamyum.com/2016/06/03/sfenj-algerian-doughnuts/ |archive-date=22 May 2022 |access-date=8 Apr 2022 |website=Miam Miam & Yum}}</ref> <ref name="Stephanou 2021">{{Cite web |last=Stephanou |first=Marina |date=17 Feb 2021 |title=Sfenj (Doughnut): the Sweet Sensation of Algeria's Cross-Cultural Cuisine |url=https://pan-african.net/sfenj-doughnut-the-sweet-sensation-of-algerias-cross-cultural-cuisine/ |access-date=8 Apr 2022 |website=pan-African}}</ref>
== Tarihi ==
Sfenj ya samo asali ne daga Al-Andalus (Moris Spain). A cewar labari, an halicci Sfenj ta kuskure, lokacin da mai yin burodi ya jefa kwallo na gurasar a cikin kwanon mai zafi.[1] Sfenj wani muhimmin bangare ne na al'adun Andalusi, wanda rawar da ya fi dacewa da taƙaitawa ta aya daga wani mawaki na zamani: "Masu yin burodi na Sfenj sun cancanci kamar sarakuna" ("سفاجين تحسبهم ملوكا").
Ba a san yadda Sfenj ya fara yaduwa zuwa Maghreb ba, kodayake an ce an san shi sosai ga Daular Marinid, wacce ta mallaki Morocco daga 1270 zuwa 1465. Ya bazu zuwa [[Faransa]] a cikin karni na 13, inda ya yi wahayi zuwa ga beignets. Sfenj an yi amfani da sukari ne kawai tun daga karni na 18, duk da cewa an shuka sukari sosai a Duniyar Larabawa tun daga karni nke 8. Kafin haka, an yi musu zuma ko syrup, ko kuma kawai a yi musu hidima.
Kodayake Sfenj ya fito ne daga Al-Andalus, yawancin masu yin burodi da masu siyar da Sfenj a cikin Maghreb sun kasance [[Abzinawa|Amazigh]] (Berbers). Ana zaton makiyaya Amazigh sun yada Sfenj a duk faɗin Maghreb, tare da taimakon 'yan kasuwa da suka yi tafiya a fadin yankin.
Mai dafa abinci Mustafa an-Nakīr ya ce nama tare da ''Sfenj'' sanannen karin kumallo ne a [[Marrakesh]] a lokacin kakanninsa.<ref name=":0">{{Cite web |date=2021-04-14 |title=أساطير أكل الشارع: الأمين الحاج مصطفى |url=https://www.hespress.com/أساطير-أكل-الشارع-الأمين-الحاج-مصطفى-808558.html |access-date=2023-05-25 |website=Hespress - هسبريس جريدة إلكترونية مغربية |language=ar}}</ref>
Masu yin burodi na Sfenj, wanda ake kira sufnāj (سفناج), nan da nan sun bayyana a ko'ina cikin Maghreb, suna tabbatar da shahararren abincin. sufnāj (jama'a na sufnāj) sun zama manyan mutane a rayuwar zamantakewar unguwanni na Maghrebi, yayin da suke hulɗa da kusan kowane gida a cikin al'ummarsu kowace safiya, kuma yin aiki a matsayin sufnāj an dauke shi aiki mai daraja. A cikin gidan burodi na gargajiya na Sfenj, sufnāj (da babban mai dafa abinci na zagaye) suna zaune a kan wani dandamali mai tsawo, wanda aka ɗaga dan kadan sama da sauran gidan burodi, wanda ya riga ya ɗaga fiye da mita daga ƙasa. Abokan ciniki sun kewaye wannan dandalin kuma suna ƙoƙarin kama hankalin sufnāj don sanya umarnin su ta hanyar ɗaga hannayensu a gare shi da ihu.
''sufnājeen'' na gargajiya suna nan da nan a cikin Maghreb na zamani, sakamakon haɓakar wuraren yin burodi na masana'antu da yaduwar girke-girke na Sfenj a kan shafin yanar gizon [[Yanar gizo|Intanet]].
== Sfenj a Libya ==
[[Fayil:السفنز_الليبي.jpg|thumb|''Sfenj'' na Libya]]
A [[Libya]] ana cin Sfenj da aka yayyafa da [[sukari]] ko kuma a tsoma shi cikin [[zuma]] ko datti. Ana iya cinye shi don karin kumallo na Jumma'a ko tare da shayi na rana.<ref name="Lib">{{Cite web |date=17 December 2010 |script-title=ar:Libyan Dougnut: Sfinz (سفنز (معجنات مقلية |url=https://libyanfood.blogspot.com/2010/12/libyan-dougnut-sfinz.html |access-date=7 August 2018 |website=Libyan food}}</ref> Kodayake ana cinye shi a duk shekara, ya fi shahara a lokacin watanni na hunturu da kuma kusa da Ramadan da [[Sallar Idi ƙarama|Eid al-Fitr]]. Shi ne Libyan version of the Sfenj doughnuts cewa suna da yaduwa a ko'ina cikin sauran ƙasashen Maghreb.<ref name="Hamza"/>
Hakanan ana iya shirya Sfenj tare da kwai mai soya a tsakiya. Kwayar na iya zama mai laushi ko mai wuya, kuma sau da yawa ana rufe shi da cuku.<ref name="Hamza"/>
== Sfenj a cikin al'adun Isra'ila ==
[[Fayil:Homemade_sfenj_coated_with_honey.jpg|right|thumb|175x175px|Gidan gida Sfenj da aka rufe da zuma]]
Sfenj (Ibraniyawa: , ) ya shiga al'adun Isra'ila kafin 1948, kamar yadda Yahudawa na Maghrebi suka kawo shi tare da su lokacin da suka yi hijira zuwa Mandatory Palestine.<ref name="RnK">{{Cite web |last=Kaufman |first=Jared |date=21 February 2018 |title=Never Underestimate The Doughnut Lobby |url=http://roadsandkingdoms.com/2018/sfenj-in-morocco/ |access-date=31 May 2018 |website=Roads & Kingdoms}}</ref> Sfenj da sauri ya zama sananne ga Hanukkah, saboda yana da sauƙin shirya a gida. Koyaya, sauƙin shirye-shiryen Sfenj ya ba da gudummawa ga asarar shahara a Isra'ila lokacin da Histadrut, ƙungiyar ma'aikata ta ƙasar Isra'ila, ta tura don yin sufganiyah cike da jelly abinci na gargajiya na Hanukkah, a ƙarshen shekarun 1920. Yin sufganiyot da kyau ne kawai masu yin burodi masu sana'a zasu iya yi, kuma Histadrut na son sufganiyot ya maye gurbin latkes na gida don samun ayyuka ga masu yin burodin Yahudawa.<ref name="Hole" /> Kokarinsu ya yi nasara: a shekara ta 2016, Yahudawa miliyan 7 na Isra'ila suna cin sufganiyot miliyan 20 a kowace shekara.<ref>{{Cite web |last=Solomonov |first=Michael |date=1 December 2016 |title=Why Sfenj Couldn't Be the Official Dessert of Hanukkah |url=https://food52.com/blog/18520-why-sfenj-couldn-t-be-the-official-dessert-of-hanukkah |access-date=31 May 2018 |website=Food52}}</ref> Yawancin Yahudawa na Isra'ila sun ba da rahoton cin sufganiyot don Hanukkah fiye da azumi don [[Yom Kippur]].
== Iri-iri ==
Baya ga Sfenj na yau da kullun, akwai nau'ikan Sfenj guda biyu na musamman, ba tare da ƙididdigar abubuwan da suka dace ba (zaki, syrup, da sukari) Sfenj zai iya samun:
* ''Sfenj matifiyya'' ({{Lang|ar|السفنج المطفية}}), Sfenj wanda aka buga a kwance sannan aka soya shi a karo na biyu
* ''Sfenj matifiyya bil-baydh'' ({{Lang|ar|السفنجة المطفية بالبيض}}), Sfenj Matifiyya tare da kwai da aka kara kafin sakewa
== A cikin harshe ==
Muhimmancin Sfenj ga al'adun Maroko yana nunawa a cikin karin magana da yawa a cikin Larabci na Maroko, gami da:
* "Ka ba wani Sfenj kuma zai ce yana da mummunar mummunar dabi'a" (صاب سفنجةma'ana "kada ku yi hukunci da littafi ta hanyar murfinsa" ko kuma "[[wiktionary:bite the hand that feeds one|Kada ku ciji hannun da ke ciyar da ku]]".
* "Kamar dai ya buge kare da Sfenj" (بحال يلاباسفنجة), ma'ana wani yunkuri mara amfani ko Sisyphean, musamman wani aiki na m m fansa (saboda idan wani ya buge kare tare da Sfen j, kare zai ci kuma yana son shi).
* "Binciken mai daga ''sufnāj''" ({{Lang|ar|طلب الزيت من سفناج}}), ma'ana "karɓar daga mabukata" (saboda ''sufnāj'' - mai yin burodi na Sfenj - yana amfani da mai mai yawa na dafa abinci).
== Hotuna ==
== Duba kuma ==
* Malasada, kwatankwacin Portuguese
* Buñuelo, kwatankwacin Latin Amurka
* Frittelle, kwatankwacin Italiyanci
* Picarones
* Jerin nau'ikan donuts
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
jieggstb2ow81p1ya5bidb961hlqy2e
Kolegin Crawford , Durban
0
88189
971694
733035
2026-10-26T02:10:41Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971694
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Kwalejin Crawford, Durban madadin makaranta ce mai zaman kanta a cikin Glenmore a Durban, KwaZulu-Natal, Afirka ta Kudu. Graeme Crawford ne ya kafa makarantar a cikin 1997 a harabar Kwalejin Karmel, makarantar sakandaren Yahudawa.[1 Wani lokaci bayan 1997 kungiyar ADvTECH ta siye makarantar wacce ta rufe makarantar a ranar <ref>Linde, Steve (6 December 2014). "Durban Jews move to Izinga". The Jerusalem Post. Retrieved 4 September 2018</ref> ga Disamba 2006. Eden College Durbaya buɗe a harabar makarantar a 2007. Shugabar makarantar lokacin da aka rufe ita ce Ms. Louise Underhill, kuma Wakilan su ne Terry Barnes da Mr. Chris Marcellin.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Crawford_College%2C_Durban</ref><ref>https://wiki2.org/en/Crawford_College%2C_Durban{{Dead link|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.advtech.co.za/our-footprint {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://en-academic.com/dic.nsf/enwiki/4281810/Crawford_College%2C_Durban</ref><ref>https://en-academic.com/dic.nsf/enwiki/9022212/Eden_College_Durban</ref><ref>https://za.placedigger.com/eden-college-durban989643600.html</ref><ref>https://edenschools.co.za/durban/college/</ref>
Akwai wasu Makarantun Crawford guda biyu a KwaZulu-Natal: Crawford College, La Lucia da Crawford College, North Coast.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Crawford_College%2C_La_Lucia</ref><ref>https://www.travelground.com/attractions/crawford-college-la-lucia</ref><ref>https://www.crawfordinternational.co.za/north-coast</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Crawford_College%2C_North_Coast</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Crawford_College</ref>
==Manazarta==
oydvu491ic1tg7yzzna411quz1smhn7
Molefi Sefularo
0
88444
971400
745759
2026-10-25T14:06:25Z
Salma Raddah
45959
971400
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Molefi Sefularo''' (9 Yuli 1957 – 5 Afrilu 2010) ya kasance Mataimakin Ministan Lafiya na [[Afirka ta Kudu]] daga 25 Satumba 2008 har zuwa mutuwarsa. Mukamin mataimakin ministan lafiya ya kasance babu kowa tun lokacin da aka kori Nozizwe Madlala-Routledge daga mukamin a ranar 8 ga watan Agustan shekara ta 2007. Ya taba rike mukamin MEC for Health a lardin Arewa maso Yamma daga 1994 zuwa 2004.
An haifi Sefularo a Potchefstroom zuwa Kenosi Solomon Sefularo da Masabata Martha Sefularo ''née'' Motsumi. Ya kasance memba na UDF har zuwa lokacin da aka haramta shi a 1983. Ya rasu yana da shekaru 52 a hatsarin mota a N4 yammacin [[Pretoria]]. <ref>{{Cite web |title=Deputy health minister dies |url=http://www.news24.com/Content/SouthAfrica/News/1059/be6cff882541401989deede5165db733/05-04-2010-02-38/Deputy_health_minister_dies |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120912213215/http://www.news24.com/Content/SouthAfrica/News/1059/be6cff882541401989deede5165db733/05-04-2010-02-38/Deputy_health_minister_dies |archive-date=12 September 2012 |access-date=5 April 2010 |publisher=News24}}</ref> <ref>{{Cite web |date=5 April 2010 |title=Deputy health minister dies in car accident |url=http://www.timeslive.co.za/local/article386942.ece/Deputy-health-minister-dies-in-car-accident |access-date=5 April 2010 |publisher=Times LIVE}}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Sefularo ya auri Kgomotso Kgoathe daga 19 ga Oktoba 1989 har zuwa rasuwarsa. Yana da 'ya'ya mata uku da namiji daya, Chere.
== Duba kuma ==
* Jerin sunayen 'yan majalisar dokokin kasar Afirka ta Kudu da suka mutu a kan mukamansu
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2010]]
[[Rukuni:Haihuwan 1957]]
8e9uoqrrf3nr3h2hhk6f1lxad96yddg
Keita Bates-Diop
0
89187
971650
739205
2026-10-25T21:35:14Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971650
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Keita Bates''' / Diop ( / ˈkəɪtə ˈbɪt s ˈ d iː ɒ p / KAY -tə BAYTS DEE -op; an haife shi a watan Janairu 23, 1996) ya kasance ɗan wasan [[Kwallon kwando|ƙwallon kwando]] ƙwararren ɗan Amurka ne wanda ya taka leda a ƙarshe don Brooklyn Nets na Ƙungiyar Kwando ta Ƙasa (NBA). Ya buga wasan kwando na kwaleji don Buckeyes na Jihar [[Ohio (jiha)|Ohio]] .
== Rayuwar farko ==
An haifi Keita Bates-Diop a ranar 23 ga Janairu, 1996, a Sacramento, [[California]] <ref>{{Cite web |last=Downing, Andy |date=March 7, 2018 |title=Keita Bates-Diop leads a rising Ohio State basketball team |url=http://www.columbusalive.com/entertainment/20180307/keita-bates-diop-leads-rising-ohio-state-basketball-team |access-date=March 7, 2018 |website=columbusalive.com}}</ref> ga Richard da Wilma Bates. Iyayensa sun ƙara Diop zuwa sunan mahaifinsa. Mahaifinsa Richard yayi karatu a karkashin [[Cheikh Anta Diop]], masanin kimiyyar dan kasar [[Senegal]] kuma masanin ilimin dan adam. <ref>{{Cite web |last=Kindred, Randy |date=January 26, 2012 |title=U High's Bates-Diop drawing D-I attention |url=https://www.pantagraph.com/sports/high-school/basketball/boys/u-high-s-bates-diop-drawing-d-i-attention/article_5acba094-47ed-11e1-b92e-0019bb2963f4.html |access-date=January 26, 2012 |website=[[Pantagraph.com]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20120209231349/http://www.pantagraph.com/sports/high-school/basketball/boys/u-high-s-bates-diop-drawing-d-i-attention/article_5acba094-47ed-11e1-b92e-0019bb2963f4.html |archive-date=February 9, 2012 |url-status=dead}}</ref>
== Aikin makarantar sakandare ==
Bates-Diop ya taka leda a Makarantar Sakandare ta Jami'a a Normal, Illinois . Ya sami matsakaicin maki 18.4, 6.7 rebounds da 2.3 tubalan a matsayin ƙarami. An dauke shi daya daga cikin manyan 'yan takara 5 na Illinois Mr. Kwando ta [[Chicago Tribune]] . <ref>{{Cite web |last=Helfgot, Mike |date=November 27, 2013 |title=Boys hoops – Top 5 Mr. Basketball candidates |url=https://www.chicagotribune.com/2013/11/27/boys-hoops-top-5-mr-basketball-candidates/ |access-date=January 31, 2014 |website=[[Chicago Tribune]]}}</ref> Bates-Diop ya kasance lamba a. 24 na kasa a cikin aji ta Rivals.com . <ref>{{Cite web |last=Baumgardner, Nick |date=March 10, 2014 |title=Michigan's Nik Stauskas gets All-America honor; recruit Kameron Chatman a prep All-American |url=http://www.mlive.com/wolverines/index.ssf/2014/03/nik_stauskas_a_second-team_all.html |access-date=March 12, 2014 |website=[[MLive.com]]}}</ref>
== Aikin koleji ==
Bates-Diop ɗan wasan benci ne a matsayin sabon ɗan wasa a OSU a cikin kakar 2014–15. A matsayinsa na biyu, ya faɗaɗa aikinsa a ƙungiyar kuma ya sami maki 11.8 da sake dawowa 6.4 a kowane wasa. <ref name="markus" /> Amma a matsayinsa na ƙarami, ya sami raunin damuwa a ƙafarsa ta hagu, yana zaune a waje duka sai wasanni tara na farko, yayin da Buckeyes ya rame zuwa rikodin 17–15 ba tare da shi ba. A cikin waɗancan wasanni tara, Bates-Diop ya sami matsakaicin maki 9.7 da sake dawowa 5.2 a kowane wasa. An ba shi jan rigar likita kuma ya zo cikin kamfen ɗin ƙaramar jajayen sa ɗaya daga cikin manyan zaɓuɓɓukan sabon koci Chris Holtmann .
Bates-Diop ya sami lambar yabo na Babban Babban Taron Taron mako na farko a ranar 11 ga Disamba, 2017, bayan ya sami babban maki 27 a cikin nasara da ci 97–62 akan William &amp; Mary . <ref name="MSOSEWMBY">{{Cite web |date=December 11, 2017 |title=Michigan State, Ohio State Earn Weekly Men's Basketball Honors: Buckeyes' Keita Bates-Diop earns Player of the Week award; Spartans' Jaren Jackson Jr. named Freshman of the Week |url=http://www.bigten.org/sports/m-baskbl/spec-rel/121117aac.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171212193053/http://www.bigten.org/sports/m-baskbl/spec-rel/121117aac.html |archive-date=December 12, 2017 |access-date=December 11, 2017 |website=BigTen.org |publisher=[[CBS Interactive]]}}</ref> A ranar 9 ga Janairu, 2018, Bates-Diop an amince da shi a matsayin Oscar Robertson National Player of the Week ta Ƙungiyar Marubuta Kwando ta Amurka bayan wasan kwaikwayo mai ƙarfi a kan Iowa da Jihar Michigan . Bates-Diop ya daura babban matsayi a wancan lokacin da maki 27 kuma ya ci karo da 13 a nasara a kan Iowa. A kan jihar Michigan mafi girma, ya zira kwallaye-mafi girman maki 32 a nasarar 80–64. <ref>{{Cite web |date=January 9, 2018 |title=Ohio State's Bates-Diop Is Oscar Robertson National Player of the Week |url=http://www.sportswriters.net/usbwa/news/2018/oscar180109.html |access-date=January 19, 2018 |publisher=The [[United States Basketball Writers Association]]}}</ref> Ya kuma sami lambar yabo ta Big Ten na biyu na mako. <ref>{{Cite web |date=January 8, 2018 |title=Maryland, Ohio State Earn Weekly Men's Basketball Honors: Buckeyes' Keita Bates-Diop earns Player of the Week award; Terrapins' Bruno Fernando named Freshman of the Week |url=http://www.bigten.org/sports/m-baskbl/spec-rel/010818aag.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180109063608/http://www.bigten.org/sports/m-baskbl/spec-rel/010818aag.html |archive-date=January 9, 2018 |access-date=January 8, 2018 |website=[[Big Ten Conference]] |publisher=[[CBS Interactive]] |language=en}}</ref> Bates-Diop ya karbi dan wasansa na biyu a jere na mako a ranar 15 ga Janairu, tare da maki 26, fitar da maki takwas a cikin nasara da ci 91 – 69 akan Maryland da maki 20 da sake dawowa tara a nasara da Rutgers . <ref>{{Cite web |date=January 15, 2018 |title=Michigan State, Ohio State Earn Weekly Men's Basketball Honors: Buckeyes' Keita Bates-Diop earns second-consecutive Player of the Week award; Spartans' Jaren Jackson Jr. named Freshman of the Week for third time |url=http://www.bigten.org/sports/m-baskbl/spec-rel/011518aad.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180116005906/http://www.bigten.org/sports/m-baskbl/spec-rel/011518aad.html |archive-date=January 16, 2018 |access-date=January 15, 2018 |website=[[Big Ten Conference]] |publisher=[[CBS Interactive]] |language=en}}</ref>
A ranar 26 ga Fabrairu, 2018, Bates-Diop ya kasance mai suna Big Ten Player of the Year . Ya samu maki 19.8 da sake dawowa 8.7 a kowane wasa. Bayan rashin nasarar jihar Ohio a gasar kwallon kwando ta maza ta 2018 NCAA, Bates-Diop ya sanar da aniyarsa ta barin kakarsa ta karshe ta cancantar shiga jami'a tare da ayyana daftarin 2018 NBA .
== Sana'ar sana'a ==
=== Minnesota Timberwolves / Iowa Wolves (2018-2020) ===
A Yuni 21, 2018, Minnesota Timberwolves ne ya tsara Bates-Diop tare da zaɓi na 48 a cikin daftarin 2018 NBA . A kan Yuli 7, 2018, ya sanya hannu tare da Timberwolves. <ref>{{Cite web |date=July 7, 2018 |title=Timberwolves Sign Keita Bates-Diop |url=https://www.nba.com/timberwolves/news/timberwolves-sign-keita-bates-diop |access-date=July 7, 2018 |website=NBA.com}}</ref> Bates-Diop ya shiga cikin gasar bazara ta NBA a cikin 2018 da 2019.
=== Denver Nuggets / Windy City Bulls (2020) ===
A ranar 5 ga Fabrairu, 2020, Timberwolves sun yi cinikin Bates-Diop zuwa Denver Nuggets a cikin cinikin ƙungiyoyi huɗu. <ref>{{Cite web |date=February 5, 2020 |title=Denver Nuggets Acquire Bates-Diop, Napier, Vonleh, Green and First-Round Pick in Four-Team Trade |url=https://www.nba.com/nuggets/news/nuggets-four-team-trade-020520a |access-date=February 6, 2020 |website=NBA.com}}</ref> An sanya shi zuwa ga Bulls City Windy a kan Maris 1. Nuggets sun yi watsi da shi a ranar 22 ga Nuwamba, 2020. <ref>{{Cite web |date=February 26, 2020 |title=NBA Player Transactions |url=https://www.nba.com/stats/transactions/# |access-date=November 26, 2020 |website=NBA.com}}</ref>
=== San Antonio Spurs (2020-2023) ===
A ranar 29 ga Nuwamba, 2020, San Antonio Spurs sun ba da sanarwar cewa sun rattaba hannu kan Bates-Diop zuwa kwangilar hanya biyu . <ref>{{Cite web |last=Pederson |first=Landon |date=November 29, 2020 |title=Spurs sign Keita Bates-Diop to two-way contract |url=https://www.nba.com/spurs/news/spurs-sign-keita-bates-diop-two-way-contract |access-date=November 29, 2020 |website=NBA.com}}</ref> A ranar 7 ga Satumba, 2021, Spurs ta sake sanya hannu a kansa. <ref>{{Cite web |last=Mauricio |first=Ezekiel |date=September 7, 2021 |title=Spurs re-sign Keita Bates-Diop |url=https://www.nba.com/spurs/spurs-re-sign-keita-bates-diop |access-date=September 7, 2021 |website=NBA.com}}</ref> A ranar 23 ga Disamba, 2021, Bates-Diop ya ci maki 30 mafi girman aiki akan harbi 11-na-11 tare da sake dawowa bakwai da sata a nasarar 138 – 110 akan Los Angeles Lakers . <ref>{{Cite web |date=December 23, 2021 |title=Spurs rout depleted Lakers 138–110 in last Staples game |url=https://www.espn.com/nba/recap?gameId=401360311 |access-date=December 23, 2021 |website=ESPN.com |agency=Associated Press}}</ref>
=== Phoenix Suns (2023-2024) ===
A ranar 4 ga Yuli, 2023, Bates-Diop ya sanya hannu tare da Phoenix Suns . <ref>{{Cite web |date=July 4, 2023 |title=Suns Sign Keita Bates-Diop, Drew Eubanks, Chimezie Metu and Yuta Watanabe |url=https://www.nba.com/suns/news/suns-sign-keita-bates-diop-drew-eubanks-chimezie-metu-and-yuta-watanabe |access-date=July 4, 2023 |website=NBA.com}}</ref>
=== Brooklyn Nets (2024) ===
A ranar 8 ga Fabrairu, 2024, an yi cinikin Bates-Diop zuwa Brooklyn Nets a cikin cinikin ƙungiyoyi uku da ya shafi Memphis Grizzlies . <ref>{{Cite web |date=February 8, 2024 |title=Brooklyn Nets Complete Three-Team Trade with Phoenix and Memphis |url=https://www.nba.com/nets/news/brooklyn-nets-complete-three-team-trade-with-phoenix-and-memphis |access-date=February 8, 2024 |website=NBA.com}}</ref> A ranar 27 ga Maris, 2024, NBA ta ba da sanarwar cewa Bates-Diop ba zai rasa sauran kakar wasa ta bana ba saboda karayar tibia. <ref>{{Cite web |date=March 27, 2024 |title=Nets Notebook: Keita Bates-Diop ruled out for season due to fracture in tibia |url=https://www.nydailynews.com/2024/03/27/nets-keita-bated-diop-out-for-season-raptors/ |access-date=June 3, 2024 |website=New York Daily News}}</ref>
A ranar 6 ga Yuli, 2024, Bates-Diop an yi ciniki da shi zuwa New York Knicks tare da Mikal Bridges da kuma zaɓi na biyu na musayar Bojan Bogdanović, [[Mamadi Diakite]], Shake Milton, 4 ba tare da kariya ba na farko-zagaye, sauyawa mara kariya, musanyawa, a saman hudu kariyar zagaye na farko, da zabin zagaye na biyu mara kariya. <ref>{{Cite web |date=July 6, 2024 |title=New York Knicks Acquire Mikal Bridges and Keita Bates-Diop |url=https://www.nba.com/knicks/news/mikal-bridges-acquired-in-trade-with-brooklyn-nets |access-date=July 6, 2024 |website=NBA.com}}</ref> Kafin a taɓa fitowa a cikin wasa don Knicks, a ranar Oktoba 2, 2024, Bates-Diop an sake siyar da shi zuwa Minnesota Timberwolves a cikin kasuwancin ƙungiyar uku da suka shafi Charlotte Hornets wanda Minnesota kuma ta sami Donte DiVincenzo, Julius Randle, da Kariyar Lottery guda ɗaya. zagayowar farko. Hornets sun karɓi [[DaQuan Jeffries]], [[Charlie Brown Jr. (kwando)|Charlie Brown Jr.]], [[Duane Washington Jr.]], zaɓe na zagaye na biyu na zagaye na biyu da daftarin ramuwa. New York ta sami Karl-Anthony Towns da daftarin haƙƙin James Nnaji . <ref>{{Cite web |last=Nardinger |first=Taylor |date=October 2, 2024 |title=Minnesota Timberwolves Acquire Forward Keita Bates-Diop, Guard Donte DiVincenzo and Forward Julius Randle from New York Knicks |url=https://www.nba.com/timberwolves/news/minnesota-timberwolves-acquire-forward-keita-bates-diop-guard-donte-divincenzo-and-forward-julius-randle-from-new-york-knicks |access-date=October 2, 2024 |website=NBA.com}}</ref> A ranar 21 ga Oktoba, Timberwolves sun yi watsi da shi bayan ya buga wasannin preseason biyu kacal. <ref>{{Cite web |last=Stanton |first=Matt |date=October 21, 2024 |title=Timberwolves Finalize 2024-25 Opening Night Roster |url=https://www.nba.com/timberwolves/news/timberwolves-finalize-2024-25-opening-night-roster |access-date=October 21, 2024 |website=NBA.com}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist|2}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1996]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
r6kxy15kqho18jetychjjka4v3b7xit
Kogin Bear (Ruwa na Kogin Feather)
0
89313
971692
967042
2026-10-26T01:17:20Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971692
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Kogin Bear''' wani yanki ne na Kogin Feather a cikin [[Nevada County, California|Nevada]]_(U.S.)" id="mwGA" rel="mw:WikiLink" title="Sierra [[Nevada]] (U.S.)">Sierra Nevada, yana kewaye da yankuna huɗu na [[California]]: Yuba, Sutter, Placer, da Nevada . Kimanin kilomita 73 (kilomita 117) tsawo, kogin yana gudana gabaɗaya daga kudu maso yamma ta hanyar Sierra sannan yamma ta hanyar Kwarin Tsakiya, yana zubar da ruwa mai zurfi na murabba'in kilomita (kilomitara 760).
Ofishin Kula da Lafiya na Muhalli na California ya bada shawara mai aminci ga duk wani kifi da aka kama a cikin Kogin Bear saboda matakan mercury masu yawa.<ref>{{Cite web |last=Admin |first=OEHHA |date=September 25, 2018 |title=Bear River |url=https://oehha.ca.gov/advisories/bear-river |access-date=November 6, 2018 |website=OEHHA}}</ref>
== Yanayin ƙasa ==
[[Fayil:Emigrant_Gap_-_Flickr_-_Joe_Parks.jpg|left|thumb|Ruwan ruwa a kwarin Bear, wanda aka gani daga Emigrant Gap]]
Kogin Bear ya samo asali ne a Emigrant Gap, a matsayin karamin rafi a kan iyakar Nevada da Placer Counties a cikin Tahoe National Forest. Ruwan ruwa suna kan tudu nan da nan zuwa kudancin Kogin Yuba na Kudu da arewacin Kogin North Fork American. Kogin yana gudana zuwa yamma zuwa cikin kwarin Bear sannan ya shiga wani zurfi da kuma kunkuntar gorge, yana wucewa cikin al'ummar Dutch Flat. Ci gaba tare da layin Nevada-Placer County yana karɓar Steephollow Creek daga arewa kafin ya faɗaɗa zuwa cikin Rollins Reservoir, wanda aka kafa ta {{Convert|242|ft|m}} high Rollins Dam gabashin [[Chicago]] Park. Yayinda yake wani ɓangare na tafkin, kogin ya haɗu da Greenhorn Creek daga arewa.
A ƙasa da madatsar ruwan kogin yana gudana daga kudu maso yamma ta hanyar tuddai na Sierra, bayan Colfax da Meadow Vista, ta hanyar Lake Combie da kuma gajeren amma mai tsawo a saman Garden Bar. Ba da daɗewa ba ya faɗaɗa zuwa Camp Far West Reservoir, inda ya fara bayyana iyakar Placer-Yuba County. Ƙarin yamma yana gudana cikin Kwarin Sacramento inda ya zama babban ambaliyar ruwa. Farawa a Wheatland ya zama iyakar Yuba da Sutter Counties. A 'yan mil a ƙasa da wannan batu yana karɓar Dry Creek daga arewa, sannan yana gudana cikin Kogin Feather a Nicolaus, mil 11 (18 sama da haɗuwar Feather tare da Kogin Sacramento mafi girma, kuma kimanin mil 20 (32 saboda kudancin Yuba City-Marysville.
Tare da kwararar shekara-shekara na 410 cubic feet a kowace dakika (12 m a Wheatland, Bear shine mafi ƙanƙanta babban mai ba da gudummawa na Kogin Feather. Ruwan wata-wata yana daga 1,1 cubic feet a kowace dakika ( " data-ve-ignore="true">m a watan Maris zuwa 20 cubic feet da kowace dakika (0.57 m3/s). <ref>{{Cite web |title=USGS Surface Water data for USA: USGS Surface-Water Monthly Statistics |url=http://nwis.waterdata.usgs.gov/nwis/monthly/?referred_module=sw&site_no=11424000&por_11424000_1=2209695,00060,1,1928-10,2014-10&format=html_table&date_format=YYYY-MM-DD&rdb_compression=file&submitted_form=parameter_selection_list |access-date=January 20, 2018 |website=Nwis.waterdata.usgs.gov}}</ref> Saboda ruwan Kogin Bear yana da ƙananan tsawo idan aka kwatanta da sauran kogunan Sierra, ruwan sama, ba dusar ƙanƙara ba, shine babban tushen runoff. Har ila yau, yawan kwararar yana da tasiri sosai ta hanyar madatsun ruwa da yawa a kan kogi.
== Ilimin ƙasa ==
Kogin Bear an dauke shi rafi mara kyau, kamar yadda ya fi girma, kogin da ke cike da dusar ƙanƙara ya gudana ta hanyar tashinsa a zamanin d ̄ a.<ref>{{Cite web |title=Bear River Awakening – Geology |url=http://bearriver.us/geology.php |access-date=January 20, 2018 |website=Bearriver.us}}</ref> Miliyoyin shekaru da suka gabata saman Kogin Yuba na Kudu (sama da Tafkin Spaulding) ya gudana cikin Kogin Bear a Emigrant Gap . Fashin teku na rafi, mai yiwuwa ya taimaka da glaciation a lokacin Ice Ages, ya sa aka "kama" saman Bear a cikin ruwan Yuba zuwa arewa kuma ya rage Bear da kimanin kilomita 25 (40 a sakamakon haka.<ref>{{Cite web |title=Bear River Geomorphology |url=http://bearriver.us/docs/geomorph.pdf |access-date=January 20, 2018 |website=Bearriver.us}}</ref><ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=http://people.cas.sc.edu/ajames/Research/Pubs/1James1995.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304200243/http://people.cas.sc.edu/ajames/Research/Pubs/1James1995.pdf |archive-date=March 4, 2016 |access-date=January 31, 2015}}</ref>
== Tarihi ==
[[Fayil:Hydraulic_mining_in_Dutch_Flat,_California,_between_1857_and_1870.jpg|right|thumb|Masu hakar ma'adinai na zinariya ta amfani da hakar maɓuɓɓugar ruwa don tono wani dutse mai lalacewa tare da jets na ruwa a Dutch Flat, California, wani lokaci tsakanin 1857 da 1870.]]
Yankin Kogin Bear ya daɗe yana gida ga mutanen Nisenan.<ref>{{Cite web |title=Nisenan |url=https://www.nisenan.org/ |access-date=2021-03-23 |website=Nisenan |language=en-US}}</ref>
Gidansa yana cikin Ƙasar Zinariya ta California kuma yana ɗaya daga cikin yankuna masu arziki na karni na 19 na California Gold Rush . Manyan wuraren [[hakar ma'adinai]] a cikin kogin Bear sun hada da You Bet, Red Dog, Dutch Flat, Gold Run, Waloupa, Little York, da Chalk Bluff .
Yawancin ƙasa a cikin kogin Bear sun canza sosai ta hanyar hakar ruwa. A You Bet da Red Dog an wanke "47,000,000 cubic yards (36,000,000 m3) na dutse mai ɗauke da zinariya; a Dutch Flat 105,000,000 cubic yadudduka (80,000,000 m3); kuma a Gold Run 128,000,000 cubic yard (98,000,000 m3). <ref name="McPhee2010">{{Cite book|last3=John McPhee}}</ref>
== Injiniya ==
An yi amfani da Kogin Bear sosai kuma an karkatar da shi don ban ruwa, samar da ruwa na gida, da samar da wutar lantarki. Kogin ya karu sosai ta hanyar karkatarwa daga babban tafkin Kogin Yuba zuwa arewa, ta hanyar Drum-Spaulding Hydroelectric Project da Yuba-Bear Hydroele Electric Project.<ref>{{Cite web |title=Yuba-Bear and Drum-Spaulding Hydroelectric Project |url=http://www.hdrinc.com/portfolio/yuba-bear-and-drum-spaulding-hydroelectric-project-relicensings |access-date=January 20, 2018 |website=Hdrinc.com |archive-date=October 17, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171017093644/https://www.hdrinc.com/portfolio/yuba-bear-and-drum-spaulding-hydroelectric-project-relicensings |url-status=dead }}</ref> Tsohon, wanda aka kammala a cikin 1910s da farko don samar da wutar lantarki mallakar PG&amp;E ne; Gundumar Ruwa ta Nevada (NID) ce ta gina ƙarshen a cikin 1960s. Kodayake ana amfani da ayyukan daban-daban guda biyu, tsarin rikitarwa na wasu tafkuna 40 a Tsakiyar Tsakiya da Kudancin Yuba da kuma kan Kogin Bear yana da alaƙa sosai, kuma yana aiki a matsayin ɗaya.
{{Convert|200000|acre feet|km3}} <ref name="diversions">{{Cite web |title={title} |url=http://www.foothillswaternetwork.org/about%20us/interactive-journey/bear-summary.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150608110947/http://www.foothillswaternetwork.org/about%20us/interactive-journey/bear-summary.php |archive-date=June 8, 2015 |access-date=January 31, 2015}}</ref> na ruwa daga Kogin Yuba yana shiga cikin Kogin Bear ta hanyar Drum Canal, wanda ramin tafkin Spaulding ke ciyar da shi. <ref name="schematic">{{Cite web |title=Modeling Schematic of Projects |url=http://www.eurekasw.com/NID/Project%20Maps%20and%20Figures/Yuba-Bear%20Project%20Flow%20Schematic%20and%20Fact%20Sheet/Yuba-Bear%20and%20Drum%20Spaulding%20Projects%20Schematic%20%28Modeling%20Version%29.pdf |access-date=January 20, 2018 |website=Eurekasw.com }}{{Dead link|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Mafi girman madatsun ruwa a Kogin Bear suna a Dutch Flat Forebay da Dutch Flat Afterbay, duka ƙananan madatsun ruwa na karkatar da wutar lantarki. Ruwa daga kogin Bear na sama da Drum Canal suna wucewa ta waɗannan madatsun ruwa kuma suna fitar da wutar lantarki a Drum, Dutch Flat da Chicago Park.
A ƙasan Gidan Wutar Wutar Lantarki na Chicago Park, a mahaɗin Greenhorn Creek, Rollins Dam ne ya kama kogin Bear, wanda ya samar da {{Convert|66000|acre feet|km3}} tafki. Tafkin yana tanadin ruwa don ban ruwa da wutar lantarki, kuma yana yin amfani da muhimmiyar manufar tarko da ruwa daga aikin hakar ma'adinan ruwa na farko a cikin babban kogin Bear. Kai tsaye a ƙasan Rollins Dam ya ta'allaka ne da Dam ɗin Diversion River, wanda ke karkatar da kusan {{Convert|290000|acre feet|km3}} na ruwa a kowace shekara a cikin Kogin Bear River Canal, wanda ke ba da dama ga al'ummomin karkara a cikin Placer County tsakanin Colfax da Auburn . <ref name="diversions">{{Cite web |title={title} |url=http://www.foothillswaternetwork.org/about%20us/interactive-journey/bear-summary.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150608110947/http://www.foothillswaternetwork.org/about%20us/interactive-journey/bear-summary.php |archive-date=June 8, 2015 |access-date=January 31, 2015}}</ref> Ruwan da ya wuce kima daga magudanar ruwa yana shiga rafin kogin Amurka ta wani gidan wuta a tafkin Folsom . <ref name="schematic"/> <ref>{{Cite web |title=Bear River Canal has 150-plus year history |url=http://www.colfaxrecord.com/article/bear-river-canal-has-150-plus-year-history |access-date=January 20, 2018 |website=Colfaxrecord.com}}</ref>
=== Dam proposals ===
A watan Yulin shekara ta 2011, an bayyana aikin madatsar ruwa na Kogin Bear a karkashin binciken wani rukuni na gundumomin ruwa na waje. Gundumar Ruwa ta Kudu Sutter (Trowbridge), tare da biranen Napa, American Canyon, da Palmdale, Hukumar Ruwa ta Castaic Lake, da Gundumar ruwa ta San Bernardino Valley, sun ba da binciken farko game da sanya sabon madatsar ruwa a arewacin yanzu Camp Far West Reservoir da kudancin Combie da Rollins reservations da ke sama. Dam din zai kasance a cikin gundumar ruwa ta NID (Nevada Irrigation District) kuma zai ambaliya sassan Nevada County da Placer County. Za a gabatar da madatsar ruwan Garden Bar a wuraren da aka riga aka ware a matsayin wuraren kiyayewa da wuraren namun daji, kuma tafkin da ya haifar zai mamaye mazaunin namun daji da itacen oak da savannah.<ref>{{Cite web |date=July 28, 2011 |title=Controversy Mounts Around Proposed Garden Bar Dam on Bear River |url=http://yubanet.com/regional/Controversy-Mounts-Around-Proposed-Garden-Bar-Dam-on-Bear-River.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110928032027/http://yubanet.com/regional/Controversy-Mounts-Around-Proposed-Garden-Bar-Dam-on-Bear-River.php |archive-date=September 28, 2011 |access-date=August 26, 2011 |publisher=Yuba Net}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 5, 2011 |title=Sierra Watch Comments on Bear River Dam Report |url=http://sierrafoothillsreport.com/2011/07/05/sierra-watch-comments-on-bear-river-dam-report/ |access-date=August 26, 2011 |publisher=Sierra Foothills Report }}{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Bear River, Map of proposed reservoir at Garden Bar |url=http://www.sierrawatch.org/preservation-campaigns/bear-river/index.html |access-date=August 26, 2011 |publisher=Sierra Watch }}{{Dead link|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |date=July 27, 2011 |title=Backers Up Garden Bar Dam Ante, Raising New Concerns |url=http://aquafornia.com/archives/52536 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110814164243/http://aquafornia.com/archives/52536 |archive-date=August 14, 2011 |access-date=August 26, 2011 |publisher=Aquafornia}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 5, 2011 |title=Garden Bar Preliminary Study |url=http://gardenbarwater.com/documentsandnotices/documents.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331065424/http://gardenbarwater.com/documentsandnotices/documents.php |archive-date=March 31, 2012 |access-date=August 26, 2011 |website=Documents & Notices |publisher=Gardenbarwater.com}}</ref>
Saboda da cewa ruwan da zai cika babban tafkin da aka tsara (,000 zuwa 400,000 acre-feet (,000,000 zuwa 493,000,000 m3), bisa ga binciken, mafi girman zaɓi zai zama murabba'in kilomita 3 (7.8 )) an riga an rarraba shi don tabkuna na yanzu ta madatsun ruwa a kan Kogin Bear a Camp Far West, Combie, da Rollins, ainihin yiwuwar aikin yana da hasashe, kuma ya haifar da shakku game da ainihin manufar tayin.
Wani bayani daga binciken ya ce"Rashin Ruwa: Rahoton ya amince da kasancewar "batutuwa da yawa da za a buƙaci warwarewa don tabbatar da kasancewar wannan ruwa da ikon isar da wani ɓangare na shi ta hanyar Delta, idan ana so. "
Saboda rashin hujja na tattalin arziki da adawa daga ƙungiyar kiyayewa, Sierra Watch, amintattun ƙasa na gida, ranchers, da kwamitin masu kula da duka Placer da Nevada Counties, gundumar ruwa ta bar madatsar ruwan da aka tsara a watan Yulin 2012.<ref>{{Cite web |date=July 6, 2011 |title=Sierra Watch: South Sutter Water District Releases Bear River Dam Report |url=http://yubanet.com/regional/Sierra-Watch-South-Sutter-Water-District-Releases-Bear-River-Dam-Report.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110907125056/http://yubanet.com/regional/Sierra-Watch-South-Sutter-Water-District-Releases-Bear-River-Dam-Report.php |archive-date=September 7, 2011 |access-date=August 26, 2011 |publisher=Yuba Net}}</ref><ref>{{Cite web |date=December 15, 2011 |title=Nevada County joins Placer in opposing Garden Bar dam on Bear River |url=http://www.auburnjournal.com/article/nevada-county-joins-placer-opposing-garden-bar-dam-bear-river |access-date=May 31, 2018 |website=Auburn Journal.}}</ref><ref>{{Cite web |date=June 13, 2012 |title=Water district drops Garden Bar Dam proposal |url=https://www.theunion.com/news/local-news/water-district-drops-garden-bar-dam-proposal/ |access-date=June 1, 2018 |website=The Union.}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Bear Yuba Land Trust :: Water District Drops Garden Bar Dam Proposal |url=http://www.bylt.org/index.php/about/news/current-news/water-district-drops-garden-bar-dam-proposal/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150608112500/http://www.bylt.org/index.php/about/news/current-news/water-district-drops-garden-bar-dam-proposal/ |archive-date=June 8, 2015 |access-date=January 30, 2015}}</ref>
A cikin 2014, NID ta sake fitar da wani shiri don sabon dam/tafki akan Kogin Bear a wurin Parker, wanda ke saman tafkin Combie. Bayan amincewa, dam ɗin Centennial da aka tsara zai adana kusan {{Convert|112000|acre feet|km3}} <ref>{{Cite web |title=NID readies for new reservoir on Bear River |url=http://www.theunion.com/news/12801466-113/nid-parker-reservoir-scherzinger |access-date=January 20, 2018 |website=Theunion.com |archive-date=June 10, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160610014543/http://www.theunion.com/news/12801466-113/nid-parker-reservoir-scherzinger |url-status=dead }}</ref> An ƙirƙiri kamfen na "Save the Bear, Stop Centennial" don adawa da shawarar da [[Jerin kungiyoyin muhalli na duniya|ƙungiyoyin kare muhalli]] masu zaman kansu, da Foothills Water Network da South River Citizens League (SYRCL), <ref>{{Cite web |date=April 6, 2018 |title=Peter Van Zant: Centennial Dam: A Long Road Ahead |url=https://www.theunion.com/opinion/columns/peter-van-zant-centennial-dam-a-long-road-ahead/ |access-date=June 1, 2018 |website=The Union. |archive-url=https://web.archive.org/web/20180628044246/https://www.theunion.com/opinion/columns/peter-van-zant-centennial-dam-a-long-road-ahead/ |archive-date=June 28, 2018 |url-status=dead}}</ref> tare da goyon bayan sauran al'umma da kungiyoyin kiyayewa. kamar Sierra Watch. <ref>{{Cite web |date=March 14, 2018 |title=Several groups question need for Centennial Dam |url=https://www.theunion.com/news/local-news/several-groups-question-need-for-centennial-dam/ |access-date=June 1, 2018 |website=The Union.}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{Cite web |date=May 4, 2018 |title=NID's Centennial Dam project declared ineligible for state funding |url=https://www.theunion.com/news/local-news/nids-centennial-dam-project-declared-ineligible-for-state-funding/ |access-date=June 1, 2018 |website=The Union. |archive-url=https://web.archive.org/web/20180505052638/https://www.theunion.com/news/local-news/nids-centennial-dam-project-declared-ineligible-for-state-funding/ |archive-date=May 5, 2018 |url-status=dead}}</ref>
== Dubi kuma ==
* Jerin koguna na California
== manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
4dkzn8r3sjr1e8s00s7j0mfjlgzr3er
Dick Button
0
92602
971376
582787
2026-10-25T13:43:42Z
Yusuf Danmarna
49960
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */
971376
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Maɓallin Richard Totten''' (Yuli 18, 1929 - Janairu 30, 2025) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Amurka kuma manazarci. Ya kasance zakaran Olympic sau biyu (1948, 1952) kuma zakaran duniya sau biyar a jere (1948-1952). Haka kuma shi ne kadai mutumin da ba Bature ba da ya zama zakaran Turai. Maballin an lasafta shi a matsayin wanda ya kasance dan wasan skater na farko da ya samu nasarar saukar da tsallen Axel sau biyu a gasar a shekarar 1948, da kuma tsalle-tsalle na farko na kowane iri - madauki sau uku - a cikin 1952. Ya kuma kirkiro juzu'in rakumi mai tashi, wanda asalinsa aka sani da "Button rakumi"<ref name=":0">Button, Dick (1955). Dick Button on Skates. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall. pp. 40–41. Catalog Card No. 55-12069.</ref>.
Ya "kawo karuwar wasan motsa jiki" don kwatanta wasan kankara a cikin shekarun bayan yakin duniya na biyu.
<ref>Kestnbaum, Ellyn (2003). Culture on Ice: Figure Skating and Cultural Meaning. Middleton, Connecticut: Wesleyan Publishing Press. p. 108. ISBN 0-8195-6641-1.</ref> A cewar masanin tarihin wasan kankara James R. Hines, Button yana wakiltar “Makarantar Amurka” na wasan tseren ƙwallon ƙafa, wanda ya kasance salon wasan motsa jiki fiye da sket daga Turai.<ref name=":1">Hines, James R. (2011). Historical Dictionary of Figure Skating. Lanham, Maryland: Scarecrow Press. ISBN 978-0-8108-6859-5.</ref>
==Rayuwar farko==
An haifi Button a ranar 18 ga Yuli, 1929, kuma ya girma a Englewood, [[New Jersey]].<ref>"Famous birthdays for July 18: Vin Diesel, Kristen Bell". United Press International. July 18, 2019. Archived from the original on July 19, 2019. Retrieved August 7, 2019. Gold medal ice skater Dick Button in 1929 (age 90)</ref><ref>http://www.encyclopedia.com/topic/Dick_Button.aspx</ref><ref name=":2">"Dick Button". Sports Reference. Archived from the original on July 2, 2017</ref> Ya sauke karatu a 1947 daga Englewood School for Boys (yanzu Dwight-Englewood School).<ref>Richard "Dick" Button, Dwight-Englewood School. He attended Harvard College graduating in 1952, then also from Harvard Law School in 1956. Accessed June 14, 2018.</ref> Ya fara wasan kankara tun yana karami amma bai fara atisaye sosai ba har yana dan shekara 12, bayan da mahaifinsa ya ji ana gaya masa cewa ba zai taba zama dan wasan ska na kwarai ba<ref name=":0" />. Mahaifin Button ya aika da shi zuwa Lake Placid, New York, don horar da koci Gus Lussi, wanda ya horar da shi a tsawon aikinsa na gasa.<ref>Sausa, Christie (2012). Lake Placid Figure Skating. A History. History Press. pp. 42–43.</ref><ref name=":4">Hines, James R. (2011). Historical Dictionary of Figure Skating. Lanham, Maryland: Scarecrow Press. ISBN 978-0-8108-6859-5.</ref>
==Sana'a==
====Amateur====
Don gajartawar tsalle, duba [[tsalle-tsalle na skating.]]
===Gasa na farko===
A gasarsa ta farko, Gasar Novice na Jihohin Gabas ta 1943, Button ya gama na biyu zuwa Jean-Pierre Brunet.<ref name=":0" /> A shekara ta 1944, ya lashe kambun karamar hukumar Gabas wanda ya ba shi damar yin takara a Gasar Novice ta kasa. Ya lashe gasar. A cikin 1945, shekararsa ta uku ta yin wasan ƙwallon ƙafa ta gaske, ya ci babban matsayi na Jihohin Gabas da babban taken ƙasa.<ref name=":1" /> Hakanan ya kasance nau'i-nau'i na kankara, kuma ya yi gasa tare da Barbara Jones a cikin ƙananan nau'i-nau'i a gasar cin kofin Gabas ta 1946. Sun yi shirin Button na guda ɗaya gefe-da-gefe tare da ƙananan gyare-gyare kuma sun yi nasara.<ref name=":0" /> Wannan gasa, inda Button kuma ya yi takara a matsayin skater guda ɗaya, ya jagoranci zuwa Gasar Amurka ta 1946. Yana da shekara 16, Button ya lashe Gasar Cin Kofin Amurka ta 1946 ta hanyar kuri'a gaba ɗaya.<ref name=":1" /> A cewar Button, wannan shi ne karo na farko da wani ya lashe kambun maza na novice, ƙarami, da manyan mukamai a cikin shekaru uku a jere.<ref name=":0" /> Button ya ci gaba da lashe wasu gasa shida na kasa (1947 – 1951), yana daura rikodin da Roger Turner ya kafa, wanda ya ci ‘yan asalin Amurka bakwai tsakanin 1928 da 1934.<ref name=":1" /> Wannan nasara ta sami Button wuri a Gasar Cin Kofin Duniya ta 1947.
====1947 Gasar Cin Kofin Duniya====
A Gasar Cin Kofin Duniya ta 1947, Button ya kasance na biyu a bayan abokin hamayyarsa Hans Gerschwiler yana bin alkaluman da suka wajaba na gasar, tare da maki 34.9 ya raba su.<ref name=":0" /> Ya lashe kyautar wasan tsere na kyauta, amma Gerschwiler yana da mafi yawan wurare na farko daga alƙalai, uku zuwa na Button biyu.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Button ya lashe lambar azurfa a gasar cin kofin duniya ta farko. Wannan ne karo na karshe da ya yi kasa da na farko a gasar. A gasar, Ulrich Salchow ya yi abota da Button. Salchow, wanda ya ji takaici lokacin da Button bai yi nasara ba, ya ba shi gasar cin kofin duniya na farko da Salchow ya ci a 1901.<ref name=":0" /> Maballin daga baya ya ba da wannan kofi ga John Misha Petkevich bayan wasannin Olympics na 1972 da gasar cin kofin duniya.<ref>Petkevich, John Misha (1989). Figure Skating: Championship Techniques. Sports Illustrated. ISBN 1-56800-070-7.</ref> Yarda da cewa Gerschwiler ya fi fahimtar kankara a waje, Button ya yanke shawarar ɗan lokaci yana horo a waje a kotunan wasan tennis na Lake Placid.<ref>https://web.archive.org/web/20180207061627/https://www.teamusa.org/News/2018/February/05/Dick-Button-Reflects-On-First-Olympic-Gold-Medal-70-Years-Later-And-State-Of-Figure-Skating-Today</ref>
====1948 gasar cin kofin Turai====
Button ya sake fuskantar Gerschwiler a gasar cin kofin Turai ta 1948. Maballin ya jagoranci bayan adadi a cikin maki, yana da maki 749 zuwa Gerschwiler's 747.8, amma Gerschwiler ya jagoranci wurin sanyawa, tare da 14 zuwa Button's 15.<ref name=":0" /> A lokacin wasan tsere na kyauta, Button ya yi shirinsa na Olympics a karon farko. Ya yi nasara, tare da sanya 11 zuwa Gerschwiler's 18.<ref name=":0" /> Bayan wannan shekarar, lokacin da 'yan Arewacin Amurka suka dauki kambun maza da mata, wadanda ba Turawa ba sun daina shiga gasar cin kofin Turai. Maballin shine kawai Ba'amurke da ya ci gasar Turai.<ref name=":0" />
====1948 Olympics====
A gasar Olympics ta lokacin sanyi ta 1948, Button ya jagoranci Gerschwiler da maki 29.6 biyo bayan alkaluman adadin gasar, bayan da ya ci hudu daga cikin alkaluma biyar.<ref name=":0" /> Button ya kasance yana ƙoƙarin tsallen Axel sau biyu a aikace amma bai taɓa saukar da shi ba. A aikace a ranar kafin taron wasan tsere na kyauta, Button ya sauko ɗaya a aikace a karon farko. Ya yanke shawarar sanya shi a cikin wasan tserensa na kyauta don gobe. Maballin ya saukar da shi a cikin gasa,<ref>https://web.archive.org/web/20111212231909/http://www.olympic.org/multimedia-player/all-video/1900-1950/1948/01/30/lot4-button-1948-wm-cio-high/</ref> ya zama ɗan wasan skater na farko a duniya da ya yi hakan.<ref name=":1" /> Maɓallin ya sami na farko takwas da daƙiƙa biyu, don jimlar wurare 10. Gerschwiler yana da 23.<ref name=":0" /> Wannan haɗe da sakamakon ƙididdiga ya ba Button lambar zinare.<ref name=":2" /><ref>Wright, Benjamin T. (January 2009). "Button Brings It". Skating. pp. 32–33.</ref><ref>http://www.olympic.org/richard-button</ref> Yana da shekaru 18 ya zama, kuma ya kasance, matashi mafi ƙaranci da ya lashe zinari na Olympics a wasan tseren ƙwallon ƙafa.<ref name=":3">https://web.archive.org/web/20070928005756/http://www.usoc.org/26_597.htm</ref>
====1948 gasar cin kofin duniya====
Button ya ci gaba da lashe gasar cin kofin duniya na 1948, inda ya fuskanci Gerschwiler a karo na karshe. Button ya lashe gasar. A lokacin, an gudanar da gasar cin kofin Amurka bayan gasar cin kofin duniya, kuma Button ya kammala kakarsa ta hanyar kare kambunsa na kasa. A cikin Fabrairu 1948, Button, kocinsa, da mahaifiyarsa sun kasance a Prague don yin nuni. An makale a can bayan boren gurguzu kuma sojojin Amurka ne suka ciro su.<ref name=":0" /> A cikin 1949, Button ya lashe lambar yabo ta Sullivan a matsayin fitaccen ɗan wasa mai son a Amurka. Yana ɗaya daga cikin ƴan wasan ƙwallon ƙafa guda biyu kacal da suka lashe wannan lambar yabo. Evan Lysacek shine ɗayan.<ref name=":3" />
====shekarun jami'a====
Button ya yi niyya don halartar Jami'ar Yale tun daga farkon shekara ta 1947, amma an dage shi shekara guda saboda gasar Olympics.<ref name=":0" /> Ko da yake tun da farko an tabbatar masa da cewa wasan kankara ba zai samu matsala ba muddin maki ya yi kyau, daga baya aka sanar da shi cewa ba zai iya ci gaba da fafatawa ba idan yana son zuwa Yale. A kan shawara daga mutane daga Skating Club na [[Boston]], Button ya yi amfani da shi, kuma an karɓa a, Kwalejin Harvard. Button ya kasance dalibi na cikakken lokaci a Harvard yayin da yake wasan tseren tsere kuma ya kammala karatunsa a 1952 kuma ya kasance memba na kungiyar Delphic, daya daga cikin zabin "Kungiyoyin Karshe" na Jami'ar.
A matsayinsa na mai rike da kambun mulki da na kare, da kuma kasancewa dan wasan skater na farko da ya yi Axel biyu da rakumi mai tashi, Maballin yana fuskantar matsin lamba don yin sabon tsalle ko juyi kowace kakar. A cikin 1949, ya yi haɗin 2Lo-2Lo. Shi ne wanda ya lashe lambar yabo ta James E. Sullivan a matsayin babban dan wasa na Amurka na 1949, ya zama dan wasan skater na farko da ya lashe kyautar. A cikin 1950, ya yi 2Lo-2Lo-2Lo. A cikin 1951, ya yi haɗin 2A-2Lo da jerin 2A-2A.<ref name=":0" /> Don wasannin Olympics na lokacin hunturu na 1952, Button da Lussi sun fara aiki akan tsalle sau uku. Sun zauna kan horar da madauki uku. Button ya saukar da shi a karon farko a aikace a cikin Disamba 1951 a Skating Club na Boston, kuma a karon farko a nuni a Vienna bayan Gasar Turai.<ref name=":0" />
====1952 Olympics====
A gasar Olympics ta lokacin sanyi ta 1952, Button yana da jagora bayan alkaluma, tare da wurare tara na farko, sama da Helmut Seibt.<ref name=":2" /> Maballin maɓalli ya kai 1,000.2 zuwa Seibt's 957.7.[aƙalla ana buƙata] A lokacin shirinsa na skate kyauta, Button ya sami nasarar saukar da madauki sau uku, ya zama mutum na farko da ya kammala tsalle sau uku a gasar<ref>Hines, James R. (2011). Historical Dictionary of Figure Skating. Lanham, Maryland: Scarecrow Press. ISBN 978-0-8108-6859-5.</ref>Ya zama ɗan wasan skater na uku da ya lashe lambobin zinare biyu na Olympics bayan Gillis Grafström. Shi ne mutum na karshe da ya kare kambunsa na Olympics a wasan tsere har sai da Yuzuru Hanyu ya lashe zinare na biyu a gasar Olympics a shekarar 2018. Ya maimaita matsayin wanda ya lashe lambar zinare, sannan ya ci gaba da kare kambunsa a gasar tseren kankara ta duniya a shekarar 1952 da kuma gasar Amurka.<ref name=":0" />
====Kwararren====
Bayan ya yi ritaya daga gasa, Button ya ɗan ɗanyi ɗan gajeren aiki yana yin nunin kankara.<ref name=":4" /> Ya sanya hannu kan yin wasan tsere tare da Ice Capades yayin hutun makarantar lauya. Ya zagaya tare da Holiday akan Kankara. Ya haɗu da "Dick Button's Ice-Travaganza" don 1964 New York World's Fair, tare da 1963 Zakaran Duniya Donald McPherson, amma nunin kankara ya rasa kuɗi kuma ya rufe bayan 'yan watanni. A matsayin wanda ya kafa Candid Productions, ya ƙirƙiri nau'ikan wasannin motsa jiki da aka yi don talabijin, gami da Gasar Ƙwararrun Ƙwararrun, da Dorothy Hamill na musamman na HBO.<ref name=":5">https://web.archive.org/web/20070404154807/http://www.abcmedianet.com/shows05/sports/commentators/button.shtml</ref>
A matsayin ɗan wasan kwaikwayo, Button ya yi a cikin fina-finai kamar su The Young Doctors da The Bad News Bears Go to [[Japan]] tare da Tony Curtis. Ya fito a cikin ayyukan talabijin, ciki har da Hans Brinker da Mr. Broadway, da kuma fitowa a cikin wani shiri na Animaniacs na 1995, yana bayyana kansa a cikin kashi uku mai suna "Dukkan Kalmomi a Harshen Turanci".
Masanin tarihin wasan ƙwallon ƙafa James R. Hines ya ce yana cikin wasu ayyuka ban da matsayin skater wanda Button ya sami babban tasiri akan wasanni.Kamar yadda Hines ke cewa, "Wataƙila babu wani suna da aka fi saninsa a wasan ƙwallon ƙafa, sakamakon ganinsa da ya yi sama da shekaru 40 a matsayin mai sharhi ... Ta wannan dandalin, ya sami damar lashe gasar fiye da kowane mutum".<ref name=":4" /> Har ila yau Hines ya ce aikinsa na sharhi ya ba shi hangen nesa na tarihi na tsawon shekaru 40.<ref name=":4" /> Maballin ya ba da sharhi don watsa shirye-shiryen CBS na wasannin Olympics na lokacin sanyi na 1960, wanda ya ƙaddamar da aiki na tsawon shekaru a aikin jarida na watsa shirye-shiryen talabijin. Ya yi sharhi don watsa shirye-shiryen CBS na Gasar Skating Figures na Amurka a 1961. Da farko a cikin 1962, ya yi aiki a matsayin mai sharhi kan wasan ƙwallon ƙafa na ABC Sports, wanda ya sami haƙƙin Gasar Wasannin Skating na Amurka da kuma Gasar Skating na Hoto na Duniya na 1962. A lokacin ɗaukar hoto na ABC game da abubuwan da suka faru a cikin 1960s, 1970s, da 1980s, Button ya zama sanannen manazarci na wasanni, wanda aka san shi da gaskiya kuma sau da yawa kima game da wasan skaters. Ya lashe lambar yabo ta Emmy a cikin 1981 don Fitaccen Halin Wasanni - Analyst.<ref name=":5" /> Kodayake sauran cibiyoyin sadarwar talabijin na Amurka sun watsa wasannin Olympics na lokacin hunturu daga shekarun 1990 zuwa gaba, Button har yanzu ya bayyana akan watsa shirye-shiryen ABC na Amurka da Gasar Skating Hoto na Duniya har sai ABC ya daina watsa su a cikin 2008.
A cewar marubuci kuma masanin tarihin wasan ƙwallon ƙafa Ellyn Kestnbaum, ga masu kallo waɗanda ba su taɓa kallon wasan ba kai tsaye kafin su gan shi a talabijin, Button “a zahiri ya koyar da [an] gabaɗayan tsara yadda ake kallon wasan kankara”.<ref>Kestnbaum, Ellyn (2003). Culture on Ice: Figure Skating and Cultural Meaning. Middleton, Connecticut: Wesleyan Publishing Press. p. 108. ISBN 0-8195-6641-1.</ref>
A lokacin wasannin Olympics na lokacin sanyi na 2006, Button ya bayyana akan NBC akan lamuni daga ABC don sake ba da sharhi kan wasannin Olympics.Hakanan a lokacin wasannin Olympics na lokacin sanyi na 2006, Cibiyar sadarwar Amurka ta gudanar da wani wasan kwaikwayo mai suna Olympic Ice. Sashi mai maimaitawa, mai suna "Maɓallin Tura Dick," ya gayyaci masu kallo don aika tambayoyin da Button ya amsa a kan iska. Sashin ya zama sananne sosai don haka ABC da ESPN sun sanya shi cikin watsa shirye-shirye daban-daban, musamman Skate America na 2006, Gasar Skating na 2007 na Amurka, da Gasar Wasannin Ƙwallon Ƙwallon Ƙwallon Duniya na 2007. A ƙarshen 2010, ya kasance babban alkali a kan Skating tare da Taurari, wanda BBC Worldwide ta samar, masu shirya Rawa tare da Taurari. A cikin 2009, Button ya yi aiki a matsayin alkali a kan CBC's Battle of Blades gaskiya show. Ya sake fitowa a NBC don yin sharhi don Wasannin 2010.<ref name=":6">https://www.nytimes.com/2025/01/30/sports/dick-button-dead.html</ref>
==Rayuwa ta sirri da mutuwa==
Wasan wasan kwaikwayo na gidan talabijin na Button ya zo a kan Mu Jama'a a ranar 11 ga Afrilu, 1952, lokacin da ya yi wasan tsere a cibiyar Rockefeller.<ref>Stretch, Bjud (April 11, 1952). "Air Waves". Courier-Post. New Jersey, Camden. p. 22. Retrieved October 31, 2022 – via Newspapers.com</ref> Ya kasance bako a shirin talabijin na Ina da Asiri a matsayin daya daga cikin tsoffin zakarun Olympics guda biyar da aka watsa a ranar 13 ga Oktoba, 1954. A cikin 1975, Button ya auri mai horar da ’yan wasan kwallon kafa Slavka Kohout; An haifi ɗa Edward da diya Emily ga ma'auratan, waɗanda daga baya suka sake su.<ref>Hamilton, Scott (1999). Landing It. Kensington Books. ISBN 1-57566-466-6.</ref> Button mazaunin Arewacin Salem, New York ne.<ref>https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/02/11/AR2006021101460.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20140712173136/http://www.lohud.com/article/20130906/LIFESTYLE01/309060066/Dick-Button-s-garden-glory?nclick_check=1</ref> An shigar da shi cikin Babban dakin wasan ƙwallon ƙafa ta Duniya a cikin 1976, a wannan shekarar da aka kafa ta.<ref>https://web.archive.org/web/20070905174119/http://www.worldskatingmuseum.org/Museum_HOF_Inductees.htm</ref><ref name=":4" />
Button ya sami mummunan rauni a kai a ranar 5 ga Yuli, 1978,
<ref>https://web.archive.org/web/20111118092552/https://nymag.com/news/features/47179/</ref> lokacin da yake ɗaya daga cikin maza da yawa da gungun matasa dauke da jemagu na ƙwallon kwando suka kai hari a Central Park.<ref>https://www.nytimes.com/1978/07/13/archives/new-jersey-pages-5-are-arrested-in-club-attack-in-central-park-came.html</ref> Daga bisani an yanke wa mutane uku hukunci da laifin kai hare-haren. Bayanan labarai da shaidun shari'a sun nuna cewa maharan suna da niyyar kai hari ga 'yan luwadi ne, amma an kai wa wadanda harin ya rutsa da su ne ba bisa ka'ida ba, kuma saboda bazuwar hare-haren "... 'yan sanda sun ce babu dalilin da zai sa a yarda cewa wadanda aka kashe din 'yan luwadi ne.<ref>https://www.nytimes.com/1979/10/17/archives/3-sentenced-in-attack-using-bats-against-6-in-central-park-in-78.html</ref>
A ranar 31 ga Disamba, 2000, Button yana wasan ƙwallon ƙafa a wani wurin shakatawa na jama'a a Westchester County, New York, lokacin da ya faɗi, ya karye kwanyarsa kuma ya haifar da mummunan rauni a kwakwalwa.<ref>https://www.nytimes.com/2006/02/15/sports/olympics/15button.html</ref><ref name=":6" /> Ya murmure kuma ya zama mai magana da yawun kungiyar Raunin Kwakwalwa ta Amurka<ref>"Brain Injury Awareness Month". Brain Injury Association of America. Archived from the original on January 28, 2010. Retrieved February 15, 2010</ref> da kuma ci gaba da bayar da lambar yabo ta Emmy – sharhi kan watsa shirye-shiryen wasannin Olympics da kuma nunin talbijin na wasan kankara.
Button ya mutu a Arewa Salem a ranar 30 ga Janairu, 2025, yana da shekara 95.<ref name=":6" /><ref name=":7">https://www.espn.com/olympics/figureskating/story/_/id/43631465/olympic-figure-skater-commentator-dick-button-dies-95</ref> Mutuwar tasa ta faru kasa da kwana guda bayan da yawa daga cikin mahalarta gasar 2025 US Figure Skating Championships, ciki har da skaters da kocina daga Skating Club na Boston da Button yana da wata ƙungiya mai tsawon rai,<ref name=":7" />aka kashe a tsakiyar iska karo a kan kogin Potomac.<ref>https://abcnews.go.com/Sports/wireStory/dick-button-olympic-great-voice-skating-dies-95-118292366</ref>
==Manazarta==
8cqlsazlraz9i7r3ew30id7e4bg87bf
Tattaunawar user:Sayfoh
3
92637
971368
583265
2026-10-25T13:36:14Z
Cabayi
8435
Cabayi moved page [[Tattaunawar user:HasanAgha1922]] to [[Tattaunawar user:Sayfoh]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/HasanAgha1922|HasanAgha1922]]" to "[[Special:CentralAuth/Sayfoh|Sayfoh]]"
583265
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, HasanAgha1922! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/HasanAgha1922|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:26, 8 ga Faburairu, 2025 (UTC)
588w57w5sbpc23i7y61pgl6bxby61mi
Krystal Gabel
0
93863
971697
967049
2026-10-26T02:57:25Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971697
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Krystal Gabel''' (an Haife ta a watan Oktoba 14, 1984) ƴar fafutukar kare [[Ƴancin Kannabis|hakkin cannabis ne]] Ba'amurkiya, ƴar takara na dindindin, kuma marubuciya. Gabel, ƴar takarar gwamnan Nebraska a zaben 2018, tana da shekaru 33 ita ce mafi karancin shekaru a cikin adadin mata da suka yi takarar gwamna, a kasa. <ref> name="NationalJournal">{{Cite web |date=July 24, 2017 |title=Marijuana Advocate Challenges Ricketts: Krystal Gabel will run as a Republican |url=https://www.nationaljournal.com/s/655733/marijuana-advocate-challenges-ricketts |website=[[National Journal]] |quote=Writer Krystal Gabel will challenge Gov. Pete Rickets (R) in the 2018 Republican primary. (Nebraska.TV) Gabel “previously ran for a seat on ...}}</ref> <ref> name="UofMLibraries">{{Cite web |last=Ostermeier, Dr. Eric |date=February 13, 2018 |title=2018 Cycle Finds Many Young Women Gubernatorial Hopefuls: Six women under 40 are currently seeking major party gubernatorial nominations this year |url=http://editions.lib.umn.edu/smartpolitics/2018/02/13/2018-cycle-turns-out-many-young-women-gubernatorial-hopefuls/ |website=[[University of Minnesota Libraries]] |quote=The youngest is Republican Krystal Gabel of Nebraska. Gabel, 33, is slated to be the lone GOP challenger to incumbent Governor Pete Ricketts. ... she placed third out of four candidates in the general election for the Omaha Metropolitan Utilities District – 1.2 points shy of winning one of two seats. In 2017, at the age of 32, Gabel ran for Omaha's 2nd District City Council seat and placed third in the primary with 10.3 percent of the vote – 3.2 points shy of making it to the general election. Gabel will be 33 when she faces Ricketts in Nebraska's May primary and while some parts of her platform conform with traditional GOP principles (e.g. lowering taxes), a strong focus of her campaign is on cannabis}}</ref> A cikin 2020, Gabel ta tsaya takarar Hukumar Kula da Jama'a ta Nebraska a zaben fidda gwani [[Jam'iyyar Republican (Amurka)|na Republican]] . <ref> name="2020ElectionResultsTelegram">{{Cite web |date=December 16, 2020 |title=Lincoln and Nebraska results for the 2020 general election: Public Service Commission |url=https://columbustelegram.com/news/local/govt-and-politics/elections/lincoln-and-nebraska-results-for-the-2020-general-election/collection_db5d2614-900f-586f-a250-ad1382e84de7.html#7 |website=[[Columbus Telegram]]}}</ref>
Gabel ta jagoranci yunkurin koke na nasara don samun damar jefa kuri'a don reshen jam'iyyar marijuana na Nebraska Legal . <ref> name="LMNCertifiedOmahaWorldHerald">{{Cite web |last=Walton, Don |date=April 22, 2021 |title=Legal Marijuana Now Party gains ballot recognition in Nebraska |url=https://omaha.com/news/state-and-regional/govt-and-politics/legal-marijuana-now-party-gains-ballot-recognition-in-nebraska/article_aa188849-7a8c-5cc1-8ab8-6467900a35dd.html |website=[[Omaha World-Herald]]}}</ref> <ref> name="Ganjapreneur">{{Cite web |last=Barfield, Lukas |date=April 26, 2021 |title=Legal Marijuana Now Becomes Official Political Party in Nebraska |url=https://www.ganjapreneur.com/legal-marijuana-now-officially-a-political-party-in-nebraska/ |website=Ganjapreneur |quote=“The voters of Nebraska have experienced many failed referendum petitions in the past and are currently witnessing a gridlocked Unicameral,” said Krystal Gabel, Legal Marijuana NOW's National Party Chair. “The process of obtaining ballot access with the LMN petition breaks a decades-long political stalemate with the State of Nebraska on the issue of cannabis.”}}</ref> Wani mazaunin Brush, Colorado, Gabel dan takarar magajin gari ne na Brush, a cikin 2021, da kuma Majalisar Birnin Brush, a cikin 2023. <ref> name="FortMorganTimes">{{Cite web |last=Olmstead, Maegan |date=August 11, 2021 |title=Two candidates announce their bids for mayor of Brush |url=https://www.fortmorgantimes.com/2021/08/11/two-candidates-announce-their-bids-for-mayor-of-brush/ |website=[[Fort Morgan Times]] |quote=Krystal Gabel, an Independent, was the first to announce her candidacy for mayor. Gabel, 36 years old, states her goal as mayor is “to follow the Constitution, serve the people residing in Brush and focus on what the community needs to grow.” Her priorities are “to make the office work entirely for The People of Brush (and) build a viaduct on Clayton Street over the railroad for 24/7 passage to both sides of (the) city.” She also plans to “invite new businesses, tourism and medical and recreational dispensaries to reduce tax burden and create careers with good pay within (the) community.}}</ref> <ref name="FortMorganTimes23">{{Cite web |last=Reyez, Zant |date=September 10, 2023 |title=Krystal Gabel running for Brush City Council Ward 3 seat |url=https://www.fortmorgantimes.com/2023/09/10/krystal-gabel-running-for-brush-city-council-ward-3-seat/ |website=[[Fort Morgan Times]] |quote=“Preparing for the future means we have to have some type of economic change that brings in funds so that us living here, retiring here, don't have to foot the bill. Someone else who has the money can.”}}</ref>
== Farkon gwagwarmaya ==
[[Fayil:Krystal_Gabel_on_April_20,_2018.jpeg|right|thumb| Krystal Gabel a wani zanga-zanga a Omaha a ranar 20 ga Afrilu, 2018]]
=== Nebraska Legal Marijuana NOW ===
A cikin 2015-2016, Gabel ya nemi Jam'iyyar Marijuana ta [[Nebraska]] don a amince da ita a hukumance ta jihar. <ref name="KETV7ABC">{{Cite web |last=Roberts, Dave |date=April 21, 2016 |title=Medical marijuana supporters organizing to get legalization on the ballot |url=http://www.ketv.com/article/medical-marijuana-supporters-organizing-to-get-legalization-on-the-ballot-1/7659661 |website=[[KETV]] |quote="We are finishing the signatures and just getting padding now,” said Krystal Gabel, a candidate for the M.U.D. Board.}}</ref> Domin yin zaben, sun bukaci sa hannun mutane 5,397 a fadin jihar. A cikin Yuli 2016, jam'iyyar ta juya sa hannun 9,000 ga Sakataren Gwamnati na Nebraska . Sai dai sakataren harkokin wajen kasar ya ce rabin sa hannun ba su da inganci, inda ya gaza 5,397 da ake bukata. <ref> name="Hub">{{Cite web |date=July 13, 2015 |title=Activists petition for Marijuana Party of Nebraska |url=http://www.kearneyhub.com/news/local/activists-petition-for-marijuana-party-of-nebraska/article_145bd004-297e-11e5-b171-33563e187610.html |website=[[Kearney Hub]]}}</ref> <ref> name="Petition Denied by Nebraska Secretary">{{Cite web |last=[[Associated Press]] |date=August 5, 2016 |title=Marijuana Party petition drive fails to result in ballot placement |url=http://journalstar.com/news/local/marijuna-party-petition-drive-fails-to-result-in-ballot-placement/article_3a6ed5f8-327f-5e7e-99dd-3af5260c6d83.html |website=[[Lincoln Journal Star]]}}</ref>
A cikin 2016, Gabel da Mark Elworth sun canza sunan jam'iyyar Nebraska zuwa Marijuana ta Shari'a a YANZU, kuma a cikin Satumba 2016, sun fara zagaya koke don samun damar jefa kuri'a na 2020. <ref name="StarHerald">{{Cite web |last=Jordan, Spike |date=May 12, 2017 |title=Legalize Marijuana Now advocates petition to get pro-marijuana third-party on the ballot |url=http://www.starherald.com/news/local_news/legalize-marijuana-now-advocates-petition-to-get-pro-marijuana-third/article_2b9ce353-afad-5489-9675-6a1bd849d42e.html |website=Scottsbluff Star Herald}}</ref> Sun ce kungiyar ta yi shirin tara adadin sa hannun da ta gabatar a shekarar 2016 sau biyu, domin samun nasarar su. <ref>name="NorthPlatteBulletin">{{Cite web |last=Chitwood, Joe |date=July 12, 2017 |title=Pro-pot party petition drive reaches North Platte |url=http://www.northplattebulletin.com/index.asp?show=news&action=readStory&storyID=34348&pageID=3 |website=North Platte Bulletin |access-date=February 24, 2025 |archive-date=July 17, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170717161138/http://www.northplattebulletin.com/index.asp?show=news&action=readStory&storyID=34348&pageID=3 |url-status=dead }}</ref> <ref name="2017 KETV7">{{Cite web |last=Ozaki, Andrew |date=September 29, 2017 |title=Medical marijuana advocates petition to form Nebraska political party |url=http://www.ketv.com/article/medical-marijuana-advocates-petition-to-form-nebraska-political-party/12664032 |access-date= |website=[[KETV]]}}</ref>
=== Dan takara mai zaman kansa ===
Gabel ya yi takara bai yi nasara ba a matsayin ɗan takara mai zaman kansa na Hukumar Makarantar Jama'a ta Omaha, a cikin 2016, da kuma magajin garin Lincoln, Nebraska, a cikin 2019. <ref>name="2017OmahaWorldHerald">{{Cite web |last=Burbach, Christopher |date=April 1, 2017 |title=Ben Gray faces crowded field in bid for City Council District 2 re-election |url=http://www.omaha.com/news/politics/city-election/ben-gray-faces-crowded-field-in-bid-for-city-council/article_863babbe-157b-11e7-87fa-e327d3411545.html |website=[[Omaha World-Herald]] |quote=If elected, Gabel said, she would advocate for legalization of cannabis in the city. She said the issue would attract more young people to vote and would be one source of something she said the city needs: "new tax revenue that doesn't affect working families or working individuals." Gabel ran for two elected offices in 2016: the Metropolitan Utilities District Board of Directors and the Omaha Public Schools Board. A longtime advocate for decriminalizing marijuana, Gabel is co-chair of Legal Marijuana Now Nebraska, an organization supporting medical marijuana legalization. |access-date=February 24, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241210170538/https://omaha.com/news/politics/city-election/ben-gray-faces-crowded-field-in-bid-for-city-council/article_863babbe-157b-11e7-87fa-e327d3411545.html |archive-date=December 10, 2024 |url-status=dead}}</ref> <ref name="2019KFORNOW">{{Cite web |date=March 8, 2019 |title=Independent Candidate For Mayor Outlines Positions |url=https://www.kfornow.com/independent-candidate-for-mayor-outlines-positions/ |website=[[KFOR (AM)|KFOR]] |quote=“Our city spends hundreds of thousands of tax dollars each winter clearing snow from our streets, yet they are only half-plowed, the potholes are getting worse, and now officials are asking taxpayers for more money to throw at the problem.” Instead of using chemicals and plows, she says, power plant waste water would be diverted through a network of pipes installed under streets to melt snow and ice as it falls. She would provide free public transit for all residents “Not charging for the city bus is how Lincoln becomes more accessible and fair to all residents regardless of income. ... She contends more residents taking advantage of the free service would stimulate job creation, saying Cities that have implemented free bus services have seen ridership increase from 20 to 60 percent. She would decriminalize marijuana, would vote NO on the quarter-cent sales tax hike, zone for tiny homes, and lower the property tax levy to compensate for rises in property valuations. ... She would also Add an LGBTQ non-discrimination ordinance, promote more recycling, and provide more City support for electric vehicles}}</ref>
A cikin 2016, Gabel ya sanya na uku cikin 'yan takara huɗu a cikin tseren kujeru biyu a gundumar Omaha Metropolitan Utilities District, 1.2 bisa dari na nasara. Kuma a cikin 2017, an sanya na uku a cikin firamare don majalisar birnin Omaha, 143 kuri'u daga yin shi zuwa babban zaben. <ref name="UofMLibraries">{{Cite web |last=Ostermeier, Dr. Eric |date=February 13, 2018 |title=2018 Cycle Finds Many Young Women Gubernatorial Hopefuls: Six women under 40 are currently seeking major party gubernatorial nominations this year |url=http://editions.lib.umn.edu/smartpolitics/2018/02/13/2018-cycle-turns-out-many-young-women-gubernatorial-hopefuls/ |website=[[University of Minnesota Libraries]] |quote=The youngest is Republican Krystal Gabel of Nebraska. Gabel, 33, is slated to be the lone GOP challenger to incumbent Governor Pete Ricketts. ... she placed third out of four candidates in the general election for the Omaha Metropolitan Utilities District – 1.2 points shy of winning one of two seats. In 2017, at the age of 32, Gabel ran for Omaha's 2nd District City Council seat and placed third in the primary with 10.3 percent of the vote – 3.2 points shy of making it to the general election. Gabel will be 33 when she faces Ricketts in Nebraska's May primary and while some parts of her platform conform with traditional GOP principles (e.g. lowering taxes), a strong focus of her campaign is on cannabis}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFOstermeier,_Dr._Eric2018">Ostermeier, Dr. Eric (February 13, 2018). [http://editions.lib.umn.edu/smartpolitics/2018/02/13/2018-cycle-turns-out-many-young-women-gubernatorial-hopefuls/ "2018 Cycle Finds Many Young Women Gubernatorial Hopefuls: Six women under 40 are currently seeking major party gubernatorial nominations this year"]. ''[[University of Minnesota Libraries]]''. <q>The youngest is Republican Krystal Gabel of Nebraska. Gabel, 33, is slated to be the lone GOP challenger to incumbent Governor Pete Ricketts. ... she placed third out of four candidates in the general election for the Omaha Metropolitan Utilities District – 1.2 points shy of winning one of two seats. In 2017, at the age of 32, Gabel ran for Omaha's 2nd District City Council seat and placed third in the primary with 10.3 percent of the vote – 3.2 points shy of making it to the general election. Gabel will be 33 when she faces Ricketts in Nebraska's May primary and while some parts of her platform conform with traditional GOP principles (e.g. lowering taxes), a strong focus of her campaign is on cannabis</q></cite></ref> <ref name="McCookGazette">{{Cite web |date=July 25, 2017 |title=Marijuana activist running for governor |url=http://www.mccookgazette.com/story/2430539.html |website=[[McCook Gazette]] |quote=In November 2016, Gabel advanced to the General Election for Metropolitan Utilities District (MUD), a race that spans three counties in the Omaha Metro area. She received approximately 86,000 votes and missed election by 1 percent of the vote. Most recently in the April 2017 Omaha City Primary, Gabel ran against the incumbent and six other candidates for the District 2 City Council seat. She missed moving to the General Election by 143 votes.}}</ref>
=== Dan takarar gwamna na jam'iyyar Republican ===
A cikin 2018, Gabel ya tsaya takarar gwamna na Nebraska a matsayin dan jam'iyyar Republican. Ta gudu a kan wani dandamali mai ra'ayin mazan jiya wanda ya hada da halatta wiwi. <ref name="LincolnJournalStar2017">{{Cite web |last=Walton, Don |date=December 27, 2017 |title=GOP governor candidate would decriminalize marijuana |url=http://journalstar.com/news/local/gop-governor-candidate-would-decriminalize-marijuana/article_e95a82aa-3bf1-5b5a-a8c3-b58582b1c1f5.html |website=[[Lincoln Journal Star]] |quote=Krystal Gabel of Omaha has filed as a Republican candidate for governor and will campaign for full decriminalization of marijuana possession by adults, along with providing a pardon for people in Nebraska convicted of nonviolent cannabis crimes. Gabel said legalization of marijuana could "generate billions in property, sales and income taxes via industrial hemp production." Nebraska could become "the country's primary manufacturer of hemp bioethanol and biodiesel," she said. Gabel said she would also push for creation of "a robust, easy-to-access medical cannabis program" in Nebraska. If elected, she said, she would support lower taxes for families, small businesses, farmers and ranchers while investing in green, renewable energy sources and protecting the state's natural resources. Gabel, a freelance writer and editor, said she volunteers her time now petitioning for legal marijuana in Nebraska and building a free-food community garden in South Omaha.}}</ref> Yakin Gabel na kawar da Gwamna Pete Ricketts ya jawo hankali daga wajen Nebraska saboda 'yan takarar [[Jam'iyyar Republican (Amurka)|Jam'iyyar Republican]] ta Amurka, a cikin 2018, ba su goyi bayan sake fasalin dokar miyagun ƙwayoyi ba.<ref name="CannabisNowMagazine">{{Cite web |last=Corcione, Danielle |date=December 8, 2017 |title=Cannabis Activist Krystal Gabel Runs for Nebraska Governor: A cannabis activist in Nebraska is running for governor as a Republican. |url=https://cannabisnow.com/cannabis-activist-krystal-gabel-runs-nebraska-governor/ |website=Cannabis Now |quote=“We have a high independent population, who just need to be persuaded to participate in a primary,” Gabel said. “For me, to run Republican, it's about getting people out in the primary like Bernie did.”}}</ref><ref name="PanAmPost">{{Cite web |last=Fiallo, Mamela |date=January 5, 2018 |title=Candidata republicana a gobernadora de Nebraska propone despenalizar la marihuana por completo |url=https://panampost.com/mamela-fiallo/2018/01/05/candidata-republicana-a-gobernadora-de-nebraska-propone-despenalizar-la-marihuana-por-completo/ |website=[[PanAm Post]] |quote=The Republican party has been historically recognized as the conservative party in the US. The current Republican candidate for governor of the state of Nebraska invites us to question what that means. The candidate promises to completely decriminalize marijuana, both its medical and recreational use, while seeking to reduce the penalties of those who have been deprived of their liberty for consuming the plant. The candidate, Krystal Gabel, offers to build a stronger Nebraska. She argues that Nebraska has the ability to be a leader in the US in the cultivation and production of hemp products}}</ref> Gabel ta ce ta zaɓi yin takara a zaben fidda gwani a matsayin 'yar jam'iyyar Republican saboda buƙatar sa hannu don yin takara mai zaman kanta ba zai yiwu ba ga mutanen da ke da ma'aikata, kamar kanta.<ref name="SiouxCityJournal2018">{{Cite web |last=Hayworth, Bret |date=March 4, 2018 |title=Northwest Iowa native Krystal Gabel running for Nebraska governor on shoestring budget |url=https://siouxcityjournal.com/news/local/govt-and-politics/northwest-iowa-native-krystal-gabel-running-for-nebraska-governor-on/article_631e750c-c34e-55c3-b508-371e34f3f2c4.html |website=[[Sioux City Journal]] |quote="Republican voters deserve to have choice on their ballots, especially for the primary," she said. Running as an independent, she unsuccessfully sought an Omaha City Council seat in 2017. Gabel said she thought of running for governor as an independent, but said the state's political system makes it easier for Republican and Democratic candidates, as it would have taken more than 100,000 petition signatures to qualify for the ballot as a no-party candidate. Therefore, Gabel became a Republican, since she said that party dominates politics in Nebraska. |access-date=February 24, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241212115830/https://siouxcityjournal.com/news/local/govt-and-politics/northwest-iowa-native-krystal-gabel-running-for-nebraska-governor-on/article_631e750c-c34e-55c3-b508-371e34f3f2c4.html |archive-date=December 12, 2024 |url-status=dead}}</ref>
Adadin mata da suka yi takarar neman manyan ofisoshi a Amurka, a cikin 2018, ciki har da mata shida ‘yan kasa da shekara 40 wadanda suka nemi takarar gwamna a jam’iyyar Democrat ko Republican. Gabel, yana da shekaru 33, ita ce mafi ƙanƙanta a cikin waɗannan 'yan takara. Da an zabe ta, da Gabel ta zama mata mafi karancin shekaru da aka zaba a matsayin gwamna a tarihin Amurka, inda ta karya tarihi, a 2011 ta Nikki Haley, mai shekaru 38. Yin takara da dan takara a zaben fidda gwani na jam'iyyar Republican Nebraska ya kasance mai tsayi, kuma Gabel ya sha kaye a ranar 15 ga Mayu, inda ya samu kashi 19 cikin dari, kuri'u 31,300.
== Aikin 2020 ==
=== Jam'iyyar Republican Nebraska ===
Gabel ya tsaya takarar Hukumar Kula da Jama'a ta Nebraska, a cikin 2020, kuma an sha kaye a zaben fidda gwani na Republican. Ta samu kuri'u 7,165, kashi 45 cikin dari. <ref name="2020ElectionResultsTelegram">{{Cite web |date=December 16, 2020 |title=Lincoln and Nebraska results for the 2020 general election: Public Service Commission |url=https://columbustelegram.com/news/local/govt-and-politics/elections/lincoln-and-nebraska-results-for-the-2020-general-election/collection_db5d2614-900f-586f-a250-ad1382e84de7.html#7 |website=[[Columbus Telegram]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://columbustelegram.com/news/local/govt-and-politics/elections/lincoln-and-nebraska-results-for-the-2020-general-election/collection_db5d2614-900f-586f-a250-ad1382e84de7.html#7 "Lincoln and Nebraska results for the 2020 general election: Public Service Commission"]. ''[[Columbus Telegram]]''. December 16, 2020.</cite></ref>
=== Colorado MAGA Patriot Party ===
A farkon 2021, Gabel ya gabatar da takarda don kafa MAGA Patriot Party, mai hedikwata a Brush, Colorado. Gabel ya ce bangarori na uku suna daukaka mutane na yau da kullun ta hanyar samar da wata hanyar da talakawan [[Amurkawa|Amurka]] ke bukata ko dai su zama dan takara, ko kuma su zama masu sa kai. Kuma gasa ta wasu ƴan takara na ƙarfafa tsarin dimokuradiyya. <ref name="PatriotsPartyTheBurlingtonRecord">{{Cite web |last=Harvel, Jack |date=March 5, 2021 |title=New political party forming in Brush: Organizer says MAGA Patriot Party will seek to elevate regular people through politics, instead of party insiders |url=https://www.burlington-record.com/2021/03/05/new-political-party-forming-in-brush-2/ |website=[[Burlington Record]] |quote=The Colorado MAGA Patriot Party Chair, Krystal Gabel, has been involved in grassroots politics for years. She was the co-chair of Legal Marijuana Now, a third party out of Minnesota, Iowa and Nebraska, and competed in the 2018 Nebraska Gubernatorial Republican Primary. “The MAGA Patriots Party really stemmed from our work there, and that the establishment, Democrats and Republicans alike, really don't represent the people. They're representing their party and the party's interests, which are special interests,” ... Gabel said the new party will seek to elevate real people through politics, rather than party insiders. ... Gabel said criticisms of third parties taking votes from either of the two major parties is framed poorly, and that additional voices would inevitably benefit the democratic process.}}</ref>
=== Legal Marijuana Yanzu Party ===
A ranar 21 ga Afrilu, 2021, Legal Marijuana NOW ta sami karbuwa a hukumance a matsayin jam'iyyar siyasa ta jihar Nebraska, tana samun damar jefa kuri'ar jam'iyyar ga 'yan takararsu, da barin Legal Marijuana NOW Party ta yi rajistar masu jefa kuri'a . <ref name="NebraskaCertifiedAssociatedPress">{{Cite web |date=April 21, 2021 |title='Legal Marijuana NOW' now recognized as a party in Nebraska |url=https://apnews.com/article/marijuana-nebraska-government-and-politics-e3d973afccfe0e7990373ded0e3ac28f |website=[[Associated Press]]}}</ref> <ref name="StarHeraldNebraskaLmnOfficial">{{Cite web |last=Garcia, Justin |date=May 3, 2021 |title=Legal Marijuana NOW party makes pitch to area voters |url=https://starherald.com/news/local/govt-and-politics/legal-marijuana-now-party-makes-pitch-to-area-voters/article_e7038cf0-ec26-5ad5-bd48-7435f1a166fe.html |website=[[Star-Herald]] |quote=LMN would have the same ballot access as Democrats and Republicans in Nebraska. That means they could run candidates without having to write in names on a ballot. ... Despite the namesake policy position of LMN, Gabel said the party's goals are raising voter turnout and running pro-marijuana candidates. But securing LMN as a permanent fixture on Nebraska ballots must come first. “We have party ballot access for four years. In that time frame, we have to get 10,000 registered voters to become a permanent fixture on the ballot for upcoming elections,” ... Gabel said some of the party's strongest support comes from Nebraska's deep-red Third District. Gabel attributed the support to a general feeling of disenfranchisement in rural Nebraska.}}</ref> Minnesota Legal Marijuana Now Party a baya ta cancanci zama babbar jam'iyya a hukumance a jihar [[Minnesota]] a zaben Nuwamba 6, 2018, lokacin da dan takararsu na Mai binciken Jiha ya samu fiye da kashi 5 cikin dari. <ref name="UofM">{{Cite web |last=Octavio, Miguel |last2=Tarala, Kassidy |date=January 15, 2019 |title=Midterms boost influence of pro-cannabis political parties |url=http://mnadwatch.sjmc.umn.edu/2019/01/15/midterms-boost-influence-of-pro-cannabis-political-parties/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191024010609/http://mnadwatch.sjmc.umn.edu/2019/01/15/midterms-boost-influence-of-pro-cannabis-political-parties/ |archive-date=October 24, 2019 |access-date=June 18, 2021 |website=[[University of Minnesota]]}}</ref> Gabel, wanda ya kasance shugaban jam'iyyar Legal Marijuana Now Party daga 2021-2023, <ref name="Ganjapreneur">{{Cite web |last=Barfield, Lukas |date=April 26, 2021 |title=Legal Marijuana Now Becomes Official Political Party in Nebraska |url=https://www.ganjapreneur.com/legal-marijuana-now-officially-a-political-party-in-nebraska/ |website=Ganjapreneur |quote=“The voters of Nebraska have experienced many failed referendum petitions in the past and are currently witnessing a gridlocked Unicameral,” said Krystal Gabel, Legal Marijuana NOW's National Party Chair. “The process of obtaining ballot access with the LMN petition breaks a decades-long political stalemate with the State of Nebraska on the issue of cannabis.”}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBarfield,_Lukas2021">Barfield, Lukas (April 26, 2021). [https://www.ganjapreneur.com/legal-marijuana-now-officially-a-political-party-in-nebraska/ "Legal Marijuana Now Becomes Official Political Party in Nebraska"]. ''Ganjapreneur''. <q>"The voters of Nebraska have experienced many failed referendum petitions in the past and are currently witnessing a gridlocked Unicameral," said Krystal Gabel, Legal Marijuana NOW's National Party Chair. "The process of obtaining ballot access with the LMN petition breaks a decades-long political stalemate with the State of Nebraska on the issue of cannabis."</q></cite></ref> ya kasance dan takarar jam'iyyar Legal Marijuana Yanzu na Shugaban Amurka na 2024, amma ya janye kafin zaben fidda gwani . Duk da cewa ya janye, Gabel ya sami mafi yawan kuri'u a ranar 5 ga Maris. <ref name="ColoradoPublicRadio">{{Cite web |last=Estabrook, Rachel |last2=Warner, Ryan |date=January 29, 2024 |title='Don’t vote for me,' says Colorado woman on Minnesota's presidential primary ballot |url=https://www.cpr.org/2024/01/29/colorado-woman-on-minnesotas-2024-presidential-primary-ballot/ |access-date=January 29, 2024 |website=[[Colorado Public Radio]]}}</ref>
=== Colorado dan takara mai zaman kanta ===
Gabel ya tsaya takarar magajin gari na Brush, Colorado a cikin 2021, da kuma Ward 3 Brush City Council, a cikin 2023. <ref name="FortMorganTimes">{{Cite web |last=Olmstead, Maegan |date=August 11, 2021 |title=Two candidates announce their bids for mayor of Brush |url=https://www.fortmorgantimes.com/2021/08/11/two-candidates-announce-their-bids-for-mayor-of-brush/ |website=[[Fort Morgan Times]] |quote=Krystal Gabel, an Independent, was the first to announce her candidacy for mayor. Gabel, 36 years old, states her goal as mayor is “to follow the Constitution, serve the people residing in Brush and focus on what the community needs to grow.” Her priorities are “to make the office work entirely for The People of Brush (and) build a viaduct on Clayton Street over the railroad for 24/7 passage to both sides of (the) city.” She also plans to “invite new businesses, tourism and medical and recreational dispensaries to reduce tax burden and create careers with good pay within (the) community.}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFOlmstead,_Maegan2021">Olmstead, Maegan (August 11, 2021). [https://www.fortmorgantimes.com/2021/08/11/two-candidates-announce-their-bids-for-mayor-of-brush/ "Two candidates announce their bids for mayor of Brush"]. ''[[Fort Morgan Times]]''. <q>Krystal Gabel, an Independent, was the first to announce her candidacy for mayor. Gabel, 36 years old, states her goal as mayor is "to follow the Constitution, serve the people residing in Brush and focus on what the community needs to grow." Her priorities are "to make the office work entirely for The People of Brush (and) build a viaduct on Clayton Street over the railroad for 24/7 passage to both sides of (the) city." She also plans to "invite new businesses, tourism and medical and recreational dispensaries to reduce tax burden and create careers with good pay within (the) community.</q></cite></ref> <ref name="FortMorganTimes23"/>
Yayin yakin neman zabe a watan Satumba, 2023, Gabel ya shiga cikin wata arangama da wani mazaunin garin. Jami’an ‘yan sandan Brush Cadet Raymond Wells, wanda aka kira wurin da lamarin ya faru, ya dakile lamarin, kuma daga karshe ba a gabatar da wani laifi a lamarin ba. Gabel da maƙwabcinsu sun yarda da juna don kauce wa juna, suna ci gaba. <ref name="FortMorganTimes23number2">{{Cite web |last=Reyez, Zant |date=October 18, 2023 |title=Brush City Council candidate threatened by resident while canvassing in neighborhood in September: BPD says case is closed; no criminal act committed |url=https://www.fortmorgantimes.com/2023/10/18/brush-city-council-candidate-threatened-by-resident-while-canvassing-in-neighborhood-in-september/ |website=[[Fort Morgan Times]] |quote=Gabel said, "He felt threatened in his home when I was on his porch and so [Brush Police Department] chose to protect him."}}</ref>
== Ra'ayin Siyasa ==
Gabel yana goyan bayan halaltaccen marijuana don amfani da magani da marasa magani. A cikin 2017, yayin yakin neman zaben gwamna, Gabel ya ce, "Na yi imani… Gwamna Pete Ricketts na yanzu yana aikata laifin tabar wiwi da lalata da kuma lalata rayuwar 'yan Nebraskan da yawa. … Ina so a zabe ni domin siyasar jiharmu da dokokinmu su bauta wa Nebraskan kuma su kare haƙƙinsu, ba laifi ko hana su yin rayuwa mai kyau ba.” <ref name="Le Mars Sentinel">{{Cite web |last=Fickett, Kim |date=October 11, 2017 |title=Akron native vies for governor seat |url=http://www.lemarssentinel.com/story/2451244.html |website=Le Mars Sentinel |quote=Gabel is a 2005 graduate from Briar Cliff University and holds a bachelor of arts degree in writing. Her mom is Sue Baack-Gabel from Le Mars, and dad is Rick Gabel of Akron. Gabel currently resides in Omaha and is a professional writer who is employed as a technical writer at ACI Worldwide, Inc. in Elkhorn. }}{{Dead link|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Gabel yana goyan bayan sake fasalin gidan yari, kuma zai yafe wa mutanen da aka yanke musu hukunci a baya don laifukan cannabis marasa tashin hankali. <ref name="LincolnJournalStar2017"/> <ref name="NebraskaRadioNetwork">{{Cite web |last=Loizzo, Mike |date=December 29, 2017 |title=Gabel for Governor campaign files to challenge Gov. Ricketts in GOP Primary |url=https://nebraskaradionetwork.com/2017/12/29/gabel-for-governor-campaign-files-to-challenge-gov-ricketts-in-gop-primary/ |website=Nebraska Radio Network |quote=Krystal Gabel says she is running a grassroots campaign based on government transparency, prison reform, and job creation. "Nebraskans really want an executive leader who serves, protects, and who respects their rights and freedoms as granted to them by the Constitution. ... Nebraskans also want prison reform. They want to see their money being spent, instead, on education and rehabilitation programs." }}{{Dead link|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ta goyi bayan dokokin kare [[Hakkokin LGBT ta ƙasa ko yanki|haƙƙin LGBTQ]] . <ref name="2019KFORNOW"/>
=== Tattalin Arziki ===
A lokacin yakin neman zabe na 2017 da 2018, Gabel ya ki amincewa da kara [[haraji]] ga iyalai da kuma daidaikun mutane masu aiki. <ref name="UofMLibraries"/> <ref name="JournalStar2017Gabel">{{Cite web |date=July 22, 2017 |title=Omaha writer, marijuana advocate announces bid for governor as Republican |url=http://journalstar.com/news/local/govt-and-politics/omaha-writer-marijuana-advocate-announces-bid-for-governor-as-republican/article_1ff4b6c8-9235-5fba-a27b-9293329c118a.html |website=[[Lincoln Journal Star]] |quote=Gabel's platform includes addressing the state's tax dilemma by "making Nebraska the primary producer and manufacturer of hemp biofuel and biodiesel." She would support a medical marijuana program for use by adult patients, child patients with permission from a guardian and veterans with a medical card. As governor, she would reinvest in the state's public K-12 educational system.}}</ref> Ta ce kudaden shiga daga samar da hemp na masana'antu da sabbin masana'antu da aka samar da masu amfani da cannabis za su karfafa tattalin arzikin. <ref name="KFMTFMNews">{{Cite web |last=Swanson, Dan |date=September 9, 2017 |title=Governor Candidate Rallies Support For Industrial Hemp |url=http://www.thebestmix1055.com/featured-news/governor-candidate-rallies-support-for-industrial-hemp/ |website=[[KFMT-FM]] |quote="When I talk about hemp, I'm not just talking about hemp in our farm fields. I'm talking about us, as a workforce in this state, being able to produce products grown here, made here, sold here, so the money stays here." Gabel said Nebraska voters are increasingly seeking political candidates that share their values and are seeking solutions to issues Nebraskans have in common. Gabel: "It comes to issues. When you have issues that Nebraskans look up every day or are interested in, they are going to trust you. It's not about money anymore. They are starting to learn that money in politics actually is greed in politics." }}{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref name="2018NorfolkDailyNews">{{Cite web |last=Harris, Kathryn |date=April 18, 2018 |title=Ricketts facing challenger in Republican primary |url=http://norfolkdailynews.com/news/ricketts-facing-challenger-in-republican-primary/article_1531be66-4317-11e8-ac48-d7d162a2bfd5.html |website=[[Norfolk Daily News]] |quote=Gabel said she would like to expand the state's economy by legalizing medical cannabis and industrial hemp farming, which is another of Gabel's top priorities in the election. "Thousands of Nebraska patients are driving every month to purchase their natural medicine from Colorado," she said. "Nebraska farmers are losing money on each acre of biotechnology corn and soybeans they harvested this past fall." In addition to education and legalizing cannabis, Gabel said she believes it is a priority to serve, protect and respect the rights and freedoms of all Nebraskans.}}</ref>
=== Ilimi ===
Gabel ya nuna adawa da zabin makaranta yana mai cewa hakan yana cutar da ilimin al'umma . <ref name="NationalReviewGOP">{{Cite web |last=Hess, Frederick |last2=Gallo, Sofia |date=March 13, 2018 |title=GOP Gubernatorial Candidates Need to School Themselves on Education Policy |url=https://www.nationalreview.com/2018/03/republican-governor-candidates-must-improve-education-policy-positions/ |website=[[National Review]] |quote=The only issue to muster support from even half of GOP candidates is school choice. Forty of the 75 candidates who addressed education on their websites mentioned choice, with 38 of those supportive and two – Steve Barlock of Colorado and Krystal Gabel of Nebraska – explicitly opposed on the grounds that they believe it hurts public education.}}</ref> Gabel yana goyan bayan faffadan K-12 da tallafin ilimi mafi girma, yana kiran shi saka hannun jari mai hikima. A shekarar 2018, ta ce, “Idan har jihar ba ta gyara kasafin kudinta ba domin ta biya wa makarantun gwamnati gaba daya, makarantunmu za su gaza, dalibai da masu biyan haraji za su kara biyan kudin ilimi, sannan garuruwan kwalejojinmu za su koma garuruwan fatalwa. Na yi imani da gaske cewa dalar harajin Nebraska ya kamata ta shiga cikin saka hannun jari na gaba-gaba wanda ke baiwa Nebraskans dama mafi kyawu." <ref name="KFMTFMNews"/> <ref name="2018NorfolkDailyNews"/> Gabel ya bayar da hujjar cewa rage tallafin jihohi don ilimi zai haifar da ƙarin haraji na gida. <ref name="KFMTFMNews" />
=== Muhalli ===
Mai goyon bayan al'ummomin sharar gida da makamashi mai dorewa, Gabel zai bar [[manoma]] su shuka hemp don samar da man fetur na biodiesel . <ref name="KTIVNews">{{Cite web |last=Norquist, Carl |date=December 27, 2017 |title=Krystal Gabel enters Nebraska Governor race |url=http://www.ktiv.com/story/37149565/2017/12/Wednesday/krystal-gabel-enters-nebraska-governor-race |website=[[KTIV]] |quote=Her platform consists of decriminalizing cannabis for adults and revisiting laws which penalize those who possess cannabis. She also would like to invest in green renewable energy sources, fund education, reform prisons, and introduce rehabilitation programs. |access-date=February 24, 2025 |archive-date=December 28, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171228061243/http://www.ktiv.com/story/37149565/2017/12/Wednesday/krystal-gabel-enters-nebraska-governor-race |url-status=dead }}</ref> Abokin hamayyarta a zaben 2018, Gwamna Ricketts, ya nuna adawa da ba da izinin noman hemp a cikin jihar, kuma a maimakon haka ya goyi bayan Nebraska na yanzu, binciken hemp na tushen jami'a . <ref name="NetNebraska2018">{{Cite web |last=Knapp, Fred |date=May 2, 2018 |title=Krystal Gabel challenging Gov. Pete Ricketts For Republican Nomination |url=http://netnebraska.org/article/news/1127546/krystal-gabel-challenging-gov-pete-ricketts-republican-nomination |website=[[NET Nebraska]] |quote="This is the way to get medical in the state – industrial hemp. Pete Ricketts needs to go if we want that. He means 'no' to that," she said. Ricketts' campaign declined to make him available for this story. But in an email, the campaign confirmed Ricketts supports the current, university-based industrial hemp research. The governor has consistently opposed legislative efforts to legalize medical marijuana at the state level. |access-date=February 24, 2025 |archive-date=January 8, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200108142222/http://netnebraska.org/article/news/1127546/krystal-gabel-challenging-gov-pete-ricketts-republican-nomination |url-status=dead }}</ref> Gabel ya yarda da sake rubuta dokokin yanki wanda ke hana ƙananan gidaje, yana goyan bayan amfani da motocin lantarki, yana ba da shawarar tsarin tituna masu zafi ta hanyar amfani da ruwan sharar wutar lantarki, ya yi imanin sabis ɗin bas na birni kyauta zai haifar da samar da ayyukan yi. <ref name="2019KFORNOW"/> <ref name="HicksLincolnJournalStar">{{Cite web |last=Hicks, Nancy |date=October 26, 2018 |title=Marijuana activist Krystal Gabel to run for Lincoln mayor |url=https://journalstar.com/news/local/govt-and-politics/marijuana-activist-krystal-gabel-to-run-for-lincoln-mayor/article_83a39bbe-8308-5cfa-be69-5d010d2a4244.html |website=[[Lincoln Journal Star]] |quote=Krystal Gabel, a marijuana legalization activist, has announced she is a candidate for Lincoln mayor. In a news release, Gabel outlined a lengthy platform that includes legalizing cannabis possession in the city limits, working to become a zero-waste community, rezoning to allow tiny homes and providing free bus service citywide. Gabel, 34, is registered as a nonpartisan. She said young adults need to step up and come up with new solutions to politics, and that political parties aren't working.}}</ref>
=== Kiwon lafiya ===
Gabel yana goyan bayan kiwon lafiya mai araha, ingantattun ayyukan tashin hankalin gida, gyaran inshorar lafiya . <ref name="McCookGazette"/> <ref name="Le Mars Sentinel"/> A cikin 2018, ta ce shawarwarin rage kudaden jama'a don Tsare-tsaren Iyaye za su cutar da daidaikun mutane da iyalai, da talakawa masu aiki. <ref name="NetNebraska2018"/>
A cikin 2018, Gabel ya ce haramcin Nebraska kan cannabis na likitanci yana haifar da marasa lafiya da ke fita daga jihar don siyan magani " na halitta ". <ref name="2018NorfolkDailyNews"/> Tun da farko, a cikin 2017, Gabel ya zargi Ricketts da hana marasa lafiya zaɓi don kula da lafiyarsu. Gabel ya ce marijuana ba ta da haɗari kamar opioids, da sauran magunguna, waɗanda likitoci suka tsara. <ref name="KFMTFMNews"/>
=== Tsaron jama'a ===
Wata mai kare hakki na farko da na biyu na Amurka, Gabel ta ce idan aka zabe ta za ta sake duba dokokin da suka tarar, hukunta su, daure su, da hukunta mutanen da suka mallaki tabar wiwi, ta kuma ce ta yi imanin cewa abu ne mai muhimmanci a yi hidima, da kare da mutunta duk wani hakki na mutane. <ref name="McCookGazette"/> <ref name="2018NorfolkDailyNews"/> Gabel ta ce za ta inganta kudade don shirye-shiryen farfado da muggan kwayoyi. <ref name="KTIVNews"/> Gabel ta ce tana daraja amanar da aka kirkira ta hanyar fahimtar dabi'u gama gari da kowa ya raba, kuma matakin kawo karshen haramcin zai taimaka wajen sake tabbatar da amincewar jama'a . <ref name="KFMTFMNews"/>
=== Adalci na zamantakewa ===
A zaben gwamnan Nebraska na 2018, Gabel ya ce jama'a ne ke son tafiyar da gwamnati, ba manyan mutane ba. Ta ce, "An tsara ofishin gwamna don zama na kowa a Nebraskan." <ref name="2018NorfolkDailyNews"/> Gabel ta gudanar da yakin neman zabenta akan kasafin kasa da $5,000. Ricketts ya ba da rahoton tara dala 600,000 don gudanar da yakin neman zabensa, da $1.7 miliyan tsabar kudi. <ref name="SiouxCityJournal2018"/> <ref name="NetNebraska2018"/> Dandalin Gabel ya haɗa da gina shirin Manoman Farko don daidaikun mutane, iyalai, ƙananan kasuwanci, makiyaya, manoma. <ref name="McCookGazette"/>
== Rayuwa ta sirri ==
Gabel, wanda ya sauke karatu daga Akron – Westfield Senior High School yana da shekaru 17, kuma yana da digiri a rubuce daga Jami'ar Briar Cliff a Sioux City, Iowa, ya yi aikin lambun al'umma kyauta a Kudancin Omaha, Nebraska . <ref name="LincolnJournalStar2017"/> <ref name="SiouxCityJournal2018"/>
Gabel ya girma a Akron, Iowa, ya zauna a Nebraska a lokacin 2010s, kuma ya koma [[Colorado]] a cikin 2020. <ref name="Le Mars Sentinel"/>
== Takarar siyasa ==
Gabel ya yi gudu sau da yawa don ofisoshin daban-daban, ciki har da:
* Hukumar Makarantun Jama'a ta Omaha, yanki na 1, da Gundumar Utilities, a cikin 2016
* Majalisar Birnin Omaha, Gundumar 2, a cikin 2017
* Gwamnan Nebraska a cikin 2018
* Magajin garin Lincoln, Nebraska, a cikin 2019
* Hukumar Kula da Jama'a ta Nebraska, Gundumar 2, a cikin 2020
* Magajin garin Brush, Colorado, a cikin 2021
* Majalisar Birnin Brush, Ward 3, a cikin 2023
== Kara karantawa ==
* Roberts, Dave (Afrilu 21, 2016) [http://www.ketv.com/article/medical-marijuana-supporters-organizing-to-get-legalization-on-the-ballot-1/7659661 Magoya bayan marijuana na likitanci suna shirya don samun halatta akan katin zabe] KETV 7 Labaran ABC
* Walton, Don (Disamba 27, 2017) [http://journalstar.com/news/local/gop-governor-candidate-would-decriminalize-marijuana/article_e95a82aa-3bf1-5b5a-a8c3-b58582b1c1f5.html Dan takarar gwamna na GOP zai lalata marijuana] ''Lincoln Journal Star''
* Hayworth, Bret (Maris 4, 2018) [http://siouxcityjournal.com/news/local/govt-and-politics/northwest-iowa-native-krystal-gabel-running-for-nebraska-governor-on/article_631e750c-c34e-55c3-b508-371e34f3f2c4.html Krystal Gabel ɗan asalin Iowa na Arewa maso yamma yana neman gwamnan Nebraska akan kasafin kuɗin takalmi na] ''Sioux City Journal''
* Knapp, Fred (Mayu 2, 2018) [http://netnebraska.org/article/news/1127546/krystal-gabel-challenging-gov-pete-ricketts-republican-nomination Krystal Gabel yana kalubalantar Gwamna Pete Ricketts na Republican] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200108142222/http://netnebraska.org/article/news/1127546/krystal-gabel-challenging-gov-pete-ricketts-republican-nomination |date=2020-01-08 }} NET Nebraska
== Manazarta ==
{{Reflist|30em}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1984]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
q21rdvnkdci454yh5wpzqsygwizhhmz
Katie Britt
0
93966
971584
814928
2026-10-25T20:51:32Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971584
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Katie Elizabeth Boyd Britt''' <ref>{{Cite web |title=Senator Katie Boyd Britt |url=https://www.congress.gov/member/katie-britt/B001319 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250119061153/https://www.congress.gov/member/katie-britt/B001319 |archive-date=January 19, 2025 |access-date=January 19, 2025 |website=[[congress.gov]]}}</ref> <ref>{{Cite web |title=BRITT, Katie Boyd (1982 –) |url=https://bioguide.congress.gov/search/bio/B001319 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250119060937/https://bioguide.congress.gov/search/bio/B001319 |archive-date=January 19, 2025 |access-date=January 19, 2025 |publisher=[[Biographical Directory of the United States Congress]]}}</ref> (née '''Boyd''' ; an haife ta a watan Fabrairu 2, 1982) yar siyasan Amurka ce kuma lauya wacce ke aiki tun 2023 a matsayin [[Seniority a Majalisar Dattawan Amurka|ƙaramar]] ƴar majalisar dattawan Amurka daga [[Alabama]] . 'Yar [[Jam'iyyar Republican (Amurka)|jam'iyyar Republican]], Britt ita ce mace ta farko da aka zaba a majalisar dattawan Amurka daga Alabama kuma 'yar jam'iyyar Republican mafi karancin shekaru da aka zaba a majalisar dattawa. <ref name="Cason 2022">{{Cite web |last=Cason |first=Mike |date=2022-11-09 |title=Katie Britt wins: Makes history, becomes Alabama's 1st woman elected to U.S. Senate |url=https://al.com/election/2022/11/katie-britt-can-make-history-as-alabamas-1st-woman-elected-to-us-senate.html |access-date=2022-12-07 |website=[[AL.com]] |archive-date=2024-10-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241005100522/https://www.al.com/election/2022/11/katie-britt-can-make-history-as-alabamas-1st-woman-elected-to-us-senate.html |url-status=dead }}</ref> Ta kasance shugabar kuma Shugaba na Majalisar Kasuwancin Alabama daga 2019 zuwa 2021, kuma ita ce shugabar ma'aikata ga magajinta na Majalisar Dattawa, Richard Shelby, daga 2016 zuwa 2018.
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haifi Britt Katie Elizabeth Boyd <ref name="SESun" /> a ranar Fabrairu 2, 1982, ga Julian da Debra Boyd <ref>{{Cite web |last=[[Quin Hillyer]] |date=June 30, 2021 |title=Katie Britt is a bright new face in Alabama Senate race |url=https://www.washingtonexaminer.com/opinion/columnists/katie-britt-is-a-bright-new-face-in-alabama-senate-race |access-date=May 10, 2022 |website=Washington Examiner}}</ref> <ref>{{Cite tweet|user=KatieBrittforAL|title=It's @KatieBoydBritt's birthday today! 🎉🎊🎂 Wish her a happy 40th below ⬇️ #alsen #alpolitics|date=February 2, 2022|access-date=May 10, 2022}}</ref> a Enterprise, Alabama . <ref>{{Cite web |last=Brand |first=Carole |title=Enterprise Claims Proud Daughter: Katie Boyd wins first runner-up in America's Junior Miss |url=https://www.southeastsun.com/home/article_fcf3a903-1886-5123-ae4a-7d5e9224d1b5.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221108183007/https://www.southeastsun.com/home/article_fcf3a903-1886-5123-ae4a-7d5e9224d1b5.html |archive-date=November 8, 2022 |access-date=2022-03-23 |website=The Southeast Sun |language=en}}</ref> Lokacin kuruciyarta ta yi aiki a kasuwancin danginta. Iyalinta sun zauna kusa da Fort Novosel (tsohon Fort Rucker) a Dale County, Alabama . <ref>{{Cite web |last=Johnson |first=Lauren |date=March 2022 |title='We need new blood': U.S. Senate candidate Rep. Katie Britt speaks in Opelika |url=https://oanow.com/news/local/govt-and-politics/we-need-new-blood-u-s-senate-candidate-rep-katie-britt-speaks-in-opelika/article_76f9c96c-99a9-11ec-8452-e77de3aa7949.html |access-date=2022-03-24 |website=OANow.com |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20220322141356/https://oanow.com/news/local/govt-and-politics/we-need-new-blood-u-s-senate-candidate-rep-katie-britt-speaks-in-opelika/article_76f9c96c-99a9-11ec-8452-e77de3aa7949.html |archive-date=2022-03-22 |url-status=dead}}</ref> Mahaifinta ya mallaki kantin sayar da kayan masarufi, daga baya kuma ya mallaki dillalin kwale-kwale; mahaifiyarta tana da gidan rawa. <ref>{{Cite web |last=Lyman |first=Brian |title=Katie Boyd Britt wants to solve the state's problems, but is that what Alabama wants? |url=https://www.montgomeryadvertiser.com/story/news/2021/07/26/katie-boyd-britt-us-senate-race-wants-solve-alabamas-problems-what-alabama-wants-richard-shelby/5310697001/ |access-date=2024-03-15 |website=Montgomery Advertiser |language=en-US}}</ref> Ya kammala karatun sakandare na Enterprise, Britt ya kasance mai fara'a kuma ƙwararren malami. Bayan ta kammala a shekara ta 2000 <ref name="SESun">{{Cite web |last=Kirkland |first=Kay |date=May 17, 2000 |title=Enterprise High School Valedictorians Share Desire for Success |url=https://www.southeastsun.com/home/article_669a908e-0be0-530d-9752-d22107925eef.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221108183000/https://www.southeastsun.com/home/article_669a908e-0be0-530d-9752-d22107925eef.html |archive-date=November 8, 2022 |access-date=June 25, 2022 |website=The Southeast Sun}}</ref> ta yi karatun [[kimiyyar siyasa]] a Jami'ar Alabama . An zabe ta shugabar kungiyar gwamnatin daliban jami'a <ref name="ALProfile22">{{Cite web |last=Whites-Koditschek |first=Sarah |date=May 9, 2022 |title=Election 2022: Katie Britt on 'Christian conservative principles' and U.S. Senate race |url=https://www.al.com/news/2022/05/election-2022-katie-britt-on-christian-conservative-principles-and-us-senate-race.html |access-date=June 11, 2022 |website=AL.com}}</ref> kuma ta kammala karatun digiri a 2004 tare da Bachelor of Science . Daga baya ta halarci Makarantar Shari'a ta Jami'ar Alabama, ta kammala karatun digiri a 2013 tare da Likitan Juris . <ref>{{Cite web |last=Cason |first=Mike |date=June 13, 2021 |title=Katie Britt says close call with Tuscaloosa tornado taught her that every day is gift |url=https://www.al.com/news/2021/06/katie-britt-says-close-call-with-tuscaloosa-tornado-taught-her-that-every-day-is-gift.html |access-date=June 11, 2022 |website=AL.com}}</ref> <ref> name="FlowersLeads">{{Cite web |last=[[Steve Flowers]] |date=February 26, 2019 |title=Alabama leads the way with female government leadership: Kay Ivey, Katie Britt, and Twinkle Cavanaugh |url=https://issuu.com/makf/docs/ttb_022019_au_web |access-date=June 11, 2022 |website=The Trussville Tribune}}</ref>
== Aikin shari'a da harkokin jama'a ==
Bayan ta sauke karatu daga Jami'ar Alabama, <ref>{{Cite web |last=Oganovich |first=Nancy |date=July 21, 2021 |title=Former Alabama Senate Staffer Gives Mo Brooks Run for His Money |url=https://about.bgov.com/news/former-alabama-senate-staffer-gives-mo-brooks-run-for-his-money/ |access-date=June 11, 2022 |website=Bloomberg Government |archive-date=August 13, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240813224055/https://about.bgov.com/news/former-alabama-senate-staffer-gives-mo-brooks-run-for-his-money/ |url-status=dead }}</ref> Britt ta shiga ma'aikatan Sanata Richard Shelby na Amurka a watan Mayu 2004 a matsayin mataimakin sakataren yada labarai . An kara mata girma zuwa sakatariyar yada labarai a can. <ref>{{Cite web |last=Patton |first=Elizabeth |date=December 7, 2018 |title=Personnel note: Katie Britt leaves Richard Shelby's office to lead Business Council of Alabama |url=https://altoday.com/archives/27759-personnel-note-katie-britt-leaves-richard-shelbys-office-to-lead-business-council-of-alabama |access-date=June 11, 2022 |website=Alabama Today |archive-date=October 26, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231026104052/https://altoday.com/archives/27759-personnel-note-katie-britt-leaves-richard-shelbys-office-to-lead-business-council-of-alabama |url-status=dead }}</ref> A cikin 2007, ta bar ma'aikatan Shelby kuma ta yi aiki a matsayin mataimaki na musamman ga shugaban Jami'ar Alabama Robert Witt . A Jami'ar Alabama School of Law, ta shiga Kotun Tax Moot . <ref> name="APR18">{{Cite web |last=Moseley |first=Brandon |date=December 7, 2018 |title=Shelby's Chief of Staff Katie Britt chosen to lead Business Council of Alabama |url=https://www.alreporter.com/2018/12/07/shelbys-chief-of-staff-katie-britt-chosen-to-lead-business-council-of-alabama/ |access-date=June 11, 2022 |website=Alabama Political Reporter}}</ref>
Bayan makarantar shari'a, Britt ta fara aiki a Johnston Barton Proctor & Rose LLP a Birmingham . <ref> name="APR18">{{Cite web |last=Moseley |first=Brandon |date=December 7, 2018 |title=Shelby's Chief of Staff Katie Britt chosen to lead Business Council of Alabama |url=https://www.alreporter.com/2018/12/07/shelbys-chief-of-staff-katie-britt-chosen-to-lead-business-council-of-alabama/ |access-date=June 11, 2022 |website=Alabama Political Reporter}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFMoseley2018">Moseley, Brandon (December 7, 2018). [https://www.alreporter.com/2018/12/07/shelbys-chief-of-staff-katie-britt-chosen-to-lead-business-council-of-alabama/ "Shelby's Chief of Staff Katie Britt chosen to lead Business Council of Alabama"]. ''Alabama Political Reporter''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">June 11,</span> 2022</span>.</cite></ref> Lokacin da kamfanin ya rufe a cikin Maris 2014, Britt da tsoffin ma'aikata 17 sun shiga ofishin Birmingham na Butler Snow LLP. <ref>{{Cite web |last=Faulk |first=Kent |date=March 5, 2014 |title=Turn out the lights: Birmingham's Johnston Barton Proctor and Rose law firm shutting down |url=https://www.al.com/spotnews/2014/03/turn_out_the_lights_birmingham.html |access-date=June 11, 2022 |website=AL.com}}</ref> Ta fara reshen harkokin gwamnati na kamfanin. A cikin Nuwamba 2015, Britt ya ɗauki hutu daga Butler Snow don komawa ma'aikatan Shelby, yana aiki a kan yakin neman zabensa a matsayin mataimakin manajan yakin neman zabe da daraktan sadarwa. <ref name="Impact19">{{Cite web |last=Brown Hollis |first=Erin |date=April 18, 2019 |title=Katie Boyd Britt is a 2019 Woman of Impact |url=https://yellowhammernews.com/katie-boyd-britt-is-a-2019-woman-of-impact/ |access-date=June 11, 2022 |website=Yellowhammer News}}</ref> <ref name="LymanSolve">{{Cite web |last=Lyman |first=Brian |date=July 25, 2021 |title=Katie Boyd Britt wants to solve the state's problems, but is that what Alabama wants? |url=https://www.montgomeryadvertiser.com/story/news/2021/07/26/katie-boyd-britt-us-senate-race-wants-solve-alabamas-problems-what-alabama-wants-richard-shelby/5310697001/ |access-date=June 11, 2022 |website=The Montgomery Advertiser}}</ref>
A cikin 2016, Shelby ya nada Britt shugaban ma'aikatansa, <ref name="LymanSolve"/> da kuma shugaban Kwamitin Zaben nadin shari'a. <ref name="FlowersLeads">{{Cite web |last=[[Steve Flowers]] |date=February 26, 2019 |title=Alabama leads the way with female government leadership: Kay Ivey, Katie Britt, and Twinkle Cavanaugh |url=https://issuu.com/makf/docs/ttb_022019_au_web |access-date=June 11, 2022 |website=The Trussville Tribune}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFSteve_Flowers2019">[[Steve Flowers]] (February 26, 2019). [https://issuu.com/makf/docs/ttb_022019_au_web "Alabama leads the way with female government leadership: Kay Ivey, Katie Britt, and Twinkle Cavanaugh"]. ''The Trussville Tribune''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">June 11,</span> 2022</span>.</cite></ref> A cikin Mayu 2016, ''Yellowhammer News'' ya yi hasashen Britt a matsayin ɗaya daga cikin "mutanen da za su gudanar da Alabama a cikin 'yan shekaru". <ref>{{Cite web |last=Sims |first=Cliff |author-link=Cliff Sims |date=May 3, 2016 |title=Who's Next? Meet the people who will be running Alabama in a few years |url=https://yellowhammernews.com/meet-alabama-politics-next-generation-power-players/ |access-date=June 11, 2022 |website=Yellowhammer News}}</ref>
A cikin Disamba 2018, an zaɓi Britt a matsayin shugaba da Shugaba na Majalisar Kasuwancin Alabama, mai tasiri ga Janairu 2, <ref>{{Cite web |date=December 7, 2018 |title=Business group taps new leader |url=https://www.tuscaloosanews.com/story/news/local/2018/12/07/alabama-alumna-katie-boyd-britt-to-lead-business-council-of-alabama/6747759007/ |access-date=March 18, 2023 |website=[[The Tuscaloosa News]] |language=en}}</ref> mace ta farko da ta jagoranci ƙungiyar. <ref>{{Cite web |date=December 7, 2018 |title=Katie Britt chosen as first woman to lead BCA |url=https://www.al.com/news/2018/12/katie-britt-chosen-as-first-woman-to-lead-business-council-of-alabama.html |access-date=March 18, 2022 |website=AL.com |language=en}}</ref> A matsayinta na shugabar abin da ''Alabama Daily News'' ta kira daya daga cikin "kungiyoyin siyasa masu tasiri" a jihar, ta mai da hankali kan ma'aikata da ci gaban tattalin arziki ta hanyar karfafa haraji, kuma ta yi magana game da tsarin gidan yari na jihar da shiga cikin kidayar Amurka ta 2020 . <ref>{{Cite web |last=Stacy |first=Todd |date=December 19, 2019 |title=BCA's Katie Britt talks priorities and pitfalls for 2020 |url=https://www.aldailynews.com/bcas-katie-britt-talks-priorities-and-pitfalls-for-2020/ |access-date=June 11, 2022 |website=Alabama Daily News}}</ref> A yayin [[Murar Mashaƙo 2019|bala'in COVID-19]] a cikin 2020, ta jagoranci ƙoƙari na "Ci gaba da Alabama Buɗe" don harkokin kasuwanci na mulkin kai ta hanyar guje wa rufewa da kuma ci gaba da aiki. <ref>{{Cite web |last=Ross |first=Sean |date=November 17, 2020 |title=BCA's Katie Boyd Britt spearheading 'Keep Alabama Open' campaign as other states shut down |url=https://yellowhammernews.com/bcas-katie-boyd-britt-spearheading-keep-alabama-open-campaign-as-other-states-shut-down/ |access-date=June 11, 2022 |website=Yellowhammer News}}</ref> A cikin Afrilu 2021, an zabe ta a cikin kwamitin gudanarwa na Ƙungiyar Dabbobin Dabbobi ta Alabama. <ref>{{Cite web |date=April 27, 2021 |title=BCA's Katie Boyd Britt elected to Alabama Wildlife Federation Board of Directors |url=https://www.alreporter.com/2021/04/27/bcas-katie-boyd-britt-elected-to-alabama-wildlife-federation-board/ |access-date=June 11, 2022 |website=Alabama Political Reporter}}</ref> Britt ta yi murabus daga mukamanta a Majalisar Kasuwanci ta Alabama a watan Yunin 2021, a cikin rade-radin kafafen yada labarai na cewa za ta tsaya takarar Majalisar Dattawan Amurka. <ref>{{Cite web |date=June 1, 2021 |title=Katie Boyd Britt, possible U.S. Senate candidate, resigns as president of BCA |url=https://www.al.com/news/2021/06/katie-britt-boyd-possible-us-senate-candidate-resigns-as-president-of-bca.html |access-date=March 18, 2022 |website=AL.com |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=June 1, 2021 |title=Business president resigns, could seek US Senate seat |url=https://apnews.com/article/donald-trump-government-and-politics-720b2cfc981837f24c03ba3702187be2 |access-date=March 18, 2022 |website=apnews.com |publisher=Associated Press |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=June 1, 2021 |title=Katie Boyd Britt Resigns as President & CEO of the Business Council of Alabama, Is U.S. Senate Bid Next? |url=https://www.alabamanews.net/2021/06/01/katie-boyd-britt-resigns-at-president-ceo-of-the-business-council-of-alabama/ |access-date=March 18, 2022 |website=Alabama News |language=en-US}}</ref>
== Majalisar Dattawan Amurka ==
[[Fayil:Katie_Britt_inauguration_2023.jpg|thumb| Britt da danginta a bikin rantsar da ita tare da Mataimakin Shugaban Kasa [[Kamala Harris]], 2023]]
=== zaben 2022 ===
A ranar 8 ga Yuni, 2021, Britt ta sanar da takararta a cikin fidda gwani na Republican don zaben Sanata na 2022 a Alabama . <ref>{{Cite web |last=Walker |first=Charlie |date=June 8, 2021 |title=Katie Britt announces U.S. Senate candidacy |url=https://www.alreporter.com/2021/06/08/katie-britt-announces-u-s-senate-candidacy/ |access-date=March 18, 2022 |website=Alabama Political Reporter |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=June 8, 2021 |title=Katie Britt officially announces she's running for Alabama Senate seat |url=https://www.al.com/news/2021/06/katie-britt-announces-shes-running-for-alabama-senate-seat.html |access-date=March 18, 2022 |website=AL.com |language=en}}</ref> A baya dai ba ta taba tsayawa takarar kujerar gwamnati ba kuma a hankali ta hau kada kuri’a yayin da ake ci gaba da fafatawa. <ref name="SwetlikDec22">{{Cite web |last=Swetlik |first=Sara |date=December 7, 2022 |title=Katie Britt, the 'girl from the Wiregrass,' on being first Alabama woman elected to US Senate |url=https://www.al.com/news/2022/12/katie-britt-the-girl-from-the-wiregrass-as-the-first-alabama-woman-elected-to-us-senate.html |access-date=December 8, 2022 |website=AL.com}}</ref>
A matsayinta na ‘yar takarar majalisar dattawa, Britt ta fito fili ta hada kai da tsohon shugaban kasar [[Donald Trump]] . <ref>{{Cite web |last=Orr |first=Gabby |last2=Zanona |first2=Melanie |date=February 25, 2022 |title=Trump may offer help to Katie Britt in Alabama Senate primary – even though he's already endorsed Mo Brooks |url=https://www.cnn.com/2022/02/25/politics/alabama-senate-race-trump-brooks-britt/index.html |access-date=March 23, 2022 |website=CNN |language=en}}</ref> Ta ba da tabbaci ga ikirarin karya na Trump na zamba a zaben shugaban kasa na 2020 . <ref>{{Cite web |date=March 23, 2022 |title=Katie Britt sees 'fraud' in Trump's election loss, vows to work for Alabama if elected to Senate |url=https://www.al.com/news/2022/03/katie-britt-sees-fraud-in-trumps-election-loss-vows-to-work-for-alabama-if-elected-to-senate.html |access-date=March 24, 2022 |website=AL.com |language=en}}</ref> Ta tsallake zuwa zagaye na biyu na zaben fidda gwani na jam'iyyar Republican da Wakilai Mo Brooks . Trump ya amince da Britt a hukumance a ranar 10 ga Yuni, 2022, yana mai kiranta "Jarumi Amurka Farko mara tsoro". A baya ya janye amincewar Brooks. Britt ta doke Brooks a zagaye na biyu na zaben ranar 21 ga Yuni, 2022, da kashi 63% na kuri'un da aka kada. Sannan da hannu ta ci zaben gama-gari a ranar 8 ga Nuwamba. <ref name="SwetlikNov9">{{Cite web |last=Swetlik |first=Sara |date=November 9, 2022 |title=Who is Katie Britt, Alabama's newest senator? What are her plans in Congress? |url=https://www.al.com/election/2022/11/election-2022-who-is-katie-britt-alabamas-newest-senator-what-are-her-plans-in-congress.html |access-date=November 9, 2022 |website=AL.com}}</ref> <ref name="U.S. Senate 2022">{{Cite web |date=2022-06-24 |title=U.S. Senate: When a New Congress Begins |url=https://www.senate.gov/artandhistory/senate-stories/when-a-new-congress-begins.htm |access-date=2022-12-07 |website=U.S. Senate}}</ref>
Bayan lashe zaben, Britt ta zama mace ta farko da ta zama ‘yar majalisar dattijai ta Amurka daga Alabama (an nada mata ‘yan majalisar dattawan Amurka a baya daga Alabama kan mukamin). <ref>{{Cite web |last=Whites-Koditschek |first=Sarah |date=June 21, 2022 |title=Katie Britt wins runoff, stands to become first woman elected senator in Alabama |url=https://www.al.com/news/2022/06/katie-britt-on-her-way-to-becoming-the-first-woman-to-be-elected-senator-in-alabama.html |access-date=June 24, 2022 |website=AL.com}}</ref> Ita ce kuma 'yar jam'iyyar Republican mafi karancin shekaru da aka zaba a matsayin 'yar majalisar dattijai na Amurka kuma mace ta biyu mafi karancin shekaru gaba daya (Democrat Blanche Lincoln ita ce mafi karancin shekaru). <ref>{{Cite web |last=Smith |first=Dylan |date=November 8, 2022 |title='Mama on a mission': Katie Britt elected Alabama's next U.S. senator |url=https://yellowhammernews.com/mama-on-a-mission-katie-britt-elected-alabamas-next-u-s-senator/ |access-date=November 9, 2022 |website=Yellowhammer News}}</ref>
=== Lokaci ===
Britt ya fara aiki a ranar 3 ga Janairu, 2023. Bayan zabukan shugabancin majalisar dokokin Amurka na 118, ba ta bayyana ko tana goyon bayan Mitch McConnell ko Rick Scott na shugaban marasa rinjaye na Majalisar Dattawa ba . <ref>{{Cite web |last=Blakely |first=Will |date=November 16, 2022 |title=McConnell wins Senate Minority Leader re-election; Britt noncommittal on support |url=https://1819news.com/news/item/mcconnell-wins-senate-minority-leader-katie-britt-unclear-about-who-she-voted-for |access-date=November 20, 2022 |website=[[1819 News]]}}</ref> Kafin ta hau kan karagar mulki, an zabe ta a matsayin ‘yar majalisar dattijai daya tilo da za ta yi aiki a sabuwar Majalisar Shawarwari ta Jam’iyyar Republican ta Kwamitin Kasa na Jam’iyyar Republican . <ref>{{Cite web |last=Monger |first=Craig |date=November 29, 2022 |title=Katie Britt tapped to serve on new Republican Advisory Council |url=https://1819news.com/news/item/katie-britt-tapped-to-serve-on-newly-formed-republican-advisory-council |access-date=December 8, 2022}}</ref>
Kuri'ar farko ta Britt a Majalisar Dattawan Amurka tana adawa da wanda gwamnatin Biden ta zaba a matsayin Ma'aikatar Tsaro . <ref>{{Cite web |last=Taylor |first=Daniel |date=January 23, 2023 |title=Katie Britt casts first vote as a U.S. Senator against Biden nominee for DoD post |url=https://1819news.com/news/item/katie-britt-casts-first-vote-as-a-u-s-senator-against-biden-nominee-for-dod-post |access-date=April 2, 2023 |website=1819 News}}</ref> A cikin watan farko da ta yi a ofis, ta ba da gudummawar kudade takwas kuma ta ziyarci iyakar Mexico da Amurka sau biyu. <ref>{{Cite web |last=Shipley |first=Austin |date=February 10, 2023 |title=Britt 'hits the ground running' in first month |url=https://yellowhammernews.com/britt-hits-the-ground-running-in-first-month/ |access-date=April 2, 2023 |website=Yellowhammer News}}</ref> Ta ci gaba da ziyartar kan iyaka yayin da take ba da gudummawar kudade don takaita shige da fice ba bisa ka'ida ba, da kuma tallafin katangar kan iyaka. <ref>{{Cite web |last=Gattis |first=Paul |date=March 2, 2023 |title=Sen. Katie Britt making 3rd border visit in less than 2 months in office |url=https://www.al.com/news/2023/03/sen-katie-britt-making-3rd-border-visit-in-less-than-2-months-in-office.html |access-date=April 2, 2023 |website=AL.com}}</ref>
A cikin Fabrairu 2023, ''CoinDesk'' ya ruwaito cewa Britt na ɗaya daga cikin mambobi uku na wakilai na majalisar wakilai na Alabama waɗanda suka karɓi kuɗi daga FTX, musayar cryptocurrency da ba ta dace ba, tare da Robert Aderholt da Gary Palmer . Ofishinta ya amsa wani bincike daga ''CoinDesk'' inda ya bayyana cewa an bayar da kudin. <ref>{{Cite web |last=Taylor |first=Daniel |date=February 6, 2023 |title=Aderholt, Britt, Palmer among 196 U.S. Congress members who received funds from FTX |url=https://1819news.com/news/item/aderholt-britt-palmer-among-196-u-s-congress-members-who-receive-funds-from-ftx |access-date=February 6, 2023 |website=1819 News}}</ref> A matsayinta na memba na Kwamitin Majalisar Dattijai kan Kasafin Kudi, Britt ya bi sahun wasu Sanatoci 22 a cikin Maris 2023 wajen yin kira da a yi gyara ga Kundin Tsarin Mulkin Amurka da ke bukatar daidaiton kasafin kudin kowace shekara, yayin da kuma ya soki tsare-tsaren kasafin kudi na gwamnatin Biden. <ref>{{Cite web |last=Thomas |first=Erica |date=March 15, 2023 |title=U.S. Sen. Britt blasts Biden's 'unserious budget,' joins forces to require balanced budget every year |url=https://1819news.com/news/item/us-sen-britt-blasts-bidens-unserious-budget-joins-forces-to-require-balanced-budget-every-year |website=1819 News}}</ref>
A cikin Maris 2023, bayan jami'an tsaro na Mexico sun mamaye tashar jiragen ruwa a Quintana Roo mallakin Kamfanin Vulcan Materials na Birmingham, Britt ya bi sahun sauran mambobin wakilan majalisar Alabama wajen yin shawarwarin janye sojojin. <ref name="Vulcan">{{Cite web |last=Monger |first=Craig |date=March 28, 2023 |title=Alabama's congressional delegation meets with Mexican officials; Vulcan port no longer under control of Mexican military or police |url=https://1819news.com/news/item/alabamas-congressional-delegation-meets-with-mexican-officials-vulcan-port-no-longer-under-control-of-mexican-military-or-police |access-date=April 2, 2023 |website=1819 News}}</ref> Ta kira kwace haramtacciyar hanya <ref>{{Cite web |last=Taylor |first=Daniel |date=March 20, 2023 |title=Britt decries 'unlawful' seizure of Birmingham-based Vulcan Materials' facility in Mexico – 'Mexico should be more focused on going after the cartels than law-abiding businesses' |url=https://1819news.com/news/item/britt-decries-unlawful-seizure-of-birmingham-based-vulcan-materials-facility-in-mexico-mexico-should-be-more-focused-on-going-after-the-cartels-than-law-abiding-businesses |access-date=April 2, 2023 |website=1819 News}}</ref> kuma ta gana da jami'an Mexico a ofishin jakadancin na Washington, DC, inda ta yi Allah wadai da matakin da aka dauka a tashar jiragen ruwa. <ref name="Vulcan" /> Ma'aikatan Mexico sun janye daga tashar a karshen wata. <ref>{{Cite web |last=Stacy |first=Todd |date=March 28, 2023 |title=Mexican authorities withdraw from Vulcan facility |url=https://aldailynews.com/mexican-authorities-withdraw-from-vulcan-facility/ |access-date=April 2, 2023 |website=Alabama Daily News}}</ref>
Nazarin 2024 da McCourt School of Public Policy na Jami'ar Georgetown ya sanya Britt a matsayin mafi ƙarancin ɗan majalisar dattawan Amurka a 2023.
==== Martani ga adireshin 2024 na Ƙungiyar Ƙungiyar ====
{{External media|float=right|video1=[https://www.c-span.org/video/?534120-1/republican-response-state-union-address Republican Response to the State of the Union Address, March 7, 2024], [[C-SPAN]]}}
A ranar 7 ga Maris, 2024, Britt ya ba da martanin Republican ga Shugaba [[Joe Biden]] na Jihar Jawabin Tarayyar, wanda ya gabatar a farkon wannan dare. Ta soki manufofin Biden game da shige da fice da tattalin arziki, wanda ta kira Biden "raguwa da raguwa", kuma ta ce 'yan Republican "suna matukar goyon bayan ci gaba da samun takin in vitro a kasar baki daya".
Bayan da ta zargi Biden da karuwar bakin haure a kan iyaka da kuma cewa ta ziyarci kan iyakar jim kadan bayan hawanta karagar mulki, Britt ta ambaci wata mata da ta shaida mata cewa "wadanda suka yi safarar jima'i ne tun tana shekara 12". Britt ta ce "[w] ba zai yi kyau ba da wannan abin da ke faruwa a cikin kasa ta uku ta duniya. Wannan ita ce Amurka ta Amurka, kuma lokaci ya wuce, a ganina, da za mu fara aiki kamar haka. Manufofin Shugaba Biden na kan iyaka abin kunya ne." Ta bayyana a fili cewa an ci zarafin matar kwanan nan a Amurka saboda manufofin Biden.
===== Binciken gaskiya na yaudarar labarin fataucin jima'i =====
A cikin wani sakon TikTok da ya yi ta yaduwa, dan jarida Jonathan M. Katz shi ne mutum na farko da ya bayyana matar Britt da ba a bayyana sunanta ba da Karla Jacinto Romero. Jacinto ta kasance 12 a cikin 2004 lokacin da aka tilasta mata yin karuwanci a gidajen karuwai na Mexico; ta tsere bayan shekaru hudu. Ba a yi safarar Jacinto zuwa Amurka ba, wanda shugabansa a lokacin [[George W. Bush]] ne, ba Biden ba. <ref name="Kessler" /> Daga baya darektan sadarwa na Britt ya tabbatar wa ''Washington Post'' cewa Britt na nufin Jacinto. <ref name="Kessler" /> Jacinto ta ce masu safarar kwayoyi ba su da hannu a cikin kwarewarta, kodayake Britt a wani lokaci ta ce sun kasance. <ref name="Kessler" /> Jaridar ''[[New York Times]]'' ta buga waya ga Jacinto a [[Mexico (ƙasa)|Mexico]] kuma an gaya mata cewa ta sami labarin a shafukan sada zumunta game da Britt ta ba da labarinta yayin jawabin. Jacinto ta ce "ta yi tunanin abu ne mai ban mamaki" kuma ta gwammace ta hana siyasa aiki don ta daina fataucin. The ''Times'' ta kira asusun Britt "mai ruɗi sosai da kuma yanayin da ba daidai ba". Jacinto ta fadawa [[CNN]] cewa Britt "ya kamata ta fara la'akari da ainihin abin da ke faruwa kafin ta ba da labarin girman wannan" kuma ba ta gana da Britt a daidaikunsu ba, kamar yadda Britt ta fada, amma a wani taron da wasu masu fafutuka da jami'an gwamnati suka yi. Jacinto ta ba da labarinta ga wani kwamitin Majalisa a Washington a cikin 2015, wanda ba shi da alaƙa da iyakar Amurka ko kuma "cartels". Wani mai magana da yawun fadar White House ya lura cewa Britt ta kada kuri'ar kin amincewa da kudirin shige da fice na shekarar 2024, kin amincewa da shi ya zo ne bayan da Trump ya kwadaitar da 'yan Republican da su yi watsi da shi. <ref>{{Cite web |last=Foran |first=Clare |last2=Iyer |first2=Kaanita |date=March 7, 2024 |title=Alabama Sen. Katie Britt says 'the American dream has turned into a nightmare' in GOP rebuttal to Biden's State of the Union |url=https://www.cnn.com/2024/03/07/politics/katie-britt-republican-response-sotu/index.html |access-date=2 June 2024 |website=cnn.com |publisher=CNN}}</ref>
Daga karshe Britt ya yarda cewa kwarewar Jacinto ta riga ta shugabantar Biden amma ya ci gaba da sukar manufofinsa na shige da fice.
===== Martani =====
Jawabin na Britt ya sami ra'ayoyi daban-daban da suka hada da rudani zuwa ban tsoro, gami da daga 'yan Republican. Trump ya yaba da hakan kuma ya rubuta, "Katie Britt ta kasance babban bambanci ga mai fushi, kuma a fili ta damu, 'Shugaba'" a dandalin sa na sada zumunta, Truth Social . Sanata Mitch McConnell ya yaba wa jawabin nata yana mai cewa: "Ba ni da sukar aikinta. Ina tsammanin ya yi fice." Tsohuwar mataimakiyar Trump Alyssa Farah Griffin ta kira shawarar da Britt ta yanke na gabatar da jawabinta daga wani wurin dafa abinci "abin mamaki", kuma wakilin Democrat Brendan Boyle ya soki Britt "fin karfin hali". <ref>{{Cite web |last=Weaver |first=Al |date=March 8, 2024 |title=Britt goes after 'dithering, diminished' Biden in State of the Union rebuttal |url=https://thehill.com/homenews/senate/4518129-britt-goes-after-dithering-diminished-biden-in-state-of-the-union-rebuttal/ |access-date=March 8, 2024 |website=[[The Hill (newspaper)|The Hill]]}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Boyle |first=Brendan |date=Mar 7, 2024 |title=This speech by Katie Britt is the worst overacting since Ishtar. Even Bobby Jindal and Marco Rubio are laughing. #SOTU24 |url=https://twitter.com/RepBrendanBoyle/status/1765951251986993574}}</ref> <nowiki><i id="mwAZ4">Masanin Intelligencer</i></nowiki> na Mujallar <nowiki><i id="mwAZ0">New York</i></nowiki> ya bayyana jawabin a matsayin "lalata da banal" kuma an gabatar da shi tare da "yawan kewayon motsin rai"; The ''Independent'' ya rubuta cewa 'yan jarida sun yi masa ba'a a kan layi a matsayin "mai ban mamaki", "mai ban tsoro", da "marasa gaskiya". Kwanaki biyu bayan haka, ''Asabar Night Live'' ta ba da amsa a cikin abin da ''Washington Post'' ta kira "mai ban tsoro" wanda Britt (wanda [[Scarlett Johansson]] ya zana) ya duba sashin "Mama mai ban tsoro". <ref>{{Cite web |last=Johnson |first=Ted |date=March 10, 2024 |title=Scarlett Johansson Plays 'Scary Mom' Katie Britt In 'Saturday Night Live' Cold Open Spoof Of GOP Senator's Bizarre State Of The Union Response |url=https://deadline.com/2024/03/saturday-night-live-cold-open-4-1235851900/ |access-date=March 10, 2024 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> <ref>{{Cite tweet|user=nbcsnl|title=Sen. Katie Britt delivers the Republican response to President Biden's State of the Union Address|date=March 10, 2024}}</ref>
==== Ayyukan kwamitin ====
* Kwamitin Kasafin Kudi
** Karamin Kwamitin Kasuwanci, Adalci, Kimiyya, da Hukumomin da ke da alaƙa
** Komiti kan Ciki, Muhalli, da Ma'aikatun da ke da alaƙa
** Karamin Kwamitin Tsaron Gida
** Kwamitin Karamin Makamashi da Raya Ruwa
** Karamin Kwamitin Kwadago, Lafiya da Sabis na Jama'a, Ilimi, da Hukumomin da ke da alaƙa
* Kwamitin Banki, Gidaje, da Harkokin Birane
** Kwamitin Karamin kan Cibiyoyin Kudi da Kariyar Mabukaci
** Karamin Kwamitin Gidaje, Sufuri da Ci gaban Al'umma
** Kwamitin Tsaro na Kasa da Kasuwanci da Kudi na Duniya
* Kwamitin Shari'a
* Kwamitin Dokoki da Gudanarwa
== Matsayin siyasa ==
[[Fayil:Katie_Britt_and_Joey_Clark_2021.jpg|right|thumb| Britt tare da mai watsa shiri na rediyo Joey Clark a cikin 2021]]
Britt yana da ra'ayi na mazan jiya . <ref>{{Cite web |last=Whites-Koditschek |first=Sarah |date=2022-06-06 |title=Experts: Katie Britt in 'driver's seat' in Alabama runoff against Mo Brooks |url=https://dothaneagle.com/news/state-and-regional/experts-katie-britt-in-driver-s-seat-in-alabama-runoff-against-mo-brooks/article_3b1f267a-4b9c-5dd1-8126-8583a38081ec.html |access-date=2022-11-12 |website=Dothan Eagle |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2022-11-08 |title=CNN Projection: Republican Katie Britt will win Alabama's Senate race |url=https://edition.cnn.com/politics/live-news/midterm-election-results-livestream-voting-11-08-2022/h_f56ea57d5e97aa1f61573d46e89fbec5 |access-date=2022-11-12 |website=CNN |language=en}}</ref>
=== Zubar da ciki ===
Britt ta bayyana kanta a matsayin mai goyon bayan rayuwa, matakin da aka bincika yayin zaɓen Majalisar Dattijan Amurka na 2022. Tallace-tallacen da ta yi a gidan talabijin na farko sun jaddada ra'ayinta game da zubar da ciki, tana mai cewa rayuwa tana farawa ne daga cikin ciki da kuma daidaita zubar da ciki a ƙarshen lokaci zuwa kisa. A watan Mayun 2022, gabanin zagayen farko na zaben fidda gwani na jam'iyyar Republican, dan takara mai hamayya Michael Durant ya soki matakin zubar da ciki na Britt. Ya yi nuni da wani kudiri da Majalisar Dalibai ta zartar a lokacin da take shugabar kungiyar daliban Jami’ar Alabama, inda ta bukaci a rika samar da kwayoyin cutar da safe a kantin magani na cibiyar kula da lafiya ta jami’ar, wanda tuni aka tsara magungunan a lokacin. A mayar da martani, kamfen na Britt ya yi ikirarin cewa ba ta goyi bayan ko kada kuri'a kan kudurin ba kuma ba ta iya yin watsi da shi ba saboda gazawar matsayinta. Mai ba da rahoton Siyasa na Alabama ya tabbatar da waɗannan kalaman bisa ga labarin The Crimson White daga lokacin shugabancin Britt. Bugu da ƙari kuma, kamfen na Britt ya nace cewa za ta "ɗorawa tsarkin rai" idan aka zabe ta a matsayin Sanata.
Britt ta mayar da martani ga hukuncin Kotun Koli ta Alabama a shekarar 2024 cewa ya kamata a yi la'akari da embryos masu rai da cewa "kare rayuwa da tabbatar da ci gaba da samun damar yin amfani da sabis na IVF ga iyaye masu ƙauna ba su bambanta da juna ba". <ref name=":0">{{Cite web |date=2024-02-28 |title=Republicans block Senate bill to protect nationwide access to IVF treatments |url=https://apnews.com/article/congress-ivf-access-abortion-alabama-bill-ruling-7f68248f36900d4583d9b181f3b4e380 |access-date=2024-03-01 |website=AP News |language=en}}</ref> Daga baya ta ba da shawarar samar da lissafin jihohi da na ƙasa don kare haƙƙin iyalai na neman sabis na IVF. <ref name=":0" /> Britt ta tsaya tsayin daka kan shirin [[Donald Trump]] na barin zubar da ciki a matsayin batun jihar. <ref>{{Cite web |last=Lotz |first=Avery |last2=Daher |first2=Natalie |date=July 15, 2024 |title=Exclusive: Sen. Britt says Trump has "set the agenda" on abortion |url=https://www.axios.com/2024/07/15/katie-britt-trump-abortion-rnc-2024 |access-date=15 July 2024 |website=Axios}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1982]]
[[Rukuni:Articles with hAudio microformats]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ghcqu3heox9kw2w74qqdhfqul4auk7x
Juliet Mitchell
0
97622
971447
605388
2026-10-25T15:55:20Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971447
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Juliet Mitchell, Lady Goody FBA (an Haife shi 4 Oktoba 1940) 'yar Burtaniya ce psychoanalyst, 'yar gurguzu ta mata, farfesa na bincike kuma marubuci.
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haifi Mitchell a Christchurch, New Zealand, a cikin 1940, sannan ya koma Ingila a 1944, inda ta zauna tare da kakaninta a Midlands . Ta halarci Kwalejin St Anne, Oxford, inda ta sami digiri a Turanci a 1962, tare da yin aikin digiri na biyu . <ref>{{Cite web |date=2008-05-06 |title=Juliet Mitchell interviewed by Alan Macfarlane 6th May 2008 |url=http://www.alanmacfarlane.com/DO/filmshow/mitchell1tx_off.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160223173218/http://www.alanmacfarlane.com/DO/filmshow/mitchell1tx_off.htm |archive-date=23 February 2016 |access-date=2018-03-01 |publisher=Alanmacfarlane.com}}</ref> Ta koyar da adabin Ingilishi daga 1962 zuwa 1970 a Jami'ar Leeds da Jami'ar Karatu . A cikin shekarun 1960, Mitchell ya kasance mai aiki a siyasar hagu, kuma yana cikin kwamitin edita na mujallar ''New Left Review'' .
== Sana'a ==
=== ''Mata: Juyin Juyi Mafi Dadewa'' ===
Kasidar Mitchell "Mata: Juyin Juyin Halitta", a cikin ''Sabon Bita na Hagu'' (1966), shine asalin asalin Simone de Beauvoir, Frederich Engels, Viola Klein, Betty Friedan da sauran manazarta na zaluncin mata. <ref>{{Cite journal |last=Mitchell |first=Juliet |date=November–December 1966 |title=Women: The Longest Revolution |url=https://newleftreview.org/I/40/juliet-mitchell-women-the-longest-revolution |journal=New Left Review |publisher=Newleftreview.org |volume=I |issue=40 |access-date=2018-03-01}}</ref>
=== Cibiyar Nazarin Jinsi ta Jami'ar Cambridge ===
Ita ce ɗan'uwan farfesa na Psychoanalysis a Kwalejin Jesus, Cambridge, kuma ta kafa Cibiyar Nazarin Jinsi a Jami'ar Cambridge . <ref>{{Cite web |title=Professor Juliet Mitchell | Jesus College in the University of Cambridge |url=https://www.jesus.cam.ac.uk/people/professor-juliet-c-w-mitchell |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928225147/https://www.jesus.cam.ac.uk/people/professor-juliet-c-w-mitchell |archive-date=28 September 2020 |access-date=2018-03-01 |publisher=Jesus.cam.ac.uk}}</ref> A cikin 2010, an nada ta darakta na Makarantar Faɗaɗɗen Doctoral a cikin Nazarin Ilimin Halayyar Halitta a Sashen Psychoanalysis na Kwalejin Jami'ar London (UCL).
=== ''Psychoanalysis da Feminism'' ===
Mitchell an fi saninsa da littafinta na ''Psychoanalysis and Feminism: [[Sigmund Freud|Freud]], Reich, Laing and Women'' (1974), a cikin abin da ta yi ƙoƙarin daidaita ilimin halin dan Adam da kuma [[Feminism|mata]] a lokacin da mutane da yawa sunyi la'akari da su ba su dace ba. Peter Gay ya yi la'akari da shi "mafi lada da gudummawar da ke da alhakin" <ref>{{Cite book|last3=Peter Gay}}</ref> ga muhawarar mata game da [[Sigmund Freud|Freud]], duka biyun yarda da haɓaka fiye da maza na Freud a cikin bincike. Mitchell ya ga ra'ayin Freud na asymmetrical game da namiji da mace kamar yadda yake nuna ainihin al'adun ubanni, kuma ya nemi yin amfani da sukar sa na mace don sukar patriarchy kanta.
Ta hanyar dagewa akan amfanin Freud (musamman a cikin karatun Lacanian ) don mata, ta buɗe hanya don ƙarin aiki mai mahimmanci akan psychoanalysis da jinsi. Ta kasance Farfesa Andrew Dickson White-at-Large a Jami'ar Cornell daga 1993 zuwa 1999. <ref>{{Cite web |last=Dietrich |first=Penny |date=2018 |title=All Professors at Large, 1965–2023 |url=http://adwhiteprofessors.cornell.edu/all-professors-at-large-1965-to-june-30-20222/ |access-date=8 November 2018 |website=Program for Andrew D. White Professors at Large |archive-url=https://web.archive.org/web/20180615031244/http://adwhiteprofessors.cornell.edu/all-professors-at-large-1965-to-june-30-20222/ |archive-date=15 June 2018 |url-status=dead}}</ref>
== Littafi Mai Tsarki ==
=== Monographs ===
*
*
:: An sake fitowa kamar: <cite class="citation book cs1">Birnin New York: Littattafai na asali.</cite> <cite class="citation book cs1">2000.</cite> <cite class="citation book cs1">[[ISBN]] [[Special:BookSources/9780465046089|<bdi>9780465046089</bdi>]] .</cite>
*
*
*
*
=== Littattafai da aka gyara ===
* {{Cite book|last2=Ann Oakley}}
* {{Cite book|last2=Jacques Lacan}}
*
*
*
*
== Duba kuma ==
* Nancy Chodorow
* Kate Millett
== Manazarta ==
{{Reflist|colwidth=30em}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [http://platypus1917.org/wp-content/uploads/archive/rgroups/2008-chicago/mitchelljuliet_womenlongestrevolution_nlr40.pdf "Mata: Juyin Juyin Halitta" Juliet Mitchell (1966)]
* [https://www.jesus.cam.ac.uk/people/juliet-mitchell-fba Kwalejin Jesus, Jami'ar Cambridge profile]
* [https://www.ucl.ac.uk/psychoanalysis/people/juliet-mitchell Bayanan Bayani na UCL]
* [https://www.bbc.co.uk/archive/70sfeminism/10409.shtml Hakkokin Mata: Canji mai Sauƙi] – Bidiyon Mitchell da ke fitowa a muhawarar BBC da aka fara watsawa a gidan talabijin a 1974
* [https://web.archive.org/web/20160828104908/https://mitpress.mit.edu/journals/pdf/octo_113_9_26_0.pdf Tattaunawa tare da Juliet Mitchell]
* [https://www.sms.cam.ac.uk/media/2516402 Hira da Alan Macfarlane 6 Mayu 2008 (bidiyo)]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1940]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
44lafig0fmxcfna7iqbq08ezq4l1663
Kadada Arba'in da Alfadari
0
100599
971465
910094
2026-10-25T17:18:16Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971465
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Kadada Arba'in da Alfadari''' wata alƙawari ce da gwamnatin Amurka ta yi a shekarar 1865 ga tsoffin bayi baki bayan yakin basasa na Amurka. Wannan alƙawari ya samo asali ne daga umarnin soja da aka sani da suna "Special Field Orders No. 15" wanda Janar William T. Sherman ya bayar a ranar 16 ga Janairu 1865. Wannan umarni ya ba da damar raba ƙasashe daga gabar tekun Georgia zuwa kudancin Carolina ga iyalan tsoffin bayi, inda za a raba musu kadada arba'in kowanne iyali da kuma bai wa wasu daga cikinsu alfadari domin amfani da ƙasar.
Wannan tsari an ƙaddamar da shi ne domin taimaka wa tsoffin bayi su samu rayuwa mai zaman kansu, bayan an soke bautar da aka jima ana yi a yankin Kudu. Wannan shiri ya fito ne a lokacin da aka fara sake tsari bayan yakin basasa (Reconstruction), domin gyara halin da tsoffin bayi suka tsinci kansu a ciki.<ref name=Order>{{Cite web |url=http://ebooks.library.cornell.edu/cgi/t/text/pageviewer-idx?c=moawar&cc=moawar&idno=waro0099&node=waro0099%3A2&view=image&seq=62&size=100 |title=O.R. Series 1, Volume 47, Part 2, 60–62 |access-date=2025-05-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240914041758/https://ebooks.library.cornell.edu/cgi/t/text/pageviewer-idx?c=moawar&cc=moawar&idno=waro0099&node=waro0099%3A2&view=image&seq=62&size=100 |archive-date=2024-09-14 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite book|title=Reconstruction: America's unfinished revolution, 1863–1877|url=https://archive.org/details/reconstructionam0000fone_q8w6|last=Foner|first=Eric|date=2014|publisher=Harper|isbn=978-0062035868|oclc=877900566|page=}}{{Page needed|date=February 2021}}</ref>
== Asalin Shirin ==
A lokacin da sojojin Union suka ci gaba da mamaye yankunan Kudu, tsoffin bayi da dama suka fara guduwa daga matsugunansu don neman 'yanci. A wani taro da aka gudanar a Savannah, Georgia, tsakanin Janar Sherman da wakilan tsoffin bayi, sun bayyana bukatarsu ta mallakar ƙasa domin su samu 'yanci na hakika. Wannan ya sa Sherman ya bayar da wannan umarni, inda aka ware sama da kadada 1.6 miliyan na ƙasa domin rarraba wa tsoffin bayi.<ref>{{harvnb|Woodson|1925|pp=xxiiv–xxiv}}</ref><ref name=WoodsonXli /><ref>{{harvnb|Woodson|1925|pp=xxxvi, xlii–xliii}}</ref><ref name=WoodsonXli>{{harvnb|Woodson|1925|pp=xli–xlii}}</ref><ref>{{harvnb|Woodson|1925|pp=xx, xxxviii–xl}}</ref> Legally, slaves could not own anything. But in practice, they did acquire [[capital (economics)|capital]].<ref name=Mitchell523>{{harvnb|Mitchell|2001|pp=523–524}}</ref>
== Manufofi da Aiwatarwa ==
Kowanne iyalin tsoffin bayi zai samu kadada 40 na ƙasa, sannan wasu daga cikinsu za su samu alfadari domin taimaka musu noma. Wannan tsari ya fara aiki ne a wasu yankuna na gabar tekun Georgia da Carolina ta Kudu, kuma an fara raba ƙasa da gaske ga daruruwan iyalai.
Sai dai wannan alƙawari bai daɗe ba. Bayan mutuwar Shugaba Abraham Lincoln da dawowar shugabancin Andrew Johnson, sabon shugaban ya soke umarnin. Ya mayar da ƙasar ga tsoffin masu gonaki Fararen fata, yana mai cewa babu damar karɓar ƙasarsu har abada.
== Tasiri da Martani ==
Soke wannan shiri ya zama babban koma baya ga tsoffin bayi, domin da yawa daga cikinsu sun riga sun fara gyaran ƙasa, noma, da kafa sabbin gidaje. Sakamakon haka, yawanci daga cikinsu sun koma zaman marasa ƙasa ko kuma sun zama masu hayar gonaki karkashin tsarin sharecropping, wanda ya cigaba da danne su har shekaru da dama.
A cikin tarihi, kalmar "Kadada Arba'in da Alfadari" ta zama alamar alkawarin da bai cika ba ga bakin Amurkawa. Hakanan, tana nuni da irin gazawar gwamnati wajen cika alkawari ga waɗanda suka sha wahala a bautar ƙarni da suka gabata.
== Gado da Mahimmanci ==
Har zuwa yau, "Kadada Arba'in da Alfadari" na daga cikin batutuwan da ake ambato yayin tattaunawa kan diyya (reparations) ga 'yan asalin Afrika a Amurka. Masu rajin kare hakkin baki da wasu masana tarihi suna ganin cewa wannan gazawa ce da ta shafi cigaban al'ummar baki har zuwa yau.
== Kammalawa ==
Kadada Arba'in da Alfadari ya kasance wata alama ce ta bege da kuma gazawa a lokaci guda. Duk da cewa an fara da niyyar kawo sauyi mai ma'ana ga tsoffin bayi, rashin cikawa da soke alkawarin ya bar tarihi mai cike da zullumi da rashin adalci. Wannan lamari na daya daga cikin muhimman darussa na tarihin Amurka, da ke nuni da yadda 'yanci ke bukatar tallafi na ainihi, ba kawai furuci ba.
== Manazarta ==
{{reflist}}
[[category:Tarihi a Amurka]]
[[category:Bautar da aka soke]]
[[category:'Yan asalin Afrika a Amurka]]
[[Rukuni:Bauta a Afirka]]
lgs9tg96rjuh2i8wsuqopn0ssx6yqo3
Kasuwar Tsaffin Bayi
0
102693
971555
642216
2026-10-25T20:00:09Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971555
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Kasuwar Tsaffin Bayi''' gini ne da ke titin Chalmers 6 a Charleston ta Kudu Carolina wanda ya taɓa zama gidan sayar da bayi na zamanin antebellum.<ref name="scdah">{{Cite web |title=Old Slave Mart, Charleston County (6 Chalmers St., Charleston) |url=http://www.nationalregister.sc.gov/charleston/S10817710090/index.htm |access-date=23 June 2012 |website=National Register Properties in South Carolina |publisher=South Carolina Department of Archives and History}}</ref> An gina shi a shekara ta 1859, an yi imanin cewa ginin shine wurin sayar da bayi na karshe a Kudancin Carolina. A shekara ta 1975, an kara Tsohon Slave Mart a cikin National Register of Historic Places saboda rawar da ya taka a tarihin Afirka ta Charleston. A yau, ginin yana da gidan kayan gargajiya na Tsohon Slave Mart.
Tsohon Slave Mart asalinsa wani bangare ne na kasuwar bayi da aka sani da Ryan's Slave Mart, wanda ya rufe babban yanki tsakanin Chalmers da Queen Streets. Wakilin Birnin Charleston Thomas Ryan ya kafa wurin siyarwa mai zaman kansa a 1856 bayan haramtacciyar birni a kan siyarwar bayi ta jama'a. An gudanar da siyarwar bayi a shafin har zuwa kusan 1863; a cikin 1865, Sojojin Tarayyar sun mamaye Charleston kuma sun rufe Ryan's Mart. Gidan kayan gargajiya na Tsohon Slave Mart yana aiki a kai a kai tun 1938.
== Tsarin ==
Tsohon Slave Mart tsari ne na {{Convert|67|ft|m}} da {{Convert|19|ft|m}} na tubali tare da bangon da aka yi da stuccoed. A gaba (gefen kudu) yana fuskantar titin Chalmers da aka shimfiɗa da dutse. Ginin da farko ya auna {{Convert|44|ft|m}} da {{Convert|20|ft|m}} , amma tsawo a 1922 ya ba shi girmansa na yanzu. Gidan da ke da alaƙa na musamman na Tsohon Slave Mart ya ƙunshi ginshiƙai na ƙafa 20 (6.1 a kowane ƙarshen, tare da tsakiya na tsakiya wanda ya ƙunshi ƙofar.
Ginin da farko ya ƙunshi babban ɗaki ɗaya tare da rufin ƙafa 20 (6.1 . A shekara ta 1878, an kara bene na biyu, kuma an sake gyara rufin. Ƙofar da aka yi da ita da farko tana da ƙofar ƙarfe; a ƙarshen shekarun 1870, an cika shi da ƙofofi masu sauƙi. An kara bangarorin ciki a cikin shekarun da suka biyo baya, suna raba bene na farko zuwa ɗakuna uku. A yau, ƙofar ƙarfe tana cikin hanyar kuma.
[[Fayil:Ryans-mart-layout-sc1.jpg|alt=|left|thumb|250x250px|Tsarin Ryan's Mart, a kusa da 1860.]]
A cikin rabin farko na karni na 19, an sayar da bayi da aka kawo zuwa Charleston a gwanjo na jama'a da aka gudanar a gefen arewacin ginin Exchange da Provost. Bayan da birnin ya haramta sayar da bayi na jama'a a 1856, Charlestonians sun kafa kasuwannin bayi da aka rufe tare da titunan Chalmers, Jiha, da Sarauniya. Ɗaya daga cikin irin wannan kasuwar ita ce Ryan's Mart, wanda wakilin gari da kuma dillali Thomas Ryan da abokin kasuwancinsa James Marsh suka kafa. Ryan's Mart da farko ya kunshi wani wuri mai rufewa tare da gine-gine uku - wani Barikin bene mai hawa huɗu ko Kurkukun bawa, kicin, da kuma morgue ko "gidan matattu".
A shekara ta 1859, wani masanin siyarwa mai suna Z. B. Oakes ya sayi Ryan's Mart kuma ya gina ginin Old Slave Mart a matsayin tashar siyarwa. Teburin siyarwar ginin yana da {{Convert|3|ft|m}} tsawo da {{Convert|10|ft|m}} tsawon kuma yana tsaye kawai a cikin ƙofar da aka yi da arko. Baya ga bayi, kasuwar ta sayar da dukiya da hannun jari. An tallata siyarwar bayi a Ryan's Mart a cikin manyan takardu a cikin shekarun 1850, wasu suna bayyana har zuwa [[Galveston, Texas]].
Lokacin da sojojin Amurka suka mamaye Charleston tun daga watan Fabrairun 1865, an 'yantar da mutanen Ryan's Mart har yanzu bayi.
A shekara ta 1878, an canza Tsohon Slave Mart zuwa gidan haya, tare da bene na biyu da aka kara. Wani dillalin mota da dakin baje kolin suna aiki a cikin ginin a cikin shekarun 1920, wanda ya fadada bayan ginin.
== Canja wuri zuwa gidan kayan gargajiya ==
[[Fayil:Old_Slave_Mart_Museum.jpg|thumb|388x388px|Gidan kayan gargajiya na "Tsohon Bawa Mart".]]
A cikin 1938, Miriam B. Wilson ta sayi ginin kuma ta kafa Gidan Tarihi na Tsohon Slave Mart, wanda da farko ya nuna fasahar Afirka da Afirka ta Amirka. Wilson ta gudanar da gidan kayan gargajiya a kan kasafin kuɗi har sai da ta mutu a shekarar 1959. Kodayake Wilson ta fito ne daga Ohio, Gidan Tarihin Tsohon Bawa, a ƙarƙashin mallakarta, ya rungumi imani na gida cewa bautar ta kasance mai kyau ga 'yan Afirka na Afirka. Wilson ya ba da gidan kayan gargajiya da kayan tarihi (yawanci sana'o'in da 'yan Afirka suka yi) ga gidan kayan gargajiya na Charleston, wanda ya ki karɓar su. Wilson ya kuma sayar da Colonial Belle Goodies kuma ya yi ƙoƙari ya jawo hankalin masu sauraro zuwa gidan kayan gargajiya.
Gidan kayan gargajiya ya rufe a shekarar 1987 saboda matsalolin kasafin kudi. Birnin Charleston da Hukumar Tarihin Afirka ta Kudu ta Carolina sun dawo da Tsohon Slave Mart a ƙarshen shekarun 1990. Gidan kayan gargajiya yanzu yana fassara tarihin cinikin bayi na birnin. Yankin da ke bayan ginin, wanda ya taɓa ƙunshe da barikin da kicin, yanzu filin ajiye motoci ne.
A cikin gwanjo na 2018, Kwalejin Charleston ta sayi akwatuna 47 na takardu daga farkon shekarun gidan kayan gargajiya don $ 5,400 (~ $ 6,455 a 2023). <ref>{{Cite web |last=Behre |first=Robert |title=80 years after first opening, Charleston's Old Slave Mart Museum adds new layers of history |url=https://www.postandcourier.com/news/80-years-after-first-opening-charlestons-old-slave-mart-museum-adds-new-layers-of-history/article_09bb3394-0516-11e8-8a6d-ab10b279977d.html |access-date=2020-11-23 |website=Post and Courier |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20241208215421/https://www.postandcourier.com/news/80-years-after-first-opening-charlestons-old-slave-mart-museum-adds-new-layers-of-history/article_09bb3394-0516-11e8-8a6d-ab10b279977d.html |archive-date=2024-12-08 |url-status=dead}}</ref>
== Bayanan da aka ambata ==
{{reflist}}
== Haɗin waje ==
* Gidan kayan gargajiya na Tsohon Slave Mart - shafin yanar gizon hukuma
* [https://web.archive.org/web/20070625085924/http://www.nps.gov/history/nr/travel/Charleston/ Tarihin Tarihi na Addini da Gidajen Al'umma na Charleston, Sabis ɗin Gidajen Kasa Gano Hanyar Tafiya ta Tarihinmu]
* [http://www.charlestoncvb.com/visitors/charleston-news/city_of_charleston_opens_old_slave_mart_museum-787 Gidan Tarihi na Babban Bude Labarai, Oktoba 2007]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
nu3b9m7w9h5t2xl42pk6yhowypghk1j
John Abah
0
103149
971358
647502
2026-10-25T12:25:16Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971358
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''John Abah''' (Ya mutu 24 ga watan Yuni, 2020) ɗan siyasan Najeriya ne kuma ɗan majalisa. Ya wakilci mazabar jihar [[Ibaji]] a majalisa ta 8 a [[majalisar dokokin jihar Kogi]]. <ref>{{Cite web |last=Odogun |first=Gbenga |date=2020-06-24 |title=UPDATED: Kogi lawmaker, John Abah, is dead |url=https://punchng.com/breaking-kogi-lawmaker-john-abah-is-dead/ |access-date=2025-03-17 |website=Punch Newspapers |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Olafusi |first=Ebunoluwa |date=2020-06-24 |title=John Abah, Kogi lawmaker, is dead |url=https://www.thecable.ng/john-abah-kogi-lawmaker-is-dead/ |access-date=2025-03-17 |website=TheCable |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Akinfehinwa |first=John |date=2020-07-16 |title=Kogi Assembly holds special session in honour of Tolulope Arotile, John Abah |url=https://dailypost.ng/2020/07/16/kogi-assembly-holds-special-session-in-honour-of-tolulope-arotile-john-anah/ |access-date=2025-03-17 |website=Daily Post Nigeria |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=BREAKING: KOGI LAWMAKER DIES |url=https://eonsintelligence.com/details/21437578/breaking-kogi-lawmaker-dies-67102105 |access-date=2025-03-17 |website=EONS Intelligence |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20250626103654/https://eonsintelligence.com/details/21437578/breaking-kogi-lawmaker-dies-67102105 |archive-date=2025-06-26 |url-status=dead}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutattun 2020]]
[[Rukuni:Ƴan siyasan Najeriya]]
jgh7nqwuaruaxa3vhoehrtpg0sigju4
Kiɗa a cikin yunkurin adawa da wariyar launin fata
0
104577
971690
654692
2026-10-26T01:00:01Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971690
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Miriam_makeba_01.jpg|right|thumb|286x286px|Mawakin Afirka ta Kudu [[Miriam mekeba|Miriam Makeba]] ya shahara da waƙoƙi da yawa da suka nuna rashin amincewa da wariyar launin fata.]]
Tsarin wariyar launin fata a [[Afirka ta Kudu]] ya fara ne a 1948 kuma ya kasance har zuwa 1994. Ya haɗa da tsarin rarrabe launin fata da fararen fata, kuma ya sanya duk ikon siyasa a hannun fararen fata.<ref name="grundlingh">{{Cite journal |last=Grundlingh |first=Albert |year=2004 |title="Rocking the boat"? The "Voëlvry" music movement in South Africa: Anatomy of Afrikaans anti-apartheid social protest in the eighties |url=http://sun025.sun.ac.za/portal/page/portal/Arts/Departemente1/geskiedenis/docs/rocking_the_boat.pdf |url-status=dead |journal=The International Journal of African Historical Studies |volume=37 |issue=3 |pages=483–514 |doi=10.2307/4129042 |jstor=4129042 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150717071827/http://sun025.sun.ac.za/portal/page/portal/Arts/Departemente1/geskiedenis/docs/rocking_the_boat.pdf |archive-date=17 July 2015 |access-date=25 March 2014}}</ref><ref name="Jeffrey">{{Cite book|edition=Ralph}}</ref> Hamayya da wariyar launin fata ta bayyana ta hanyoyi da yawa, gami da kauracewa, zanga-zangar da ba ta da ƙarfi, da juriya mai makamai.<ref name="Vershbow 2012">{{Cite journal |last=Vershbow |first=Michela E. |year=2010 |title=The Sounds of Resistance: The Role of Music in South Africa's Anti-Apartheid Movement |url=http://www.inquiriesjournal.com/articles/265/the-sounds-of-resistance-the-role-of-music-in-south-africas-anti-apartheid-movement |journal=Inquiries Journal |volume=2 |issue=6 |access-date=26 October 2016}}</ref> Kiɗa ya taka muhimmiyar rawa a cikin yunkurin adawa da wariyar launin fata a cikin Afirka ta Kudu, da kuma adawa da kasa da kasa ga wariyar launinariya. {{Sfn|Drewett|2003}} Tasirin waƙoƙin da ke adawa da wariyar launin fata sun haɗa da wayar da kan jama'a, samar da tallafi ga motsi da ke ada da wariyar jinsi, gina hadin kai a cikin wannan motsi, da kuma "bayar da madadin hangen nesa na al'adu a Afirka ta Kudu ta gaba".{{Sfn|Gilbert|2007}}
Abubuwan da ke cikin waƙoƙin da sautin wannan kiɗa sun nuna yanayin da aka tsara shi. Waƙoƙin zanga-zangar na shekarun 1950, ba da daɗewa ba bayan wariyar launin fata ya fara, a bayyane ya magance korafin mutane game da dokokin wucewa da kuma tilasta ƙaura. Bayan Kisan kiyashi na Sharpeville a cikin 1960 da kuma kamawa ko gudun hijira na shugabannin da yawa, waƙoƙi sun zama mafi ƙasƙanci, yayin da karuwar tantancewa ta tilasta musu yin amfani da ma'anoni masu ɓoye da ɓoye.{{Sfn|Schumann|2008}} Waƙoƙi da wasan kwaikwayon sun kuma ba mutane damar kauce wa ƙuntatawa mafi tsauri akan wasu nau'ikan magana.<ref name="Jolaosho">{{Cite journal |last=Jolaosho |first=Tayo |title=Anti-Apartheid Freedom Songs Then and Now |url=http://www.folkways.si.edu/magazine-spring-2014-anti-apartheid-freedom-songs-then-and-now/south-africa/music/article/smithsonian |journal=Folkways Magazine |publisher=Smithsonian |access-date=24 October 2016}}</ref> A lokaci guda, waƙoƙi sun taka muhimmiyar rawa a cikin juriya mai tsattsauran ra'ayi wanda ya fara a cikin shekarun 1960. Tashin hankali na Soweto a shekara ta 1976 ya haifar da sake farfadowa, tare da waƙoƙi kamar "Soweto Blues" da ke ƙarfafa ƙalubalen kai tsaye ga gwamnatin wariyar launin fata. Wannan yanayin ya kara karfi a cikin shekarun 1980, tare da ƙungiyoyin haɗin launin fata da ke gwada dokokin wariyar launin fata, kafin a rushe su tare da sakin [[Nelson Mandela]] a cikin 1990 da kuma maido da mulkin mafi rinjaye a cikin 1994.{{Sfn|Schumann|2008}} Ta hanyar tarihinta, kiɗa na adawa da wariyar launin fata a cikin Afirka ta Kudu ya fuskanci babban tantancewa daga gwamnati, kai tsaye da kuma ta hanyar Kamfanin Watsa Labarai na Afirka ta Kudu; Bugu da ƙari, mawaƙa da ke adawa da gwamnati sun fuskanci barazana, tsangwama, da kamawa.
Masu kiɗa daga wasu ƙasashe suma sun shiga cikin juriya ga wariyar launin fata, ta hanyar sakin kiɗa mai sukar gwamnatin Afirka ta Kudu, da kuma shiga cikin kauracewa al'adun Afirka ta Kudu daga 1980 zuwa gaba. Misalan sun hada da "Biko" na Peter Gabriel, "Sun City" na Artists United Against Apartheid da kuma kide-kide don girmama ranar haihuwar Nelson Mandela ta 70. Shahararrun mawaƙa na Afirka ta Kudu kamar Miriam Makeba da Hugh Masekela, waɗanda aka tilasta musu zuwa gudun hijira, sun kuma saki kiɗa mai sukar wariyar launin fata, kuma wannan kiɗa yana da tasiri sosai ga al'adun gargajiya na Yamma, yana ba da gudummawa ga "furin ɗabi'a" game da wariyar launinariya. Masana sun bayyana cewa kiɗa na adawa da wariyar launin fata a Afirka ta Kudu, kodayake ya sami karamin kulawa a duk duniya, ya taka muhimmiyar rawa wajen matsawa gwamnatin Afirka ta Kudu.
== Tarihi da asalinsa ==
Rarraba launin fata a Afirka ta Kudu ya fara ne tare da isowar masu mulkin mallaka na Dutch a Afirka ta kudu a cikin 1652, kuma ya ci gaba da ƙarni na mulkin Burtaniya daga baya.<ref name="Vershbow 2012" /><ref name="BBC2002" /> Rarraba launin fata ya karu sosai bayan da Burtaniya ta karɓi cikakken iko a kan Afirka ta Kudu a ƙarshen ƙarni na 19, kuma ta zartar da dokoki da yawa a farkon shekarun 1900 don raba kabilanci.<ref name="Vershbow 2012" /> Dokar 'yan asalin ƙasar (Urban Areas) ta 1923 ta tilasta wa' yan Afirka ta Kudu su bar birane sai dai idan sun kasance don yin aiki ga fararen mutane, kuma sun cire su daga kowane matsayi a cikin gwamnati.<ref name="Vershbow 2012" /> Jam'iyyar [[Al'ummar Afrikaner|Afrikaner]] National Party (NP) ce ta aiwatar da tsarin wariyar launin fata bayan an zabe su zuwa mulki a 1948, kuma sun kasance a wurin har tsawon shekaru 46. Fararen 'yan tsiraru sun rike dukkan ikon siyasa a wannan lokacin.<ref name="grundlingh"/><ref name="Vershbow 2012"/>{{Sfn|Ansell|2005}} "Apartheid" yana nufin "rabuwa" a cikin harshen [[Afrikaans]], kuma ya haɗa da tsarin zalunci na wariyar launin fata.<ref name="Vershbow 2012" /> An tilasta wa 'yan Afirka ta Kudu su zauna a cikin ƙauyuka matalauta, kuma an hana su haƙƙin ɗan adam na asali, <ref name="Vershbow 2012" /> bisa ga ra'ayin cewa Afirka ta Kudu ta kasance na fararen mutane. {{Sfn|Ansell|2005}} Wani shahararren mutum a aiwatar da dokokin wariyar launin fata shine Hendrik Verwoerd, wanda ya kasance Ministan farko na Harkokin 'yan asalin ƙasar kuma daga baya Firayim Minista a gwamnatin NP.<ref name="Vershbow 2012" /><ref name="BBC2002" />
Akwai gagarumin juriya ga wannan tsarin, a ciki da waje da Afirka ta Kudu. Hamayya a waje da kasar sau da yawa ta ɗauki nau'in kauracewa Afirka ta Kudu.<ref name="Vershbow 2012"/> A cikin ƙasar, juriya ta kasance daga ƙungiyoyi masu rarrabewa zuwa waɗanda ke da ƙarfi sosai, kuma daga zanga-zangar da ba ta da ƙarfi zuwa adawa da makamai daga Majalisar Dinkin Duniya ta Afirka.<ref name="Vershbow 2012" /> Ta hanyar wannan tsari, kiɗa ya taka muhimmiyar rawa a cikin juriya.<ref name="Vershbow 2012" /><ref name="Jolaosho"/> An yi amfani da kiɗa a Afirka ta Kudu don nuna rashin amincewa da wariyar launin fata kafin wariyar launin fatar ta fara a shekarar 1948. An kafa ANC a cikin 1912, kuma za ta fara kuma ta kawo karshen tarurrukanta tare da taken ta "Nkosi Sikelel' iAfrika", misali na farko na kiɗa a cikin juriya ga wariyar launin fata.<ref name="Vershbow 2012" /> Wani irin wannan misali shine "ILand Act" na [[R. T. Caluza]], wanda ya nuna rashin amincewa da Dokar Ƙasar, kuma ANC ta karbe shi a matsayin taken.{{Sfn|Ansell|2005}} Mai sharhi Michela Vershbow ya rubuta cewa kiɗa na motsi game da wariyar launin fata da rarrabe launin fata "ya nuna bambancin da ke fadada" tsakanin kungiyoyin launin fata daban-daban kuma ya kasance ƙoƙari "don sadarwa a fadinsa".[the]<ref name="Vershbow 2012" /> Kiɗa a Afirka ta Kudu ya fara samun ma'anar siyasa a bayyane a cikin shekarun 1930, yayin da mawaƙa suka yi ƙoƙari su haɗa abubuwa na Afirka a cikin rikodin su da wasan kwaikwayon don yin maganganun siyasa.{{Sfn|Schumann|2008}} A cikin shekarun 1940, masu zane-zane sun fara amfani da kiɗa don sukar jihar, ba kai tsaye ba don mayar da martani ga wariyar launin fata, amma a matsayin martani ga tsanantawar masu zane-gine. Masu zane-zane ba su ga kiɗan su kai tsaye ne na siyasa ba: [[Miriam mekeba|Miriam Makeba]] za ta ce "mutane suna raira siyasa, amma abin da nake raira ba siyasa ba ne, gaskiya ne".{{Sfn|Schumann|2008}}
== Wakar Afirka ta Kudu ==
[[File:Dorothy Masuka.jpg|thumb|right|alt=Dorothy Masuka|Mawakiya Dorothy Masuka (an dauke ta a nan cikin 2015), wadda ta rubuta "uDr. Malan Unomthetho Onzima" (Gwamnatin Dr. Malan Tana Da Tsanani)]]
=== Shekarun 1950: Dokokin izini da kwashe mutane ===
Yayin da gwamnatin wariyar launin fata ke kara samun karfi a cikin shekarun 1950,{{sfn|Muller|2006|pp=70–71}} mawaka sun fara fahimtar wakokinsu a matsayin makamin siyasa, wanda aka fara ne da yakin neman karbuwa daga jam’iyyar African National Congress (ANC).{{sfn|Schumann|2008|pp=21–23}} Dan gwagwarmaya na ANC da ma’aikaci Vuyisile Mini yana daga cikin wadanda suka fara amfani da waka wajen adawa da wariyar launin fata. Ya rubuta “Ndodemnyama we Verwoerd” (“Ka Kiyayi Verwoerd”) cikin harshen Xhosa. Mawakin Jeremy Cronin ya bayyana Mini a matsayin misalin karfin da wakoki ke da shi wajen gina motsi na adawa.<ref name="Vershbow 2012" /><ref name=Jolaosho/> An kama Mini a 1963 bisa laifukan siyasa kuma aka yanke masa hukuncin kisa; abokan kurkukunsa sun ce yana rera “Ndodemnyama” yayin da ake kai shi rataya. Wannan waka ta shahara matuka, kuma ana ci gaba da rerata bayan rushewar gwamnatin wariyar launin fata, ta hannun mawaka kamar Makeba da Afrika Bambaataa.<ref name="Vershbow 2012" /><ref name=Jolaosho/>
Wakokin adawa sun zama ruwan dare cikin shekarun 1950, yayin da mawaka da dama suka fara bayyana kin amincewarsu da wariyar launin fata. Wakar “uDr. Malan Unomthetho Onzima” ta Dorothy Masuka ta yi fice, haka kuma wakokin wasu mata mawaka da suka rubuta a wani yunkuri na adawa da dokokin izini,{{sfn|Schumann|2008|pp=22–25}} wanda ke bukatar baki su rika dauke da takardar da ke nuna jinsinsu da asalinsu a koda yaushe.{{sfn|Ansell|2005|p=78}}
A shekara ta 1954, gwamnatin National Party ta zartar da Dokar Kwace Gidaje na Bantu (Bantu Resettlement Act), tare da Dokar Raba Yankuna ta 1950 (Group Areas Act), wadanda suka tilasta wa mutane miliyoyi barin gidajensu zuwa sabbin unguwanni da aka raba bisa launin fata.<ref name="Vershbow 2012" /> Wannan yana daga cikin shirin raba kasar zuwa kananan yankuna ciki har da bantustans masu talauci, inda baki za su zauna.<ref name=BBC2002/> A 1955, an rusa garin Sophiatown, inda aka kwashe mutane 60,000 zuwa wani yanki da ake kira Meadowlands.<ref name="Vershbow 2012" /> Sophiatown ya kasance cibiyar wakar jazz kafin rushewar.{{sfn|Ansell|2005|pp=68–72}} Wannan tafiya ta haifar da wakar “Meadowlands” da Strike Vilakezi ya rubuta. Kamar sauran wakokin lokacin, Makeba ce ta yada wakar a ciki da wajen kasar.<ref name="Vershbow 2012" /> Wakar Makeba “Sophiatown is Gone” da kuma “Bye Bye Sophiatown” na Sun Valley Sisters duk sun ambaci rushewar Sophiatown.{{sfn|Schumann|2008|pp=24–26}}
Wakokin da ba na siyasa ba ma an rika amfani da su: Jam’iyyar Kwaminis ta Afirka ta Kudu na amfani da su wajen tarurrukan kudi, yayin da ake rera “Udumo Lwamaphoyisa” (Ƙarfin Rundunar ‘Yan Sanda) a matsayin gargadi idan ‘yan sanda na kusa da ke kai hari.{{sfn|Schumann|2008|pp=24–26}}
=== Shekarun 1960: Kisan Sharpeville da daukar makami ===
[[File:Murder at Sharpeville 21 March 1960.jpg|thumb|Zane mai nuna kisan gillar da ya faru a Sharpeville a ranar 21 Maris 1960]]
Kisan gillar na Sharpeville ya faru a ranar 21 Maris 1960, kuma bayan haka aka kara tsaurara dokokin wariyar launin fata. An haramta jam’iyyun ANC da Pan Africanist Congress, sannan aka gurfanar da shugabanni 169 na baki da zargin cin amanar kasa. Mawaka da dama irin su Makeba, Hugh Masekela, Abdullah Ibrahim, Jonas Gwangwa, Chris McGregor da Kippie Moeketsie sun yi hijira.{{sfn|Schumann|2008|pp=24–26}}{{sfn|Ansell|2005|p=108}}
Wasu daga cikinsu sun yi amfani da wakoki wajen wayar da kai kan wariyar launin fata.<ref name=Lynskey/> Wadanda suka rage a cikin kasa sun fuskanci takurawa. Sabbin unguwannin da aka mayar da bakake ba su da wuraren shakatawa, kuma an haramta taro. Gidan rediyon SABC ya kakabawa waƙoƙi sharudda masu tsauri. Wani rikodin da Masuka ta yi game da kisan Patrice Lumumba ya sa aka kai samame a ofishinta, aka ayyana ta wadda ake nema har tsawon shekaru 30.{{sfn|Schumann|2008|pp=24–27}}
Unguwannin da aka tilastawa baki zuwa, duk da rashin jin dadinsu, sun kasance tushen wakokin siyasa. Wakar “In Soweto” na The Minerals an bayyana ta a matsayin “murna da karfin gwiwa” na zaman unguwar. Wakarsa Winston “Mankunku” Ngozi mai suna “Yakhal' Inkhomo” ta zama wakar jazz da ke nuna kuzarin siyasa. Wasan kwaikwayo masu dauke da waka ma sun mamaye, suna kaucewa takunkumi.{{sfn|Coplan|2005|p=10}} Rashin cudanya da duniya da wariyar launin fata ta janyo ya sa mawaka suka kirkiri salo na gida ciki har da wakokin rock, soul da jazz.{{sfn|Coplan|2005|p=10}}
Yayin da gwamnati ke kara tsananta martani, adawa ta fara daukar makami.<ref name="Vershbow 2012" /> Nelson Mandela da wasu shugabannin ANC sun kafa uMkhonto we Sizwe (MK), wani bangare na soja na ANC, wanda ya fara daukar matakan ta’addanci. A wannan lokaci, ana kiran waka “makamin gwagwarmaya.”<ref name="Vershbow 2012" /> Wakar “Sobashiy’abazali” (Za Mu Bar Iyaye) ta shahara a sansanonin horaswa. Har ila yau, wakar Toyi-toyi ta zama ruwan dare wajen kara kwarin gwiwa a gaban jami’an tsaro.<ref name="Vershbow 2012" />
=== Shekarun 1970: Kungiyoyin al’adu na ANC da tashi tsaye a Soweto ===
[[File:Abdullah Ibrahim 06N4688.jpg|thumb|alt=Namiji yana zaune a gaban piano|Piyanis Abdullah Ibrahim (an dauke shi a 2011) ya kirkiri "Mannenberg", wani bangare na kida da ke nuni da ‘yanci da al’ada.]]
A farkon shekarun 1970, ANC na ganin cewa siyasa ita ce gaba da komai, kuma al’adu na biyayya ne kawai. Wannan ra’ayi ya fara sauyawa bayan kafuwar Mayibuye Cultural Ensemble a 1975, da kuma Amandla Cultural Ensemble daga bisani.{{sfn|Gilbert|2007|pp=424–434}}
=== Shekarun 1970: Kungiyoyin al’adu na ANC da tashi tsaye a Soweto (ci gaba) ===
Mayibuye ta samo asali ne daga yawan ‘yan ANC da suka ce wajibi ne a hada al’adu da siyasa, domin amfani da su wajen wayar da kai da kuma karfafa gwagwarmaya. ANC ta kafa kungiyar ne ta hannun Barry Feinberg da Ronnie Kasrils, wadanda suka sa mata suna daga taken “Mayibuye iAfrika” (Bari Afirka ta dawo).{{sfn|Gilbert|2007|pp=424–429}} Kungiyar na dauke da mawaka da ‘yan wasan kwaikwayo, inda suke hada waka, baitin waƙa da labarai wajen bayyana rayuwar ‘yan Afirka a karkashin wariyar launin fata. Wakokin sukan kasance cikin murya mai yawa.{{sfn|Gilbert|2007|pp=424–429}} Sun yi fice a Turai fiye da sau 200, suna wakiltar bangaren al’adu na ANC. Amma sun fuskanci matsaloli har suka rabu a 1980.{{sfn|Gilbert|2007|pp=424–429}}
A 1976, gwamnati ta yanke shawarar amfani da harshen Afrikaans a dukkan makarantun kasar. Daliban makaranta suka fara zanga-zangar da aka fi sani da Tashin Hankali na Soweto (Soweto Uprising).<ref name=BBC2002/> Dalibai 15,000 zuwa 20,000 suka shiga; ‘yan sanda ba su shirya ba suka bude wuta.{{sfn|Muller|2006|pp=74–75}}{{sfn|Eze|2016|p=46}} Kimanin mutane 700 aka kashe, fiye da dubu daya suka jikkata.{{sfn|Eze|2016|p=46}} Wannan al’amari ya tayar da hankula, ya kuma karfafa motsin adawa da wariyar.
==A Wajen Afirka ta Kudu==
[[File:Peter gabriel 31081978 02 400.jpg|thumb|alt=Hoton baƙi da fari na Gabriel yana raira waƙa a wurin kide-kide|Peter Gabriel (a hoto a 1978) ya rubuta waƙar "Biko", mafi shahara cikin waƙoƙin da suka samo wahayi daga mutuwar Steve Biko a hannun 'yan sanda.]]
[[File:Boycott Apartheid Bus, London, UK. 1989.jpg|thumb|Wani bas a London, Birtaniya, dauke da rubutun "Boycott Apartheid", a shekarar 1989]]
Mawaka daga wasu ƙasashe ma sun shiga cikin gwagwarmaya da tsarin wariyar launin fata. Wasu mawaka daga Turai da Arewacin Amurka sun ƙi yin kide-kide a Afirka ta Kudu a lokacin mulkin wariyar launin fata: waɗanda suka haɗa da The Beatles, The Rolling Stones, da Walker Brothers.<ref name=Lynskey/> Bayan harbe-harben Sharpeville a 1960, Ƙungiyar Mawaka ta Burtaniya ta sanar da yajin aikin gwamnatin.<ref name=Lynskey/> Ɗan gwagwarmaya na farko daga Afirka ta Kudu da ya jawo hankalin duniya shi ne Steve Biko lokacin da ya mutu a hannun ‘yan sanda a 1977.<ref name=Lynskey/> Mutuwarsa ta wahad da mawaka da dama daga wajen ƙasar su rubuta waƙoƙi game da shi, ciki har da Tom Paxton da Peter Hammill.<ref name=Lynskey/> Mafi shahara cikin waƙoƙin shi ne "Biko" na Peter Gabriel.<ref name=Lynskey/>{{sfn|Schumann|2008|p=18}} Jagoran U2, Bono, ya bayyana cewa wannan waƙar ce ta ba shi kwarin guiwa.<ref name=Lynskey/> Mawaka daga wasu sassan Afirka ma sun rubuta waƙoƙi don tallafa wa gwagwarmayar; Sonny Okosun daga Najeriya ya fitar da waƙoƙi kamar "Fire in Soweto", wadda ''Los Angeles Times'' ta bayyana a matsayin "rigimar reggae mai ƙona zuciya".<ref name="latimes" /><ref>{{cite web |last1=Ankeny |first1=Jason |title=Sonny Okosun |url=https://www.allmusic.com/artist/sonny-okosun-mn0000039654/biography |website=AllMusic |access-date=30 September 2019}}</ref>
===Yajin Aikin Al'adu===
An fara shawarar yin yajin aikin al'adu akan gwamnatin wariyar launin fata tun 1954 daga Bishop Trevor Huddleston na cocin Anglican daga Ingila. A shekarar 1968 Majalisar Ɗinkin Duniya ta fitar da kudiri da ke bukatar mambobi su dakatar da duk wata mu'amala ta al'adu, ilimi, da wasanni da gwamnatin wariyar launin fata, domin matsa lamba akan mawaka da 'yan wasan kwaikwayo da su guji ziyartar Afirka ta Kudu.{{sfn|Drewett|2003|p=159}} A shekarar 1980, Majalisar Ɗinkin Duniya ta amince da wannan yajin aikin al'adu. Kudirin ya ambaci Nelson Mandela, kuma sunansa ya ƙara fitowa fili bayan ANC ta zaɓi mayar da hankali a kansa a yakin neman 'yanci a 1982, shekaru 20 bayan da aka kama shi.<ref name=Lynskey/> A 1983, Special AKA suka saki waƙar "Free Nelson Mandela", waƙar karshe mai ɗauke da farin ciki a cikin kundin su na farko da gaba ɗaya ke da yanayi na baƙin ciki.<ref name=Lynskey/> Waƙar ta samu shiryawa daga Elvis Costello, tare da goyon baya daga mambobin Specials da The Beat, wanda hakan ya haifar da yanayin "murnar haɗin kai".<ref name=Lynskey/> Jerry Dammers ne ya rubuta baitin waƙar.<ref name=Lynskey/> Dammers ya kafa reshen Birtaniya na ƙungiyar Artists United Against Apartheid.<ref name=Lynskey/> Waƙar ta zama abin karɓa cikin gaggawa a wajen masu adawa da wariyar launin fata. MDD da ANC suka yi amfani da ita, kuma masu zanga-zanga sun riƙa raira ta a lokutan jerin gwano. Bayanin waƙar ya kasance mai sauƙin haddacewa.<ref name=Lynskey/> Dammers ya yi amfani da haɗin waƙar da gwagwarmayar daidaita wariya wajen yaɗa saƙon waƙar, inda ya saka hoton Mandela a jikin murfin faifan, da kuma bayanai akan gwamnatin wariyar launin fata a bayan murfin.<ref name=Lynskey/>
A ƙarshen shekarun 1980, Paul Simon ya haifar da ce-ce-ku-ce lokacin da ya zaɓi yin rikodin kundinsa ''Graceland'' a Afirka ta Kudu, tare da wasu mawaka bakar fata. Ya fuskanci suka mai ƙarfi saboda karya yajin aikin al'adu.{{sfn|Schumann|2008|pp=17–20}}<ref name=Denselow>{{cite news|last=Denselow|first=Robin|url=https://www.theguardian.com/music/2012/apr/19/paul-simon-graceland-acclaim-outrage|title=Paul Simon's Graceland: the acclaim and the outrage|work=The Guardian|date=19 April 2012|access-date=12 December 2016}}</ref> A 1987 ya ce ya samu yardar ANC: amma Dali Tambo, ɗan shugaban ANC Oliver Tambo kuma mai kafa Artists United Against Apartheid, ya musanta hakan.<ref name=Denselow/> Hugh Masekela, wanda ya dade da sanin Simon, ya ba da shawarar gudanar da waƙoƙin hadin gwiwa, wanda ya haɗa waƙoƙi daga ''Graceland'' da kuma daga mawaka baƙi na Afirka ta Kudu.<ref name=Denselow/> Miriam Makeba na daga cikin mawakan da suka halarci ''Graceland Tour''.<ref name=Denselow/> Masekela ya kare ziyarar da cewa yajin aikin al'adu ya hana ci gaban waƙoƙin Afirka ta Kudu. Duk da haka, lokacin da ƙungiyar ta yi kide-kide a Royal Albert Hall a Birtaniya, an gudanar da zanga-zanga a wajen, inda Dammers ya shiga tare da Billy Bragg da Paul Weller.<ref name=Denselow/> Daga cikin waƙoƙin da aka yi a ziyarar har da "Soweto Blues" na Makeba da sauran waƙoƙin adawa da wariyar launin fata.<ref name="SFC 1987"/>
===Sun City da Bayaninta===
[[File:Little Steven Van Zandt and Bruce Springsteen.jpg|thumb|right|Steven Van Zandt (na gaba) wanda ya shirya rikodin "Sun City" a 1985, tare da Bruce Springsteen a mataki a 2009]]
A daidai lokacin da ake cece-kuce akan "Graceland", Steven van Zandt, wanda ya fusata da yadda mawaka daga Turai da Arewacin Amurka ke yin kide-kide a Sun City, wani wurin shakatawa na fararen fata kawai a ƙasar Bophutatswana, ya shawo kan mawaka kamar Bono, Bruce Springsteen da Miles Davis, domin su haɗu su yi rikodin waƙar "Sun City" wadda aka fitar a 1985.{{sfn|Drewett|2003|pp=159–160}}<ref name=Lynskey/> Waƙar ta cimma burinta na sanya laifi ga wurin shakatawar.<ref name=Lynskey/> An bayyana faifan a matsayin "matsakaicin siyasa cikin faifan sadaqa na shekarun 1980s".<ref>{{cite web|url=http://www.allmusic.com/album/sun-city-artists-united-against-apartheid-mw0000200232|title=Sun City: Artists United Against Apartheid |publisher=AllMusic |date=7 December 1985 |access-date=26 October 2016}}</ref> "Sun City" ta soki siyasar ketare na Shugaban Amurka Ronald Reagan, tana zargin cewa bai ɗauki mataki kan wariyar launin fata ba.<ref name="Turck">{{cite book|last1=Turck|first1=Mary|title=Freedom Song: Young Voices and the Struggle for Civil Rights|date=2008|publisher=Chicago Review Press|isbn=978-1-61374-326-3|pages=104–114|url=https://books.google.com/books?id=9Umm0wlp7dkC}}</ref> Saboda haka, rabin gidajen rediyo a Amurka kadai ne suka kunna waƙar "Sun City".<ref name="Turck"/> A gefe guda, waƙar ta samu karɓuwa sosai a ƙasashe da ba su da wata matsala da sakon waƙar, inda ta shiga jerin waƙoƙin sama a Ostiraliya, Kanada da Burtaniya.<ref name="British Hit Singles & Albums">{{cite book| first= David| last= Roberts| year= 2006| title= British Hit Singles & Albums| edition= 19th| publisher= Guinness World Records Limited | location= London| isbn= 1-904994-10-5| page= 31}}</ref>
An saki waƙoƙin adawa da wariyar launin fata da dama a shekarun da suka biyo baya. Stevie Wonder ya fitar da "It's Wrong", sannan aka kama shi yayin da yake zanga-zanga a gaban ofishin jakadancin Afirka ta Kudu a Washington, D.C.<ref name=Lynskey/> Waƙar da matasa suka fi so ita ce "I've Never Met a Nice South African" na Spitting Image, wadda aka fitar a matsayin b-side ga waƙar su ta "The Chicken Song".<ref name=Lynskey/> Eddy Grant, mawaki mai asalin Guyana amma yana Birtaniya, ya saki "Gimme Hope Jo'anna" (Jo'Anna na nufin Johannesburg). Wasu mawaka kuma sun saki waƙoƙi da ke ambato Steve Biko.<ref name=Lynskey/> "Something Inside (So Strong)" na Labi Siffre, wanda ya kai saman jerin waƙoƙin Burtaniya a 1987, ya zama waƙar adawa da wariyar launin fata.<ref name=spin>{{cite web |url=http://www.spin.com/2013/12/nelson-mandela-dead-85-obit/ |title=Nelson Mandela R.I.P. (1918–2013) |last=Hogan |first=Marc|author-link=Marc Hogan|date=5 December 2013 |website=spin.com |access-date=1 March 2017}}</ref>
A 1988, Dammers da Jim Kerr, mawakin Simple Minds, suka shirya wani kide-kide don tunawa da cikar Nelson Mandela shekara 70. An gudanar da taron a filin Wembley, inda aka ƙare da waƙoƙin "Biko," "Sun City", da "Bring Him Back Home".<ref name=Lynskey/> Dammers da Simple Minds sun kuma yi waƙoƙinsu na adawa da wariya: "Free Nelson Mandela" da "Mandela Day". Sauran da suka halarta sun haɗa da Stevie Wonder, Whitney Houston, Sting, Salt-N-Pepa, Dire Straits da Eurythmics.<ref name=spin /> An nuna taron a talabijin ga mutane miliyan 600. A Amurka, tashar Fox ta canza sunan taron zuwa "Freedomfest", inda aka sare ɓangaren siyasa.<ref>{{cite book|last1=Reed|first1=Thomas Vernon|title=The Art Of Protest: Culture And Activism From The Civil Rights Movement To The Streets Of Seattle|date=2005|publisher=University of Minnesota Press|isbn=978-0-8166-3770-6|page=[https://archive.org/details/artofpr_ree_2005_00_8609/page/174 174]|url=https://archive.org/details/artofpr_ree_2005_00_8609|url-access=registration}}</ref><ref name=spin /> Amfani da waƙoƙi wajen ƙarfafa fahimta akan wariya ya yi tasiri: bayan taron, bincike ya nuna cewa daga cikin matasa masu shekaru 16 zuwa 24, kashi uku cikin huɗu sun san Nelson Mandela kuma suna goyon bayan a sako shi daga kurkuku.<ref name=Lynskey/> Ko da yake yajin aikin al'adu ya taimaka wajen ware gwamnatin wariya, ya shafi mawaka da ke adawa da wariya daga cikin ƙasar; don haka an hana Johnny Clegg da Savuka yin waƙa a wannan taron.{{sfn|Drewett|2003|pp=159–160}}
==Jigon Wakoki da Sauti==
Wakokin adawa da mulkin wariyar launin fata sun yi amfani da kalmomin da ke ɓoye saƙonni masu ƙarfi domin kauce wa tsauraran matakan gwamnati. Daga shekarun 1950 zuwa 1980, yadda gwamnati ta ƙara ƙyama ya sa mawaka suka ƙara buya da saƙonninsu. Wasu wakoki sun fito karara suna suka, kamar yadda Mini ya wa Verwoerd gargaɗi cikin wakarsa, da kuma wakar da aka yi wa Strydom game da dokar shaidar izinin wucewa.
Bayan harin Sharpeville, wasu wakoki sun juya zuwa masu bayyana baƙin ciki da jimami. Mawaka sun kuma canza wakokin al'ada ta hanyar canja baitoci don kauce wa masu tsananta bincike. Bayan fitowar Lucy da irin sa a shekarun 1980, kalaman suka ƙara ƙarfin gwiwa da kira kai tsaye ga gwagwarmaya.
Wakokin 'yanci sun samo asali daga salon wakokin coci da kuma kiɗan gargajiya na Afirka. Suna amfani da tsarin kira-da-amsa kuma galibi cikin harsunan Xhosa, Zulu da Ingilishi. Wakokin sun jaddada alamu na al'adu da aka mayar don su zama wakilan adawa da wariyar launin fata.
Wasu mawaka irin su Vusi Mahlasela da Miriam Makeba sun tabbatar cewa soyayya da rayuwar yau da kullum ma wani ɓangare ne na siyasa. Wannan ya nuna cewa ba'a iya raba kiɗan juyin-juya hali da na soyayya saboda rayuwa a karkashin danniya kanta wata gwagwarmaya ce.
Wakoki kamar "Bring Him Back Home" da "Soweto Blues" sun sha bamban da juna wajen sauti da yanayi: ɗaya yana faranta rai yayin da ɗaya ke bayyana zafin abin da ya faru da yaran makaranta a lokacin tarzomar Soweto.
==Takura da Gwagwarmaya==
[[File:Johnny-clegg-valenciennes-davidata-14 07 2009.jpg|thumb|Johnny Clegg shi ne jagoran rukunin Juluka da kuma magajinsa Savuka: duka ƙungiyoyin sun fuskanci tsangwama saboda kasancewar su ƙungiyoyin haɗin jinsi]]
Gwamnatin wariyar launin fata ta rage 'yancin faɗar albarkacin baki sosai, ta hanyar takura, rage 'yancin tattalin arziki, da rage 'yancin motsi ga baƙar fata.<ref name=Jolaosho/> Sai dai, ba ta da isassun kayan aiki da albarkatu da za su aiwatar da cikakken takura akan littattafai da waƙoƙi. Gwamnatin ta kafa Hukumar Wallafe-Wallafe a 1974 ta hanyar dokar wallafe-wallafe, amma wannan hukuma tana amsa ƙorafe-ƙorafe ne kawai, tana yanke hukunci akan haramta abubuwan da aka gabatar mata.{{sfn|Drewett|2003|p=154}}{{sfn|Schumann|2008|pp=19–22}} Ƙasa da waƙoƙi 100 ne aka haramta a hukumance daga wannan hukuma a cikin shekarun 1980.{{sfn|Schumann|2008|pp=19–22}}{{sfn|Drewett|2003|p=154}} Saboda haka, waƙa da wasan kwaikwayo suka taka muhimmiyar rawa wajen yada saƙonni masu kalubalantar gwamnati.<ref name=Jolaosho/>
Sai dai gwamnatin ta yi amfani da ikon da take da shi akan Hukumar Watsa Labarai ta Afirka ta Kudu (SABC) don hana kunna waƙoƙi "marasa dacewa" (ciki har da waƙoƙin siyasa ko masu tayar da hankali, da waɗanda ke ɗauke da kalmomin batsa ko jima'i), da kuma tilasta ra'ayin ware al'adu tsakanin kabilu, baya ga ware su ta jiki da aka riga aka yi.{{sfn|Drewett|2003|pp=154–155}}{{sfn|Schumann|2008|pp=19–22}} Shirye-shiryen rediyo da talabijin sun kasance na yankuna daban-daban ne, domin kowane rukuni na kabila ya sami shirye-shirye daban. Zaɓin waƙoƙi ya kasance ne da la'akari da manufofin gwamnati.{{sfn|Schumann|2008|pp=19–22}} Waƙoƙin da suka haɗa harsuna fiye da ɗaya ko kuma waɗanda ke da kalmomin harsunan unguwa sun fuskanci takura.{{sfn|Drewett|2003|p=155}} Ana buƙatar mawaka su mika baitocin waƙoƙinsu da waƙar gaba ɗaya ga kwamitin SABC domin a tantance, wanda ya haramta dubbannin waƙoƙi.{{sfn|Drewett|2003|pp=154–155}} Misali, Shifty Records daga lokacin da aka kafa ta a 1982 zuwa ƙarshen 1980s, an haramta faifai 25 da waƙoƙi guda 7 daga gare ta saboda abun da ke ƙunshe da saƙon siyasa, da ƙari 16 saboda laifukan addini da ɓatanci.{{sfn|Drewett|2016}}
Sakamakon irin wannan matsin lamba daga SABC, kamfanonin rikodi suka fara matsawa mawaka lamba su guji waƙoƙin da ke ƙunshe da muhawara, kuma akasari sukan sauya abun da ke cikin waƙar kafin fitarwa.{{sfn|Drewett|2003|pp=156–157}} Ana tsammanin mutane su ware waƙoƙin da suke saurare bisa jinsi; wasu ƙungiyoyin haɗin jinsi sukan tilasta wasu mambobi su raira waƙa a bayan labule, kuma mutanen da ke sauraron waƙar wani jinsi daban suna fuskantar shakku daga gwamnati.{{sfn|Schumann|2008|pp=29–33}} Yawancin mawaka baƙar fata sun sha wahala daga ‘yan sanda; Jonas Gwangwa ya ce ana tsayawa masu kida akai-akai a yankunan fararen fata domin su bayyana me ya kawo su. An hana baƙar fata yin waƙa a wuraren da ake sha, sannan ana buƙatar su mallaki "lasisin dare" na musamman domin su yi aiki da dare.{{sfn|Ansell|2005|pp=73–74}} Gwamnati kuma na ƙara ƙuntatawa duk lokacin da aka ayyana dokar ta-baci, sannan ana amfani da dokokin tsaron cikin gida wajen haramta wasu abubuwa.{{sfn|Drewett|2003|p=154}} Waƙoƙin daga mawaka na ƙasashen waje ma sun fuskanci takura; duk waƙoƙin The Beatles an haramta su a shekarun 1960, kuma waƙoƙin Stevie Wonder an haramta su a 1985, bayan ya keɓe kyautar Oscar ɗinsa ga Mandela.{{sfn|Drewett|2003|pp=154–155}} Gidajen rediyo masu zaman kansu guda biyu, Capital Radio da Radio 702 sun fara aiki a 1979 da 1980, a jihoshin da aka ware na Transkei da Bophutatswana, don haka a zahiri ba su ƙarƙashin dokokin gwamnati. Ko da yake su ma sun kasance suna bin shawarar hukumar wallafe-wallafe, sun rika kunna waƙoƙin da SABC ba ta yarda da su ba, kamar na Juluka. Amma ko ɗaya daga cikinsu bai kunna "Sun City" lokacin da aka saki ta a 1985 ba, saboda masu mallakar Sun City resort suna da hannun jari a gidajen rediyon.{{sfn|Drewett|2003|pp=155–156}}
Mawaka da dama da suka haɗa da Masekela da Makeba, da kuma Abdullah Ibrahim, sun gudu zuwa gudun hijira saboda tsarin wariya. Waƙoƙin da suka rubuta an haramta su daga watsa, haka kuma duk waƙar da ke adawa da gwamnatin wariya an hana ta.<ref name="Vershbow 2012" /> Mafi yawan waƙoƙin adawa da wariya na lokacin an tsangwame su ta hanyar takura.<ref name="Lynskey" /> Waƙar "Bring Him Back Home" an hana ta a Afirka ta Kudu daga fitarwa. Duk da haka, ta zama muhimmiya a cikin jerin waƙoƙin da ke adawa da tsarin wariya,<ref name="Lynskey 2013">{{cite web|last1=Lynskey|first1=Dorian|title=Nelson Mandela: the triumph of the protest song|url=https://www.theguardian.com/music/2013/dec/06/nelson-mandela-protest-song-special-aka|website=The Guardian|date=6 December 2013|access-date=7 March 2015}}</ref> kuma ta zama muhimmiya ga gwagwarmayar adawa da wariyar launin fata a ƙarshen shekarun 1980.<ref name="NPR 2014">{{cite news|last1=Martin|first1=Michel|title=Hugh Masekela Reminisces On Musical Motivations, Mandela|url=https://www.npr.org/2014/06/23/324857991/hugh-masekela-reminisces-on-musical-motivations-mandela|newspaper=NPR.org|access-date=7 March 2015}}</ref> Gwamnatin Afirka ta Kudu ta bayyana ta a matsayin "mai tsabta" bayan an saki Mandela daga gidan yari a 1990.<ref name=Rensburg>{{cite thesis|last= Jansen van Rensburg|first=Claudia Elizabeth |title= Institutional Manifestations of Music Censorship and Surveillance in Apartheid South Africa with Specific Reference to the SABC from 1974 to 1996|type= Master's Degree|date=March 2013|publisher= Stellenbosch University}}</ref>
Wasu mawaka a cikin ƙasar sun fara amfani da baituka na dabara domin kaucewa censors.{{sfn|Drewett|2003|p=158}}<ref name="Lynskey" />{{sfn|Schumann|2008|pp=34–36}} Waƙar "Weeping", wadda ƙungiyar Bright Blue ta raira kuma Dan Heymann ya rubuta, ya yi amfani da "Nkosi Sikelel' iAfrika", taken ANC da aka haramta, a matsayin kayan amsa ga baituka masu alama akan rayuwa cikin tsoro a karkashin zalunci. Censors ba su fahimta ba, kuma waƙar ta zama shahara matuƙa, har ta kai matsayi na ɗaya a rediyon gwamnati.<ref name="Lynskey" />{{sfn|Drewett|2003|pp=158–159}} Haka nan, mawakan jazz sukan haɗa sautukan waƙoƙin 'yanci cikin kwaikwayon su.{{sfn|Drewett|2003|pp=158–159}} Yvonne Chaka Chaka ta yi amfani da jumlar "Winning my dear love" maimakon "Winnie Mandela", yayin da wata kaset ɗin haɗin waƙoƙi daga Shifty Records aka kira ta "A Naartjie in Our Sosatie", wadda a zahiri ke nufin "tangerine a kebab ɗinmu", amma tana wakiltar "Anarchy in our Society", wata dabara da censors ba su gane ba.{{sfn|Schumann|2008|pp=27–31}} Keith Berelowitz daga bisani ya bayyana cewa yana mika baituka na bogi, inda ya maye gurbin kalmomin da ke da saƙon ɓoyayye da waɗanda ba su da hatsari.{{sfn|Drewett|2003|pp=158–159}} Wasu mawaka kuwa, sun guji waƙoƙin siyasa gaba ɗaya: masanin Michael Drewett ya rubuta cewa ko da mawaka sun guji siyasa, samun nasarar kuɗi "duk da rashin ilimi, talauci, da wahalhalun gari" ya kasance nasara, kuma wannan kansa wani ɓangare ne na gwagwarmayar rayuwa ƙarƙashin wariya.{{sfn|Drewett|2003|p=157}}
Wasu ƙungiyoyin mawaƙa sun yi amfani da baituka masu kai tsaye, kuma suka fuskanci takura da tsangwama sakamakon haka. Savuka, ƙungiyar haɗin jinsi, ana kama su akai-akai ko kuma a tarwatsa kide-kiden su saboda waƙar "Asimbonanga", wadda aka keɓe ga Biko, Mandela da sauran jaruman gwagwarmaya.<ref name="Lynskey" /> Yawon kide-kide da Voëlvry suka shirya ya fuskanci matuƙar adawa daga gwamnati. Ƙwazon leƙen asiri da barazanar ‘yan sanda ya jawo matsaloli tun farko, har sai da suka tilasta mawaƙan yin wasa a cikin gine-ginen da aka bari.{{sfn|grundlingh}} Bayan Roger Lucey ya rubuta waƙa mai sukar ‘yan sanda na ɓoye, sai suka fara kai masa hari da daddare, har suka fesa masa hayakin hawaye cikin na’urar sanyaya iska a wani kide-kide. Masu shirya masa waƙoƙi sun fuskanci barazana daga jami’an tsaro, kuma an kwace rikodin sa: daga bisani ya daina harkar waƙa. Waƙar an haramta ta, kuma mutum na iya shiga gidan yari har tsawon shekara biyar idan yana da kwafinta.{{sfn|Drewett|2003|p=158}}{{sfn|Schumann|2008|pp=29–33}} Mawaki kuma mai jawabi Mzwakhe Mbuli ya fuskanci mummunan farmaki: an harbe shi, an jefa masa nakiya a gida. Bayan saki kundin waƙarsa na farko "Change is Pain" a 1986, an kama shi kuma aka azabtar da shi: aka haramta waƙar.{{sfn|Drewett|2003|p=158}}{{sfn|Schumann|2008|pp=29–33}} Ana tarwatsa kide-kiden Juluka akai-akai, kuma mawaƙa na fuskantar kama bisa dokokin “lasisin wucewa” na gwamnatin wariya. Lokacin da aka tsayar da su, ana bukatar mawaka baƙar fata su raira waƙa a gaban ‘yan sanda domin tabbatar da cewa su mawaƙa ne gaske.{{sfn|Drewett|2003|p=158}}
==Bincike==
Masu sharhi sun bayyana cewa kamar yadda lamarin yake a cikin yawancin motsin jama'a, kiɗa ta taka muhimmiyar rawa a ƙoƙarin yaki da wariyar launin fata. Michela Vershbow, wata kwararriya a mujallar ''Inquiries Journal'', ta bayyana cewa ko da yake kiɗan motsin adawa da wariyar launin fata ba zai iya janyo sauyin zamantakewa shi kaɗai ba, amma ya kasance wata hanyar haɗin kai, wajen wayar da kan jama'a game da wariyar launin fata, kuma ya ba da damar haɗuwa tsakanin mutane daga al'adu daban-daban.<ref name="Vershbow 2012" /> Waƙoƙin zanga-zanga sun kasance wata hanya ce da motsin adawa da wariya ke amfani da ita don gina haɗin kai da kuma ba da kwarin gwiwa ga mabiya.<ref name=Lynskey/> A cewar Vershbow, "Mallakar waƙoƙin 'yanci ta hanyar jama'a, da kuma iya ɗaukar saƙon su cikin motsi daban-daban, yana basu damar ƙarfafa, motsawa, da haɗa al'umma."<ref name="Vershbow 2012" /> Kiɗa da wasannin al'adu sun kasance da amfani da yawa ga 'yan gudun hijira na Afirka ta Kudu, kamar ƙungiyoyin kiɗan ANC, Mayibuye da Amandla. Wadannan ƙungiyoyi sun yi amfani da wasannin su don wayar da kan duniya game da wariyar launin fata (wani lokaci ana kiransa da "ƙara wayewa"), da kuma don neman goyon baya da tara kuɗi ga ANC. Haka kuma, suna ɗaukar nauyin gabatar da wani hangen nesa na al'adu a sabuwar Afirka ta Kudu mai dimokuraɗiyya.{{sfn|Gilbert|2007|pp=434–436}}
Masani a fannin kiɗa Anne Schumann ta rubuta cewa kiɗan da ke adawa da wariyar launin fata ya shiga cikin al’adun yammacin duniya, kuma "fushin ɗabi'a" da ake da shi a yammacin duniya dangane da wariya, ya samu tasiri daga wannan kiɗan.{{sfn|Schumann|2008|pp=17–19}} Haramcin al’adu da kuma sukar da Paul Simon ya fuskanta saboda karya wannan haramci, sun zama wani misali na yadda kiɗa ya kusanci harkokin siyasa dangane da wariyar launin fata.{{sfn|Schumann|2008|pp=17–19}}
Lokaci zuwa lokaci akwai rashin jituwa tsakanin mawakan da suka yi hijira (wato suka fita ƙasar), waɗanda hakan ya ba su damar yin nuni ga manyan taruka da wayar da kai, da kuma mawakan da suka zauna a Afirka ta Kudu.<ref name="Vershbow 2012" /> Wannan rukuni na biyu bai samu kulawa sosai daga jama’a ba, duk da cewa Vershbow ta bayyana cewa sun taka muhimmiyar rawa a motsin,<ref name="Vershbow 2012" /> kuma Schumann ta ce sun yi tasiri sosai wajen matsa lamba ga gwamnatin wariyar launin fata.{{sfn|Schumann|2008|pp=17–19}} A cikin fim ɗin da aka fitar a 2002 mai suna Amandla!: A Revolution in Four-Part Harmony, an binciko yadda kiɗa ya taka rawa a cikin canjin zamantakewa a Afirka ta Kudu. Fim ɗin ya mai da hankali musamman ga ‘waƙoƙin 'yanci’ na yaki da mulkin fararen fata.<ref name="Vershbow 2012" />
Masana ilimi sun bayyana cewa al’adar baka gaba ɗaya, da waka musamman, suna da damar taka rawa a cikin adawa da wariyar launin fata. Kiɗa da waƙoƙin baka sun fi sauƙin karɓuwa ga mutane da yawa a Afirka ta Kudu fiye da rubutaccen abu (sakamakon takunkumin da wariyar ta dora akan rubuce-rubuce).{{sfn|Schumann|2008|pp=17–19}} Kiɗa, waƙoƙi, da ba da labari suna cikin rayuwar yau da kullum ta 'yan Afirka ta Kudu da dama, kuma waƙoƙin zanga-zanga sun samo asali daga waɗannan al’adu.<ref name=Jolaosho/> Haka kuma, waƙa a al’adar wasu 'yan Afirka ta Kudu na da matsayin wata hanya ta yin suka ga masu mulki, domin waka tana ba mawaka 'yanci su fadi abubuwa da ba za a amince da su cikin yanayi na yau da kullum ba.{{sfn|Schumann|2008|pp=17–19}}
==Misalai Masu Fice==
Wannan jerin waƙoƙi ne, waɗanda masana da masu sharhi suka bayyana a matsayin muhimmanci a cikin gwagwarmayar adawa da wariyar launin fata, bisa jerin lokaci.
{{Div col|colwidth=30em}}
*"Nkosi Sikelel' iAfrika", 1897, Enoch Sontonga.<ref name="Vershbow 2012" />
*"iLand Act", shekarar ba a sani ba, R. T. Caluza.{{sfn|Ansell|2005|p=21}}
*"Ndodemnyama we Verwoerd", shekarar ba a sani ba, Vuyisile Mini.<ref name=Jolaosho/>
*"Senzeni Na?", shekarar ba a sani ba, marubuci ba a sani ba.<ref name=Jolaosho/>
*"Thina Sizwe", shekarar ba a sani ba, marubuci ba a sani ba.<ref name=Jolaosho/>
*"Meadowlands", 1955, Strike Vilakazi.<ref name=Jolaosho/>
*"uDr. Malan Unomthetho Onzima", shekarar ba a sani ba, Dorothy Masuka.{{sfn|Schumann|2008|p=22}}
*"Sophiatown is Gone", shekarar ba a sani ba, Miriam Makeba.{{sfn|Schumann|2008|p=22}}
*"Bye Bye Sophiatown", shekarar ba a sani ba, Sun Valley Sisters.{{sfn|Schumann|2008|p=24}}
*"Mannenberg", 1974, Abdullah Ibrahim.{{sfn|Schumann|2008|p=29}}
*"Johannesburg", 1975, Gil-Scott Heron.<ref name=Lynskey/>
*"In Soweto", 1975, The Minerals.{{sfn|Coplan|2005|p=10}}
*"Soweto Blues", 1977, Hugh Masekela/Miriam Makeba.<ref name="Cheyney 1990"/>
*"Fire in Soweto", 1978, Sonny Okosun.<ref name=Times>{{cite web|author=Times LIVE |url=http://www.timeslive.co.za/entertainment/music/2014/04/28/seven-great-anti-apartheid-songs-videos |title=Seven great anti-apartheid songs: Videos |publisher=Times LIVE |access-date=24 October 2016}}</ref><ref name=latimes>{{cite web|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2013-dec-05-la-et-ms-nelson-mandela-dies-music-ten-essential-antiapartheid-songs-20130627-story.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140113092806/http://articles.latimes.com/2013/dec/05/entertainment/la-et-ms-nelson-mandela-dies-music-ten-essential-antiapartheid-songs-20130627 |url-status=live |archive-date=13 January 2014 |title=Nelson Mandela and music: Ten essential anti-Apartheid songs - latimes |work=Los Angeles Times|date=5 December 2013 |access-date=24 October 2016}}</ref>
*"Afrikaans", 1979, Resurrection Band.<ref>{{cite book|last1=Powell|first1=Mark Allen|author-link1=Mark Allen Powell|title=Encyclopedia of Contemporary Christian Music|date=2002|publisher=Hendrickson|location=Peabody|isbn=978-1-56563-679-8|page=[https://archive.org/details/encyclopediaofco00mark/page/755 755]|url-access=registration|url=https://archive.org/details/encyclopediaofco00mark/page/755}}</ref>
*"Biko", 1980, Peter Gabriel.<ref name=Times/><ref name=latimes/>
*"Longile Tabalaza", shekarar ba a sani ba, Roger Lucey.{{sfn|Schumann|2008|p=29}}
*"Free Nelson Mandela", 1984, The Special AKA.<ref name="Lynskey" /><ref name=latimes/>
*"It's Wrong (Apartheid)", 1985, Stevie Wonder.<ref name=Denselow/><ref name=Times/>
*"Sun City" (ko "I Ain't Gonna Play Sun City"), 1985, Steven Van Zandt/Artists United Against Apartheid.<ref name=Times/><ref name=latimes/>
*"Nelson Mandela", 1986, Youssou N'Dour.<ref name=latimes/>
*"(Waiting For) The Ghost Train", 1986, Madness.<ref>{{cite book|title=House of Fun The Story of Madess|first=John|last=Reed|publisher=Omnibus Press|year=2010|isbn=9781783233342|at=Chapter 7|url=https://books.google.com/books?id=jgk9BAAAQBAJ}}</ref>
*"I've Never Met a Nice South African", 1986, Spitting Image.<ref name="Lynskey" />
*"Bring Him Back Home", 1987, Hugh Masekela.<ref name="Lynskey" />
*"Asimbonanga", 1987, Johnny Clegg/Savuka.<ref name=Times/><ref name=latimes/>
*"(Something Inside) So Strong", 1987, Labi Siffre.<ref name=spin />
*"Weeping", 1987, Dan Heymann/Bright Blue.<ref name=Times/>
*"Mandela Day", 1988, Simple Minds.<ref name=latimes/>
*"The End is Near", 1988, The Malopoets.<ref name=latimes/>
*"Gimme Hope Jo'anna", 1988, Eddy Grant.<ref>{{cite web|title= How Eddy Grant gave hope to South Africa |work= The Telegraph|date= 27 June 2008|url= https://www.telegraph.co.uk/culture/music/3555191/How-Eddy-Grant-gave-hope-to-South-Africa.html |access-date= 29 June 2016}}</ref>
*"My Black President", 1989, Brenda Fassie.<ref name=Times/><ref name=latimes/>{{sfn|Coplan|2005|p=12}}
*"Nelson Mandela", 1994, Sipho Mabuse.<ref name=latimes/>
{{div col end}}
== Manazarta ==
{{reflist|2}}
== Majiya ==
{{refbegin|30em}}
*{{cite book|title=Soweto Blues: Jazz, Popular Music, and Politics in South Africa|first=Gwen|last=Ansell|publisher=A&C Black|url=https://books.google.com/books?id=_fwkCIKoTpgC|year=2005|isbn=978-0-8264-1753-4}}
*{{cite journal|last=Coplan|first=David B.|title=God Rock Africa: Thoughts on Politics in Popular Black Performance in South Africa|journal=African Studies|volume=64|issue=1|date=July 2005|doi=10.1080/00020180500139015|pages=9–27|s2cid=145099483}}
*{{cite book|last1=Eze|first1=M.|title=Intellectual History in Contemporary South Africa|date=2016|publisher=Springer|isbn=978-0-230-10969-8|url=https://books.google.com/books?id=D6YYDAAAQBAJ}}
*{{cite encyclopedia|editor-last1=Cloonan|editor-first1=Martin|editor-last2=Garofalo|editor-first2=Reebee|title=Music in the Struggle to End Apartheid: South Africa|last=Drewett|first=Michael|pages=153–165|encyclopedia=Policing Pop|publisher= Temple University Press|year=2003|location=[[Philadelphia]], Pennsylvania, USA}}
*{{cite journal|last=Gilbert|first=Shirli|title=Singing Against Apartheid: ANC Cultural Groups and the International Anti-Apartheid Struggle|journal=Journal of Southern African Studies|date=27 April 2007|volume=33|issue=2|doi=10.1080/03057070701292848|url=http://www.sahistory.org.za/sites/default/files/amandla%20cultural%20group_1.pdf|pages=421–441|s2cid=145605467|access-date=26 October 2016}}
*{{cite journal|last1=Muller|first1=Carol A.|title=The New African Diaspora, the Built Environment and the past in Jazz|journal=Ethnomusicology Forum|date=June 2006|volume=15|issue=1|pages=63–86|doi=10.1080/17411910600634270|s2cid=194059852}}
*{{cite journal|last1=Raditlhalo|first1=Sam|title=The Self-Invention of Hugh Masekela|journal=JLS/TLW|date=2009|volume=25|issue=1|pages=34–52}}
*{{cite journal|last=Schumann|first=Anne|title=The Beat that Beat Apartheid: The Role of Music in the Resistance against Apartheid in South Africa|journal=Wiener Zeitschrift für kritische Afrikastudien|volume=14|issue=8|year=2008|url=https://stichproben.univie.ac.at/fileadmin/user_upload/p_stichproben/Artikel/Nummer14/Nr14_Schumann.pdf|access-date=24 October 2016|pages=17–39|archive-url=https://web.archive.org/web/20170809221217/http://stichproben.univie.ac.at/fileadmin/user_upload/p_stichproben/Artikel/Nummer14/Nr14_Schumann.pdf|archive-date=9 August 2017|url-status=dead}}
*{{cite journal|last1=Drewett|first1=Michael|title=Shifty Records in apartheid South Africa: innovations in independent record company resistance|journal=Journal of South African Musicology|date=2016|volume=35}}
{{refend}}
c7q2e6zlv8lcn3mblc3gz7g30k4wlo9
Jerin lokaci na tarihin Yoruba
0
106428
971707
896812
2026-10-26T04:34:51Z
CommonsDelinker
75
Removing [[:c:File:Inside_the_Sungbo_Eredo.jpg|Inside_the_Sungbo_Eredo.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No permission since 18 October 2026.
971707
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Wannan jerin lokuta ne ko jerin lokuta na tarihin [[Yarbawa|Yoruba]]. Ya ƙunshi sanannun ko muhimman al'adu, tarihi da abubuwan siyasa a [[Kasar Yarbawa|Yoruba]], masarautun da ke kusa da shi kamar yadda yake da alaƙa da mutanen Yoruba na Yammacin Afirka. Yawancin kwanakin, musamman waɗanda suka fito daga lokutan da suka gabata kafin tarihin rubuce-rubuce suna kusa, kuma koyaushe ana nuna su lokacin da aka nuna su. Kada ku ƙara abubuwan da ba sanannun ba ne ga wannan jerin lokuta.
== Shekara dubu 11 BC ==
{| class="wikitable" width="100%"
! style="width:6%" |Shekara
! style="width:10%" |Hoton
!Abin da ya faru
|-
|11,000 KZ (Dutse na Dutse) {{Center|<small>BC ([[Stone Age]])</small>}}
|[[Fayil:Iwo_Eleru.Journal.pone.0024024.g001-crop.jpg|center|65x65px]]
|Kimanin lokacin da '''[[Iwo Eleru|Mutumin Iho Eleru]]''' ya zauna a Yoruba ta yanzu. Za a gano ragowarsa daga baya a 1965 tare da kayan aikin dutse na rabin miliyan kusa da ƙauyen [[Isarun]] a matsayin sanannen Zamanin Pleistocene (Ice age) samfurin burbushin hominin da aka taɓa ganowa a yammacin Afirka, shekaru 13,000.<ref name="Bergström">{{Cite journal |last=Bergström |first=Anders |display-authors=etal |year=2021 |title=Origins of modern human ancestry |url=https://iranvarjavand.ir/wp-content/uploads/2021/02/paperhub.ir10.1038@s41586-021-03244-5.pdf |journal=Nature |volume=590 |issue=7845 |page=232 |bibcode=2021Natur.590..229B |doi=10.1038/s41586-021-03244-5 |pmid=33568824 |s2cid=231883210 |access-date=2025-07-19 |archive-date=2022-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220327072835/https://iranvarjavand.ir/wp-content/uploads/2021/02/paperhub.ir10.1038@s41586-021-03244-5.pdf |url-status=dead }}</ref>
|}
== Shekara dubu na 4 BC ==
{| class="wikitable" width="100%"
! style="width:6%" |Shekara
! style="width:10%" |Hoton
!Abin da ya faru
|-
|3250 KZ<small>BC</small>
|[[Fayil:Volta-Niger_zoom-in_from_Map_of_African_languages.png|center|70x70px]]
|A wannan lokacin, mutanen Proto-Yoruboid sun fito ne a matsayin rukuni na musamman daga ƙungiyar [[Harsunan Volta-Congo|Volta-Congo]] da ba a rarrabe su ba a baya bayan ƙarshen 'babban bushewa' a cikin {{Circa}} 3500 BC.{{Sfn|Ogundiran|2020}}
|}
== Shekara dubu na uku KZ ==
{| class="wikitable" width="100%"
! style="width:6%" |Shekara
! style="width:10%" |Ranar
!Abin da ya faru
|-
|2600 KZ<small>BC</small>
|
|Rubuce-rubucen radiocarbon na samfurori na gawayi da aka samo daga yadudduka tsakanin mita 1.90 da 2.01 a zurfin Oke Eri a kudancin [[Kasar Yarbawa|Yoruba]] ya tabbatar da kasancewar mazaunin mutum da aiki daga zamanin dutse na Afirka (Bronze Age) yawan mutanen da ke zaune a [[Kananan Dazuzzukan Najeriya|Yankin gandun daji]] na kudancin tsakiyar Yorubaland wanda ya fara a wannan lokacin.{{Sfn|Lasisi|2016}}
|}
== Shekara dubu na farko KZ ==
{| class="wikitable" width="100%"
! style="width:6%" |Shekara
! style="width:10%" |Ranar
!Abin da ya faru
|-
| rowspan="2" valign="middle" |<small>s</small> 1000 kafin zuwan<small>BC</small>
|
|Mutanen Proto-Yoruboid sun bazu zuwa kudu da yamma daga Urheimat, wurin da ake zargi da kasancewa a kusa da kudu maso yammacin mahaɗar Nijar-Benue. Sun kafa ƙananan 'al'ummomin gidaje' ko dangin da yawa a cikin gandun daji, maras kyau da wuraren ciyawa na yankin.{{Sfn|Ogundiran|2020}}
|-
|500 KZ (Kusanci.) [5]<small>BC (Kasuwa) {{Sfn|Falola|2004}}</small>
|An kafa tsohuwar mazaunin '''[[Ifẹ|Ufé (Ife)]]''' a wannan lokacin ko a baya.{{Sfn|Aderinto|2017}} Ya fara ne a matsayin rukuni na ƙananan ƙauyuka ko 'al'ummomin gidaje' a cikin wani wuri mai laushi wanda ke kewaye da tuddai a cikin zuciyar gandun daji na Najeriya kamar al'ummomin zamani a fadin Yorubaland da ke fitowa a kusan lokaci guda. Ife duk da haka zai girma ya zama Firayim Ministan Yoruba kuma daya daga cikin jihohin da suka fi tasiri a Afirka ta hanyar yaduwar tsarin mulkin mallaka, al'umma, al'adu da addini ta hanyar mulkin da ke kafa ƙaura, wanda ke samar da ƙwayoyin al'umma a duk yankuna tsakanin ƙananan kogin [[Neja (kogi)|Nijar]] da Volta.{{Sfn|McKenzie|2023}}{{Sfn|Falola|2004}}
|-
|300 KZ<small>BC</small>
|
|Ragowar mutum ('''"Mutumin Itaakpa"''') da sauran shaidun archaeological daga mafakar dutse ta Itaakpa da sauran wuraren da ke da alaƙa; Abuke, Oluwaju da Addo, yammacin Ife-Ijumu na yanzu yana nuna kasancewar mutane da zama a arewa maso gabashin Yorubaland a wannan lokacin. Kayan da aka dawo dasu sun hada da; tukwane, ƙwayoyin dabino masu cin wuta, da kayan aikin Microlith. Shi ne wuri na uku na archaeological a Najeriya don samar da ragowar mutum.<ref>{{Cite journal |last=Oyelaran |first=Philip A. |date=1998 |title=Early Settlement and Archaeological Sequence of Northeast Yorubaland |url=https://www.jstor.org/stable/25130641 |journal=The African Archaeological Review |volume=15 |issue=1 |pages=65–79 |doi=10.1023/A:1022222325095 |issn=0263-0338 |jstor=25130641}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Allsworth-Jones |first=Philip |last2=Oyelaran |first2=Philip A. |last3=Stringer |first3=Chris |last4=Compton |first4=Tim |date=2012 |title=Itaakpa, a Late Stone Age site in southwestern Nigeria |url=https://www.jstor.org/stable/24408518 |journal=Journal of Field Archaeology |volume=37 |issue=3 |pages=163–177 |doi=10.1179/0093469012Z.00000000017 |issn=0093-4690 |jstor=24408518 |access-date=10 March 2025}}2</ref>{{Sfn|Usman|2019}}
|}
== Karni na 3 AD ==
{| class="wikitable" width="100%"
! style="width:6%" |Shekara
! style="width:10%" |Hoton
!Abin da ya faru
|-
|250 <small>AD</small>
|[[Fayil:Yorubaland_Cultural_Area_of_West_Africa.jpg|center|80x80px]]
|Al'ummomin [[Yarbawa|Yoruba]] sun kammala yaduwarsu a duk faɗin wuri da ƙasa a yankin [[Kasar Yarbawa|Yoruba]] na yanzu ban da wasu aljihun a yammacin yamma (watau [[Mutanen Ana|Atakpame]]). Sun rufe dukkan tafkin bakin teku da bakin teku tsakanin kogin [[Kogin Ouémé|Oueme (Odò Ofe)]] a yammacin tekun da kogin Escravos (Odò Egbere) a gabashin tekun a matsayin kakannin [[Mutanen Itsekiri|Itsekiri]] na zamani.{{Sfn|Ogundiran|2020}}
|}
== Karni na 7 AD ==
{| class="wikitable" width="100%"
! style="width:6%" |Shekara
! style="width:10%" |Hoton
!Abin da ya faru
|-
|600 <small>AD</small>
|
|'''[[Oba|Obas]]''' ya fito ne a matsayin taken ga shugabannin da ke jagorantar manyan kungiyoyin zamantakewar siyasa da ke tasowa a tsakiya da arewa maso gabashin Yorubaland a matsayin manyan gidaje. Tushen waɗannan sabbin siyasa sun kasance a cikin 'al'ummomin gida' na baya ko dangin da suka mamaye al'umma tun aƙalla karni na 4 zuwa 5 KZ. A wasu sassan yankunan tsaunuka na Ekiti da Yagba, Ọwa (shugabannin gidaje) suna amfani da su. A kudu maso gabas, Olója (shugaban al'umma) shine mafi yawan kalmomin da aka yi amfani da su don shugabannin da ke fitowa, yayin da a yammacin Olu (mafi girman matsayi) ana amfani dashi.{{Sfn|Ogundiran|2020}}
|-
|656 <small>AD</small>
|
|An kafa wurin tarihi mai tsarki da al'ummar farko ta Orun Oba Ado. {{Sfn|Aderinto|2017}}{{Sfn|Falola|2004}} A can, dukansu gilashin Ife HLHA da aka samar a cikin gida da kuma gilashin soda-lime na kasashen waje an samo su yana nuna cewa Ife na iya kasancewa wani ɓangare na cibiyoyin kasuwanci masu nisa / masu yawa a wannan lokacin.{{Sfn|Babalola|2018}}
|}
== Karni na 8 AD ==
{| class="wikitable" width="100%"
! style="width:6%" |Shekara
! style="width:10%" |Hoton
!Abin da ya faru
|-
|700 <small>AD</small>
|[[Fayil:Oke_Ora,_Ife.jpg|center|70x70px]]
|An kafa manyan gidaje goma sha uku a Ife, mafi girma daga cikinsu shine Idita ko Iranje Babban gidaje gomashekara goma sha uku na farko sun shiga yarjejeniyar siyasa ta tarayya tare da jagorancin juyawa a matsayin ƙaramar jiha ta farko a Yorubaland. Wasu daga cikin sarakunan dangi goma sha uku sun hada da; Obaluru, Oba ijio, Obawinrin, Obalejugbe, Obameri da sauransu, a karkashin jagorancin mutane kamar Oramfe / Oranfe sannan Obatala.{{Sfn|Ogundiran|2020}}
|-
|800 <small>AD ~</small>
|
|Harshen yaren Yoruba na yanzu ya bambanta zuwa uku daga cikin rukuni biyar na yanzu ban da arewa maso yamma da kudu maso yammacin Yoruba waɗanda da alama ba su ci gaba ba a wannan lokacin.{{Sfn|Ogundiran|2020}}{{Sfn|Ogundiran|2020}}
|}
== Karni na 9 AD ==
{| class="wikitable" width="100%"
! style="width:6%" |Shekara
! style="width:10%" |Hoton
!Abin da ya faru
|-
| rowspan="2" valign="middle" |800 <small>AD</small>
|
|Ife ya canza zuwa birni mai karfi na gandun daji, tare da farawar zamanin fasaha. Birnin ya fara fuskantar bunkasa samar da fasaha wanda ya canza ife zuwa babban cibiyar kirkire-kirkire.<ref>{{Cite web |last=Egu |first=Ken Chiedozie |date=16 March 2011 |title=Ile Ife, Nigeria (ca. 500 B.C.E.- ) |url=https://www.blackpast.org/global-african-history/ile-ife-ca-500-b-c-e/ |access-date=12 March 2025 |website=BlackPast.org}}</ref>
|-
|[[Fayil:Replica_Granite_carving_of_Idena_the_Gatekeeper_of_Ore_grove,_Ife.jpg|center|87x87px]]
|An halicci '''Idena''' "mai kula da gida" da Ore (Olofefura) da aka sassaƙa daga dutse mai ƙarfi a ƙofar Ore grove (''Ibo Ore'') da ke da alaƙa da '''[[Oke Ora]]''' a Ile-Ife. An nuna siffofin suna tsaye tare da yatsunsu da aka kulle, jikin da ba shi da kyau, babban murfin da aka ɗora shi da sash a jikinsa na ƙasa, mundaye da aka ɗore da kuma beads globular da aka ɗorata cikin kayan ado na wuyansa. Hoton idena yana ba da haske game da al'adun tufafi, addini, da al'adu na mutanen da ke zaune a tsakiyar Yorubaland a kusa da shekara ta 800.<ref>{{Cite web |title=Figure Idena |url=https://jstor.org/stable/community.34886303 |publisher=The Van Rijn Archive of African Art (YVRA) at the Yale University Art Gallery. Yale University Open Community Collections.}}</ref>
|-
|840 <small>AD</small>
|
|Binciken archaeological da tonowa daga tuddai na zagaye a Tsohon Oyo ko Oyo-ile, yankin da daga baya zai zama babban birnin [[Masarautar Oyo|Daular Oyo]] ya tabbatar da kasancewar ayyukan ɗan adam da zama a arewa maso yammacin Yorubaland a wannan lokacin.{{Sfn|Haour|2016}}{{Sfn|Falola|2004}}
|-
|870 <small>AD</small>
|
|An gina gine-ginen tsaro na Sungbo's Eredo a yankin [[Ijebu Kingdom|Ijebu]]_Kingdom" id="mwAWE" rel="mw:WikiLink" title="Ijebu Kingdom">Kasar Ijebu a kudu maso tsakiyar Yorubaland. Tare da tsawon kilomita 165 da tsawo tsakanin 5m da 20m a cikin sassa mafi zurfi tare da bangon gefen tsaye, gina shi ya haɗa da motsa kimanin mita miliyan 3.5 na ƙasa.{{Sfn|Darling|1997}} An ba da shawarar cewa an gina Eredo a matakai, tare da ɓangaren gabas da aka gina da farko a matsayin kariya ta jama'ar Yoruba da ake kira Udoko, da kuma ɓangaren yamma da [[Obanta]] na zamanin Ijebu ya gina daga baya.{{Sfn|Smith|1976}} An dauke shi mafi girman tsarin ƙasa da aka taɓa ginawa a Afirka, kuma tare da binciken LiDAR yanzu an dauke shi mafi girma a duniya.{{Sfn|Darling|1997}}{{Sfn|Lasisi|2016}}<ref>{{Cite web |title=LiDAR project maps world's largest earthen enclosure |url=https://news.wm.edu/2024/12/05/lidar-project-maps-worlds-largest-earthen-enclosure/ |website=W&M News}}</ref>
|-
|890 <small>AD</small>
|[[Fayil:Esie_Figurine_of_a_seated_male.jpg|center|94x94px]]
|Thermoluminescence dating na siffofin sabulu na Esiẹ ya sanya su a wannan lokacin.{{Sfn|Usman|2003}}{{Sfn|Ogundiran|2020}} Siffofin Esie, masu ƙidaya fiye da 1,000 sune mafi girman tarin siffofin dutse a Afirka. Adadin suna da kamanceceniya da waɗanda suka fito daga farkon lokacin koyarwar Ife kuma wataƙila ƙungiyar da ke da alaƙa da Ife ta farko ce ta yi su tare da wata ƙungiya da ake kira 'Oba al'adu'.{{Sfn|Ogundiran|2020}}
|}
== Karni na 10 AD ==
{| class="wikitable" width="100%"
! style="width:6%" |Shekara
! style="width:10%" |Hoton
!Abin da ya faru
|-
| rowspan="2" valign="middle" |900 <small>AD~</small>
|[[Fayil:Beaded_Crown.jpg|center|93x93px]]
|Ma'anar '''[[Divine right of kings|Sarautar allahntaka]]''' watau Oba kasancewa Allah-Sarki, memba na Orisha, da kuma bayyanar allahntaka ya zama misali a Ife daga inda zai zama samfurin mulki da tsarin zamantakewa a duk yankin.{{Sfn|Apter|1992}} Har ila yau, addinin Yoruba na '''[[Ifá|Ifa]]''' ya zama daidai a Ife a wannan lokacin kodayake aikin yana ci gaba a hankali tare da haɗin da ke kewaye da tsakiyar Yorubaland tun farkon lokacin Ife (500-800 AD). {{Sfn|McKenzie|2023}} Ife za ta ci gaba da kula da wannan al'ada na farko na ƙarni da yawa bayan haka.{{Sfn|Apter|1992}}
|-
|[[Fayil:Glass_beads_of_different_colors_and_shapes_from_Ile-Ife,_Nigeria.webp|center|130x130px]]
|Ife ta fara <nowiki><b id="mwAcM">samar da gilashi</b></nowiki> na asali, fasahar da ba a sani ba a Afirka ta kudu da Sahara kuma tana haɓaka mallakar kasuwancin samfur.{{Sfn|Aderinto|2017}}{{Sfn|Falola|2004}} Yaduwar beads na Ife ya fara ne a wani lokaci a kusa da 900CE kuma binciken archaeological a shafin yanar gizon '''Igbo Olokun''' ya samar da fiye da beads na gilashi 13,000 da kilo da yawa na crucibles, tarkace na samarwa da raguwar vitrified wanda ya kasance daga akalla karni na 11.{{Sfn|Babalola|2018}} Binciken sunadarai na gilashin Ife ko Yoruba ya nuna sa hannun sunadarai ta musamman daban-daban daga sauran sanannun nau'ikan gilashi daga ko'ina cikin duniya.{{Sfn|Babalola|2018}} An kara kayan ado ciki har da manganese, baƙin ƙarfe, cobalt, da jan ƙarfe da gangan don samar da launuka daban-daban, gami da inuwa na dichroic blue-green (Ṣẹ̀gí, Akori, "Coris"), <ref>{{Cite web |last=Chouin |first=Gérard |title=Accori Beads – AHA |url=https://www.historians.org/perspectives-article/accori-beads-december-2023/ |website=Historians.org}}</ref> mara launi, mai launi da yawa, launin toka mai duhu / baƙar fata da ja-yellow (''Iyùn''). {{Sfn|Babalola|2018}} Wadannan gilashin gilashi daga Ilé-Ifè An samo su a wuraren binciken archaeological na; Kissi, Diouboye, [[Gao (gari)|Gao]], Essouk, Kumbi Saleh da [[Kanem (yanki)|Kanem]] a kan [[Tabkin Chadi|Tafkin Chadi]], yana nuna sa hannun Ife a matsayin cibiyar samarwa a cikin babbar hanyar kasuwanci ta Yammacin Afirka wanda ya sa ya wadata sosai.{{Sfn|Magnavita|2024}}{{Sfn|Babalola|2018}}{{Sfn|Aderinto|2017}}
|-
| rowspan="2" valign="middle" |900s c.AD [6]<small>s {{Circa}} {{Sfn|Aderinto|2017}}</small>
|[[Fayil:Ooni_of_Ife_Palace_Monument_05.jpg|center|105x105px]]
|'''[[Oduduwa]]''', jagora daga al'ummar [[Oke Ora]] (dutse na Ora) zuwa gabashin Ife ya mallaki sarauta a Ife, wanda ya gabatar da ƙarshen lokacin koyarwar Ife wanda aka fi sani da zamanin Oduduwa ko daular ta biyu, <ref>{{Cite journal |last=Horton |first=Robin |date=June 1979 |title=Ancient Ife: A Reassessment |journal=Journal of the Historical Society of Nigeria |publisher=Historical Society of Nigeria |volume=9 |issue=4 |pages=71}}</ref> wanda aka yi alama da siyasa, addini da tattalin arziki.{{Sfn|Ajayi|1976}}{{Sfn|Blier|2017}} Babban tushen tattalin arzikin Ife ya sauya daga aikin gona zuwa ƙwararren ƙwararren.{{Sfn|Aderinto|2017}}
|-
|
|Ife ta ci gaba a cikin gari na kasuwa / cibiyar kasuwanci mai mahimmanci tare da cibiyar sadarwa mai zurfi na yankuna masu ba da gudummawa, kuma a lokaci guda ta fito a matsayin tashar kudancin cibiyar kasuwanci ta Trans-Saharan wanda shine tushen farko na shigo da jan ƙarfe zuwa Afirka ta Yamma.{{Sfn|Logan|2024}}{{Sfn|Akintoye|2010}}
|}
== Karni na 21 AD ==
{| class="wikitable" width="100%"
! style="width:6%" |Shekara
! style="width:10%" |Hoton
!Abin da ya faru
|-
|2015
|[[Fayil:Ọọ̀ni_of_Ilè-Ifẹ̀,_His_Imperial_Majesty,_Ọba_Adéyeyè_Enitan_Ògúnwùsì_(Òjájá_II).jpg|center|105x105px]]{{Center|Dec 7}}
|Oba Ọjájá II {{Small|{{post-nominals|country=NG|CFR}}}} an naɗa shi a matsayin Ooni na 51, shugaban gargajiya da mai mulkin masarautar Ife bayan kammala al'adun gargajiya da ke tattare da su.<ref>{{Cite web |date=7 December 2015 |title=Ooni of Ife: New Yoruba king crowned in Nigeria |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-35034294 |access-date=4 April 2025 |website=BBC News}}</ref>
|-
|2019
|[[Fayil:Oba_Ajibade_Gbadegesin_Ogunoye_iii_pic2.jpg|center|88x88px]]{{Center|Dec 14}}
|Oba Ogunoye III an naɗa shi a matsayin 33rd Ọ__wol____wol____wol__ (Ọgwa), shugaban gargajiya da mai mulki na masarautar Owo bayan kammala al'adun gargajiya da ke tattare da su.
|-
|2023
|[[Fayil:Osun_Osogbo_Festival_of_Yoruba_Water_Deity_08.jpg|center|70x70px]]{{Center|August 20}}
|Bayan shekaru da yawa na ci gaba da zanga-zangar da kuma lobby, tsarin imani na 'yan asalin Yoruba, ya sami amincewar hukuma daga gwamnatocin jihohi huɗu a Kudu maso Yammacin Najeriya; ([[Oyo (jiha)|Oyo]], [[Osun]], [[Lagos (jiha)|Legas]], da [[Ogun]]) tare da hutun yanki na shekara-shekara da ake kira "Isese Day" da za a yi bikin kowace 20 ga Agusta. Wannan ya nuna ganewar farko game da yanayinta a Najeriya.
|-
|2025
|[[Fayil:Palais_Des_Congres_De_Cotonou.jpg|center|70x70px]]{{Center|March 13}}
|Gwamnatin Jamhuriyar [[Benin]] ta zartar da doka da ta tsara mulkoki 16, manyan shugabannin 80 da shugabannin al'ada 10 a matsayin waɗanda jihar ta amince da su a hukumance daga cikin fiye da 300.<ref>{{Cite web |title=Cadre juridique de la chefferie traditionnelle au Bénin |url=https://tourisme.gouv.bj/articles/actualite/cadre-juridique-de-la-chefferie-traditionnelle-au-bnin-0/home |access-date=1 May 2025 |website=tourisme.gouv.bj |language=fr |archive-date=1 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250501202915/https://tourisme.gouv.bj/articles/actualite/cadre-juridique-de-la-chefferie-traditionnelle-au-bnin-0/home |url-status=dead }}</ref> A cewar gwamnati, dokar ta yi niyyar "Ba da shugabanci na gargajiya rawar da ya dace wajen gina sabon Benin wanda ya dogara da al'adun sa don fuskantar kalubale na zamani". Daga cikin mulkoki 16 da ke da iko na tsakiya da kuma yankuna da aka kafa, hudu sun fito ne daga Yoruba; Ibo Idaasha, Ketu, Itakete (Sakete) da Shabe (Savè). <ref>{{Cite web |title=Organisation et fonctionnement des chefferies traditionnelles : L’Assemblée Nationale dote le Bénin d’un cadre juridique et légal {{!}} Assemblée Nationale du Bénin |url=https://assemblee-nationale.bj/index.php/2025/03/14/organisation-et-fonctionnement-des-chefferies-traditionnelles-lassemblee-nationale-dote-le-benin-dun-cadre-juridique-et-legal/ |access-date=1 May 2025 |language=fr-FR}}</ref> An sanya wasu da yawa a matsayin 'babban shugabanni'.<ref>{{Cite web |title=Cadre juridique de la chefferie traditionnelle en République du Bénin : Des informations qui scellent le débat (L'État a vu juste) |url=https://www.gouv.bj/article/3063/cadre-juridique-chefferie-traditionnelle-republique-benin-informations-scellent-debat-etat-juste-/ |access-date=1 May 2025 |website=Gouvernement de la République du Bénin |language=fr}}</ref>
|-
|2025
|[[Fayil:ALAAFIN_HIM_OBA_ABIMBOLA_AKEEM_OWOADE_1.jpg|center|109x109px]]{{Center|April 5}}
|Oba Ẹlẹ́wù Ẹtù An naɗa ni a matsayin Alaafin na 46, mai mulkin gargajiya na [[Oyo (birni)|Oyo]] bayan kammala duk al'adun gargajiya da ke tattare da su da bin shekaru uku.<ref>{{Cite web |last=Abiola |first=Adenle Ahmed |date=4 April 2025 |title=Oyo tightens security, enforces sanitation ahead of 46th Alaafin's coronation {{!}} |url=https://theeagleonline.com.ng/oyo-tightens-security-enforces-sanitation-ahead-of-46th-alaafins-coronation/ |access-date=4 April 2025 |website=The Eagle Online}}</ref>
|-
|2025
|{{Center|July 13}}
|Ọba Ogbagba Agbotewole II, Awujale na [[Ijebu Ode]], babban birnin Masarautar Ijebu, Sikiru Kayode Adetona daga gidan sarauta na Anikinaiya ya mutu yana da shekaru 91 bayan mulkin shekaru 65. Ya kasance daya daga cikin sarakunan gargajiya da suka fi dadewa a Najeriya (an naɗa shi a watan Janairun 1960 yana da shekaru 26). <ref>{{Cite web |title=Ogun Governor Announces Passing of Awujale of Ijebuland, Oba Sikiru Adetona – THISDAYLIVE |url=https://www.thisdaylive.com/2025/07/14/ogun-governor-announces-passing-of-awujale-of-ijebuland-oba-sikiru-adetona/ |access-date=15 July 2025 |website=www.thisdaylive.com}}</ref>
|}
== Manazarta ==
87ilcojopwglt84q3sw4qbwgc0gvo8k
971716
971707
2026-10-26T04:49:47Z
CommonsDelinker
75
Removing [[:c:File:Esie_Figurine_of_a_seated_male.jpg|Esie_Figurine_of_a_seated_male.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No license since 18 October 2026.
971716
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Wannan jerin lokuta ne ko jerin lokuta na tarihin [[Yarbawa|Yoruba]]. Ya ƙunshi sanannun ko muhimman al'adu, tarihi da abubuwan siyasa a [[Kasar Yarbawa|Yoruba]], masarautun da ke kusa da shi kamar yadda yake da alaƙa da mutanen Yoruba na Yammacin Afirka. Yawancin kwanakin, musamman waɗanda suka fito daga lokutan da suka gabata kafin tarihin rubuce-rubuce suna kusa, kuma koyaushe ana nuna su lokacin da aka nuna su. Kada ku ƙara abubuwan da ba sanannun ba ne ga wannan jerin lokuta.
== Shekara dubu 11 BC ==
{| class="wikitable" width="100%"
! style="width:6%" |Shekara
! style="width:10%" |Hoton
!Abin da ya faru
|-
|11,000 KZ (Dutse na Dutse) {{Center|<small>BC ([[Stone Age]])</small>}}
|[[Fayil:Iwo_Eleru.Journal.pone.0024024.g001-crop.jpg|center|65x65px]]
|Kimanin lokacin da '''[[Iwo Eleru|Mutumin Iho Eleru]]''' ya zauna a Yoruba ta yanzu. Za a gano ragowarsa daga baya a 1965 tare da kayan aikin dutse na rabin miliyan kusa da ƙauyen [[Isarun]] a matsayin sanannen Zamanin Pleistocene (Ice age) samfurin burbushin hominin da aka taɓa ganowa a yammacin Afirka, shekaru 13,000.<ref name="Bergström">{{Cite journal |last=Bergström |first=Anders |display-authors=etal |year=2021 |title=Origins of modern human ancestry |url=https://iranvarjavand.ir/wp-content/uploads/2021/02/paperhub.ir10.1038@s41586-021-03244-5.pdf |journal=Nature |volume=590 |issue=7845 |page=232 |bibcode=2021Natur.590..229B |doi=10.1038/s41586-021-03244-5 |pmid=33568824 |s2cid=231883210 |access-date=2025-07-19 |archive-date=2022-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220327072835/https://iranvarjavand.ir/wp-content/uploads/2021/02/paperhub.ir10.1038@s41586-021-03244-5.pdf |url-status=dead }}</ref>
|}
== Shekara dubu na 4 BC ==
{| class="wikitable" width="100%"
! style="width:6%" |Shekara
! style="width:10%" |Hoton
!Abin da ya faru
|-
|3250 KZ<small>BC</small>
|[[Fayil:Volta-Niger_zoom-in_from_Map_of_African_languages.png|center|70x70px]]
|A wannan lokacin, mutanen Proto-Yoruboid sun fito ne a matsayin rukuni na musamman daga ƙungiyar [[Harsunan Volta-Congo|Volta-Congo]] da ba a rarrabe su ba a baya bayan ƙarshen 'babban bushewa' a cikin {{Circa}} 3500 BC.{{Sfn|Ogundiran|2020}}
|}
== Shekara dubu na uku KZ ==
{| class="wikitable" width="100%"
! style="width:6%" |Shekara
! style="width:10%" |Ranar
!Abin da ya faru
|-
|2600 KZ<small>BC</small>
|
|Rubuce-rubucen radiocarbon na samfurori na gawayi da aka samo daga yadudduka tsakanin mita 1.90 da 2.01 a zurfin Oke Eri a kudancin [[Kasar Yarbawa|Yoruba]] ya tabbatar da kasancewar mazaunin mutum da aiki daga zamanin dutse na Afirka (Bronze Age) yawan mutanen da ke zaune a [[Kananan Dazuzzukan Najeriya|Yankin gandun daji]] na kudancin tsakiyar Yorubaland wanda ya fara a wannan lokacin.{{Sfn|Lasisi|2016}}
|}
== Shekara dubu na farko KZ ==
{| class="wikitable" width="100%"
! style="width:6%" |Shekara
! style="width:10%" |Ranar
!Abin da ya faru
|-
| rowspan="2" valign="middle" |<small>s</small> 1000 kafin zuwan<small>BC</small>
|
|Mutanen Proto-Yoruboid sun bazu zuwa kudu da yamma daga Urheimat, wurin da ake zargi da kasancewa a kusa da kudu maso yammacin mahaɗar Nijar-Benue. Sun kafa ƙananan 'al'ummomin gidaje' ko dangin da yawa a cikin gandun daji, maras kyau da wuraren ciyawa na yankin.{{Sfn|Ogundiran|2020}}
|-
|500 KZ (Kusanci.) [5]<small>BC (Kasuwa) {{Sfn|Falola|2004}}</small>
|An kafa tsohuwar mazaunin '''[[Ifẹ|Ufé (Ife)]]''' a wannan lokacin ko a baya.{{Sfn|Aderinto|2017}} Ya fara ne a matsayin rukuni na ƙananan ƙauyuka ko 'al'ummomin gidaje' a cikin wani wuri mai laushi wanda ke kewaye da tuddai a cikin zuciyar gandun daji na Najeriya kamar al'ummomin zamani a fadin Yorubaland da ke fitowa a kusan lokaci guda. Ife duk da haka zai girma ya zama Firayim Ministan Yoruba kuma daya daga cikin jihohin da suka fi tasiri a Afirka ta hanyar yaduwar tsarin mulkin mallaka, al'umma, al'adu da addini ta hanyar mulkin da ke kafa ƙaura, wanda ke samar da ƙwayoyin al'umma a duk yankuna tsakanin ƙananan kogin [[Neja (kogi)|Nijar]] da Volta.{{Sfn|McKenzie|2023}}{{Sfn|Falola|2004}}
|-
|300 KZ<small>BC</small>
|
|Ragowar mutum ('''"Mutumin Itaakpa"''') da sauran shaidun archaeological daga mafakar dutse ta Itaakpa da sauran wuraren da ke da alaƙa; Abuke, Oluwaju da Addo, yammacin Ife-Ijumu na yanzu yana nuna kasancewar mutane da zama a arewa maso gabashin Yorubaland a wannan lokacin. Kayan da aka dawo dasu sun hada da; tukwane, ƙwayoyin dabino masu cin wuta, da kayan aikin Microlith. Shi ne wuri na uku na archaeological a Najeriya don samar da ragowar mutum.<ref>{{Cite journal |last=Oyelaran |first=Philip A. |date=1998 |title=Early Settlement and Archaeological Sequence of Northeast Yorubaland |url=https://www.jstor.org/stable/25130641 |journal=The African Archaeological Review |volume=15 |issue=1 |pages=65–79 |doi=10.1023/A:1022222325095 |issn=0263-0338 |jstor=25130641}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Allsworth-Jones |first=Philip |last2=Oyelaran |first2=Philip A. |last3=Stringer |first3=Chris |last4=Compton |first4=Tim |date=2012 |title=Itaakpa, a Late Stone Age site in southwestern Nigeria |url=https://www.jstor.org/stable/24408518 |journal=Journal of Field Archaeology |volume=37 |issue=3 |pages=163–177 |doi=10.1179/0093469012Z.00000000017 |issn=0093-4690 |jstor=24408518 |access-date=10 March 2025}}2</ref>{{Sfn|Usman|2019}}
|}
== Karni na 3 AD ==
{| class="wikitable" width="100%"
! style="width:6%" |Shekara
! style="width:10%" |Hoton
!Abin da ya faru
|-
|250 <small>AD</small>
|[[Fayil:Yorubaland_Cultural_Area_of_West_Africa.jpg|center|80x80px]]
|Al'ummomin [[Yarbawa|Yoruba]] sun kammala yaduwarsu a duk faɗin wuri da ƙasa a yankin [[Kasar Yarbawa|Yoruba]] na yanzu ban da wasu aljihun a yammacin yamma (watau [[Mutanen Ana|Atakpame]]). Sun rufe dukkan tafkin bakin teku da bakin teku tsakanin kogin [[Kogin Ouémé|Oueme (Odò Ofe)]] a yammacin tekun da kogin Escravos (Odò Egbere) a gabashin tekun a matsayin kakannin [[Mutanen Itsekiri|Itsekiri]] na zamani.{{Sfn|Ogundiran|2020}}
|}
== Karni na 7 AD ==
{| class="wikitable" width="100%"
! style="width:6%" |Shekara
! style="width:10%" |Hoton
!Abin da ya faru
|-
|600 <small>AD</small>
|
|'''[[Oba|Obas]]''' ya fito ne a matsayin taken ga shugabannin da ke jagorantar manyan kungiyoyin zamantakewar siyasa da ke tasowa a tsakiya da arewa maso gabashin Yorubaland a matsayin manyan gidaje. Tushen waɗannan sabbin siyasa sun kasance a cikin 'al'ummomin gida' na baya ko dangin da suka mamaye al'umma tun aƙalla karni na 4 zuwa 5 KZ. A wasu sassan yankunan tsaunuka na Ekiti da Yagba, Ọwa (shugabannin gidaje) suna amfani da su. A kudu maso gabas, Olója (shugaban al'umma) shine mafi yawan kalmomin da aka yi amfani da su don shugabannin da ke fitowa, yayin da a yammacin Olu (mafi girman matsayi) ana amfani dashi.{{Sfn|Ogundiran|2020}}
|-
|656 <small>AD</small>
|
|An kafa wurin tarihi mai tsarki da al'ummar farko ta Orun Oba Ado. {{Sfn|Aderinto|2017}}{{Sfn|Falola|2004}} A can, dukansu gilashin Ife HLHA da aka samar a cikin gida da kuma gilashin soda-lime na kasashen waje an samo su yana nuna cewa Ife na iya kasancewa wani ɓangare na cibiyoyin kasuwanci masu nisa / masu yawa a wannan lokacin.{{Sfn|Babalola|2018}}
|}
== Karni na 8 AD ==
{| class="wikitable" width="100%"
! style="width:6%" |Shekara
! style="width:10%" |Hoton
!Abin da ya faru
|-
|700 <small>AD</small>
|[[Fayil:Oke_Ora,_Ife.jpg|center|70x70px]]
|An kafa manyan gidaje goma sha uku a Ife, mafi girma daga cikinsu shine Idita ko Iranje Babban gidaje gomashekara goma sha uku na farko sun shiga yarjejeniyar siyasa ta tarayya tare da jagorancin juyawa a matsayin ƙaramar jiha ta farko a Yorubaland. Wasu daga cikin sarakunan dangi goma sha uku sun hada da; Obaluru, Oba ijio, Obawinrin, Obalejugbe, Obameri da sauransu, a karkashin jagorancin mutane kamar Oramfe / Oranfe sannan Obatala.{{Sfn|Ogundiran|2020}}
|-
|800 <small>AD ~</small>
|
|Harshen yaren Yoruba na yanzu ya bambanta zuwa uku daga cikin rukuni biyar na yanzu ban da arewa maso yamma da kudu maso yammacin Yoruba waɗanda da alama ba su ci gaba ba a wannan lokacin.{{Sfn|Ogundiran|2020}}{{Sfn|Ogundiran|2020}}
|}
== Karni na 9 AD ==
{| class="wikitable" width="100%"
! style="width:6%" |Shekara
! style="width:10%" |Hoton
!Abin da ya faru
|-
| rowspan="2" valign="middle" |800 <small>AD</small>
|
|Ife ya canza zuwa birni mai karfi na gandun daji, tare da farawar zamanin fasaha. Birnin ya fara fuskantar bunkasa samar da fasaha wanda ya canza ife zuwa babban cibiyar kirkire-kirkire.<ref>{{Cite web |last=Egu |first=Ken Chiedozie |date=16 March 2011 |title=Ile Ife, Nigeria (ca. 500 B.C.E.- ) |url=https://www.blackpast.org/global-african-history/ile-ife-ca-500-b-c-e/ |access-date=12 March 2025 |website=BlackPast.org}}</ref>
|-
|[[Fayil:Replica_Granite_carving_of_Idena_the_Gatekeeper_of_Ore_grove,_Ife.jpg|center|87x87px]]
|An halicci '''Idena''' "mai kula da gida" da Ore (Olofefura) da aka sassaƙa daga dutse mai ƙarfi a ƙofar Ore grove (''Ibo Ore'') da ke da alaƙa da '''[[Oke Ora]]''' a Ile-Ife. An nuna siffofin suna tsaye tare da yatsunsu da aka kulle, jikin da ba shi da kyau, babban murfin da aka ɗora shi da sash a jikinsa na ƙasa, mundaye da aka ɗore da kuma beads globular da aka ɗorata cikin kayan ado na wuyansa. Hoton idena yana ba da haske game da al'adun tufafi, addini, da al'adu na mutanen da ke zaune a tsakiyar Yorubaland a kusa da shekara ta 800.<ref>{{Cite web |title=Figure Idena |url=https://jstor.org/stable/community.34886303 |publisher=The Van Rijn Archive of African Art (YVRA) at the Yale University Art Gallery. Yale University Open Community Collections.}}</ref>
|-
|840 <small>AD</small>
|
|Binciken archaeological da tonowa daga tuddai na zagaye a Tsohon Oyo ko Oyo-ile, yankin da daga baya zai zama babban birnin [[Masarautar Oyo|Daular Oyo]] ya tabbatar da kasancewar ayyukan ɗan adam da zama a arewa maso yammacin Yorubaland a wannan lokacin.{{Sfn|Haour|2016}}{{Sfn|Falola|2004}}
|-
|870 <small>AD</small>
|
|An gina gine-ginen tsaro na Sungbo's Eredo a yankin [[Ijebu Kingdom|Ijebu]]_Kingdom" id="mwAWE" rel="mw:WikiLink" title="Ijebu Kingdom">Kasar Ijebu a kudu maso tsakiyar Yorubaland. Tare da tsawon kilomita 165 da tsawo tsakanin 5m da 20m a cikin sassa mafi zurfi tare da bangon gefen tsaye, gina shi ya haɗa da motsa kimanin mita miliyan 3.5 na ƙasa.{{Sfn|Darling|1997}} An ba da shawarar cewa an gina Eredo a matakai, tare da ɓangaren gabas da aka gina da farko a matsayin kariya ta jama'ar Yoruba da ake kira Udoko, da kuma ɓangaren yamma da [[Obanta]] na zamanin Ijebu ya gina daga baya.{{Sfn|Smith|1976}} An dauke shi mafi girman tsarin ƙasa da aka taɓa ginawa a Afirka, kuma tare da binciken LiDAR yanzu an dauke shi mafi girma a duniya.{{Sfn|Darling|1997}}{{Sfn|Lasisi|2016}}<ref>{{Cite web |title=LiDAR project maps world's largest earthen enclosure |url=https://news.wm.edu/2024/12/05/lidar-project-maps-worlds-largest-earthen-enclosure/ |website=W&M News}}</ref>
|-
|890 <small>AD</small>
|
|Thermoluminescence dating na siffofin sabulu na Esiẹ ya sanya su a wannan lokacin.{{Sfn|Usman|2003}}{{Sfn|Ogundiran|2020}} Siffofin Esie, masu ƙidaya fiye da 1,000 sune mafi girman tarin siffofin dutse a Afirka. Adadin suna da kamanceceniya da waɗanda suka fito daga farkon lokacin koyarwar Ife kuma wataƙila ƙungiyar da ke da alaƙa da Ife ta farko ce ta yi su tare da wata ƙungiya da ake kira 'Oba al'adu'.{{Sfn|Ogundiran|2020}}
|}
== Karni na 10 AD ==
{| class="wikitable" width="100%"
! style="width:6%" |Shekara
! style="width:10%" |Hoton
!Abin da ya faru
|-
| rowspan="2" valign="middle" |900 <small>AD~</small>
|[[Fayil:Beaded_Crown.jpg|center|93x93px]]
|Ma'anar '''[[Divine right of kings|Sarautar allahntaka]]''' watau Oba kasancewa Allah-Sarki, memba na Orisha, da kuma bayyanar allahntaka ya zama misali a Ife daga inda zai zama samfurin mulki da tsarin zamantakewa a duk yankin.{{Sfn|Apter|1992}} Har ila yau, addinin Yoruba na '''[[Ifá|Ifa]]''' ya zama daidai a Ife a wannan lokacin kodayake aikin yana ci gaba a hankali tare da haɗin da ke kewaye da tsakiyar Yorubaland tun farkon lokacin Ife (500-800 AD). {{Sfn|McKenzie|2023}} Ife za ta ci gaba da kula da wannan al'ada na farko na ƙarni da yawa bayan haka.{{Sfn|Apter|1992}}
|-
|[[Fayil:Glass_beads_of_different_colors_and_shapes_from_Ile-Ife,_Nigeria.webp|center|130x130px]]
|Ife ta fara <nowiki><b id="mwAcM">samar da gilashi</b></nowiki> na asali, fasahar da ba a sani ba a Afirka ta kudu da Sahara kuma tana haɓaka mallakar kasuwancin samfur.{{Sfn|Aderinto|2017}}{{Sfn|Falola|2004}} Yaduwar beads na Ife ya fara ne a wani lokaci a kusa da 900CE kuma binciken archaeological a shafin yanar gizon '''Igbo Olokun''' ya samar da fiye da beads na gilashi 13,000 da kilo da yawa na crucibles, tarkace na samarwa da raguwar vitrified wanda ya kasance daga akalla karni na 11.{{Sfn|Babalola|2018}} Binciken sunadarai na gilashin Ife ko Yoruba ya nuna sa hannun sunadarai ta musamman daban-daban daga sauran sanannun nau'ikan gilashi daga ko'ina cikin duniya.{{Sfn|Babalola|2018}} An kara kayan ado ciki har da manganese, baƙin ƙarfe, cobalt, da jan ƙarfe da gangan don samar da launuka daban-daban, gami da inuwa na dichroic blue-green (Ṣẹ̀gí, Akori, "Coris"), <ref>{{Cite web |last=Chouin |first=Gérard |title=Accori Beads – AHA |url=https://www.historians.org/perspectives-article/accori-beads-december-2023/ |website=Historians.org}}</ref> mara launi, mai launi da yawa, launin toka mai duhu / baƙar fata da ja-yellow (''Iyùn''). {{Sfn|Babalola|2018}} Wadannan gilashin gilashi daga Ilé-Ifè An samo su a wuraren binciken archaeological na; Kissi, Diouboye, [[Gao (gari)|Gao]], Essouk, Kumbi Saleh da [[Kanem (yanki)|Kanem]] a kan [[Tabkin Chadi|Tafkin Chadi]], yana nuna sa hannun Ife a matsayin cibiyar samarwa a cikin babbar hanyar kasuwanci ta Yammacin Afirka wanda ya sa ya wadata sosai.{{Sfn|Magnavita|2024}}{{Sfn|Babalola|2018}}{{Sfn|Aderinto|2017}}
|-
| rowspan="2" valign="middle" |900s c.AD [6]<small>s {{Circa}} {{Sfn|Aderinto|2017}}</small>
|[[Fayil:Ooni_of_Ife_Palace_Monument_05.jpg|center|105x105px]]
|'''[[Oduduwa]]''', jagora daga al'ummar [[Oke Ora]] (dutse na Ora) zuwa gabashin Ife ya mallaki sarauta a Ife, wanda ya gabatar da ƙarshen lokacin koyarwar Ife wanda aka fi sani da zamanin Oduduwa ko daular ta biyu, <ref>{{Cite journal |last=Horton |first=Robin |date=June 1979 |title=Ancient Ife: A Reassessment |journal=Journal of the Historical Society of Nigeria |publisher=Historical Society of Nigeria |volume=9 |issue=4 |pages=71}}</ref> wanda aka yi alama da siyasa, addini da tattalin arziki.{{Sfn|Ajayi|1976}}{{Sfn|Blier|2017}} Babban tushen tattalin arzikin Ife ya sauya daga aikin gona zuwa ƙwararren ƙwararren.{{Sfn|Aderinto|2017}}
|-
|
|Ife ta ci gaba a cikin gari na kasuwa / cibiyar kasuwanci mai mahimmanci tare da cibiyar sadarwa mai zurfi na yankuna masu ba da gudummawa, kuma a lokaci guda ta fito a matsayin tashar kudancin cibiyar kasuwanci ta Trans-Saharan wanda shine tushen farko na shigo da jan ƙarfe zuwa Afirka ta Yamma.{{Sfn|Logan|2024}}{{Sfn|Akintoye|2010}}
|}
== Karni na 21 AD ==
{| class="wikitable" width="100%"
! style="width:6%" |Shekara
! style="width:10%" |Hoton
!Abin da ya faru
|-
|2015
|[[Fayil:Ọọ̀ni_of_Ilè-Ifẹ̀,_His_Imperial_Majesty,_Ọba_Adéyeyè_Enitan_Ògúnwùsì_(Òjájá_II).jpg|center|105x105px]]{{Center|Dec 7}}
|Oba Ọjájá II {{Small|{{post-nominals|country=NG|CFR}}}} an naɗa shi a matsayin Ooni na 51, shugaban gargajiya da mai mulkin masarautar Ife bayan kammala al'adun gargajiya da ke tattare da su.<ref>{{Cite web |date=7 December 2015 |title=Ooni of Ife: New Yoruba king crowned in Nigeria |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-35034294 |access-date=4 April 2025 |website=BBC News}}</ref>
|-
|2019
|[[Fayil:Oba_Ajibade_Gbadegesin_Ogunoye_iii_pic2.jpg|center|88x88px]]{{Center|Dec 14}}
|Oba Ogunoye III an naɗa shi a matsayin 33rd Ọ__wol____wol____wol__ (Ọgwa), shugaban gargajiya da mai mulki na masarautar Owo bayan kammala al'adun gargajiya da ke tattare da su.
|-
|2023
|[[Fayil:Osun_Osogbo_Festival_of_Yoruba_Water_Deity_08.jpg|center|70x70px]]{{Center|August 20}}
|Bayan shekaru da yawa na ci gaba da zanga-zangar da kuma lobby, tsarin imani na 'yan asalin Yoruba, ya sami amincewar hukuma daga gwamnatocin jihohi huɗu a Kudu maso Yammacin Najeriya; ([[Oyo (jiha)|Oyo]], [[Osun]], [[Lagos (jiha)|Legas]], da [[Ogun]]) tare da hutun yanki na shekara-shekara da ake kira "Isese Day" da za a yi bikin kowace 20 ga Agusta. Wannan ya nuna ganewar farko game da yanayinta a Najeriya.
|-
|2025
|[[Fayil:Palais_Des_Congres_De_Cotonou.jpg|center|70x70px]]{{Center|March 13}}
|Gwamnatin Jamhuriyar [[Benin]] ta zartar da doka da ta tsara mulkoki 16, manyan shugabannin 80 da shugabannin al'ada 10 a matsayin waɗanda jihar ta amince da su a hukumance daga cikin fiye da 300.<ref>{{Cite web |title=Cadre juridique de la chefferie traditionnelle au Bénin |url=https://tourisme.gouv.bj/articles/actualite/cadre-juridique-de-la-chefferie-traditionnelle-au-bnin-0/home |access-date=1 May 2025 |website=tourisme.gouv.bj |language=fr |archive-date=1 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250501202915/https://tourisme.gouv.bj/articles/actualite/cadre-juridique-de-la-chefferie-traditionnelle-au-bnin-0/home |url-status=dead }}</ref> A cewar gwamnati, dokar ta yi niyyar "Ba da shugabanci na gargajiya rawar da ya dace wajen gina sabon Benin wanda ya dogara da al'adun sa don fuskantar kalubale na zamani". Daga cikin mulkoki 16 da ke da iko na tsakiya da kuma yankuna da aka kafa, hudu sun fito ne daga Yoruba; Ibo Idaasha, Ketu, Itakete (Sakete) da Shabe (Savè). <ref>{{Cite web |title=Organisation et fonctionnement des chefferies traditionnelles : L’Assemblée Nationale dote le Bénin d’un cadre juridique et légal {{!}} Assemblée Nationale du Bénin |url=https://assemblee-nationale.bj/index.php/2025/03/14/organisation-et-fonctionnement-des-chefferies-traditionnelles-lassemblee-nationale-dote-le-benin-dun-cadre-juridique-et-legal/ |access-date=1 May 2025 |language=fr-FR}}</ref> An sanya wasu da yawa a matsayin 'babban shugabanni'.<ref>{{Cite web |title=Cadre juridique de la chefferie traditionnelle en République du Bénin : Des informations qui scellent le débat (L'État a vu juste) |url=https://www.gouv.bj/article/3063/cadre-juridique-chefferie-traditionnelle-republique-benin-informations-scellent-debat-etat-juste-/ |access-date=1 May 2025 |website=Gouvernement de la République du Bénin |language=fr}}</ref>
|-
|2025
|[[Fayil:ALAAFIN_HIM_OBA_ABIMBOLA_AKEEM_OWOADE_1.jpg|center|109x109px]]{{Center|April 5}}
|Oba Ẹlẹ́wù Ẹtù An naɗa ni a matsayin Alaafin na 46, mai mulkin gargajiya na [[Oyo (birni)|Oyo]] bayan kammala duk al'adun gargajiya da ke tattare da su da bin shekaru uku.<ref>{{Cite web |last=Abiola |first=Adenle Ahmed |date=4 April 2025 |title=Oyo tightens security, enforces sanitation ahead of 46th Alaafin's coronation {{!}} |url=https://theeagleonline.com.ng/oyo-tightens-security-enforces-sanitation-ahead-of-46th-alaafins-coronation/ |access-date=4 April 2025 |website=The Eagle Online}}</ref>
|-
|2025
|{{Center|July 13}}
|Ọba Ogbagba Agbotewole II, Awujale na [[Ijebu Ode]], babban birnin Masarautar Ijebu, Sikiru Kayode Adetona daga gidan sarauta na Anikinaiya ya mutu yana da shekaru 91 bayan mulkin shekaru 65. Ya kasance daya daga cikin sarakunan gargajiya da suka fi dadewa a Najeriya (an naɗa shi a watan Janairun 1960 yana da shekaru 26). <ref>{{Cite web |title=Ogun Governor Announces Passing of Awujale of Ijebuland, Oba Sikiru Adetona – THISDAYLIVE |url=https://www.thisdaylive.com/2025/07/14/ogun-governor-announces-passing-of-awujale-of-ijebuland-oba-sikiru-adetona/ |access-date=15 July 2025 |website=www.thisdaylive.com}}</ref>
|}
== Manazarta ==
fisahxktljvqis96yap6thoifs7mqhz
Kashe Mohamed Boudiaf
0
106555
971526
796357
2026-10-25T19:33:34Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971526
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
An kashe Mohamed Boudiaf ne a ranar 29 ga Yuni 1992. A matsayinsa na Shugaban Babban Majalisar Aljeriya, daya daga cikin masu tsaronsa, Lambarek Boumaarafi, wanda aka gabatar da shi a hukumance a matsayin mai tsattsauran ra'ayi na Islama, kuma mai tausayi na Islamic Salvation Front (FIS), wanda ya yi aiki shi kaɗai. An kashe shi a Annaba yayin da yake jawabi a taron jama'a a ranar 29 ga Yuni, 1992, wanda daga baya aka watsa shi a gidan talabijin na kasa.
Ya sami harsashi uku, biyu a kai da ɗaya a bayansa.<ref>https://web.archive.org/web/20150925194741/http://www.independent.co.uk/news/world/new-light-is-thrown-on-boudiafs-murder-the-fundamentalists-may-not-be-behind-the-presidents-death-writes-robert-fisk-in-algiers-1535096.html</ref> Ya kasance shugaban kasa na watanni biyar kawai, bayan ya dawo daga gudun hijira a Maroko don ya mallaki Babban Majalisar Jiha (HCE) wanda ya fito a matsayin madadin tsarin mulki ga Jihar Musulunci da FIS ta ayyana bayan ya lashe Zaben majalisar dokoki na 1991 - zaben dimokuradiyya na farko a kasar tun bayan samun 'yancin kai a 1962. Manufarsa ita ce ta murkushe FIS, ta dakatar da yakin basasa da kuma dawo da tsari<ref>{{Cite web |url=http://www.library.cornell.edu/colldev/mideast/i8maol.htm |title=Kwafin ajiya |access-date=2025-07-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105165400/http://www.library.cornell.edu/colldev/mideast/i8maol.htm |archive-date=2013-11-05 |url-status=dead}}</ref>
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category: Kashe-kashe]]
etzsftp5ncgtngzteg88ytllmze2jgf
Ralph Campbell Sr.
0
110168
971392
688133
2026-10-25T13:55:27Z
Salma Raddah
45959
971392
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ralph Campbell Sr.''' (1915 - 15 ga Mayu, 1983) ya kasance ma'aikacin gidan waya na Amurka, mai fafutukar kare hakkin bil'adama, kuma mai shirya a Raleigh, North Carolina. Matarsa Yuni ma ta kasance mai tasiri. Ya yi aiki a ofishin gidan waya. Ɗansu Ralph Campbell Jr. ya ci gaba da aikinsu kuma an zabe shi mai binciken jihar. Wani ɗa, Bill Campbell, ya yi aiki a matsayin magajin gari na Atlanta.<ref>{{Cite web |title=Campbell, mother to NC state auditor, former Atlanta mayor, dies |url=http://accesswdun.com/article/2004/8/162556 |website=AccessWDUN}}</ref>
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Ralph Campbell a shekara ta 1915.<ref name="hall">{{Cite web |date=2005 |title=Ralph Campbell, Sr. and wife, June |url=https://www.raleighhalloffame.org/inductees/2005-2 |access-date=April 21, 2022 |website=Raleigh Hall of Fame}}</ref> Ya yi aiki a yakin duniya na biyu da kuma Yaƙin Koriya . Bayan haka, ya sami aiki tare da Ofishin Jakadancin Amurka.{{Sfn|Suttell|2023}} Ya auri Yuni Elizabeth Kay a ranar 1 ga Janairu, 1946. Suna da 'ya'ya hudu: Ralph Jr., Mildred, Bill, da Eddie.
== Ayyuka ==
Campbell ya yi aiki a matsayin shugaban Raleigh Chapter na National Association for the Advancement of Coloured People daga ranar 18 ga Disamba, 1960 har zuwa ranar 21 ga Fabrairu, 1965.
A cikin 1960, Campbell da matarsa sun roki Hukumar Makarantar Raleigh da ta ba da damar ɗansu Bill ya halarci makarantun firamare na Murphey da kuma Ralph Jr. da Mildred su halarci makarantar sakandare ta Morson Junior a shekara ta 1960-1961. {{Sfn|Suttell|2023}} Kwamitin ya ba da izinin canja wurin Bill - kuma ta haka ne ya zama ɗaliban baƙar fata na farko da ya halarci makarantar fararen jama'a a cikin birni - amma ya musanta aikace-aikacen Ralph Jr. da Mildred, yana mai ambaton yawan jama'a da Morson.{{Sfn|Suttell|2023}} Yayinda yake farin ciki da shawarar da aka yanke na ba Bill damar halartar Murphey, Campbell ya nuna takaici ga hukumar makarantar cewa an hana sauran aikace-aikacen yaransa, yana cewa, "Sanya yaro a kowane lokaci zuwa makarantar da aka ware ya saba wa kundin tsarin mulki da kuma hukuncin [[Babban kotun Koli na Amurka|Kotun Koli]] na shekara ta 1954. " A sakamakon turawar da suka yi wa ɗansu ya shiga makarantar fari, Campbells sun fuskanci barazanar mutuwa kuma sun zauna tare da dangi don tabbatar da lafiyarsu.{{Sfn|Suttell|2023}}{{Sfn|Suttell|2023}} Kamar yadda Campbell bai iya barin aikinsa a ofishin gidan waya ba, matarsa Yuni ta raka Bill zuwa Murphey Elementary a ranar farko ta makaranta a can.{{Sfn|Suttell|2023}}
A farkon shekarun 1960, Campbell da matarsa sun fara karbar bakuncin tarurruka na masu fafutukar kare hakkin bil'adama a gidansu. Sau da yawa yana zaune a kusa da tebur mai rufi, wannan rukuni ya zama sananne da "Oval Table Gang". Mambobin ta sun shirya dabarun kawar da makarantu, tallafawa 'yan takarar siyasa baƙar fata, da kuma shirya zanga-zangar. Taron ya ci gaba har sai Campbell ya mutu. Ya shiga cikin Maris na 1963 a Washington don Ayyuka da 'Yanci, tare da biyu daga cikin' ya'yansa tare da shi.{{Sfn|Suttell|2023}}
A shekara ta 1970, Campbell ya zama shugaban kungiyar Raleigh-Wake Citizens Association. Ya yi murabus daga mukamin a shekarar 1978. Ya sake karɓar matsayin a cikin 1982 kuma ya riƙe shi har zuwa mutuwarsa.
A watan Nuwamba na shekara ta 1982, Campbell ya yi yakin neman zaben wakilin Amurka Ike Franklin Andrews, wanda ya taimaka masa ya sami goyon baya daga baƙar fata na yankin. Bayan zaben, Andrews ya hayar da shi a matsayin ma'aikaci na ɗan lokaci a ofishinsa na majalisa.
== Rayuwa da gado na baya ==
A ranar 12 ga Mayu, 1983, Campbell ya kamu da ciwon zuciya yayin da yake aiki a ofishin majalisa na Andrew a Cary kuma an kai shi Cibiyar Kiwon Lafiya ta Wake a Raleigh don magani. A ranar 15 ga Mayu, 1983, yayin da yake asibiti, ya sami ƙarin ciwon zuciya kuma ya mutu jim kadan bayan haka. An gudanar da wani biki a masa a Cocin St. Ambrose a Raleigh kwana uku bayan haka. Daga baya aka binne jikinsa a Kabari na Kasa na Raleigh .
Bayan mutuwarsa an tuna da shi a cikin wani kuduri na hadin gwiwa ta Babban Taron Arewacin Carolina . Matarsa ta mutu a shekara ta 2004. A shekara ta 2005, an shigar da shi da matarsa cikin Raleigh Hall of Fame.<ref name="hall">{{Cite web |date=2005 |title=Ralph Campbell, Sr. and wife, June |url=https://www.raleighhalloffame.org/inductees/2005-2 |access-date=April 21, 2022 |website=Raleigh Hall of Fame}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutuwan 1983]]
[[Rukuni:Haihuwan 1915]]
prqoafhb2ao70y2lga3gt9az7xlnsd0
John Graham (mai fafutuka na Kanada)
0
110171
971361
966853
2026-10-25T12:47:28Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971361
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''John Graham''' (an haife shi a shekara ta 1955) ɗan ƙasar Kanada ne, Yukoner, Champagne da Aishihik ɗan ƙasar farko, kuma tsohon ɗan gwagwarmayar 'yan asalin ƙasar Amirka. An kuma fi saninsa da laifin kisan dan gwagwarmayar Indiyawan Amurka [[Anna Mae Aquash]] . <ref name="Indigenous Women For Justice">{{Cite web |last= |first= |date= |title=The Lies of John Graham |url=http://indigenouswomenforjustice.org/graham.html#and%20then |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20080513225817/http://indigenouswomenforjustice.org/graham.html#and%20then |archive-date=13 May 2008 |access-date=17 August 2016 |website=Indigenous Women for Justice}}</ref>
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Graham a Whitehorse, <ref name="Defense Committee">{{Cite web |last= |first= |date= |title=Letter and Petition Campaign |url=http://www.grahamdefense.org/letter_campaign.htm |access-date=17 August 2016 |website=John Graham Defense Committee}}</ref> Yukon, Kanada kuma memba ne na Kudancin Tutchone Champagne da mutanen farko na Aishihik . <ref name="Yukon News">{{Cite web |last=Stasyszyn |first=Roxanne |date=1 June 2012 |title=John Graham's appeal shot down |url=http://www.yukon-news.com/news/john-grahams-appeal-shot-down |access-date=17 August 2016 |website=Indigenous Women for Justice}}</ref> Wata majiya ta nuna cewa Graham ya fito ne daga Haines Junction, Yukon . <ref name="Onsite Review">{{Cite web |last= |first= |date=20 February 2013 |url=http://www.onsitereview.ca/miscellanea/20Onsite |access-date=17 August 2016 }}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Rayuwa ta mutum ==
John Graham mahaifin yara takwas ne kuma tsohon mazaunin [[Vancouver|Vancouver, British Columbia]] . <ref name="Straight">{{Cite web |last=Dunphy |first=Martin |date=4 February 2011 |title=John Graham lawyer to appeal conviction, life sentence in Aquash murder trial in South Dakota · "Cruel and unusual punishment" cited as grounds to allow parole |url=https://www.straight.com/article-373245/vancouver/graham-lawyer-appeal-conviction-life-sentence-aquash-murder-trial-south-dakota |access-date=17 August 2016 |website=Straight}}</ref>
== Ayyuka ==
Graham memba ne na dogon lokaci na [[Ƙungiyar Indiyawan Amurka]] .
A shekara ta 1974, lokacin da Graham ke da shekaru 17, ya shiga cikin 'yan asalin ƙasar Caravan daga [[Vancouver]] zuwa [[Ottawa]], wani taron zama mara izini wanda mahalarta 300 daga Caravan suka koma cikin ginin Carbide Mill da aka watsar a Tsibirin Victoria, a bayan gine-ginen majalisar a Ottawa, na tsawon watanni 5. Graham ya kuma kasance mai aiki a cikin zanga-zangar a duk sauran lardunan Kanada. A [[Vancouver]], Graham ya kuma shiga a matsayin memba na Beothuck Patrol, ƙungiyar First Nations wacce ke gudanar da sa ido kan tituna game da cin zarafin 'yan sanda.
A watan Yunin 1980, Caravan for Survival, wanda ya hada da Graham a matsayin mai zanga-zangar, ya kunshi wanda ya tuka daga [[Saskatchewan]]" id="mwdg" rel="mw:WikiLink" title="Regina, Saskatchewan">Regina, Saskatchewan, babban birnin Saskatchew, zuwa arewacin Saskatchewar uranium boom garin La Ronge don nuna rashin amincewa da budewar hukumar binciken Key Lake Uranium Mine Board of Inquiry.<ref name="JFAMR Photo Album">{{Cite web |last= |first= |date= |title=The Anne Mae Aquash Survival Camp, Summer 1981, near Pinehouse, Saskatchewan |url=http://www.grahamdefense.org/photoalbum2.htm |access-date=17 August 2016 |website=John Graham Defense Committee}}</ref>
Bayan kammalawar 'yan asalin ƙasar Caravan, Graham ya shiga cikin aikinsa na farko na makamai lokacin da ya yi tafiya zuwa ƙungiyar New York don samar da tallafi (a matsayin babban tsaro) ga sake mamaye ƙasar [[Mohawk people|Mohawk]] a [[Ganienkeh]], wanda aka fi sani da Eagle Lake .
A lokacin rani na shekara ta 1981, kungiyar AIM Survival Group ta bude sansanin Anne Mae Aquash Survival Camp kusa da al'ummar Pinehouse, wanda ke arewacin Saskatchewan, a kan hanyar Key Lake, wanda aka yi don ƙirƙirar wani taro inda za'a iya tattauna batutuwan haƙƙin 'yan asalin ƙasar da matsalolin masana'antar uranium a bayyane. Graham na ɗaya daga cikin mutanen da ke sansanin.<ref name="JFAMR Photo Album"/>
A cikin watanni na Mayu da Yuni a cikin shekarar 1984, Graham ya yi magana a ko'ina cikin [[Turai]], a kan yawon shakatawa da aka shirya ta mai adawa da nukiliya na Turai, 'yancin' yan asalin ƙasar da kungiyoyin muhalli don wayar da kan jama'a game da tasirin hakar uranium a [[Kanada]] akan' 'Yan asalin Kanada.<ref name="WiserInternational">{{Cite web |last= |first= |date=30 January 2004 |title=Independent Radiation Surveys at Niger Uranium Mines Obstructed |url=https://www.wiseinternational.org/nuclear-monitor/602/independent-radiation-surveys-niger-uranium-mines-obstructed |access-date=17 August 2016 |website=Wiser International }}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Tarihin Shari'a ==
=== Kisan Anna Mae Aquash ===
[[Anna Mae Aquash|Anna Mae Pictou-Aquash]] sananniyar murya ce kuma babbar mai fafutuka a cikin rukunin [[Ƙungiyar Indiyawan Amurka]].
A ranar 12 ga watan Disamba na shekara ta 1975, an tilasta wa Aquash fita daga gidan mai fafutukar [[Denver]] [[Ƙungiyar Indiyawan Amurka|AIM]] Troy Lynn S. Yellow Wood duk da rashin amincewar da ya yi cewa wani mummunan abu zai faru da Aquash. Daga nan aka kai Aquash zuwa wani gida a cikin Rapid City mallakar ɗan'uwan Russell Means, inda aka yi mata tambayoyi kuma, masu gabatar da kara sun zarge ta, an kama ta, Graham ya azabtar da ita kuma ya yi mata fyade.<ref name="NativeTimes">{{Cite web |last=Merchant |first=Nomaan |date=8 December 2010 |title=Man testifies at US trial he saw AIM activist shot |url=http://www.nativetimes.com/index.php/news/crime/4718-man-testifies-at-us-trial-he-saw-aim-activist-shot |access-date=17 August 2016 |website=Heishort}}</ref>
Looking Cloud, daya daga cikin abokan Graham da Nelson-Clark, ya ce ya ji Graham da Aquash "suna yin jima'i" a cikin ɗakin kwana na wani gidan Rapid City (wanda aka danganta mallakarsa ga [[Thelma Conroy-Rios|Thelma Rios]] da mahaifiyarta <ref name="Injustice Busters">{{Cite web |last= |first= |date=2 February 2005 |title=Extradition challenged: Misidentification evidence placed before judge |url=http://injusticebusters.org/04/Graham_John.htm |access-date=17 August 2016 |website=Injustice Busters}}</ref>); mai gabatar da kara ya zargi Graham ya yi wa Aquash fyade. <ref name="NativeTimes"/> Looking Cloud ya jira a waje da dakin yayin da Graham ya yi wa Aquash fyade, kuma Graham ya yarda a cikin hira / tambayoyi cewa Looking Cloud yana jira a waje na dakin inda aka tsare Anna Mae.<ref name="Indigenous Women for Justice">{{Cite web |last=Merchant |first=Nomaan |date=2 March 2004 |title=Man Indicted for Anna Mae's Murder Refuses to take Lie-Detector Test |url=http://indigenouswomenforjustice.org/lie.html |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20160306163441/http://indigenouswomenforjustice.org/lie.html |archive-date=6 March 2016 |access-date=17 August 2016 |website=Heishort}}</ref>
Daga nan aka koma Aquash da karfi zuwa Reservation na Indiyawan Rosebud inda magoya bayan AIM suka ki ba ta masauki. <ref name="JFAMR Timeline">{{Cite web |last= |first= |date= |title=Aquash Murder Case Timeline |url=http://jfamr.org/trialtime.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20040214075609/http://jfamr.org/trialtime.html |archive-date=2004-02-14 |access-date=17 August 2016 |website=JFAMR}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[wikipedia:Ingancin tushen bayani|<span title="This claim needs references to better sources. (August 2018)">mafi kyau tushe Da ake bukata</span>]]'' ]</sup> Neman Cloud, tare da [[Theda Nelson Clarke]] da Graham, sun tilasta Aquash a cikin bayan mota kuma ya tuka ta zuwa wani yanki mai nisa na Pine Ridge Indian Reservation, inda aka harbe Aquash style kisa a bayan kai kuma ya bar ya mutu. <ref name="Legend of Pine Ridge">{{Cite web |last= |first= |date=28 July 2008 |title=Why Was Anna Mae Aquash Really Murdered? |url=http://legendofpineridge.blogspot.com/2008/07/why-was-anna-mae-aquash-really-murdered.html |access-date=16 August 2016 |website=Legend of Pine Ridge}}</ref> Jikinta ya kasance kusan watanni biyu bayan haka a ranar 24 ga Fabrairu 1976 <ref name="Huffington Post">{{Cite web |last= |first= |date=27 August 2007 |title=What is the Truth About the Murder of Anna Mae? |url=http://www.huffingtonpost.com/tim-giago/what-is-the-truth-about-t_b_62521.html |access-date=16 August 2016 |website=The Huffington Post}}</ref> a kan Rijiyar Indiya ta Pine Ridge a kasan wani kwarin da ke kusa da wata babbar hanya. <ref name="First Nation's Drums">{{Cite web |last= |first= |date=26 December 2000 |title=What is the Truth About the Murder of Anna Mae? |url=http://www.firstnationsdrum.com/2000/12/murder-of-anna-mae-aquash-unsolved-after-23-years/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20110717020733/http://firstnationsdrum.com/2000/12/murder-of-anna-mae-aquash-unsolved-after-23-years/ |archive-date=17 July 2011 |access-date=16 August 2016 |website=First Nation's Drums}}</ref> An bayyana cewa an kashe Aquash da makami, yayin da binciken gawarwakin ya nuna cewa an danne bakin bindigar a bayan wuyanta. <ref name="Mail Archives">{{Cite web |last= |first= |date=7 August 1999 |title=NATIVE_NEWS: ANNA MAE: A Badlands trail of secrets and murder |url=https://www.mail-archive.com/nativenews@mlists.net/msg03815.html |access-date=16 August 2016 |website=Mail Archives}}</ref> Rahoton mai binciken ya nuna cewa baya ga mummunar harbin bindigar, fallasa ya yi sanadiyar mutuwar Aquash, <ref name="Occupirate">{{Cite web |last=Sparrow |first=CJ |date=22 June 2013 |title=Who killed Anna Mae Aquash and who cares anyway? |url=http://occupirate.blogspot.com/2013/06/who-killed-anna-mae-aquash-and-who.html |access-date=16 August 2016 |website=Occupirate}}</ref> yayin da jikinta ya yi sanyi a lokacin da aka gano shi. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[]</sup>
=== Kamawa ===
A ranar 30 ga watan Maris na shekara ta 2003, an tuhumi Graham da kisan kai na farko na shekara ta 1975 / kisan kai da aka yi wa [[Anna Mae Aquash|Anna Mae]] a Amurka. Saboda Graham ya kasance mazaunin [[Vancouver]] a lokacin, shari'ar ta buƙaci fitar da Graham. A ranar 1 ga watan Disamba na shekara ta 2003, an kama Graham a [[Vancouver]] saboda kisan Pictou-Aquash, kuma an sanya belinsa a $ 50,000.00.<ref name="Westgate House">{{Cite web |last=Pierre |first=Billie |date= |title=US Renews War on the American Indian Movement:The Anna Mae Pictou-Aquash Story |url=http://westgatehouse.com/art213.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170217134712/http://westgatehouse.com/art213.html |archive-date=17 February 2017 |access-date=17 August 2016}}</ref>
Graham ya yi tsayayya da mika shi, kuma duk da cewa an tsare shi a gidansa a watan Disamba na shekara ta 2003, ya shigar da kara a cikin [[British Columbia]] don hana shari'ar ci gaba.<ref name="Rapid City Journal #02">{{Cite web |last= |first= |date=25 June 2007 |title=John Graham loses extradition appeal for 1975 Pine Ridge slaying · Former AIM activist charged in 1975 death of Anna Mae Pictou Aquash |url=http://rapidcityjournal.com/news/local/top-stories/john-graham-loses-extradition-appeal-for-pine-ridge-slaying/article_c1d9e9ca-8ae7-5225-8828-87f6b69400ce.html |access-date=17 August 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107055102/http://rapidcityjournal.com/news/local/top-stories/john-graham-loses-extradition-appeal-for-pine-ridge-slaying/article_c1d9e9ca-8ae7-5225-8828-87f6b69400ce.html |archive-date=7 November 2017 |url-status=dead}}</ref> A ranar 23 ga watan Yunin shekara ta 2006, babban alƙalin ya tsawaita belin Graham zuwa 23 ga watan Yuni na shekara ta 2006, ya ba lauyan Graham, Terry LaLiberte lokaci don shigar da kara biyo bayan shawarar [[British Columbia Supreme Court|Kotun Koli ta British Columbia]] ta fitar da Graham.<ref name="AIMovement2">{{Cite web |last= |first= |date=8 November 2005 |title=American Indian Movement Grand Governing Council· Ministry for Information |url=http://www.aimovement.org/moipr/graham.html |access-date=17 August 2016}}</ref> Graham ya rasa roko, an soke belinsa kuma an kai shi kurkuku don jiran mika shi, <ref name="Rapid City Journal #02" /> wanda ya faru a ranar 6 ga Disamba 2007.
=== Amurka v. Graham ===
An tuhumi John Graham a Amurka a ranar 30 ga watan Maris na shekara ta 2003 tare da kisan kai na farko na shekara ta 1975 / kisan kai da aka yi wa [[Anna Mae Aquash|Anna Mae]]. Bayan dogon shari'a a kotunan tarayya, an kori tuhumar kisan kai ta tarayya a Amurka v. Graham, 572 F.3d 954 (8th Cir.2009). <ref name="Case Law">{{Cite web |last= |first= |date= |title=Supreme Court of South Dakota. STATE of South Dakota, Plaintiff and Appellee, v. John GRAHAM a/k/a John Boy Patton, Defendant and Appellant. No. 25899. Decided: 30 May 2012 |url=https://caselaw.findlaw.com/sd-supreme-court/1602291.html |access-date=7 March 2016 |website=Case Law}}</ref>
=== Jihar Dakota ta Kudu v. Graham ===
Koyaya, kafin Graham ya koma Kanada, babban juri na Pennington County ya gurfanar da shi kan tuhumar jihar ta kisan kai da kisan kai. An yi zargin cewa laifin da ya faru shi ne satar Aquash.<ref name="Case Law #2">{{Cite web |last= |first= |date= |title=Supreme Court of South Dakota. STATE of South Dakota, Plaintiff and Appellee, v. John GRAHAM a/k/a John Boy Patton, Defendant and Appellant. No. 25899. Decided: 30 May 2012 |url=https://caselaw.findlaw.com/sd-supreme-court/1602291.html#footnote_3 |access-date=7 March 2016 |website=Case Law}}</ref>
A ranar 2 ga watan Disamba na shekara ta 2010, Alkalin [[South Dakota|Dakota ta Kudu]] John Delaney ya haramta duk wani ambaton wani binciken da aka yi a cikin rahoton binciken gawa na farko na Aquash wanda ya nuna cewa tana iya yin jima'i jim kadan kafin mutuwarta ga masu juriya, binciken da masu gabatar da kara suka ce ya samo asali ne daga Graham da ake zargi da fyade Aquash yayin satar ta. <ref name="Native Times #1">{{Cite web |last=Merchant |first=Norman |date=8 December 2010 |title=Prosecution rests in 1975 AIM slaying trial |url=http://www.nativetimes.com/news/crime/4709-prosecution-rests-in-1975-aim-slaying-trial |access-date=7 March 2016 |website=Native Times}}</ref>
A ranar 3 ga watan Disamba na shekara ta 2010, Nichols-Ecoffey ta shaida cewa wani mai fafutukar AIM da aka yanke masa hukunci daga baya da kashe jami'an FBI guda biyu ya yi wata sanarwa a gabanta da Aquash, wanda daga baya aka harbe shi kuma aka kashe shi.<ref name="Native Times #1"/> Sanarwar "ƙaddamarwa" ta yi nuni da shigar Peltier ta hanyar "harbe mahaifiyar***** wacce ke rokon rayuwarsa, kuma har yanzu tana harbe shi. " Ecoffey, tsohuwar matar doka ta shugaban AIM Dennis Banks, Alkalin Kotun Da'ira John Delaney ya hana ta gaya wa masu juri daidai abin da ta yi zargin cewa memba na kungiyar Leonard Peltier ya gaya mata watanni shida kafin a kashe Aquash.<ref name="JFAMR #5">{{Cite web |last=DeMain |first=Paul |date= |title=Aquash Murder Case Timeline |url=http://www.jfamr.org/trialtime.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080513114250/http://www.jfamr.org/trialtime.html |archive-date=13 May 2008 |access-date=7 March 2016 |website=JFAMR}}</ref> Alkalin ya yi la'akari da jin dadi. Amma a karkashin tambayoyi daga masu gabatar da kara, an yarda ta ce Peltier ta yi wata sanarwa "mai laifi".<ref name="Native Times #1" />
An yanke wa Graham hukunci kan kisan kai a ranar 10 ga watan Disamba na shekara ta 2010 bayan masu juriya sun ji shaidar cewa ya taimaka wajen sace Aquash daga [[Denver]] a watan Disamba. <ref name="Rapid City Journal #3">{{Cite web |last=Geise |first=Heidi Bell |date=24 January 2011 |title=Graham sentenced to life in prison |url=http://rapidcityjournal.com/news/graham-sentenced-to-life-in-prison/article_5dc46ba0-27f0-11e0-8b71-001cc4c03286.html |access-date=7 March 2016 |website=Rapid City Journal}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> An yanke wa Graham hukuncin daurin rai da rai a kurkuku saboda kisan.<ref name="Rapid City Journal #3" /><ref name="Indianz #2">{{Cite web |last= |first= |date=25 January 2011 |title=John Graham sentenced to life in prison for 1975 Aquash murder |url=http://www.indianz.com/News/2011/000237.asp |access-date=7 March 2016 |website=Indianz}}</ref>
=== Roƙon 2012 ===
Graham ya ci gaba da tabbatar da rashin laifinsa kuma ya yi ƙoƙarin tabbatar da ƙarar da za ta ba shi damar sake shi daga kurkuku. Kotun Koli ta Kudu Dakota ta saurari bahasi na baka game da hukuncin da aka yanke masa na 2010 a ranar 19 ga Maris 2012 a Vermillion, [[South Dakota]] . <ref name="Rapid City Journal">{{Cite web |last=Cook |first=Andrea J. |date=25 February 2012 |title=Rapid City Journal |url=http://rapidcityjournal.com/news/john-graham-appeal-accepted-for-supreme-court-hearing/article_5833e19e-5f5c-11e1-bf4a-001871e3ce6c.html |access-date=17 August 2016 |website=Indianz |archive-url=https://web.archive.org/web/20170404060129/http://rapidcityjournal.com/news/john-graham-appeal-accepted-for-supreme-court-hearing/article_5833e19e-5f5c-11e1-bf4a-001871e3ce6c.html |archive-date=4 April 2017 |url-status=dead}}</ref> Lauyan Graham, John Murphy, ya bayar da hujjar cewa bai kamata gwamnati ta kasance tana da ikon canja wurin shari'arsa daga tarayya zuwa hurumin jiha ba bayan an mika shi ga Amurka, <ref name="Native Times #2">{{Cite web |last=Lammers |first=Dirk |date=20 March 2012 |title=Canadian appeals conviction in '75 AIM slaying |url=http://www.nativetimes.com/index.php/news/crime/7000-canadian-appeals-conviction-in-75-aim-slaying |access-date=17 August 2016 |website=Native Times}}</ref> Kotun Koli ta Kudu Dakota ta yanke hukuncin cewa jihar na cikin hakkinta na gurfanar da Graham, akwai isassun shaidun da za su hukunta Graham, kuma hukuncin daurin rai da rai ya aikata ba tare da hukunta shi ba. Don haka Kotun Koli ta Kudu Dakota ta yi watsi da karar John Graham. <ref name="South Dakota Attorney General">{{Cite web |last= |first= |date=10 September 2013 |title=South Dakota Supreme Court Dismisses John Graham Appeal |url=https://atg.sd.gov/OurOffice/Media/pressreleasesdetail.aspx?id=1054 |access-date=17 August 2016 |website=South Dakota Attorney General}}</ref> Graham a halin yanzu an daure shi a gidan yari ta Kudu Dakota a Sioux Falls, South Dakota. <ref>{{Cite web |title=Home |url=http://www.grahamdefense.org/ |website=grahamdefense.org}}</ref>
=== Roƙon 2018 ===
A ranar 30 ga watan Maris na shekara ta 2018, Graham ya daukaka kara ga kotun daukaka kara ta Amurka a kan batun cewa, "kotun ba ta da iko a kansa saboda shi ɗan ƙasar Kanada ne wanda ake zargin mika shi ya keta yarjejeniya".<ref name="Black Hills Fox">{{Cite web |last= |first= |date=30 March 2018 |title=Murder conviction of AIM member affirmed |url=https://atg.sd.gov/OurOffice/Media/pressreleasesdetail.aspx?id=1054 |access-date=18 July 2019 |website=Black Hills Fox}}</ref> Masu kare Graham sun yi jayayya cewa hukuncin da aka yanke masa a shekarar 2011 a Dakota ta Kudu ya kasance saboda kisan kai, wani laifi wanda bai wanzu a Kanada ba, da kuma wani laifi da ba a ambaci bukatar mika shi ba.<ref name="Argus Leader">{{Cite web |last=Ellis |first=Jonathan |date=4 April 2018 |title=Man loses bid to overturn Anna Mae Aquash murder conviction |url=https://www.argusleader.com/story/news/2018/04/04/man-loses-bid-overturn-anna-mae-aquash-murder-conviction/484104002/ |access-date=18 July 2019 |website=Argus Leader}}</ref> Koyaya, da'irar ta takwas ta amince da hukuncin Graham, kuma an hana daukaka kara.<ref name="Case Text">{{Cite web |last= |first= |date=30 March 2018 |title=Graham v. Young |url=https://casetext.com/case/graham-v-young-2 |access-date=18 July 2019 |website=Case Text |archive-date=18 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190718054743/https://casetext.com/case/graham-v-young-2 |url-status=dead }}</ref> Kwamitin alƙalai uku sun yarda cewa ba a rubuta kisan kai a cikin buƙatar fitarwa ta asali da Amurka ta rubuta ba. Koyaya, izinin da Kanada ta bayar ya faɗaɗa ikon mika shi, kuma, bisa ga ra'ayin Kotun Gundumar Gundumar takwas, ya wuce ikon Gundumar ta takwas don fassara dokokin Kanada.<ref name="Argus Leader" />
== Sakamakon haka ==
Shari'ar Graham da yanke masa hukunci sun kasance batun bincike da jayayya, tare da masu rubutun ra'ayin yanar gizo masu zaman kansu da masu gwagwarmaya da ke rubuta takardu don tallafawa, ko inganta wasu ra'ayoyi game da laifukan da aka yanke wa Graham hukunci. Wasu sun rubuta cewa Graham ya yi iƙirarin cewa an ziyarci shi da iyalinsa sau da yawa a Yukon a cikin shekarun 1990, kuma ana zargin cewa za a tuhume shi da kisan kai idan bai haɗa jagorancin [[Ƙungiyar Indiyawan Amurka|AIM]] a cikin kisan ba.<ref name="Anarchist News">{{Cite web |last= |first= |date=19 January 2008 |title=Anarchist solidarity with indigenous warrior John Graham |url=https://anarchistnews.org/content/anarchist-solidarity-indigenous-warrior-john-graham |archive-url=https://web.archive.org/web/20180828071022/https://anarchistnews.org/content/anarchist-solidarity-indigenous-warrior-john-graham |archive-date=28 August 2018 |access-date=17 August 2016 |website=Anarchist News}}</ref>
Bayan mika Graham zuwa Amurka, an kafa Kwamitin Tsaro na John Graham.<ref name="Folk Kampen">{{Cite web |last=Goldstick |first=Miles |date=6 January 2006 |title=John Graham Arrested on 1 Dec. 2003 |url=http://www.folkkampanjen.se/doc1/mg20040106.html |access-date=17 August 2016}}</ref> Manufar kungiyar ita ce ta tabbatar da rashin laifi. Duk da yarjejeniyar neman gafara ta Looking Cloud wanda ya haɗa da yin shaida a kan John Graham don musayar rage hukuncinsa na kurkuku, Kwamitin Tsaro na Graham ya nuna cewa zai taimaka wa Looking Cloud ya kafa ƙungiyar daukaka kara ta shari'a. A cewar wani wakilin daga Kwamitin Tsaro na Graham, ban da tabbacin Looking Cloud wanda ya dogara da rashin shaidar shari'a, sun kuma nuna cewa, "Duk da haka kwamitin Tsaro naGraham zai taimaka wajen kafa ƙungiyar daukaka kara ta shari'a don Looking Cloud. Me ya sa ya taimaka masa lokacin da ya shafi John? Ba mu yi imani da ya yi niyyar shigar da John ba. "<ref name="IndianCountryTodayMediaNetwork #2">{{Cite web |last=Melmer |first=David |date=12 February 2004 |title=Looking Cloud trial raises questions |url=http://indiancountrytodaymedianetwork.com/2004/02/12/looking-cloud-trial-raises-questions-89957 |access-date=16 August 2016 |website=Indian Country Today Media Networkz}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist|30em}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1954]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
t0vdt6eciyzwbmz9fiyvtp9wg3fyv7i
Indira Paryavaran Bhawan
0
110685
971792
696666
2026-10-26T08:00:23Z
Khalifah123
28682
971792
wikitext
text/x-wiki
'''Indira Paryavaran Bhawan''' ita ce gini na farko na [[Indiya]] wanda ke cikin New Delhi, [[Indiya]]. Ginin yana da [[Ma'aikatar Muhalli, dazuzzuka da Canjin Yanayi|Ma'aikatar Muhalli, dazuzzuka da Canjin Yanayi (MoEFCC)]] wanda ke da ministoci uku da ofisoshin su tare da kimanin jami'ai 600. Ginin, wanda Ma'aikatar Ayyukan Jama'a ta Tsakiya (CPWD) ta tsara kuma ta gina shi, an kammala shi a cikin 2013 a farashin INR 209 Crore.<ref name=":0">{{Cite web |date=11 September 2020 |title=Indira Paryavaran Bhawan Brochure |url=http://moef.gov.in/wp-content/uploads/2018/08/Environment-Broucher1.pdf |website=[[Ministry of Environment, Forest and Climate Change]]}}</ref>
An kaddamar da ginin, a ranar 28 ga Fabrairu 2014, Firayim Minista na lokacin Dr. Manmohan Singh ne ya gudanar da shi.<ref name=":0"/> Ginin an kiyasta shi a matsayin taurari biyar na [[Cibiyar Makamashi da Albarkatu|GRIHA]] (Green Rating for Integrated Habitat Assessment) ta MNRE da LEED India Platinum ta Indian Green Building Council (IGBC). Ginin yana da nasa tashar wutar lantarki ta hasken rana, wurin kula da datti, cikakken tsarin ajiye motoci na atomatik mai matakai da yawa & wurin ajiye motoci mai rikitarwa, da tsarin musayar zafi ta geothermal.
== Bayani ==
Indira Paryavaran Bhawan ya ƙunshi tubalan biyu a cikin mahallin da aka haɗa ta hanyar gangara. Kowane toshe tsari ne na G + 7 tare da ginshiki 3. Jimlar filin bene na harabar yana da murabba'in mita 32,000. Kowace bene ta ƙunshi wuraren ofis, ɗakunan taro, ɗakunan taron da dai sauransu. Ginin ya ƙunshi masu ɗagawa 7 da kuma tsakiya na tsakiya da ke tsakanin tubalan biyu.<ref name=":0"/>
Indira Paryavaran Bhawan yana cikin yanki mai hadewar yanayi, gaurayawan yanayin zafi, bushewa, danshi, da yanayin sanyi, kuma ƙirar ta ƙunshi dabaru masu aiki da yawa, masu ɗorewa, da sabuntawa don cimma burin [[Fitar da sifili|sifili]] . An raba ginin zuwa sassa 5: Vayu (Wind), Agni (Wuta), Jal ([[Ruwa]]), Prithvi (Duniya), da Aakash (Space) wanda ke nuna abubuwa guda 5 waɗanda dukkan al'amura suka qunshi, kamar yadda Indira Paryavaran Bhawan misali ne wanda ya shafi wayewar al'umma game da wayar da kan muhalli don ɗaukar ra'ayoyin ginin kore a Indiya. <ref>{{Cite web |date=September 2014 |title=Indira Paryavaran Bhawan |url=http://spaenvis.nic.in/index2.aspx?slid=1377&sublinkid=850&langid=1&mid=6 |website=[[ENVIS Center on Human Settlement's]] |access-date=2025-08-04 |archive-date=2024-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203044226/https://spaenvis.nic.in/index2.aspx?slid=1377&sublinkid=850&langid=1&mid=6 |url-status=dead }}</ref>
Ma'aikatar muhalli ta Tarayyar tana fuskantar ƙalubalen lambu iri-iri - zubar da tsuntsaye, ƙazantar da farfajiyar Indira Paryavaran Bhawan, wanda ke da shi, kuma yana daga cikin manyan gine-ginen kore na Indiya. Mutane ko kungiyoyi waɗanda za su ba da mafita mafi kyau za a ba su adadin ₹ 1 lakh.
== Tsarin ==
=== Shirye-shiryen Zane marasa amfani ===
==== Jagora ====
An saita yanayin fuskantar ginin zuwa arewa ta kudu, don ɗaukar hasken rana da motsin iska a cikin ginin, babban atrium da corridor yana ba da iskar iska a cikin ginin. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ]</sup>
==== Yanayi da Noma[[Noman Kayan Lambu (Horticulture)|Aikin lambu]] ====
Fiye da kashi 50% na yankin da ke waje da ginin an rufe shi da shuke-shuke, don kiyaye itatuwa da yawa da ke akwai yadda zai yiwu, daga cikin itatuwa 79, an yanke itatuwa 19 kawai kuma an dasa itatuwa 11. Hanyoyi da hanyoyin zagayawa a cikin ginin an yi su ne da tubalan ciyawa don shigar da ruwa na ƙasa da sake caji na ruwa. Ginin bene na 7 ya ƙunshi lambun terrace.<ref name=":0"/>
==== Hasken rana da iska[[Samun iska (ginin gine-gine)|Rashin iska]] ====
An tsara ginin don tabbatar da hasken rana a cikin fiye da 75% na sararin bene kuma don rage dogara ga na'urorin hasken wuta. Matsakaicin atrium dake tsakanin tubalan biyu yana ba da damar motsin iska na halitta saboda tasirin tari. Samar da tagogi yana ƙara haɓaka tsarin haɓakar iska.
==== Ginin Envelope da Fenestration ====
Ginin ambulan ginin ya ƙunshi ginin nauyi mai nauyi. Bangon waje ya ƙunshi 30 cm mai kauri na Autoclave Aerated Concrete (AAC), 7 Insulation na ulu mai kauri cm, 12 cm mai kauri na iska mai kauri da 12 cm lokacin farin ciki 'Fal-G' [gajewar mallakar mallakar gardama (Fa), lemun tsami (L) da gypsum (G)] toshe bulo, kuma yana da darajar U- .221 W/m <sup>2</sup> K. Rufin waje na ginin ya ƙunshi 2 Tile mai kauri cm 6 turmi siminti cm kauri, 4 PUF mai kauri cm 6 santimita bulo mai [[Brick bat coba|kauri bat coba]], 6 turmi mai kauri cm,10 cm m kankare. Ana shigar da fale-falen fale-falen fale-falen fale-falen a kan rufin ginin don jiyya mai sanyi - ƙarancin zafi, ƙarfin ƙarfi da sawa mai wuya. Windows da aka shigar a cikin ginin tare da firam ɗin uPVC (Unplasticized Polyvinyl Chloride) an rufe shi da kyalkyali biyu tare da cika gas tare da U-Value na 0.26 W/m <sup>2</sup> K da SHGC na 0.32 da firam na aluminium. <ref>{{Cite web |title=Buildings Guide: Services - Buildings Example: Indira Paryavaran Bhawan ∙ bigEE - Your guide to energy efficiency in buildings. |url=https://bigee.net/en/buildings/guide/services/examples/building/35/#construction |access-date=2020-12-17 |website=bigee.net}}</ref>
==== Kayan aiki da fasahar gini ====
Ana amfani da tubalin ash da ke kewaye da zafi na Autoclave Aerated Concrete tare da tururi mai tushe da gyare-gyare don ganuwar. Ana amfani da kayan makamashi da duwatsu da ke cikin gida don shimfiɗa. Ana amfani da sinadarin bamboo jute wanda ake sabuntawa da sauri don bangarorin ƙofa da shutters. Ana amfani da ƙananan fentin [[Magungunan kwayoyin halitta masu tashi|VOC]] don inganta ingancin iska na cikin gida.<ref name=":0"/>
=== Shirye-shiryen Zane ===
==== Tsarin Haske ====
Ana ba da fitilu masu inganci a cikin tsarin hasken ciki da na waje na ginin. Don kara yawan makamashi a cikin hasken wuta, ana sarrafa hasken wucin gadi a cikin ginin ta amfani da firikwensin matakin lux. Ana kiyaye ƙarfin wutar lantarki kusa da 5 W / m<sup>2</sup> wanda ya fi dacewa da 50% fiye da buƙatun Dokar Kula da Makamashi ta (Lighting Power Density = 11 W / m2). <ref>{{Cite web |title=Indira Paryavaran Bhawan Case Study |url=https://nzeb.in/case-studies/nzebs-in-india/nzebs-in-india-case-studies-list/ipb-case-study/ |access-date=2020-12-17 |website=NZEB |language=en-US}}</ref> Ana samar da nauyin hasken wuta ta hanyar ginin da aka haɗa photovoltaic (BIPV).<ref name=":0"/>
[[Fayil:Manmohan_Singh_at_the_dedication_ceremony_of_the_Indira_Paryavaran_Bhawan_to_the_Nation,_in_New_Delhi._The_Union_Minister_for_Petroleum_&_Natural_Gas_and_Environment_and_Forests.jpg|thumb|329x329px|Manmohan Singh a bikin kaddamar da Indira Paryavaran Bhawan a New Delhi.]]
==== Ingantaccen tsarin [[Rashin zafi, iska, da sanyaya iska|HVAC]] ====
Ginin yana da iska mai sanyaya. Ana amfani da fasahar tsarin sanyaya don saduwa da nauyin iska na 160 TR na ginin. Tsarin sanyaya iska yana faruwa ne ta hanyar kwararar ruwa maimakon samar da iska ta hanyar bututu. Ana amfani da katako mai sanyi daga bene na biyu zuwa na shida kuma wannan tsarin ya rage amfani da makamashi har zuwa 50% idan aka kwatanta da tsarin al'ada. Ana amfani da haɗin gine-gine don sarrafa kayan aikin HVAC da kuma saka idanu kan tsarin da suka shafi. Don ingancin makamashi, ana kiyaye zafin jiki a 26 ±1 ° C.<ref name=":2">{{Cite web |title=Indira Paryavaran Bhawan - First On-site Zero Net Energy Building of India |url=https://www.nbmcw.com/tech-articles/case-studies/38475-indira-paryavaran-bhawan-first-on-site-zero-net-energy-building-of-india.html |access-date=2020-12-17 |website=www.nbmcw.com |language=en-gb}}</ref>
=== Tsarin musayar zafi na geothermal ===
Don rage nauyin a kan tsarin HVAC, an aiwatar da tsarin madaidaiciya na tsarin musayar zafi na geothermal. Wannan shi ne karo na farko da aka karbe shi a babban sikelin a cikin ginin gwamnati a Indiya. Tsarin yana amfani da bambancin tsakanin zafin jiki da zafin jiki a ƙasa.<ref name=":22">{{Cite web |title=Indira Paryavaran Bhawan - First On-site Zero Net Energy Building of India |url=https://www.nbmcw.com/tech-articles/case-studies/38475-indira-paryavaran-bhawan-first-on-site-zero-net-energy-building-of-india.html |access-date=2020-12-17 |website=www.nbmcw.com |language=en-gb}}</ref>
Tsarin madaidaicin rufaffiyar madauki ya ƙunshi gundumomi a tsaye 180 a duk faɗin wuraren zuwa zurfin mita 80. Ana kiyaye mafi ƙarancin tazara na mita 3 tsakanin kowane ɓangarorin biyu. Kowane bututu yana da diamita na waje na 32mm HDPE bututu U-madauki kuma an haɗa shi a cikin ɗakin shukar kwandishan na tsakiya zuwa tsarin bututun ruwa. U-Madauki guda ɗaya tare da ƙarfin ƙin ƙin zafi na 0.9TR yana haifar da ƙarfin kin zafin zafi na 160TR daga ɓangarorin tsaye 180, yana haifar da raguwar nauyin hasumiya mai sanyaya da raguwar amfani da ruwa na gaba.
=== Tsarin Makamashi mai sabuntawa ===
An shigar da Gidan Wutar Lantarki na Haɗe-haɗe na hoto (BIPV) akan duk rufin rufin ginin da yankin kotu. Wannan tsarin makamashi mai tsafta da kore mai sabuntawa ya taimaka wajen biyan buƙatun makamashi na ginin don cimma manufar makamashin sifiri. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[]</sup>
{| class="wikitable"
|+Indira Paryavaran Bhawan Bayanan Hasken rana na Hasken rana <ref name=":0"/>
|'''Ma'auni'''
|'''Adadin'''
|-
|Ikon Zamani na Wutar Lantarki
|930 kW Mafi girma
|-
|Bukatar Makamashi ta Shekara
|Rukunin 14,00,000 (kWh)
|-
|Shekarar samar da makamashi
|Rukunin 14,00,000 (kWh)
|-
|Amfani da Makamashi na Net
|Zero
|-
|Cikakken yanki
|6000 m<sup>2</sup>
|-
|Jimlar yanki na bangarorin hasken rana
|4600 m<sup>2</sup>
|-
|Nau'in panel na Photovoltaic
|Mono Crystalline
20% yadda ya kamata
|-
|Adadin bangarori
|2844
|-
|Yanayin Zamani na Wutar
|Grid Interactive
|}
=== Kamfanin ajiye motoci na robot ===
Ana amfani da Tsarin ajiye motoci na atomatik a duk matakan 3 na ginshiki. An tsara ginshiki na farko don ɗakin kwana da tsarin ajiye motoci don shigarwa da fita. Gidan bene na biyu da na uku suna amfani da tsarin ajiye motoci na robotic. Ikon bene na farko shine 49, bene na biyu shine 126, kuma bene na uku shine 170.<ref name=":2"/>
=== Gudanar da Ruwa ===
Ana amfani da shimfidar wuri da zane-zane na shuka nau'ikan asali tare da ingantaccen tsarin ban ruwa wanda ke haifar da raguwar kashi 50% a cikin buƙatun ruwa. Sauran buƙatar ruwa ana biyan su ta hanyar sake amfani da ruwa mai guba, da kuma aiwatar da tsarin girbi na ruwan sama. Bugu da ƙari, ana shigar da ƙananan fitarwa da ingantattun kayan aikin ruwa ciki har da na'urorin firikwensin da kuma kwararar ruwa biyu.<ref name=":0"/>
== Ajiyewa ==
{| class="wikitable"
|+Yanayin kiyayewa na Tsarin Al'ada vs Indira Paryavaran Bhawan <ref name=":0"/>
!Amfani na shekara-shekara
!Tsarin al'ada
!Indira Paryavaran Bhawan
!Ceton
|-
|Wutar Lantarki
|22,00,000 kWh
|14,00,000 kWh
|40%
|-
|Ruwa
|20,000 kL
|9,000 kL
|55%
|}
== Kyaututtuka ==
Ginin ya sami kyaututtuka masu zuwa.<ref name="PIB">{{Cite web |date=25 February 2014 |title=Prime Minister Inaugurates "Paryavaran Bhawan" Bhawan is India's First on Site Net Zero Building |url=http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=104214 |access-date=23 May 2014 |publisher=Press Information Bureau, Government of India}}</ref>
{| class="wikitable"
!Wata, Shekara
!Kyautar
|-
|Fabrairu 2013
|Shirin ya sami lambar yabo daga Adarsh / GRIHA na MNRE don nunawa mai kyau na Haɗin Fasahar Makamashi Mai Sabuntawa
|-
|Janairu 2014
|GRIHA ta ba da takardar shaidar Green Building ta 5-Star a karkashin MNRE
|}
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
2ly422kbvz87h7i8aafaj5huj3x5f75
971793
971792
2026-10-26T08:01:00Z
Khalifah123
28682
971793
wikitext
text/x-wiki
'''Indira Paryavaran Bhawan''' ita ce gini na farko na [[Indiya]] wanda ke cikin New Delhi, [[Indiya]]. Ginin yana da [[Ma'aikatar Muhalli, dazuzzuka da Canjin Yanayi|Ma'aikatar Muhalli, dazuzzuka da Canjin Yanayi (MoEFCC)]] wanda ke da ministoci uku da ofisoshin su tare da kimanin jami'ai 600. Ginin, wanda Ma'aikatar Ayyukan Jama'a ta Tsakiya (CPWD) ta tsara kuma ta gina shi, an kammala shi a cikin 2013 a farashin INR 209 Crore.<ref name=":0">{{Cite web |date=11 September 2020 |title=Indira Paryavaran Bhawan Brochure |url=http://moef.gov.in/wp-content/uploads/2018/08/Environment-Broucher1.pdf |website=[[Ministry of Environment, Forest and Climate Change]]}}</ref>
An kaddamar da ginin, a ranar 28 ga Fabrairu 2014, Firayim Minista na lokacin Dr. Manmohan Singh ne ya gudanar da shi.<ref name=":0"/> Ginin an kiyasta shi a matsayin taurari biyar na [[Cibiyar Makamashi da Albarkatu|GRIHA]] (Green Rating for Integrated Habitat Assessment) ta MNRE da LEED India Platinum ta Indian Green Building Council (IGBC). Ginin yana da nasa tashar wutar lantarki ta hasken rana, wurin kula da datti, cikakken tsarin ajiye motoci na atomatik mai matakai da yawa & wurin ajiye motoci mai rikitarwa, da tsarin musayar zafi ta geothermal.
== Bayani ==
Indira Paryavaran Bhawan ya ƙunshi tubalan biyu a cikin mahallin da aka haɗa ta hanyar gangara. Kowane toshe tsari ne na G + 7 tare da ginshiki 3. Jimlar filin bene na harabar yana da murabba'in mita 32,000. Kowace bene ta ƙunshi wuraren ofis, ɗakunan taro, ɗakunan taron da dai sauransu. Ginin ya ƙunshi masu ɗagawa 7 da kuma tsakiya na tsakiya da ke tsakanin tubalan biyu.<ref name=":0"/>
Indira Paryavaran Bhawan yana cikin yanki mai hadewar yanayi, gaurayawan yanayin zafi, bushewa, danshi, da yanayin sanyi, kuma ƙirar ta ƙunshi dabaru masu aiki da yawa, masu ɗorewa, da sabuntawa don cimma burin [[Fitar da sifili|sifili]] . An raba ginin zuwa sassa 5: Vayu (Wind), Agni (Wuta), Jal ([[Ruwa]]), Prithvi ([[Duniya]]), da Aakash (Space) wanda ke nuna abubuwa guda 5 waɗanda dukkan al'amura suka qunshi, kamar yadda Indira Paryavaran Bhawan misali ne wanda ya shafi wayewar al'umma game da wayar da kan muhalli don ɗaukar ra'ayoyin ginin kore a Indiya. <ref>{{Cite web |date=September 2014 |title=Indira Paryavaran Bhawan |url=http://spaenvis.nic.in/index2.aspx?slid=1377&sublinkid=850&langid=1&mid=6 |website=[[ENVIS Center on Human Settlement's]] |access-date=2025-08-04 |archive-date=2024-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203044226/https://spaenvis.nic.in/index2.aspx?slid=1377&sublinkid=850&langid=1&mid=6 |url-status=dead }}</ref>
Ma'aikatar muhalli ta Tarayyar tana fuskantar ƙalubalen lambu iri-iri - zubar da tsuntsaye, ƙazantar da farfajiyar Indira Paryavaran Bhawan, wanda ke da shi, kuma yana daga cikin manyan gine-ginen kore na Indiya. Mutane ko kungiyoyi waɗanda za su ba da mafita mafi kyau za a ba su adadin ₹ 1 lakh.
== Tsarin ==
=== Shirye-shiryen Zane marasa amfani ===
==== Jagora ====
An saita yanayin fuskantar ginin zuwa arewa ta kudu, don ɗaukar hasken rana da motsin iska a cikin ginin, babban atrium da corridor yana ba da iskar iska a cikin ginin. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ]</sup>
==== Yanayi da Noma[[Noman Kayan Lambu (Horticulture)|Aikin lambu]] ====
Fiye da kashi 50% na yankin da ke waje da ginin an rufe shi da shuke-shuke, don kiyaye itatuwa da yawa da ke akwai yadda zai yiwu, daga cikin itatuwa 79, an yanke itatuwa 19 kawai kuma an dasa itatuwa 11. Hanyoyi da hanyoyin zagayawa a cikin ginin an yi su ne da tubalan ciyawa don shigar da ruwa na ƙasa da sake caji na ruwa. Ginin bene na 7 ya ƙunshi lambun terrace.<ref name=":0"/>
==== Hasken rana da iska[[Samun iska (ginin gine-gine)|Rashin iska]] ====
An tsara ginin don tabbatar da hasken rana a cikin fiye da 75% na sararin bene kuma don rage dogara ga na'urorin hasken wuta. Matsakaicin atrium dake tsakanin tubalan biyu yana ba da damar motsin iska na halitta saboda tasirin tari. Samar da tagogi yana ƙara haɓaka tsarin haɓakar iska.
==== Ginin Envelope da Fenestration ====
Ginin ambulan ginin ya ƙunshi ginin nauyi mai nauyi. Bangon waje ya ƙunshi 30 cm mai kauri na Autoclave Aerated Concrete (AAC), 7 Insulation na ulu mai kauri cm, 12 cm mai kauri na iska mai kauri da 12 cm lokacin farin ciki 'Fal-G' [gajewar mallakar mallakar gardama (Fa), lemun tsami (L) da gypsum (G)] toshe bulo, kuma yana da darajar U- .221 W/m <sup>2</sup> K. Rufin waje na ginin ya ƙunshi 2 Tile mai kauri cm 6 turmi siminti cm kauri, 4 PUF mai kauri cm 6 santimita bulo mai [[Brick bat coba|kauri bat coba]], 6 turmi mai kauri cm,10 cm m kankare. Ana shigar da fale-falen fale-falen fale-falen fale-falen a kan rufin ginin don jiyya mai sanyi - ƙarancin zafi, ƙarfin ƙarfi da sawa mai wuya. Windows da aka shigar a cikin ginin tare da firam ɗin uPVC (Unplasticized Polyvinyl Chloride) an rufe shi da kyalkyali biyu tare da cika gas tare da U-Value na 0.26 W/m <sup>2</sup> K da SHGC na 0.32 da firam na aluminium. <ref>{{Cite web |title=Buildings Guide: Services - Buildings Example: Indira Paryavaran Bhawan ∙ bigEE - Your guide to energy efficiency in buildings. |url=https://bigee.net/en/buildings/guide/services/examples/building/35/#construction |access-date=2020-12-17 |website=bigee.net}}</ref>
==== Kayan aiki da fasahar gini ====
Ana amfani da tubalin ash da ke kewaye da zafi na Autoclave Aerated Concrete tare da tururi mai tushe da gyare-gyare don ganuwar. Ana amfani da kayan makamashi da duwatsu da ke cikin gida don shimfiɗa. Ana amfani da sinadarin bamboo jute wanda ake sabuntawa da sauri don bangarorin ƙofa da shutters. Ana amfani da ƙananan fentin [[Magungunan kwayoyin halitta masu tashi|VOC]] don inganta ingancin iska na cikin gida.<ref name=":0"/>
=== Shirye-shiryen Zane ===
==== Tsarin Haske ====
Ana ba da fitilu masu inganci a cikin tsarin hasken ciki da na waje na ginin. Don kara yawan makamashi a cikin hasken wuta, ana sarrafa hasken wucin gadi a cikin ginin ta amfani da firikwensin matakin lux. Ana kiyaye ƙarfin wutar lantarki kusa da 5 W / m<sup>2</sup> wanda ya fi dacewa da 50% fiye da buƙatun Dokar Kula da Makamashi ta (Lighting Power Density = 11 W / m2). <ref>{{Cite web |title=Indira Paryavaran Bhawan Case Study |url=https://nzeb.in/case-studies/nzebs-in-india/nzebs-in-india-case-studies-list/ipb-case-study/ |access-date=2020-12-17 |website=NZEB |language=en-US}}</ref> Ana samar da nauyin hasken wuta ta hanyar ginin da aka haɗa photovoltaic (BIPV).<ref name=":0"/>
[[Fayil:Manmohan_Singh_at_the_dedication_ceremony_of_the_Indira_Paryavaran_Bhawan_to_the_Nation,_in_New_Delhi._The_Union_Minister_for_Petroleum_&_Natural_Gas_and_Environment_and_Forests.jpg|thumb|329x329px|Manmohan Singh a bikin kaddamar da Indira Paryavaran Bhawan a New Delhi.]]
==== Ingantaccen tsarin [[Rashin zafi, iska, da sanyaya iska|HVAC]] ====
Ginin yana da iska mai sanyaya. Ana amfani da fasahar tsarin sanyaya don saduwa da nauyin iska na 160 TR na ginin. Tsarin sanyaya iska yana faruwa ne ta hanyar kwararar ruwa maimakon samar da iska ta hanyar bututu. Ana amfani da katako mai sanyi daga bene na biyu zuwa na shida kuma wannan tsarin ya rage amfani da makamashi har zuwa 50% idan aka kwatanta da tsarin al'ada. Ana amfani da haɗin gine-gine don sarrafa kayan aikin HVAC da kuma saka idanu kan tsarin da suka shafi. Don ingancin makamashi, ana kiyaye zafin jiki a 26 ±1 ° C.<ref name=":2">{{Cite web |title=Indira Paryavaran Bhawan - First On-site Zero Net Energy Building of India |url=https://www.nbmcw.com/tech-articles/case-studies/38475-indira-paryavaran-bhawan-first-on-site-zero-net-energy-building-of-india.html |access-date=2020-12-17 |website=www.nbmcw.com |language=en-gb}}</ref>
=== Tsarin musayar zafi na geothermal ===
Don rage nauyin a kan tsarin HVAC, an aiwatar da tsarin madaidaiciya na tsarin musayar zafi na geothermal. Wannan shi ne karo na farko da aka karbe shi a babban sikelin a cikin ginin gwamnati a Indiya. Tsarin yana amfani da bambancin tsakanin zafin jiki da zafin jiki a ƙasa.<ref name=":22">{{Cite web |title=Indira Paryavaran Bhawan - First On-site Zero Net Energy Building of India |url=https://www.nbmcw.com/tech-articles/case-studies/38475-indira-paryavaran-bhawan-first-on-site-zero-net-energy-building-of-india.html |access-date=2020-12-17 |website=www.nbmcw.com |language=en-gb}}</ref>
Tsarin madaidaicin rufaffiyar madauki ya ƙunshi gundumomi a tsaye 180 a duk faɗin wuraren zuwa zurfin mita 80. Ana kiyaye mafi ƙarancin tazara na mita 3 tsakanin kowane ɓangarorin biyu. Kowane bututu yana da diamita na waje na 32mm HDPE bututu U-madauki kuma an haɗa shi a cikin ɗakin shukar kwandishan na tsakiya zuwa tsarin bututun ruwa. U-Madauki guda ɗaya tare da ƙarfin ƙin ƙin zafi na 0.9TR yana haifar da ƙarfin kin zafin zafi na 160TR daga ɓangarorin tsaye 180, yana haifar da raguwar nauyin hasumiya mai sanyaya da raguwar amfani da ruwa na gaba.
=== Tsarin Makamashi mai sabuntawa ===
An shigar da Gidan Wutar Lantarki na Haɗe-haɗe na hoto (BIPV) akan duk rufin rufin ginin da yankin kotu. Wannan tsarin makamashi mai tsafta da kore mai sabuntawa ya taimaka wajen biyan buƙatun makamashi na ginin don cimma manufar makamashin sifiri. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[]</sup>
{| class="wikitable"
|+Indira Paryavaran Bhawan Bayanan Hasken rana na Hasken rana <ref name=":0"/>
|'''Ma'auni'''
|'''Adadin'''
|-
|Ikon Zamani na Wutar Lantarki
|930 kW Mafi girma
|-
|Bukatar Makamashi ta Shekara
|Rukunin 14,00,000 (kWh)
|-
|Shekarar samar da makamashi
|Rukunin 14,00,000 (kWh)
|-
|Amfani da Makamashi na Net
|Zero
|-
|Cikakken yanki
|6000 m<sup>2</sup>
|-
|Jimlar yanki na bangarorin hasken rana
|4600 m<sup>2</sup>
|-
|Nau'in panel na Photovoltaic
|Mono Crystalline
20% yadda ya kamata
|-
|Adadin bangarori
|2844
|-
|Yanayin Zamani na Wutar
|Grid Interactive
|}
=== Kamfanin ajiye motoci na robot ===
Ana amfani da Tsarin ajiye motoci na atomatik a duk matakan 3 na ginshiki. An tsara ginshiki na farko don ɗakin kwana da tsarin ajiye motoci don shigarwa da fita. Gidan bene na biyu da na uku suna amfani da tsarin ajiye motoci na robotic. Ikon bene na farko shine 49, bene na biyu shine 126, kuma bene na uku shine 170.<ref name=":2"/>
=== Gudanar da Ruwa ===
Ana amfani da shimfidar wuri da zane-zane na shuka nau'ikan asali tare da ingantaccen tsarin ban ruwa wanda ke haifar da raguwar kashi 50% a cikin buƙatun ruwa. Sauran buƙatar ruwa ana biyan su ta hanyar sake amfani da ruwa mai guba, da kuma aiwatar da tsarin girbi na ruwan sama. Bugu da ƙari, ana shigar da ƙananan fitarwa da ingantattun kayan aikin ruwa ciki har da na'urorin firikwensin da kuma kwararar ruwa biyu.<ref name=":0"/>
== Ajiyewa ==
{| class="wikitable"
|+Yanayin kiyayewa na Tsarin Al'ada vs Indira Paryavaran Bhawan <ref name=":0"/>
!Amfani na shekara-shekara
!Tsarin al'ada
!Indira Paryavaran Bhawan
!Ceton
|-
|Wutar Lantarki
|22,00,000 kWh
|14,00,000 kWh
|40%
|-
|Ruwa
|20,000 kL
|9,000 kL
|55%
|}
== Kyaututtuka ==
Ginin ya sami kyaututtuka masu zuwa.<ref name="PIB">{{Cite web |date=25 February 2014 |title=Prime Minister Inaugurates "Paryavaran Bhawan" Bhawan is India's First on Site Net Zero Building |url=http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=104214 |access-date=23 May 2014 |publisher=Press Information Bureau, Government of India}}</ref>
{| class="wikitable"
!Wata, Shekara
!Kyautar
|-
|Fabrairu 2013
|Shirin ya sami lambar yabo daga Adarsh / GRIHA na MNRE don nunawa mai kyau na Haɗin Fasahar Makamashi Mai Sabuntawa
|-
|Janairu 2014
|GRIHA ta ba da takardar shaidar Green Building ta 5-Star a karkashin MNRE
|}
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
c5bmlbuzl85bz9b65tjx5273r0fqgri
971794
971793
2026-10-26T08:02:05Z
Khalifah123
28682
971794
wikitext
text/x-wiki
'''Indira Paryavaran Bhawan''' ita ce gini na farko na [[Indiya]] wanda ke cikin New Delhi, [[Indiya]]. Ginin yana da [[Ma'aikatar Muhalli, dazuzzuka da Canjin Yanayi|Ma'aikatar Muhalli, dazuzzuka da Canjin Yanayi (MoEFCC)]] wanda ke da ministoci uku da ofisoshin su tare da kimanin jami'ai 600. Ginin, wanda Ma'aikatar Ayyukan Jama'a ta Tsakiya (CPWD) ta tsara kuma ta gina shi, an kammala shi a cikin 2013 a farashin INR 209 Crore.<ref name=":0">{{Cite web |date=11 September 2020 |title=Indira Paryavaran Bhawan Brochure |url=http://moef.gov.in/wp-content/uploads/2018/08/Environment-Broucher1.pdf |website=[[Ministry of Environment, Forest and Climate Change]]}}</ref>
An kaddamar da ginin, a ranar 28 ga Fabrairu 2014, Firayim Minista na lokacin Dr. Manmohan Singh ne ya gudanar da shi.<ref name=":0"/> Ginin an kiyasta shi a matsayin taurari biyar na [[Cibiyar Makamashi da Albarkatu|GRIHA]] (Green Rating for Integrated Habitat Assessment) ta MNRE da LEED India Platinum ta Indian Green Building Council (IGBC). Ginin yana da nasa tashar wutar lantarki ta hasken rana, wurin kula da datti, cikakken tsarin ajiye motoci na atomatik mai matakai da yawa & wurin ajiye motoci mai rikitarwa, da tsarin musayar zafi ta geothermal.
== Bayani ==
Indira Paryavaran Bhawan ya ƙunshi tubalan biyu a cikin mahallin da aka haɗa ta hanyar gangara. Kowane toshe tsari ne na G + 7 tare da ginshiki 3. Jimlar filin bene na harabar yana da murabba'in mita 32,000. Kowace bene ta ƙunshi wuraren ofis, ɗakunan taro, ɗakunan taron da dai sauransu. Ginin ya ƙunshi masu ɗagawa 7 da kuma tsakiya na tsakiya da ke tsakanin tubalan biyu.<ref name=":0"/>
Indira Paryavaran Bhawan yana cikin yanki mai hadewar yanayi, gaurayawan yanayin zafi, bushewa, danshi, da yanayin sanyi, kuma ƙirar ta ƙunshi dabaru masu aiki da yawa, masu ɗorewa, da sabuntawa don cimma burin [[Fitar da sifili|sifili]] . An raba ginin zuwa sassa 5: Vayu (Wind), Agni ([[Wuta]]), Jal ([[Ruwa]]), Prithvi ([[Duniya]]), da Aakash (Space) wanda ke nuna abubuwa guda 5 waɗanda dukkan al'amura suka qunshi, kamar yadda Indira Paryavaran Bhawan misali ne wanda ya shafi wayewar al'umma game da wayar da kan muhalli don ɗaukar ra'ayoyin ginin kore a Indiya. <ref>{{Cite web |date=September 2014 |title=Indira Paryavaran Bhawan |url=http://spaenvis.nic.in/index2.aspx?slid=1377&sublinkid=850&langid=1&mid=6 |website=[[ENVIS Center on Human Settlement's]] |access-date=2025-08-04 |archive-date=2024-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203044226/https://spaenvis.nic.in/index2.aspx?slid=1377&sublinkid=850&langid=1&mid=6 |url-status=dead }}</ref>
Ma'aikatar muhalli ta Tarayyar tana fuskantar ƙalubalen lambu iri-iri - zubar da tsuntsaye, ƙazantar da farfajiyar Indira Paryavaran Bhawan, wanda ke da shi, kuma yana daga cikin manyan gine-ginen kore na Indiya. Mutane ko kungiyoyi waɗanda za su ba da mafita mafi kyau za a ba su adadin ₹ 1 lakh.
== Tsarin ==
=== Shirye-shiryen Zane marasa amfani ===
==== Jagora ====
An saita yanayin fuskantar ginin zuwa arewa ta kudu, don ɗaukar hasken rana da motsin iska a cikin ginin, babban atrium da corridor yana ba da iskar iska a cikin ginin. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ]</sup>
==== Yanayi da Noma[[Noman Kayan Lambu (Horticulture)|Aikin lambu]] ====
Fiye da kashi 50% na yankin da ke waje da ginin an rufe shi da shuke-shuke, don kiyaye itatuwa da yawa da ke akwai yadda zai yiwu, daga cikin itatuwa 79, an yanke itatuwa 19 kawai kuma an dasa itatuwa 11. Hanyoyi da hanyoyin zagayawa a cikin ginin an yi su ne da tubalan ciyawa don shigar da ruwa na ƙasa da sake caji na ruwa. Ginin bene na 7 ya ƙunshi lambun terrace.<ref name=":0"/>
==== Hasken rana da iska[[Samun iska (ginin gine-gine)|Rashin iska]] ====
An tsara ginin don tabbatar da hasken rana a cikin fiye da 75% na sararin bene kuma don rage dogara ga na'urorin hasken wuta. Matsakaicin atrium dake tsakanin tubalan biyu yana ba da damar motsin iska na halitta saboda tasirin tari. Samar da tagogi yana ƙara haɓaka tsarin haɓakar iska.
==== Ginin Envelope da Fenestration ====
Ginin ambulan ginin ya ƙunshi ginin nauyi mai nauyi. Bangon waje ya ƙunshi 30 cm mai kauri na Autoclave Aerated Concrete (AAC), 7 Insulation na ulu mai kauri cm, 12 cm mai kauri na iska mai kauri da 12 cm lokacin farin ciki 'Fal-G' [gajewar mallakar mallakar gardama (Fa), lemun tsami (L) da gypsum (G)] toshe bulo, kuma yana da darajar U- .221 W/m <sup>2</sup> K. Rufin waje na ginin ya ƙunshi 2 Tile mai kauri cm 6 turmi siminti cm kauri, 4 PUF mai kauri cm 6 santimita bulo mai [[Brick bat coba|kauri bat coba]], 6 turmi mai kauri cm,10 cm m kankare. Ana shigar da fale-falen fale-falen fale-falen fale-falen a kan rufin ginin don jiyya mai sanyi - ƙarancin zafi, ƙarfin ƙarfi da sawa mai wuya. Windows da aka shigar a cikin ginin tare da firam ɗin uPVC (Unplasticized Polyvinyl Chloride) an rufe shi da kyalkyali biyu tare da cika gas tare da U-Value na 0.26 W/m <sup>2</sup> K da SHGC na 0.32 da firam na aluminium. <ref>{{Cite web |title=Buildings Guide: Services - Buildings Example: Indira Paryavaran Bhawan ∙ bigEE - Your guide to energy efficiency in buildings. |url=https://bigee.net/en/buildings/guide/services/examples/building/35/#construction |access-date=2020-12-17 |website=bigee.net}}</ref>
==== Kayan aiki da fasahar gini ====
Ana amfani da tubalin ash da ke kewaye da zafi na Autoclave Aerated Concrete tare da tururi mai tushe da gyare-gyare don ganuwar. Ana amfani da kayan makamashi da duwatsu da ke cikin gida don shimfiɗa. Ana amfani da sinadarin bamboo jute wanda ake sabuntawa da sauri don bangarorin ƙofa da shutters. Ana amfani da ƙananan fentin [[Magungunan kwayoyin halitta masu tashi|VOC]] don inganta ingancin iska na cikin gida.<ref name=":0"/>
=== Shirye-shiryen Zane ===
==== Tsarin Haske ====
Ana ba da fitilu masu inganci a cikin tsarin hasken ciki da na waje na ginin. Don kara yawan makamashi a cikin hasken wuta, ana sarrafa hasken wucin gadi a cikin ginin ta amfani da firikwensin matakin lux. Ana kiyaye ƙarfin wutar lantarki kusa da 5 W / m<sup>2</sup> wanda ya fi dacewa da 50% fiye da buƙatun Dokar Kula da Makamashi ta (Lighting Power Density = 11 W / m2). <ref>{{Cite web |title=Indira Paryavaran Bhawan Case Study |url=https://nzeb.in/case-studies/nzebs-in-india/nzebs-in-india-case-studies-list/ipb-case-study/ |access-date=2020-12-17 |website=NZEB |language=en-US}}</ref> Ana samar da nauyin hasken wuta ta hanyar ginin da aka haɗa photovoltaic (BIPV).<ref name=":0"/>
[[Fayil:Manmohan_Singh_at_the_dedication_ceremony_of_the_Indira_Paryavaran_Bhawan_to_the_Nation,_in_New_Delhi._The_Union_Minister_for_Petroleum_&_Natural_Gas_and_Environment_and_Forests.jpg|thumb|329x329px|Manmohan Singh a bikin kaddamar da Indira Paryavaran Bhawan a New Delhi.]]
==== Ingantaccen tsarin [[Rashin zafi, iska, da sanyaya iska|HVAC]] ====
Ginin yana da iska mai sanyaya. Ana amfani da fasahar tsarin sanyaya don saduwa da nauyin iska na 160 TR na ginin. Tsarin sanyaya iska yana faruwa ne ta hanyar kwararar ruwa maimakon samar da iska ta hanyar bututu. Ana amfani da katako mai sanyi daga bene na biyu zuwa na shida kuma wannan tsarin ya rage amfani da makamashi har zuwa 50% idan aka kwatanta da tsarin al'ada. Ana amfani da haɗin gine-gine don sarrafa kayan aikin HVAC da kuma saka idanu kan tsarin da suka shafi. Don ingancin makamashi, ana kiyaye zafin jiki a 26 ±1 ° C.<ref name=":2">{{Cite web |title=Indira Paryavaran Bhawan - First On-site Zero Net Energy Building of India |url=https://www.nbmcw.com/tech-articles/case-studies/38475-indira-paryavaran-bhawan-first-on-site-zero-net-energy-building-of-india.html |access-date=2020-12-17 |website=www.nbmcw.com |language=en-gb}}</ref>
=== Tsarin musayar zafi na geothermal ===
Don rage nauyin a kan tsarin HVAC, an aiwatar da tsarin madaidaiciya na tsarin musayar zafi na geothermal. Wannan shi ne karo na farko da aka karbe shi a babban sikelin a cikin ginin gwamnati a Indiya. Tsarin yana amfani da bambancin tsakanin zafin jiki da zafin jiki a ƙasa.<ref name=":22">{{Cite web |title=Indira Paryavaran Bhawan - First On-site Zero Net Energy Building of India |url=https://www.nbmcw.com/tech-articles/case-studies/38475-indira-paryavaran-bhawan-first-on-site-zero-net-energy-building-of-india.html |access-date=2020-12-17 |website=www.nbmcw.com |language=en-gb}}</ref>
Tsarin madaidaicin rufaffiyar madauki ya ƙunshi gundumomi a tsaye 180 a duk faɗin wuraren zuwa zurfin mita 80. Ana kiyaye mafi ƙarancin tazara na mita 3 tsakanin kowane ɓangarorin biyu. Kowane bututu yana da diamita na waje na 32mm HDPE bututu U-madauki kuma an haɗa shi a cikin ɗakin shukar kwandishan na tsakiya zuwa tsarin bututun ruwa. U-Madauki guda ɗaya tare da ƙarfin ƙin ƙin zafi na 0.9TR yana haifar da ƙarfin kin zafin zafi na 160TR daga ɓangarorin tsaye 180, yana haifar da raguwar nauyin hasumiya mai sanyaya da raguwar amfani da ruwa na gaba.
=== Tsarin Makamashi mai sabuntawa ===
An shigar da Gidan Wutar Lantarki na Haɗe-haɗe na hoto (BIPV) akan duk rufin rufin ginin da yankin kotu. Wannan tsarin makamashi mai tsafta da kore mai sabuntawa ya taimaka wajen biyan buƙatun makamashi na ginin don cimma manufar makamashin sifiri. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[]</sup>
{| class="wikitable"
|+Indira Paryavaran Bhawan Bayanan Hasken rana na Hasken rana <ref name=":0"/>
|'''Ma'auni'''
|'''Adadin'''
|-
|Ikon Zamani na Wutar Lantarki
|930 kW Mafi girma
|-
|Bukatar Makamashi ta Shekara
|Rukunin 14,00,000 (kWh)
|-
|Shekarar samar da makamashi
|Rukunin 14,00,000 (kWh)
|-
|Amfani da Makamashi na Net
|Zero
|-
|Cikakken yanki
|6000 m<sup>2</sup>
|-
|Jimlar yanki na bangarorin hasken rana
|4600 m<sup>2</sup>
|-
|Nau'in panel na Photovoltaic
|Mono Crystalline
20% yadda ya kamata
|-
|Adadin bangarori
|2844
|-
|Yanayin Zamani na Wutar
|Grid Interactive
|}
=== Kamfanin ajiye motoci na robot ===
Ana amfani da Tsarin ajiye motoci na atomatik a duk matakan 3 na ginshiki. An tsara ginshiki na farko don ɗakin kwana da tsarin ajiye motoci don shigarwa da fita. Gidan bene na biyu da na uku suna amfani da tsarin ajiye motoci na robotic. Ikon bene na farko shine 49, bene na biyu shine 126, kuma bene na uku shine 170.<ref name=":2"/>
=== Gudanar da Ruwa ===
Ana amfani da shimfidar wuri da zane-zane na shuka nau'ikan asali tare da ingantaccen tsarin ban ruwa wanda ke haifar da raguwar kashi 50% a cikin buƙatun ruwa. Sauran buƙatar ruwa ana biyan su ta hanyar sake amfani da ruwa mai guba, da kuma aiwatar da tsarin girbi na ruwan sama. Bugu da ƙari, ana shigar da ƙananan fitarwa da ingantattun kayan aikin ruwa ciki har da na'urorin firikwensin da kuma kwararar ruwa biyu.<ref name=":0"/>
== Ajiyewa ==
{| class="wikitable"
|+Yanayin kiyayewa na Tsarin Al'ada vs Indira Paryavaran Bhawan <ref name=":0"/>
!Amfani na shekara-shekara
!Tsarin al'ada
!Indira Paryavaran Bhawan
!Ceton
|-
|Wutar Lantarki
|22,00,000 kWh
|14,00,000 kWh
|40%
|-
|Ruwa
|20,000 kL
|9,000 kL
|55%
|}
== Kyaututtuka ==
Ginin ya sami kyaututtuka masu zuwa.<ref name="PIB">{{Cite web |date=25 February 2014 |title=Prime Minister Inaugurates "Paryavaran Bhawan" Bhawan is India's First on Site Net Zero Building |url=http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=104214 |access-date=23 May 2014 |publisher=Press Information Bureau, Government of India}}</ref>
{| class="wikitable"
!Wata, Shekara
!Kyautar
|-
|Fabrairu 2013
|Shirin ya sami lambar yabo daga Adarsh / GRIHA na MNRE don nunawa mai kyau na Haɗin Fasahar Makamashi Mai Sabuntawa
|-
|Janairu 2014
|GRIHA ta ba da takardar shaidar Green Building ta 5-Star a karkashin MNRE
|}
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
jsvu33qts05fmo2hmg7cxjftvb0dh1z
971795
971794
2026-10-26T08:02:41Z
Khalifah123
28682
971795
wikitext
text/x-wiki
'''Indira Paryavaran Bhawan''' ita ce gini na farko na [[Indiya]] wanda ke cikin New Delhi, [[Indiya]]. Ginin yana da [[Ma'aikatar Muhalli, dazuzzuka da Canjin Yanayi|Ma'aikatar Muhalli, dazuzzuka da Canjin Yanayi (MoEFCC)]] wanda ke da ministoci uku da ofisoshin su tare da kimanin jami'ai 600. Ginin, wanda Ma'aikatar Ayyukan Jama'a ta Tsakiya (CPWD) ta tsara kuma ta gina shi, an kammala shi a cikin 2013 a farashin INR 209 Crore.<ref name=":0">{{Cite web |date=11 September 2020 |title=Indira Paryavaran Bhawan Brochure |url=http://moef.gov.in/wp-content/uploads/2018/08/Environment-Broucher1.pdf |website=[[Ministry of Environment, Forest and Climate Change]]}}</ref>
An kaddamar da ginin, a ranar 28 ga Fabrairu 2014, Firayim Minista na lokacin Dr. Manmohan Singh ne ya gudanar da shi.<ref name=":0"/> Ginin an kiyasta shi a matsayin taurari biyar na [[Cibiyar Makamashi da Albarkatu|GRIHA]] (Green Rating for Integrated Habitat Assessment) ta MNRE da LEED India Platinum ta Indian Green Building Council (IGBC). Ginin yana da nasa tashar wutar lantarki ta hasken rana, wurin kula da datti, cikakken tsarin ajiye motoci na atomatik mai matakai da yawa & wurin ajiye motoci mai rikitarwa, da tsarin musayar zafi ta geothermal.
== Bayani ==
Indira Paryavaran Bhawan ya ƙunshi tubalan biyu a cikin mahallin da aka haɗa ta hanyar gangara. Kowane toshe tsari ne na G + 7 tare da ginshiki 3. Jimlar filin bene na harabar yana da murabba'in mita 32,000. Kowace bene ta ƙunshi wuraren ofis, ɗakunan taro, ɗakunan taron da dai sauransu. Ginin ya ƙunshi masu ɗagawa 7 da kuma tsakiya na tsakiya da ke tsakanin tubalan biyu.<ref name=":0"/>
Indira Paryavaran Bhawan yana cikin yanki mai hadewar yanayi, gaurayawan yanayin zafi, bushewa, danshi, da yanayin sanyi, kuma ƙirar ta ƙunshi dabaru masu aiki da yawa, masu ɗorewa, da sabuntawa don cimma burin [[Fitar da sifili|sifili]] . An raba ginin zuwa sassa 5: Vayu (Wind), Agni ([[Wuta]]), Jal ([[Ruwa]]), Prithvi ([[Duniya]]), da Aakash (Space) wanda ke nuna abubuwa guda 5 waɗanda dukkan al'amura suka qunshi, kamar yadda Indira Paryavaran Bhawan misali ne wanda ya shafi wayewar al'umma game da wayar da kan muhalli don ɗaukar ra'ayoyin ginin kore a [[Indiya]]. <ref>{{Cite web |date=September 2014 |title=Indira Paryavaran Bhawan |url=http://spaenvis.nic.in/index2.aspx?slid=1377&sublinkid=850&langid=1&mid=6 |website=[[ENVIS Center on Human Settlement's]] |access-date=2025-08-04 |archive-date=2024-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203044226/https://spaenvis.nic.in/index2.aspx?slid=1377&sublinkid=850&langid=1&mid=6 |url-status=dead }}</ref>
Ma'aikatar muhalli ta Tarayyar tana fuskantar ƙalubalen lambu iri-iri - zubar da tsuntsaye, ƙazantar da farfajiyar Indira Paryavaran Bhawan, wanda ke da shi, kuma yana daga cikin manyan gine-ginen kore na Indiya. Mutane ko kungiyoyi waɗanda za su ba da mafita mafi kyau za a ba su adadin ₹ 1 lakh.
== Tsarin ==
=== Shirye-shiryen Zane marasa amfani ===
==== Jagora ====
An saita yanayin fuskantar ginin zuwa arewa ta kudu, don ɗaukar hasken rana da motsin iska a cikin ginin, babban atrium da corridor yana ba da iskar iska a cikin ginin. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ]</sup>
==== Yanayi da Noma[[Noman Kayan Lambu (Horticulture)|Aikin lambu]] ====
Fiye da kashi 50% na yankin da ke waje da ginin an rufe shi da shuke-shuke, don kiyaye itatuwa da yawa da ke akwai yadda zai yiwu, daga cikin itatuwa 79, an yanke itatuwa 19 kawai kuma an dasa itatuwa 11. Hanyoyi da hanyoyin zagayawa a cikin ginin an yi su ne da tubalan ciyawa don shigar da ruwa na ƙasa da sake caji na ruwa. Ginin bene na 7 ya ƙunshi lambun terrace.<ref name=":0"/>
==== Hasken rana da iska[[Samun iska (ginin gine-gine)|Rashin iska]] ====
An tsara ginin don tabbatar da hasken rana a cikin fiye da 75% na sararin bene kuma don rage dogara ga na'urorin hasken wuta. Matsakaicin atrium dake tsakanin tubalan biyu yana ba da damar motsin iska na halitta saboda tasirin tari. Samar da tagogi yana ƙara haɓaka tsarin haɓakar iska.
==== Ginin Envelope da Fenestration ====
Ginin ambulan ginin ya ƙunshi ginin nauyi mai nauyi. Bangon waje ya ƙunshi 30 cm mai kauri na Autoclave Aerated Concrete (AAC), 7 Insulation na ulu mai kauri cm, 12 cm mai kauri na iska mai kauri da 12 cm lokacin farin ciki 'Fal-G' [gajewar mallakar mallakar gardama (Fa), lemun tsami (L) da gypsum (G)] toshe bulo, kuma yana da darajar U- .221 W/m <sup>2</sup> K. Rufin waje na ginin ya ƙunshi 2 Tile mai kauri cm 6 turmi siminti cm kauri, 4 PUF mai kauri cm 6 santimita bulo mai [[Brick bat coba|kauri bat coba]], 6 turmi mai kauri cm,10 cm m kankare. Ana shigar da fale-falen fale-falen fale-falen fale-falen a kan rufin ginin don jiyya mai sanyi - ƙarancin zafi, ƙarfin ƙarfi da sawa mai wuya. Windows da aka shigar a cikin ginin tare da firam ɗin uPVC (Unplasticized Polyvinyl Chloride) an rufe shi da kyalkyali biyu tare da cika gas tare da U-Value na 0.26 W/m <sup>2</sup> K da SHGC na 0.32 da firam na aluminium. <ref>{{Cite web |title=Buildings Guide: Services - Buildings Example: Indira Paryavaran Bhawan ∙ bigEE - Your guide to energy efficiency in buildings. |url=https://bigee.net/en/buildings/guide/services/examples/building/35/#construction |access-date=2020-12-17 |website=bigee.net}}</ref>
==== Kayan aiki da fasahar gini ====
Ana amfani da tubalin ash da ke kewaye da zafi na Autoclave Aerated Concrete tare da tururi mai tushe da gyare-gyare don ganuwar. Ana amfani da kayan makamashi da duwatsu da ke cikin gida don shimfiɗa. Ana amfani da sinadarin bamboo jute wanda ake sabuntawa da sauri don bangarorin ƙofa da shutters. Ana amfani da ƙananan fentin [[Magungunan kwayoyin halitta masu tashi|VOC]] don inganta ingancin iska na cikin gida.<ref name=":0"/>
=== Shirye-shiryen Zane ===
==== Tsarin Haske ====
Ana ba da fitilu masu inganci a cikin tsarin hasken ciki da na waje na ginin. Don kara yawan makamashi a cikin hasken wuta, ana sarrafa hasken wucin gadi a cikin ginin ta amfani da firikwensin matakin lux. Ana kiyaye ƙarfin wutar lantarki kusa da 5 W / m<sup>2</sup> wanda ya fi dacewa da 50% fiye da buƙatun Dokar Kula da Makamashi ta (Lighting Power Density = 11 W / m2). <ref>{{Cite web |title=Indira Paryavaran Bhawan Case Study |url=https://nzeb.in/case-studies/nzebs-in-india/nzebs-in-india-case-studies-list/ipb-case-study/ |access-date=2020-12-17 |website=NZEB |language=en-US}}</ref> Ana samar da nauyin hasken wuta ta hanyar ginin da aka haɗa photovoltaic (BIPV).<ref name=":0"/>
[[Fayil:Manmohan_Singh_at_the_dedication_ceremony_of_the_Indira_Paryavaran_Bhawan_to_the_Nation,_in_New_Delhi._The_Union_Minister_for_Petroleum_&_Natural_Gas_and_Environment_and_Forests.jpg|thumb|329x329px|Manmohan Singh a bikin kaddamar da Indira Paryavaran Bhawan a New Delhi.]]
==== Ingantaccen tsarin [[Rashin zafi, iska, da sanyaya iska|HVAC]] ====
Ginin yana da iska mai sanyaya. Ana amfani da fasahar tsarin sanyaya don saduwa da nauyin iska na 160 TR na ginin. Tsarin sanyaya iska yana faruwa ne ta hanyar kwararar ruwa maimakon samar da iska ta hanyar bututu. Ana amfani da katako mai sanyi daga bene na biyu zuwa na shida kuma wannan tsarin ya rage amfani da makamashi har zuwa 50% idan aka kwatanta da tsarin al'ada. Ana amfani da haɗin gine-gine don sarrafa kayan aikin HVAC da kuma saka idanu kan tsarin da suka shafi. Don ingancin makamashi, ana kiyaye zafin jiki a 26 ±1 ° C.<ref name=":2">{{Cite web |title=Indira Paryavaran Bhawan - First On-site Zero Net Energy Building of India |url=https://www.nbmcw.com/tech-articles/case-studies/38475-indira-paryavaran-bhawan-first-on-site-zero-net-energy-building-of-india.html |access-date=2020-12-17 |website=www.nbmcw.com |language=en-gb}}</ref>
=== Tsarin musayar zafi na geothermal ===
Don rage nauyin a kan tsarin HVAC, an aiwatar da tsarin madaidaiciya na tsarin musayar zafi na geothermal. Wannan shi ne karo na farko da aka karbe shi a babban sikelin a cikin ginin gwamnati a Indiya. Tsarin yana amfani da bambancin tsakanin zafin jiki da zafin jiki a ƙasa.<ref name=":22">{{Cite web |title=Indira Paryavaran Bhawan - First On-site Zero Net Energy Building of India |url=https://www.nbmcw.com/tech-articles/case-studies/38475-indira-paryavaran-bhawan-first-on-site-zero-net-energy-building-of-india.html |access-date=2020-12-17 |website=www.nbmcw.com |language=en-gb}}</ref>
Tsarin madaidaicin rufaffiyar madauki ya ƙunshi gundumomi a tsaye 180 a duk faɗin wuraren zuwa zurfin mita 80. Ana kiyaye mafi ƙarancin tazara na mita 3 tsakanin kowane ɓangarorin biyu. Kowane bututu yana da diamita na waje na 32mm HDPE bututu U-madauki kuma an haɗa shi a cikin ɗakin shukar kwandishan na tsakiya zuwa tsarin bututun ruwa. U-Madauki guda ɗaya tare da ƙarfin ƙin ƙin zafi na 0.9TR yana haifar da ƙarfin kin zafin zafi na 160TR daga ɓangarorin tsaye 180, yana haifar da raguwar nauyin hasumiya mai sanyaya da raguwar amfani da ruwa na gaba.
=== Tsarin Makamashi mai sabuntawa ===
An shigar da Gidan Wutar Lantarki na Haɗe-haɗe na hoto (BIPV) akan duk rufin rufin ginin da yankin kotu. Wannan tsarin makamashi mai tsafta da kore mai sabuntawa ya taimaka wajen biyan buƙatun makamashi na ginin don cimma manufar makamashin sifiri. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[]</sup>
{| class="wikitable"
|+Indira Paryavaran Bhawan Bayanan Hasken rana na Hasken rana <ref name=":0"/>
|'''Ma'auni'''
|'''Adadin'''
|-
|Ikon Zamani na Wutar Lantarki
|930 kW Mafi girma
|-
|Bukatar Makamashi ta Shekara
|Rukunin 14,00,000 (kWh)
|-
|Shekarar samar da makamashi
|Rukunin 14,00,000 (kWh)
|-
|Amfani da Makamashi na Net
|Zero
|-
|Cikakken yanki
|6000 m<sup>2</sup>
|-
|Jimlar yanki na bangarorin hasken rana
|4600 m<sup>2</sup>
|-
|Nau'in panel na Photovoltaic
|Mono Crystalline
20% yadda ya kamata
|-
|Adadin bangarori
|2844
|-
|Yanayin Zamani na Wutar
|Grid Interactive
|}
=== Kamfanin ajiye motoci na robot ===
Ana amfani da Tsarin ajiye motoci na atomatik a duk matakan 3 na ginshiki. An tsara ginshiki na farko don ɗakin kwana da tsarin ajiye motoci don shigarwa da fita. Gidan bene na biyu da na uku suna amfani da tsarin ajiye motoci na robotic. Ikon bene na farko shine 49, bene na biyu shine 126, kuma bene na uku shine 170.<ref name=":2"/>
=== Gudanar da Ruwa ===
Ana amfani da shimfidar wuri da zane-zane na shuka nau'ikan asali tare da ingantaccen tsarin ban ruwa wanda ke haifar da raguwar kashi 50% a cikin buƙatun ruwa. Sauran buƙatar ruwa ana biyan su ta hanyar sake amfani da ruwa mai guba, da kuma aiwatar da tsarin girbi na ruwan sama. Bugu da ƙari, ana shigar da ƙananan fitarwa da ingantattun kayan aikin ruwa ciki har da na'urorin firikwensin da kuma kwararar ruwa biyu.<ref name=":0"/>
== Ajiyewa ==
{| class="wikitable"
|+Yanayin kiyayewa na Tsarin Al'ada vs Indira Paryavaran Bhawan <ref name=":0"/>
!Amfani na shekara-shekara
!Tsarin al'ada
!Indira Paryavaran Bhawan
!Ceton
|-
|Wutar Lantarki
|22,00,000 kWh
|14,00,000 kWh
|40%
|-
|Ruwa
|20,000 kL
|9,000 kL
|55%
|}
== Kyaututtuka ==
Ginin ya sami kyaututtuka masu zuwa.<ref name="PIB">{{Cite web |date=25 February 2014 |title=Prime Minister Inaugurates "Paryavaran Bhawan" Bhawan is India's First on Site Net Zero Building |url=http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=104214 |access-date=23 May 2014 |publisher=Press Information Bureau, Government of India}}</ref>
{| class="wikitable"
!Wata, Shekara
!Kyautar
|-
|Fabrairu 2013
|Shirin ya sami lambar yabo daga Adarsh / GRIHA na MNRE don nunawa mai kyau na Haɗin Fasahar Makamashi Mai Sabuntawa
|-
|Janairu 2014
|GRIHA ta ba da takardar shaidar Green Building ta 5-Star a karkashin MNRE
|}
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
su315qrr6d2e2xdlgu8f7i2yad42dkf
971796
971795
2026-10-26T08:03:21Z
Khalifah123
28682
971796
wikitext
text/x-wiki
'''Indira Paryavaran Bhawan''' ita ce gini na farko na [[Indiya]] wanda ke cikin New Delhi, [[Indiya]]. Ginin yana da [[Ma'aikatar Muhalli, dazuzzuka da Canjin Yanayi|Ma'aikatar Muhalli, dazuzzuka da Canjin Yanayi (MoEFCC)]] wanda ke da ministoci uku da ofisoshin su tare da kimanin jami'ai 600. Ginin, wanda Ma'aikatar Ayyukan Jama'a ta Tsakiya (CPWD) ta tsara kuma ta gina shi, an kammala shi a cikin 2013 a farashin INR 209 Crore.<ref name=":0">{{Cite web |date=11 September 2020 |title=Indira Paryavaran Bhawan Brochure |url=http://moef.gov.in/wp-content/uploads/2018/08/Environment-Broucher1.pdf |website=[[Ministry of Environment, Forest and Climate Change]]}}</ref>
An kaddamar da ginin, a ranar 28 ga Fabrairu 2014, Firayim Minista na lokacin Dr. Manmohan Singh ne ya gudanar da shi.<ref name=":0"/> Ginin an kiyasta shi a matsayin taurari biyar na [[Cibiyar Makamashi da Albarkatu|GRIHA]] (Green Rating for Integrated Habitat Assessment) ta MNRE da LEED India Platinum ta Indian Green Building Council (IGBC). Ginin yana da nasa tashar wutar lantarki ta hasken rana, wurin kula da datti, cikakken tsarin ajiye motoci na atomatik mai matakai da yawa & wurin ajiye motoci mai rikitarwa, da tsarin musayar zafi ta geothermal.
== Bayani ==
Indira Paryavaran Bhawan ya ƙunshi tubalan biyu a cikin mahallin da aka haɗa ta hanyar gangara. Kowane toshe tsari ne na G + 7 tare da ginshiki 3. Jimlar filin bene na harabar yana da murabba'in mita 32,000. Kowace bene ta ƙunshi wuraren ofis, ɗakunan taro, ɗakunan taron da dai sauransu. Ginin ya ƙunshi masu ɗagawa 7 da kuma tsakiya na tsakiya da ke tsakanin tubalan biyu.<ref name=":0"/>
Indira Paryavaran Bhawan yana cikin yanki mai hadewar yanayi, gaurayawan yanayin zafi, bushewa, danshi, da yanayin sanyi, kuma ƙirar ta ƙunshi dabaru masu aiki da yawa, masu ɗorewa, da sabuntawa don cimma burin [[Fitar da sifili|sifili]] . An raba ginin zuwa sassa 5: Vayu (Wind), Agni ([[Wuta]]), Jal ([[Ruwa]]), Prithvi ([[Duniya]]), da Aakash (Space) wanda ke nuna abubuwa guda 5 waɗanda dukkan al'amura suka qunshi, kamar yadda Indira Paryavaran Bhawan misali ne wanda ya shafi wayewar al'umma game da wayar da kan muhalli don ɗaukar ra'ayoyin ginin kore a [[Indiya]]. <ref>{{Cite web |date=September 2014 |title=Indira Paryavaran Bhawan |url=http://spaenvis.nic.in/index2.aspx?slid=1377&sublinkid=850&langid=1&mid=6 |website=[[ENVIS Center on Human Settlement's]] |access-date=2025-08-04 |archive-date=2024-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203044226/https://spaenvis.nic.in/index2.aspx?slid=1377&sublinkid=850&langid=1&mid=6 |url-status=dead }}</ref>
Ma'aikatar muhalli ta Tarayyar tana fuskantar ƙalubalen lambu iri-iri - zubar da tsuntsaye, ƙazantar da farfajiyar Indira Paryavaran Bhawan, wanda ke da shi, kuma yana daga cikin manyan gine-ginen kore na [[Indiya]]. Mutane ko kungiyoyi waɗanda za su ba da mafita mafi kyau za a ba su adadin ₹ 1 lakh.
== Tsarin ==
=== Shirye-shiryen Zane marasa amfani ===
==== Jagora ====
An saita yanayin fuskantar ginin zuwa arewa ta kudu, don ɗaukar hasken rana da motsin iska a cikin ginin, babban atrium da corridor yana ba da iskar iska a cikin ginin. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ]</sup>
==== Yanayi da Noma[[Noman Kayan Lambu (Horticulture)|Aikin lambu]] ====
Fiye da kashi 50% na yankin da ke waje da ginin an rufe shi da shuke-shuke, don kiyaye itatuwa da yawa da ke akwai yadda zai yiwu, daga cikin itatuwa 79, an yanke itatuwa 19 kawai kuma an dasa itatuwa 11. Hanyoyi da hanyoyin zagayawa a cikin ginin an yi su ne da tubalan ciyawa don shigar da ruwa na ƙasa da sake caji na ruwa. Ginin bene na 7 ya ƙunshi lambun terrace.<ref name=":0"/>
==== Hasken rana da iska[[Samun iska (ginin gine-gine)|Rashin iska]] ====
An tsara ginin don tabbatar da hasken rana a cikin fiye da 75% na sararin bene kuma don rage dogara ga na'urorin hasken wuta. Matsakaicin atrium dake tsakanin tubalan biyu yana ba da damar motsin iska na halitta saboda tasirin tari. Samar da tagogi yana ƙara haɓaka tsarin haɓakar iska.
==== Ginin Envelope da Fenestration ====
Ginin ambulan ginin ya ƙunshi ginin nauyi mai nauyi. Bangon waje ya ƙunshi 30 cm mai kauri na Autoclave Aerated Concrete (AAC), 7 Insulation na ulu mai kauri cm, 12 cm mai kauri na iska mai kauri da 12 cm lokacin farin ciki 'Fal-G' [gajewar mallakar mallakar gardama (Fa), lemun tsami (L) da gypsum (G)] toshe bulo, kuma yana da darajar U- .221 W/m <sup>2</sup> K. Rufin waje na ginin ya ƙunshi 2 Tile mai kauri cm 6 turmi siminti cm kauri, 4 PUF mai kauri cm 6 santimita bulo mai [[Brick bat coba|kauri bat coba]], 6 turmi mai kauri cm,10 cm m kankare. Ana shigar da fale-falen fale-falen fale-falen fale-falen a kan rufin ginin don jiyya mai sanyi - ƙarancin zafi, ƙarfin ƙarfi da sawa mai wuya. Windows da aka shigar a cikin ginin tare da firam ɗin uPVC (Unplasticized Polyvinyl Chloride) an rufe shi da kyalkyali biyu tare da cika gas tare da U-Value na 0.26 W/m <sup>2</sup> K da SHGC na 0.32 da firam na aluminium. <ref>{{Cite web |title=Buildings Guide: Services - Buildings Example: Indira Paryavaran Bhawan ∙ bigEE - Your guide to energy efficiency in buildings. |url=https://bigee.net/en/buildings/guide/services/examples/building/35/#construction |access-date=2020-12-17 |website=bigee.net}}</ref>
==== Kayan aiki da fasahar gini ====
Ana amfani da tubalin ash da ke kewaye da zafi na Autoclave Aerated Concrete tare da tururi mai tushe da gyare-gyare don ganuwar. Ana amfani da kayan makamashi da duwatsu da ke cikin gida don shimfiɗa. Ana amfani da sinadarin bamboo jute wanda ake sabuntawa da sauri don bangarorin ƙofa da shutters. Ana amfani da ƙananan fentin [[Magungunan kwayoyin halitta masu tashi|VOC]] don inganta ingancin iska na cikin gida.<ref name=":0"/>
=== Shirye-shiryen Zane ===
==== Tsarin Haske ====
Ana ba da fitilu masu inganci a cikin tsarin hasken ciki da na waje na ginin. Don kara yawan makamashi a cikin hasken wuta, ana sarrafa hasken wucin gadi a cikin ginin ta amfani da firikwensin matakin lux. Ana kiyaye ƙarfin wutar lantarki kusa da 5 W / m<sup>2</sup> wanda ya fi dacewa da 50% fiye da buƙatun Dokar Kula da Makamashi ta (Lighting Power Density = 11 W / m2). <ref>{{Cite web |title=Indira Paryavaran Bhawan Case Study |url=https://nzeb.in/case-studies/nzebs-in-india/nzebs-in-india-case-studies-list/ipb-case-study/ |access-date=2020-12-17 |website=NZEB |language=en-US}}</ref> Ana samar da nauyin hasken wuta ta hanyar ginin da aka haɗa photovoltaic (BIPV).<ref name=":0"/>
[[Fayil:Manmohan_Singh_at_the_dedication_ceremony_of_the_Indira_Paryavaran_Bhawan_to_the_Nation,_in_New_Delhi._The_Union_Minister_for_Petroleum_&_Natural_Gas_and_Environment_and_Forests.jpg|thumb|329x329px|Manmohan Singh a bikin kaddamar da Indira Paryavaran Bhawan a New Delhi.]]
==== Ingantaccen tsarin [[Rashin zafi, iska, da sanyaya iska|HVAC]] ====
Ginin yana da iska mai sanyaya. Ana amfani da fasahar tsarin sanyaya don saduwa da nauyin iska na 160 TR na ginin. Tsarin sanyaya iska yana faruwa ne ta hanyar kwararar ruwa maimakon samar da iska ta hanyar bututu. Ana amfani da katako mai sanyi daga bene na biyu zuwa na shida kuma wannan tsarin ya rage amfani da makamashi har zuwa 50% idan aka kwatanta da tsarin al'ada. Ana amfani da haɗin gine-gine don sarrafa kayan aikin HVAC da kuma saka idanu kan tsarin da suka shafi. Don ingancin makamashi, ana kiyaye zafin jiki a 26 ±1 ° C.<ref name=":2">{{Cite web |title=Indira Paryavaran Bhawan - First On-site Zero Net Energy Building of India |url=https://www.nbmcw.com/tech-articles/case-studies/38475-indira-paryavaran-bhawan-first-on-site-zero-net-energy-building-of-india.html |access-date=2020-12-17 |website=www.nbmcw.com |language=en-gb}}</ref>
=== Tsarin musayar zafi na geothermal ===
Don rage nauyin a kan tsarin HVAC, an aiwatar da tsarin madaidaiciya na tsarin musayar zafi na geothermal. Wannan shi ne karo na farko da aka karbe shi a babban sikelin a cikin ginin gwamnati a Indiya. Tsarin yana amfani da bambancin tsakanin zafin jiki da zafin jiki a ƙasa.<ref name=":22">{{Cite web |title=Indira Paryavaran Bhawan - First On-site Zero Net Energy Building of India |url=https://www.nbmcw.com/tech-articles/case-studies/38475-indira-paryavaran-bhawan-first-on-site-zero-net-energy-building-of-india.html |access-date=2020-12-17 |website=www.nbmcw.com |language=en-gb}}</ref>
Tsarin madaidaicin rufaffiyar madauki ya ƙunshi gundumomi a tsaye 180 a duk faɗin wuraren zuwa zurfin mita 80. Ana kiyaye mafi ƙarancin tazara na mita 3 tsakanin kowane ɓangarorin biyu. Kowane bututu yana da diamita na waje na 32mm HDPE bututu U-madauki kuma an haɗa shi a cikin ɗakin shukar kwandishan na tsakiya zuwa tsarin bututun ruwa. U-Madauki guda ɗaya tare da ƙarfin ƙin ƙin zafi na 0.9TR yana haifar da ƙarfin kin zafin zafi na 160TR daga ɓangarorin tsaye 180, yana haifar da raguwar nauyin hasumiya mai sanyaya da raguwar amfani da ruwa na gaba.
=== Tsarin Makamashi mai sabuntawa ===
An shigar da Gidan Wutar Lantarki na Haɗe-haɗe na hoto (BIPV) akan duk rufin rufin ginin da yankin kotu. Wannan tsarin makamashi mai tsafta da kore mai sabuntawa ya taimaka wajen biyan buƙatun makamashi na ginin don cimma manufar makamashin sifiri. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[]</sup>
{| class="wikitable"
|+Indira Paryavaran Bhawan Bayanan Hasken rana na Hasken rana <ref name=":0"/>
|'''Ma'auni'''
|'''Adadin'''
|-
|Ikon Zamani na Wutar Lantarki
|930 kW Mafi girma
|-
|Bukatar Makamashi ta Shekara
|Rukunin 14,00,000 (kWh)
|-
|Shekarar samar da makamashi
|Rukunin 14,00,000 (kWh)
|-
|Amfani da Makamashi na Net
|Zero
|-
|Cikakken yanki
|6000 m<sup>2</sup>
|-
|Jimlar yanki na bangarorin hasken rana
|4600 m<sup>2</sup>
|-
|Nau'in panel na Photovoltaic
|Mono Crystalline
20% yadda ya kamata
|-
|Adadin bangarori
|2844
|-
|Yanayin Zamani na Wutar
|Grid Interactive
|}
=== Kamfanin ajiye motoci na robot ===
Ana amfani da Tsarin ajiye motoci na atomatik a duk matakan 3 na ginshiki. An tsara ginshiki na farko don ɗakin kwana da tsarin ajiye motoci don shigarwa da fita. Gidan bene na biyu da na uku suna amfani da tsarin ajiye motoci na robotic. Ikon bene na farko shine 49, bene na biyu shine 126, kuma bene na uku shine 170.<ref name=":2"/>
=== Gudanar da Ruwa ===
Ana amfani da shimfidar wuri da zane-zane na shuka nau'ikan asali tare da ingantaccen tsarin ban ruwa wanda ke haifar da raguwar kashi 50% a cikin buƙatun ruwa. Sauran buƙatar ruwa ana biyan su ta hanyar sake amfani da ruwa mai guba, da kuma aiwatar da tsarin girbi na ruwan sama. Bugu da ƙari, ana shigar da ƙananan fitarwa da ingantattun kayan aikin ruwa ciki har da na'urorin firikwensin da kuma kwararar ruwa biyu.<ref name=":0"/>
== Ajiyewa ==
{| class="wikitable"
|+Yanayin kiyayewa na Tsarin Al'ada vs Indira Paryavaran Bhawan <ref name=":0"/>
!Amfani na shekara-shekara
!Tsarin al'ada
!Indira Paryavaran Bhawan
!Ceton
|-
|Wutar Lantarki
|22,00,000 kWh
|14,00,000 kWh
|40%
|-
|Ruwa
|20,000 kL
|9,000 kL
|55%
|}
== Kyaututtuka ==
Ginin ya sami kyaututtuka masu zuwa.<ref name="PIB">{{Cite web |date=25 February 2014 |title=Prime Minister Inaugurates "Paryavaran Bhawan" Bhawan is India's First on Site Net Zero Building |url=http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=104214 |access-date=23 May 2014 |publisher=Press Information Bureau, Government of India}}</ref>
{| class="wikitable"
!Wata, Shekara
!Kyautar
|-
|Fabrairu 2013
|Shirin ya sami lambar yabo daga Adarsh / GRIHA na MNRE don nunawa mai kyau na Haɗin Fasahar Makamashi Mai Sabuntawa
|-
|Janairu 2014
|GRIHA ta ba da takardar shaidar Green Building ta 5-Star a karkashin MNRE
|}
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
equenkdicucqb97trb460do5dnkcr0z
El Niño-Kudancin Oscillation
0
111451
971374
692520
2026-10-25T13:42:02Z
Ibn baaz
28481
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1381832586|El Niño–Southern Oscillation]]"
971374
wikitext
text/x-wiki
El Niño-Southern Oscillation ('''ENSO''') wani yanayi ne na duniya wanda ke tasowa sabida bambancin iska da Yanayin zafi na teku a kan ɓangaren [[Tekun Pacific]] dake tsakiyar duniya. Wadannan bambance-bambance suna da tsari mara tsayayye, amma suna da wasu bayyanar sake zagayowar. Faruwar ENSO yana da wuyar hasashe. Yana shafar yanayin yawancin [[Wurare masu zafi (Tropics)|wurare masu zafi]] da subtropics(wurare dake kusa da masu zafi), kuma yana da alaƙa ([[Haɗin kai daga nesa|Haɗin kai]]) zuwa yankuna masu girma na duniya. Lokacin dumama na yanayin zafi na teku an san shi da "'''El Niño'''" kuma lokacin sanyaya shine "La Niña". '''Kudancin Oscillation''' shine yanayin da ke tattare da shi, wanda aka haɗa shi da canjin zafin teku.
44dryyoj61tamd97hu28ubi4bn16log
971388
971374
2026-10-25T13:49:59Z
Ibn baaz
28481
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1381832586|El Niño–Southern Oscillation]]"
971388
wikitext
text/x-wiki
El Niño-Southern Oscillation ('''ENSO''') wani yanayi ne na duniya wanda ke tasowa sabida bambancin iska da Yanayin zafi na teku a kan ɓangaren [[Tekun Pacific]] dake tsakiyar duniya. Wadannan bambance-bambance suna da tsari mara tsayayye, amma suna da wasu bayyanar sake zagayowar. Faruwar ENSO yana da wuyar hasashe. Yana shafar yanayin yawancin [[Wurare masu zafi (Tropics)|wurare masu zafi]] da subtropics(wurare dake kusa da masu zafi), kuma yana da alaƙa ([[Haɗin kai daga nesa|Haɗin kai]]) da yankuna masu faɗin kasa na duniya. Lokacin dumama na yanayin zafi na teku an san shi da "'''El Niño'''" kuma lokacin sanyaya shine "La Niña". '''Southern''' '''Oscillation''' shine ƙwan-gaba ƙwan-bayan yanayin da ke tattare da shi, wanda yake haɗe da canjin zafin teku.
3wi5i03pj9qqdpx1xz8lunfwepb70ct
971391
971388
2026-10-25T13:52:31Z
Ibn baaz
28481
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1381832586|El Niño–Southern Oscillation]]"
971391
wikitext
text/x-wiki
El Niño-Southern Oscillation ('''ENSO''') wani yanayi ne na duniya wanda ke tasowa sabida bambancin iska da Yanayin zafi na teku a kan ɓangaren [[Tekun Pacific]] dake tsakiyar duniya. Wadannan bambance-bambance suna da tsari mara tsayayye, amma suna da wasu bayyanar sake zagayowar. Faruwar ENSO yana da wuyar hasashe. Yana shafar yanayin yawancin [[Wurare masu zafi (Tropics)|wurare masu zafi]] da subtropics(wurare dake kusa da masu zafi), kuma yana da alaƙa ([[Haɗin kai daga nesa|Haɗin kai]]) da yankuna masu faɗin kasa na duniya. Lokacin dumama na yanayin zafi na teku an san shi da "'''El Niño'''" kuma lokacin sanyaya shine "La Niña". '''Southern''' '''Oscillation''' shine ƙwan-gaba ƙwan-bayan yanayin da ke tattare da shi, wanda yake haɗe da canjin zafin teku.
El Niño yana da alaƙa da matsin iska mafi girma fiye da na yau da kullun a kan [[Indonesiya]] da [[Ostiraliya (nahiya)|Ostiraliya]], da kuma fadin [[Tekun Indiya]] zuwa [[Tekun Atalanta|Tekun Atlantika]]. La Niña tana da kusan tsari na baya: matsin lamba a tsakiya da gabashin Pacific da ƙananan matsin lamba ta hanyar yawancin sauran wurare masu zafi da subtropics.<ref name="CPC ENSO">{{Cite web |last=Climate Prediction Center |author-link=Climate Prediction Center |date=2005-12-19 |title=Frequently Asked Questions about El Niño and La Niña |url=http://www.cpc.noaa.gov/products/analysis_monitoring/ensostuff/ensofaq.shtml#DIFFER |archive-url=https://web.archive.org/web/20090827143632/http://www.cpc.noaa.gov/products/analysis_monitoring/ensostuff/ensofaq.shtml#DIFFER |archive-date=2009-08-27 |access-date=2009-07-17 |publisher=[[National Centers for Environmental Prediction]]}}</ref> Abubuwan da suka faru guda biyu yawanci suna da kusan shekara guda kowannensu kuma yawanci suna faruwa a kowace shekara biyu zuwa bakwai tare da bambancin ƙarfi, tare da lokutan tsaka-tsaki na ƙananan ƙarfi.<ref>{{Cite web |title=El Niño, La Niña and the Southern Oscillation |url=http://www.metoffice.gov.uk/research/climate/seasonal-to-decadal/gpc-outlooks/el-nino-la-nina/enso-description |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231027063920/https://www.metoffice.gov.uk/research/climate/seasonal-to-decadal/gpc-outlooks/el-nino-la-nina/enso-description |archive-date=2023-10-27 |access-date=2015-08-18 |publisher=MetOffice}}</ref> Abubuwan da suka faru na El Niño na iya zama mafi tsanani, amma abubuwan da suka faru a La Niña na iya maimaitawa kuma sun daɗe.
Wani mahimmin tsari na ENSO shine ra'ayi na Bjerknes (mai suna bayan Jacob Bjerkne a cikin 1969) wanda sauye-sauyen yanayi ke canza yanayin zafi na teku wanda, bi da bi, ke canza iskar yanayi a cikin kyakkyawan ra'ayi. Rashin ƙarfi na iska na gabas yana haifar da hauhawar ruwan zafi zuwa gabas da rage yawan ruwan teku a kan ma'auni. Hakanan, wannan yana haifar da yanayin zafi na teku (wanda ake kira El Niño), yaduwar Walker mai rauni (gabas - yamma da ke juyawa a cikin yanayi) har ma da iskar kasuwanci mai rauni. A ƙarshe, ruwan dumi a yammacin Pacific ya ƙare sosai don yanayin ya koma yadda ya kamata. Takamaiman hanyoyin da ke haifar da oscillation ba su da tabbas kuma ana nazarin su.
e48rausmfn6efsoj8dd4sifqv9xoo4d
971393
971391
2026-10-25T13:55:43Z
Ibn baaz
28481
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1381832586|El Niño–Southern Oscillation]]"
971393
wikitext
text/x-wiki
El Niño-Southern Oscillation ('''ENSO''') wani yanayi ne na duniya wanda ke tasowa sabida bambancin iska da Yanayin zafi na teku a kan ɓangaren [[Tekun Pacific]] dake tsakiyar duniya. Wadannan bambance-bambance suna da tsari mara tsayayye, amma suna da wasu bayyanar sake zagayowar. Faruwar ENSO yana da wuyar hasashe. Yana shafar yanayin yawancin [[Wurare masu zafi (Tropics)|wurare masu zafi]] da subtropics(wurare dake kusa da masu zafi), kuma yana da alaƙa ([[Haɗin kai daga nesa|Haɗin kai]]) da yankuna masu faɗin kasa na duniya. Lokacin dumama na yanayin zafi na teku an san shi da "'''El Niño'''" kuma lokacin sanyaya shine "La Niña". '''Southern''' '''Oscillation''' shine ƙwan-gaba ƙwan-bayan yanayin da ke tattare da shi, wanda yake haɗe da canjin zafin teku.
El Niño yana da alaƙa da matsin iska mafi girma fiye da na yau da kullun a kan kasashen [[Indonesiya]] da [[Ostiraliya (nahiya)|Ostiraliya]], da kuma fadin [[Tekun Indiya]] zuwa [[Tekun Atalanta|Tekun Atlantika]]. La Niña tana da kusan tsari na akasi: matsin lamba a tsakiya da gabashin [[tekun Pacific]] da ƙaramin matsin lamba ta hanyar yawancin sauran wurare masu zafi da wurare kusa da masu zafi.<ref name="CPC ENSO">{{Cite web |last=Climate Prediction Center |author-link=Climate Prediction Center |date=2005-12-19 |title=Frequently Asked Questions about El Niño and La Niña |url=http://www.cpc.noaa.gov/products/analysis_monitoring/ensostuff/ensofaq.shtml#DIFFER |archive-url=https://web.archive.org/web/20090827143632/http://www.cpc.noaa.gov/products/analysis_monitoring/ensostuff/ensofaq.shtml#DIFFER |archive-date=2009-08-27 |access-date=2009-07-17 |publisher=[[National Centers for Environmental Prediction]]}}</ref> Abubuwan da suka faru guda biyu yawanci suna da kusan shekara guda kowannensu kuma yawanci suna faruwa a kowace shekara biyu zuwa bakwai tare da bambancin ƙarfi, tare da lokutan tsaka-tsaki na ƙananan ƙarfi.<ref>{{Cite web |title=El Niño, La Niña and the Southern Oscillation |url=http://www.metoffice.gov.uk/research/climate/seasonal-to-decadal/gpc-outlooks/el-nino-la-nina/enso-description |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231027063920/https://www.metoffice.gov.uk/research/climate/seasonal-to-decadal/gpc-outlooks/el-nino-la-nina/enso-description |archive-date=2023-10-27 |access-date=2015-08-18 |publisher=MetOffice}}</ref> Abubuwan da suka faru na El Niño na iya zama mafi tsanani, amma abubuwan da suka faru a La Niña na iya maimaitawa kuma sun daɗe.
Wani mahimmin tsari na ENSO shine ra'ayi na Bjerknes (mai suna bayan Jacob Bjerkne a cikin 1969) wanda sauye-sauyen yanayi ke canza yanayin zafi na teku wanda, bi da bi, ke canza iskar yanayi a cikin kyakkyawan ra'ayi. Rashin ƙarfi na iska na gabas yana haifar da hauhawar ruwan zafi zuwa gabas da rage yawan ruwan teku a kan ma'auni. Hakanan, wannan yana haifar da yanayin zafi na teku (wanda ake kira El Niño), yaduwar Walker mai rauni (gabas - yamma da ke juyawa a cikin yanayi) har ma da iskar kasuwanci mai rauni. A ƙarshe, ruwan dumi a yammacin Pacific ya ƙare sosai don yanayin ya koma yadda ya kamata. Takamaiman hanyoyin da ke haifar da oscillation ba su da tabbas kuma ana nazarin su.
i72wx6yy9es0f85wctuzh4ksmcf81k2
John Brumby
0
112642
971359
695786
2026-10-25T12:30:25Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971359
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''John Mansfield Brumby''' AO (an haife shi 21 Afrilu 1953) shine Shugaban Jami'ar La Trobe na yanzu kuma tsohon ɗan siyasan Labour Party na Victoria wanda ya kasance Firimiyan Victoria daga 2007 zuwa 2010. Ya zama shugaban Jam'iyyar Labour ta Victoria kuma Firayim Minista bayan murabus na Steve Bracks . Ya kuma zama Ministan Harkokin Tsohon Sojoji da Ministan Al’adu da yawa . Ya yi takarar zabensa na farko a matsayin firayim minista a zaben jihar Victoria na Nuwamba 2010 . Jam'iyyar Liberal/National Coalition karkashin jagorancin Ted Baillieu ta ci gwamnatinsa. Brumby ya yi murabus a matsayin shugaban jam'iyyar Labour bayan zaben, a ranar 30 ga Nuwamba, wanda Daniel Andrews ya maye gurbinsa. A cikin makonni na wannan canjin shugabanci, Brumby ya bar majalisar, tare da zaben fidda gwani na Broadmeadows da aka yi a ranar 19 ga Fabrairu 2011.
A halin yanzu Brumby shine shugaban kasa na Majalisar Kasuwancin China ta Australia .
== Rayuwar farko ==
An haifi Brumby a [[Melbourne]] a ranar 21 ga Afrilu 1953. Yana ɗaya daga cikin yara huɗu da Alison Aird da Malcolm Brumby suka haifa. Mahaifinsa tsohon sojan ruwa ne [[Yaƙin Duniya na II|na yakin duniya na biyu]] kuma akawu mai haya wanda ya zama manajan daraktan dillalin takalma Ezywalkin. A cikin 1970s iyayensa sun ƙaura zuwa wani wurin kiwo kusa da Coleraine, Victoria, inda mahaifinsa ya yi aiki a matsayin shugaban Majalisar Wannon Shire a cikin 1990s.
Brumby ya girma a unguwar [[Ivanhoe, Victoria|Ivanhoe]] . Ya yi karatu a [[Ivanhoe Grammar School|Makarantar Grammar Ivanhoe]] sannan daga baya, [[Melbourne Grammar School|Makarantar Grammar Melbourne]] . Ya kammala karatunsa na kasuwanci ( [[Bachelor of Commerce|BCom]] ) a [[University of Melbourne|Jami'ar Melbourne]], a 1974; kuma ya kammala [[Diploma of Education|Diploma na Ilimi]] (DipEd) a [[Victoria College, Melbourne|Kwalejin Jihar Victoria a Rusden]], a cikin 1975.
Brumby malami ne a makarantar sakandare ta Eaglehawk, a Bendigo, daga 1976 zuwa 1979. Daga 1979 zuwa 1983 ma'aikaci ne na kungiyar malamai ta Victoria. Ya kuma yi aiki a jam'iyyar Labour .
== Sana'ar siyasa ==
=== Dan majalisar tarayya ===
A cikin 1983 an zabe Brumby a Majalisar Wakilai ta Australiya don kujerar Bendigo, wanda ya rike har sai da ya sha kaye a 1990. Memba na Jam'iyyar Labour, ya kasance mai goyon bayan Firayim Minista Bob Hawke kuma mai adawa da bangaren Socialist Left, wanda tarihi yana da karfi a reshen Victoria na Jam'iyyar Labour.
Daga nan sai Brumby ya yi aiki a matsayin mai ba da shawara kafin a nada shi shugaban ma’aikata ga Ministan Albarkatu da yawon bude ido na tarayya, Alan Griffiths tare da alhakin bunkasa manufofi a fannoni kamar makamashi, man fetur, ma'adanai da yawon shakatawa. Ya rike wannan mukamin har zuwa watan Fabrairun 1993, lokacin da aka zabe shi a Majalisar Dokoki ta Victoria a zaben cike gurbi na kujerar Lardin Doutta Galla a yammacin Melbourne.
=== Jagoran 'yan adawar jihar ===
Gwamnatin Labour ta Victoria Joan Kirner ta sha kaye a zaben jihar Oktoba na 1992 ta jam'iyyar Liberal Party karkashin jagorancin Jeff Kennett . Kirner ta yi murabus a matsayin shugabar bayan wani ɗan gajeren lokaci kuma mataimakinta Jim Kennan ya gaje shi. Lokacin da Kennan ya yi murabus daga majalisar a watan Yunin 1993, an zabi Brumby wanda zai gaje shi. Ya yi murabus daga Majalisar Dokoki kuma an zabe shi a Majalisar Dokoki ta Victoria a zaben cike gurbi na kujerar Kennan na Broadmeadows a arewacin Melbourne.
A cikin 1996, Brumby ya yi adawa da shirin gwamnatin jihar Kennett na ƙaura na Gidan Tarihi na Jiha zuwa Gidan Lambuna na Carlton da ke kusa da Ginin Nunin Sarauta . A wannan lokacin, Brumby ya fara ba da shawarar cewa Gine-ginen Nunin Sarauta da Lambuna na Carlton za a zaɓa don jerin [[Muhimman Guraren Tarihi na Duniya|abubuwan tarihi na duniya]] . Gwamnatin jihar Kennett Liberal ta yi adawa da zaben nadin kayan tarihi na duniya a lokacin. Sai bayan zaben jihar na shekarar 1999 ne gwamnatin Bracks Labour ta gabatar da sunayen wadanda aka zaba tare da samun jerin sunayen wuraren tarihi na duniya.
Daga 1993 zuwa 1996 Brumby yayi aiki don maido da arzikin ma'aikata a Victoria. Rashin nasarar da gwamnatin kwadago ta tarayya ta yi a watan Maris na 1996 ya sa Kennett ya kira zaben jaha da wuri makonni uku bayan haka. Jam’iyyar Labour ta samu kujeru biyu ne kawai, inda ta bar kujeru 20 a bayan jam’iyyar Coalition. An yi iƙirarin cewa wannan shan kashi ya yi wa Brumby baya a matsayin shugaba. An maye gurbin Brumby daga baya a matsayin shugaban jam'iyyar Labour a cikin Maris 1999, ya yarda ya yi murabus don goyon bayan Shadow Treasurer Steve Bracks .
=== Gwamnatin Brack ===
[[Fayil:JohnBrumby2-2007.jpg|left|thumb|Brumby a matsayin Ministan Ƙirƙira yana ba da jawabi a cikin Afrilu 2007]]
Steve Bracks ya ci zabe da kyar a zaben jihar da Kennett ya kira a watan Satumba na 1999 ya nada Brumby a matsayin Ministan Kudi, Mataimakin Ma'ajin kudi da Ministan Cigaban Jiha da Yanki . Brumby ya kafa wani ɓangare na ƙungiyar jagoranci na manyan ministoci a cikin sabuwar gwamnati tare da Bracks, Mataimakin Firayim Minista John Thwaites da Attorney-Janar Rob Hulls . Bracks da farko yayi aiki a matsayin ma'ajin kuɗi kuma Firayim Minista, wanda Brumby ya taimaka wa wanda ke da alhakin kuɗaɗen Victoria da mafi yawan nauyin aikin Fayil ɗin Baitulmali. A ranar 22 ga Mayu 2000, an nada Brumby ma'ajin jiha .
A matsayinsa na ma'ajin, Brumby ya jagoranci ci gaban tattalin arziki mai dorewa a Victoria, kuma an ba da tsarin tafiyar da tattalin arzikinsa wasu daga cikin lamuni, tare da farin jini na Bracks, don sake zaɓen jam'iyyar Labour a 2002 da 2006. Brumby ya tabbatar da cewa Gwamnatin Labour ta kiyaye rarar kasafin kuɗi.
A lokacin 2004 Brumby ya sha suka daga 'yan adawar Liberal na jihar saboda karuwar yawan harajin filaye a Victoria, wanda mutane da yawa suka soki saboda yiwuwar yin barazana ga yuwuwar kananan 'yan kasuwa da yawa. An rage yawan harajin ƙasa a cikin kasafin kuɗin jihar na 2005. Da yake fuskantar zaɓi na samun kuɗin samar da ababen more rayuwa a kan ci gaban makarantun Victoria, asibitoci da sufurin jama'a, Brumby ya yanke shawarar sanya haraji kan sabon Scoresby Freeway (wanda aka fi sani da EastLink ) a gabashin Melbourne. Matakin, wanda ya karya alkawarin da aka yi gabanin zaben shekarar 2002, ya janyo martani mai zafi daga ‘yan adawa masu sassaucin ra’ayi da kungiyoyin al’ummar yankin tare da sanya gwamnatin tarayya (Liberal) ta hana kasonta na kudaden gudanar da aikin.
== Premier na Victoria ==
[[Fayil:Secretary_Clinton_Speaks_With_Australian_Premier_of_Victoria_Brumby_(5182978988).jpg|left|thumb|200x200px|Brumby tare da sakatariyar harkokin wajen Amurka [[Hillary Clinton]]]]
A kan 27 Yuli 2007 Firayim Ministan Victorian, Steve Bracks, ya sanar da ritayarsa daga siyasa, yana ambaton dalilan iyali na yanke shawara. Shi ma mataimakin firaministan kasar John Thwaites ya sanar da murabus din nasa a wannan rana. Na 30 An zabi Yuli Brumby ba tare da hamayya ba a matsayin shugaba, kuma an rantsar da shi a matsayin firayim minista a wannan rana tare da Atoni-Janar Rob Hulls a matsayin mataimakinsa.
Brumby har ma ya sami amincewar Jeff Kennett, mutumin da ya yi ƙoƙarin hambarar da shi a matsayin Firayim Minista a zaben 1996. <ref>{{Cite web |date=28 July 2007 |title=Brumby tipped to lead – Bendigo boy may be premier |url=https://www.bendigoadvertiser.com.au/story/681527/brumby-tipped-to-lead-bendigo-boy-may-be-premier/}}</ref>
Kalubale na farko ya faru a cikin Nuwamba 2007 lokacin da dan majalisar Labour Tammy Lobato ya soki Brumby a bainar jama'a game da shawarar da majalisar zartarwa ta yanke na ba da damar shuka canola na asali a Victoria . An kuma ce wasu 'yan majalisar Labour na jihar sun nuna bacin ransu game da yadda Brumby ke bibiyar lamarin, musamman yadda ya yi zargin ya bi hanyar dogo.
Martanin da Brumby ya bayar game da shirin da Firaiministan jam'iyyar Liberal Party na lokacin John Howard ya gabatar na cewa gwamnatin tarayya ta karbe iko da mashigin Murray-Darling Basin daga jahohi shi ma wani batu ne na farko. Karkashin Firayim Ministan da ya gabata, Steve Bracks, Victoria ita ce kadai jihar da ta ki amincewa da shirin Howard. Bayan zaben ranar 24 Nuwamba 2007 na sabuwar Australian Labor Party iko da gwamnatin tarayya Brumby amince da Victoria zuwa wani gyara shirin a kan 26 Maris 2008.
A cikin Afrilu 2008 ya sami yabo da yawa game da yunkurin da ya yi na karya [[Poker machine|na'urar]] caca ta Victorian da ta fara a cikin [[Duopoly|2012.]] Ƙungiya ta sami goyon baya musamman ta ƙungiyoyi irin su [[Interchurch Gambling Taskforce|Interchurch Caca Taskforce]] da [[Australian Hotels Association|Associationungiyar Otal ɗin Ostiraliya]] . Wasu damuwa, duk da haka, an taso cewa yanke shawara zai iya haifar da sakamakon da'awar diyya ta $ 1 biliyan daga kamfanonin da ke tsaye don rasa matsayinsu na duopoly sakamakon yanke shawara, [[Tatts Group Limited|Tattersalls]] da [[Tabcorp Holdings|Tabcorp]] . Sai dai gwamnatin ta musanta cewa duk wani da'awar biyan diyya za ta yi nasara. <ref name="Age_pokies2" />
A cikin Mayu 2008, biyo bayan rahoton aukuwar tashin hankali da yawa a cikin sanduna da kulake na Melbourne daban-daban a cikin kafofin watsa labarai, Brumby ya ba da sanarwar dokar hana fita da ƙarfe 2 na safe a mashaya, mashaya da kulake na birnin Melbourne . Yunkurin ya haifar da adawa mai yawa, tare da masu gudanar da wuraren da aka kaddamar da cin nasara na shari'a ga dokar, da magoya bayan sun yi zanga-zangar a wajen gidan majalisar dokokin jihar . Brumby ya sanar da watsi da shirin a cikin Nuwamba 2008, bayan karuwar tashin hankali wanda dokar ta yi niyya don hanawa. Masu sukar tsarin dokar hana fita da ake kira shirin populist da regressive, ba tare da damuwa da tasiri ga yawancin masu shiga kulob din da ba su haifar da tashin hankali ba. Daga baya, canje-canjen lasisin giya ya shafi wuraren kiɗa na raye-raye, musamman tare da The Tote Hotel (a cikin wasu) suna iƙirarin cewa an tilasta musu rufewa yayin da ma'aikacin ba zai iya samun damar tallafawa ƙarin ma'aikatan da ake buƙata a ƙarƙashin canje-canje ga doka ba. Masu sukar sun yi iƙirarin cewa ire-iren wuraren ba sau da yawa ba su da matsala ga 'yan sanda, kuma ba a tsara sauye-sauyen dokoki da aiwatar da su ba.
A shekarar 2008 gwamnatin Brumby ta zartar da wata doka da ta haramta zubar da ciki.
Ya tsaya takara a matsayin Firimiya a zaben jihar Victoria na Nuwamba 2010 kuma jam'iyyar Liberal/National Coalition karkashin jagorancin Ted Baillieu ta kayar da gwamnatinsa.
A ranar 30 ga Nuwamba, Brumby ya sanar da cewa ya tsaya a matsayin shugaban jam'iyyar Labour a Victoria, kuma jam'iyyar Labour ta majalisar za ta hadu a ranar 3 ga Disamba don zaben sabon shugaba da ma'aikatar inuwa. An rantsar da Ted Baillieu a matsayin Firayim Minista a ranar 2 ga Disamba a hukumance ya kawo karshen wa'adin Brumby, tare da Brumby ya yi murabus daga majalisar a ranar 21 ga Disamba.
== Bayan aikin siyasa ==
Bayan murabus dinsa daga majalisa, an nada Brumby a matsayin Mataimakin Mataimakin Shugaban Jami'ar Monash da Jami'ar Melbourne, <ref>{{Cite web |year=2011 |title=John Brumby appointed joint V-C's Professorial Fellow |url=http://www.monash.edu.au/news/show/john-brumby-appointed-joint-v-cs-professorial-fellow |access-date=6 June 2011 |publisher=[[Monash University]]}}</ref> shugaban Kamfanin Kasuwancin Kasuwanci na Ostiraliya Superannuation Fund, memba na GST Distribution Review panel na gwamnatin tarayya, da kuma darektan Huawei a Australia. A cikin 2017 an nada shi Jami'in Dokar Ostiraliya don sabis na musamman ga Majalisar Dokokin Victoria, don gudanar da harkokin tattalin arziki da fasahar kere-kere, don inganta ayyukan karkara da yanki, da kuma al'umma. <ref name="AO">{{Cite web |date=26 January 2017 |title=Officer (AO) in the General Division of the Order of Australia |url=http://www.gg.gov.au/sites/default/files/files/honours/ad/ad2017/slkh83xzcb/AO%20Final%20Media%20Notes.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321173045/http://www.gg.gov.au/sites/default/files/files/honours/ad/ad2017/slkh83xzcb/AO%20Final%20Media%20Notes.pdf |archive-date=21 March 2019 |access-date=27 January 2017 |website=Australia Day 2017 Honours List |publisher=[[Governor-General of Australia]]}}</ref> A halin yanzu shi ne shugaban Majalisar Kasuwancin China ta Ostireliya na kasa.
A cikin Fabrairu 2019, Brumby ya yi murabus daga hukumar Huawei kuma a cikin Maris 2019 ya ɗauki nadinsa a matsayin Shugaban Jami'ar La Trobe . <ref>{{Cite web |last=University |first=La Trobe |title=John Brumby AO – our new Chancellor |url=https://www.latrobe.edu.au/news/articles/2019/release/john-brumby-ao-our-new-chancellor |access-date=2019-05-31 |website=www.latrobe.edu.au |language=en}}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
John Brumby ya auri Rosemary McKenzie kuma yana da 'ya'ya uku. Mahaifinsa, Malcolm Brumby, ya mutu daga bugun jini a ranar 26 ga Satumba 2010. <ref>{{Cite web |date=26 Sep 2010 |title=Victorian premier John Brumby's father dies |url=http://www.news.com.au/national/victorian-premier-john-brumbys-father-dies/story-e6frfkx0-1225929671088 |access-date=26 Sep 2010 |publisher=AAP |archive-url=https://web.archive.org/web/20100927162019/http://www.news.com.au/national/victorian-premier-john-brumbys-father-dies/story-e6frfkx0-1225929671088 |archive-date=27 September 2010 |url-status=dead}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1953]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
04jn55uimape6ajeee15ppkd2tt6u90
Kashe mata da ke da alaƙa da ciki
0
113854
971498
947648
2026-10-25T18:44:18Z
Salma Raddah
45959
971498
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Ciki yana ƙara yiwuwar Kisan mata.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Quaresma Soares |first=Marcela |last2=Magalhães de Melo |first2=Cristiane |last3=Dias Bevilacqua |first3=Paula |date=February 14, 2024 |title=Femicide during pregnancy and postpartum period by an intimate partner: An integrative review |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1359178924000090 |journal=Aggression and Violent Behavior |language=en |volume=76 |pages= |doi=10.1016/j.avb.2024.101919 |url-access=subscription}}</ref> A duniya, tashin hankali na abokin tarayya (IPV) ya riga ya wuce mafi yawan kisan mata masu alaƙa da juna biyu, tare da abokan tarayya na maza su ne manyan masu aikata laifin.<ref name=":2">{{Cite journal |last=Campbell |first=Jacquelyn |last2=Matoff-Stepp |first2=Sabrina |last3=Velez |first3=Martha L. |last4=Hunter Cox |first4=Helen |last5=Laughon |first5=Kathryn |date=February 21, 2021 |title=Pregnancy-Associated Deaths from Homicide, Suicide, and Drug Overdose: Review of Research and the Intersection with Intimate Partner Violence |journal=Journal of Women's Health |language=en |volume=30 |issue=2 |pages=236–244 |doi=10.1089/jwh.2020.8875 |issn=1540-9996 |pmc=8020563 |pmid=33295844}}</ref> A kasar [[Amurka]], babban dalilin mutuwar mata masu juna biyu da bayan haihuwa shine kisan mata.<ref name=":3">{{Cite journal |last=Lawn |first=Rebecca B. |last2=Koenen |first2=Karestan C. |date=October 19, 2022 |title=Homicide is a leading cause of death for pregnant women in US |url=https://www.bmj.com/lookup/doi/10.1136/bmj.o2499 |journal=BMJ |language=en |volume=379 |pages=o2499 |doi=10.1136/bmj.o2499 |issn=1756-1833 |pmid=36261146 |url-access=subscription}}</ref> Mata suna iya kashewa a lokacin daukar ciki da kuma lokacin bayan haihuwa fiye da mutuwa daga manyan dalilai uku na haihuwa na [[Mutuwar uwa]] (rashin jinin jini, zubar da jini, sepsis) ko cututtukan zuciya.<ref name=":3" /><ref name=":10">{{Cite web |last=Addis |first=Karen |date=January 30, 2025 |title=New National Study Finds Homicide and Suicide is the #1 Cause of Maternal Death in the U.S. - Society for Maternal-Fetal Medicine |url=https://www.smfm.org/news/new-national-study-finds-homicide-and-suicide-is-the-1-cause-of-maternal-death-in-the-us |access-date=2025-03-16 |website=www.smfm.org}}</ref>
Kisan mata da ke da alaƙa da ciki wani yanki ne mai tasowa.<ref name=":2">{{Cite journal |last=Campbell |first=Jacquelyn |last2=Matoff-Stepp |first2=Sabrina |last3=Velez |first3=Martha L. |last4=Hunter Cox |first4=Helen |last5=Laughon |first5=Kathryn |date=February 21, 2021 |title=Pregnancy-Associated Deaths from Homicide, Suicide, and Drug Overdose: Review of Research and the Intersection with Intimate Partner Violence |journal=Journal of Women's Health |language=en |volume=30 |issue=2 |pages=236–244 |doi=10.1089/jwh.2020.8875 |issn=1540-9996 |pmc=8020563 |pmid=33295844}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFCampbellMatoff-SteppVelezHunter_Cox2021">Campbell, Jacquelyn; Matoff-Stepp, Sabrina; Velez, Martha L.; Hunter Cox, Helen; Laughon, Kathryn (February 21, 2021). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8020563 "Pregnancy-Associated Deaths from Homicide, Suicide, and Drug Overdose: Review of Research and the Intersection with Intimate Partner Violence"]. ''Journal of Women's Health''. '''30''' (2): <span class="nowrap">236–</span>244. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1089/jwh.2020.8875|10.1089/jwh.2020.8875]]. [[ISSN]] [https://search.worldcat.org/issn/1540-9996 1540-9996]. [[PMC (identifier)|PMC]] <span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8020563 8020563]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33295844 33295844].</cite></ref> Masu bincike da masu gwagwarmaya suna kira ga aiwatar da hanyoyin shiga tsakani a cikin kiwon lafiya da manufofi, da kuma daidaitaccen takardun da suka faru, don magance abubuwan da suka shafi zamantakewar siyasa da ke taimakawa ga batun.<ref name=":2" />
== Kididdiga ==
=== Amurka ===
Kisan mata shine babban dalilin mutuwar mata masu juna biyu da kuma bayan haihuwa.<ref name=":3">{{Cite journal |last=Lawn |first=Rebecca B. |last2=Koenen |first2=Karestan C. |date=October 19, 2022 |title=Homicide is a leading cause of death for pregnant women in US |url=https://www.bmj.com/lookup/doi/10.1136/bmj.o2499 |journal=BMJ |language=en |volume=379 |pages=o2499 |doi=10.1136/bmj.o2499 |issn=1756-1833 |pmid=36261146 |url-access=subscription}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFLawnKoenen2022">Lawn, Rebecca B.; Koenen, Karestan C. (October 19, 2022). <span class="id-lock-subscription" title="Paid subscription required">[https://www.bmj.com/lookup/doi/10.1136/bmj.o2499 "Homicide is a leading cause of death for pregnant women in US"]</span>. ''BMJ''. '''379''': o2499. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1136/bmj.o2499|10.1136/bmj.o2499]]. [[ISSN]] [https://search.worldcat.org/issn/1756-1833 1756-1833]. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36261146 36261146].</cite></ref><ref name=":10">{{Cite web |last=Addis |first=Karen |date=January 30, 2025 |title=New National Study Finds Homicide and Suicide is the #1 Cause of Maternal Death in the U.S. - Society for Maternal-Fetal Medicine |url=https://www.smfm.org/news/new-national-study-finds-homicide-and-suicide-is-the-1-cause-of-maternal-death-in-the-us |access-date=2025-03-16 |website=www.smfm.org}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAddis2025">Addis, Karen (January 30, 2025). [https://www.smfm.org/news/new-national-study-finds-homicide-and-suicide-is-the-1-cause-of-maternal-death-in-the-us "New National Study Finds Homicide and Suicide is the #1 Cause of Maternal Death in the U.S. - Society for Maternal-Fetal Medicine"]. ''www.smfm.org''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-03-16</span></span>.</cite></ref> Hadarin kisan mata ga mata masu juna biyu da mata bayan haihuwa ya fi 35% fiye da mata marasa ciki da wadanda ba su da haihuwa.<ref name=":02">{{Cite journal |last=Wallace |first=Maeve E. |date=September 2022 |title=Trends in Pregnancy-Associated Homicide, United States, 2020 |journal=American Journal of Public Health |language=en |volume=112 |issue=9 |pages=1333–1336 |doi=10.2105/AJPH.2022.306937 |issn=0090-0036 |pmc=9382166 |pmid=35797500}}</ref> Ya zuwa Shekaran 2020, yawan kisan mata da ke da alaƙa da ciki ya kasance 5.23 a kowace haihuwar haihuwa 100,000.<ref name=":02" /> Wannan yana wakiltar karuwar 32.4% daga shekarar da ta gabata, daidai da karuwar IPV tun farkon cutar [[COVID-19 timeline by country in Africa|COVID-19]].<ref name=":02" /> Kisan mata a lokacin daukar ciki ya wakilci kashi 54% na waɗannan shari'o'in.<ref name=":02" /> Mata baƙar fata sun kai kashi 55% na shari'o'in; Mata fararen fata sun kai 30.1%; kuma matan Hispanic da sauran kungiyoyin launin fata sun kai ga sauran.<ref name=":02" /> A cikin kashi 45% na shari'o'in, wadanda abin ya shafa ba su kai shekara 25 ba.<ref name=":02" /> Makamai ne ke da alhakin kashi 81% na abubuwan da suka faru.<ref name=":02" /> Harin da wani abu mai kaifi da maƙurewa sun kasance, bi da bi, hanya ta biyu da ta uku mafi yawan kisan kai.<ref name=":4">{{Cite journal |last=Wallace |first=Maeve |last2=Gillispie-Bell |first2=Veronica |last3=Cruz |first3=Kiara |last4=Davis |first4=Kelly |last5=Vilda |first5=Dovile |date=November 1, 2021 |title=Homicide During Pregnancy and the Postpartum Period in the United States, 2018–2019 |journal=Obstetrics & Gynecology |language=en |volume=138 |issue=5 |pages=762–769 |doi=10.1097/AOG.0000000000004567 |issn=0029-7844 |pmc=9134264 |pmid=34619735}}</ref>
Lokacin da bayanai game da dangantakar wanda aka azabtar da mai aikata laifuka suna samuwa, yawancin kisan mata masu alaƙa da juna biyu sun haɗa da fifiko na IPV, kuma kusan kashi biyu bisa uku na shari'o'in sun faru a cikin gida.<ref name=":02">{{Cite journal |last=Wallace |first=Maeve E. |date=September 2022 |title=Trends in Pregnancy-Associated Homicide, United States, 2020 |journal=American Journal of Public Health |language=en |volume=112 |issue=9 |pages=1333–1336 |doi=10.2105/AJPH.2022.306937 |issn=0090-0036 |pmc=9382166 |pmid=35797500}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWallace2022">Wallace, Maeve E. (September 2022). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9382166 "Trends in Pregnancy-Associated Homicide, United States, 2020"]. ''American Journal of Public Health''. '''112''' (9): <span class="nowrap">1333–</span>1336. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.2105/AJPH.2022.306937|10.2105/AJPH.2022.306937]]. [[ISSN]] [https://search.worldcat.org/issn/0090-0036 0090-0036]. [[PMC (identifier)|PMC]] <span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9382166 9382166]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35797500 35797500].</cite></ref><ref name=":4">{{Cite journal |last=Wallace |first=Maeve |last2=Gillispie-Bell |first2=Veronica |last3=Cruz |first3=Kiara |last4=Davis |first4=Kelly |last5=Vilda |first5=Dovile |date=November 1, 2021 |title=Homicide During Pregnancy and the Postpartum Period in the United States, 2018–2019 |journal=Obstetrics & Gynecology |language=en |volume=138 |issue=5 |pages=762–769 |doi=10.1097/AOG.0000000000004567 |issn=0029-7844 |pmc=9134264 |pmid=34619735}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWallaceGillispie-BellCruzDavis2021">Wallace, Maeve; Gillispie-Bell, Veronica; Cruz, Kiara; Davis, Kelly; Vilda, Dovile (November 1, 2021). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9134264 "Homicide During Pregnancy and the Postpartum Period in the United States, 2018–2019"]. ''Obstetrics & Gynecology''. '''138''' (5): <span class="nowrap">762–</span>769. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1097/AOG.0000000000004567|10.1097/AOG.0000000000004567]]. [[ISSN]] [https://search.worldcat.org/issn/0029-7844 0029-7844]. [[PMC (identifier)|PMC]] <span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9134264 9134264]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34619735 34619735].</cite></ref> Mata da ke fama da cutar IPV, wadanda 1 cikin 6 suka fara cin zarafin su a lokacin daukar ciki, sau 4 ne da za su iya bayar da rahoton karuwar tsananin tashin hankali a lokacin daukar juna biyu fiye da mata da ba su da ciki. <ref>{{Cite web |date=2024 |title=Abuse during pregnancy |url=https://www.marchofdimes.org/find-support/topics/pregnancy/abuse-during-pregnancy#:~:text=Abuse%20often%20gets%20worse%20during,partners%20during%20pregnancy%20each%20year |archive-date= |access-date=October 21, 2024 |website=March of Dimes |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=May 5, 2016 |title=Abuse During Pregnancy |url=https://www.envisioncounsellingcentre.com/innerpage/resources/partner-abuse/abuse-during-pregnancy/ |access-date=October 21, 2024 |website=Envision Counselling and Support Centre |language=en-CA}}</ref> Hadarin kasancewa wanda aka azabtar da kisan mata saboda haka ya ninka sau uku ga mata da ke fuskantar IPV yayin daukar ciki.<ref name=":2">{{Cite journal |last=Campbell |first=Jacquelyn |last2=Matoff-Stepp |first2=Sabrina |last3=Velez |first3=Martha L. |last4=Hunter Cox |first4=Helen |last5=Laughon |first5=Kathryn |date=February 21, 2021 |title=Pregnancy-Associated Deaths from Homicide, Suicide, and Drug Overdose: Review of Research and the Intersection with Intimate Partner Violence |journal=Journal of Women's Health |language=en |volume=30 |issue=2 |pages=236–244 |doi=10.1089/jwh.2020.8875 |issn=1540-9996 |pmc=8020563 |pmid=33295844}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFCampbellMatoff-SteppVelezHunter_Cox2021">Campbell, Jacquelyn; Matoff-Stepp, Sabrina; Velez, Martha L.; Hunter Cox, Helen; Laughon, Kathryn (February 21, 2021). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8020563 "Pregnancy-Associated Deaths from Homicide, Suicide, and Drug Overdose: Review of Research and the Intersection with Intimate Partner Violence"]. ''Journal of Women's Health''. '''30''' (2): <span class="nowrap">236–</span>244. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1089/jwh.2020.8875|10.1089/jwh.2020.8875]]. [[ISSN]] [https://search.worldcat.org/issn/1540-9996 1540-9996]. [[PMC (identifier)|PMC]] <span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8020563 8020563]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33295844 33295844].</cite></ref>
=== Duniya ===
Duk da yake bincike kan kisan mata da ke da alaƙa da juna biyu da farko a kasar Amurka, bincike na baya-bayan nan game da yanayin duniya ya tabbatar da binciken masu binciken kasar Amurka.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Quaresma Soares |first=Marcela |last2=Magalhães de Melo |first2=Cristiane |last3=Dias Bevilacqua |first3=Paula |date=February 14, 2024 |title=Femicide during pregnancy and postpartum period by an intimate partner: An integrative review |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1359178924000090 |journal=Aggression and Violent Behavior |language=en |volume=76 |pages= |doi=10.1016/j.avb.2024.101919 |url-access=subscription}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFQuaresma_SoaresMagalhães_de_MeloDias_Bevilacqua2024">Quaresma Soares, Marcela; Magalhães de Melo, Cristiane; Dias Bevilacqua, Paula (February 14, 2024). <span class="id-lock-subscription" title="Paid subscription required">[https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1359178924000090 "Femicide during pregnancy and postpartum period by an intimate partner: An integrative review"]</span>. ''Aggression and Violent Behavior''. '''76'''. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1016/j.avb.2024.101919|10.1016/j.avb.2024.101919]].</cite></ref> A duniya, ciki yana wakiltar babban haɗari a cikin yiwuwar kisan mata.<ref name=":1" /> Abokan hulɗa na maza sun hada da mafi yawan masu aikata laifin, kuma tsakanin kashi ɗaya bisa uku da kashi biyu bisa uku na shari'o'in IPV ne ya riga ya wuce.<ref name=":2">{{Cite journal |last=Campbell |first=Jacquelyn |last2=Matoff-Stepp |first2=Sabrina |last3=Velez |first3=Martha L. |last4=Hunter Cox |first4=Helen |last5=Laughon |first5=Kathryn |date=February 21, 2021 |title=Pregnancy-Associated Deaths from Homicide, Suicide, and Drug Overdose: Review of Research and the Intersection with Intimate Partner Violence |journal=Journal of Women's Health |language=en |volume=30 |issue=2 |pages=236–244 |doi=10.1089/jwh.2020.8875 |issn=1540-9996 |pmc=8020563 |pmid=33295844}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFCampbellMatoff-SteppVelezHunter_Cox2021">Campbell, Jacquelyn; Matoff-Stepp, Sabrina; Velez, Martha L.; Hunter Cox, Helen; Laughon, Kathryn (February 21, 2021). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8020563 "Pregnancy-Associated Deaths from Homicide, Suicide, and Drug Overdose: Review of Research and the Intersection with Intimate Partner Violence"]. ''Journal of Women's Health''. '''30''' (2): <span class="nowrap">236–</span>244. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1089/jwh.2020.8875|10.1089/jwh.2020.8875]]. [[ISSN]] [https://search.worldcat.org/issn/1540-9996 1540-9996]. [[PMC (identifier)|PMC]] <span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8020563 8020563]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33295844 33295844].</cite></ref> A kasar Argentina, inda yawan kisan mata ke ƙaruwa, kisan mata da abokin tarayya na kusa shine babban dalilin mutuwar mata masu juna biyu da bayan haihuwa.
=== Ƙuntatawa na kididdiga ===
Rashin mutuwar uwa bai haɗa da kisan mata da ke da alaƙa da ciki ba.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Quaresma Soares |first=Marcela |last2=Magalhães de Melo |first2=Cristiane |last3=Dias Bevilacqua |first3=Paula |date=February 14, 2024 |title=Femicide during pregnancy and postpartum period by an intimate partner: An integrative review |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1359178924000090 |journal=Aggression and Violent Behavior |language=en |volume=76 |pages= |doi=10.1016/j.avb.2024.101919 |url-access=subscription}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFQuaresma_SoaresMagalhães_de_MeloDias_Bevilacqua2024">Quaresma Soares, Marcela; Magalhães de Melo, Cristiane; Dias Bevilacqua, Paula (February 14, 2024). <span class="id-lock-subscription" title="Paid subscription required">[https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1359178924000090 "Femicide during pregnancy and postpartum period by an intimate partner: An integrative review"]</span>. ''Aggression and Violent Behavior''. '''76'''. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1016/j.avb.2024.101919|10.1016/j.avb.2024.101919]].</cite></ref> Bugu da ƙari, ba a buƙatar bayanan mutuwar a yawancin ƙasashe don haɗawa da dangantakar wanda aka azabtar da mai aikata laifin ko tarihin IPV.<ref name=":1" /> Saboda haka masu bincike sun ba da shawarar cewa yawan abin da ya faru ya fi wanda aka ruwaito saboda rashin daidaituwa a cikin rubuce-rubuce na kisan mata masu alaƙa da ciki.<ref name=":1" /><ref name=":02">{{Cite journal |last=Wallace |first=Maeve E. |date=September 2022 |title=Trends in Pregnancy-Associated Homicide, United States, 2020 |journal=American Journal of Public Health |language=en |volume=112 |issue=9 |pages=1333–1336 |doi=10.2105/AJPH.2022.306937 |issn=0090-0036 |pmc=9382166 |pmid=35797500}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWallace2022">Wallace, Maeve E. (September 2022). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9382166 "Trends in Pregnancy-Associated Homicide, United States, 2020"]. ''American Journal of Public Health''. '''112''' (9): <span class="nowrap">1333–</span>1336. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.2105/AJPH.2022.306937|10.2105/AJPH.2022.306937]]. [[ISSN]] [https://search.worldcat.org/issn/0090-0036 0090-0036]. [[PMC (identifier)|PMC]] <span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9382166 9382166]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35797500 35797500].</cite></ref>
== Dokoki da manufofi ==
=== Amurka ===
Jihohin kasar Amurka 38 suna da dokoki tare da hukunci mai tsanani idan aka kashe wanda aka azabtar yayin da yake da ciki.<ref name=":82">{{Cite web |date=April 2, 2018 |title=State Homicide Laws That Recognize Unborn Victims |url=https://nrlc.org/federal/unbornvictims/statehomicidelaws092302/ |access-date=October 21, 2024 |website=National Right to Life |language=en-US}}</ref> Dokar wadanda ba a haifa su ba wadanda aka azabtar da su ba ta hanyar tashin hankali ta 2004 ta amince da [[Fetus|tayin]] a matsayin wanda aka azabtar a cikin aikata laifuka idan "raunin da aka yi wa tayin ko mutuwa ya faru yayin aikata laifukan tashin hankali na tarayya".<ref name=":03">{{Cite web |date=1997 |title=Text of Unborn Victims of Violence Act |url=http://nrlc.org/Unborn_Victims/UVVAEnrolled.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106071132/http://nrlc.org/Unborn_Victims/UVVAEnrolled.html |archive-date=January 6, 2012 |access-date=October 21, 2024 |website= |at=Wayback Machine}}</ref> Wadannan dokoki sun bayyana tayin a matsayin mutum "don manufar gurfanar da mai laifi" (Taron Majalisar Dokokin Jiha na Kasa, 2008). <ref name=":82" />
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ohsmgq1lag5jfjghwecy5imhoj4zakz
971501
971498
2026-10-25T18:45:44Z
Salma Raddah
45959
971501
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Ciki yana ƙara yiwuwar Kisan mata.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Quaresma Soares |first=Marcela |last2=Magalhães de Melo |first2=Cristiane |last3=Dias Bevilacqua |first3=Paula |date=February 14, 2024 |title=Femicide during pregnancy and postpartum period by an intimate partner: An integrative review |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1359178924000090 |journal=Aggression and Violent Behavior |language=en |volume=76 |pages= |doi=10.1016/j.avb.2024.101919 |url-access=subscription}}</ref> A duniya, tashin hankali na abokin tarayya (IPV) ya riga ya wuce mafi yawan kisan mata masu alaƙa da juna biyu, tare da abokan tarayya na maza su ne manyan masu aikata laifin.<ref name=":2">{{Cite journal |last=Campbell |first=Jacquelyn |last2=Matoff-Stepp |first2=Sabrina |last3=Velez |first3=Martha L. |last4=Hunter Cox |first4=Helen |last5=Laughon |first5=Kathryn |date=February 21, 2021 |title=Pregnancy-Associated Deaths from Homicide, Suicide, and Drug Overdose: Review of Research and the Intersection with Intimate Partner Violence |journal=Journal of Women's Health |language=en |volume=30 |issue=2 |pages=236–244 |doi=10.1089/jwh.2020.8875 |issn=1540-9996 |pmc=8020563 |pmid=33295844}}</ref> A kasar [[Amurka]], babban dalilin mutuwar mata masu juna biyu da bayan haihuwa shine kisan mata.<ref name=":3">{{Cite journal |last=Lawn |first=Rebecca B. |last2=Koenen |first2=Karestan C. |date=October 19, 2022 |title=Homicide is a leading cause of death for pregnant women in US |url=https://www.bmj.com/lookup/doi/10.1136/bmj.o2499 |journal=BMJ |language=en |volume=379 |pages=o2499 |doi=10.1136/bmj.o2499 |issn=1756-1833 |pmid=36261146 |url-access=subscription}}</ref> Mata suna iya kashewa a lokacin daukar ciki da kuma lokacin bayan haihuwa fiye da mutuwa daga manyan dalilai uku na haihuwa na [[Mutuwar uwa]] (rashin jinin jini, zubar da jini, sepsis) ko cututtukan zuciya.<ref name=":3" /><ref name=":10">{{Cite web |last=Addis |first=Karen |date=January 30, 2025 |title=New National Study Finds Homicide and Suicide is the #1 Cause of Maternal Death in the U.S. - Society for Maternal-Fetal Medicine |url=https://www.smfm.org/news/new-national-study-finds-homicide-and-suicide-is-the-1-cause-of-maternal-death-in-the-us |access-date=2025-03-16 |website=www.smfm.org}}</ref>
Kisan mata da ke da alaƙa da ciki wani yanki ne mai tasowa.<ref name=":2">{{Cite journal |last=Campbell |first=Jacquelyn |last2=Matoff-Stepp |first2=Sabrina |last3=Velez |first3=Martha L. |last4=Hunter Cox |first4=Helen |last5=Laughon |first5=Kathryn |date=February 21, 2021 |title=Pregnancy-Associated Deaths from Homicide, Suicide, and Drug Overdose: Review of Research and the Intersection with Intimate Partner Violence |journal=Journal of Women's Health |language=en |volume=30 |issue=2 |pages=236–244 |doi=10.1089/jwh.2020.8875 |issn=1540-9996 |pmc=8020563 |pmid=33295844}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFCampbellMatoff-SteppVelezHunter_Cox2021">Campbell, Jacquelyn; Matoff-Stepp, Sabrina; Velez, Martha L.; Hunter Cox, Helen; Laughon, Kathryn (February 21, 2021). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8020563 "Pregnancy-Associated Deaths from Homicide, Suicide, and Drug Overdose: Review of Research and the Intersection with Intimate Partner Violence"]. ''Journal of Women's Health''. '''30''' (2): <span class="nowrap">236–</span>244. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1089/jwh.2020.8875|10.1089/jwh.2020.8875]]. [[ISSN]] [https://search.worldcat.org/issn/1540-9996 1540-9996]. [[PMC (identifier)|PMC]] <span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8020563 8020563]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33295844 33295844].</cite></ref> Masu bincike da masu gwagwarmaya suna kira ga aiwatar da hanyoyin shiga tsakani a cikin kiwon lafiya da manufofi, da kuma daidaitaccen takardun da suka faru, don magance abubuwan da suka shafi zamantakewar siyasa da ke taimakawa ga batun.<ref name=":2" />
== Kididdiga ==
=== Amurka ===
Kisan mata shine babban dalilin mutuwar mata masu juna biyu da kuma bayan haihuwa.<ref name=":3">{{Cite journal |last=Lawn |first=Rebecca B. |last2=Koenen |first2=Karestan C. |date=October 19, 2022 |title=Homicide is a leading cause of death for pregnant women in US |url=https://www.bmj.com/lookup/doi/10.1136/bmj.o2499 |journal=BMJ |language=en |volume=379 |pages=o2499 |doi=10.1136/bmj.o2499 |issn=1756-1833 |pmid=36261146 |url-access=subscription}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFLawnKoenen2022">Lawn, Rebecca B.; Koenen, Karestan C. (October 19, 2022). <span class="id-lock-subscription" title="Paid subscription required">[https://www.bmj.com/lookup/doi/10.1136/bmj.o2499 "Homicide is a leading cause of death for pregnant women in US"]</span>. ''BMJ''. '''379''': o2499. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1136/bmj.o2499|10.1136/bmj.o2499]]. [[ISSN]] [https://search.worldcat.org/issn/1756-1833 1756-1833]. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36261146 36261146].</cite></ref><ref name=":10">{{Cite web |last=Addis |first=Karen |date=January 30, 2025 |title=New National Study Finds Homicide and Suicide is the #1 Cause of Maternal Death in the U.S. - Society for Maternal-Fetal Medicine |url=https://www.smfm.org/news/new-national-study-finds-homicide-and-suicide-is-the-1-cause-of-maternal-death-in-the-us |access-date=2025-03-16 |website=www.smfm.org}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAddis2025">Addis, Karen (January 30, 2025). [https://www.smfm.org/news/new-national-study-finds-homicide-and-suicide-is-the-1-cause-of-maternal-death-in-the-us "New National Study Finds Homicide and Suicide is the #1 Cause of Maternal Death in the U.S. - Society for Maternal-Fetal Medicine"]. ''www.smfm.org''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-03-16</span></span>.</cite></ref> Hadarin kisan mata ga mata masu juna biyu da mata bayan haihuwa ya fi 35% fiye da mata marasa ciki da wadanda ba su da haihuwa.<ref name=":02">{{Cite journal |last=Wallace |first=Maeve E. |date=September 2022 |title=Trends in Pregnancy-Associated Homicide, United States, 2020 |journal=American Journal of Public Health |language=en |volume=112 |issue=9 |pages=1333–1336 |doi=10.2105/AJPH.2022.306937 |issn=0090-0036 |pmc=9382166 |pmid=35797500}}</ref> Ya zuwa Shekaran 2020, yawan kisan mata da ke da alaƙa da ciki ya kasance 5.23 a kowace haihuwar haihuwa 100,000.<ref name=":02" /> Wannan yana wakiltar karuwar 32.4% daga shekarar da ta gabata, daidai da karuwar IPV tun farkon cutar [[COVID-19 timeline by country in Africa|COVID-19]].<ref name=":02" /> Kisan mata a lokacin daukar ciki ya wakilci kashi 54% na waɗannan shari'o'in.<ref name=":02" /> Mata baƙar fata sun kai kashi 55% na shari'o'in; Mata fararen fata sun kai 30.1%; kuma matan Hispanic da sauran kungiyoyin launin fata sun kai ga sauran.<ref name=":02" /> A cikin kashi 45% na shari'o'in, wadanda abin ya shafa ba su kai shekara 25 ba.<ref name=":02" /> Makamai ne ke da alhakin kashi 81% na abubuwan da suka faru.<ref name=":02" /> Harin da wani abu mai kaifi da maƙurewa sun kasance, bi da bi, hanya ta biyu da ta uku mafi yawan kisan kai.<ref name=":4">{{Cite journal |last=Wallace |first=Maeve |last2=Gillispie-Bell |first2=Veronica |last3=Cruz |first3=Kiara |last4=Davis |first4=Kelly |last5=Vilda |first5=Dovile |date=November 1, 2021 |title=Homicide During Pregnancy and the Postpartum Period in the United States, 2018–2019 |journal=Obstetrics & Gynecology |language=en |volume=138 |issue=5 |pages=762–769 |doi=10.1097/AOG.0000000000004567 |issn=0029-7844 |pmc=9134264 |pmid=34619735}}</ref>
Lokacin da bayanai game da dangantakar wanda aka azabtar da mai aikata laifuka suna samuwa, yawancin kisan mata masu alaƙa da juna biyu sun haɗa da fifiko na IPV, kuma kusan kashi biyu bisa uku na shari'o'in sun faru a cikin gida.<ref name=":02">{{Cite journal |last=Wallace |first=Maeve E. |date=September 2022 |title=Trends in Pregnancy-Associated Homicide, United States, 2020 |journal=American Journal of Public Health |language=en |volume=112 |issue=9 |pages=1333–1336 |doi=10.2105/AJPH.2022.306937 |issn=0090-0036 |pmc=9382166 |pmid=35797500}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWallace2022">Wallace, Maeve E. (September 2022). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9382166 "Trends in Pregnancy-Associated Homicide, United States, 2020"]. ''American Journal of Public Health''. '''112''' (9): <span class="nowrap">1333–</span>1336. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.2105/AJPH.2022.306937|10.2105/AJPH.2022.306937]]. [[ISSN]] [https://search.worldcat.org/issn/0090-0036 0090-0036]. [[PMC (identifier)|PMC]] <span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9382166 9382166]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35797500 35797500].</cite></ref><ref name=":4">{{Cite journal |last=Wallace |first=Maeve |last2=Gillispie-Bell |first2=Veronica |last3=Cruz |first3=Kiara |last4=Davis |first4=Kelly |last5=Vilda |first5=Dovile |date=November 1, 2021 |title=Homicide During Pregnancy and the Postpartum Period in the United States, 2018–2019 |journal=Obstetrics & Gynecology |language=en |volume=138 |issue=5 |pages=762–769 |doi=10.1097/AOG.0000000000004567 |issn=0029-7844 |pmc=9134264 |pmid=34619735}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWallaceGillispie-BellCruzDavis2021">Wallace, Maeve; Gillispie-Bell, Veronica; Cruz, Kiara; Davis, Kelly; Vilda, Dovile (November 1, 2021). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9134264 "Homicide During Pregnancy and the Postpartum Period in the United States, 2018–2019"]. ''Obstetrics & Gynecology''. '''138''' (5): <span class="nowrap">762–</span>769. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1097/AOG.0000000000004567|10.1097/AOG.0000000000004567]]. [[ISSN]] [https://search.worldcat.org/issn/0029-7844 0029-7844]. [[PMC (identifier)|PMC]] <span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9134264 9134264]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34619735 34619735].</cite></ref> Mata da ke fama da cutar IPV, wadanda 1 cikin 6 suka fara cin zarafin su a lokacin daukar ciki, sau 4 ne da za su iya bayar da rahoton karuwar tsananin tashin hankali a lokacin daukar juna biyu fiye da mata da ba su da ciki. <ref>{{Cite web |date=2024 |title=Abuse during pregnancy |url=https://www.marchofdimes.org/find-support/topics/pregnancy/abuse-during-pregnancy#:~:text=Abuse%20often%20gets%20worse%20during,partners%20during%20pregnancy%20each%20year |archive-date= |access-date=October 21, 2024 |website=March of Dimes |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=May 5, 2016 |title=Abuse During Pregnancy |url=https://www.envisioncounsellingcentre.com/innerpage/resources/partner-abuse/abuse-during-pregnancy/ |access-date=October 21, 2024 |website=Envision Counselling and Support Centre |language=en-CA}}</ref> Hadarin kasancewa wanda aka azabtar da kisan mata saboda haka ya ninka sau uku ga mata da ke fuskantar IPV yayin daukar ciki.<ref name=":2">{{Cite journal |last=Campbell |first=Jacquelyn |last2=Matoff-Stepp |first2=Sabrina |last3=Velez |first3=Martha L. |last4=Hunter Cox |first4=Helen |last5=Laughon |first5=Kathryn |date=February 21, 2021 |title=Pregnancy-Associated Deaths from Homicide, Suicide, and Drug Overdose: Review of Research and the Intersection with Intimate Partner Violence |journal=Journal of Women's Health |language=en |volume=30 |issue=2 |pages=236–244 |doi=10.1089/jwh.2020.8875 |issn=1540-9996 |pmc=8020563 |pmid=33295844}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFCampbellMatoff-SteppVelezHunter_Cox2021">Campbell, Jacquelyn; Matoff-Stepp, Sabrina; Velez, Martha L.; Hunter Cox, Helen; Laughon, Kathryn (February 21, 2021). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8020563 "Pregnancy-Associated Deaths from Homicide, Suicide, and Drug Overdose: Review of Research and the Intersection with Intimate Partner Violence"]. ''Journal of Women's Health''. '''30''' (2): <span class="nowrap">236–</span>244. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1089/jwh.2020.8875|10.1089/jwh.2020.8875]]. [[ISSN]] [https://search.worldcat.org/issn/1540-9996 1540-9996]. [[PMC (identifier)|PMC]] <span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8020563 8020563]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33295844 33295844].</cite></ref>
=== Duniya ===
Duk da yake bincike kan kisan mata da ke da alaƙa da juna biyu da farko a kasar Amurka, bincike na baya-bayan nan game da yanayin duniya ya tabbatar da binciken masu binciken kasar Amurka.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Quaresma Soares |first=Marcela |last2=Magalhães de Melo |first2=Cristiane |last3=Dias Bevilacqua |first3=Paula |date=February 14, 2024 |title=Femicide during pregnancy and postpartum period by an intimate partner: An integrative review |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1359178924000090 |journal=Aggression and Violent Behavior |language=en |volume=76 |pages= |doi=10.1016/j.avb.2024.101919 |url-access=subscription}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFQuaresma_SoaresMagalhães_de_MeloDias_Bevilacqua2024">Quaresma Soares, Marcela; Magalhães de Melo, Cristiane; Dias Bevilacqua, Paula (February 14, 2024). <span class="id-lock-subscription" title="Paid subscription required">[https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1359178924000090 "Femicide during pregnancy and postpartum period by an intimate partner: An integrative review"]</span>. ''Aggression and Violent Behavior''. '''76'''. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1016/j.avb.2024.101919|10.1016/j.avb.2024.101919]].</cite></ref> A duniya, ciki yana wakiltar babban haɗari a cikin yiwuwar kisan mata.<ref name=":1" /> Abokan hulɗa na maza sun hada da mafi yawan masu aikata laifin, kuma tsakanin kashi ɗaya bisa uku da kashi biyu bisa uku na shari'o'in IPV ne ya riga ya wuce.<ref name=":2">{{Cite journal |last=Campbell |first=Jacquelyn |last2=Matoff-Stepp |first2=Sabrina |last3=Velez |first3=Martha L. |last4=Hunter Cox |first4=Helen |last5=Laughon |first5=Kathryn |date=February 21, 2021 |title=Pregnancy-Associated Deaths from Homicide, Suicide, and Drug Overdose: Review of Research and the Intersection with Intimate Partner Violence |journal=Journal of Women's Health |language=en |volume=30 |issue=2 |pages=236–244 |doi=10.1089/jwh.2020.8875 |issn=1540-9996 |pmc=8020563 |pmid=33295844}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFCampbellMatoff-SteppVelezHunter_Cox2021">Campbell, Jacquelyn; Matoff-Stepp, Sabrina; Velez, Martha L.; Hunter Cox, Helen; Laughon, Kathryn (February 21, 2021). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8020563 "Pregnancy-Associated Deaths from Homicide, Suicide, and Drug Overdose: Review of Research and the Intersection with Intimate Partner Violence"]. ''Journal of Women's Health''. '''30''' (2): <span class="nowrap">236–</span>244. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1089/jwh.2020.8875|10.1089/jwh.2020.8875]]. [[ISSN]] [https://search.worldcat.org/issn/1540-9996 1540-9996]. [[PMC (identifier)|PMC]] <span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8020563 8020563]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33295844 33295844].</cite></ref> A kasar Argentina, inda yawan kisan mata ke ƙaruwa, kisan mata da abokin tarayya na kusa shine babban dalilin mutuwar mata masu juna biyu da bayan haihuwa.
=== Ƙuntatawa na kididdiga ===
Rashin mutuwar uwa bai haɗa da kisan mata da ke da alaƙa da ciki ba.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Quaresma Soares |first=Marcela |last2=Magalhães de Melo |first2=Cristiane |last3=Dias Bevilacqua |first3=Paula |date=February 14, 2024 |title=Femicide during pregnancy and postpartum period by an intimate partner: An integrative review |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1359178924000090 |journal=Aggression and Violent Behavior |language=en |volume=76 |pages= |doi=10.1016/j.avb.2024.101919 |url-access=subscription}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFQuaresma_SoaresMagalhães_de_MeloDias_Bevilacqua2024">Quaresma Soares, Marcela; Magalhães de Melo, Cristiane; Dias Bevilacqua, Paula (February 14, 2024). <span class="id-lock-subscription" title="Paid subscription required">[https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1359178924000090 "Femicide during pregnancy and postpartum period by an intimate partner: An integrative review"]</span>. ''Aggression and Violent Behavior''. '''76'''. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1016/j.avb.2024.101919|10.1016/j.avb.2024.101919]].</cite></ref> Bugu da ƙari, ba a buƙatar bayanan mutuwar a yawancin ƙasashe don haɗawa da dangantakar wanda aka azabtar da mai aikata laifin ko tarihin IPV.<ref name=":1" /> Saboda haka masu bincike sun ba da shawarar cewa yawan abin da ya faru ya fi wanda aka ruwaito saboda rashin daidaituwa a cikin rubuce-rubuce na kisan mata masu alaƙa da ciki.<ref name=":1" /><ref name=":02">{{Cite journal |last=Wallace |first=Maeve E. |date=September 2022 |title=Trends in Pregnancy-Associated Homicide, United States, 2020 |journal=American Journal of Public Health |language=en |volume=112 |issue=9 |pages=1333–1336 |doi=10.2105/AJPH.2022.306937 |issn=0090-0036 |pmc=9382166 |pmid=35797500}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWallace2022">Wallace, Maeve E. (September 2022). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9382166 "Trends in Pregnancy-Associated Homicide, United States, 2020"]. ''American Journal of Public Health''. '''112''' (9): <span class="nowrap">1333–</span>1336. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.2105/AJPH.2022.306937|10.2105/AJPH.2022.306937]]. [[ISSN]] [https://search.worldcat.org/issn/0090-0036 0090-0036]. [[PMC (identifier)|PMC]] <span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9382166 9382166]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35797500 35797500].</cite></ref>
== Dokoki da manufofi ==
=== Amurka ===
Jihohin kasar Amurka 38 suna da dokoki tare da hukunci mai tsanani idan aka kashe wanda aka azabtar yayin da yake da ciki.<ref name=":82">{{Cite web |date=April 2, 2018 |title=State Homicide Laws That Recognize Unborn Victims |url=https://nrlc.org/federal/unbornvictims/statehomicidelaws092302/ |access-date=October 21, 2024 |website=National Right to Life |language=en-US}}</ref> Dokar wadanda ba a haifa su ba wadanda aka azabtar da su ba ta hanyar tashin hankali ta 2004 ta amince da tayin a matsayin wanda aka azabtar a cikin aikata laifuka idan "raunin da aka yi wa tayin ko mutuwa ya faru yayin aikata laifukan tashin hankali na tarayya".<ref name=":03">{{Cite web |date=1997 |title=Text of Unborn Victims of Violence Act |url=http://nrlc.org/Unborn_Victims/UVVAEnrolled.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106071132/http://nrlc.org/Unborn_Victims/UVVAEnrolled.html |archive-date=January 6, 2012 |access-date=October 21, 2024 |website= |at=Wayback Machine}}</ref> Wadannan dokoki sun bayyana tayin a matsayin mutum "don manufar gurfanar da mai laifi" (Taron Majalisar Dokokin Jiha na Kasa, 2008). <ref name=":82" />
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ck5c6jxb9omukiz602rdlzkv2frv29s
Nigeria national football team
0
117006
971372
911267
2026-10-25T13:41:39Z
Yusuf Danmarna
49960
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */
971372
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Kungiyar kwallon kafa ta Najeriya'''<ref>"Hausa: Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya, Igbo: Otu egwuregwu bọọlụ Naịjirịa na, Yoruba: Ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù-ẹlẹ́sẹ̀ ọmọorílẹ̀-èdè Nàìjíríà</ref>" yana wakiltar [[Najeriya]] a wasan kwallon kafa na duniya na maza. Hukumar kwallon kafa ta [[Najeriya]] (NFF) ce ke jagorantar su, sau uku ne suka lashe gasar cin kofin nahiyar [[Afirka]] (AFCON), tare da kofin na baya bayan nan a 2013.<ref>Ogunwale, Joba (10 February 2021). "On This Day In 2013 The Super Eagles Made History - Soccernet NG". Soccernet. Retrieved 5 July 2024.</ref>" A watan [[Fabrairu|Fabrairun]] 2024, kungiyar kwallon kafa ta [[Najeriya]] ta kasance ta 28 a jadawalin FIFA. Tawagar ta samu gurbin shiga gasar cin kofin duniya ta [[FIFA]] shida daga cikin takwas na baya bayan nan, ba tare da buga gasar 2006 da 2022 kadai ba. Sun kai zagaye na 16 sau uku. Fitowarsu ta farko a gasar cin kofin duniya shine a bugun 1994. Tawagar mamba ce ta [[FIFA]] da kuma hukumar kwallon kafa ta [[Afirka]] (CAF).
==Tarihi==
Najeriya ta fara bugamwasan kallon kafa da sauran kasashen da aka yi wa mulkin mallaka a wasannin da ba na hukuma ba, tun a shekarar 1938 lokacin da suka buga Gold Coast tare da tawagar 'yan wasa da ke [[Lagos|Legas.]]<ref>"Akpabot 1985, p. 16.</ref>" [[Najeriya]] ta kafa wata tawagar wakilai ta kasa da za ta tura kasar waje don yin rangadi a Ingila, inda ta isa Liverpool a ranar 29 ga watan Agustan 1949, kuma ta buga wasanni da kungiyoyin masu son shiga ciki har da Marine A.F.C. (wanda ya zana ƴan kallo 6,000, rikodin filin su na Rossett Park<ref>"1949 FA NEWS BULLETIN CHANGES ATTENDANCE RECORD FOR MARINE". Marine A.F.C. – via www.pitchero.com.</ref>"), Bishop Auckland, Leytonstone, Dulwich Hamlet da Bromley.<ref>"Akpabot 1985, p. 11–13</ref>"Sannan [[Najeriya]] ta buga wasanta na farko a hukumance a watan Oktoba na shekarar 1949, yayin da har yanzu kasar Ingila ke mulkin mallaka.
==1963–1980==
Najeriya dai ta fara buga gasar cin kofin nahiyar Afirka ne a shekarar 1963, inda aka hada ta a rukuni daya da Sudan, sannan kuma a lokacin da kasar Larabawa ta United Arab Republic. Ba su ci gaba zuwa mataki na gaba ba.
Nasarar farko da kungiyar ta samu ita ce lambar zinare a wasannin Afrika ta biyu a shekarar 1973 karkashin jagorancin kyaftin, Victor Oduah. Kungiyar ta ci gaba da zuwa mataki na 3 a gasar cin kofin nahiyar Afirka a 1976 da 1978. A shekarar 1980, tare da ‘yan wasa irinsu Segun Odegbami da Best Ogedegbe, kungiyar karkashin jagorancin Christian Chukwu, ta lashe gasar cin kofin Afrika a karon farko a Legas.
Tawagar kwallon kafa ta maza ta Najeriya ta lashe gasar kwallon kafa a gasar Olympics da aka yi a [[Atlanta]] a shekarar 1996, inda ta doke Mexico da [[Brazil]] da kuma Argentina. Sun kasance a matsayi na biyu a gasar Olympics ta 2008 a birnin Beijing, inda suka sha kashi a hannun Argentina a karawar da suka yi a wasan karshe na 1996.<ref>"GOLD AWAITS NIGERIA OR ARGENTINA IN MEN&039;S OLYMPIC FOOTBALL". 19 August 2008. Archived from the original on 27 November 2021. Retrieved 27 November 2021.</ref>"<ref>"Mather, Victor (22 August 2008). "FINAL Argentina 1 – Nigeria 0, Gold Medal Men's Soccer". Archived from the original on 27 November 2021. Retrieved 27 November 2021.</ref>"
A cikin 1984, 1988 da 2000, <ref>"Nigeria v Cameroon: Picture gallery". BBC News. Archived from the original on 14 June 2021. Retrieved 14 June 2021.</ref>" Najeriya ta kai wasan karshe na gasar cin kofin duniya, inda ta sha kashi a hannun Kamaru. Uku daga cikin kofunan Afirka biyar da Kamaru ta lashe sun samu nasarar doke Najeriya. Rashin zuwa Kamaru a lokuta da dama ya haifar da gamuwa mai tsanani tsakanin kasashen biyu. Manyan lokuta uku; da kyar aka yi rashin nasara a gasar cin kofin nahiyar Afirka a shekarar 1988, da neman tikitin shiga gasar cin kofin duniya a shekarar 1990, da kuma wasan karshe mai cike da cece-kuce na gasar cin kofin nahiyar Afirka ta 2000, inda Victor Ikpeba ya ci kwallo a bugun daga kai sai mai tsaron gida, an yanke hukuncin cewa alkalin wasa bai ketare layin raga ba.<ref>""Cameroon are Kings of Africa". bbc.co.uk. Archived from the original on 4 August 2020. Retrieved 4 July 2017</ref>"
Tawagar ta fice daga gasar cin kofin nahiyar Afirka guda biyu tsakanin shekarun 1963 zuwa 1974, saboda rashin zaman lafiya a siyasance da kuma a shekarar 1996. A shekarar 1976, ta sake dawowa gasar cin kofin kwallon kafa ta duniya inda ta zo matsayi na uku a gasar cin kofin nahiyar Afirka a 1976 da 1978.
==1980-1990==
Najeriya ta karbi bakuncin gasar cin kofin nahiyar Afirka a shekarar 1980, sannan kuma ta lashe kofin gasar cin kofin kasashen Afirka na farko a wannan shekarar a Legas. Ghana dai ta zo ta biyu a matsayi na uku sau uku, kuma ta yi waje da ita a matakin rukuni daya, tsakanin 1982 zuwa 1990. Haka kuma ta kasa samun tikitin shiga gasar cin kofin Afrika da Masar ta karbi bakunci a 1986.
==1992–2006==
Najeriya ta sake fitowa a gasar cin kofin nahiyar Afirka a shekarun 1992 da 1994, ta zo na uku a shekarar 1992 kuma ta lashe gasar cin kofin Afrika a 1994, wanda shi ne karo na biyu da ta lashe gasar.
A karshe Najeriya ta kai gasar cin kofin duniya a karon farko a shekarar 1994 bayan ta shafe shekaru tana fafutukar zuwa can. Clemens Westerhof ne ya kula da su. Najeriya ce ta daya a rukuninsu da suka hada da Argentina, Bulgaria, da kuma Girka. Najeriya ta lallasa Bulgaria da ci 3-0, inda Argentina ta sha kashi a hannun Argentina da ci 1-2, sannan ta kai zagaye na biyu bayan ta doke Girka da ci 2-0. A zagaye na biyu, Najeriya ta buga wasanta na farko da kasar Italiya, inda ta fara cin kwallo ta hannun Emmanuel Amunike a minti na 25 da fara wasa. A cikin mintuna biyu ne Najeriya ta tsallake zuwa zagayen kwata fainal, inda Roberto Baggio ya zura kwallo a ragar Najeriya a karin lokaci. Ya kuma zura kwallon da ta yi nasara. Wasan dai ya kare ne da ci 2-1 inda Italiya ta samu nasara. A shekarar 1996 kungiyar ta fice daga gasar cin kofin nahiyar Afirka na wannan shekarar sakamakon matsin lamba daga shugaban mulkin sojan kasar [[Sani Abacha]] saboda sukar da kasar Afrika ta Kudu mai masaukin baki ta yi musamman ma shugabanta Nelson Mandela, kan hukuncin kisa da aka yiwa dan gwagwarmayar Ogoni Ken Saro-Wiwa. Daga baya aka dakatar da Najeriya shiga gasar cin kofin nahiyar Afirka a shekarar 1998.
A shekarar 1998, Najeriya ta koma gasar cin kofin duniya tare da Kamaru, Morocco, Tunisia, da Afirka ta Kudu. Kyakkyawan kyakkyawan fata ya kasance mai girma saboda manajansa Bora Milutinović da dawowar mafi yawan membobin 1994. A gasar karshe dai an fitar da Najeriya a rukunin D da Spain, Bulgaria, Paraguay. Najeriya ta samu babban bacin rai bayan ta doke Spain da ci 3-2 bayan ta dawo sau biyu daga 1-0 da 2-1. Eagles ta tsallake zuwa zagaye na biyu bayan da ta doke Bulgaria da kuma rashin nasara a hannun Paraguay. Fatan kungiyar na zarce wasanta na 1994 ya ruguje bayan rashin nasara da ci 1-4 a hannun Denmark. A yanzu dai wannan ita ce gasar cin kofin duniya da Najeriya ta samu ba tare da ta buga wasan karshe na gasar ba.
A shekara ta 2000 sun dawo gasar cin kofin duniya kuma su ne a matsayi na biyu kuma daga baya sun kare a matsayi na uku a gasar cin kofin nahiyar Afirka a 2002, 2004 da 2006.
==2002 da 2006 gasar cin kofin duniya==
Gasar cin kofin duniya da aka yi a Koriya ta Kudu da Japan a 2002, Najeriya ta sake samun gurbin shiga gasar da kyakkyawan fata. Tare da sabbin 'yan wasa da kayan aikin kore na pastel na musamman, ana sa ran Super Eagles za ta ci gaba da taka rawar gani a gasar cin kofin Afirka ta 2000 da 2002. An fitar da Najeriya a rukunin F da kasashen Sweden da Argentina da kuma Ingila. Wasan farko da Argentina ya fara ne da karfin tsaron da ya sa aka tashi wasan babu ci. A minti na 61 ne Gabriel Batistuta ya keta tsaron gida na Najeriya wanda hakan ya sa Argentina ta ci 1-0, kuma Argentina za ta yi nasara a wasan. Wasa na biyu da Najeriya ta buga da Sweden ta samu nasaran ci 2-1. Daga nan ne Najeriya ta yi kunnen doki 0-0 da Ingila, sannan ta yi kasa a zagayen farko.
Najeriya ta kasa tsallakewa zuwa gasar cin kofin duniya ta 2006, bayan da ta kammala da maki a rukunin neman cancantar da kasar Angola, amma tana da kasa da kasa a wasannin da kungiyoyin suka buga<ref>"Nigeria". gamji.com. Archived from the original on 4 March 2016. Retrieved 14 November 2016.</ref>"
==2008–2013==
A gasar cin kofin nahiyar Afrika a shekarar 2008, Najeriya ta kawo karshen wasanta a wasan kusa dana karshe bayan ta sha kashi a hannun Ghana. Sun samu tikitin shiga gasar cin kofin Afrika a shekarar 2010, wadda Angola za ta karbi bakunci, amma Ghana ta fitar da su a wasan kusa da na karshe.
A ranar 14 ga Nuwamba, 2009, Najeriya ta samu tikitin shiga gasar cin kofin duniya ta 2010 bayan ta lallasa Kenya da ci 3-2 a Nairobi.<ref>"Kenya 2–3 Nigeria". ESPN. 14 November 2009. Archived from the original on 16 November 2009. Retrieved 14 November 2009.</ref>"
Najeriya ta yi rashin nasara a wasanta na farko da Argentina da ci 1-0 a filin wasa na Ellis Park bayan da Gabriel Heinze ya zura da kai a minti na 6.<ref>"Argentina 1–0 Nigeria". BBC. Archived from the original on 22 August 2019. Retrieved 14 June 2010.</ref>"<ref>"Argentina vs. Nigeria: Argentina wins, now faces a strong South Korea". The Christian Science Monitor. 12 June 2010. ISSN 0882-7729. Archived from the original on 19 October 2017. Retrieved 18 October 2017.</ref>" A wasanta na biyu ne Najeriya ta jagoranci ragamar ragar ta da kwallo ta hannun Kalu Uche. Jan kati da aka yi wa Sani Kaita ne ya baiwa Girka nasara. A karshen wasan ne Girka ta zura kwallo a ragar Najeriya kuma Najeriya ta zura kwallo ta biyu a wasan da ci 2-1. A wasansu na karshe na rukuni-rukuni da kasar Koriya ta Kudu, Najeriya ta farke kwallon a minti na 12 da fara wasa ta hannun Kalu Uche, bayan da Chidi Odiah ya buga ta kasa. Sai dai kwallayen da Lee Jung-Soo da Park Chu-Young suka ci suka baiwa Koriya ta Kudu 2-1, abin da ake ganin ya isa Koriya ta Kudu ta tsallake zuwa zagayen zagaye na 16. Sai dai Najeriya ta samu dama a minti na 66, a karshen bugun daga kai sai mai tsaron gida na Koriya ta Kudu, Ayila Yussuf da ya ci ta hanyar tsaron gidan Koriya ta Kudu, ba kowa ba ne illa Yakubu, da bugun daga kai sai mai tsaron gida Yakubu ya yi waje da kwallo ta kusan hudu. Har yanzu Koriya ta Kudu ta ci 2-1. Minti uku tsakani Yakubu ya samu nasarar kammala bugun daga kai sai mai tsaron gida cikin nutsuwa inda aka tashi wasan biyu, amma Najeriya ta kasa sake zura kwallo a raga, inda aka tashi 2-2. Da wannan sakamakon Najeriya ta fitar da Najeriya daga gasar cin kofin duniya ta 2010 da maki daya kacal, yayin da Koriya ta Kudu ta tsallake zuwa zagaye na 16 da maki hudu. A ranar 30 ga watan Yunin 2010, bayan ficewar kungiyar tun da wuri da rashin nuna kyama, shugaban Najeriya na lokacin, Goodluck Jonathan ya dakatar da kungiyar kwallon kafa ta kasa shiga gasar kasa da kasa na tsawon shekaru biyu<ref>"Nigeria president suspends team". BBC Sport. 30 June 2010. Archived from the original on 30 June 2010. Retrieved 30 June 2010.</ref>" Wannan dakatarwar ta jefa kungiyar cikin kasadar dakatar da kungiyar daga shiga gasar cin kofin duniya da FIFA ta yi saboda wasu dalilai na kutsawa na siyasa.<ref>"Adigun, Bashir; Gambrell, Jon (30 June 2010). "Nigeria's president suspends soccer team". USA Today. Archived from the original on 3 July 2010. Retrieved 30 June 2010.</ref>"
A ranar 5 ga watan Yuli, 2010, gwamnatin Najeriya ta soke haramcin da ta yi wa kungiyar kwallon kafa ta kasa shiga gasar kwallon kafa ta FIFA/CAF,<ref>"Nigerian government rescinds ban". ESPN Soccernet. 5 July 2010. Archived from the original on 8 July 2010. Retrieved 7 July 2010.</ref>"amma FIFA ta yi amfani da takunkumin dakatarwa bayan watanni uku.<ref>""Fifa issues world ban to Nigeria". BBC News. 4 October 2010. Archived from the original on 15 August 2017. Retrieved 5 October 2010.</ref>"A ranar 4 ga Oktoba, 2010, an dakatar da Najeriya daga shiga gasar cin kofin duniya har abada saboda katsalandan da gwamnati ta yi bayan gasar cin kofin duniya ta 2010.<ref>""Fifa issues world ban to Nigeria". BBC News. 4 October 2010. Archived from the original on 15 August 2017. Retrieved 5 October 2010.</ref>" Sai dai bayan kwanaki hudu, an dage haramcin na wucin gadi har zuwa ranar 26 ga watan Oktoba, washegarin da kungiyar 'yan wasan da ba a amince da su ba a hukumance - kungiyar 'yan wasan kwallon kafa ta kasa (NANF) ta janye karar da ta shigar a kan hukumar ta NFF.<ref>""Fifa lifts Nigeria's suspension". BBC Sport. 8 October 2010. Retrieved 8 October 2010.</ref>"
Najeriya ta kasa samun tikitin shiga gasar cin kofin Afrika ta 2012 bayan ta kammala wasannin share fage da ci 2-2 da Guinea da kwallaye daga Ikechukwu Uche da Victor Obinna,<ref>"Big names miss out on 2012 Africa Cup of Nations qualification". CNN. 8 October 2011. Retrieved 12 March 2025.</ref>" amma sun yi nasara a gasar neman gurbin shiga gasar cin kofin nahiyar Afirka na 2013, inda suka samu tikitin shiga gasar karshe a Afirka ta Kudu bayan da ta yi nasara a kan Liberiya da ci 8-3 jumulla wasan da suka yi da Burkinabeaso. 1 – 0 a wasan karshe don daga kofin gasar a karo na uku.<ref>"Ajom, Jacob (13 October 2012). "AFCON 2013: How Eagles rout Liberia 6-1 to qualify". Vanguard News. Retrieved 12 March 2025.</ref>"Duk da haka, ba su cancanci shiga ko ɗaya daga cikin gasa biyu na gaba ba.<ref>""Afcon 2017: Nigeria fail to qualify after defeat by Egypt". BBC Sport. 29 March 2016. Archived from the original on 30 March 2016. Retrieved 30 March 2016.</ref>"
==A Shekara ta 2014==
'''gasar cin kofin duniya 2014'''
An bude kamfen din Najeriya a gasar cin kofin duniya na shekarar 2014 da ci 0-0 da Iran. Bayan kwana hudu kungiyar ta buga wasanta na biyu da Bosnia da Herzegovina. Kwallon da Peter Odemwingie ya ci a minti na 29 mai cike da cece-kuce, ya baiwa Najeriya damar lashe gasar cin kofin duniya karo na farko tun shekarar 1998. Sun kara da Argentina bayan kwana hudu: minti 3 da Lionel Messi ya ci wa 'yan adawa kusan nan take Ahmed Musa ya rama. Messi ne ya baiwa Argentina tamaula ana dab da tafiya hutun rabin lokaci. A karo na biyu ne Musa ya sake ramawa wasan, aka sauya Lionel Messi sannan ya mika kyaftin dinsa ga Marcos Rojo sai dai Rojo ya ci Argentina 3-2 mintuna kadan.
Najeriya ta yi rashin nasara a wasan, amma duk da haka ta tsallake zuwa zagaye na 16, a zagaye na 16, Najeriyar ta kara da Faransa, a minti na 18 da bugun daga kai sai mai tsaron gida, Emmanuel Emenike, ya ga kwallon a ragar mai tsaron ragar Faransa, amma dan wasan ya hana kwallon daga gefe. Najeriya ta rike su har zuwa minti na 79 a lokacin da aka ci kwallo da kai da Paul Pogba ya baiwa Faransa kwallo ta farko. Kwallon da Kyaftin Joseph Yobo ya zura a ragar Super Eagles na bazata a lokacin rauni ya sanya sakamakon babu shakka: Najeriya ta fita. Wannan shi ne karo na uku da Najeriya ke fitar da ita a zagaye na 16 kuma har yanzu ba ta samu damar shiga zagayen Quarter final a gasar cin kofin duniya ta FIFA ba.
==Gasar cin kofin Duniya ta shekarar 2018==
A ranar 24 ga watan Yunin 2016, Hukumar Kwallon Kafa ta Afirka ta fitar da jadawalin zagaye na 3 na wasannin neman tikitin shiga gasar cin kofin duniya, inda aka hada Najeriya a cikin abin da aka bayyana a matsayin "Rukunin mutuwa"; tare da Zambia, Algeria, da Kamaru. Najeriya ta fara wasanninta na rukuni ne da ci 2-1 da Zambia a Ndola<ref>""FULL-TIME: Nigeria vs Algeria 3 -1". Vanguard News. 12 November 2016. Archived from the original on 17 June 2018. Retrieved 17 June 2018.</ref>" sannan ta doke Algeria da ci 3-1 a wasa na biyu a filin wasa na Godswill Akpabio.<ref>"Roche, C.; Dunne, Robbie (8 October 2017). "Nigeria vs Zambia World Cup: Nigeria book their place in the World Cup". Diario AS. Archived from the original on 17 June 2018. Retrieved 17 June 2018.</ref>"Sun ci Kamaru da ci 5-1 gida da waje a fafatawar da suka yi a baya.<ref>"Eludini, Tunde (4 September 2017). "Cameroon Vs. Nigeria Live Updates: Super Eagles, Lions Fight In Yaoundé". Premium Times. Archived from the original on 17 June 2018. Retrieved 17 June 2018.</ref>"
Super Eagles ta Najeriya ta zama tawagar Afirka ta farko da ta samu tikitin shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2018 bayan ta doke Zambia da ci 1-0 a Uyo.<ref>"How Nigeria vs Algeria sparked MMM trend". Vanguard News. 13 November 2016. Archived from the original on 14 November 2016. Retrieved 14 November 2016.</ref>"<ref>"2018 FIFA World Cup Russia – Matches – Nigeria-Algeria". FIFA. 12 November 2016. Archived from the original on 15 November 2016. Retrieved 14 November 2016.</ref>"<ref>"Babarinsa, Olusola (12 November 2016). "Moses, Mikel lead Nigeria past Algeria". The Punch. Archived from the original on 14 November 2016. Retrieved 14 November 2016.</ref>" A ranar 3 ga Yuni 2018, koci Gernot Rohr ya gabatar da tawagar 'yan wasa 23 don gasar cin kofin duniya ta FIFA 2018.<ref>"Udoh, Colin (3 June 2018). "Super Eagles drop Aina, Agu from World Cup squad". ESPN. Archived from the original on 12 June 2018. Retrieved 3 June 2018.</ref>" Najeriya ta yi rashin nasara a wasanta na farko a gasar da ci 0–2 a hannun Croatia a Kaliningrad,<ref>"Abayomi, Tosin (16 June 2018). "Jerseys don't win matches, Twitter trolls Super Eagles after Croatia defeat". Pulse Nigeria. Archived from the original on 17 June 2018. Retrieved 17 June 2018.</ref>" kafin ta samu nasara da ci 2-0 a wasa na biyu da wata jaruma Iceland,<ref>"Udoh, Colin (22 June 2018). "3 Takeaways from Nigeria's win over Iceland". ESPN. Archived from the original on 23 June 2018. Retrieved 23 June 2018.</ref>" inda Ahmed Musa ya zura kwallaye biyu.<ref>"Pylas, Pan (22 June 2018). "World Cup 2018: Ahmed Musa scores twice to give Nigeria 2–0 win over Iceland". Stuff (company). Staff Limited. Archived from the original on 23 June 2018. Retrieved 23 June 2018.</ref>"Najeriya ta samu babbar dama ta tsallake zuwa zagaye na gaba yayin da Croatia ta lallasa Argentina da ci 3-0. Duk da wannan fa'idar, sun yi rashin nasara da ci 2-1 a wasansu na karshe na rukuni-rukuni da Argentina,<ref>"Nigeria lost to experienced Argentine side – Rohr". Vanguard News. Vanguard Media Limited. 27 June 2018. Archived from the original on 27 June 2018. Retrieved 27 June 2018.</ref>"da kwallo daya ta hannun Victor Moses.<ref>"Potts, Michael (26 June 2018). "Victor Moses: Chelsea fans compare Nigeria star to Eden Hazard after penalty vs Argentina". Daily Express. Express Newspapers. Archived from the original on 27 June 2018. Retrieved 27 June 2018.</ref>" Domin wannan rashin nasara, da kuma kashin da Iceland ta yi a hannun Croatia, Najeriya ta bata damar tsallakewa zuwa zagaye na 16 kuma ta fitar da ita daga gasar.<ref>"World Cup 2018: Nigeria eliminated by late Argentina strike". Africa News. 26 June 2018. Archived from the original on 28 June 2018. Retrieved 28 June 2018.</ref>"
==Gasar Cin Kofin Kasashen Afirka2019==
Super Eagles ta fara fafatawar ta ne a gasar AFCON ta 2019 bayan da ta doke Burundi da ci 1-0 a wasan farko na rukunin B. A wasan da suka buga na karshe na rukuni-rukuni ne suka doke Guinea da ci 2-0. Wasan zagaye na 16 ne kungiyar kwallon kafar Najeriya ta lallasa Kamaru da ci 3-2 da Jude Ighalo da Iwobi suka zura a ragar kasar, inda daga bisani suka kara da Afirka ta Kudu a wasan daf da na kusa da na karshe a gasar. Kwallon da Troost-Ekong ya zura a minti na 89 da fara wasa ne ya baiwa Najeriya damar zawarcin Afrika ta Kudu inda aka tashi wasan da ci 2-1. Najeriya ta kara da Algeria a wasan kusa da na karshe kuma an fitar da ita daga gasar bayan bugun daga kai sai mai tsaron gida da Riyad Mahrez ya yi a minti na 95 ya ba Algeria nasara. Super Eagles daga baya sun kara da Tunisia a matsayi na uku inda suka ci 1-0 da Ighalo ya ci kwallo daya tilo wanda ya sa ya zama dan wasan da ya fi zura kwallo a gasar.
==Gasar Cin Kofin Afirka2021==
A ranar 18 ga Yuli, 2019, Hukumar Kwallon Kafa ta Afirka (CAF) ta fitar da jadawalin shiga gasar cin kofin Afirka ta 2021. An hada Super Eagles ne a rukunin L tare da Lesotho, Benin, da Saliyo. Najeriya dai ta fara ne da doke Benin da ci 2-1 a Uyo a wasansu na farko na rukuni, daga bisani kuma ta doke Lesotho da ci 4-2 a wasan da suka buga a waje. A cikin Maris 2020, sakamakon cutar ta COVID-19, CAF ta dage dukkan wasannin share fage na AFCON har abada.<ref>""Coronavirus, CAF Postpones AFCON Qualifiers". goal.com. Archived from the original on 14 March 2020. Retrieved 30 April 2020</ref>"Daga baya, a ranar 30 ga Yuni, 2020, CAF ta sake tsara gasar cin kofin nahiyar Afirka ta 2021 zuwa 2022, wanda za a yi daga 9 ga Janairu zuwa 6 ga Fabrairu 2022.<ref>"Africa Cup of Nations postponed from January next year to 2022". France 24. 30 June 2020. Archived from the original on 23 January 2022. Retrieved 23 January 2022.</ref>" An ci gaba da wasannin share fage a ranar 9 ga Nuwamba 2020.<ref>"Cameroon 2021 qualifiers resume November, Qatar 2022 set for May 2021". CAF. Archived from the original on 13 September 2020. Retrieved 23 January 2022.</ref>"<ref>"Qualified teams to Total Africa Cup of Nations, Cameroon 2021". CAF. Archived from the original on 23 January 2022. Retrieved 23 January 2022</ref>"
An fara gasar AFCON ta shekarar 2021 ne a ranar 9 ga watan Janairun 2022, kuma Najeriya ce kadai a gasar da ta yi nasara a dukkan wasannin rukuni uku bayan ta doke Masar da ci 1-0, Sudan da ci 3–1, da Guinea-Bissau da ci 2-0.<ref>"Africa Cup of Nations – AFCON daily: Nigeria secure perfect group stage record, Egypt qualify for last 16". France 24. 19 January 2022. Archived from the original on 23 January 2022. Retrieved 23 January 2022</ref>" Sai dai Najeriya ta yi rashin nasara da ci 1-0 a wasan zagaye na 16 da Tunisia a ranar 23 ga watan Janairu.<ref>""German Gernot Rohr sacked as Nigeria coach". GhanaWeb. 15 December 2021. Archived from the original on 24 January 2022. Retrieved 24 January 2022.</ref>"
==Gasar kofin kallon Duniya ta 2022==
Najeriya ta kasa samun tikitin shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA a karon farko cikin shekaru 16, inda Ghana ta sha kashi a hannun Ghana bisa ka'idar cin kwallaye a waje bayan da suka tashi 0-0 a Ghana da kuma 1-1 a Najeriya.<ref>"Nigeria vs. Ghana". ESPN.com. Archived from the original on 30 March 2022. Retrieved 29 March 2022</ref>"<ref>"Portugal vs Nigeria". footballcoal.com. Archived from the original on 17 November 2022. Retrieved 17 November 2022.</ref>"
==Gasar cin kofin Africa ta 2023==
Super Eagles ta fara fafatawar ta ne a gasar AFCON ta 2023 da ci 1-1 da Equatorial Guinea a wasan farko na rukunin A. A ci gaba da doke mai masaukin baki Ivory Coast da ci 1-0 sannan kuma ta doke Guinea Bissau a bugun daga kai sai mai tsaron gida. Wasan zagaye na 16 ne tawagar kwallon kafar Najeriya ta lallasa Kamaru da ci 2-0 da Ademola Lookman da ci biyu da nema, daga bisani kuma ta doke Angola a wasan daf da na kusa da na karshe a gasar, sakamakon bugun daga kai sai mai tsaron gida da Lookman ya yi. Najeriya ta kara da Afirka ta Kudu a wasan kusa da na karshe. Kelechi Iheanacho ne ya ci kwallon, inda Najeriya ta samu nasara a kan Afrika ta Kudu da ci 4-2 a bugun fenareti. An tashi wasan 1-1 bayan karin lokaci. A wasan karshe, Super Eagles ta kare a matsayi na biyu, inda ta sha kashi da ci 2-1 a hannun mai masaukin baki Ivory Coast.<ref>"Nigeria 1–2 Ivory Coast". BBC Sport. 11 February 2024.</ref>"
==Hoton kungiya==
'''Kits da crest'''
Kungiyar kwallon kafa ta Najeriya ta saba amfani da koren kore mai kauri akan saitin farko na koren mai dauke da farar lamba, haruffa, da karin bayanai; haɗe da kayan sakandire masu farare duka, dukkansu alamu ne na launukan tutar Najeriya. Inuwar kore ta bambanta a tsawon shekaru. An fi so da zaren zaitun, koren daji akai-akai a cikin shekarun 1980 zuwa farkon 1990s, kuma fitar ya bayyana a cikin waɗannan shekarun da suka gabata; Harlequin ma an yi amfani da shi. A cikin shekaru goma da suka gabata, ƙungiyar ta bayyana tana daidaita kan mafi daidaitaccen koren ofis wanda ya fi kama da inuwar da aka yi amfani da ita akan tuta. Tawagar kwallon kafa ta Najeriya ta farko sun yi amfani da riga mai kauri sama da farare da gajeren wando da safa har sai da kasar ta rungumi kalar da take a yanzu bayan ta samu ‘yancin kai.<ref>""Nigeria, Ghana and the genesis of a rivalry". 22 November 2012. Retrieved 11 November 2016.</ref>"
A ranar 23 ga Afrilu 2015, an sanar da Nike a matsayin mai samar da kayan Najeriya bayan Adidas ya ƙare kwangilar kayan aikin su da NFF.<ref>"NIKE PARTNERS WITH THE NIGERIA FOOTBALL FEDERATION". Nike. 23 April 2015. Archived from the original on 9 March 2016. Retrieved 23 July 2015.</ref>"<ref>"Nigeria Ends Kit Renewal Deal with Adidas". This Day. 13 March 2015. Archived from the original on 24 July 2015. Retrieved 23 July 2015.</ref>"Kafin haka, Nike ta kawo kayan Najeriya tsakanin 1994 zuwa 2003.<ref>"Odunsi, Wale (6 December 2014). "AFCON fallout: Nigeria loses Adidas kit sponsor". Daily Post Nigeria. Archived from the original on 31 March 2022. Retrieved 30 March 2022.</ref>" Kayan da Nike da aka kera don Najeriya za ta saka a gasar cin kofin duniya ta 2018 ya ci gaba da zama daya daga cikin shahararrun kayan tarawa na kasa da kasa.<ref>"Tansley, Eduardo (17 June 2025). "How Nigeria's 2018 shirt became the holy grail of modern football kit releases". The New York Times. Retrieved 17 June 2025.</ref>"
==Manazarta==
2m287tebd1943f0viaa3op18wh7s2j6
Kelechi Onuzuruike
0
119019
971656
853709
2026-10-25T21:45:57Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971656
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Kelechi Onuzuruike''' (An haife shi a ranar 19 ga watan [[Fabrairu|Fabrairun]] shekara ta 1976) ɗan siyasan [[Najeriya]] ne . <ref>{{Cite web |last=Emeruwa |first=Chijindu |date=2021-02-24 |title=Abia lawmaker calls for urgent attention on erosion menace |url=https://dailypost.ng/2021/02/24/abia-lawmaker-calls-for-urgent-attention-on-erosion-menace/ |access-date=2023-03-29 |website=[[Daily Post (Nigeria)]]}}</ref> Shi ne [[Former Deputy Chief Whip|Tsohon Mataimakin Babban Whip]] na Majalisar Dokokin [[Abiya|Jihar Abia]] . Ya kasance yana wakiltar mazabar jihar Umuahia ta Arewa a Majalisar Dokokin [[Abiya|Jihar Abia]] . <ref name="lg">{{Cite web |date=2019-10-25 |title=LG boss, lawmaker lament flooding in Umuahia |url=https://punchng.com/lg-boss-lawmaker-lament-flooding-in-umuahia/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Punch]]}}</ref>
== Tarihi da ilimi ==
Onuzuruike is a native of the Nkwoegwu Ohuhu clan in [[Umuahia ta Arewa|Umuahia North]], [[Abiya|Abia State]], Nigeria. He has one elder brother, Chief Chima Onuzuruike.<ref>{{Cite web |date=2 February 2022 |title=Breaking: PDP Lawmaker Kelechi Onuzuirike’s Immediate Elder Brother, Chima, joins Emenike-led APC Faction in Abia |url=https://globaltimesnigeria.com/breaking-pdp-lawmaker-kelechi-onuzuruikes-immediate-elder-brother-chima-joins-emenike-led-apc-faction-in-abia/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329191226/https://globaltimesnigeria.com/breaking-pdp-lawmaker-kelechi-onuzuruikes-immediate-elder-brother-chima-joins-emenike-led-apc-faction-in-abia/ |archive-date=29 March 2023 |access-date=29 March 2023 |website=Global Times Nigeria}}</ref> After completing his secondary education at Ascension Junior Seminary, he obtained a Law degree from [[Jami'ar Jihar Abia|Abia State University]], and later pursued a postgraduate diploma in Business Management at the London School of Business and Management. He continued his academic journey at the University of Chichester in the United Kingdom, where he earned a Master of Business Administration (MBA).
Yana daya daga cikin Knights na St Columba na [[Cocin Najeriya|Cocin Anglican a Najeriya]].
== Ayyukan siyasa ==
Onuzuruike ya kasance mataimakin zartarwa a kan ayyuka na musamman ga Gwamnan [[Imo|Jihar Imo]], Rochas Okorocha daga 2012 zuwa 2014. Daga nan aka zabe shi a karkashin All Progressives Grand Alliance (APGA) a shekarar 2015 don wakiltar mazabar jihar [[Umuahia]] ta Arewa a majalisar dokokin jihar Abia ta 6.<ref>{{Cite web |date=2 May 2015 |title=Abia INEC gives out certificates of return to elected house members |url=https://thenationonlineng.net/abia-inec-gives-out-certificates-of-return-to-elected-house-members/ |access-date=29 March 2023 |website=[[The Nation (Nigeria)]]}}</ref> A cikin 2016, Babban Kotun Tarayya a Umuahia ta soke zaben Onuzuruike . <ref>{{Cite web |last=Okoro |first=Boniface |date=12 May 2016 |title=Court sacks APGA lawmaker for emerging through fake primary |url=https://newsexpressngr.com/news/23452-Court-sacks-APGA-lawmaker-for-emerging-through-fake-primary-16 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329140408/https://newsexpressngr.com/news/23452-Court-sacks-APGA-lawmaker-for-emerging-through-fake-primary-16 |archive-date=29 March 2023 |access-date=29 March 2023 |website=News Express Nigeria}}</ref> Kotun ta bayyana cewa Sunday Ajero shine dan takarar da aka zaba na APGA don mazabar.<ref>{{Cite web |last=Babalola |first=Popoola |date=2016-05-13 |title=Court sacks Abia lawmaker for emerging through unauthentic party primary - |url=https://theeagleonline.com.ng/court-sacks-abia-lawmaker-for-emerging-through-unauthentic-party-primary/ |access-date=2023-03-29 |website=The Eagle Online}}</ref> Ajero ya kalubalanci takarar Onuzuruike, yana mai da'awar cewa ya fito ne ta hanyar zaben fidda gwani.<ref>{{Cite web |date=12 May 2016 |title=Court sacks Abia lawmaker for emerging through unauthentic party primary |url=https://www.vanguardngr.com/2016/05/court-sacks-abia-lawmaker-emerging-unauthentic-party-primary/amp/ |access-date=29 March 2023 |website=[[Vanguard (Nigeria)]]}}</ref> Koyaya Onuzurike ya ci gaba da kammala wa'adinsa kuma an sake zabarsa a karo na biyu a cikin 2019.
A cikin 2017, ya sauya jam'iyyun, ya bar APGA kuma ya shiga Jam'iyyar Peoples Democratic Party (PDP). A cikin 2019, tare da shugaban karamar hukumar Umuahia ta Arewa sun nuna damuwa game da ambaliyar da ta lalata gidaje da yawa, kasuwanni da gonaki a cikin al'ummar Amaogwugwu a cikin mazabarsa.<ref name="lg"/> Ya kuma nuna mamaki game da ambaliyar saboda Hukumar Kula da Ruwa ta Najeriya ba ta annabta shi ba kuma ya damu game da tasirin bala'in a kan kiwon lafiya da tsabta na mutanen da yankin da abin ya shafa.
Onuzuruike ya ba da shawarar cewa a watsar da yanki na gwamna a Jihar Abia kuma ya sha wahala daga zargi daga bangarori da yawa saboda maganganunsa.<ref name="zone">{{Cite web |last=Nwosu |first=Uche |date=1 March 2021 |title=Abia 2023: Governorship Seat Now Open To All Three Zones, Says Assembly Deputy Chief Whip |url=https://independent.ng/abia-2023-governorship-seat-now-open-to-all-three-zones-says-assembly-deputy-chief-whip/ |access-date=29 March 2023 |website=[[Independent Nigeria]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=28 March 2021 |title=2023: Fresh rumbles over Abia Charter of Equity |url=https://thenationonlineng.net/2023-fresh-rumbles-over-abia-charter-of-equity/ |access-date=29 March 2023 |website=[[The Nation (Nigeria)]]}}</ref>
Ya kasance Shug[[Aba]] Kwamitin Majalisar Dokokin Jihar Abia lokacin da ya soki mummunan yanayin tsabtace muhalli a manyan garuruwa a jihohin [[Umuahia]], Aba da [[Ohafia]] kuma ya kira Babban Manajan Hukumar Kare Jihar Abya (ASEPA) a gaban gidan. <ref>{{Cite web |last=Ada |first=Ada |date=2018-07-29 |title=Sanitation in Abia: ASEPA must wake up – Hon. Kelechi |url=https://dailytimesng.com/sanitation-abia-asepa-must-wake-hon-kelechi/ |access-date=2023-03-29 |website=[[Daily Times (Nigeria)]]}}</ref> Wannan kai tsaye ya haifar da korar shugaban hukumar muhalli ta Gwamna [[Okezie Ikpeazu]] saboda rashin iyawa.<ref>{{Cite web |date=11 December 2021 |title=Ikpeazu sacks ASEPA GM 48hours after House of Assembly summons |url=https://thenationonlineng.net/ikpeazu-sacks-asepa-gm-48hours-after-house-of-assembly-summons/ |access-date=29 March 2023 |website=[[The Nation (Nigeria)]]}}</ref> Onuzurike ta dauki nauyin takardun kudi kan kafa asusun amincewa da muhalli a Jihar Abia da kuma sanya Kimiyya ta Aikin Gona a cikin makarantun sakandare. Ya kuma tayar da batutuwa na gaggawa, kamar tilasta ASEPA ta cika aikinta na tsaftace muhalli. An nada shi a matsayin memba na kwamitin tare da alhakin bincika ayyukan kudi da amfani da kudaden shiga da [[Kwalejin Ilimi da Fasaha ta Jihar Abia|Kwalejin Ilimi ta Jihar Abia (Fasaha)]] (ASCETA) da Jami'ar Jihar Abya (ABSU) suka samar, da kuma tallafin kowane wata da gwamnatin jihar ta bayar.<ref>{{Cite web |date=2 July 2019 |title=Revenue Leakages: Abia Assembly to investigate ABSU, AbiaPoly, BCA, others |url=https://www.vanguardngr.com/2019/07/revenue-leakages-abia-assembly-to-investigate-absu-abiapoly-bca-others/amp/ |access-date=29 March 2023 |website=[[Vanguard (Nigeria)]]}}</ref> Ya shiga Majalisar Dokokin Jihar Abia don yin Allah wadai da kisan gillar da Fulani Herdsmen suka yi wa 'yan ƙasar Ukwa da mutanen Abia.<ref>{{Cite web |last=gloriaabiakam |date=2022-06-23 |title=Abia Assembly Condemns Attacks on Ukwa Indigenes |url=https://fmic.gov.ng/abia-assembly-condemns-attacks-on-ukwa-indigenes/ |access-date=2023-03-29 |website=[[Federal Ministry of Information and Culture (Nigeria)]] Official Website |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329090001/https://fmic.gov.ng/abia-assembly-condemns-attacks-on-ukwa-indigenes/ |archive-date=2023-03-29 |url-status=dead}}</ref> Ya kuma yi tir da yanayin da ba a yarda da shi ba na yanayin Ohuhu (wanda ke cikin mazabarsa) saboda lalacewar da ke lalata ƙasar. Ya kuma gabatar da lissafi don dakatar da amfani da lasisi ba tare da nuna bambanci ba da kuma kwafin lambobin lasisi da ake nufi ga jami'an gwamnati ta hanyar mutanen da ba su da izini, yana roƙon cewa ya kamata a hana yaduwarsa, an dakatar da samar da shi kuma a goge wadanda suka riga sun kasance a yawo.
Ya shiga cikin zaben fidda gwani na PDP, inda za a tantance mai ɗaukar tutar jam'iyyar na Ikwuano / Umuahia North / Umuahiya South Federal Constituency a cikin Majalisar Wakilai don babban zaben 2023.<ref>{{Cite web |date=2022-05-23 |title=2023: Abia Speaker wins PDP’s ticket for House of Reps poll |url=https://editor.guardian.ng/news/2023-abia-speaker-wins-pdps-ticket-for-house-of-reps-poll/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329155002/https://editor.guardian.ng/news/2023-abia-speaker-wins-pdps-ticket-for-house-of-reps-poll/ |archive-date=2023-03-29 |access-date=2023-03-29 |website=[[The Guardian (Nigeria)]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=2023: Abia Speaker wins PDP’s ticket for House of Reps |url=https://www.premiumtimesng.com/news/more-news/531729-2023-abia-speaker-wins-pdps-ticket-for-house-of-reps.html |access-date=2023-03-29 |website=[[Premium Times]]}}</ref> Ya sha kashi a hannun Chinedum Orji, Kakakin Majalisar Abia.<ref>{{Cite web |date=2022-05-24 |title=Abia speaker wins PDP Reps ticket |url=https://sunnewsonline.com/abia-speaker-wins-pdp-reps-ticket-2/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Sun (Nigeria)]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-05-22 |title=Chinedum Orji, Abia speaker, clinches PDP house of reps ticket |url=https://www.thecable.ng/chinedum-orji-abia-speaker-clinches-pdp-house-of-reps-ticket |access-date=2023-03-29 |website=[[TheCable]]}}</ref> An nada shi a matsayin Darakta na Majalisar Yakin Matasa ta Kasa ta Jam'iyyar Demokradiyyar Jama'a (PDP), wanda ke jagorantar reshen matasa na PDP a jihar a lokacin yakin neman zabe na 2023 da kuma tattara matasa don tallafawa dan takarar shugaban kasa na PDP, [[Atiku Abubakar]], don samun nasara ga jam'iyyar.<ref>{{Cite web |date=2022-11-03 |title=2023: Rt Hon Kelechi Onuzuruike Emerges Abia State Coordinator PDP National Youth Campaign Council - News Critic |url=https://newscritic.com.ng/2022/11/03/2023-rt-hon-kelechi-onuzuruike-emerges-abia-state-coordinator-pdp-national-youth-campaign-council/,%20https://newscritic.com.ng/2022/11/03/2023-rt-hon-kelechi-onuzuruike-emerges-abia-state-coordinator-pdp-national-youth-campaign-council/ |access-date=2023-03-29}}</ref>
Kelechi Onuzuruike ya taya Gwamna Okezie Ikpeazu murna kan samun kyautar Gwamna na shekara don Ci gaban SME na 2021 ta New Telegraph a [[Lagos (birni)|Legas]], yana bayyana shi a matsayin wanda ya cancanci.
== Taimako ==
A cikin 2022, ya ba da kuɗin [[Suya|nasa]] na shekaru biyu ga Mr. da Mrs. Chibuzor Ikwunze waɗanda suka rasa 'ya'yansu huɗu saboda guba na abinci bayan sun ci wasu sassan suya.<ref>{{Cite web |title=Abia Speaker Gifts Car, Automatic Employment to Couple Who Lost 4 Children at Once in |url=https://igberetvnews.com/1406016/abia-speaker-gifts-car-automatic-employment-couple-lost-4-children-suya-meal-photos/ |access-date=2023-03-29 |website=igberetvnews.com}}</ref> A cikin wannan shekarar, shi da wasu 'yan kalilan sun ba da gudummawa don sayen fom ɗin gabatarwa na gwamna na PDP ga Lucky Igbokwe.<ref>{{Cite web |last=Rapheal |date=2022-04-06 |title=Friends buy Abia PDP guber forms for Igbokwe |url=https://sunnewsonline.com/friends-buy-abia-pdp-guber-forms-for-igbokwe/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Sun (Nigeria)]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=Lucky Igbokwe Declares for Abia Guber |url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2022/04/05/lucky-igbokwe-declares-for-abia-guber/amp/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329085850/https://www.thisdaylive.com/index.php/2022/04/05/lucky-igbokwe-declares-for-abia-guber/amp/ |archive-date=2023-03-29 |access-date=2023-03-29 |website=[[This Day]]}}</ref> Ya haɗu da masu arziki na danginsa na Ohuhu don ba da gudummawar kayan taimako ga waɗanda aka zalunta a cikin al'ummarsa a lokacin kullewar [[Koronavirus 2019|COVID-19]]. Kayan sun hada da kayan abinci da kayan kariya.<ref>{{Cite web |date=6 April 2020 |title=COVID-19: Abia Lawmaker, Onuzuruike, donates relief materials to community |url=https://www.vanguardngr.com/2020/04/covid-19-abia-lawmaker-onuzuruike-donates-relief-materials-to-community/amp/ |access-date=30 March 2023 |website=[[Vanguard (Nigeria)]]}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist|2}}
[[Rukuni:Haihuwan 1976]]
[[Rukuni:Lauyoyi yan Najeriya]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
lh6eko284dqixh9iak4xorebxc7hkv3
971657
971656
2026-10-25T21:45:59Z
KiranBOT
35988
cire bin AMP daga URLs ([[:m:User:KiranBOT/AMP|cikakkun bayanai]]) ([[User talk:Usernamekiran|rahoton kuskure]]) v3.1.1s
971657
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Kelechi Onuzuruike''' (An haife shi a ranar 19 ga watan [[Fabrairu|Fabrairun]] shekara ta 1976) ɗan siyasan [[Najeriya]] ne . <ref>{{Cite web |last=Emeruwa |first=Chijindu |date=2021-02-24 |title=Abia lawmaker calls for urgent attention on erosion menace |url=https://dailypost.ng/2021/02/24/abia-lawmaker-calls-for-urgent-attention-on-erosion-menace/ |access-date=2023-03-29 |website=[[Daily Post (Nigeria)]]}}</ref> Shi ne [[Former Deputy Chief Whip|Tsohon Mataimakin Babban Whip]] na Majalisar Dokokin [[Abiya|Jihar Abia]] . Ya kasance yana wakiltar mazabar jihar Umuahia ta Arewa a Majalisar Dokokin [[Abiya|Jihar Abia]] . <ref name="lg">{{Cite web |date=2019-10-25 |title=LG boss, lawmaker lament flooding in Umuahia |url=https://punchng.com/lg-boss-lawmaker-lament-flooding-in-umuahia/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Punch]]}}</ref>
== Tarihi da ilimi ==
Onuzuruike is a native of the Nkwoegwu Ohuhu clan in [[Umuahia ta Arewa|Umuahia North]], [[Abiya|Abia State]], Nigeria. He has one elder brother, Chief Chima Onuzuruike.<ref>{{Cite web |date=2 February 2022 |title=Breaking: PDP Lawmaker Kelechi Onuzuirike’s Immediate Elder Brother, Chima, joins Emenike-led APC Faction in Abia |url=https://globaltimesnigeria.com/breaking-pdp-lawmaker-kelechi-onuzuruikes-immediate-elder-brother-chima-joins-emenike-led-apc-faction-in-abia/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329191226/https://globaltimesnigeria.com/breaking-pdp-lawmaker-kelechi-onuzuruikes-immediate-elder-brother-chima-joins-emenike-led-apc-faction-in-abia/ |archive-date=29 March 2023 |access-date=29 March 2023 |website=Global Times Nigeria}}</ref> After completing his secondary education at Ascension Junior Seminary, he obtained a Law degree from [[Jami'ar Jihar Abia|Abia State University]], and later pursued a postgraduate diploma in Business Management at the London School of Business and Management. He continued his academic journey at the University of Chichester in the United Kingdom, where he earned a Master of Business Administration (MBA).
Yana daya daga cikin Knights na St Columba na [[Cocin Najeriya|Cocin Anglican a Najeriya]].
== Ayyukan siyasa ==
Onuzuruike ya kasance mataimakin zartarwa a kan ayyuka na musamman ga Gwamnan [[Imo|Jihar Imo]], Rochas Okorocha daga 2012 zuwa 2014. Daga nan aka zabe shi a karkashin All Progressives Grand Alliance (APGA) a shekarar 2015 don wakiltar mazabar jihar [[Umuahia]] ta Arewa a majalisar dokokin jihar Abia ta 6.<ref>{{Cite web |date=2 May 2015 |title=Abia INEC gives out certificates of return to elected house members |url=https://thenationonlineng.net/abia-inec-gives-out-certificates-of-return-to-elected-house-members/ |access-date=29 March 2023 |website=[[The Nation (Nigeria)]]}}</ref> A cikin 2016, Babban Kotun Tarayya a Umuahia ta soke zaben Onuzuruike . <ref>{{Cite web |last=Okoro |first=Boniface |date=12 May 2016 |title=Court sacks APGA lawmaker for emerging through fake primary |url=https://newsexpressngr.com/news/23452-Court-sacks-APGA-lawmaker-for-emerging-through-fake-primary-16 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329140408/https://newsexpressngr.com/news/23452-Court-sacks-APGA-lawmaker-for-emerging-through-fake-primary-16 |archive-date=29 March 2023 |access-date=29 March 2023 |website=News Express Nigeria}}</ref> Kotun ta bayyana cewa Sunday Ajero shine dan takarar da aka zaba na APGA don mazabar.<ref>{{Cite web |last=Babalola |first=Popoola |date=2016-05-13 |title=Court sacks Abia lawmaker for emerging through unauthentic party primary - |url=https://theeagleonline.com.ng/court-sacks-abia-lawmaker-for-emerging-through-unauthentic-party-primary/ |access-date=2023-03-29 |website=The Eagle Online}}</ref> Ajero ya kalubalanci takarar Onuzuruike, yana mai da'awar cewa ya fito ne ta hanyar zaben fidda gwani.<ref>{{Cite web |date=12 May 2016 |title=Court sacks Abia lawmaker for emerging through unauthentic party primary |url=https://www.vanguardngr.com/2016/05/court-sacks-abia-lawmaker-emerging-unauthentic-party-primary/ |access-date=29 March 2023 |website=[[Vanguard (Nigeria)]]}}</ref> Koyaya Onuzurike ya ci gaba da kammala wa'adinsa kuma an sake zabarsa a karo na biyu a cikin 2019.
A cikin 2017, ya sauya jam'iyyun, ya bar APGA kuma ya shiga Jam'iyyar Peoples Democratic Party (PDP). A cikin 2019, tare da shugaban karamar hukumar Umuahia ta Arewa sun nuna damuwa game da ambaliyar da ta lalata gidaje da yawa, kasuwanni da gonaki a cikin al'ummar Amaogwugwu a cikin mazabarsa.<ref name="lg"/> Ya kuma nuna mamaki game da ambaliyar saboda Hukumar Kula da Ruwa ta Najeriya ba ta annabta shi ba kuma ya damu game da tasirin bala'in a kan kiwon lafiya da tsabta na mutanen da yankin da abin ya shafa.
Onuzuruike ya ba da shawarar cewa a watsar da yanki na gwamna a Jihar Abia kuma ya sha wahala daga zargi daga bangarori da yawa saboda maganganunsa.<ref name="zone">{{Cite web |last=Nwosu |first=Uche |date=1 March 2021 |title=Abia 2023: Governorship Seat Now Open To All Three Zones, Says Assembly Deputy Chief Whip |url=https://independent.ng/abia-2023-governorship-seat-now-open-to-all-three-zones-says-assembly-deputy-chief-whip/ |access-date=29 March 2023 |website=[[Independent Nigeria]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=28 March 2021 |title=2023: Fresh rumbles over Abia Charter of Equity |url=https://thenationonlineng.net/2023-fresh-rumbles-over-abia-charter-of-equity/ |access-date=29 March 2023 |website=[[The Nation (Nigeria)]]}}</ref>
Ya kasance Shug[[Aba]] Kwamitin Majalisar Dokokin Jihar Abia lokacin da ya soki mummunan yanayin tsabtace muhalli a manyan garuruwa a jihohin [[Umuahia]], Aba da [[Ohafia]] kuma ya kira Babban Manajan Hukumar Kare Jihar Abya (ASEPA) a gaban gidan. <ref>{{Cite web |last=Ada |first=Ada |date=2018-07-29 |title=Sanitation in Abia: ASEPA must wake up – Hon. Kelechi |url=https://dailytimesng.com/sanitation-abia-asepa-must-wake-hon-kelechi/ |access-date=2023-03-29 |website=[[Daily Times (Nigeria)]]}}</ref> Wannan kai tsaye ya haifar da korar shugaban hukumar muhalli ta Gwamna [[Okezie Ikpeazu]] saboda rashin iyawa.<ref>{{Cite web |date=11 December 2021 |title=Ikpeazu sacks ASEPA GM 48hours after House of Assembly summons |url=https://thenationonlineng.net/ikpeazu-sacks-asepa-gm-48hours-after-house-of-assembly-summons/ |access-date=29 March 2023 |website=[[The Nation (Nigeria)]]}}</ref> Onuzurike ta dauki nauyin takardun kudi kan kafa asusun amincewa da muhalli a Jihar Abia da kuma sanya Kimiyya ta Aikin Gona a cikin makarantun sakandare. Ya kuma tayar da batutuwa na gaggawa, kamar tilasta ASEPA ta cika aikinta na tsaftace muhalli. An nada shi a matsayin memba na kwamitin tare da alhakin bincika ayyukan kudi da amfani da kudaden shiga da [[Kwalejin Ilimi da Fasaha ta Jihar Abia|Kwalejin Ilimi ta Jihar Abia (Fasaha)]] (ASCETA) da Jami'ar Jihar Abya (ABSU) suka samar, da kuma tallafin kowane wata da gwamnatin jihar ta bayar.<ref>{{Cite web |date=2 July 2019 |title=Revenue Leakages: Abia Assembly to investigate ABSU, AbiaPoly, BCA, others |url=https://www.vanguardngr.com/2019/07/revenue-leakages-abia-assembly-to-investigate-absu-abiapoly-bca-others/ |access-date=29 March 2023 |website=[[Vanguard (Nigeria)]]}}</ref> Ya shiga Majalisar Dokokin Jihar Abia don yin Allah wadai da kisan gillar da Fulani Herdsmen suka yi wa 'yan ƙasar Ukwa da mutanen Abia.<ref>{{Cite web |last=gloriaabiakam |date=2022-06-23 |title=Abia Assembly Condemns Attacks on Ukwa Indigenes |url=https://fmic.gov.ng/abia-assembly-condemns-attacks-on-ukwa-indigenes/ |access-date=2023-03-29 |website=[[Federal Ministry of Information and Culture (Nigeria)]] Official Website |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329090001/https://fmic.gov.ng/abia-assembly-condemns-attacks-on-ukwa-indigenes/ |archive-date=2023-03-29 |url-status=dead}}</ref> Ya kuma yi tir da yanayin da ba a yarda da shi ba na yanayin Ohuhu (wanda ke cikin mazabarsa) saboda lalacewar da ke lalata ƙasar. Ya kuma gabatar da lissafi don dakatar da amfani da lasisi ba tare da nuna bambanci ba da kuma kwafin lambobin lasisi da ake nufi ga jami'an gwamnati ta hanyar mutanen da ba su da izini, yana roƙon cewa ya kamata a hana yaduwarsa, an dakatar da samar da shi kuma a goge wadanda suka riga sun kasance a yawo.
Ya shiga cikin zaben fidda gwani na PDP, inda za a tantance mai ɗaukar tutar jam'iyyar na Ikwuano / Umuahia North / Umuahiya South Federal Constituency a cikin Majalisar Wakilai don babban zaben 2023.<ref>{{Cite web |date=2022-05-23 |title=2023: Abia Speaker wins PDP’s ticket for House of Reps poll |url=https://editor.guardian.ng/news/2023-abia-speaker-wins-pdps-ticket-for-house-of-reps-poll/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329155002/https://editor.guardian.ng/news/2023-abia-speaker-wins-pdps-ticket-for-house-of-reps-poll/ |archive-date=2023-03-29 |access-date=2023-03-29 |website=[[The Guardian (Nigeria)]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=2023: Abia Speaker wins PDP’s ticket for House of Reps |url=https://www.premiumtimesng.com/news/more-news/531729-2023-abia-speaker-wins-pdps-ticket-for-house-of-reps.html |access-date=2023-03-29 |website=[[Premium Times]]}}</ref> Ya sha kashi a hannun Chinedum Orji, Kakakin Majalisar Abia.<ref>{{Cite web |date=2022-05-24 |title=Abia speaker wins PDP Reps ticket |url=https://sunnewsonline.com/abia-speaker-wins-pdp-reps-ticket-2/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Sun (Nigeria)]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-05-22 |title=Chinedum Orji, Abia speaker, clinches PDP house of reps ticket |url=https://www.thecable.ng/chinedum-orji-abia-speaker-clinches-pdp-house-of-reps-ticket |access-date=2023-03-29 |website=[[TheCable]]}}</ref> An nada shi a matsayin Darakta na Majalisar Yakin Matasa ta Kasa ta Jam'iyyar Demokradiyyar Jama'a (PDP), wanda ke jagorantar reshen matasa na PDP a jihar a lokacin yakin neman zabe na 2023 da kuma tattara matasa don tallafawa dan takarar shugaban kasa na PDP, [[Atiku Abubakar]], don samun nasara ga jam'iyyar.<ref>{{Cite web |date=2022-11-03 |title=2023: Rt Hon Kelechi Onuzuruike Emerges Abia State Coordinator PDP National Youth Campaign Council - News Critic |url=https://newscritic.com.ng/2022/11/03/2023-rt-hon-kelechi-onuzuruike-emerges-abia-state-coordinator-pdp-national-youth-campaign-council/,%20https://newscritic.com.ng/2022/11/03/2023-rt-hon-kelechi-onuzuruike-emerges-abia-state-coordinator-pdp-national-youth-campaign-council/ |access-date=2023-03-29}}</ref>
Kelechi Onuzuruike ya taya Gwamna Okezie Ikpeazu murna kan samun kyautar Gwamna na shekara don Ci gaban SME na 2021 ta New Telegraph a [[Lagos (birni)|Legas]], yana bayyana shi a matsayin wanda ya cancanci.
== Taimako ==
A cikin 2022, ya ba da kuɗin [[Suya|nasa]] na shekaru biyu ga Mr. da Mrs. Chibuzor Ikwunze waɗanda suka rasa 'ya'yansu huɗu saboda guba na abinci bayan sun ci wasu sassan suya.<ref>{{Cite web |title=Abia Speaker Gifts Car, Automatic Employment to Couple Who Lost 4 Children at Once in |url=https://igberetvnews.com/1406016/abia-speaker-gifts-car-automatic-employment-couple-lost-4-children-suya-meal-photos/ |access-date=2023-03-29 |website=igberetvnews.com}}</ref> A cikin wannan shekarar, shi da wasu 'yan kalilan sun ba da gudummawa don sayen fom ɗin gabatarwa na gwamna na PDP ga Lucky Igbokwe.<ref>{{Cite web |last=Rapheal |date=2022-04-06 |title=Friends buy Abia PDP guber forms for Igbokwe |url=https://sunnewsonline.com/friends-buy-abia-pdp-guber-forms-for-igbokwe/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Sun (Nigeria)]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=Lucky Igbokwe Declares for Abia Guber |url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2022/04/05/lucky-igbokwe-declares-for-abia-guber/amp/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329085850/https://www.thisdaylive.com/index.php/2022/04/05/lucky-igbokwe-declares-for-abia-guber/amp/ |archive-date=2023-03-29 |access-date=2023-03-29 |website=[[This Day]]}}</ref> Ya haɗu da masu arziki na danginsa na Ohuhu don ba da gudummawar kayan taimako ga waɗanda aka zalunta a cikin al'ummarsa a lokacin kullewar [[Koronavirus 2019|COVID-19]]. Kayan sun hada da kayan abinci da kayan kariya.<ref>{{Cite web |date=6 April 2020 |title=COVID-19: Abia Lawmaker, Onuzuruike, donates relief materials to community |url=https://www.vanguardngr.com/2020/04/covid-19-abia-lawmaker-onuzuruike-donates-relief-materials-to-community/ |access-date=30 March 2023 |website=[[Vanguard (Nigeria)]]}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist|2}}
[[Rukuni:Haihuwan 1976]]
[[Rukuni:Lauyoyi yan Najeriya]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
q6yumzmebq2czc8kmmj781cvpuz20jv
Khairatabad
0
119979
971665
731855
2026-10-25T22:41:30Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971665
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}{{Reflist}}
[[Fayil:Khairtabad_Mosque.jpg|left|thumb|198x198px|Masallacin Khairtabad 1626. Hoton, na Lala Deen Dayal a cikin 1885]]
'''Khairatabad''' wani yanki ne na cikin [[Hyderabad]], [[Telangana]], Indiya . Yana da wani [[Mandal]] a cikin Secunderabad Revenue division na Hyderabad Gundumar. Wannan yanki ne a cikin Babban Kamfanin Hyderabad Municipal.<ref>{{Cite web |title=New circles and wards in GHMC |url=https://www.ghmc.gov.in/Documents/NEW%20CIRCLES,WARDS%20MAP.jpg |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190927002914/https://www.ghmc.gov.in/Documents/NEW%20CIRCLES,WARDS%20MAP.jpg |archive-date=27 September 2019 |access-date=22 March 2019 |website=Greater Hyderabad Municipal Corporation}}</ref> Akwai da'irori biyar a cikin wannan yanki wato Mehdipatnam (12), Karwan (13), Goshamahal (14), Khairatabad (17) da Jubilee Hills (18). Akwai unguwa huɗu a ƙarƙashin wannan da'irar Khairatabad, su ne Khairtabad (91), Somajiguda (97), Ameerpet (98) da Sanathnagar (100).
[[Fayil:Khairatabad-housing-scheme-soon-after-completion-Circa-1933.png|left|thumb|200x200px|Ra'ayi game da tsarin gidaje na Khairatabad jim kadan bayan kammala shi a 1933]]
== Magana ==
An sanya wa yankin suna ne bayan wani kabari mai suna Khair-un-Nissa, wanda kabarin sa yana kusa da Masallacin Khairtabad duk da cewa hanyar shiga tana bayan abin tunawa. Wannan kabarin na iya zama na Khair-un-Nissa, matar Kyaftin James Achilles Kirkpatrick da aka ambata a cikin littafin White Mughals na 2002 na William Dalrymple.
== Gidan gumaka da Ganesha Chathurthi ==
An shigar da mafi girman Lord Ganesha Idol a Hyderabad kusa da ɗakin karatu na jihar Khairtabad a lokacin bikin Ganesh chaturthi.
Mutanen yankin suna shiga bikin na tsawon kwanaki 11, kuma dubban mutane daga ko'ina cikin Indiya suna ziyartar Idol don neman albarkar Ubangiji Ganesha. A rana ta 11, ana yin jerin gwano don ɗaukar gunkin zuwa tafkin Hussain Sagar. Bayan an nutsar da gunkin, bikin ya ƙare.
Mutanen yankin sun kafa Kwamitin Ganesh Utsav, Khairtabad <ref>{{Cite web |last=deva |first=Ganapathi |title=Ganapathi Deva {{!}} Ganesh Utsav {{!}} Khairathabad Ganesh Hyderabad |url=http://www.ganapathideva.org/index.html |access-date=2019-03-28 |website=Khairathabad Ganesh Hyderabad {{!}} Ganesh Chaturthi Hyderabad |language=en}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> don tallafawa kwanakin bikin. Iyalai matalauta da yawa suna rayuwa ta hanyar sayar da kayayyaki ga baƙi.
Watanni uku kafin ranar bikin an fara gina gunkin. Kusan ma'aikata 200 karkashin jagorancin mai zane-zane yana aiki dare da rana na watanni uku don gina wannan babban gunkin, wanda ya kai kusan ƙafa 58 a tsawo.
Farawa a cikin 2018, Kwamitin Ganesh Utsava ya amince da sauyawa daga gyaran gyare-gyare na Paris zuwa gunkin yumbu mai aminci, <ref>{{Cite web |title=Hyderabad's tallest Ganesha to be a centre of attraction as always |url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/hyderabads-tallest-ganesha-to-be-a-centre-of-attraction-as-always/articleshow/60218361.cms}}</ref> kodayake an yi gunkin farko na 'Pancha Mukha Maha Lakshmi Ganapati' tare da yumbu na musamman a cikin 2022.<ref>{{Cite web |title=Telangana: At Rs 1 crore, this year's Khairatabad Ganesh costliest |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/telangana-at-rs-1-crore-this-years-khairatabad-ganesh-costliest/articleshow/93668679.cms}}</ref>
== Yankin Khairatabad ==
[[Fayil:GHMC_NEW_ZONES,CIRCLE_MAP.jpg|left|thumb|GHMC Sabbin Zones, Taswirar da'irori na 2019.]]
Yana da mahaɗar hanyoyi biyar da ake kira Khairatabad da'irar, daga cikin mafi yawan jama'a a cikin birni. Wadannan hanyoyi suna kaiwa Somajiguda, Ameerpet, [[Hussain Sagar|Hussain sagar]], Lakdi-ka-pul da Anandnagar. Ɗaya daga cikin irin wannan faɗaɗa shine Raj Bhavan Road, inda gidan Gwamnan Telangana yake.<ref>{{Cite web |title=Khairatabad Ganesha to Receive 3500 Kilo Laddoo as Offering during Vinayaka Chaturthi |url=http://www.hindu-blog.com/2012/09/khairatabad-ganesha-to-receive-3500.html}}</ref>
Shahararrun cibiyoyi da kungiyoyi sun hada da Cibiyar Injiniyoyi, Kwalejin Ma'aikatan Gudanarwa ta Indiya, Hukumar Kula da Sufuri ta Hanyar (RTA), TSTRANSCO & TSGENCO, HMWS & SB, Patel Building, Nasr School, Zilla Parishad, ZEE Telefilms, Press Club, Laymen's Evangelical Church Shadan Group of Educational Institutions da dai sauransu.<ref>{{Cite web |title=City Ganesha to be tallest in AP |url=http://www.deccanchronicle.com/channels/cities/regions/visakhapatnam/city-ganesha-be-tallest-ap-917 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120924085725/http://www.deccanchronicle.com/channels/cities/regions/visakhapatnam/city-ganesha-be-tallest-ap-917 |archive-date=24 September 2012}}</ref>
Jirgin saman Vishweshwaraiah ya fara ne a da'irar kuma yana kaiwa ga tafkin [[Hussain Sagar|Hussain sagar]].
== Alamomi ==
* Bella Vista, Hyderabad
* Ƙungiyar Ƙasa
* Cibiyar Injiniyoyi ta Indiya
* RTA
* Makarantar Nasr don 'yan mata <ref>{{Cite web |title=Hyderabad: Nasr School holds colourful Annual Sports Day |url=https://www.thehansindia.com/hans/young-hans/hyderabad-nasr-school-holds-colourful-annual-sports-day-590633 |website=Hans India}}</ref>
* ZEE TELEFILMS
* Eenadu
* Kabarin Khairunnissa
* Kungiyar 'yan jarida
* Hukumar Lantarki ta Telangana
* Kwalejin Digiri ta Gwamnati
== Sufuri ==
Tashar jirgin ƙasa ta Khairatabad tana nan, wadda Hyderabad Multi-Modal Transport System ke yi wa aiki, wani kamfanin sufuri na jirgin ƙasa na gida. Ana gudanar da motocin bas ne ta hannun TSRTC mallakar gwamnati. Tashar jirgin ƙasa ta Hyderabad mafi kusa ita ce tashar jirgin ƙasa ta Khairatabad.
== Dubi kuma ==
* Khairatabad (Majalisar mazabar)
* A.C. Masu tsaro
* Kukatpally
* Miyapur
* Bachupally
== Bayanan da aka ambata ==
42fyo8kd24vll4hc1ylr1ctd6efo4xm
LGBTQ people in Nigeria
0
120617
971823
912316
2026-10-26T09:09:31Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971823
wikitext
text/x-wiki
Lesbian, gay, bisexual, transgender, da queer (LGBTQ) mutane a [[Najeriya]] suna fuskantar manyan kalubale. Dokar ta hana [[Hakkokin LGBT a Najeriya|Hakkin LGBTQ a Najeriya]], tare da ƙuntatawa mai tsanani akan haƙƙin LGBT Q a Arewacin Najeriya. Duk da haka, al’ummar LGBTQ, waɗanda ake kiyasta su kai tsakanin mutane miliyan 15 zuwa 20, suna ci gaba da gudanar da al’adunsu a ɓoye, musamman a Kudancin Najeriya.
== Yawan jama'a ==
Kimanin yawan masu luwadi a kasar ya kasance daga miliyan goma sha biyar zuwa ashirin. <ref name="Sussner 2022 pp. 31–53">{{Cite journal |last=Sussner |first=Petra |date=2022-03-01 |title=Addressing Heteronormativity: The Not-So-Lost Requirement of Discretion in (Austrian) Asylum Law |journal=International Journal of Refugee Law |publisher=Oxford University Press (OUP) |volume=34 |issue=1 |pages=31–53 |doi=10.1093/ijrl/eeac018 |issn=0953-8186 |doi-access=free}}</ref> <ref name="Adéné 2017 p395">{{Cite web |last=Adéné |first=Ayϙ |date=2017-08-10 |title=Nigeria - 42 LGBT persons arrested |url=https://www.zammagazine.com/arts/780-nigeria-42-lgbt-persons-arrested |access-date=2023-06-28 |website=ZAM}}</ref> Bincike ya gano cewa yawancin 'yan Najeriya na LGBTQ sun nuna kansu a matsayin [[Kirista]], a cikin ƙungiyoyi irin su Anglicanism .
== Hakki ==
Ayyukan jima'i na jinsi guda suna aikata laifuka a duk faɗin Najeriya a ƙarƙashin dokoki daban-daban, gami da ka'idojin tarayya da jihohi. Hukunce-hukunce sun kasance daga ɗaurin kurkuku zuwa hukuncin kisa a wasu jihohin arewacin da dokar Shari'a ke mulki.<ref name="Ostien" />
=== Dokokin Tarayya ===
* A kudancin Najeriya, Dokar Laifuka ta haramta aikata laifuka tsakanin maza tare da hukunci har zuwa shekaru 14 a kurkuku. Ana iya hukunta mummunar lalata tsakanin maza har zuwa shekaru 3 a kurkuku.
* A arewacin Najeriya, Dokar Shari'a ta haramta "dangantaka ta jiki game da tsari na yanayi" ga maza da mata, wanda za'a iya hukunta shi har zuwa shekaru 14 a kurkuku, tarar, ko duka biyun.
=== Shari'a a cikin Jihohin Arewa ===
* Jihohi goma sha biyu na Arewa suna aiwatar da dokokin laifuka na Shari’a, waɗanda ake amfani da su ga Musulmai da kuma waɗanda suka amince a yi musu shari’a a kotun Shari’a.
* Akan hukunta livir da madigo ƙwarai da gaske, tare da hukuncin da ya ƙunshi daga bulala 100 zuwa hucin dutse har mutu, gwargwadon matsayin aure da kuma yankin da abin ya faru.
* An bayyana madigo a matsayin aikace-aikacen sha’awa ko motsa sha’awa tsakanin mata, kuma hukuncinsa a yawancin jihohi shi ne ɗaurin kurkuku ko bulala, yayin da a [[Kano]] da [[Katsina]] ake iya yanke hukuncin kisa
* Sanya kaya ko kwaikwayon halayen jinsi na kishiya yana ɗauke da hukunci a wasu jihohi. Misali, a Kano ana iya yanke hukuncin zuwa shekara ɗaya a kurkuku ko tara ga maza da suka sanya kaya ko suka yi halaye na mata.
* A kira mutum “barawo mai yawo” ko “barawo mai yawo marar gyaruwa” saboda aikata hulɗar jinsi ɗaya ko sanya kaya na kishiya na iya haifar da hukunci na ɗaurin kurkuku, bulala, ko biyan tara.
== Tarihi ==
=== Tarihin Farko ===
A cikin al'adun [[Hausawa|Hausa]] na Islama, a yankunan da suka hada da arewacin Najeriya, ƴan daudu maza ne da ke da halayen mata.<ref name=":2">{{Cite web |last=Iwalaiye |first=Temi |date=2 August 2022 |title=The long history of cross-dressing in Nigeria |url=https://www.pulse.ng/articles/lifestyle/beauty-and-health/the-long-history-of-cross-dressing-in-nigeria-2024072514254022998 |access-date=2025-07-05 |website=Pulse Nigeria |language=en}}</ref>
=== Shekaru na 1970 ===
Shirye-shiryen LGBTQ a Najeriya ya samo asali ne daga akalla shekarun 1970.<ref name=":1" /> Har zuwa 1999, lokacin da [[Mulkin Soja a Najeriya|mulkin soja a Najeriya]] ya ƙare, shirya LGBTQ ba ta mai da hankali kan haƙƙin siyasa ba, saboda ƙarin ƙuntatawa kan shirya siyasa da aiki.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Barker |first=Caitlin |last2=Carty |first2=Ryan |last3=Dillahunt-Holloway |first3=Ajamu Amiri |last4=Lazar |first4=Mircea |last5=Ntombela |first5=Nomzamo Portia |date=2023-03-01 |title=Before the Anti-Homosexuality Bill: The Historical Contours of LGBT Organizing in Nigeria |url=https://scholarlypublishingcollective.org/msup/jwah/article/9/1/111/381342 |journal=Journal of West African History |volume=9 |issue=1 |pages=111–145 |doi=10.14321/jwestafrihist.9.1.0111 |issn=2327-1868 |url-access=subscription}}</ref>
An kafa reshen Najeriya na farko na Ikilisiyar Jama'a ta LGBTQ a 1974 a [[Imo|Jihar Imo]]. <ref name=":1"/> A shekara ta 1976, ministan farko na ikilisiya, Methodist [[Sylvanus Maduka]], shine ministan farko wanda ba fari ba ne da aka naɗa a cikin MCC. <ref name=":1" /> Ba a san yawan mambobin cocin ba, idan akwai, sun kasance gay ko lesbian, amma jagorancin ikilisiya sun buga don tallafawa haƙƙin LGBTQ.<ref name=":1" />
Har ila yau, a cikin shekarun 1970s, Area Scatter ya kasance mai yin wasan kwaikwayo da mawaƙa a Gabashin Najeriya.<ref name=":2"/>
=== 1980s-1990s ===
A shekara ta 1989, an kafa kungiyar 'yan asalin Najeriya a [[Lagos (birni)|Legas]].<ref name=":1"/> Kungiyar zamantakewar maza masu luwadi ta yi niyyar samar da ilimin rigakafin cutar kanjamau, kuma ta yi aiki don tallafawa LGBTQ Najeriya a kasashen waje a Ingila.<ref name=":1" /> Taron da aka yi a hukumance ya ga iyakantaccen halarta, amma jam'iyyun ta ga mafi girma, tare da taron 1991 da ke da masu halarta 1,500.<ref name=":1" /> Bayan Legas, kungiyar ta kafa rassan jihohi da yawa, gami da [[Kaduna (birni)|Kaduna]], tare da tarurruka a [[Tarihin Zariya|Zaria]].<ref name=":1" />
Komawa ga mulkin dimokuradiyya a Najeriya a 1999 ya kuma kawo kungiyoyi da yawa da ke neman magance matsalar [[Kanjamau|HIV / AIDS]] da samar da kiwon lafiya.<ref name=":1"/> Alliance Rights Nigeria, wanda aka kafa a 1999, ya gudanar da tarurruka na sirri ga membobinta masu luwadi kuma ya shirya laccoci na jama'a "da ke mai da hankali kan cutar kanjamau, STDs, da jima'i mai aminci".<ref name=":1" />
=== Shekaru na 2000 ===
A shekara ta 2004, darektan shirye-shiryen Alliance Rights Nigeria, [[Bisi Alimi]], ya fito a fili a kan sanannen shirin [[Hukumar Talabijin ta Najeriya|NTA]] New Dawn tare da Funmi . Ya zuwa Mayu 2004, Alliance Rights Nigeria ita ce kawai kungiyar LGBTQ a kasar "tare da kasancewar jama'a".<ref name=":1"/> Kungiyar daga baya ta yi haɗin gwiwa tare da [[Ma’aikatar Lafiya ta Tarayya (Najeriya)|Ma'aikatar Lafiya ta Najeriya]] a cikin 2007, a kan binciken kula da kwayoyin cuta da halayyar HIV / STI (IBBSS). <ref name=":1" />
A farkon shekarun 2000s kuma sun ga kungiyoyin addinai na LGBTQ, kamar su Changing Attitude Nigeria, wanda Davis Mac-Iyalla ya kafa a shekara ta 2005, da kuma MCC-haɗe House of Rainbow, wanda Jide Macaulay ya kafa a 2006. <ref name=":1"/> Kungiyar 'yar House of Rainbow, Daughters of Jezebel, ta yi aiki don tallafawa lesbians.<ref name=":1" />
A tsakiyar 2000s, kungiyoyi sun fara shirya don tallafawa haƙƙin LGBTQ, kamar su Coalition for the Defense of Sexual Rights in Nigeria (wanda aka kafa 2005) da The Initiative For Equal Rights . <ref name=":1"/> Wannan shirya jama'a ya fallasa masu gwagwarmaya ga fashewar tashin hankali na homophobic da kuma fitowa a cikin manema labarai na Najeriya.<ref name=":1" /> Daga tsakiyar 2000s zuwa gaba, masu gwagwarmaya sun kara amfani da kafofin sada zumunta don tsara siyasa.<ref name=":1" /><ref>{{Cite journal |last=Onanuga |first=Paul |date=2021-10-02 |title=Coming Out and Reaching Out: Linguistic Advocacy on Queer Nigerian Twitter |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/13696815.2020.1806799 |journal=Journal of African Cultural Studies |volume=33 |issue=4 |pages=489–504 |doi=10.1080/13696815.2020.1806799 |issn=1369-6815 |url-access=subscription}}</ref>
== Al'adu ==
[[Fayil:Pil2025.jpg|thumb|Girman kai a Legas a cikin 2025]]
Yawancin 'yan Najeriya na LGBTQ suna amfani da lakabin 'Queer', saboda tasirin doka na kasancewa gay ko lesbian.
Duk da dokokin zalunci da halayen jama'a, akwai al'adun LGBTQ na karkashin kasa, musamman a [[Lagos (birni)|Legas]] da kewayenta. Yawancin mazauna LGBTQ na Legas sun sami sarari mai mahimmanci a cikin Week Fashion na Legas, wanda ya rungumi salon da ba su dace da jinsi ba, kodayake taron ya kasance a ƙarƙashin matsin lamba shekaru da yawa don rage wannan halin. Wasu alamun hada-hadar sun zaɓi gudanar da nune-nunen sirri na tarin su.
Birnin ya kasance gida ga wurin biki tun farkon 2000s; <ref>{{Cite web |date=2024-06-11 |title=Nigeria's repressed LGBTQ party people let 'true self' out at Lagos ball |url=https://www.france24.com/en/live-news/20240611-nigeria-s-repressed-lgbtq-party-people-let-true-self-out-at-lagos-ball |access-date=2025-01-07 |website=France 24 |language=en |agency=[[Agence France-Presse]]}}</ref> don kare masu halarta, an saki cikakkun bayanai game da taron ne kawai ba da daɗewa ba. Masu shirya jam'iyyar LGBTQ na iya yin haɗin gwiwa tare da kamfanonin tsaro masu zaman kansu don tabbatar da lafiyar masu halartar jam'iyya. Girman kai a Legas, wani taron shekara-shekara da aka gudanar tun 2021, ya haɗa da wasan kwaikwayo na ballroom.<ref>{{Cite web |last=Akinwande |first=Bolaji |date=2024-01-09 |title=Ballroom Celebrations Are a Bastion of Joy for LGBTQ Nigerians |url=https://www.thebody.com/article/nigeria-ballroom-bastion-joy-lgbtq-community |access-date=2025-07-05 |website=TheBody |language=en}}</ref>
Yawancin 'yan Najeriya na LGBTQ suna amfani da kafofin sada zumunta don haɗi da raba abubuwan da suka faru da ra'ayoyinsu.<ref>{{Cite web |last=C.J |first=Nelson |date=2021-04-14 |title=How Queer Nigerian YouTubers Are Creating Community Online |url=https://www.them.us/story/queer-nigerian-youtubers-create-online-safe-spaces |access-date=2025-04-07 |website=Them |language=en-US}}</ref>
=== Littattafan da ba na almara ba ===
* Rayuwar Manyan Maza: Rayuwa da Ƙauna a matsayin Mutumin Gay na Afirka (2017) na [[Chike Frankie Edozien]] <ref>{{Cite web |last= |first= |date=2018-06-05 |title=Chike Frankie Edozien wins Lambda Literary Award for 'Lives of Great Men' |url=https://therustintimes.com/2018/06/05/chike-frankie-edozien-wins-lambda-literary-award-for-lives-of-great-men/ |access-date=2025-07-08 |website=The Rustin Times |language=en-US |archive-date=2025-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250708042201/https://therustintimes.com/2018/06/05/chike-frankie-edozien-wins-lambda-literary-award-for-lives-of-great-men/ |url-status=dead }}</ref>
* Ta kira Ni Mace: Mata Masu Magana na Najeriya (2018), tarin tambayoyin da aka yi da 'yan matan Najeriya 25 <ref>{{Cite web |date=2018-04-29 |title=A Unique Window on Being Queer in Nigeria |url=https://www.voanews.com/a/nigeria-queer-women-new-book/4367781.html |access-date=2025-04-07 |website=[[Voice of America]] |language=en}}</ref>
* Embracing My Shadow (2021) na Unoma Azuah, littafin tunawa na farko na 'yan mata na kasar <ref>{{Cite web |last=Gleibermann |first=Erik |date=2021-02-24 |title=The First Lesbian Memoir From Nigeria By Unoma Azuah |url=https://www.curvemag.com/blog/author-interview/the-first-lesbian-memoir-from-nigeria-by-unoma-azuah/ |access-date=2025-04-07 |website=CURVE |language=en-US}}</ref>
=== Littattafai ===
* ''Yin tafiya tare da inuwa'' (2005) na Jude Dibia <ref name=":4">{{Cite journal |last=Green-Simms |first=Lindsey |date=2021-01-02 |title=Walking with Shadows: Jude Dibia and Olumide Makanjuola in Conversation with Lindsey Green-Simms |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/13696815.2020.1816932 |journal=Journal of African Cultural Studies |language=EN |doi=10.1080/13696815.2020.1816932 |issn=1369-6815 |url-access=subscription}}</ref>
* ''A ƙarƙashin itatuwan Udala'' (2015) na [[Chinelo Okparanta]]
* Pet (2019) na [[Akwaeke Emezi]]
* ''[[The Death of Vivek Oji (littafi)|Mutuwar Vivek Oji]]'' (2020) ta Akwaeke Emezi
* ''[[Vagabonds! (Littafi))|Masu yawo!]]'' (2022) na Eloghosa Osunde
* ''Sa'an nan kuma Ya rera Lullaby'' (2023) na Ani Kayode Somtochukwu <ref>{{Cite web |date=April 11, 2023 |title=And Then He Sang a Lullaby |url=https://www.kirkusreviews.com/book-reviews/ani-kayode-somtochukwu/and-then-he-sang-a-lullaby/ |access-date=7 July 2025 |website=Kirkus Reviews}}</ref>
* <nowiki><i id="mwASE">Albarka</i></nowiki> (2024) ta Chukwuebuka Ibeh
=== Fim din ===
* We Don't Live Here Anymore (2018), fim din wasan kwaikwayo wanda [[Tope Oshin]] ya jagoranta kuma The Initiative For Equal Rights ya tallafawa[[Ƙaddamarwa don Dai-daita Haƙƙin Mutane|Shirin Don Hakki Daidaitawa]]
* A karkashin Rainbow (2018), fim din [[Pamela Adie]] <ref>{{Cite web |date=2022-06-11 |title=Nigerian Activist Pamela Adie: "Visual storytelling is powerful" |url=https://goldenglobes.com/articles/nigerian-activist-pamela-adie-visual-storytelling-powerful/ |access-date=2025-04-07 |website=Golden Globes |language=en-US}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
* Walking with Shadows (2019), daidaitawa da littafin <ref name=":4"/>
* ''[[Ife|Ifé]]'' (2020), gajeren fim na Pamela Adie
* The Legend of the Underground (2021), fim din Amurka
* Dukkanin Launuka na Duniya Tsakanin Black da White (2023), fim din wasan kwaikwayo na soyayya
* 14 Years And a Day (2023), fim din wasan kwaikwayo na soyayya na [[Uyaiedu Ikpe-Etim]] da Ayo Lawson <ref>{{Cite web |last=Kenechukwu |first=Nwokedi |date=June 20, 2023 |title=This Duo Want to Improve LGBTQ Representation in Nollywood {{!}} OkayAfrica |url=https://www.okayafrica.com/nollywood-lgbtq-14-years-and-a-day/ |access-date=2025-07-08 |website=OkayAfrica |language=en |archive-date=2024-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203114417/https://www.okayafrica.com/nollywood-lgbtq-14-years-and-a-day/ |url-status=dead }}</ref>
=== Mujallu ===
* A Nasty Boy, mujallar kayan ado da aka kafa a cikin 2017
== Ra'ayoyin Jama'a ==
Shugabannin Pentecostal a cikin Najeriya suna "yi wa'azi da sauri game da luwadi".<ref>{{Cite journal |last=Osisanwo |first=Ayo |last2=Alugbin |first2=Matthew |date=2024 |title=Pentecostal voices and discourse perspectives to LGBTQ+ narratives in Nigeria |journal=African Identities |volume=0 |pages=1–17 |doi=10.1080/14725843.2024.2427177 |issn=1472-5843 |doi-access=free}}</ref>
Makarantu da jami'o'i a Najeriya suna inganta jima'i na tilas. Daliban LGBTQ galibi suna fuskantar "ƙin yarda, zalunci, da zalunci" daga duka dangin da hukumomin makaranta, tare da fitar da wasu daga makarantu da jami'o'i.<ref>{{Cite journal |last=Okanlawon |first=Kehinde |date=2021-10-02 |title=Homophobia in Nigerian schools and universities: Victimization, Mental Health Issues, Resilience of the LGBT Students and support from Straight Allies. A Literature review |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/19361653.2020.1749211 |journal=Journal of LGBT Youth |volume=18 |issue=4 |pages=327–359 |doi=10.1080/19361653.2020.1749211 |issn=1936-1653 |url-access=subscription}}</ref> Nazarin ya kuma sami mummunan hali ga al'ummar LGBTQ tsakanin [[Jarida|jaridu]], masu karatu, da ma'aikatan zamantakewa a Najeriya.<ref>{{Cite journal |last=Adegbola |first=Olubunmi Funmi |date=2022-02-11 |title=The discursive construction of gay people in news reports of selected Nigerian newspapers |url=https://www.jbe-platform.com/content/journals/10.1075/jls.19009.ade |journal=Journal of Language and Sexuality |language=en |volume=11 |issue=1 |pages=80–100 |doi=10.1075/jls.19009.ade |issn=2211-3770 |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Oyebanji |first=Olubunmi Funmi |date=2023-05-01 |title=Illegitimation of same-sex sexualities in news reports of selected Nigerian newspapers |url=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/09579265221142447 |journal=Discourse & Society |language=EN |volume=34 |issue=3 |pages=273–290 |doi=10.1177/09579265221142447 |issn=0957-9265 |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Martins |first=Sugabsen |last2=Musa |first2=Yinasim Pius |date=2024 |title=Librarians' perception of the information needs of lesbian, gay, bisexual, transgender and queer or questioning (LGBTQ) in Nigeria |url=https://credence-publishing.com/journal/uploads/archive/202517378679618277886576.pdf |journal=Journal of Library Services and Technologies |volume=6 |issue=3 |pages=69–80 |doi=10.47524/jlst.v6i3.70}}</ref><ref>{{Cite journal |last=George |first=Elizabeth Onyedikachi |last2=Ekoh |first2=Prince Chiagozie |date=2020-12-11 |title=Social workers' perception of practice with lesbians, gays and bisexuals (LGBs) in Nigeria |url=https://journals.uis.no/index.php/JCSW/article/view/306 |journal=Journal of Comparative Social Work |language=en |volume=15 |issue=2 |pages=56–78 |doi=10.31265/jcsw.v15i2.306 |issn=0809-9936 |doi-access=free}}</ref>
Wasu kungiyoyi a Najeriya suna ƙoƙarin taimakawa mutanen LGBTQ, kamar Ikilisiyar Metropolitan Community . Haɗin kai da waɗannan ƙungiyoyi na iya sanya mutane cikin haɗarin [[Rikicin da aka yi wa mutanen LGBTQ|tashin hankali]] ko cin zarafi.<ref name=":02">{{Cite web |date=2016-10-20 |title="Tell Me Where I Can Be Safe" |url=https://www.hrw.org/report/2016/10/20/tell-me-where-i-can-be-safe/impact-nigerias-same-sex-marriage-prohibition-act |access-date=2021-04-10 |website=Human Rights Watch |language=en}}</ref>
== Masu neman mafaka ==
Tsayar da Dokar hana auren jinsi guda a Najeriya ba wai kawai ta haramta auren jinsi guda ba har ma ta haramta bayar da shawarwari na LGBTQ, tarurruka, da kuma nuna soyayya ga jama'a. Wannan dokar ta tilasta wa 'yan Najeriya da yawa na LGBTQ neman mafaka a kasashen waje, gami da Amurka.<ref name=":3">{{Cite web |last=Shakur |first=Fayemi |date=2014-09-26 |title=Gay Africans Seeking Asylum in New York |url=https://archive.nytimes.com/lens.blogs.nytimes.com/2014/09/26/gay-africans-seeking-asylum-in-brooklyn/index.html |access-date=2025-01-09 |website=[[The New York Times]] |language=}}</ref> Masu neman mafaka galibi suna ambaton tsoron tashin hankali, ostracism, da tasirin shari'a a karkashin dokokin duniya da Shari'a.<ref name=":3" /> Masu fafutuka sun kuma jaddada muhimmiyar tasirin kiwon lafiya da tattalin arziki na dokar, saboda tana hana samun damar yin amfani da ayyukan [[Rigakafin cutar kanjamau / AIDS|Rigakafin cutar kanjamau]] kuma tana tilasta wa mutane da abokan LGBTQ su bar aikinsu a cikin kiwon lafiya na al'umma da ilimi.<ref name=":3" />
Kungiyoyi irin su Housing Works a Brooklyn suna ba da muhimmiyar tallafi ga masu neman mafaka na LGBTQ daga Najeriya, suna taimakawa tare da wakilcin shari'a, gidaje, da kuma samun damar kula da lafiya.<ref name=":3"/> Masu neman mafaka suna fuskantar kalubale har ma bayan sun tsere daga Najeriya, gami da raunin ƙaura, kunya ga al'umma, da damuwa ga dangin da ke cikin haɗari a gida.<ref name=":3" /> Ga wasu, damar rayuwa a bayyane ta ragu ta hanyar ci gaba da tsoron da ake yi niyya ko fallasa ƙaunatattun su ga lahani.<ref name=":3" />
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
syhvcpjs77pyg0qynhwae4eepgyuxh8
Kwamitin Verkhovna Rada kan batutuwan manufofin muhalli
0
121050
971797
737898
2026-10-26T08:03:50Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971797
wikitext
text/x-wiki
Kwamitin Verkhovna Rada na [[Ukraniya|Ukraine]] kan Manufofin Muhalli, Amfani da Harkokin Yanayi da Kashe Sakamakon Bala'in Chornobyl (Ukrainian) kwamiti ne mai zaman kansa na majalisar dokokin Ukraine. Kwamitin ya kunshi wakilai 15 na mutane a taron majalisa na 8.<ref>{{Cite web |title=Committees of the Verkhovna Rada of the VIII convocation |url=http://w1.c1.rada.gov.ua/pls/site2/p_komitis |access-date=December 9, 2014 |website=Official portal |publisher=[[Verkhovna Rada|Verkhovna Rada of Ukraine]] |language=Ukrainian}}</ref> An amince da dukkan abubuwan da ke ciki a ranar 4 ga Disamba, 2014.
== Tarihi ==
Majalisu ci gaban da muhalli manufofin na Ukrainian jihar ya fara a kan Yuli 16, 1990, tare da tallafi da Verkhovna Rada na sanarwar State Soverereignty na Ukraine. Sanarwar ta bayyana cewa kasar Ukrainian da kanta ta kafa hanya don tsara kariyar yanayi a yankin Jamhuriyar da kuma hanyar yin amfani da albarkatun kasa, yana da hukumar ta kasa don kariya ta radiation, yana da hakkin ya haramta ginawa da dakatar da aiki na kowane kamfani, cibiyoyi, kungiyoyi da sauran wurare.<ref>{{Cite web |title=Декларація про державний суверенітет України |url=https://zakon.rada.gov.ua/rada/show/55-12 |access-date=2021-04-23 |website=zakon.rada.gov.ua |archive-url=https://web.archive.org/web/20210423131011/https://zakon.rada.gov.ua/rada/show/55-12 |archive-date=2021-04-23 |url-status=dead}}</ref>
A hukumance an kirkiro kwamitin ne a ranar 28 ga Yuni, 1990 a lokacin taron na goma sha biyu na Verkhovna Rada na Ukrainian_Soviet_Socialist_Republic" id="mwJw" rel="mw:WikiLink" title="Ukrainian Soviet Socialist Republic">Jamhuriyar Socialist ta Soviet ta Ukraine (taron farko na Verkhvna Rada na Ukraine) a matsayin "Hukumar Dindindin na Verkhrovna Rada na SSR ta Ukraine kan batutuwan muhalli da amfani mai ɗorewa na albarkatun halitta" (Ukrainian). A lokacin, kwamishinan Verkhovna Rada kan batutuwan bala'in Chornobyl kwamishinan daban ne, wanda aka haɗu da kwamishinan kan batutuwar muhalli a lokacin taron majalisa na uku.
A cikin watan Yunin 1992, a taron Majalisar Dinkin Duniya kan Muhalli da Ci gaba a Rio de Janeiro (Brazil), jihohi 155, ciki har da Ukraine, sun sanya hannu kan yarjejeniyar Majalisar Dinkin Duniya kan sauyin yanayi. Verkhovna Rada ta Ukraine ta amince da wannan Yarjejeniyar a ranar 29 ga Oktoba, 1996.
A halin yanzu, Ukraine ƙungiya ce ta 20 na duniya da tarukan muhalli na yanki da ƙarin ka'idoji 5 da gyare-gyare ga taron.
== Presidium ==
A ranar 4 ga Disamba, 2014, kwamitin Verkhovna Rada na Ukraine kan batutuwan da suka shafi tsarin manufofin muhalli ya amince da Verkhovna Rada. Shugabanta ya ƙunshi wakilai biyar:
{| class="wikitable"
!Ofishin
!MP
!Tun lokacin da
! colspan="2" |Jam'iyyar
|-
|Shugaban
|''Matsayi mara kyau''
| rowspan="6" |
|
|
|-
|Mataimakin Shugaban kasa na farko
|[[:uk:Дирів Анатолій Борисович|Anatoliy Dyriv]]
| style="background-color:{{party color|People's Front (Ukraine)}}" |
|Yankin Jama'a
|-
|Mataimakin Shugaban
|Oleksiy Lenskyi
| style="background-color:{{party color|Radical Party (Ukraine)}}" |
|Jam'iyyar Radical Party ta Oleh Lyashko
|-
|Mataimakin Shugaban
|Oleh Nedava
| style="background-color:{{party color|Petro Poroshenko Bloc}}" |
|Petro Poroshenko Block
|-
|Sakatare
|[[:uk:Єднак Остап Володимирович|Ostap Yednak]]
| style="background-color:{{party color|Self Reliance Party}}" |
|Dogaro da Kai
|}
== Yankin da ake ciki ==
Kwamitin Verkhovna Rada kan batutuwan da suka shafi manufofin muhalli an san su kamar haka:
== Ƙananan kwamitoci ==
Kwamitin Verkhovna Rada kan batutuwan da suka shafi manufofin muhalli ya ƙunshi ƙananan kwamitoci masu zuwa: <ref>{{Cite web |title=Structure of the subcommittees |url=http://komekolog.rada.gov.ua/komekolog/control/uk/publish/article?art_id=50153&cat_id=50152 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141210021040/http://komekolog.rada.gov.ua/komekolog/control/uk/publish/article?art_id=50153&cat_id=50152 |archive-date=10 December 2014 |access-date=9 December 2014 |website=Committee of the Verkhovna Rada of Ukraine on issues of ecological policy, natural resources, and the elimination of the consequences of the Chornobyl Catastrophe |publisher=[[Verkhovna Rada|Verkhovna Rada of Ukraine]] |language=Ukrainian}}</ref>
== Dubi kuma ==
* Ma'aikatar Muhalli da albarkatun kasa, a cikin Ma'aikalin Ministocin Ukraine
== Bayanan da aka ambata ==
== Haɗin waje ==
* {{Cite web |title=Committee of the Verkhovna Rada of Ukraine on issues of ecological policy, natural resources, and the elimination of the consequences of the Chornobyl Catastrophe |url=http://komekolog.rada.gov.ua/ |access-date=9 December 2014 |website=Official website |publisher=[[Verkhovna Rada|Verkhovna Rada of Ukraine]] |language=Ukrainian}}
* Committee of the Verkhovna Rada on issues of ecological policya kanFacebook
0x7rgdzoto67tsx0e6vdwugx1fe5ctx
Swansea City A.F.C.
0
121122
971479
971000
2026-10-25T18:22:02Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971479
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu a 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 da 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu a 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku a shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin 2008 bayan sun lashe League One .
A shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin 1961 da 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗin 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga Satumba 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA na 1914-15, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin 1947-1958 da 1965-1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara a 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ekygwl92knhtfocwmkzh0jmm3c7smjc
971480
971479
2026-10-25T18:23:09Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971480
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 da 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu a 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku a shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin 2008 bayan sun lashe League One .
A shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin 1961 da 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗin 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga Satumba 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA na 1914-15, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin 1947-1958 da 1965-1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara a 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
6ll9tmg93ct5dd2r6yixl5m4uhzjee3
971481
971480
2026-10-25T18:23:40Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971481
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 da 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu a 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku a shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin 2008 bayan sun lashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin 1961 da 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗin 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga Satumba 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA na 1914-15, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin 1947-1958 da 1965-1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara a 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
e12b5vd8res4d41d19gqf4q1w3t5im0
971520
971481
2026-10-25T19:18:05Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971520
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 da 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu a 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku a shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin 2008 bayan sun lashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin 1961 da 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗin 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga Satumba 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA na 1914-15, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin 1947-1958 da 1965-1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara a 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
d06v1gsd4sfsh98u7kx1fjuae51y307
971521
971520
2026-10-25T19:19:04Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971521
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 da 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku a shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin 2008 bayan sun lashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin 1961 da 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗin 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga Satumba 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA na 1914-15, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin 1947-1958 da 1965-1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara a 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
798b9m63zst185v05zpuvhkj8yb7v91
971528
971521
2026-10-25T19:37:14Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971528
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su acikin 1965 da 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku a shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin 2008 bayan sun lashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin 1961 da 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗin 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga Satumba 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA na 1914-15, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin 1947-1958 da 1965-1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara a 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
i9tcjfwqbwupqtrjsk0vozpgkwbqqle
971530
971528
2026-10-25T19:38:03Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971530
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su acikin 1965 da 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku a shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin shekara ta 2008 bayan sun lashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin 1961 da 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗin 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga Satumba 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA na 1914-15, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin 1947-1958 da 1965-1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara a 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
c02ndeflw65tnaozy9o4ba1d0guqb1m
971531
971530
2026-10-25T19:39:14Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971531
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su acikin 1965 da 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin shekara ta 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku a shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin shekara ta 2008 bayan sun lashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin 1961 da 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗin 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga Satumba 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA na 1914-15, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin 1947-1958 da 1965-1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara a 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
1t7ub66j74ds43dl63ryqmhcjaoifk8
971532
971531
2026-10-25T19:39:50Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971532
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su acikin 1965 da 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin shekara ta 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku a shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron acikin shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin shekara ta 2008 bayan sun lashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin 1961 da 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗin 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga Satumba 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA na 1914-15, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin 1947-1958 da 1965-1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara a 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
fk99yxriah4zuojzo9b4bmnj23xy6oq
971533
971532
2026-10-25T19:40:50Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971533
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 da 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku a shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin 2008 bayan sun lashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin 1961 da 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗin 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga Satumba 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA na 1914-15, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin 1947-1958 da 1965-1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara a 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
798b9m63zst185v05zpuvhkj8yb7v91
971534
971533
2026-10-25T19:41:55Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971534
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku a shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin 2008 bayan sun lashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin 1961 da 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗin 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga Satumba 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA na 1914-15, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin 1947-1958 da 1965-1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara a 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
8intbe5p0pbnptzcfiiu1sv2orihctw
971535
971534
2026-10-25T19:42:22Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971535
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku acikin shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin 2008 bayan sun lashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin 1961 da 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗin 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga Satumba 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA na 1914-15, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin 1947-1958 da 1965-1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara a 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
rxttblv0efdfarncgcfeheutzeit9hw
971536
971535
2026-10-25T19:43:56Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971536
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku acikin shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin 2008 bayan sun lashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin 1961 dakuma 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗin 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga Satumba 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA na 1914-15, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin 1947-1958 da 1965-1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara a 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
9gj830aaig6lghmt1om78019jkpn8j7
971537
971536
2026-10-25T19:45:01Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971537
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku acikin shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin 2008 bayan sun lashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin 1961 dakuma shekara ta 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗin 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga Satumba 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA na 1914-15, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin 1947-1958 da 1965-1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara a 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
awpzxifxqxghg83e10b1rrbfdjygw1g
971538
971537
2026-10-25T19:45:36Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971538
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku acikin shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin 2008 bayan sun lashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin 1961 dakuma cikin shekara ta 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗin 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga Satumba 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA na 1914-15, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin 1947-1958 da 1965-1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara a 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
fps16g0k07ie1adomunie4x7oqk8xhp
971541
971538
2026-10-25T19:46:22Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971541
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku acikin shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin shekara ta 2008 bayan sun lashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin 1961 dakuma cikin shekara ta 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗin 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga Satumba 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA na 1914-15, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin 1947-1958 da 1965-1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara a 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
rv2rjgc1tl4sos976teedw0vaybzzlz
971543
971541
2026-10-25T19:47:12Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971543
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku acikin shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin shekara ta 2008 bayan sun lashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin shekara ta 1961 dakuma cikin shekara ta 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗin 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga Satumba 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA na 1914-15, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin 1947-1958 da 1965-1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara a 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
78rhyqod4zh47x2cglxtwx8sb71d3p3
971545
971543
2026-10-25T19:48:13Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971545
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku acikin shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin shekara ta 2008 bayan sun lashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin shekara ta 1961 dakuma cikin shekara ta 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗinsa acikin 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga Satumba 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA na 1914-15, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin 1947-1958 da 1965-1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara a 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
sop8uggv0y9r0mu5b5hjdexr6qs3v2h
971546
971545
2026-10-25T19:49:04Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971546
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku acikin shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin shekara ta 2008 bayan sun lashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin shekara ta 1961 dakuma cikin shekara ta 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗinsa acikin shekara ta 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga Satumba 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA na 1914-15, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin 1947-1958 da 1965-1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara a 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
49z698zyjh7jcu6gq8dww1mtbstygyx
971547
971546
2026-10-25T19:50:03Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971547
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku acikin shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin shekara ta 2008 bayan sun lashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin shekara ta 1961 dakuma cikin shekara ta 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗinsa acikin shekara ta 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin shekara ta 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga Satumba 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA na 1914-15, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin 1947-1958 da 1965-1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara a 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
pxxwt9z6j6n5lbwl4scpzgan9p6ioku
971548
971547
2026-10-25T19:50:42Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971548
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku acikin shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin shekara ta 2008 bayan sun lashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin shekara ta 1961 dakuma cikin shekara ta 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗinsa acikin shekara ta 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin shekara ta 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga watan Satumba 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA na 1914-15, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin 1947-1958 da 1965-1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara a 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
lufzh1ttp610oonh3z8onomv7kjcjk6
971549
971548
2026-10-25T19:51:24Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971549
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku acikin shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin shekara ta 2008 bayan sun lashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin shekara ta 1961 dakuma cikin shekara ta 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗinsa acikin shekara ta 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin shekara ta 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga watan Satumban shekara ta 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA na 1914-15, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin 1947-1958 da 1965-1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara a 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
q8lycl0t1m03fixzedadszkey4hn8e3
971550
971549
2026-10-25T19:52:55Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971550
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku acikin shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin shekara ta 2008 bayan sun lashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin shekara ta 1961 dakuma cikin shekara ta 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗinsa acikin shekara ta 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin shekara ta 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga watan Satumban shekara ta 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA nacikin 1914-15, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin 1947-1958 da 1965-1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara a 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
j4hro9nq8u5bmbvz3rubg5pfjv6ohdw
971551
971550
2026-10-25T19:54:03Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971551
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku acikin shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin shekara ta 2008 bayan sun lashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin shekara ta 1961 dakuma cikin shekara ta 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗinsa acikin shekara ta 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin shekara ta 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga watan Satumban shekara ta 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA nacikin shekara ta 1914-15, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin 1947-1958 da 1965-1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara a 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
4ejmthocuvk0pxwnbmotpcrn05kj34u
971552
971551
2026-10-25T19:55:01Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971552
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku acikin shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin shekara ta 2008 bayan sun lashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin shekara ta 1961 dakuma cikin shekara ta 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗinsa acikin shekara ta 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin shekara ta 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga watan Satumban shekara ta 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA nacikin shekara ta 1914-har zuwa 15, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin 1947-1958 da 1965-1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara a 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
2osr4s8o5sku87wwh7kvi3mtfmfn0wz
971553
971552
2026-10-25T19:55:27Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971553
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku acikin shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin shekara ta 2008 bayan sun lashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin shekara ta 1961 dakuma cikin shekara ta 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗinsa acikin shekara ta 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin shekara ta 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga watan Satumban shekara ta 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA nacikin shekara ta 1914-har zuwa cikin 15, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin 1947-1958 da 1965-1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara a 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
7q2zdrnum80uaymzqhriytq2824jleb
971554
971553
2026-10-25T19:56:03Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971554
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku acikin shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin shekara ta 2008 bayan sun lashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin shekara ta 1961 dakuma cikin shekara ta 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗinsa acikin shekara ta 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin shekara ta 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga watan Satumban shekara ta 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA nacikin shekara ta 1914-har zuwa cikin shekara ta 1915, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin 1947-1958 da 1965-1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara a 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
aedsv0nfhx0mf1xkxxzachqg6foev8b
971556
971554
2026-10-25T20:00:44Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971556
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku acikin shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin shekara ta 2008 bayan sun lashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin shekara ta 1961 dakuma cikin shekara ta 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗinsa acikin shekara ta 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin shekara ta 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga watan Satumban shekara ta 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA nacikin shekara ta 1914-har zuwa cikin shekara ta 1915, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin shekara ta 1947-1958 da 1965-1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara a 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
hmkuz0hycfu2avphv5s9a3zrj0nvyly
971557
971556
2026-10-25T20:01:52Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971557
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku acikin shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin shekara ta 2008 bayan sun lashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin shekara ta 1961 dakuma cikin shekara ta 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗinsa acikin shekara ta 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin shekara ta 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga watan Satumban shekara ta 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA nacikin shekara ta 1914-har zuwa cikin shekara ta 1915, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin shekara ta 1947-dakuma 1958 da 1965-1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara a 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
s7vvbls0igbr5r1vk8180mx3eyilj9l
971558
971557
2026-10-25T20:02:47Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971558
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku acikin shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin shekara ta 2008 bayan sun lashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin shekara ta 1961 dakuma cikin shekara ta 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗinsa acikin shekara ta 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin shekara ta 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga watan Satumban shekara ta 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA nacikin shekara ta 1914-har zuwa cikin shekara ta 1915, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin shekara ta 1947-dakuma cikin 1958 da 1965-1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara a 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ima5nsvgs689ws2rvy0dk1r7g8kzyco
971559
971558
2026-10-25T20:03:56Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971559
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku acikin shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin shekara ta 2008 bayan sun lashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin shekara ta 1961 dakuma cikin shekara ta 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗinsa acikin shekara ta 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin shekara ta 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga watan Satumban shekara ta 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA nacikin shekara ta 1914-har zuwa cikin shekara ta 1915, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin shekara ta 1947-dakuma cikin shekara ta 1958 da 1965-1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara a 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
gi363r5xia4uobzzl9vi1qxm9gq8cws
971560
971559
2026-10-25T20:05:17Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971560
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku acikin shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin shekara ta 2008 bayan sun lashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin shekara ta 1961 dakuma cikin shekara ta 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗinsa acikin shekara ta 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin shekara ta 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga watan Satumban shekara ta 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA nacikin shekara ta 1914-har zuwa cikin shekara ta 1915, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin shekara ta 1947-dakuma cikin shekara ta 1958 da shekara ta 1965-1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara a 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
shvseo3b525lkyhwn8bsbivc72m9bja
971561
971560
2026-10-25T20:06:41Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971561
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku acikin shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin shekara ta 2008 bayan sun lashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin shekara ta 1961 dakuma cikin shekara ta 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗinsa acikin shekara ta 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin shekara ta 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga watan Satumban shekara ta 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA nacikin shekara ta 1914-har zuwa cikin shekara ta 1915, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin shekara ta 1947-dakuma cikin shekara ta 1958 da shekara ta 1965-har karshen shekarata ta 1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara a 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
5ql9qo0nh3oo8byj47m1epec63xczpx
971562
971561
2026-10-25T20:08:49Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971562
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku acikin shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin shekara ta 2008 bayan sun lashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin shekara ta 1961 dakuma cikin shekara ta 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗinsa acikin shekara ta 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin shekara ta 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga watan Satumban shekara ta 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA nacikin shekara ta 1914-har zuwa cikin shekara ta 1915, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin shekara ta 1947-dakuma cikin shekara ta 1958 da shekara ta 1965-har karshen shekarata ta 1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara acikin 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
kvmvw6ize7g90px8xbuxklew94lyffu
971563
971562
2026-10-25T20:10:07Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971563
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku acikin shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin shekara ta 2008 bayan sun lashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin shekara ta 1961 dakuma cikin shekara ta 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗinsa acikin shekara ta 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin shekara ta 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga watan Satumban shekara ta 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA nacikin shekara ta 1914-har zuwa cikin shekara ta 1915, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin shekara ta 1947-dakuma cikin shekara ta 1958 da shekara ta 1965-har karshen shekarata ta 1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara acikin shekara ta 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
febu3450b72rh1qm17tyk6r4c5e23zo
971564
971563
2026-10-25T20:14:03Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971564
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin shekara ta 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku acikin shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin shekara ta 2008 bayan sun l ,,,ashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin shekara ta 1961 dakuma cikin shekara ta 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗinsa acikin shekara ta 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin shekara ta 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga watan Satumban shekara ta 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA nacikin shekara ta 1914-har zuwa cikin shekara ta 1915, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin shekara ta 1947-dakuma cikin shekara ta 1958 da shekara ta 1965-har karshen shekarata ta 1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara acikin shekara ta 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakar 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
dqoskft2acyynp14l20hamk5anwla83
971565
971564
2026-10-25T20:16:59Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971565
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin shekara ta 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku acikin shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin shekara ta 2008 bayan sun l ,,,ashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin shekara ta 1961 dakuma cikin shekara ta 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗinsa acikin shekara ta 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin shekara ta 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga watan Satumban shekara ta 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA nacikin shekara ta 1914-har zuwa cikin shekara ta 1915, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin shekara ta 1947-dakuma cikin shekara ta 1958 da shekara ta 1965-har karshen shekarata ta 1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara acikin shekara ta 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakarsa acikin 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
8jvdoh345hmkp9fe8p89cqws3s2ebws
971566
971565
2026-10-25T20:17:46Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971566
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin shekara ta 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku acikin shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin shekara ta 2008 bayan sun l ,,,ashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin shekara ta 1961 dakuma cikin shekara ta 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗinsa acikin shekara ta 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin shekara ta 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga watan Satumban shekara ta 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA nacikin shekara ta 1914-har zuwa cikin shekara ta 1915, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin shekara ta 1947-dakuma cikin shekara ta 1958 da shekara ta 1965-har karshen shekarata ta 1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara acikin shekara ta 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakarsa acikin shekara ta 1957-58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
8vwahgl868ovcabtsv7q8omhhjlgpt0
971567
971566
2026-10-25T20:18:46Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971567
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin shekara ta 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku acikin shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin shekara ta 2008 bayan sun l ,,,ashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin shekara ta 1961 dakuma cikin shekara ta 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗinsa acikin shekara ta 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin shekara ta 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga watan Satumban shekara ta 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA nacikin shekara ta 1914-har zuwa cikin shekara ta 1915, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin shekara ta 1947-dakuma cikin shekara ta 1958 da shekara ta 1965-har karshen shekarata ta 1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara acikin shekara ta 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakarsa acikin shekara ta 1957-har zuwa 58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
soa2bfwbnm9ssq0meptgs4hfgrk3ny6
971568
971567
2026-10-25T20:19:16Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971568
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin shekara ta 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku acikin shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin shekara ta 2008 bayan sun l ,,,ashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin shekara ta 1961 dakuma cikin shekara ta 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗinsa acikin shekara ta 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin shekara ta 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga watan Satumban shekara ta 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA nacikin shekara ta 1914-har zuwa cikin shekara ta 1915, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin shekara ta 1947-dakuma cikin shekara ta 1958 da shekara ta 1965-har karshen shekarata ta 1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara acikin shekara ta 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakarsa acikin shekara ta 1957-har zuwa cikin 58. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
j4354ui5lim0dxqhf0awuth2n6ep6po
971569
971568
2026-10-25T20:21:54Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971569
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin shekara ta 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku acikin shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin shekara ta 2008 bayan sun l ,,,ashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin shekara ta 1961 dakuma cikin shekara ta 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗinsa acikin shekara ta 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin shekara ta 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga watan Satumban shekara ta 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA nacikin shekara ta 1914-har zuwa cikin shekara ta 1915, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin shekara ta 1947-dakuma cikin shekara ta 1958 da shekara ta 1965-har karshen shekarata ta 1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara acikin shekara ta 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakarsa acikin shekara ta 1957-har zuwa cikin shekara ta 1958. <ref name="Swans 100" />
A shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
pae6nnpkhb30zkrmeya5vhgjz2fu2v3
971570
971569
2026-10-25T20:22:48Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971570
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin shekara ta 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku acikin shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin shekara ta 2008 bayan sun l ,,,ashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin shekara ta 1961 dakuma cikin shekara ta 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗinsa acikin shekara ta 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin shekara ta 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga watan Satumban shekara ta 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA nacikin shekara ta 1914-har zuwa cikin shekara ta 1915, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin shekara ta 1947-dakuma cikin shekara ta 1958 da shekara ta 1965-har karshen shekarata ta 1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara acikin shekara ta 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakarsa acikin shekara ta 1957-har zuwa cikin shekara ta 1958. <ref name="Swans 100" />
Acikin shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA a shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
2sb6ikvgpzdarxs8hlh8yljrmwwg8nq
971571
971570
2026-10-25T20:24:41Z
Abdulmuddalib Iabrahim Salisu
14681
971571
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin shekara ta 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku acikin shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin shekara ta 2008 bayan sun l ,,,ashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin shekara ta 1961 dakuma cikin shekara ta 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗinsa acikin shekara ta 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin shekara ta 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga watan Satumban shekara ta 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA nacikin shekara ta 1914-har zuwa cikin shekara ta 1915, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira kwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin shekara ta 1947-dakuma cikin shekara ta 1958 da shekara ta 1965-har karshen shekarata ta 1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara acikin shekara ta 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakarsa acikin shekara ta 1957-har zuwa cikin shekara ta 1958. <ref name="Swans 100" />
Acikin shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA acikin shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
r1wk76bq3nwa88jz1lnr565m9oprmpn
971572
971571
2026-10-25T20:26:17Z
Bauchi 1
40103
/* Bayan yakin (1945-1970) */
971572
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Swansea City Association Football Club''' (/ˈswɒnzi/ SWON-zee; Welsh: Clwb Pêl-droed Dinas Abertawe <ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Ystafell arbennig yn rhoi cyfle i bobl ag anghenion ychwanegol wylio pêl-droed byw |url=https://newyddion.s4c.cymru/article/15978 |website=newyddion.s4c.cymru |language=cy}}</ref>) kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta Welsh da ke zaune a garin '''Swansea''', [[Wales]] . Suna fafatawa a Gasar cin kofin EFL, matakin na biyu na [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] na kasar [[Ingila]]. An kafa kulob din acikin shekara ta 1912 a matsayin Swansea Town amma sun canza sunansu acikin shekara ta 1970 don nuna sabon matsayin Swansea a matsayin birni.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> Sun buga wasanninsu na gida a Filin wasa na Swansea.com (wanda aka fi sani da filin wasa na Liberty) tun cikin shekara ta 2005, bayan sun buga wasa a Filin Vetch tun lokacin da aka kafa su.
Swansea ta shiga Kudancin League acikin shekara ta 1912 kafin ta shiga Kungiyar kwallon kafa acikin shekara ta 1920. Sun lashe lambar yabo ta Kudu ta Uku acikin shekara ta 1925 dakuma cikin shekara ta 1949, amma sun fada cikin Sashe na Uku bayan da aka sake su a 1965 dakuma 1967. Kungiyar Swansea ta lashe ci gaba uku a cikin yanayi huɗu don isa ga Sashen Farko a 1981, ta kammala ta shida a saman jirgin (rikodin kulob din), amma sun dawo cikin Sashen Na huɗu acikin shekara ta 1986. Kungiyar ta lashe lambar yabo ta uku acikin shekara ta 2000 amma ta guje wa koma baya zuwa Taron a shekara ta 2003. Sun lashe lambar yabo ta hudu acikin shekara ta 2008 bayan sun l ,,,ashe League One .
Acikin shekara ta 2011, an meda kungiyar Swansea zuwa Premier League kuma ta lashe Kofin League shekaru biyu bayan haka, ta cancanci gasar UEFA Europa League . Wannan shi ne babban zakara na farko a tarihin kulob din; sauran zakara sun hada da Kofin Welsh goma, kofin kwallon kafa guda biyu da kofin FAW guda biyu. Har ila yau, kulob din ya cancanci gasar cin kofin Turai sau bakwai tsakanin shekara ta 1961 dakuma cikin shekara ta 1991. An sake su daga Premier League a shekarar 2018, kuma tun daga lokacin sun taka leda a gasar zakarun Turai.
Hawan kungiyar Swansea daga rukuni na huɗu na ƙwallon ƙafa na Ingila zuwa Premier League an rubuta shi a cikin fim ɗinsa acikin shekara ta 2014, Jack to a King - The Swansea Story . 'Yan wasa da yawa sun lashe kwallo ga ƙasarsu yayin da suke wasa ga kulob din, gami da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Wales. <ref>{{Cite web |date=21 August 2025 |title=The Cymru connection – Swans on the biggest stage |url=https://faw.cymru/news/the-cymru-connection-swans-on-the-biggest-stage |access-date=12 September 2025 |website=FAW Cymru}}</ref> Swansea City Supporters' Trust ta mallaki hannun jari a cikin kulob din; Supporters Direct sun yaba da shigarsu a cikin shekara ta 2012 a matsayin "mafi girman misali na amincewar magoya baya a cikin gudanar da kulob din kai tsaye". <ref>{{Cite web |date=19 February 2012 |title=Swansea City fans a major influence as government encourages role of supporters' trusts |url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716045715/http://www.walesonline.co.uk/footballnation/swanseacityfc/swansea-city-fc/2012/02/19/swansea-city-fans-a-major-influence-as-government-encourages-role-of-supporters-trusts-91466-30358541/ |archive-date=16 July 2012 |publisher=WalesOnline}}</ref>
== Tarihi ==
=== Shekaru na farko (1912-1945) ===
[[Fayil:Swansea_Town_AFC_1912-13_Squad_Photo.jpg|right|thumb|300x300px|Kungiyar Swansea Town a lokacin kakar wasa ta farko, 1912-13]]
Bayan karuwar sha'awar kwallon kafa a yankin Swansea, an kafa kulob din kwallon kafa na farko na garin, Swansea Town, a shekarar 1912. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref><ref name="On this day">{{Cite web |title=On this day Swansea City is formed |url=https://www.swanseacity.com/news/day-swansea-city-formed |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John William Thorpe, lauya na gida, an zabe shi shugaban kulob din na farko.<ref name="On this day" /> An dauki 'yan wasa daga ko'ina cikin Burtaniya kuma kungiyar ta shiga Kudancin Kudancin a karkashin kocin dan wasan farko na kulob din, Walter Whittaker . <ref name="Swans 100" /><ref name="On this day" /> Swansea ta shiga wasu kungiyoyi da yawa a cikin rukuni, gami da Cardiff City, wadanda suka kasance abokan adawar Swansea na farko.<ref name="Swans 100" /> Wasan, wanda aka buga a ranar 7 ga watan Satumban shekara ta 1912 a Filin Vetch na Swansea, ya ƙare a 1-1 draw tare da Billy Ball ya zira kwallaye na farko na Swansea.<ref name="Swans 100" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Swansea ta lashe Kofin Welsh, gasar Welsh kuma ta zo ta uku a Kudancin Kudancin . <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A kakar wasa mai zuwa, kulob din ya kai zagaye na farko na FA Cup kuma ya kammala na huɗu a gasar.<ref name="Our managers" /> John William Bartlett ya maye gurbin Whittaker a shekara ta 1914.<ref name="Our managers" /> A karkashin jagorancinsa, kulob din ya doke zakarun Ingila Blackburn Rovers 1-0 a zagaye na farko na Kofin FA nacikin shekara ta 1914-har zuwa cikin shekara ta 1915, tare da burin kulob din Swansea ya zo daga Ben Beynon.<ref>{{Cite book|ref=etal}}</ref>
=== Bayan yakin (1945-1970) ===
[[Fayil:Swansea_Town_Football_Club_(20740154461).jpg|left|thumb|Ivor Allchurch ya zira ƙwallaye 164 a wasanni 445 na Swans tsakanin shekara ta 1947-dakuma cikin shekara ta 1958 da shekara ta 1965-har karshen shekarata ta 1968]]
Lokacin da aka sake fara kwallon kafa bayan yakin, an sake komawa Swansea zuwa Sashe na Uku a 1947 amma an sake dawowa zuwa Sashe ya Biyu a matsayin zakara acikin shekara ta 1949.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> A cikin lokutan da suka biyo baya, Swansea ta ga 'yan wasa matasa da yawa sun shiga cikin babbar kungiyar, gami da kyaftin din kulob din Ivor Allchurch. <ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Kungiyar ta haɓaka goyon baya mai ƙarfi na gida a wannan lokacin, tare da babban halartar wasannin league, kamar rikodin halartar league a gida da kungiyar [[Leeds United F.C.|Leeds United]] a shekarar 1955.<ref name="Swans 100" /> Kungiyar ta ci gaba da gwagwarmayar kudi, duk da haka, amma sun sake guje wa sakewa a ranar karshe ta kakarsa acikin shekara ta 1957-har zuwa cikin shekara ta 1958. <ref name="Swans 100" />
Acikin shekara ta 1960, Swansea ta buga wasan farko a gasar cin Kofin League kuma ta lashe kofin Welsh a shekara mai zuwa, ta cancanci gasar cin kocin masu cin kofin. Wannan ya sanya Swansea kulob din Welsh na farko da ya shiga gasar Turai.<ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Manajan Trevor Morris ya kuma jagoranci kulob din zuwa wasan kusa da na karshe na Kofin FA acikin shekarar 1964, biyo bayan tseren da ya hada da nasarar 2-1 a kan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] a wasan kusa da karshe.<ref name="Swans 100" /><ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> An sake komawa Swansea zuwa kashi na uku a kakar wasa mai zuwa kuma yanayin kudi a kulob din ya zama mai mahimmanci.<ref name="Our managers" />
Duk da kammala na goma sha bakwai a gasar a karkashin Glyn Davies, kulob din ya sake lashe Kofin Welsh kuma ya cancanci kasadar Turai ta biyu.<ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> A shekara ta 1967, duk da haka, an sake komawa kulob din zuwa Sashe na huɗu, karo na farko a tarihin kulob din.<ref name="Our managers" /> Duk da wannan, kungiyar Swansea ta ga mafi yawan halarta a filin Vetch (32,796) don wasan da suka yi da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a gasar cin kofin FA a shekarar 1968, wanda kungiyar Swansea ta rasa. <ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Bala'i ya auku kulob din a watan Janairun 1969 lokacin da 'yan wasan Roy Evans da Brian Purcell suka mutu a hadarin mota a kan hanyar zuwa wasa.<ref>{{Cite web |title=Nigel's WebSpace – English Football Cards, Player death notices |url=http://cards.littleoak.com.au/rip_notices/rip_1970.html}}</ref>
=== Nasara da raguwa (1970-1986) ===
[[Fayil:Swansea_City_AFC_League_Performance.svg|thumb|300x300px|Shafin da ke nuna ci gaban Swansea City AFC ta hanyar [[Tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila|Tsarin gasar kwallon kafa ta Ingila]]]]
Bayan Swansea ta zama birni a shekarar 1969, kulob din ya canza sunansu zuwa Swansea City a farkon shekarar 1970. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref> Roy Bentley ta yi bikin ta hanyar samun ci gaba zuwa Sashe na Uku.<ref name="Our managers" /> Bayan kammala tsakiyar tebur a ƙarshen lokutan biyu masu zuwa, kulob din ya fara da mummunan farawa zuwa kakar 1972-73, wanda ya ga Harry Gregg ya maye gurbin Bentley. Gregg ya kasa dakatar da faduwar tawagar kuma kulob din ya dawo cikin Sashe na huɗu a kakar 1973-74. <ref name="Our managers" /> Harry Griffiths ne ya maye gurbinsa, likitan kulob din wanda ya kuma buga wa Swansea wasa.<ref name="Our managers" /> Batutuwan kudi sun ci gaba da addabar kulob din kuma an tilasta wa Swansea neman sake zaben zuwa Kungiyar Kwallon Kafa.<ref name="Our managers" /><ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref>
Swansea ta kasa samun ci gaba a shekarar 1977, kuma Griffiths ya yi murabus a shekara mai zuwa duk da kyakkyawar farawa ga kakar.<ref name="Our managers2">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}</ref> John Toshack ne ya maye gurbinsa.<ref name="Our managers2" /> An ci gaba da Swansea a shekara ta 1978, kuma Toshack ya jagoranci kulob din zuwa Sashe na Biyu a kakar wasa mai zuwa da kuma Sashe na Farko a shekara ta 1981. <ref name="Swans 1002">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}</ref> Sun doke Preston North End 3-1 don tabbatar da ci gaban su, tare da burin daga Tommy Craig, Leighton James da Jeremy Charles.<ref>{{Cite web |title=On this day: Promotion at Preston |url=https://www.swanseacity.com/news/day-promotion-preston-0 |access-date=14 September 2025 |website=Swansea City}}</ref><ref name="Swansea Promotion Glory 19812">{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Swansea City's 1981 promotion glory: Toshack, Shankly, Deepdale drama and a giant headline |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56901010 |access-date=14 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea ta tashi shekaru hudu zuwa saman rukuni ya zama rikodin a kwallon kafa na Ingila, wanda aka gudanar tare da Wimbledon. Swansea kuma ta lashe kofin Welsh a wannan kakar, ta cancanci Turai a karo na farko tun daga kakar 1965-66.
=== mallakar Amurka da dawowa gasar zakarun Turai (2016-yanzu) ===
[[Fayil:02_Football_Remembers_IMG_3728_(38034383782).jpg|right|thumb|250x250px|Swansea ta yi wasa da Arsenal a Filin wasa na Emirates a shekarar 2017]]
A watan Yulin 2016, wata kungiya ta kasar [[Amurka]] karkashin jagorancin Jason Levien da Steven Kaplan ta sayi iko a kulob din, amma shugaban Huw Jenkins ya kasance. Watanni uku bayan haka, an kori Guidolin kuma Bob Bradley ya maye gurbinsa, wanda shine karo na farko da kulob din [[Premier League]] ya hayar kocin Amurka.<ref>{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Swansea sack Francesco Guidolin and appoint Bob Bradley manager |url=https://www.bbc.com/sport/football/37542434 |publisher=BBC Sport}}</ref> An kori Bradley bayan kwanaki 85; ya lashe wasanni biyu kawai daga cikin wasanni goma sha ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Swansea sack manager Bob Bradley after 11 games in charge |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10709787/swansea-sack-manager-bob-bradley-after-11-games-in-charge}}</ref> Paul Clement ne ya maye gurbinsa, wanda ya sami matsayin Swansea na Premier League a watan Mayu 2017. Wani talauci na farko na kakar 2017-18 ya ga Clement ya kore shi kuma Carlos Carvalhal ya maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=28 December 2017 |title=Carvalhal named Swans boss |url=https://www.swanseacity.com/news/carvalhal-named-swans-boss |publisher=Swansea City}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=Muddled moves and a woeful window – how Swansea landed back in trouble |url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/03/swansea-city-transfer-window-relegation-fight |access-date=4 November 2017 |website=The Guardian}}</ref> Duk da nasarar da suka samu a gida a jere a kan kungiyoyin Liverpool (1-0), Arsenal (3-1), Burnley (1-0), da West Ham (4-1), Swansea ba su da nasara a wasanninsu tara na karshe (sun rasa biyar) a karkashin Carvalhal, sun bar su a matsayi na goma sha takwas a ranar karshe ta kakar. An sake su a ranar 13 ga Mayu 2018, biyo bayan da aka ci Stoke City 2-1 da aka riga aka sake su.<ref name="Swansea 1–2 Stoke" />
Lokacin farko a gasar zakarun Turai ya samar da matsayi na goma a karkashin sabon kocin Graham Potter, <ref name="Graham Potter">{{Cite web |date=11 June 2018 |title=Graham Potter named new Swansea City manager |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44437583 |access-date=11 June 2018 |publisher=BBC Sport}}</ref> gami da bayyanar kwata-kwata a gasar cin kofin FA.<ref>{{Cite web |date=16 March 2019 |title=Swansea City 2-3 Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47505051 |access-date=7 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Jenkins ya yi murabus a matsayin shugaban a cikin zargi game da sayar da kulob din ga ƙungiyar Amurka a cikin 2016 da kuma sakewa daga Premier League.<ref name="Jenkins Resigns">{{Cite web |date=2 February 2019 |title=Swansea City chairman Huw Jenkins resigns |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47105213 |access-date=2 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Bayan da Potter ya tafi ya gudanar da Brighton, tsohon kocin [[Ingila]] U17 Steve Cooper ya maye gurbinsa. A watan Satumbar 2019, Swansea ta zauna a saman teburin bayan wata na farko da ba a ci nasara ba; wannan shine mafi kyawun farawa na kulob din zuwa kakar a cikin shekaru 41.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Steve Cooper: That was our best performance yet |url=https://www.swanseacity.com/news/steve-cooper-was-our-best-performance-yet |access-date=29 September 2019 |publisher=Swansea City}}</ref> A ranar karshe ta kakar, Swansea ta doke Reading 4-1 don kammala ta shida, ta shiga cikin wasan kwaikwayo a gaban Nottingham Forest a bambancin burin, amma daga baya Brentford ta ci su a wasan kusa da na karshe.
A ƙarshen kakar 2020-21, Swansea ta kammala ta huɗu a gasar kuma ta sami matsayi na biyu a jere. Sun ci gaba zuwa wasan karshe bayan sun doke Barnsley 2-1 a jimillar, amma sun rasa Brentford a filin wasa na Wembley. Bayan Cooper ya bar kulob din, Russell Martin ya zama kocin a shekarar 2021, inda ya jagoranci tawagar zuwa tsakiyar tebur kafin ya koma Southampton a shekarar 2023. Shekaru masu zuwa sun ga manajoji da yawa da aka hayar da su kuma aka kore su, tare da ƙungiyar da ke gwagwarmaya a gasar.<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Luke Williams: Head coach leaves Swansea City after slump in form |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwyjy75xz8po |access-date=2025-02-17 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 November 2025 |title=Sheehan sacked as Swansea City head coach |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c0exyp40n5jo |access-date=12 November 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Swansea kuma ta ga canje-canje a cikin mallakar lokacin da Levien da Kaplan suka sayar da mafi yawan hannun jari a watan Nuwamba na shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=Swansea chairman hails 'new era' as takeover completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cqxw11w3egro |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> A cikin watanni masu zuwa, dan wasan kwallon kafa na [[Real Madrid CF|Real Madrid]] [[Luka Modrić]] da rapper na Amurka [[Snoop Dogg]] sun shiga sabuwar ƙungiyar masu mallakar kulob din.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Snoop Dogg becomes Swansea co-owner and investor |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8rpnj45llzo |access-date=6 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref>
== Filin wasa ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:342px;max-width:342px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:161px;max-width:161px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Vetch_Field.DSC00100.JPG|alt=|159x159px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:177px;max-width:177px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:New_Morfa_Stadium_-_geograph.org.uk_-_32243.jpg|alt=|175x175px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption">[[Vetch Field|Filin Vetch]] (hagu) ya kasance gidan Swansea City na tsawon shekaru 93, yayin da aka buɗe [[Liberty Stadium|Filin wasa na Liberty]] a 2005 kuma an sake masa suna filin wasa na Swansea.com a 2021</div></div></div></div>Vetch Field ita ce gidan Swansea tsakanin 1912, shekarar da aka kafa kulob din, da 2005. Gidan ya ga masu halartar 32,796 a wasan FA Cup na hudu na 1968 da kungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. <ref name="Swans 100">{{Cite web |title=A history of the club |url=https://swans100.com/history/a-history-of-the-club |access-date=6 September 2025 |website=Swans100.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swans100.com/history/a-history-of-the-club "A history of the club"]. </cite></ref> Wasan karshe a Vetch shine nasarar Swansea a kan Wrexham a gasar cin kofin FAW ta 2004-05. <ref name="Our managers">{{Cite web |title=Our managers |url=https://www.swanseacity.com/history/our-managers |access-date=6 September 2025 |website=Swansea City}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.swanseacity.com/history/our-managers "Our managers"]. </cite></ref>
A ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 2005, an bude sabon filin kungiyar Swansea, Filin wasa na Liberty.<ref name="LibertyStadium">{{Cite web |title=On this day: The Liberty era begins |url=https://www.swanseacity.com/news/day-liberty-era-begins |access-date=12 September 2025 |website=swanseacity.com |publisher=Swansea City}}</ref> Wasan farko da aka buga a filin wasa shine Wasan sada zumunci na kulob din Swansea da Fulham . <ref name="LibertyStadium" /> Liberty ta zama filin wasa na farko na gasar Premier League a Wales lokacin da aka inganta Swansea zuwa Premier League. <ref name="LibertyStadium" /> Baya ga kasancewa gidan Swansea City, filin wasan ya dauki bakuncin wasannin kwallon kafa na kasa da kasa na Welsh kuma ya kasance gidan kungiyar rugby ta Ospreys.<ref>{{Cite web |date=27 March 2020 |title=Swansea has previous for hosting Wales internationals |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/football/swansea-has-previous-for-hosting-wales-internationals/39081821.html |access-date=12 September 2025 |website=Belfast Telegraph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2024 |title=Ospreys choose St Helen's as new stadium home |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/articles/c98q79j7y90o |access-date=12 September 2025 |website=BBC Sport}}</ref> An sake masa suna filin wasa na Swansea.com a ranar 9 ga watan Agusta 2021, biyo bayan yarjejeniyar haƙƙin suna na shekaru 10. <ref>{{Cite web |date=9 August 2021 |title=SWANSEA.COM BECOME STADIUM NAMING RIGHTS PARTNER |url=https://www.swanseacity.com/news/swanseacom-become-stadium-naming-rights-partner |access-date=9 August 2021 |website=Swansea City}}</ref> Ya zuwa watan Satumbar 2025, damar filin wasan ya kai 21,000.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
1rhzzfal4fzl2c10ummwgbi4t2r1ul5
Kisan Lauren Burk
0
122652
971689
967036
2026-10-26T00:20:48Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971689
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''kisan Lauren Burk''' ya faru ne a ranar 4 ga Maris, 2008, a [[Robbery|sata]]-linkid="89" href="./Auburn,_Alabama" id="mwDA" rel="mw:WikiLink" title="Auburn, Alabama">Auburn, Alabama . Burk, ɗan shekara 18 a Jami'ar Auburn, Courtney Lockhart ya sace shi a kan bindiga. Lockhart, tsohuwar sojan Amurka wacce aka sallame ta hanyar rashin mutunci, ta sace Burk kuma ta tilasta mata ta yi tsirara.<ref name="OAN2">{{Cite web |last=Weaver |first=Amy |last2=Enoch |first2=Ed |date=Nov 21, 2010 |title=A cool March night: Lauren Burk's last day unraveled |url=https://www.oanow.com/news/a-cool-march-night-lauren-burk-s-last-day-unraveled/article_5b2d5594-e4ce-5f98-9323-209110a529fa.html |website=oanow.com |access-date=December 14, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260114000513/https://oanow.com/news/a-cool-march-night-lauren-burk-s-last-day-unraveled/article_5b2d5594-e4ce-5f98-9323-209110a529fa.html |archive-date=January 14, 2026 |url-status=dead}}</ref> Ya kori ta kusan minti 30 yayin da yake kuka game da rashin aikinsa da masifarsa. Lokacin da Burk ya yi ƙoƙari ya tsere, Lockhart ya harbi ta a cikin huhu.<ref name=":1">{{Cite web |last=Chitwood |first=Tim |date=April 8, 2020 |title=Smiths Station man loses appeal in 2008 crime-spree slaying of Auburn University student |url=https://www.ledger-enquirer.com/news/local/crime/article241863291.html |website=ledger-enquirer.com}}</ref> Burk, wanda ya ji rauni sosai kuma tsirara sai dai takalma guda biyu, an bar shi a kan Hanyar Jihar Alabama ta 147. <ref name="OAN2" /><ref name=":1" /> An bayyana ta mutu a wani asibiti na gida.<ref name="ABC 1">{{Cite web |last=Schoetz |first=David |date=March 6, 2008 |title=Auburn Edgy as Violent Coed Death Probed |url=https://abcnews.go.com/US/story?id=4394654&page=1 |website=abcnews.go.com}}</ref>
Kisan Burk, wanda ya ja hankalin kasa, ya kasance wani ɓangare na aikata laifuka na tashin hankali lokacin da Lockhart ya yi fashi kuma ya kai hari ga mata da yawa.<ref name=":1"/><ref name=":2">{{Cite court|url=http://sblog.s3.amazonaws.com/wp-content/uploads/2015/04/Courtney-Lockhart-USSC-States-BIO-03-02-15.pdf}}</ref> Yunkurin ya fara ne a watan Fabrairun 2008 kuma ya ƙare tare da kama shi a ranar 7 ga watan Maris. <ref name=":2" /><ref name="OAN2"/> Alkalin Jacob Walker ya ambaci Tarihin aikata laifuka na Lockhart lokacin da ya soke shawarar juriya ta rayuwa a kurkuku kuma [[Hukuncin Kisa|ya yanke masa hukuncin kisa]].<ref name=":3">{{Cite court|url=http://sblog.s3.amazonaws.com/wp-content/uploads/2015/04/Courtney-Lockhart-USSC-States-BIO-03-02-15.pdf}}</ref> Lockhart a halin yanzu yana kan layin mutuwa a Gidan gyaran Holman.<ref name="ADRC">{{Cite web |title=Incarceration Details |url=http://www.doc.state.al.us/InmateHistory }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Iyayen Burk sun shigar da kara a kan Jami'ar Auburn suna jayayya cewa shawarar da aka yanke na hada rundunar 'yan sanda ta jami'ar da rundunar' yan sanda ta birnin Auburn ta haifar da rashin isasshen tsaro. Kwamitin Gyara na Alabama ya musanta da'awar a watan Nuwamba na shekara ta 2014. <ref name=":27">{{Cite web |date=November 12, 2014 |title=Family of murdered Auburn student 'exhausted' after fighting for tighter campus security |url=https://www.al.com/news/2014/11/family_of_murdered_auburn_stud.html |website=al.com}}</ref>
== Lauren Burk ==
An haifi Lauren Ashley Burk a ranar 11 ga watan Agusta, 1989, a Marietta, Jojiya ga James Burk da Viviane Guerchon . Ta kammala karatu daga [[George Walton Comprehensive High School|Makarantar sakandare ta Walton]] kuma ta ci gaba da halartar Jami'ar Auburn, inda ta kasance memba mai aiki na [[Delta Gamma]] kuma ta buga lacrosse. A Auburn, Burk ta yi karatun [[Graphic design|zane-zane]] da fasaha. Ta yi burin samun aiki a [[Photography|daukar hoto]] da talla. An ƙone jikin Lauren Burk kuma an dawo da ita gidanta a Marietta Cobb County, Jojiya.<ref name=":22">{{Cite web |date=March 2, 2011 |title=Courtney Lockhart, convicted of murdering Auburn student Lauren Burk, sentenced to die |url=https://www.al.com/wire/2011/03/courtney_lockhart_convicted_of.html |website=al.com}}</ref><ref name="Schol">{{Cite web |date=March 21, 2008 |title=Scholarship established to honor Lauren Burk |url=https://www.oanow.com/news/scholarship-established-to-honor-lauren-burk/article_d627d4cf-a582-5b1c-a78e-608bf87acfbb.html |website=oanow.com |access-date=December 14, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260114215458/https://oanow.com/news/scholarship-established-to-honor-lauren-burk/article_d627d4cf-a582-5b1c-a78e-608bf87acfbb.html |archive-date=January 14, 2026 |url-status=dead}}</ref>
== Courtney Lockhart ==
[[File:Courtney_Lockhart.jpg|thumb|Courtney Lockhart]]
Courtney Larrell Lockhart (an haife ta a ranar 20 ga Oktoba, 1984) <ref name="adoc">{{Cite web |title=Alabama Department of Corrections |url=http://doc.state.al.us/deathrow.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20121024002801/http://doc.state.al.us/deathrow.asp |archive-date=October 24, 2012 |website=doc.state.al.us}}</ref> ita ce fursuna a gidan yari na Holman a yankin Escambia, Alabama . <ref name="ADRC"/> A shekara ta 2003, ya shiga Sojojin Amurka kuma a shekara ta 2004 an tura shi Koriya ta Kudu da Iraki. An daure Lockhart saboda shan wiwi da kuma kai hari da barazana ga wasu sojoji a shekara ta 2006. Ya kuma tafi ba tare da izini ba kuma ya kai hari ga wani jami'in. Ya kwashe watanni bakwai a kurkuku kuma an sallame shi a watan Disamba na shekara ta 2006.<ref name="OAN2"/><ref name="FOX 1">{{Cite web |date=March 10, 2008 |title=Suspect Confesses to Killing Auburn University Student Lauren Burk |url=https://www.foxnews.com/story/suspect-confesses-to-killing-auburn-university-student-lauren-burk |website=foxnews.com}}</ref> A cewar wani masanin ilimin halayyar dan adam, ba a gano Lockhart da rikicewar damuwa ba, amma yana da wasu alamun PTSD saboda bayyanarsa ga yaƙi. Masanin ilimin halayyar dan adam ya kuma shaida cewa Lockhart yana da IQ na 86 kuma bai manyanta ba kuma yana da hukunci mara kyau.
Kisan Burk wani bangare ne na aikata laifuka na Lockhart. Da farko a watan Fabrairun shekara ta 2008, Lockhart ya yi fashi da makamai a Alabama da [[Georgia (Tarayyar Amurka)|Georgia]]. Laifukan Lockhart sun haɗa da irin wannan hanyoyin sai dai fashi da kantin sayar da kayayyaki guda ɗaya. Zai zaɓi mace da aka azabtar kuma ya kusanci ta daga baya yayin da ta shiga motarta a filin ajiye motoci. Daga nan sai ya yi mata barazana da bindiga, ya bukaci jakarta, da / ko ƙoƙarin fitar da ita a cikin motarta.<ref name=":2">{{Cite court|url=http://sblog.s3.amazonaws.com/wp-content/uploads/2015/04/Courtney-Lockhart-USSC-States-BIO-03-02-15.pdf}}</ref><ref>{{Cite web |last=Enoch |first=Ed |date=March 2, 2011 |title=Lockhart gets death penalty for 2008 murder of AU freshman |url=https://www.oanow.com/news/lockhart-gets-death-penalty-for-murder-of-au-freshman/article_edefbb07-39d7-568b-96ec-566fb17cca54.html |website=oanow.com |access-date=December 14, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260106075958/https://oanow.com/news/lockhart-gets-death-penalty-for-murder-of-au-freshman/article_edefbb07-39d7-568b-96ec-566fb17cca54.html |archive-date=January 6, 2026 |url-status=dead}}</ref> Laifukan da Lockhart ya aikata sun hada da:
* Ya yi fashi da wani kantin sayar da kayayyaki kuma ya harbe shi a magatakarda.<ref name=":20">{{Cite court|litigants=Courtney Lockhart, Petitioner v. Alabama, Respondent|pinpoint=p. 9-10|court=Supreme Court Of The United States|url=http://sblog.s3.amazonaws.com/wp-content/uploads/2015/04/Courtney-Lockhart-USSC-States-BIO-03-02-15.pdf}}</ref>
* A ranar 5 ga watan Maris, ya sace wata mace a filin ajiye motoci na gidan kula da tsofaffi na LaGrange, Georgia.<ref name=":1"/>
* A ranar 6 ga watan Maris, ya sace wata mace mai shekaru 27 a filin ajiye motoci na Sam's Club a Columbus, Jojiya. Ya tilasta wa wata mace ta ba shi jakarta ta hanyar nuna bindiga a kan danta mai shekaru uku.<ref name=":1" /><ref name=":4" /><ref name=":30">{{Cite court|litigants=Courtney Lockhart, Petitioner v. Alabama, Respondent|pinpoint=p. 10|court=Supreme Court Of The United States|url=http://sblog.s3.amazonaws.com/wp-content/uploads/2015/04/Courtney-Lockhart-USSC-States-BIO-03-02-15.pdf}}</ref>
* A ranar 7 ga watan Maris, ya kai hari kan wata mace mai shekaru 72 a filin ajiye motoci na Walmart a Newnan, Jojiya. Ya buge ta a bayan kanta, ya riƙe bindiga a kanta, kuma ya tura ta kan allon motar. Ya fara komawa baya daga filin ajiye motoci amma ya fahimci cewa wani shaida yana bin sa. Daga nan sai ya koma motarsa ya gudu.<ref name=":4">{{Cite web |last=Palczewski |first=Sara |date=April 7, 2020 |title=Decision made in Lockhart's fight against death penalty |url=https://www.oanow.com/news/crime_courts/decision-made-in-lockharts-fight-against-death-penalty/article_f970e2fa-791b-11ea-a08b-87d3f2fe4ca5.html |website=oanow.com |access-date=December 14, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250528141426/https://oanow.com/news/crime_courts/decision-made-in-lockharts-fight-against-death-penalty/article_f970e2fa-791b-11ea-a08b-87d3f2fe4ca5.html |archive-date=May 28, 2025 |url-status=dead}}</ref><ref name=":5" />
== Kisan kai ==
A yammacin Maris 4, 2008, Burk ta bar gidan kwana na saurayinta kuma ta tafi ɗakin karatu na Ralph B. Draughon, inda ta shirya yin karatu tare da aboki.<ref name="OAN2"/> A halin yanzu, Lockhart yana kan harabar Jami'ar Auburn yana neman mutane su yi fashi. Daga baya ya gaya wa masu bincike cewa ya shafe yawancin rana a harabar, ya bar lokacin da ya ga motar sintiri sannan ya dawo.<ref name=":1"/><ref name=":27"/>
Da misalin karfe 8:00 na yamma, Lockhart ta ga Burk yayin da take tafiya zuwa baƙar fata ta 2001 Honda Civic . <ref name="OAN2"/> Ya fuskanci ta, ya nuna mata bindiga ta Rohm RG, kuma ya umarce ta cikin motarta.<ref name="OAN2" /><ref name=":4"/> Burk ta koma cikin motarta kuma ta shiga cikin wurin zama na gaba. Lockhart ya shiga kujerar direban. Burk ya ba shi $ 200 a tsabar kudi kuma ya roƙe shi ya tafi.<ref name="OAN2" />
Lockhart ya sace Burk, yana tuki da hannu daya a kan motar kuma ɗayan yana nuna mata bindiga. Yayin da suka bar harabar, Lockhart ta umarci Burk ya cire tufafinta. Burk, da farko ya yi jinkiri, ya bi bukatar Lockhart kuma ya cire tufafi. Lockhart daga baya ya yi iƙirarin cewa ya cire ta don kada ta "yi wani abu ko yin wani abu mai banƙyama". <ref name="OAN2"/> Ya kuma ce "ba ya taɓa tunanin yin jima'i da ita". <ref name=":14">{{Cite web |last=Jabali-Nash |first=Naimah |date=November 18, 2010 |title=Lauren Burk Murder Verdict: Iraq War Veteran Guilty of Capital Murder |url=https://www.cbsnews.com/news/lauren-burk-murder-verdict-iraq-war-veteran-guilty-of-capital-murder/ |website=cbsnews.com}}</ref> Daga baya aka tuhumi Lockhart da ƙoƙarin yi wa Burk [[fyade]], amma an wanke shi daga tuhumar a shari'a.<ref name=":6">{{Cite court|url=http://sblog.s3.amazonaws.com/wp-content/uploads/2015/04/Courtney-Lockhart-USSC-States-BIO-03-02-15.pdf}}</ref>
Lockhart ya kori Burk kusan minti 30, ya wuce mashaya, shagunan, da gidajen cin abinci na gari. Ya koka wa Burk game da masifarsa da rashin aikin yi.<ref name="OAN2"/><ref name=":1"/> A cewar ikirarin Lockhart, Burk ya yi ƙoƙari ya gaya masa game da laifin kuma ya tambayi shi akai-akai idan zai harbe ta. Yayin da suka bar tsakiyar gari, Burk ya yi ƙoƙari ya yi tunani tare da wanda ya kama ta, yana ba da taimako don neman masa aiki. "Muna magana game da yadda rayuwata ta ƙare da kuma yadda za ta iya taimaka mini samun aiki, "Lokhart ya gaya wa masu bincike. "Ta ce ta san wani wanda zai iya ba ni aiki. Na ce na sami aiki; Ba na bukatar aiki. " <ref name="OAN2" /> Yayin da Lockhart ya kori Burk a kan babbar hanyar Alabama 147, aboki da saurayin Burk ya kira ta don duba ta. Lockhart ya ba ta damar amsa wayar amma ya bukaci ta ƙirƙira labarin don rufe laifinsa. An tilasta Burk ta yi iƙirarin cewa ta manta da shirin karatun. Ta soke zaman kuma ba zato ba tsammani ta rataye. Saurayinta daga baya ya ce game da kiran, "A lokacin, ban yi tunani sosai game da shi ba. Dubi baya a kiran waya - wow - da na fahimci cewa wani abu ya tashi. "<ref name="OAN2" />
Yayin da Lockhart ya yi takaici, Burk ya yi ƙoƙari ya tsere ta hanyar buɗe ƙofar fasinja kuma ya tsalle daga motar da ke motsawa.<ref name=":1"/><ref name=":2">{{Cite court|litigants=Courtney Lockhart, Petitioner v. Alabama, Respondent|pinpoint=p. 1|court=Supreme Court Of The United States|url=http://sblog.s3.amazonaws.com/wp-content/uploads/2015/04/Courtney-Lockhart-USSC-States-BIO-03-02-15.pdf}}</ref> Yayin da ta tsere, Lockhart ta harbe ta.<ref name=":9">{{Cite court|litigants=Courtney Lockhart, Petitioner v. Alabama, Respondent|pinpoint=p. 1-2|court=Supreme Court Of The United States|url=http://sblog.s3.amazonaws.com/wp-content/uploads/2015/04/Courtney-Lockhart-USSC-States-BIO-03-02-15.pdf}}</ref> Lockhart ya yi iƙirarin cewa an harbe harbin ba da gangan ba, yayin da masu gabatar da kara ke jayayya cewa ya kashe Burk da gangan. Daga baya, a cikin 2010, masu juri za su sami Lockhart da laifin kisan Burk da gangan.<ref name="OAN 5">{{Cite web |date=August 30, 2013 |title=Court upholds death sentence for AU student's killer |url=https://www.oanow.com/news/crime_courts/court-upholds-death-sentence-for-au-student-s-killer/article_744d7fb2-11c5-11e3-8f0e-001a4bcf6878.html |website=oanow.com |access-date=December 14, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260104030003/https://oanow.com/news/crime_courts/court-upholds-death-sentence-for-au-student-s-killer/article_744d7fb2-11c5-11e3-8f0e-001a4bcf6878.html |archive-date=January 4, 2026 |url-status=dead}}</ref> An harbe Burk a kusa, tare da murfin bindigar inci daga bayanta. <ref name="OAN2"/><ref name=":5" /> Harsashin .38 caliber ya shiga bayan kafada ta hagu, ya soke huhu biyu, kuma ya fita ta hannun dama na sama.<ref name="OAN2" /><ref name=":4"/> Baya ga an harbe shi, Burk ya ji rauni ta hanyar faɗuwa daga motar.<ref name=":28">{{Cite court|litigants=Courtney Lockhart, Petitioner v. Alabama, Respondent|pinpoint=p. 2|court=Supreme Court Of The United States|url=http://sblog.s3.amazonaws.com/wp-content/uploads/2015/04/Courtney-Lockhart-USSC-States-BIO-03-02-15.pdf}}</ref>
Shaidu sun ba da rahoton jin harbe-harbe biyu da kuma tsirara Burk yana tsalle daga motar. Lockhart ya gudu, ya bar Burk kwance a Alabama 147 tsakanin Lee Road 72 da U.S. 280 . <ref name=":1"/> Burk, tsirara sai dai takalma biyu, yana kuka, kuma an rufe shi da fashewar hanya da [[Miki|abrasions]], ya yi tuntuɓe zuwa ƙafafunta kuma ya yi wa taimako. Yayin da shaidu suka dawo don taimakawa Burk, sun ga Lockhart yana aiki a cikin motar da aka sace kafin su tafi. Burk, kwance a bayanta a tsakiyar hanya, an ruwaito cewa "yana da zurfi, jinkirin numfashi" da kuma "gasping". Wani ya kira 9-1-1 a kusa da 9:00 na yamma.<ref name="OAN2"/> Masu amsawa na farko sun yi ƙoƙari su ceci Burk kuma suka kai ta Cibiyar Kiwon Lafiya ta Gabashin Alabama. Ta isa asibiti da misalin karfe 9:35 na yamma. Daga baya aka bayyana ta mutu. A cewar likitocin da suka kula da ita, ta zubar da jini har ta mutu daga raunin harbin.<ref name="OAN2" /><ref name="ABC 1"/>
Bayan barin Burk a kan hanya, Lockhart ya tsaya a tashar gas din Chevron a kan titin Kwalejin Arewa. Da karfe 9:17 na yamma, ya yi amfani da katin kiredit da aka sace don sayen man fetur don $ 14.65. Ya yi amfani da iskar gas don ya shafe cikin motar Burk sannan ya tuka zuwa filin ajiye motoci na Hinton. Ya yi ƙoƙari ya ƙone motar don lalata shaidu amma bai yi nasara ba. Daga nan sai ya tafi don samun jakar Burger King don amfani da ita azaman mai kunna wuta. Lockhart ya ɗauki $ 46, Burk's iPod, katin kiredit, da bindigarsa. Ya bar tufafin Burk, sauran tsabarta, da kyamarar dijital a cikin mota. Ya ƙone motar kuma ya bar harabar a cikin motarsa. Daga baya ya koma ya duba motar Burk. Da yake gamsu da gobarar, Lockhart ya gudu zuwa arewa a kan Interstate 85 zuwa Atlanta, Jojiya, inda ya yi amfani da katin kiredit na Burk don siyan karin gas. Ya sake amfani da katin a Kroger a LaGrange, Jojiya kafin ya jefa shi daga taga.<ref name="OAN2"/> Lockhart daga nan ya koma Alabama.<ref name=":4"/>
== Shari'ar aikata laifuka ==
=== Bincike da kamawa ===
Da misalin karfe 9:30 na yamma a ranar 4 ga watan Maris, 'yan sanda sun amsa kiran da aka yi game da mota da ke cin wuta a harabar Auburn. An kashe gobarar, kuma masu bincike sun dawo da harsashi na .38 a ƙarƙashin wurin zama na direba. 'Yan sanda sun gudanar da rajistar motar, sun gano cewa mahaifin Burk ne, James. Bayan karbar kira daga 'yan sanda, Mista Burk ya fara kiran abokan 'yarsa don neman ta. Daga nan sai ya tuka zuwa Auburn, inda ya gano jikin Burk.<ref name="OAN2"/>
A ranar 7 ga watan Maris, jami'in 'yan sanda na Phenix City Dale Richards ya ja Lockhart bayan ya yi sauri ta hanyar wani yanki na gini a kan babbar hanyar Alabama 80. Bayan kiran bayanan Lockhart, Jami'in Richards ya fahimci cewa masu bincike suna so su yi magana da shi. Richards ya nemi Lockhart ya fita daga motar, amma Lockhart ya yi tsayayya. Ya yi gwagwarmaya da Richards sannan ya tafi a kan titin Summerville, ya fara farautar 'yan sanda. Binciken, wanda ya shafi jami'an 'yan sanda hudu, ya kai mil 80 a awa daya. Jami'ai daga baya sun ce Lockhart "ba shi da hankali" kuma ya fita daga hanya sau da yawa. A lokacin bin, Lockhart ya jefa bindigarsa daga taga. Kimanin rabin mil daga Makarantar Glenwood, Lockhart ba zato ba tsammani ya dakatar da abin hawa kuma ya buɗe ƙofar sa. Jami'in Richards" (wani jami'in babur) ya buga ƙofar, ya sa jami'in ya tashi sama da mandala kuma ya hau hanya. Lockhart ya gudu zuwa cikin dazuzzuka, kuma jami'ai sun kamawa shi. Bayan umarni da yawa don sauka a ƙasa, ya bi.<ref name="OAN2"/> Bayan da aka ɗora Lockhart, jami'ai sun ɗauki iPod da wayar salula ta Burk. Daga baya, lokacin da suke bincika motarsa, jami'ai sun sami .38 shell casings da t-shirt tare da jini tabo.<ref name="OAN2" /><ref name=":1"/> Bayan kama shi, Lockhart ya furta kisan Burk da kuma aikata wasu laifuka da yawa.<ref name=":7">{{Cite court|litigants=Courtney Lockhart, Petitioner v. Alabama, Respondent|pinpoint=p. 4|court=Supreme Court Of The United States|url=http://sblog.s3.amazonaws.com/wp-content/uploads/2015/04/Courtney-Lockhart-USSC-States-BIO-03-02-15.pdf}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
s51wcfclj3fmrohw8ovqkb1mn46zbb1
Chinonye Chukwu
0
122826
971416
963709
2026-10-25T14:23:17Z
Salma Raddah
45959
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1344706901|Chinonye Chukwu]]"
971416
wikitext
text/x-wiki
Chinonye Chukwu Listenⓘ (/ˈtʃiːnoʊjə ˈtʃuːkuː/ CHEE-noh-yə CHOO-koo; [1] an haife shi a ranar 19 ga Mayu, 1985 [2]) shi ne darektan fina-Jinƙai na Najeriya-Amurka wanda aka fi sani da fina-faran wasan kwaikwayo na Clemency da Till . Ita ce mace baƙar fata ta farko da ta lashe kyautar Dramatic Grand Jury ta Amurka a Sundance.[2][3]
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haifi Chukwu a Port Harcourt, Najeriya . Lokacin da ta wuce shekara guda, iyalinta suka koma [[Oklahoma]], kuma suka sake komawa Fairbanks, Alaska lokacin da take da shekaru shida.<ref name=":0">{{Cite web |last=Okeowo |first=Alexis |date=December 12, 2019 |title=With Clemency, Chinonye Chukwu Has Made the Most Devastating Movie of the Year |url=https://www.vogue.com/article/chinonye-chukwu-clemency-interview |access-date=2020-01-10 |website=Vogue |language=en}}</ref> Sun ziyarci Najeriya sau da yawa.<ref name=":0" />
Yayinda take girma a Alaska, Chukwu sau da yawa ita ce kawai baƙar fata a cikin ajiyarta, kuma ta yi ƙoƙari ta dace da ita. A duk lokacin yarinta ta yi fama da rikice-rikicen yanayi, wanda ya kara tsanantawa ta hanyar hasken rana na hunturu a Alaska. Don jimrewa, ta karanta [[Maya Angelou]] kuma ta shiga kulob din ɗaga nauyi. Chukwu koyaushe yana so ya yi fina-finai. A lokacin da take matashiya, ta ɗauki mujallar cewa za ta rubuta ra'ayoyi don fina-finai da bidiyon kiɗa. Sau da yawa tana rubuta labaru game da 'yan matan Najeriya-Amurka da ke sake haɗuwa da ƙaunatattun ko' yan uwa da suka ɓace.<ref name=":0" />
Ta sami digiri na farko a Turanci daga Jami'ar DePauw, inda ta shiga Zeta Phi Beta . <ref>{{Cite web |date=2019-02-05 |title=Zeta Phi Beta Filmmaker Chinonye Chukwu Just Became The First Black Woman to Win Sundance Film Festival's Biggest Prize |url=https://www.watchtheyard.com/zetas/chinonye-chukwu-zeta-phi-beta/ |access-date=2020-08-13 |website=Watch The Yard |language=en-US}}</ref> Daga nan sai ta shiga makarantar fina-finai a Jami'ar Haikali . <ref name=":0" />
A lokacin shekara ta 2013-2014 Chukwu ya sami Hodder Fellowship daga Jami'ar Princeton . <ref>{{Cite web |title=Current & Past Fellows |url=https://arts.princeton.edu/fellowships/people/#hodder |access-date=15 July 2024}}</ref>
== Ayyuka ==
Chukwu ya ba da umarnin The Dance Lesson a cikin shekara ta 2010, game da wata yarinya baƙar fata da ke gwagwarmaya don zama mai rawa a cikin al'umma mai ƙaruwa. Fim dinta na farko, ''Alaska-Land'' (2012), ya ba da labarin wani ɗan'uwa da 'yar'uwar Najeriya-Amurka wanda daga ƙarshe ya sake haɗuwa a garinsu na Fairbanks, Alaska.<ref name=":0" /> An ƙi fim din daga kowane bikin da shirin dakin gwaje-gwaje da ta yi amfani da shi.<ref name="alaskaLand" /><ref>{{Cite web |last=Okeowo |first=Alexis |date=December 12, 2019 |title=With Clemency, Chinonye Chukwu Has Made the Most Devastating Movie of the Year |url=https://www.vogue.com/article/chinonye-chukwu-clemency-interview |access-date=2020-04-14 |website=Vogue |language=en}}</ref> A cikin 2013 ta ba da umarnin A Long Walk (2013), wani ɗan gajeren fim game da wani yaro wanda mahaifinsa ya yi masa ba'a a bainar jama'a.
Clemency (2019) Chukwu ne ya rubuta kuma ya ba da umarni. Tauraron wasan kwaikwayo na layin mutuwa Alfre Woodard a matsayin mai kula da kurkuku wanda ke zuwa ga bukatun sana'arta da Aldis Hodge a matsayin daya daga cikin fursunoni da aka ɗaure don kisa.<ref>{{Cite web |last=Erbland |first=Kate |date=2020-01-02 |title=How 'Clemency' Filmmaker Chinonye Chukwu Turned Her Pain Into the Year's Most Empathetic Film |url=https://www.indiewire.com/2020/01/clemency-filmmaker-chinonye-chukwu-interview-1202199633/ |access-date=2020-04-14 |website=IndieWire |language=en}}</ref> Ta yi wahayi zuwa fim din ne daga shari'ar Troy Davis, wani fursuna da aka kashe a shekarar 2011. Ta koma Los Angeles a shekarar 2017 don harba fim din.<ref name=":0" /> Ta sami lambar yabo ta Dramatic Grand Jury ta Amurka a 2019 Sundance, mace baƙar fata ta farko da ta yi hakan.<ref name=":2">{{Cite web |last=Erbland |first=Kate |date=2019-02-03 |title=Sundance: 'Clemency' Filmmaker Chinonye Chukwu Is First Black Woman to Win Biggest Prize |url=https://www.indiewire.com/2019/02/sundance-chinonye-chukwu-first-black-woman-grand-jury-prize-1202040823/ |access-date=2020-01-10 |website=IndieWire |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=January 5, 2020 |title=Filmmaker Chinonye Chukwu On The Making Of 'Clemency' |url=https://www.npr.org/2020/01/05/793827599/filmmaker-chinonye-chukwu-on-the-making-of-clemency |access-date=2020-01-10 |website=NPR.org |language=en}}</ref>
A cikin 2019, an ba da rahoton cewa Chukwu an shirya shi don jagorantar A Taste Of Power, fim din da ya danganci tarihin wannan sunan na Elaine Brown.<ref>{{Cite web |last=Fleming |first=Mike Jr. |date=2019-01-28 |title='Clemency' Director Chinonye Chukwu To Helm Female Black Panther Drama 'A Taste Of Power:' Sundance |url=https://deadline.com/2019/01/clemency-director-chinonye-chukwu-female-black-panther-drama-a-taste-of-power-elaine-brown-sundance-1202543958/ |access-date=2020-01-10 |website=Deadline |language=en}}</ref>
Chukwu ta rubuta kuma ta ba da umarnin fim din 2022 Till, fim ne na tarihin rayuwa game da Mamie Till-Mobley na neman adalci bayan kisan gillar da aka yi wa ɗanta mai shekaru 14 Emmett Louis Till a shekarar 1955.<ref>{{Cite web |last=Fleming |first=Mike Jr. |date=August 27, 2020 |title=Chinonye Chukwu To Helm Film On How Mamie Till Mobley Turned Son Emmett Till's Brutal Murder Into Civil Rights Movement Catalyst; Barbara Broccoli, Whoopi Goldberg Producing |url=https://deadline.com/2020/08/emmett-till-mamie-till-mobley-chinonye-chukwu-director-movie-atrocious-murder-1203024820/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210809213508/https://deadline.com/2020/08/emmett-till-mamie-till-mobley-chinonye-chukwu-director-movie-atrocious-murder-1203024820/ |archive-date=August 9, 2021 |access-date=September 11, 2021 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref>
A cikin 2023, an ruwaito cewa Chukwu an shirya shi ne don jagorantar ''Wolf Hustle'', fim din da ya danganci tarihin wannan sunan na Cin Fabré don Apple Studios.<ref>{{Cite web |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=March 8, 2023 |title=Apple Wins Rights To 'Wolf Hustle'; 'Till's Chinonye Chukwu To Write & Direct, Entertainment 360 To Produce |url=https://deadline.com/2023/03/apple-chinonye-chukwu-wolf-hustle-1235282720/ |access-date=January 17, 2025 |website=Deadline Hollywood}}</ref>
== Hotunan fina-finai ==
'''Gajeren fim'''
{| class="wikitable plainrowheaders"
|+{{Screen reader-only|Chinonye Chukwu's short film credits}}
! scope="col" |Shekara
! scope="col" |Taken
! scope="col" |Daraktan
! scope="col" |Marubuci
! scope="col" |Mai gabatarwa
! scope="col" |Bayani
|-
|2009
! scope="row" |''Igbo Kwenu!''
| {{Yes}}| {{Yes}}| {{Yes}}
|
|-
|2010
! scope="row" |''Darasi na rawa''
| {{Yes}}| {{Yes}}| {{Yes}}
|Har ila yau edita
|-
|2012
! scope="row" |''Ƙasa''
| {{Yes}}| {{Yes}}| {{Yes}}
|Har ila yau edita
|-
| rowspan="3" |2013
! scope="row" |''Dust''
| {{No}}| {{No}}| {{Yes}}
|
|-
! scope="row" |''Mud Lotus''
| {{No}}| {{No}}| {{Yes}}
|Har ila yau mataimakin darektan farko
|-
! scope="row" |''Tafiya Mai Tsawo''
| {{Yes}}| {{Yes}}| {{Yes}}
|
|}
=== Fim mai ban sha'awa ===
{| class="wikitable plainrowheaders"
|+{{Screen reader-only|Chinonye Chukwu's feature film credits}}
! scope="col" |Shekara
! scope="col" |Taken
! scope="col" |Daraktan
! scope="col" |Marubuci
! scope="col" |Mai gabatarwa
|-
|2012
! scope="row" |''AlaskaLand''
| {{Yes}}| {{Yes}}| {{Yes}}
|-
|2019
! scope="row" |''Jinƙai''
| {{Yes}}| {{Yes}}| {{No}}
|-
|2022
! scope="row" |''Har zuwa''
| {{Yes}}| {{Yes}}| {{Yes|Executive}}
|}
'''Sauran kyaututtuka'''
{| class="wikitable plainrowheaders"
|+{{Screen reader-only|Chinonye Chukwu's feature film credits}}
! scope="col" |Shekara
! scope="col" |Taken
! scope="col" |Matsayi
! scope="col" |Bayani
|-
|2008
! scope="row" |''Garin Tarihi''
|Mataimakin samarwa
|
|-
|2011
! scope="row" |''5 Bayan rana''
| rowspan="2" |Manajan samarwa
|Gajeren fim
|-
|2013
! scope="row" |''Hanyar Tarihi ga Kiɗa Mai Kyau: Jazz a Philadelphia!''
|Hotuna
|}
=== Talabijin ===
{| class="wikitable plainrowheaders"
|+{{Screen reader-only|Chinonye Chukwu's television credits}}
! scope="col" |Shekara
! scope="col" |Taken
! scope="col" |Bayani
|-
|2019
! scope="row" |''Ya yi nadama saboda asararku''
|Kashi "Ina nan"
|}
== Kyaututtuka da gabatarwa ==
{| class="wikitable plainrowheaders"
! scope="col" |Shekara
! scope="col" |Taken
! scope="col" |Kyauta / Nomination
|-
|2010
|''Darasi na rawa''
|Bayanan girmamawa, bikin fina-finai na kasa da kasa na Los Angeles <ref>{{Cite web |date=2013-03-03 |title=Chinonye Chukwu |url=https://www.africanfilmny.org/2013/chinonye-chukwu/ |access-date=2020-04-14 |website=African Film Festival, Inc. |language=en-US}}</ref>
|-
|2019
|''Jinƙai''
|Wanda aka zaba, Black Reel Awards: Kyakkyawan Hoton, Kyakkyawar Darakta Mai Girma, Kyakyakkyawan Shirin Farko, da Kyakkyaw Mai Zaman Kanta Wanda ya lashe, Sundance Film Festival, US Dramatic Grand Jury Prize <ref>{{Cite web |date=2019-12-11 |title=20th Annual Black Reel Awards – Nominees Announced |url=https://www.blackfilm.com/read/2019/12/20th-annual-black-reel-awards-nominees-announced/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191213062404/https://www.blackfilm.com/read/2019/12/20th-annual-black-reel-awards-nominees-announced/ |archive-date=December 13, 2019 |access-date=2020-04-20 |website=Blackfilm – Black Movies, Television, and Theatre News |language=en-US}}</ref><ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite web |last=Appler |first=Michael |date=2019-12-12 |title=Chinonye Chukwu on Golden Globes Shutout of Female Directors |url=https://variety.com/2019/scene/news/chinonye-chukwu-clemency-alfre-woodard-1203432196/ |access-date=2020-01-10 |website=Variety |language=en}}</ref><br />
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1985]]
4bbrkp6x3j3xe6wsy6kt4xf62mky142
971418
971416
2026-10-25T14:23:43Z
Salma Raddah
45959
971418
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Chinonye Chukwu Listenⓘ (/ˈtʃiːnoʊjə ˈtʃuːkuː/ CHEE-noh-yə CHOO-koo; [1] an haife shi a ranar 19 ga Mayu, 1985 [2]) shi ne darektan fina-Jinƙai na Najeriya-Amurka wanda aka fi sani da fina-faran wasan kwaikwayo na Clemency da Till . Ita ce mace baƙar fata ta farko da ta lashe kyautar Dramatic Grand Jury ta Amurka a Sundance.[2][3]
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haifi Chukwu a Port Harcourt, Najeriya . Lokacin da ta wuce shekara guda, iyalinta suka koma [[Oklahoma]], kuma suka sake komawa Fairbanks, Alaska lokacin da take da shekaru shida.<ref name=":0">{{Cite web |last=Okeowo |first=Alexis |date=December 12, 2019 |title=With Clemency, Chinonye Chukwu Has Made the Most Devastating Movie of the Year |url=https://www.vogue.com/article/chinonye-chukwu-clemency-interview |access-date=2020-01-10 |website=Vogue |language=en}}</ref> Sun ziyarci Najeriya sau da yawa.<ref name=":0" />
Yayinda take girma a Alaska, Chukwu sau da yawa ita ce kawai baƙar fata a cikin ajiyarta, kuma ta yi ƙoƙari ta dace da ita. A duk lokacin yarinta ta yi fama da rikice-rikicen yanayi, wanda ya kara tsanantawa ta hanyar hasken rana na hunturu a Alaska. Don jimrewa, ta karanta [[Maya Angelou]] kuma ta shiga kulob din ɗaga nauyi. Chukwu koyaushe yana so ya yi fina-finai. A lokacin da take matashiya, ta ɗauki mujallar cewa za ta rubuta ra'ayoyi don fina-finai da bidiyon kiɗa. Sau da yawa tana rubuta labaru game da 'yan matan Najeriya-Amurka da ke sake haɗuwa da ƙaunatattun ko' yan uwa da suka ɓace.<ref name=":0" />
Ta sami digiri na farko a Turanci daga Jami'ar DePauw, inda ta shiga Zeta Phi Beta . <ref>{{Cite web |date=2019-02-05 |title=Zeta Phi Beta Filmmaker Chinonye Chukwu Just Became The First Black Woman to Win Sundance Film Festival's Biggest Prize |url=https://www.watchtheyard.com/zetas/chinonye-chukwu-zeta-phi-beta/ |access-date=2020-08-13 |website=Watch The Yard |language=en-US}}</ref> Daga nan sai ta shiga makarantar fina-finai a Jami'ar Haikali . <ref name=":0" />
A lokacin shekara ta 2013-2014 Chukwu ya sami Hodder Fellowship daga Jami'ar Princeton . <ref>{{Cite web |title=Current & Past Fellows |url=https://arts.princeton.edu/fellowships/people/#hodder |access-date=15 July 2024}}</ref>
== Ayyuka ==
Chukwu ya ba da umarnin The Dance Lesson a cikin shekara ta 2010, game da wata yarinya baƙar fata da ke gwagwarmaya don zama mai rawa a cikin al'umma mai ƙaruwa. Fim dinta na farko, ''Alaska-Land'' (2012), ya ba da labarin wani ɗan'uwa da 'yar'uwar Najeriya-Amurka wanda daga ƙarshe ya sake haɗuwa a garinsu na Fairbanks, Alaska.<ref name=":0" /> An ƙi fim din daga kowane bikin da shirin dakin gwaje-gwaje da ta yi amfani da shi.<ref name="alaskaLand" /><ref>{{Cite web |last=Okeowo |first=Alexis |date=December 12, 2019 |title=With Clemency, Chinonye Chukwu Has Made the Most Devastating Movie of the Year |url=https://www.vogue.com/article/chinonye-chukwu-clemency-interview |access-date=2020-04-14 |website=Vogue |language=en}}</ref> A cikin 2013 ta ba da umarnin A Long Walk (2013), wani ɗan gajeren fim game da wani yaro wanda mahaifinsa ya yi masa ba'a a bainar jama'a.
Clemency (2019) Chukwu ne ya rubuta kuma ya ba da umarni. Tauraron wasan kwaikwayo na layin mutuwa Alfre Woodard a matsayin mai kula da kurkuku wanda ke zuwa ga bukatun sana'arta da Aldis Hodge a matsayin daya daga cikin fursunoni da aka ɗaure don kisa.<ref>{{Cite web |last=Erbland |first=Kate |date=2020-01-02 |title=How 'Clemency' Filmmaker Chinonye Chukwu Turned Her Pain Into the Year's Most Empathetic Film |url=https://www.indiewire.com/2020/01/clemency-filmmaker-chinonye-chukwu-interview-1202199633/ |access-date=2020-04-14 |website=IndieWire |language=en}}</ref> Ta yi wahayi zuwa fim din ne daga shari'ar Troy Davis, wani fursuna da aka kashe a shekarar 2011. Ta koma Los Angeles a shekarar 2017 don harba fim din.<ref name=":0" /> Ta sami lambar yabo ta Dramatic Grand Jury ta Amurka a 2019 Sundance, mace baƙar fata ta farko da ta yi hakan.<ref name=":2">{{Cite web |last=Erbland |first=Kate |date=2019-02-03 |title=Sundance: 'Clemency' Filmmaker Chinonye Chukwu Is First Black Woman to Win Biggest Prize |url=https://www.indiewire.com/2019/02/sundance-chinonye-chukwu-first-black-woman-grand-jury-prize-1202040823/ |access-date=2020-01-10 |website=IndieWire |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=January 5, 2020 |title=Filmmaker Chinonye Chukwu On The Making Of 'Clemency' |url=https://www.npr.org/2020/01/05/793827599/filmmaker-chinonye-chukwu-on-the-making-of-clemency |access-date=2020-01-10 |website=NPR.org |language=en}}</ref>
A cikin 2019, an ba da rahoton cewa Chukwu an shirya shi don jagorantar A Taste Of Power, fim din da ya danganci tarihin wannan sunan na Elaine Brown.<ref>{{Cite web |last=Fleming |first=Mike Jr. |date=2019-01-28 |title='Clemency' Director Chinonye Chukwu To Helm Female Black Panther Drama 'A Taste Of Power:' Sundance |url=https://deadline.com/2019/01/clemency-director-chinonye-chukwu-female-black-panther-drama-a-taste-of-power-elaine-brown-sundance-1202543958/ |access-date=2020-01-10 |website=Deadline |language=en}}</ref>
Chukwu ta rubuta kuma ta ba da umarnin fim din 2022 Till, fim ne na tarihin rayuwa game da Mamie Till-Mobley na neman adalci bayan kisan gillar da aka yi wa ɗanta mai shekaru 14 Emmett Louis Till a shekarar 1955.<ref>{{Cite web |last=Fleming |first=Mike Jr. |date=August 27, 2020 |title=Chinonye Chukwu To Helm Film On How Mamie Till Mobley Turned Son Emmett Till's Brutal Murder Into Civil Rights Movement Catalyst; Barbara Broccoli, Whoopi Goldberg Producing |url=https://deadline.com/2020/08/emmett-till-mamie-till-mobley-chinonye-chukwu-director-movie-atrocious-murder-1203024820/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210809213508/https://deadline.com/2020/08/emmett-till-mamie-till-mobley-chinonye-chukwu-director-movie-atrocious-murder-1203024820/ |archive-date=August 9, 2021 |access-date=September 11, 2021 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref>
A cikin 2023, an ruwaito cewa Chukwu an shirya shi ne don jagorantar ''Wolf Hustle'', fim din da ya danganci tarihin wannan sunan na Cin Fabré don Apple Studios.<ref>{{Cite web |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=March 8, 2023 |title=Apple Wins Rights To 'Wolf Hustle'; 'Till's Chinonye Chukwu To Write & Direct, Entertainment 360 To Produce |url=https://deadline.com/2023/03/apple-chinonye-chukwu-wolf-hustle-1235282720/ |access-date=January 17, 2025 |website=Deadline Hollywood}}</ref>
== Hotunan fina-finai ==
'''Gajeren fim'''
{| class="wikitable plainrowheaders"
|+{{Screen reader-only|Chinonye Chukwu's short film credits}}
! scope="col" |Shekara
! scope="col" |Taken
! scope="col" |Daraktan
! scope="col" |Marubuci
! scope="col" |Mai gabatarwa
! scope="col" |Bayani
|-
|2009
! scope="row" |''Igbo Kwenu!''
| {{Yes}}| {{Yes}}| {{Yes}}
|
|-
|2010
! scope="row" |''Darasi na rawa''
| {{Yes}}| {{Yes}}| {{Yes}}
|Har ila yau edita
|-
|2012
! scope="row" |''Ƙasa''
| {{Yes}}| {{Yes}}| {{Yes}}
|Har ila yau edita
|-
| rowspan="3" |2013
! scope="row" |''Dust''
| {{No}}| {{No}}| {{Yes}}
|
|-
! scope="row" |''Mud Lotus''
| {{No}}| {{No}}| {{Yes}}
|Har ila yau mataimakin darektan farko
|-
! scope="row" |''Tafiya Mai Tsawo''
| {{Yes}}| {{Yes}}| {{Yes}}
|
|}
=== Fim mai ban sha'awa ===
{| class="wikitable plainrowheaders"
|+{{Screen reader-only|Chinonye Chukwu's feature film credits}}
! scope="col" |Shekara
! scope="col" |Taken
! scope="col" |Daraktan
! scope="col" |Marubuci
! scope="col" |Mai gabatarwa
|-
|2012
! scope="row" |''AlaskaLand''
| {{Yes}}| {{Yes}}| {{Yes}}
|-
|2019
! scope="row" |''Jinƙai''
| {{Yes}}| {{Yes}}| {{No}}
|-
|2022
! scope="row" |''Har zuwa''
| {{Yes}}| {{Yes}}| {{Yes|Executive}}
|}
'''Sauran kyaututtuka'''
{| class="wikitable plainrowheaders"
|+{{Screen reader-only|Chinonye Chukwu's feature film credits}}
! scope="col" |Shekara
! scope="col" |Taken
! scope="col" |Matsayi
! scope="col" |Bayani
|-
|2008
! scope="row" |''Garin Tarihi''
|Mataimakin samarwa
|
|-
|2011
! scope="row" |''5 Bayan rana''
| rowspan="2" |Manajan samarwa
|Gajeren fim
|-
|2013
! scope="row" |''Hanyar Tarihi ga Kiɗa Mai Kyau: Jazz a Philadelphia!''
|Hotuna
|}
=== Talabijin ===
{| class="wikitable plainrowheaders"
|+{{Screen reader-only|Chinonye Chukwu's television credits}}
! scope="col" |Shekara
! scope="col" |Taken
! scope="col" |Bayani
|-
|2019
! scope="row" |''Ya yi nadama saboda asararku''
|Kashi "Ina nan"
|}
== Kyaututtuka da gabatarwa ==
{| class="wikitable plainrowheaders"
! scope="col" |Shekara
! scope="col" |Taken
! scope="col" |Kyauta / Nomination
|-
|2010
|''Darasi na rawa''
|Bayanan girmamawa, bikin fina-finai na kasa da kasa na Los Angeles <ref>{{Cite web |date=2013-03-03 |title=Chinonye Chukwu |url=https://www.africanfilmny.org/2013/chinonye-chukwu/ |access-date=2020-04-14 |website=African Film Festival, Inc. |language=en-US}}</ref>
|-
|2019
|''Jinƙai''
|Wanda aka zaba, Black Reel Awards: Kyakkyawan Hoton, Kyakkyawar Darakta Mai Girma, Kyakyakkyawan Shirin Farko, da Kyakkyaw Mai Zaman Kanta Wanda ya lashe, Sundance Film Festival, US Dramatic Grand Jury Prize <ref>{{Cite web |date=2019-12-11 |title=20th Annual Black Reel Awards – Nominees Announced |url=https://www.blackfilm.com/read/2019/12/20th-annual-black-reel-awards-nominees-announced/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191213062404/https://www.blackfilm.com/read/2019/12/20th-annual-black-reel-awards-nominees-announced/ |archive-date=December 13, 2019 |access-date=2020-04-20 |website=Blackfilm – Black Movies, Television, and Theatre News |language=en-US}}</ref><ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite web |last=Appler |first=Michael |date=2019-12-12 |title=Chinonye Chukwu on Golden Globes Shutout of Female Directors |url=https://variety.com/2019/scene/news/chinonye-chukwu-clemency-alfre-woodard-1203432196/ |access-date=2020-01-10 |website=Variety |language=en}}</ref><br />
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1985]]
l1srrw4oop6ks33u3w2oahet71sjotb
971419
971418
2026-10-25T14:24:25Z
Salma Raddah
45959
971419
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Chinonye Chukwu Listenⓘ (/ˈtʃiːnoʊjə ˈtʃuːkuː/ CHEE-noh-yə CHOO-koo; [1] an haife shi a ranar 19 ga Mayu, 1985 [2]) shi ne darektan fina-Jinƙai na Najeriya-Amurka wanda aka fi sani da fina-faran wasan kwaikwayo na Clemency da Till . Ita ce mace baƙar fata ta farko da ta lashe kyautar Dramatic Grand Jury ta Amurka a Sundance.[2][3]
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haifi Chukwu a Port Harcourt, Najeriya . Lokacin da ta wuce shekara guda, iyalinta suka koma [[Oklahoma]], kuma suka sake komawa Fairbanks, Alaska lokacin da take da shekaru shida.<ref name=":0">{{Cite web |last=Okeowo |first=Alexis |date=December 12, 2019 |title=With Clemency, Chinonye Chukwu Has Made the Most Devastating Movie of the Year |url=https://www.vogue.com/article/chinonye-chukwu-clemency-interview |access-date=2020-01-10 |website=Vogue |language=en}}</ref> Sun ziyarci Najeriya sau da yawa.<ref name=":0" />
Yayinda take girma a Alaska, Chukwu sau da yawa ita ce kawai baƙar fata a cikin ajiyarta, kuma ta yi ƙoƙari ta dace da ita. A duk lokacin yarinta ta yi fama da rikice-rikicen yanayi, wanda ya kara tsanantawa ta hanyar hasken rana na hunturu a Alaska. Don jimrewa, ta karanta [[Maya Angelou]] kuma ta shiga kulob din ɗaga nauyi. Chukwu koyaushe yana so ya yi fina-finai. A lokacin da take matashiya, ta ɗauki mujallar cewa za ta rubuta ra'ayoyi don fina-finai da bidiyon kiɗa. Sau da yawa tana rubuta labaru game da 'yan matan Najeriya-Amurka da ke sake haɗuwa da ƙaunatattun ko' yan uwa da suka ɓace.<ref name=":0" />
Ta sami digiri na farko a Turanci daga Jami'ar DePauw, inda ta shiga Zeta Phi Beta.<ref>{{Cite web |date=2019-02-05 |title=Zeta Phi Beta Filmmaker Chinonye Chukwu Just Became The First Black Woman to Win Sundance Film Festival's Biggest Prize |url=https://www.watchtheyard.com/zetas/chinonye-chukwu-zeta-phi-beta/ |access-date=2020-08-13 |website=Watch The Yard |language=en-US}}</ref> Daga nan sai ta shiga makarantar fina-finai a Jami'ar Haikali.<ref name=":0" />
A lokacin shekara ta 2013-2014 Chukwu ya sami Hodder Fellowship daga Jami'ar Princeton . <ref>{{Cite web |title=Current & Past Fellows |url=https://arts.princeton.edu/fellowships/people/#hodder |access-date=15 July 2024}}</ref>
== Ayyuka ==
Chukwu ya ba da umarnin The Dance Lesson a cikin shekara ta 2010, game da wata yarinya baƙar fata da ke gwagwarmaya don zama mai rawa a cikin al'umma mai ƙaruwa. Fim dinta na farko, ''Alaska-Land'' (2012), ya ba da labarin wani ɗan'uwa da 'yar'uwar Najeriya-Amurka wanda daga ƙarshe ya sake haɗuwa a garinsu na Fairbanks, Alaska.<ref name=":0" /> An ƙi fim din daga kowane bikin da shirin dakin gwaje-gwaje da ta yi amfani da shi.<ref name="alaskaLand" /><ref>{{Cite web |last=Okeowo |first=Alexis |date=December 12, 2019 |title=With Clemency, Chinonye Chukwu Has Made the Most Devastating Movie of the Year |url=https://www.vogue.com/article/chinonye-chukwu-clemency-interview |access-date=2020-04-14 |website=Vogue |language=en}}</ref> A cikin 2013 ta ba da umarnin A Long Walk (2013), wani ɗan gajeren fim game da wani yaro wanda mahaifinsa ya yi masa ba'a a bainar jama'a.
Clemency (2019) Chukwu ne ya rubuta kuma ya ba da umarni. Tauraron wasan kwaikwayo na layin mutuwa Alfre Woodard a matsayin mai kula da kurkuku wanda ke zuwa ga bukatun sana'arta da Aldis Hodge a matsayin daya daga cikin fursunoni da aka ɗaure don kisa.<ref>{{Cite web |last=Erbland |first=Kate |date=2020-01-02 |title=How 'Clemency' Filmmaker Chinonye Chukwu Turned Her Pain Into the Year's Most Empathetic Film |url=https://www.indiewire.com/2020/01/clemency-filmmaker-chinonye-chukwu-interview-1202199633/ |access-date=2020-04-14 |website=IndieWire |language=en}}</ref> Ta yi wahayi zuwa fim din ne daga shari'ar Troy Davis, wani fursuna da aka kashe a shekarar 2011. Ta koma Los Angeles a shekarar 2017 don harba fim din.<ref name=":0" /> Ta sami lambar yabo ta Dramatic Grand Jury ta Amurka a 2019 Sundance, mace baƙar fata ta farko da ta yi hakan.<ref name=":2">{{Cite web |last=Erbland |first=Kate |date=2019-02-03 |title=Sundance: 'Clemency' Filmmaker Chinonye Chukwu Is First Black Woman to Win Biggest Prize |url=https://www.indiewire.com/2019/02/sundance-chinonye-chukwu-first-black-woman-grand-jury-prize-1202040823/ |access-date=2020-01-10 |website=IndieWire |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=January 5, 2020 |title=Filmmaker Chinonye Chukwu On The Making Of 'Clemency' |url=https://www.npr.org/2020/01/05/793827599/filmmaker-chinonye-chukwu-on-the-making-of-clemency |access-date=2020-01-10 |website=NPR.org |language=en}}</ref>
A cikin 2019, an ba da rahoton cewa Chukwu an shirya shi don jagorantar A Taste Of Power, fim din da ya danganci tarihin wannan sunan na Elaine Brown.<ref>{{Cite web |last=Fleming |first=Mike Jr. |date=2019-01-28 |title='Clemency' Director Chinonye Chukwu To Helm Female Black Panther Drama 'A Taste Of Power:' Sundance |url=https://deadline.com/2019/01/clemency-director-chinonye-chukwu-female-black-panther-drama-a-taste-of-power-elaine-brown-sundance-1202543958/ |access-date=2020-01-10 |website=Deadline |language=en}}</ref>
Chukwu ta rubuta kuma ta ba da umarnin fim din 2022 Till, fim ne na tarihin rayuwa game da Mamie Till-Mobley na neman adalci bayan kisan gillar da aka yi wa ɗanta mai shekaru 14 Emmett Louis Till a shekarar 1955.<ref>{{Cite web |last=Fleming |first=Mike Jr. |date=August 27, 2020 |title=Chinonye Chukwu To Helm Film On How Mamie Till Mobley Turned Son Emmett Till's Brutal Murder Into Civil Rights Movement Catalyst; Barbara Broccoli, Whoopi Goldberg Producing |url=https://deadline.com/2020/08/emmett-till-mamie-till-mobley-chinonye-chukwu-director-movie-atrocious-murder-1203024820/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210809213508/https://deadline.com/2020/08/emmett-till-mamie-till-mobley-chinonye-chukwu-director-movie-atrocious-murder-1203024820/ |archive-date=August 9, 2021 |access-date=September 11, 2021 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref>
A cikin 2023, an ruwaito cewa Chukwu an shirya shi ne don jagorantar ''Wolf Hustle'', fim din da ya danganci tarihin wannan sunan na Cin Fabré don Apple Studios.<ref>{{Cite web |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=March 8, 2023 |title=Apple Wins Rights To 'Wolf Hustle'; 'Till's Chinonye Chukwu To Write & Direct, Entertainment 360 To Produce |url=https://deadline.com/2023/03/apple-chinonye-chukwu-wolf-hustle-1235282720/ |access-date=January 17, 2025 |website=Deadline Hollywood}}</ref>
== Hotunan fina-finai ==
'''Gajeren fim'''
{| class="wikitable plainrowheaders"
|+{{Screen reader-only|Chinonye Chukwu's short film credits}}
! scope="col" |Shekara
! scope="col" |Taken
! scope="col" |Daraktan
! scope="col" |Marubuci
! scope="col" |Mai gabatarwa
! scope="col" |Bayani
|-
|2009
! scope="row" |''Igbo Kwenu!''
| {{Yes}}| {{Yes}}| {{Yes}}
|
|-
|2010
! scope="row" |''Darasi na rawa''
| {{Yes}}| {{Yes}}| {{Yes}}
|Har ila yau edita
|-
|2012
! scope="row" |''Ƙasa''
| {{Yes}}| {{Yes}}| {{Yes}}
|Har ila yau edita
|-
| rowspan="3" |2013
! scope="row" |''Dust''
| {{No}}| {{No}}| {{Yes}}
|
|-
! scope="row" |''Mud Lotus''
| {{No}}| {{No}}| {{Yes}}
|Har ila yau mataimakin darektan farko
|-
! scope="row" |''Tafiya Mai Tsawo''
| {{Yes}}| {{Yes}}| {{Yes}}
|
|}
=== Fim mai ban sha'awa ===
{| class="wikitable plainrowheaders"
|+{{Screen reader-only|Chinonye Chukwu's feature film credits}}
! scope="col" |Shekara
! scope="col" |Taken
! scope="col" |Daraktan
! scope="col" |Marubuci
! scope="col" |Mai gabatarwa
|-
|2012
! scope="row" |''AlaskaLand''
| {{Yes}}| {{Yes}}| {{Yes}}
|-
|2019
! scope="row" |''Jinƙai''
| {{Yes}}| {{Yes}}| {{No}}
|-
|2022
! scope="row" |''Har zuwa''
| {{Yes}}| {{Yes}}| {{Yes|Executive}}
|}
'''Sauran kyaututtuka'''
{| class="wikitable plainrowheaders"
|+{{Screen reader-only|Chinonye Chukwu's feature film credits}}
! scope="col" |Shekara
! scope="col" |Taken
! scope="col" |Matsayi
! scope="col" |Bayani
|-
|2008
! scope="row" |''Garin Tarihi''
|Mataimakin samarwa
|
|-
|2011
! scope="row" |''5 Bayan rana''
| rowspan="2" |Manajan samarwa
|Gajeren fim
|-
|2013
! scope="row" |''Hanyar Tarihi ga Kiɗa Mai Kyau: Jazz a Philadelphia!''
|Hotuna
|}
=== Talabijin ===
{| class="wikitable plainrowheaders"
|+{{Screen reader-only|Chinonye Chukwu's television credits}}
! scope="col" |Shekara
! scope="col" |Taken
! scope="col" |Bayani
|-
|2019
! scope="row" |''Ya yi nadama saboda asararku''
|Kashi "Ina nan"
|}
== Kyaututtuka da gabatarwa ==
{| class="wikitable plainrowheaders"
! scope="col" |Shekara
! scope="col" |Taken
! scope="col" |Kyauta / Nomination
|-
|2010
|''Darasi na rawa''
|Bayanan girmamawa, bikin fina-finai na kasa da kasa na Los Angeles <ref>{{Cite web |date=2013-03-03 |title=Chinonye Chukwu |url=https://www.africanfilmny.org/2013/chinonye-chukwu/ |access-date=2020-04-14 |website=African Film Festival, Inc. |language=en-US}}</ref>
|-
|2019
|''Jinƙai''
|Wanda aka zaba, Black Reel Awards: Kyakkyawan Hoton, Kyakkyawar Darakta Mai Girma, Kyakyakkyawan Shirin Farko, da Kyakkyaw Mai Zaman Kanta Wanda ya lashe, Sundance Film Festival, US Dramatic Grand Jury Prize <ref>{{Cite web |date=2019-12-11 |title=20th Annual Black Reel Awards – Nominees Announced |url=https://www.blackfilm.com/read/2019/12/20th-annual-black-reel-awards-nominees-announced/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191213062404/https://www.blackfilm.com/read/2019/12/20th-annual-black-reel-awards-nominees-announced/ |archive-date=December 13, 2019 |access-date=2020-04-20 |website=Blackfilm – Black Movies, Television, and Theatre News |language=en-US}}</ref><ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite web |last=Appler |first=Michael |date=2019-12-12 |title=Chinonye Chukwu on Golden Globes Shutout of Female Directors |url=https://variety.com/2019/scene/news/chinonye-chukwu-clemency-alfre-woodard-1203432196/ |access-date=2020-01-10 |website=Variety |language=en}}</ref><br />
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1985]]
2m7fwoc008xf1d2mj16ku4arrb11mqp
Kabari na Bethel Memorial Park
0
126080
971460
966933
2026-10-25T16:51:56Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971460
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
An kafa '''Kabari na Bethel Memorial Park''' a 1927 kuma ya zama wurin binne iyalan Afirka na Afirka a lokacin zamanin wariyar launin fata a Huntington, West Virginia. Fiye da mutane 800 ne aka binne su a makabartar, kodayake kusan duwatsu 150 ne kawai suka rage a yau saboda dogon lokaci na sakaci da iyakance albarkatun kuɗi. An yi jana'izar karshe da aka rubuta a shekara ta 1974. <ref>{{Cite web |title=National Register of Historic Places Registration Form - Bethel Memorial Park Cemetery |url=https://wvculture.org/wp-content/uploads/2025/02/WV_CabellCo_BethelCemetery_form.pdf |access-date=July 20, 2025 |website=wvculture.org}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Bethel Memorial Park Cleanup |url=https://visithuntingtonwv.org/event/bethel-memorial-park-cleanup/ |access-date=2025-07-20 |website=Huntington Area CVB |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Lavender |first=Dave |date=2017-07-31 |title=Authors with local ties publish new books; festivals, events offer tales |url=https://www.herald-dispatch.com/features_entertainment/authors-with-local-ties-publish-new-books-festivals-events-offer-tales/article_44f2389f-97a0-5d09-b1d8-07f202cf2df2.html |access-date=2025-07-20 |website=The Herald-Dispatch |language=en}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Bethel Cemetery |url=https://sites.rootsweb.com/~wvcabell/cemetery/bethel.html |access-date=2025-07-20 |website=sites.rootsweb.com}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |date=2013-07-20 |title=Gallery: Abandoned Graves Receive Needed Care |url=https://www.herald-dispatch.com/multimedia/photo_galleries/photos_news/gallery-abandoned-graves-receive-needed-care/article_e18b39cb-88e5-5bec-86b5-f34e10d0fdb4.html |access-date=2025-07-20 |website=The Herald-Dispatch |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20260107032911/https://www.herald-dispatch.com/multimedia/photo_galleries/photos_news/gallery-abandoned-graves-receive-needed-care/article_e18b39cb-88e5-5bec-86b5-f34e10d0fdb4.html |archive-date=2026-01-07 |url-status=dead}}</ref>
An jera shi a cikin National Register of Historic Places a cikin 2025.
== Dubi kuma ==
ggemmbfcjeymt3a1ukiim29bjj1br55
Keith Conlon
0
128165
971654
762020
2026-10-25T21:42:10Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971654
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Keith Andrew Conlon''', LL. B. 1968, B.A. 1968 (Jami'ar [[Adelaide]]), OAM, <ref>{{Cite web |year=2012 |title=The University of Adelaide Distinguished Alumni Awards |url=http://www.alumni.adelaide.edu.au/s/923/interior-3-col-norot.aspx?sid=923&gid=1&pgid=423 |access-date=14 September 2012 |publisher=The University of Adelaide |archive-url=https://web.archive.org/web/20130106212143/http://www.alumni.adelaide.edu.au/s/923/interior-3-col-norot.aspx?sid=923&gid=1&pgid=423 |archive-date=6 January 2013 |url-status=dead}}</ref> (an haife shi a ranar 30 ga Afrilu 1944) tsohon mai watsa shirye-shiryen Australiya ne da ke zaune a Adelaide.
== Ayyuka ==
Conlon ya fara zuwa ga jama'a a Kudancin Australia a tsakiyar shekarun 1960 a matsayin memba, tare da tagwayen Peter da Martin Wesley-Smith, na ƙungiyar mawaƙa "The Wesley Three", waɗanda suka sami nasarori da yawa a cikin wasan kwaikwayo na gida, gami da waƙar yara "Little Tommy". Ya shiga ƙungiyar ABC Television ABS2 This Day Tonight a cikin 1970, [1] kuma daga baya ya sami nasa shirin al'amuran yanzu "The Keith Conlon Hour" a Rediyo 5AD.
A cikin 1971, Ma'aikatar Ilimi ta Jami'ar Adelaide ta nada Conlon a matsayin Mai gabatarwa / Manajan sabon gidan rediyo na al'umma wanda ya fara watsa shirye-shirye a matsayin [[Rediyon Adelaide|VL5UV]] a ranar 28 ga Yuni 1972.<ref>{{Cite web |year=2012 |title=The University of Adelaide Distinguished Alumni Awards |url=http://www.alumni.adelaide.edu.au/s/923/interior-3-col-norot.aspx?sid=923&gid=1&pgid=423 |access-date=14 September 2012 |publisher=The University of Adelaide |archive-url=https://web.archive.org/web/20130106212143/http://www.alumni.adelaide.edu.au/s/923/interior-3-col-norot.aspx?sid=923&gid=1&pgid=423 |archive-date=6 January 2013 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |date=4 May 1944 |title=Family Notices |url=http://nla.gov.au/nla.news-article92714815 |access-date=24 September 2023 |page=12 |via=National Library of Australia |newspaper=[[The Chronicle (Adelaide)]] |volume=LXXXVI |issue=4,924 |location=South Australia}}</ref>
A shekara ta 1984 ya zama mai karɓar bakuncin "A State Affair", wani shirin al'amuran yanzu na gida a tashar talabijin ta ADS7.
Ya dauki bakuncin Postcards SA a kan Nine Network daga 1995 har sai an soke shi a watan Nuwamba 2011.<ref>{{Cite web |year=2012 |title=The University of Adelaide Distinguished Alumni Awards |url=http://www.alumni.adelaide.edu.au/s/923/interior-3-col-norot.aspx?sid=923&gid=1&pgid=423 |access-date=14 September 2012 |publisher=The University of Adelaide |archive-url=https://web.archive.org/web/20130106212143/http://www.alumni.adelaide.edu.au/s/923/interior-3-col-norot.aspx?sid=923&gid=1&pgid=423 |archive-date=6 January 2013 |url-status=dead}}</ref> Conlon ya kuma yi aiki a ABC 891 inda tsohon abokin aikinsa John Kenneally ya kasance furodusa. Ya gabatar da fitowar ABC News a Kudancin Australia daga 1989 zuwa 1992.
Conlon ya gabatar da shirin karin kumallo na tashar rediyo ta 5AA tare da [[Jane Reilly]], kuma a baya tare da Jon Blake, John Kenneally da Tony Pilkington. A cikin 2012 Conlon ya haɗu da Jane Reilly kuma ya yi ritaya a cikin 2013.
Conlon yana da sha'awar rayuwa a tarihin Kudancin Australia, kuma a watan Disamba na shekara ta 2017 an nada shi zuwa wa'adin shekaru 3 a matsayin shugaban Majalisar Tarihin Kudancin Australia,<ref name="Heritage">{{Cite web |last=Siebert |first=Bension |date=22 December 2017 |title=Mr South Australia to lead state Heritage Council |url=https://indaily.com.au/news/local/2017/12/22/mr-south-australia-lead-state-heritage-council/ |access-date=9 September 2019}}</ref> wata kungiya mai ba da shawara mai zaman kanta kan al'amuran al'adun ga Ministan Ci gaba, Muhalli da Karewa, da Ministan Shirye-shiryen.
He was chairman of the Crows Foundation for children in need.<ref>{{Cite web |year=2012 |title=The University of Adelaide Distinguished Alumni Awards |url=http://www.alumni.adelaide.edu.au/s/923/interior-3-col-norot.aspx?sid=923&gid=1&pgid=423 |access-date=14 September 2012 |publisher=The University of Adelaide |archive-url=https://web.archive.org/web/20130106212143/http://www.alumni.adelaide.edu.au/s/923/interior-3-col-norot.aspx?sid=923&gid=1&pgid=423 |archive-date=6 January 2013 |url-status=dead}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1944]]
sqtbj0zbluwu0vhtsz919asqjp57ywo
Kotun Koli ta New Zealand
0
128179
971695
815055
2026-10-26T02:37:47Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971695
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kotun Koli ta New Zealand''' (Māori) ita ce kotu mafi girma kuma kotun ƙarshe ta [[New Zealand]] . An kafa ta a hukumance a ranar 1 ga Janairu 2004 kuma ta zauna a karon farko a ranar 1 ga Yuli 2004. Ta maye gurbin haƙƙin ɗaukaka ƙara zuwa Kwamitin Shari'a na Majalisar Sirri, wanda ke Landan. An ƙirƙira ta ne bayan zartar da Dokar Kotun Ƙoli ta 2003, a ranar 15 ga Oktoba 2003. A lokacin, ƙirƙirar Kotun Ƙoli da soke ɗaukaka ƙara zuwa Majalisar Sirri sun kasance canje-canje masu sarkakiya a kundin tsarin mulki a New Zealand. An soke Dokar Kotun Ƙoli ta 2003 a ranar 1 ga Maris 2017 kuma Dokar Manyan Kotuna ta 2016 ta maye gurbinta.
Bai kamata a rikita Kotun Koli ta yanzu da [[High Court of New Zealand|Kotun Koli ta New Zealand]] ba, wadda aka fi sani da Kotun Koli har zuwa shekarar 1980. An kafa Babbar Kotun, [[Superior court|babbar kotun]] New Zealand, a shekarar 1841 a matsayin "Kotun Koli ta New Zealand". An canza sunan ta ne domin a yi tsammanin ƙirƙirar wannan kotun ɗaukaka ƙara ta ƙarshe a cikin New Zealand.
== Tsarin aiki ==
Alkalan da aka fara shari'arsu (banda babban alkalin alkalai, wanda aka naɗa shi kai tsaye) su ne manyan alkalai a Kotun Daukaka Kara ta New Zealand a lokacin. An ce naɗinsu a sabuwar kotun ya dogara ne akan matsayi da cancanta. Mafi girman alkalai a ƙarƙashin doka shine alkalai shida. <ref name="young appointment">{{Cite web |last=Chris Finlayson |author-link=Chris Finlayson |date=9 June 2010 |title=New Supreme Court judge and Court of Appeal President announced |url=http://www.beehive.govt.nz/release/new+supreme+court+judge+and+court+appeal+president+announced |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101120134801/http://beehive.govt.nz/release/new+supreme+court+judge+and+court+appeal+president+announced |archive-date=20 November 2010 |access-date=9 June 2010 |publisher=Beehive}}</ref>
An kuma naɗa alkalai masu riƙo da dama don yin zaman shari'a duk lokacin da wani alkali na dindindin bai sami damar yin hakan ba saboda rashin lafiya ko kuma rikicin sha'awa. An naɗa waɗannan alkalai ne daga alkalan Kotun Daukaka Kara masu ritaya kuma sun haɗa da Alƙalai Sir John Henry, Sir Ted Thomas, tsohon Shugaban Kotun Daukaka Kara Sir Ivor Richardson da tsohon Babban Alkali Sir Thomas Eichelbaum . Alƙalai masu riƙo suna zama ne kawai akan ƙararraki masu mahimmanci, ba neman izinin zama ba, saboda buƙatar alkalai biyar su saurari ƙarar a banc .
A ranar 4 ga Mayu 2005, Babban Lauya Michael Cullen ya sanar da nadin Alkali Sir John McGrath na Kotun Daukaka Kara a kotun Koli a matsayin alkali na shida na dindindin. A ranar 21 ga Fabrairu 2006, an nada Honourable Sir Noel Anderson (a lokacin Shugaban Kotun Daukaka Kara) a Kotun Koli. Don haka aka ci gaba da daukaka matsayin mafi girman memba na Kotun Daukaka Kara. Wannan al'ada ta karya ta hanyar nadin Alkali Bill Wilson a watan Disamba 2007 bayan ya yi aiki kasa da shekara guda a matsayin alkali na Kotun Daukaka Kara.
== Alƙalai ==
=== Alkalai na yanzu ===
{| class="wikitable"
!
! Alkali
! Hoton hoto
! Ya ɗauki kujera
! Ritaya ta dole
|-
| 1
| Babban Mai Shari'a Dame Helen Winkelmann
|[[Fayil:Helen_Winkelmann_151sm_(cropped).jpg|78x78px]]
| 14 Maris 2019
| 2032
|-
| 2
| Alkali Dame Susan Glazebrook
|[[Fayil:Susan_Glazebrook_DNZM_(cropped).jpg|86x86px]]
| 6 ga Agusta 2012 <ref>{{Cite web |date=2 August 2012 |title=Appointment of Judge of the Supreme Court |url=http://www.dia.govt.nz/MSOS118/On-Line/NZGazette.nsf/6cee7698a9bbc7cfcc256d510059ed0b/370ffbb777dfdbeecc257a4e00631803!OpenDocument&Highlight=0,glazebrook |access-date=1 December 2012 |website=New Zealand Government Gazette}}</ref>
| 2026
|-
| 3
| Mai Shari'a Dame Ellen Faransa
|[[Fayil:Ellen_France_DNZM_(cropped).jpg|95x95px]]
| 22 Yuli 2016 <ref>{{Cite web |title=New Supreme Court and Court of Appeal appointments | Beehive.govt.nz |url=https://www.beehive.govt.nz/release/new-supreme-court-and-court-appeal-appointments-0 |website=www.beehive.govt.nz}}</ref>
| 2026
|-
| 4
| Alkali Sir Joe Williams
|[[Fayil:Joe_Williams_(cropped).jpg|81x81px]]
| 2 ga Mayu 2019 <ref>{{Cite web |title=Appointments to Supreme Court and Court of Appeal | Beehive.govt.nz |url=https://www.beehive.govt.nz/release/appointments-supreme-court-and-court-appeal |website=www.beehive.govt.nz}}</ref>
| 2031
|-
| 5
| Alkali Sir Stephen Kós
|[[Fayil:Stephen_Kos_KNZM_(tight_crop).jpg|75x75px]]
| 22 Afrilu 2022 <ref>{{Cite web |title=Supreme Court judge among three senior appointments | Beehive.govt.nz |url=https://www.beehive.govt.nz/release/supreme-court-judge-among-three-senior-appointments |website=www.beehive.govt.nz}}</ref>
| 2029
|-
| 6
| Alkali Forrest Miller
|
| 20 ga Disamba 2023 <ref>{{Cite web |title=Judicial appointments announced | Beehive.govt.nz |url=https://www.beehive.govt.nz/release/judicial-appointments-announced-0 |website=www.beehive.govt.nz}}</ref>
| 2027
|}
=== Tsoffin alkalai ===
{| class="wikitable sortable"
!Judge
! class="unsortable" |Portrait
!Took office
!Left office
|-
| data-sort-value="Elias" |Chief Justice Dame Sian Elias
|[[Fayil:Sian_Elias.jpg|85x85px]]
|1 January 2004
|12 March 2019<ref name="Courts of New Zealand 2019 o323">{{Cite web |date=12 March 2019 |title=Former Supreme Court Judges |url=https://www.courtsofnz.govt.nz/the-courts/supreme-court/former-supreme-court-judges/ |access-date=25 April 2024 |website=Courts of New Zealand |archive-url=https://web.archive.org/web/20250322195456/https://www.courtsofnz.govt.nz/the-courts/supreme-court/former-supreme-court-judges |archive-date=22 March 2025 |url-status=dead}}</ref>
|-
| data-sort-value="Gault" |Justice Sir Thomas Gault
|
|1 January 2004<ref name="InitialAppts">{{Cite web |date=20 November 2003 |title=Appointment of Judges of the Supreme Court |url=http://www.dia.govt.nz/MSOS118/On-Line/NZGazette.nsf/6cee7698a9bbc7cfcc256d510059ed0b/812293964976ff27cc256de800580bd6!OpenDocument&Highlight=0,thomas,gault |access-date=1 December 2012 |website=New Zealand Government Gazette}}</ref>
|8 April 2006<ref name="Courts of New Zealand 2019 o323" />
|-
| data-sort-value="Keith" |Justice Sir Kenneth Keith
|[[Fayil:Kenneth_Keith_ONZ_2007_(cropped).jpg|85x85px]]
|1 January 2004<ref name="InitialAppts" />
|18 November 2005<ref>{{Cite web |date=2 August 2012 |title=Appointment of Judge of the Supreme Court |url=http://www.dia.govt.nz/MSOS118/On-Line/NZGazette.nsf/6cee7698a9bbc7cfcc256d510059ed0b/370ffbb777dfdbeecc257a4e00631803!OpenDocument&Highlight=0,glazebrook |access-date=1 December 2012 |website=New Zealand Government Gazette}}</ref>
|-
| data-sort-value="Blanchard" |Justice Sir Peter Blanchard
|
|1 January 2004<ref name="InitialAppts" />
|24 June 2012<ref name="Courts of New Zealand 2019 o323" />
|-
| data-sort-value="Tipping" |Justice Sir Andrew Tipping
|
|1 January 2004<ref name="InitialAppts" />
|21 August 2012<ref name="Courts of New Zealand 2019 o323" />
|-
| data-sort-value="McGrath" |Justice Sir John McGrath
|
|3 May 2005<ref>{{Cite web |title=New Supreme Court and Court of Appeal appointments | Beehive.govt.nz |url=https://www.beehive.govt.nz/release/new-supreme-court-and-court-appeal-appointments-0 |website=www.beehive.govt.nz}}</ref>
|9 March 2015<ref name="Courts of New Zealand 2019 o323" />
|-
| data-sort-value="Anderson" |Justice Sir Noel Anderson
|
|16 February 2006<ref>{{Cite web |title=Appointments to Supreme Court and Court of Appeal | Beehive.govt.nz |url=https://www.beehive.govt.nz/release/appointments-supreme-court-and-court-appeal |website=www.beehive.govt.nz}}</ref>
|5 May 2008<ref>{{Cite web |title=Supreme Court judge among three senior appointments | Beehive.govt.nz |url=https://www.beehive.govt.nz/release/supreme-court-judge-among-three-senior-appointments |website=www.beehive.govt.nz}}</ref>
|-
| data-sort-value="Wilson" |Bill Wilson
|
|1 February 2008<ref>{{Cite web |title=Judicial appointments announced | Beehive.govt.nz |url=https://www.beehive.govt.nz/release/judicial-appointments-announced-0 |website=www.beehive.govt.nz}}</ref>
|5 November 2010
|-
| data-sort-value="Young" |Justice Sir William Young
|[[Fayil:William_Young_2020_(cropped).jpg|75x75px]]
|1 July 2010<ref>{{Cite web |date=17 June 2010 |title=Appointment of Judge of the Supreme Court |url=http://www.dia.govt.nz/MSOS118/On-Line/NZGazette.nsf/6cee7698a9bbc7cfcc256d510059ed0b/ba6f0691527ca748cc257745005ae9f0!OpenDocument&Highlight=0,william,young |access-date=1 December 2012 |website=New Zealand Government Gazette}}</ref>
|13 April 2022<ref name="Courts of New Zealand 2019 o323" />
|-
| data-sort-value="Chambers" |Justice Sir Robert Chambers
|
|1 February 2012<ref>{{Cite web |date=12 January 2012 |title=Appointment of Judge of the Supreme Court |url=http://www.dia.govt.nz/MSOS118/On-Line/NZGazette.nsf/6cee7698a9bbc7cfcc256d510059ed0b/e82bf0da4ff954b0cc25798300556521!OpenDocument&Highlight=0,robert,chambers |access-date=1 December 2012 |website=New Zealand Government Gazette}}</ref>
|21 May 2013<ref>{{Cite web |date=22 May 2013 |title=Supreme Court Judge dies |url=http://www.radionz.co.nz/news/national/135778/supreme-court-judge-dies |access-date=22 May 2013 |publisher=Radio New Zealand}}</ref>
|-
| data-sort-value="Arnold" |Justice Sir Terence Arnold
|[[Fayil:Terence_Arnold_(cropped).jpg|85x85px]]
|10 June 2013<ref>{{Cite web |date=27 June 2013 |title=Appointment of Judge of the Supreme Court |url=http://www.dia.govt.nz/pubforms.nsf/NZGZT/NZGazette83Jun13.pdf/$file/NZGazette83Jun13.pdf |access-date=30 June 2013 |website=New Zealand Government Gazette}}</ref>
|12 April 2017<ref>{{Cite web |date=15 February 2017 |title=Justice Arnold retiring from Supreme Court |url=https://www.lawsociety.org.nz/news-and-communications/latest-news/news/justice-arnold-retiring-from-supeme-court |archive-url=https://web.archive.org/web/20170423232609/https://www.lawsociety.org.nz/news-and-communications/latest-news/news/justice-arnold-retiring-from-supeme-court |archive-date=23 April 2017 |access-date=7 May 2019 |publisher=New Zealand Law Society}}</ref>
|-
| data-sort-value="O'Regan" |Justice Sir Mark O'Regan
|[[Fayil:Mark_O'Regan_(cropped).jpg|78x78px]]
|1 September 2014<ref>{{Cite web |date=26 June 2014 |title=Appointment of Judge of the Supreme Court |url=https://gazette.govt.nz/notice/id/2014-go3836?year=2014 |access-date=22 September 2014 |website=New Zealand Government Gazette}}</ref>
|29 November 2023<ref>{{Cite web |date=29 November 2023 |title=Wednesday 29 November 2023 Ceremonial Sitting |url=https://www.courtsofnz.govt.nz/assets/6-Going-to-Court/calendar/daily-lists/29-November-Daily-List-Retirement-sitting.pdf |access-date=15 November 2023 |website=courtsofnz.govt.nz }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|}
== Manazarta ==
6vhik8didwexuvxe8v9h07cntsl0pjf
Jos Boys
0
128667
971409
839830
2026-10-25T14:17:40Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971409
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Jos Boys''' mai horar da gine-gine ce, mai fafutuka, malami, mai zane da marubuci.<ref name=":0">{{Cite web |last=UCL |date=2018-10-31 |title=Dr Jos Boys |url=https://www.ucl.ac.uk/bartlett/real-estate/people/academic-staff/dr-jos-boys |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200808092644/https://www.ucl.ac.uk/bartlett/real-estate/people/academic-staff/dr-jos-boys |archive-date=2020-08-08 |access-date=2020-05-28 |website=The Bartlett Real Estate Institute |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Boys |first=Jos |date=2014 |title=Doing Disability Differently |url=https://www.architectural-review.com/essays/doing-disability-differently/8668802.article |access-date=2020-05-28 |website=Architectural Review |language=en}}</ref> Ta kasance memba mai kafa Matrix Feminist Design Co-operative kuma co- marubucin littafin su na 1984 Making Space: Women and the Man-Made Environment (Pluto Press 1984/Verso 2022). Tun daga shekara ta 2008 ta kasance co-direkta na The DisOrdinary Architecture Project tare da mai zane-zane mai nakasa Zoe Partington, wani dandamali mai jagorancin nakasassu wanda ke aiki tare da masu zane-zane don bincika sabbin hanyoyin yin tunani game da nakasassu a cikin maganganun gine-gine da zane da aiki. <ref>{{Cite book}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Zoe Partington |url=https://www.zoepartington.co.uk/}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 August 2018 |title=Jos Boys |url=https://thefunambulist.net/contributors/jos-boys |access-date=2020-05-28 |website=The Funambulist Magazine |language=en-US |archive-date=2022-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220202202717/https://thefunambulist.net/contributors/jos-boys |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Jos Boys, Author at The DisOrdinary Architecture Project |url=http://disordinaryarchitecture.com/wp/author/josboys/ |access-date=2020-05-28 |website=The DisOrdinary Architecture Project |language=en-GB |archive-date=2022-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220202202717/http://disordinaryarchitecture.com/wp/author/josboys/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2014-06-11 |title=Disability and ability: towards a new understanding |url=https://www.designcouncil.org.uk/news-opinion/disability-and-ability-towards-new-understanding |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201001014421/https://www.designcouncil.org.uk/news-opinion/disability-and-ability-towards-new-understanding |archive-date=2020-10-01 |access-date=2020-05-28 |website=Design Council |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Boys |first=Jos |date=13 July 2014 |title=Doing disability differently |url=https://www.ribaj.com/intelligence/doing-disability-differently |access-date=2020-05-28 |website=ribaj.com |language=en}}</ref>
Littattafanta Doing Disability Differently: wani Alternative Handbook on Architecture, Dis / iyawa da Designing for Everyday Life (Routledge 2014) da Disability, Space, Architecture: A Reader (Routled 2017) [4] sun zama mahimman matani a wannan fagen, tare da ƙarshen da ake kira a
{{Blockquote|brilliant gathering of texts, both synthetic and surprising [that] should be taught in every architecture and design program, and may well become the new standard text for interdisciplinary disability studies courses generally.}}
Boys kuma co-editor ne tare da Anthony Clarke da John Gardner na Neurodivergence da Architecture .
Ta ba da jawabai masu yawa na kasa da kasa, ciki har da Bartlett UCL (2021), Jihar Arizona (2021), <ref>{{Cite web |last=Boys |first=Jos |date=2014 |title=Doing Disability Differently |url=https://www.architectural-review.com/essays/doing-disability-differently/8668802.article |access-date=2020-05-28 |website=Architectural Review |language=en}}</ref> Goldsmiths (2020), <ref>{{Cite journal |last=Imrie |first=Rob |date=2015-03-16 |title=Doing disability differently: an alternative handbook on architecture, dis/ability and designing for everyday life |journal=Disability & Society |language=en |volume=30 |issue=3 |pages=486–488 |doi=10.1080/09687599.2014.995512 |issn=0968-7599 |s2cid=144209727}}</ref> Gidan Tarihi na Zane na London (2019), <ref>{{Cite book}}</ref> Makarantar Zane ta Jami'ar [[Melbourne]] (2019), <ref>{{Cite web |last=Boys |first=Jos |date=2014 |title=Doing Disability Differently |url=https://www.architectural-review.com/essays/doing-disability-differently/8668802.article |access-date=2020-05-28 |website=Architectural Review |language=en}}</ref> Jami'ar Innsbruck (2019), <ref>{{Cite journal |last=Imrie |first=Rob |date=2015-03-16 |title=Doing disability differently: an alternative handbook on architecture, dis/ability and designing for everyday life |journal=Disability & Society |language=en |volume=30 |issue=3 |pages=486–488 |doi=10.1080/09687599.2014.995512 |issn=0968-7599 |s2cid=144209727}}</ref> Makarantar Gine-gine ta Jami'a ta Yale (2018), <ref>{{Cite book}}</ref> Victoria da Albert Museum (2018), <ref>{{Cite web |title=Zoe Partington |url=https://www.zoepartington.co.uk/}}</ref> Jami'ar Aarhus Copenhagen (2017), Architectural Association London (2016), [4] Jami'a na Fasaha, da Cibiyar Taylor, Jami'ar Calgary (2016).<ref name=":3">{{Cite web |date=27 April 2016 |title=AA XX 100 Jos Boys - Doing Dis/ability and Architecture Differently? |url=https://www.youtube.com/watch?v=D9STKEmiMe0 |website=YouTube}}</ref>
Boys ya kasance farfesa mai ziyara a Jami'o'in Ulster da London Metropolitan . <ref name=":4">{{Cite web |title=Jos Boys - London Metropolitan University |url=https://www.londonmet.ac.uk/profiles/staff/jos-boys/ |access-date=2020-06-22 |website=londonmet.ac.uk}}</ref> Ta kasance ƙwararren ƙwararren muhalli (BEE) kuma Fellow na Royal Society of Arts; Farfesa ne mai baƙo a Royal Danish Academy a Copenhagen kuma farfesa mai daraja a Lab na Ilimi, Cibiyar Ilimi, UCL. Jos Boys na ɗaya daga cikin Mata na Shekarar BBC na 2021.<ref>{{Cite web |last=Boys |first=Jos |date=2014 |title=Doing Disability Differently |url=https://www.architectural-review.com/essays/doing-disability-differently/8668802.article |access-date=2020-05-28 |website=Architectural Review |language=en}}</ref>
== Ayyuka ==
Jos Boys a halin yanzu yana aiki a matsayin codirectora na The DisOrdinary Architecture Project, wanda aka ba da gudummawa ta hanyar tallafi daga The Supporting Act Foundation na 2024-2025. <ref>{{Cite web |last=Boys |first=Jos |date=2014 |title=Doing Disability Differently |url=https://www.architectural-review.com/essays/doing-disability-differently/8668802.article |access-date=2020-05-28 |website=Architectural Review |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Imrie |first=Rob |date=2015-03-16 |title=Doing disability differently: an alternative handbook on architecture, dis/ability and designing for everyday life |journal=Disability & Society |language=en |volume=30 |issue=3 |pages=486–488 |doi=10.1080/09687599.2014.995512 |issn=0968-7599 |s2cid=144209727}}</ref> A baya ta yi aiki a Kwalejin Bartlett na Muhalli, Kwalejin Jami'ar London inda ta kasance Daraktan Darasi na MSc a cikin Yanayin Ilimi.<ref name=":0"/> Kafin wannan, ta yi aiki sama da shekaru 10 a matsayin mai ba da shawara kan muhalli na ilmantarwa mai zaman kanta da mai bincike; kuma ta rubuta da yawa game da rikitarwa kuma sau da yawa tana takaddamar alaƙar tsakanin koyarwa, ci gaban ilimi, manufofin ma'aikata da dabarun, tsarin kayan aiki da gudanarwa, da ƙirar gini.<ref name=":5">{{Cite web |date=2020-06-11 |title=In conversation with ... Jos Boys |url=https://archiparlour.org/in-conversation-with-jos-boys/ |access-date=2020-06-22 |website=Parlour |language=en-AU |archive-url=https://web.archive.org/web/20200617010815/https://archiparlour.org/in-conversation-with-jos-boys/ |archive-date=2020-06-17 |url-status=dead}}</ref> Ta kuma yi aiki a matsayin malami a cikin gine-gine da kuma fannoni masu alaƙa a cikin cibiyoyi da yawa a Burtaniya da duniya, kuma a matsayin mai haɓaka ilimi da mai tsara koyarwa.<ref name=":0" /><ref name=":4"/> Tushen wannan, da kuma duk aikinta na ƙirar al'umma, yana da sha'awa ta musamman game da yadda za a inganta fahimtarmu game da ayyukan zamantakewa na yau da kullun, kayan aiki da sararin samaniya, don tallafawa mafi yawan marasa galihu a cikin al'umma.<ref name=":5" /> Dukkanin aikinta yana bincika yadda za mu iya yin aiki a cikin ra'ayoyi daban-daban da jadawalin don tattaunawa tare da inganta yanayin da aka gina.<ref>{{Cite web |last=Boys |first=Jos |date=2014 |title=Doing Disability Differently |url=https://www.architectural-review.com/essays/doing-disability-differently/8668802.article |access-date=2020-05-28 |website=Architectural Review |language=en}}</ref>
Jos Boys ta sami BSc a Makarantar Bartlett UCL (wanda ake kira Makarantar Nazarin Muhalli) kuma tana da digiri na biyu a Nazarin Gine-gine na Ci gaba (UCL 1981) da Hotuna (Jami'ar De Montfort 2003). Ta sami digirinta na PhD daga Faculty of Urban and Regional Studies, Jami'ar Karatu tare da rubutun da ake kira Concrete Visions? ''Binciken alaƙar da ke tsakanin ƙirar gidaje, ayyukan kayan aiki da rayuwar yau da kullun a Ingila 1830 - 1980'' a cikin 2001.<ref name=":0"/> Da farko horo a matsayin 'yar jarida ta gine-gine don mujallar Building Design, ta kuma gudanar da ayyuka a Babban Majalisar London (GLC) rubuce-rubuce game da Mata da Shirye-shiryen; da kuma a Sabis ɗin Zane na Mata <ref name=":5"/> inda ta kasance ma'aikaciyar ci gaba, tare da masu haɗin gwiwa Vron Ware, Sue Cavanagh da Wendy Davis .<ref>{{Cite web |last=Boys |first=Jos |date=2014 |title=Doing Disability Differently |url=https://www.architectural-review.com/essays/doing-disability-differently/8668802.article |access-date=2020-05-28 |website=Architectural Review |language=en}}</ref> A duk rayuwarta Jos Boys ta kasance tana da hannu tare da yawancin mata da cibiyoyin sadarwa masu alaƙa, gami da Cutting Edge, ƙungiyar bincike ta mata da ke bincika sabbin fasahohin ƙira, wanda ke zaune a Jami'ar Westminster (1995-2001), da kuma ƙungiyar ayyukan sararin samaniya na mata Taking Place (2000-). <ref>{{Cite book}}</ref> [5] [6] [5] [5] [6] [5]<ref>{{Cite web |last=Boys |first=Jos |date=2014 |title=Doing Disability Differently |url=https://www.architectural-review.com/essays/doing-disability-differently/8668802.article |access-date=2020-05-28 |website=Architectural Review |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Imrie |first=Rob |date=2015-03-16 |title=Doing disability differently: an alternative handbook on architecture, dis/ability and designing for everyday life |journal=Disability & Society |language=en |volume=30 |issue=3 |pages=486–488 |doi=10.1080/09687599.2014.995512 |issn=0968-7599 |s2cid=144209727}}</ref><ref>{{Cite book}}</ref><ref>{{Cite web |title=Zoe Partington |url=https://www.zoepartington.co.uk/}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 August 2018 |title=Jos Boys |url=https://thefunambulist.net/contributors/jos-boys |access-date=2020-05-28 |website=The Funambulist Magazine |language=en-US |archive-date=2022-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220202202717/https://thefunambulist.net/contributors/jos-boys |url-status=dead }}</ref> Tare da mai tsarawa Jon Astbury, ta kirkiro wani nune-nunen game da Matrix a Barbican mai taken How We Live Now: reimagining sarari tare da Matrix feminist design collective (Mayu - Disamba 2021), da kuma jagorantar ci gaba da ci gaba da budewa da kuma samun damar Matrix online archive. <ref>{{Cite web |title=Jos Boys, Author at The DisOrdinary Architecture Project |url=http://disordinaryarchitecture.com/wp/author/josboys/ |access-date=2020-05-28 |website=The DisOrdinary Architecture Project |language=en-GB |archive-date=2022-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220202202717/http://disordinaryarchitecture.com/wp/author/josboys/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2014-06-11 |title=Disability and ability: towards a new understanding |url=https://www.designcouncil.org.uk/news-opinion/disability-and-ability-towards-new-understanding |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201001014421/https://www.designcouncil.org.uk/news-opinion/disability-and-ability-towards-new-understanding |archive-date=2020-10-01 |access-date=2020-05-28 |website=Design Council |language=en}}</ref>
An sami damar yin amfani da shi kuma an nuna shi a cikin nune-nunen ƙasa da na duniya ciki har da Found Cities Lost Objects (nunawar yawon shakatawa na Arts Council Ingila, tare da Lubaina Himid,) [undefined] a cikin Chronos: kiwon lafiya, samun dama da nune-nun kusanci a Tensta Konsthalle Stockholm, Museum für Gestaltung Zürich, Jami'ar Melbourne, [[Oslo]] Architectural Biennale, ETHL Zurich, MAXXI da Jami'ar Newcastle UK.
== Ayyukan da aka zaɓa ==
* ''Sassa Da Yawa Fiye da M! Sake tunanin nakasa, samun dama da haɗakarwa fiye da bin ƙa'ida (2024)'' wani samfuri na wasu ra'ayoyi, labarai, aikin fasaha da cikakkun bayanai na gine-gine waɗanda za su iya ba da labari mai ban mamaki game da tunani da aiki na ƙira <ref>{{Cite web |last=Boys |first=Jos |date=2014 |title=Doing Disability Differently |url=https://www.architectural-review.com/essays/doing-disability-differently/8668802.article |access-date=2020-05-28 |website=Architectural Review |language=en}}</ref> <ref>{{Cite journal |last=Imrie |first=Rob |date=2015-03-16 |title=Doing disability differently: an alternative handbook on architecture, dis/ability and designing for everyday life |journal=Disability & Society |language=en |volume=30 |issue=3 |pages=486–488 |doi=10.1080/09687599.2014.995512 |issn=0968-7599 |s2cid=144209727}}</ref>
* ''Kujeru a Teburin'' shiga tsakani na sararin samaniya na jama'a don bikin gine-gine na London (2023) - wani aiki mai nasara a gasa tare da haɗin gwiwar ƙungiyar tattalin arziki mai zagaye ReFabricate don shigarwa na ɗan lokaci, da kuma wani shiri mai alaƙa a wani wurin shakatawa na London <ref>{{Cite book}}</ref>
* ''Bikin Fadakarwa na Fadakarwa na Masu Nakasa na Wasan Kwaikwayo'' (2022 da 2023) - an tsara shirye-shiryen birane na wucin gadi tare a Braunschweig ( ''The Clearing'' 2022) da Hannover ( ''Making Waves'' 2023), duka sun dogara ne akan ra'ayoyin DeafSpace, tare da haɗin gwiwar mai zane-zanen Deaf Richard Docherty, mai ba da shawara kan gine-gine na Deaf Christina Laing da kuma darakta mai hulɗa da DisOrdinary Zoe Partington; tare da masu fasaha na Jamusawa masu kurame da nakasassu. <ref>{{Cite web |last=Boys |first=Jos |date=2014 |title=Doing Disability Differently |url=https://www.architectural-review.com/essays/doing-disability-differently/8668802.article |access-date=2020-05-28 |website=Architectural Review |language=en}}</ref>
* ''Matrix Open Feminist Architecture Archive'' (MOFAA) (2020–): wata hanyar ilmantarwa ta yanar gizo wacce ta tattaro albarkatun adana bayanai daga shekarun 1980s a [[Landan]], an yi hasashen za ta binciki alaƙar da ke tsakanin nau'ikan jiki, sarari da gine-gine daban-daban. <ref>{{Cite journal |last=Imrie |first=Rob |date=2015-03-16 |title=Doing disability differently: an alternative handbook on architecture, dis/ability and designing for everyday life |journal=Disability & Society |language=en |volume=30 |issue=3 |pages=486–488 |doi=10.1080/09687599.2014.995512 |issn=0968-7599 |s2cid=144209727}}</ref>
* ''Gine-gine Bayan Ganewa'' (ABS): haɗin gwiwa wajen tsara, haɓakawa da aiwatar da kwas ɗin nazarin ginshiƙin gine-gine ga makafi da masu fama da matsalar gani (haɗin gwiwa tsakanin The DisOrdinary Architecture Project da The Bartlett UCL) (2018 -) <ref>{{Cite web |date=30 August 2018 |title=Jos Boys |url=https://thefunambulist.net/contributors/jos-boys |access-date=2020-05-28 |website=The Funambulist Magazine |language=en-US |archive-date=2022-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220202202717/https://thefunambulist.net/contributors/jos-boys |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |title=Jos Boys, Author at The DisOrdinary Architecture Project |url=http://disordinaryarchitecture.com/wp/author/josboys/ |access-date=2020-05-28 |website=The DisOrdinary Architecture Project |language=en-GB |archive-date=2022-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220202202717/http://disordinaryarchitecture.com/wp/author/josboys/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |date=2014-06-11 |title=Disability and ability: towards a new understanding |url=https://www.designcouncil.org.uk/news-opinion/disability-and-ability-towards-new-understanding |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201001014421/https://www.designcouncil.org.uk/news-opinion/disability-and-ability-towards-new-understanding |archive-date=2020-10-01 |access-date=2020-05-28 |website=Design Council |language=en}}</ref>
* ''Masu Fasaha na Nakasassu Suna Gina Wurare Masu Ban Dariya'' (DAMD/OS): jerin haɗin gwiwa masu ƙirƙira da tayar da hankali tsakanin masu fasaha na nakasassu da masu koyar da muhalli a cikin darussa 10 na gine-gine, ciki da muhalli da aka gina a faɗin Ingila. (2017–19). <ref>{{Cite web |last=Boys |first=Jos |date=13 July 2014 |title=Doing disability differently |url=https://www.ribaj.com/intelligence/doing-disability-differently |access-date=2020-05-28 |website=ribaj.com |language=en}}</ref>
* ''Yin Sararin Tattaunawa'' : haɗin gwiwar yin samfuri tare da masu fasaha na nakasassu da kurame tare da ɗaliban ƙirar ciki a Makarantar Gine-gine da Zane, Jami'ar Brighton (2008). <ref>{{Cite web |last=Boys |first=Jos |date=2014 |title=Doing Disability Differently |url=https://www.architectural-review.com/essays/doing-disability-differently/8668802.article |access-date=2020-05-28 |website=Architectural Review |language=en}}</ref>
* ''Jin Wuri'' : haɓaka bayanin sauti na gine-gine da abubuwa ga makafi da masu fama da rashin gani a matsayin wani ɓangare na Makon Gine-gine na RIBA da Bikin Gine-gine na London (2007); tare da haɗin gwiwar Jami'ar Brighton da VocalEyes. <ref>{{Cite web |last=Boys |first=Jos |date=2014 |title=Doing Disability Differently |url=https://www.architectural-review.com/essays/doing-disability-differently/8668802.article |access-date=2020-05-28 |website=Architectural Review |language=en}}</ref>
== Bayanan littattafai ==
Bincike, rubuce-rubuce da koyarwar Jos Boys sun damu da fahimtar tsarin zamantakewa na "al'ada" gine-gine da zane-zane da ayyuka; da kuma game da haɓaka wasu nau'o'in samar da sararin samaniya waɗanda a maimakon haka suka fara daga bambanci, daga fahimta da abubuwan da suka faru na kungiyoyin da aka ware, ko a cikin ilimi ko wasu sarari.<ref name=":3"/><ref name=":0"/><ref name=":4"/> Har yanzu akwai rashin fahimtar ka'idoji game da yadda sararin samaniya ke aiki, ko alakarsa mai rikitarwa ga ayyuka daban-daban, ko don rayuwa, aiki ko koyo. Kayan da aka tsara na yara maza duk suna da niyyar buɗe ra'ayoyi da muryoyi da yawa, don raba hanyoyin da halayen; don yin tunani sosai game da zato daban-daban; da kuma yin aiki tare don gina kyawawan samfuran gine-gine a matsayin horo wanda ya dogara da zamantakewa, sarari da adalci na kayan aiki.<ref name=":1" />
=== Naƙasasshiyar da gine-gine ===
* "Ka yi la'akari da aikin gine-gine mai aiki" Schaad, Gabrielle, da Torsten Lange, takardu 7, Cibiyar Tarihi da Ka'idar Gine-gine (ETH Zurich 2023)
* Clarke, Anthony & yara maza, Jos & Gardner, John. ''Neurodivergence da Gine-gine''. (A cikin littafin nan, an yi amfani da ita a cikin littafin nan.)
* Zane don Bambanci Molonglo Online Series (2021)
* The DisOrdinary Architecture Project: Jagoran Handy don Yin Naƙasasshi daban-daban a cikin Gine-gine da Tsarin Birni a cikin The Funambulist 19 The Space of Ableism (Satumba-Oktoba 2018)
* ''Naƙasasshiyar, sarari, gine-gine: Mai karatu'' (ed) (Routledge 2017)
* "Cripping Spaces? A kan Dis / ba da damar Phenomeno''LOG'' a cikin Gine-gine" a cikin Bryan E. Norwood (Ed) Batun Musamman: Phenomenology game da gine-ginen LOG 42 (2017)
* "Invisibility Work? Ta yaya farawa daga rashin / iyawa ya kalubalanci al'amuran zamantakewa, sarari da kayan aiki. " A cikin Frichot, H., Gabreilsson, c., da Runting, H. (eds). ''Gine-gine da Mata (''/AHRA 2017)
* "Shirye, wuri da 'kiyayi' tsarawa don rayuwar yau da kullun" a cikin Bates, C., Imrie, R., da Kulman, K. (Eds) Zane kamar kulawa a cikin duniyar birni (Wiley-Blackwell 2016)
* "Wuraren da ba na yau da kullun na nakasa da jinsi" a cikin Soldatic, K., da Johnson, K. (Eds) ''Naƙasasshiyar da Rurality: Gaskiya, Jima'i da Kasancewa ('' 2016)
* ''Yin Naƙasasshi Bambanci: wani littafi mai mahimmanci game da gine-gine, rashin / iyawa, da tsarawa don rayuwar yau da kullun'' (Routledge 2014)
=== Yanayin ilmantarwa ===
* ''Daidaita Tsarin Makaranta don ilmantarwa da jin daɗi a lokacin da kuma bayan annobar.'' Tare da Anna Mavrogianni da Anna Jeffery (UCL 2022)
* Ilimi da Birni: Makarantu a matsayin Infrastructure na Jama'a tare da Anna Jeffery / Architecture Initiative (UCL 2020) "Binciken sarari tsakanin; ilmantarwa a matsayin aikin zamantakewa da kayan aiki" a cikin Carvalho, L., Goodyear P., da De Laat, M. (eds) Wurin da ke da tushe don Nazarin Cibiyar sadarwa (Routledge, 2015)
* Gina Mafi kyawun Jami'o'i: Shirye-shiryen, Sarari, Fasaha (Routledge 2014)
* ''Ci gaba da Hanyoyin Bincike don Binciken Yankin Ilimi wanda zai iya Bayar da Ayyukan Cibiyoyin Ilimi da Shiga.'' Kyautar Perry Chapman don Bincike a cikin Yankin Ilimi (Society of College and University Planners 2013). An rubuta shi tare da Clare Melhuish da Angelina Wilson .
* ''Gidajen tarihi da Ilimi mafi girma suna aiki tare: Kalubale da Dama'' (Ashgate 2013) An shirya su tare da Anne Boddington da Catherine Speight .
* Sabunta Ilimi: mai karatu mai mahimmanci. Makomar wuraren ilmantarwa a cikin ilimin da ya dace (Sense Publishers 2011). An shirya shi tare da Anne Boddington .
* Zuwa ga Yankin Koyon Kwarewa: Sake tunani game da Gine-gine na Ilimi na Ƙarshe (Hanyar 2010)
* "Bambance-bambance na Halitta: rushe wuraren ilmantarwa na Ilimi mafi Girma da Gidajen Tarihi" a cikin Cook et al. (eds) Gidajen tarihi da Ilimi na Zane: Neman Koyi, Koyi don Gona, (Ashgate, 2009)
* Juyin Juya Halin e-Revolution da Ilimi na Ƙari; Yin amfani da samfuran e-kasuwanci don isar da ilimi mai inganci (Routledge 2008) An tsara shi tare da Peter Ford (2008)
=== Mata da gine-gine ===
* "Ayyukan Bayyanawa. Tambayar kayan tarihi don (sake) duba tarihin aikin gine-ginen mata. " A cikin ''Gine-gine da Al'adu Jarida ta Musamman: Gine-gine'' kuma Mata (Taylor da Francis 2017) An rubuta shi tare da Julia Dwyer.
* "Windows a Duniya? (ko kuma me ya sa za mu iya amfani da tsarin da ba daidai ba): Gine-gine, ainihi da sabbin fasahohi" a cikin Cutting Edge (eds.) Digital Desires (I.B.Tauris Press, 2000)
* "Matsayi a cikin wuri mai faɗi? Jima'i, kayan aiki da sararin samaniya" a cikin Cutting Edge (eds.) Desire by Design? ''Jiki, yanki da sabbin fasahohi'' (I.B Tauris Press, 1999)
* "Beyond Metaphors and Maps; sake tunani game da gine-gine da jinsi" a cikin Rosa Ainley (ed.) New Frontiers Space, Bodies and Gender (Routledge, 1998)
* " (Mis) Wakilin Al'umma; matsaloli wajen yin ma'anar zamantakewa ta hanyar gine-gine" a cikin Mo Dodson da Jerry Palmer (eds.) Design and Aesthetics (Routledge 1996)
* "Neutral Gazes and Knowable Objects" a cikin Duncan McCorquodale et al. (eds.) Desiring Practices (Black Dog Press 1996)
* "Mata da Muhalli da aka tsara; ma'amala da bambanci" a cikin Sophie Bowbly (ed.) Ginin Muhalli Vol16, No 4 1990 pp249 -256 (1990)
* "Daga Alcatraz zuwa OK Corral; Postwar British Housing Design" A Attfield da Kirkham (Eds) ''Ra'ayi daga Cikin Gida: Mata, mata da zane'' (Women's Press 1989)
* "Shin akwai nazarin mata game da gine-gine?" a cikin Sophie Bowbly (ed.) Built Environment Vol. 10 no1 Nuwamba pp25-34 (1986)
* Yin sarari: Mata da Muhalli na Mutum (Pluto Press 1984). An rubuta shi tare da Matrix Feminist Architecture Collective .
== Kasancewar membobin kwararru ==
* Kungiyar Kayan Kayan Kungiyar Kungiyar Kudancin Kudancin
* 2022 - memba, Daidaitawa, Bambanci da Haɗuwa Mai ba da shawara Cibiyar Jami'ar Westminster Makarantar Gine-gine da Birane
* 2021-2022 - Masanin Delphi da memba na Cibiyar sadarwa A4LE binciken binciken The Future of Learning Design, jagorancin Association for Learning Environments Turai da Jami'ar Melbourne
* 2017-2020 - Ziyarar Farfesa a cikin Bambanci da Creativity, Shirin Gidauniyar, CASS, Jami'ar London Metropolitan
* 2016-2019 - Ziyarar Farfesa, Koyon Yanayi, Jami'ar Ulster, Belfast, Arewacin Ireland
* 2016-2018 - memba, Cibiyar Taylor, Kwamitin Ba da Shawara na Duniya kan Yankin Ilimi, Jami'ar Calgary, Kanada.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
c3b47k1ygplr4l7doxpmc2cgsiyfcff
KENV-DT
0
131355
971450
883982
2026-10-25T16:33:25Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971450
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}[[Fayil:2015-04-26_14_08_57_View_north-northeast_from_the_summit_of_Grindstone_Mountain,_Nevada.jpg|thumb|250x250px|Mai watsawa na KENV, a kan Dutsen Grindstone .]]
'''KENV-DT''' (tashar 10) tashar talabijin ce mai lasisi ga Elko, [[Nevada]], Amurka, tana watsa shirye -shiryen watsa shirye-shirye na dijital na Roar (wanda a da ake kira TBD). Kamfanin Cunningham Broadcasting ne ke da shi, kuma ana gudanar da shi ne a ƙarƙashin yarjejeniyar tallace-tallace ta haɗin gwiwa da mai shi na Roar Sinclair Broadcast Group (wanda hakan ya sa KENV ta zama tashar mallakar kuma mai sarrafawa ). Ɗakunan studio na KENV suna cikin harabar Kwalejin Great Basin a kan Chilton Circle a Elko, kuma mai watsa shirye-shiryen yana kan Dutsen Grindstone .
Har zuwa shekarar 2018, ta yi aiki a matsayin reshen [[NBC]] ga yawancin ɓangaren Nevada na kasuwar Salt Lake City . Duk da cewa an ɗauke ta a matsayin tasha daban, amma a zahiri ana gudanar da tashar a matsayin tauraron ɗan adam na KRNV-DT (tashar 4) a Reno . Saboda haka, tana kwaikwayon hanyar sadarwar NBC da shirye-shirye kamar yadda KRNV ta bayar amma tana watsa tallace-tallace daban-daban, tantancewa ta shari'a, da kuma labaran safe na ranar mako. Duk da cewa tashar tana kula da kayan aikinta, babban iko da yawancin ayyukan cikin gida suna nan a ɗakunan studio na KRNV da ke kan titin Vassar a Reno; ana gudanar da KENV daban da tashoshin Sinclair's Salt Lake City, KUTV (tashar 2), KMYU (tashar 12), da KJZZ-TV (tashar 14). Ganin cewa KENV-DT tashar kasuwa ce ta ''Salt'' Lake City (duk da cewa siginar ba ta isa yankin babban birnin Salt Lake City ba saboda tana kan Dutsen Grindstone, sa'o'i uku daga nan), wannan ya sa ta zama tashar talabijin guda ɗaya tilo a kasuwar Salt Lake City da ke da lasisi ga ɓangaren Nevada na kasuwa.
== Tarihi ==
=== KEKO ===
Wanda ya fara shiga tashar 10 a Elko shine KEKO-TV, tashar tauraron dan adam ta Reno [[CBS]] reshen [[KTVN]] (tasha ta 2). KEKO ta sanya hannu a ranar 18 ga Afrilu, 1973; ba ta shiga ba daga ranar 24 ga Janairu, 1974, zuwa 27 ga Yuni, 1975. A ranar 23 ga Disamba, 1975, mai kamfanin Washoe Empire ya sanar da Hukumar Sadarwa ta Tarayya (FCC) cewa an lalata na'urar watsawa da kayan aikin KEKO a gobara; a ranar 14 ga Afrilu, 1976, FCC ta ba Washoe Empire izini na wucin gadi na musamman don gudanar da mai fassara KTVN akan tashar 10 (a lokacin, Washoe Empire ba ta yanke shawara game da mayar da KEKO zuwa sararin samaniya ba). A ranar 8 ga Afrilu, 1977, bisa buƙatar tashar, FCC ta soke lasisin KEKO daga ranar 18 ga Maris.
=== Alaƙa da NBC ===
[[File:KENV_News_10_logo_2010.png|left|thumb|Tambarin KENV a matsayin wani kamfanin NBC, har zuwa 1 ga Janairu, 2018.]]
FCC ta ba da [[Construction permit|izinin gini]] na asali a ranar 26 ga Yuni, 1995, ga Kamfanin Watsa Labarai na Sunbelt na [[Las Vegas]] don gina tashar talabijin mai lasisi a Elko.<ref>[https://web.archive.org/web/20151208180158/http://www.nrcs.usda.gov/Internet/FSE_DOCUMENTS/stelprdb1193377.pdf Great Basin College Elko Campus]</ref> Da farko, an amince da tashar don 0.790 kW don watsawa a tashar VHF 10 tare da mai watsawa da ke cikin daidaitattun 40°48′42′′N 115°41′56′′W / 40.81167°N 115.69889°W / 40. 81167; -115.6989. <ref>[http://www.kenvtv.com/content/news/about_us/contact_us/default.aspx Contact Us – News 10]</ref> A watan Yulin 1996, Sunbelt (daga baya aka kira Intermountain West Communications Company) ya nemi gyare-gyare don canza izinin gini: motsa mai watsawa zuwa Grindstone Mountain (a cikin daidaitattun 40°41′52.5′′N 115°54′13′′W / 40.697917°N 115.90361°W / 40.7917; -115.90361) da kuma ƙara wutar zuwa 3.09 kW.<ref>{{Cite web |url=http://elkodaily.com/news/local/great-basin-college-offers-opportunity-in-broadcasting/article_156b0bae-8877-11e2-8d4a-001a4bcf887a.html |title=Great Basin College offers opportunity in broadcasting – Elko Daily Free Press |access-date=2026-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250426160123/https://elkodaily.com/news/local/great-basin-college-offers-opportunity-in-broadcasting/article_156b0bae-8877-11e2-8d4a-001a4bcf887a.html |archive-date=2025-04-26 |url-status=dead}}</ref> An amince da shi a ranar 29 ga Janairu, 1997. <ref>{{Cite web |url=http://www.global-cm.net/LPTV%20M-N%20JAN15.pdf |title=TV Reception By Channel (Low Power TV Stations and Translators) – Global Communications |access-date=2026-01-05 |archive-date=2021-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210728224121/http://www.global-cm.net/LPTV%20M-N%20JAN15.pdf |url-status=dead }}</ref>
An sanya hannu kan tashar a ranar 27 ga Maris, 1997, a matsayin KENV, tauraron ɗan adam na KRNV. <ref>[https://web.archive.org/web/20151208180158/http://www.nrcs.usda.gov/Internet/FSE_DOCUMENTS/stelprdb1193377.pdf Great Basin College Elko Campus]</ref> Ƙirƙirar KENV ta faɗaɗa watsa shirye-shiryen haɗin gwiwar NBC a Reno zuwa Arewa maso Gabashin Nevada. Ita ce kawai tashar talabijin mai cikakken ƙarfi a Elko.
A ranar 22 ga Nuwamba, 2013, Sinclair Broadcast Group ta sanar da sayen kadarorin KRNV marasa lasisi, akan dala miliyan 26. A ranar 19 ga Disamba, an sanar da cewa Cunningham Broadcasting za ta sayi kadarorin lasisin KRNV da KENV akan dala miliyan 6.5. Sinclair ba zai iya siyan KENV-DT kai tsaye ba saboda yana cikin Salt Lake City DMA, inda Sinclair ya riga ya mallaki duopoly (wanda kamfanin CBS KUTV da kamfanin MyNetworkTV suka kafa). An amince da siyar da shi a ranar 22 ga Satumba, 2017, kuma an kammala shi a ranar 9 ga Janairu, 2018.
=== Rashin haɗin gwiwa da NBC, canzawa zuwa Comet da TBD/Roar ===
A ranar 14 ga Disamba, 2017, KENV ta sanar da cewa ba za ta iya sabunta yarjejeniyar haɗin gwiwa da NBC ba, wadda aka tsara za ta ƙare a ranar 31 ga Disamba, kuma za ta zama wani ɓangare na cibiyar sadarwar almara ta kimiyya mallakar Sinclair Comet a ranar 1 ga Janairu, 2018. Shirin NBC na ƙarshe akan KENV shine ''bikin Sabuwar Shekara tare da Carson Daly'' da ƙarfe 11:35. pm Pacific Time a ranar 31 ga Disamba. KENV ta kuma sanar da cewa za ta rufe sashen labaranta; labaranta na ƙarshe sun kasance a ranar 22 ga Disamba. Matakin ya bar KSL-TV (tashar 5) a matsayin ƙungiyar NBC guda ɗaya tilo a duk kasuwar Salt Lake City; an yi irin wannan motsi ta hanyar hanyar sadarwa tun daga 2014 tare da WMGM-TV a Wildwood, [[New Jersey]], da WHAG-TV (yanzu WDVM-TV ) a [[Hagerstown, Maryland]], a duka biyun don kare tashoshin WCAU mallakar cibiyar sadarwa a [[Philadelphia]] da WRC-TV a [[Washington, D.C.|Washington, DC]], bi da bi. Babban manajan KENV Amie Chapman ya bayyana cewa rashin haɗin gwiwar "yana sa ayyukan labaran yankinmu ba su da amfani a fannin kuɗi." Gundumar Talbijin ta Elko ta ce za ta sake watsa KRNV-DT akan mai fassara "har sai mun san ainihin shirye-shiryen KSL." Daga nan NBC ta sanar da gundumar a ranar 21 ga Disamba cewa daga ranar 1 ga Janairu, KSL "za ta zama ita ce kawai reshen NBC a gundumar Elko da aka ba wa izinin ɗaukar shirye-shiryen NBC da alamarsu," wanda shugaban gundumar Paul Gardner ya fassara a matsayin umarnin dakatarwa da dakatarwa . Kafin ranar 12 ga Janairu, ana watsa KSL a ɗaya daga cikin na'urorin watsa shirye-shirye na gundumar Elko Television, kuma tun daga lokacin an faɗaɗa shi zuwa wasu na'urori masu watsa shirye-shirye uku a yankin. <ref>[https://web.archive.org/web/20151208180158/http://www.nrcs.usda.gov/Internet/FSE_DOCUMENTS/stelprdb1193377.pdf Great Basin College Elko Campus]</ref> <ref>[http://www.kenvtv.com/content/news/about_us/contact_us/default.aspx Contact Us – News 10]</ref>
== Aikin Labarai ==
[[Fayil:KENV_Studio_(Elko,_Nevada).jpg|right|thumb|250x250px|Tsohon saitin labarai na KENV]]
A matsayinta na ma'aikaciyar NBC, KENV-DT tana watsa shirye-shiryen labarai na gida na awanni biyar a kowane mako (tare da awa ɗaya a kowace ranakun mako); KENV-DT ba ta watsa shirye-shiryen labarai na gida a ranakun Asabar ko Lahadi ba, amma ta shirya shirin al'amuran jama'a na ƙarshen mako, ''Elko Newsmakers'' . Tashar ta samar da shirye-shiryen labarai na safe kawai, da kuma rage yawan shirye-shiryen da ake yi a lokacin ''Today'' ; duk sauran shirye-shiryen labarai na KENV an yi su ne daga KRNV-DT a Reno.
== Manazarta ==
6hee0g8p1gtgm06xmmpa778p8hp2m3q
Hukumar Ilimi ta Bangladesh Qawmi Madrasa
0
132661
971487
818891
2026-10-25T18:28:00Z
Salma Raddah
45959
971487
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Hukumar Ilimi ta Bangladesh Qawmi Madrasa''' kwamiti ne da Gwamnatin Bangladesh ta kafa a ranar 15 ga Afrilu 2012 don ba da amincewar hukuma ga takardar shaidar ilimi ta Qawmi Madrasas . Hukumar tana da mambobi 17 tare da Shah Ahmad Shafi a matsayin shugabanta. Bayan kafa hukumar, ayyukan hukumar sun tsaya saboda dalilai daban-daban ciki har da rashin jituwa da motsi na Hefazat-e-Islam Bangladesh. A halin yanzu, ba za a iya aiwatar da Dokar Kula da Ilimi ta Bangladesh Qawmi Madrasa ba, 2013" a fuskar adawa. A ranar 27 ga Satumba 2016, gwamnati ta sake daukar mataki na amincewa da takardar shaidar ilimi ta Qawmi Madrasa. Don wannan an kafa kwamitin bita mai mambobi 9. Daga baya, an tsawaita wa'adin hukumar ta hanyar kunna kwamitin da ya gabata na mambobi 17. A kan shawarwarin hukumar, an ba da 'Kamar da Digirin Jagora (Ilimin Islama da Larabci) a cikin Takardar shaidar Dawra-e Hadith (Takmil) na Qawmi Madrasas a ƙarƙashin 'Al-Haiatul Ulya Lil-Jamiatil Qawmia Bangladesh', 2018' a cikin 2018.
== Mambobin ==
Kwamitin farko na mambobi 17 sun hada da Shah Ahmad Shafi, Farid Uddin Masood, Ruhul Amin, Sultan Zauq Nadwi, Abdul Halim Bukhari, Ashraf Ali, Azhar Ali Anwar Shah, Abdul Jabbar Jahanabadi, Abdul Baset Barkatpuri, Muhammad Abdul Malek, Abdul Quddus, Mahfuzul Haque, Enamul Haque, Nurul Islam Olipuri, Hifzur Rahman, Abdul Haque Haque, da Mushtaq. Ahmed Daga baya aka kafa kwamitin bita na mambobi tara, wanda ya hada da Sultan Zauq Nadwi, Farid Uddin Masood, Abdul Halim Bukhari, Azhar Ali Anwar Shah, Abdul Baset Barkatpuri, Abdul Quddus, Enamul Haque, Imdadullah Qasemi, da Ruhul Amin.
== Dubi kuma ==
* Befaqul Madarisil Arabiya Bangladesh
* Al-Haiatul Ulya Lil-Jamiatil Qawmia Bangladesh
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* [http://bdlaws.minlaw.gov.bd/act-details-1263.html Dokar Madrasa ta Qawmi" 2018]
{{Authority control}}
5r3l8iso8i8xn3xdpczlmasdcklem1i
Kwalejin Sakandare ta Werribee
0
133993
971770
775229
2026-10-26T07:14:02Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971770
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kwalejin Sakandare ta Werribee''' (wanda aka takaita a matsayin '''WSC''' ) makarantar sakandare ce ta gwamnati da ke Werribee, wani yanki na [[Melbourne]], Victoria, Ostiraliya. Ma'aikatar Ilimi ta Victoria ce ke gudanar da Kwalejin.
An kafa Kwalejin a shekarar 1956, kuma ta yi rajista a shekarar 2019, kimanin ɗalibai 1,500 daga aji 7 zuwa aji 12, waɗanda ƙasa da kashi ɗaya cikin ɗari aka gano a matsayin 'yan asalin ƙasar Australiya kuma kashi 65 cikin ɗari sun fito ne daga asalin yare banda Ingilishi. Tun daga shekarar 2000, Kwalejin Sakandare ta Werribee ta fuskanci buƙatar yin rajista mai yawa a aji 7 da sauran matakai. Don magance wannan, an sanya iyaka kan jimlar masu yin rajista a makaranta.
Kwalejin ta kafa Shirin Ɗaliban Ƙasashen Duniya a shekarar 2000 kuma tana jan hankalin ɗaliban ƙasashen waje. Kwalejin tana da alaƙa da makarantu a Amurka, Spain da Japan. An amince da kwalejin a Majalisar Makarantun Ƙasashen Duniya (CIS) a shekarar 2006. Tun daga shekarar 2013, Kwalejin ita ce makarantar gwamnatin Victoria ta farko da ta bai wa ɗalibai zaɓin Shirin Difloma na Baccalaureate na Ƙasashen Duniya tare da Takardar Shaidar Ilimi ta Victoria (VCE) ko VCAL. Dalibai za su zaɓi shirin manyan makarantu (VCE, VCAL ko IB) wanda ya fi dacewa da sha'awarsu da salon koyo.
== Tarihi ==
A watan Mayu na shekarar 2004, wata babbar gobara ta afka wa kwalejin, wadda ta lalata sashen fasaha da masaku na makarantar. Ta yi sanadiyyar asarar har zuwa A$2. asarar miliyoyin daloli, gami da lalata ayyukan VCE na ɗalibai. Ƙananan ɗalibai sun yi hutun makaranta har zuwa kwanaki 12 yayin da aka kawo azuzuwan da za a iya ɗauka zuwa wurin makarantar.
A watan Agusta na shekarar 2006, Kwalejin Sakandare ta Werribee ta sami takardar shaidar amincewa daga Majalisar Makarantun Duniya. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2024)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup>
A shekarar 2011, Kwalejin Sakandare ta Werribee ta zama makarantar gwamnati ta farko a Victoria da ta bayar da shirin Difloma na Baccalaureate na Duniya (a da, ana samunsa ne kawai a makarantu masu zaman kansu goma sha biyar).
A watan Disamba na 2009, an ruwaito cewa malamai huɗu daga makarantar suna ɗaukar matakin shari'a kan lalacewar kwakwalwa sakamakon cin zarafi da cin zarafi daga abokan aiki. <ref>{{Cite web |last= |date= |title=Teachers Sue Over Bullying |url=https://www.heraldsun.com.au/news/teachers-sue-over-bullying/news-story/74db6df1359945e9d8a964cf30b028ff |access-date= |website=[[Herald Sun|Sundary Herald Sun]]}}</ref> A farkon wannan shekarar, an ba wani ma'aikaci diyya har zuwa $140,000 sakamakon kula da shi da makarantar ta yi masa. <ref>{{Cite web |title=Bullied Teacher Wins Cash |url=https://www.news.com.au/news/bullied-teacher-wins-cash/news-story/987af66da6a3f3d46d5e602ccd7f3877 |website=NewsComAu |access-date=2026-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210215011347/https://www.news.com.au/news/bullied-teacher-wins-cash/news-story/987af66da6a3f3d46d5e602ccd7f3877 |archive-date=2021-02-15 |url-status=dead}}</ref> An kuma shigar da ƙara a gaban Kotun Ƙoli a watan Oktoba na 2013. <ref>{{Cite web |last= |date=29 October 2013 |title=Teachers Claim Burnout at Streaming School |url=https://www.theage.com.au/national/education/teachers-claim-burnout-at-streaming-school-20131029-2wduf.html |access-date= |website=[[The Age]]}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
g1q9s711hdszzgotflh5n7rh7o721tq
Brian Welch
0
136701
971354
971352
2026-10-25T12:02:28Z
Mustpha umar mustpha
50426
Alhaji Umar Faruk Mustapha is a Nigerian civil servant and traditional ruler. He is the current Dakachi of Paiko in Paikoro Local Government Area, Niger State, Nigeria, and serves as the Head of Southeast at the Nigerian Export Promotion Council (NEPC), Enugu. == Early life and background == Mustapha was born in Paiko, Paikoro Local Government Area of Niger State, Nigeria. He is the son of the late Emir of Paikoro, Alhaji Mustapha, and a Prince of Paikoro Emirate.
971354
wikitext
text/x-wiki
== Rayuwar farko ==
An haifi Welch a ranar 19 ga Yuni, 1970 a Harbor City, [[Los Angeles]] [1] ko Torrance, California, [2] kuma ya girma a Bakersfield . [3] [4] Ya bambanta da yawancin yara, kuma an yi masa cin zarafi a makaranta. Yana son kiɗa, kuma babban mai son Ozzy Osbourne ne. Da farko, Welch ya nuna sha'awar buga ganguna, amma mahaifinsa ya shawo kansa ya buga guitar don kada ya jawo kayan ganga. Ya fara buga guitar yana ɗan shekara 10. Gitarsa ta farko ita ce Peavey Mystic, wanda ya ambata a cikin littafinsa Save Me from Myself a matsayin "watakila ita ce gitar da ta fi kama da ƙarfe da ka taɓa gani."
Da yake bayyana yadda ya sami laƙabinsa "The Head", Welch ya ce,
: "Saurayi sun ce kaina ya yi kama da girman jikina, don haka suka fara kirana 'Kai.' Ina tsammanin ya makale".
== Korn (1993–2005, 2013–yanzu) ==
[[Fayil:Brian_"Head"_Welch,_Belle_Vernon,_PA_(15_May_2013).png|thumb|Welch yana wasa tare da Korn a shekarar 2013]]
=== Tsarin aiki ===
Korn ya kafa ƙungiyar LAPD bayan rabuwar ƙungiyar saboda [[Addiction|shan ƙwayoyi]] ga mawaƙin Richard Morrill. Mawakan Reginald Arvizu, James Shaffer, da David Silveria sun so su ci gaba, kuma suka ɗauki Welch don ya buga guitar a cikin sabuwar ƙungiyarsu mai suna "Creep". A farkon 1993, ƙungiyar ta lura da mawaƙin Jonathan Davis bayan ya ga ƙungiyarsa ta Sexart kuma ta yi ƙoƙarin ɗaukarsa aiki. Da farko Davis bai so ya shiga ƙungiyar ba, amma bayan ya tuntuɓi wani mai ilimin halin ɗan adam sai ya canza ra'ayinsa ya yi gwaji. Bayan an ɗauki Davis aiki, ƙungiyar ta yanke shawarar sake suna ga kansu. "Jonathan yana da ra'ayin sabon suna nan take. Ya ba da shawarar mu kira ƙungiyar "Korn," kuma duk mun ji daɗinsa. Ya yi kama da abin tsoro domin ya tunatar da mu wannan fim ɗin ban tsoro ''na Children of the Corn'' .
Farawa da kundin wakokin Korn mai taken kansa da kuma kundin wakokin da suka biyo baya ''Life Is Peachy'', ''Follow The Leader'', ''Issues'', ''Untouchables'', da ''Take A Look in the Mirror'', ƙungiyar ta zama ɗaya daga cikin ƙungiyoyin nu metal masu sayarwa a hankali, inda ta sami dala miliyan 25 a cikin kuɗin sarauta da kuma sayar da filayen wasa. <ref name="lvrj.com">{{Cite web |date=September 1, 2009 |title=Highs and Lows – Entertainment / Neon – ReviewJournal.com |url=http://www.lvrj.com/neon/55668777.html |access-date=June 8, 2011 |publisher=Lvrj.com}}</ref>
=== Juyawa zuwa Kiristanci da kuma ficewa daga Korn ===
A ranar 22 ga Fabrairu, 2005, shugabannin Korn sun sanar da cewa bayan kusan shekaru 12, Welch ya bar Korn, yana mai ambaton cewa "...ya zaɓi Ubangiji [[Isa|Yesu]] Kiristi a matsayin mai cetonsa, kuma zai sadaukar da ayyukansa na kiɗa don wannan manufar." <ref>{{Cite web |title=Guitar World's "100 Greatest Metal Guitarists of All Time" – Blogcritics Music |url=http://blogcritics.org/music/article/guitar-worlds-100-greatest-metal-guitarists/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110605132029/http://blogcritics.org/music/article/guitar-worlds-100-greatest-metal-guitarists/ |archive-date=June 5, 2011 |access-date=June 8, 2011 |publisher=Blogcritics.org}}</ref> A cikin wata hira ta rediyo a 2009 da The Full Armor of God Broadcast, <ref>{{Cite news |last=Pridgen |first=Andrew |title=Korn guitarist cuts chaotic ad for Bakersfield furniture store |url=https://www.sfgate.com/centralcoast/article/brian-head-welch-guitarist-nu-metal-18327645.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20240526041718/https://www.sfgate.com/centralcoast/article/brian-head-welch-guitarist-nu-metal-18327645.php |archive-date=2024-05-26 |access-date=2025-03-07 |work=SFGATE |language=en |url-status=live }}</ref> Welch ya bayyana: "Wata rana ina tafiya, kawai ina yin abin da nake yi na Rock & Roll ina samun miliyoyin daloli, kun san nasara da komai, na kamu da miyagun ƙwayoyi, sannan washegari na sami Ru'ya ta Almasihu kuma na ce, komai yana canzawa yanzu!" A ranar 10 ga Maris, 2005, an yi wa Welch baftisma a Kogin [[Jodan|Jordan]] tare da ƙungiyar masu bi daga cocinsa da ke Bakersfield, California . <ref>{{Cite web |date=2020-08-19 |title=Bakersfield's Brian 'Head' Welch discusses Korn and the band's experience during quarantine |url=https://www.turnto23.com/news/23abc-morning-show/bakersfields-brian-head-welch-discusses-korns-new-release |access-date=2025-03-07 |website=KERO 23 ABC News Bakersfield |language=en}}</ref> Ya bayyana cewa ya kawar da dukkan miyagun ƙwayoyi a cikin "sake lafiyarsa" tare da Allah, inda ya shiga ɗakin otal ya zauna a kan gadonsa na tsawon sa'o'i.
Welch da Davis sun kai wa juna hari a kafafen yada labarai bayan tafiyar tsohon. Bayan Welch ya ce Davis da sauran Korn suna damuwa ne kawai da kuɗi, Davis ya mayar da martani da kansa, inda ya buɗe musu rashin jituwa wanda tun daga lokacin aka warware shi. A wata hira da aka yi da Welch, an tambayi Welch game da littafinsa da kuma martanin Korn ga littafin da kuma hare-haren da ya kai a kafofin watsa labarai a baya a ƙungiyar mawakan:
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1970]]
8ylpxebqxkj07ukbaniayb004atf4nb
971357
971354
2026-10-25T12:14:46Z
Mustpha umar mustpha
50426
971357
wikitext
text/x-wiki
== Dagachi paiko ==
{{Infobox royalty|name=Umar Faruk Mustapha|title=Dakachi of Paiko|image=|birth_place=Paiko, Paikoro LGA, Niger State, Nigeria|father=Late Emir of Paikoro|occupation=Civil servant, Traditional ruler|residence=Paiko, Niger State}}'''Alhaji Umar Faruk Mustapha''' is a Nigerian civil servant and traditional ruler. He is the current Dakachi of Paiko in Paikoro Local Government Area, Niger State, Nigeria.
== Career ==
Mustapha is a staff of the Nigerian Export Promotion Council (NEPC). He is the Head of Southeast, NEPC, Enugu, and has held several strategic positions within the Council. His work has focused on export development and trade promotion in Nigeria.<ref>NEPC is the Federal Government agency for export promotion in Nigeria.</ref>
== Traditional title ==
He holds the traditional title of Dakachi of Paiko, Niger State, a title which in Hausa means Village Head.<ref>Dakachi Paiko is the traditional title of the village head of Paiko in Paikoro LGA, Niger State, Nigeria. Paiko is predominantly inhabited by the Gbagyi people.</ref>
== Manazarta ==
<references />
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1970]]
t114cicv2hsyiehhpjnqpzo6jlfb3i5
Kifi na Daymeon
0
137192
971667
897511
2026-10-25T23:22:49Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971667
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Daymeon Fishback''' (an haife shi a ranar 28 ga Fabrairu, 1978) ƙwararren mai ba da shawara kan harkokin kuɗi ne na Amurka kuma tsohon ɗan wasan [[Kwallon kwando|ƙwallon kwando]] .
== Aikin makarantar sakandare ==
An haifi Fishback a Bowling Green, Kentucky kuma ya buga wasa a Makarantar Sakandare ta Greenwood da ke Bowling Green. Ya buga wasa a Greenwood ga marigayi Larry Cheatham da kuma Kocin Hall of Fame Curtis Turley. Fishback ya samu maki 2,214, bugun ramuwar gayya 916, taimakawa wajen zura kwallaye 470, bugun ƙwallo 168 da aka toshe da kuma sata 163 a Greenwood. A shekarar 1996, an nada shi a matsayin Kyoto Mr. Basketball .
== Aikin kwaleji ==
Fishback ya buga ƙwallon kwando ta kwaleji a Auburn Tigers tsakanin 1996 da 2000. A shekarar 1999, Fishback ya taimaka wa Auburn lashe gasar SEC ta kakar wasa ta yau da kullun. <ref>name="auburntigers">{{Cite web |title='It's been great ever since': Daymeon Fishback's Auburn story |url=https://auburntigers.com/news/2018/9/17/mens-basketball-its-been-great-ever-since-daymeon-fishbacks-auburn-story.aspx |access-date=5 January 2021 |website=auburntigers.com}}</ref> Fiye da wasanni 127 a cikin kakar wasa huɗu, ya sami matsakaicin maki 7.2, bugun ƙwallo 3, da kuma taimako ɗaya a kowane wasa. <ref>{{Cite web |title=Amerikanci su najjeftiniji! |url=http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2002/11/11/srpski/S02111006.shtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108132312/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2002/11/11/srpski/S02111006.shtml |archive-date=8 January 2021 |access-date=5 January 2021 |website=glas-javnosti.rs}}</ref>
== Sana'ar ƙwararru ==
A shekara ta 2000, Fishback ya sanya hannu da ƙungiyar YUBA League Crvena zvezda don kakar wasa ta 2000–01. <ref>{{Cite web |title=Amerikanci su najjeftiniji! |url=http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2002/11/11/srpski/S02111006.shtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108132312/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2002/11/11/srpski/S02111006.shtml |archive-date=8 January 2021 |access-date=5 January 2021 |website=glas-javnosti.rs}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Stranci koji su obeležili srpsku košarku (1/4) |url=http://www.b92.net/sport/teme/todorovic.php?yyyy=2010&mm=10&nav_id=464360 |access-date=5 January 2021 |website=b92.net}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Od NBA nada do amatera! |url=https://www.novosti.rs/vesti/sport.72.html:261944-Od-NBA-nada-do-amatera |access-date=5 January 2021 |website=novosti.rs}}</ref> An zaɓi Fishback tare da zaɓe na 76 a cikin zaɓen NBDL na 2001 ta Columbus Riverdragons, kuma tare da zaɓe na 89 a cikin zaɓen NBDL na 2002 ta Roanoke Dazzle . <ref>{{Cite web |title=NBDL MEMBERSHIP CHRONOLOGY 2002-2004 |url=http://www.apbr.org/nbdl.html |access-date=6 January 2021 |website=apbr.org |archive-date=30 June 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250630152628/https://www.apbr.org/nbdl.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |date=31 October 2002 |title=NBDL Completes 2002 Draft |url=https://www.oursportscentral.com/services/releases/nbdl-completes-2002-draft/n-1977634 |access-date=6 January 2021 |website=oursportscentral.com}}</ref> Daga baya, ya buga wasa a Faransa da Italiya. <ref name="espnpressroom">{{Cite web |title=Daymeon Fishback - SEC Network Basketball Game Analyst |url=https://espnpressroom.com/us/bios/daymeon-fishback/ |access-date=5 January 2021 |website=espnpressroom.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20210107050959/https://espnpressroom.com/us/bios/daymeon-fishback/ |archive-date=7 January 2021 |url-status=dead}}</ref>
== Sana'ar bayan wasa ==
Fishback ya yi aiki tsawon shekaru goma a [[Atlanta]] a fannin ayyukan kuɗi, da farko a Merrill Lynch (2005–2013) sannan daga baya a Morgan Stanley . <ref name="auburntigers">{{Cite web |title='It's been great ever since': Daymeon Fishback's Auburn story |url=https://auburntigers.com/news/2018/9/17/mens-basketball-its-been-great-ever-since-daymeon-fishbacks-auburn-story.aspx |access-date=5 January 2021 |website=auburntigers.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://auburntigers.com/news/2018/9/17/mens-basketball-its-been-great-ever-since-daymeon-fishbacks-auburn-story.aspx "'It's been great ever since': Daymeon Fishback's Auburn story"]. ''auburntigers.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 January</span> 2021</span>.</cite></ref> Fishback ya kuma yi aiki a matsayin mai nazarin launi ga Fox Sports South da Auburn Network. <ref>{{Cite web |title=Amerikanci su najjeftiniji! |url=http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2002/11/11/srpski/S02111006.shtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108132312/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2002/11/11/srpski/S02111006.shtml |archive-date=8 January 2021 |access-date=5 January 2021 |website=glas-javnosti.rs}}</ref>
A shekarar 2014, Fishback ya shiga ESPN a matsayin mai sharhi kan wasanni da studio na SEC Network. <ref name="espnpressroom"/>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1978]]
kcvg736iyc311a5v5xvb936g2p6hotl
Former Supreme Court, Singapore
0
139292
971506
902788
2026-10-25T18:53:23Z
Salma Raddah
45959
971506
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Tsohon Ginin Kotun Koli (a Malay: Tsohon Ginin Kotun Koli ta Singapore; a Malay: Bangunan Mahkamah Agung Lama; a Sinanci: 最高法院大厦) shi ne tsohon ginin da Kotun Koli ta [[Singapore]] ke amfani da shi a da. Kotun ta koma sabon gini inda ta fara aiki a ranar 20 ga Yuni, 2005.
An buɗe tsohon ginin a shekarar 1939, kuma shi ne ginin ƙarshe da aka gina da salo na gine-ginen classical architecture a tsohuwar ƙasar mulkin mallakar Birtaniya. Tare da Tsohon Ginin City Hall, an sauya amfani da tsohon ginin kotun zuwa National Gallery Singapore. Wannan katafaren ginin tarihi ya buɗe wa jama’a a shekarar 2015.
== Tarihi ==
[[Fayil:Old_Supreme_Court_Building,_Singapore,_photographed_February_1969_×_July_1971.jpg|left|thumb|Ginin Kotun Koli {{Circa}} 1970.]]
A ranar 1 ga Afrilu 1937, Sir Shenton Whitelegge Thomas, Gwamna na Straits Settlements <ref name="asiaexplorers.com">{{Cite web |title=AsiaExplorers - Visit, Discover & Enjoy Asia! |url=http://www.asiaexplorers.com/singapore/oldsupremecourt.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150328052718/http://www.asiaexplorers.com/singapore/oldsupremecourt.htm |archive-date=28 March 2015 |access-date=31 March 2015 |website=www.asiaexplorers.com}}</ref> ya kafa asalin ginin Kotun Koli. (A lokacin shine mafi girman dutse na tushe a duk ƙasar Malaya.) An binne shi a ƙarƙashin dutse wani lokaci ne wanda ke dauke da jaridu shida na Singaporean da aka rubuta a ranar 31 ga Maris 1937, da kuma wasu tsabar kudi na Straits Settlements. Ba za a dawo da kwayar ba har zuwa shekara ta 3000.<ref name="asiaexplorers.com" />
Sir Shenton Thomas ya ayyana ginin Kotun Koli a ranar 3 ga watan Agustan 1939 kuma ya mika shi ga Babban Alkalin, Sir Percy McElwaine, a wannan rana. <ref name="asiaexplorers.com">{{Cite web |title=AsiaExplorers - Visit, Discover & Enjoy Asia! |url=http://www.asiaexplorers.com/singapore/oldsupremecourt.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150328052718/http://www.asiaexplorers.com/singapore/oldsupremecourt.htm |archive-date=28 March 2015 |access-date=31 March 2015 |website=www.asiaexplorers.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20150328052718/http://www.asiaexplorers.com/singapore/oldsupremecourt.htm "AsiaExplorers - Visit, Discover & Enjoy Asia!"]. ''www.asiaexplorers.com''. Archived from [http://www.asiaexplorers.com/singapore/oldsupremecourt.htm the original] on 28 March 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">31 March</span> 2015</span>.</cite></ref>
A shekara ta 1946, bayan Yaƙin Duniya na II, ginin ya kasance wurin gwajin aikata laifukan yaki na mambobin Sojojin Imperial na Japan don ayyukan a Singapore a lokacin yakin. <ref>{{Cite web |last=Singapore |first=National Library Board |title=Former Supreme Court building - Infopedia |url=http://eresources.nlb.gov.sg/infopedia/articles/SIP_774_2005-01-10.html |website=eresources.nlb.gov.sg}}</ref>
Bayan kotun ta koma sabon gini, Ginin Tsohon Kotun Koli, tare da Gidan Gidan Gida na kusa, an canza shi zuwa amfani a matsayin National Gallery Singapore, wanda aka buɗe a cikin 2015.
== Gine-gine da zane ==
[[Fayil:Singapore_old_Supreme_Court.jpg|thumb|299x299px|Dome na tsohuwar Kotun Koli da dare (2011) ]]
[[Fayil:AllegoryofJustice-OldSupremeCourtBuilding-Singapore-20071013.jpg|thumb|246x246px|Misali na adalci yana bayyane a ƙarƙashin rufin]]
Tsohon Kotun Koli ta Singapore Frank Dorrington Ward ne ya tsara shi kuma United Engineers ne suka gina shi. An gina shi a gaban filin Padang tsakanin 1937 da 1939.
== Dubi kuma ==
* Kotun Koli, Singapore
* Tashar MRT ta City Hall
== Bayani ==
* .
* [http://app.supremecourt.gov.sg/default.aspx?pgID=39#C4 Tarihin Kotun Koli]
== Bayanan da aka ambata ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
4bkipfjx0ayrejucz922ema1lg7ljrk
971507
971506
2026-10-25T18:54:42Z
Salma Raddah
45959
971507
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Tsohon Ginin Kotun Koli (a Malay: Tsohon Ginin Kotun Koli ta Singapore; a Malay: Bangunan Mahkamah Agung Lama; a Sinanci: 最高法院大厦) shi ne tsohon ginin da Kotun Koli ta Singapore ke amfani da shi a da. Kotun ta koma sabon gini inda ta fara aiki a ranar 20 ga Yuni, 2005.
An buɗe tsohon ginin a shekarar 1939, kuma shi ne ginin ƙarshe da aka gina da salo na gine-ginen classical architecture a tsohuwar ƙasar mulkin mallakar Birtaniya. Tare da Tsohon Ginin City Hall, an sauya amfani da tsohon ginin kotun zuwa National Gallery Singapore. Wannan katafaren ginin tarihi ya buɗe wa jama’a a shekarar 2015.
== Tarihi ==
[[Fayil:Old_Supreme_Court_Building,_Singapore,_photographed_February_1969_×_July_1971.jpg|left|thumb|Ginin Kotun Koli {{Circa}} 1970.]]
A ranar 1 ga watan Afrilu 1937, Sir Shenton Whitelegge Thomas, Gwamna na Straits Settlements <ref name="asiaexplorers.com">{{Cite web |title=AsiaExplorers - Visit, Discover & Enjoy Asia! |url=http://www.asiaexplorers.com/singapore/oldsupremecourt.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150328052718/http://www.asiaexplorers.com/singapore/oldsupremecourt.htm |archive-date=28 March 2015 |access-date=31 March 2015 |website=www.asiaexplorers.com}}</ref> ya kafa asalin ginin Kotun Koli. (A lokacin shine mafi girman dutse na tushe a duk ƙasar Malaya.) An binne shi a ƙarƙashin dutse wani lokaci ne wanda ke dauke da jaridu shida na Singaporean da aka rubuta a ranar 31 ga Maris 1937, da kuma wasu tsabar kudi na Straits Settlements. Ba za a dawo da kwayar ba har zuwa shekara ta 3000.<ref name="asiaexplorers.com" />
Sir Shenton Thomas ya ayyana ginin Kotun Koli a ranar 3 ga watan Agustan 1939 kuma ya mika shi ga Babban Alkalin, Sir Percy McElwaine, a wannan rana.<ref name="asiaexplorers.com">{{Cite web |title=AsiaExplorers - Visit, Discover & Enjoy Asia! |url=http://www.asiaexplorers.com/singapore/oldsupremecourt.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150328052718/http://www.asiaexplorers.com/singapore/oldsupremecourt.htm |archive-date=28 March 2015 |access-date=31 March 2015 |website=www.asiaexplorers.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20150328052718/http://www.asiaexplorers.com/singapore/oldsupremecourt.htm "AsiaExplorers - Visit, Discover & Enjoy Asia!"]. ''www.asiaexplorers.com''. Archived from [http://www.asiaexplorers.com/singapore/oldsupremecourt.htm the original] on 28 March 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">31 March</span> 2015</span>.</cite></ref>
A shekara ta 1946, bayan Yaƙin Duniya na II, ginin ya kasance wurin gwajin aikata laifukan yaki na mambobin Sojojin Imperial na Japan don ayyukan a Singapore a lokacin yakin.<ref>{{Cite web |last=Singapore |first=National Library Board |title=Former Supreme Court building - Infopedia |url=http://eresources.nlb.gov.sg/infopedia/articles/SIP_774_2005-01-10.html |website=eresources.nlb.gov.sg}}</ref>
Bayan kotun ta koma sabon gini, Ginin Tsohon Kotun Koli, tare da Gidan Gidan Gida na kusa, an canza shi zuwa amfani a matsayin National Gallery Singapore, wanda aka buɗe a cikin 2015.
== Gine-gine da zane ==
[[Fayil:Singapore_old_Supreme_Court.jpg|thumb|299x299px|Dome na tsohuwar Kotun Koli da dare (2011) ]]
[[Fayil:AllegoryofJustice-OldSupremeCourtBuilding-Singapore-20071013.jpg|thumb|246x246px|Misali na adalci yana bayyane a ƙarƙashin rufin]]
Tsohon Kotun Koli ta Singapore Frank Dorrington Ward ne ya tsara shi kuma United Engineers ne suka gina shi. An gina shi a gaban filin Padang tsakanin 1937 da 1939.
== Dubi kuma ==
* Kotun Koli, Singapore
* Tashar MRT ta City Hall
== Bayani ==
* .
* [http://app.supremecourt.gov.sg/default.aspx?pgID=39#C4 Tarihin Kotun Koli]
== Bayanan da aka ambata ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
253ul2uqrjwroj9541sd7t2gv0sp59d
FC Gintra
0
140189
971574
793412
2026-10-25T20:45:19Z
PERLA.NEGRA
31922
/* Daraja */
971574
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:FC Gintra as Champions.10 November 2024.JPG|300px|thumb|right|FC Gintra 2024]]
[[Fayil:FC Gintra. 9 November 2025 (I).JPG|thumb|right|300px|FC Gintra 2025]]
'''Futbolo klubas Gintra''', wanda kuma aka fi sani da '''FC Gintra''', ko kuma kawai Gintra, ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta mta [[Lithuania]] da ke [[Šiauliai]]. Kulob din yana fafatawa a gasar [[A lyga (mata)]], babban wasan kwallon kafa na [[Lithuania]].
Lauyoyin kungiyar kore da fari ne. Kulob din yana buga wasa a filin wasa na [[Savivaldybės stadionas]] da ke [[Šiauliai]] wanda ke da karfin 6,000.
== Daraja ==
* {{Flagicon|Lithuania}} '''[[A lyga (mata)]] (25):'''<ref>[https://www.rsssf.org/tablesl/lito-womchamp.html Lithuania - List of Women Champions]</ref> 1999, 2000, 2003, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025, 2026
== Matsayin Lig ==
{| class="wikitable" style="font-size:90%;"
|-
!Lokaci
!Matakin
!Gasar
!Matsayi
!@
!Bayanin kula
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1999'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom99a.html RSSSF 1999]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2000'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom00.html RSSSF 2000]</ref>
|-
| bgcolor="#eeeeee" style="text-align:center;"| '''2001'''
| bgcolor="#eeeeee" style="text-align:center;"| '''x'''
| bgcolor="#eeeeee" style="text-align:center;"| '''x'''
| bgcolor="#eeeeee" style="text-align:center;"| '''x'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom01.html RSSSF 2001]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2002'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#deb678" style="text-align:center;"| '''3.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom02.html RSSSF 2002]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2003'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom03.html RSSSF 2003]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2004'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom04.html RSSSF 2004]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2005'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom05.html RSSSF 2005]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2006'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom06.html RSSSF 2006]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2007'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom07.html RSSSF 2007]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2008'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom08.html RSSSF 2008]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2009'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom09.html RSSSF 2009]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2010'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2010.html RSSSF 2010]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2011'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2011.html RSSSF 2011]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2012'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2012.html RSSSF 2012]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2013'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2013.html RSSSF 2013]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2014'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2014.html RSSSF 2014]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2015'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2015.html RSSSF 2015]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2016'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2016.html RSSSF 2016]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2017'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2017.html RSSSF 2017]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2018'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2018.html RSSSF 2018]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2019'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2019.html RSSSF 2019]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2020'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2020.html RSSSF 2020]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2021'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2021.html RSSSF 2021]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2022'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2022.html RSSSF 2022]</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2023'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2023.html RSSSF 2023]</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2024'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2024.html RSSSF 2024]</ref><ref>[https://lietuvosfutbolas.lt/klubai/fk-gintra-35942/?cid=17466040 2024 lietuvosfutbolas.lt]</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2025'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[https://lietuvosfutbolas.lt/klubai/fk-gintra-35942/?cid=20732722 2025 lietuvosfutbolas.lt]</ref>
|-
|}
== Diddigin bayanai ==
{{Reflist|3}}
== Sauran yanar gizo ==
* [https://fkgintra.lt/ Tashar yanar gizo]
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
sf2ndjwqgi4xhp3d2qjdkig71llb3nd
971576
971574
2026-10-25T20:46:17Z
PERLA.NEGRA
31922
/* Matsayin Lig */
971576
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:FC Gintra as Champions.10 November 2024.JPG|300px|thumb|right|FC Gintra 2024]]
[[Fayil:FC Gintra. 9 November 2025 (I).JPG|thumb|right|300px|FC Gintra 2025]]
'''Futbolo klubas Gintra''', wanda kuma aka fi sani da '''FC Gintra''', ko kuma kawai Gintra, ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta mta [[Lithuania]] da ke [[Šiauliai]]. Kulob din yana fafatawa a gasar [[A lyga (mata)]], babban wasan kwallon kafa na [[Lithuania]].
Lauyoyin kungiyar kore da fari ne. Kulob din yana buga wasa a filin wasa na [[Savivaldybės stadionas]] da ke [[Šiauliai]] wanda ke da karfin 6,000.
== Daraja ==
* {{Flagicon|Lithuania}} '''[[A lyga (mata)]] (25):'''<ref>[https://www.rsssf.org/tablesl/lito-womchamp.html Lithuania - List of Women Champions]</ref> 1999, 2000, 2003, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025, 2026
== Matsayin Lig ==
{| class="wikitable" style="font-size:90%;"
|-
!Lokaci
!Matakin
!Gasar
!Matsayi
!@
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1999'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom99a.html RSSSF 1999]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2000'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom00.html RSSSF 2000]</ref>
|-
| bgcolor="#eeeeee" style="text-align:center;"| '''2001'''
| bgcolor="#eeeeee" style="text-align:center;"| '''x'''
| bgcolor="#eeeeee" style="text-align:center;"| '''x'''
| bgcolor="#eeeeee" style="text-align:center;"| '''x'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom01.html RSSSF 2001]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2002'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#deb678" style="text-align:center;"| '''3.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom02.html RSSSF 2002]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2003'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom03.html RSSSF 2003]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2004'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom04.html RSSSF 2004]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2005'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom05.html RSSSF 2005]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2006'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom06.html RSSSF 2006]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2007'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom07.html RSSSF 2007]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2008'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom08.html RSSSF 2008]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2009'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom09.html RSSSF 2009]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2010'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2010.html RSSSF 2010]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2011'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2011.html RSSSF 2011]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2012'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2012.html RSSSF 2012]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2013'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2013.html RSSSF 2013]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2014'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2014.html RSSSF 2014]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2015'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2015.html RSSSF 2015]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2016'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2016.html RSSSF 2016]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2017'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2017.html RSSSF 2017]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2018'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2018.html RSSSF 2018]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2019'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2019.html RSSSF 2019]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2020'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2020.html RSSSF 2020]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2021'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2021.html RSSSF 2021]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2022'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2022.html RSSSF 2022]</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2023'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2023.html RSSSF 2023]</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2024'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2024.html RSSSF 2024]</ref><ref>[https://lietuvosfutbolas.lt/klubai/fk-gintra-35942/?cid=17466040 2024 lietuvosfutbolas.lt]</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2025'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[https://lietuvosfutbolas.lt/klubai/fk-gintra-35942/?cid=20732722 2025 lietuvosfutbolas.lt]</ref>
|-
|}
== Diddigin bayanai ==
{{Reflist|3}}
== Sauran yanar gizo ==
* [https://fkgintra.lt/ Tashar yanar gizo]
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
2ll6vhcrsnn1nspn1pdozsdinikhxr7
971579
971576
2026-10-25T20:46:53Z
PERLA.NEGRA
31922
/* Matsayin Lig */
971579
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:FC Gintra as Champions.10 November 2024.JPG|300px|thumb|right|FC Gintra 2024]]
[[Fayil:FC Gintra. 9 November 2025 (I).JPG|thumb|right|300px|FC Gintra 2025]]
'''Futbolo klubas Gintra''', wanda kuma aka fi sani da '''FC Gintra''', ko kuma kawai Gintra, ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta mta [[Lithuania]] da ke [[Šiauliai]]. Kulob din yana fafatawa a gasar [[A lyga (mata)]], babban wasan kwallon kafa na [[Lithuania]].
Lauyoyin kungiyar kore da fari ne. Kulob din yana buga wasa a filin wasa na [[Savivaldybės stadionas]] da ke [[Šiauliai]] wanda ke da karfin 6,000.
== Daraja ==
* {{Flagicon|Lithuania}} '''[[A lyga (mata)]] (25):'''<ref>[https://www.rsssf.org/tablesl/lito-womchamp.html Lithuania - List of Women Champions]</ref> 1999, 2000, 2003, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025, 2026
== Matsayin Lig ==
{| class="wikitable" style="font-size:90%;"
|-
!Lokaci
!Matakin
!Gasar
!Matsayi
!@
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1999'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom99a.html RSSSF 1999]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2000'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom00.html RSSSF 2000]</ref>
|-
| bgcolor="#eeeeee" style="text-align:center;"| '''2001'''
| bgcolor="#eeeeee" style="text-align:center;"| '''x'''
| bgcolor="#eeeeee" style="text-align:center;"| '''x'''
| bgcolor="#eeeeee" style="text-align:center;"| '''x'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom01.html RSSSF 2001]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2002'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#deb678" style="text-align:center;"| '''3.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom02.html RSSSF 2002]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2003'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom03.html RSSSF 2003]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2004'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom04.html RSSSF 2004]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2005'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom05.html RSSSF 2005]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2006'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom06.html RSSSF 2006]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2007'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom07.html RSSSF 2007]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2008'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom08.html RSSSF 2008]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2009'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom09.html RSSSF 2009]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2010'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2010.html RSSSF 2010]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2011'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2011.html RSSSF 2011]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2012'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2012.html RSSSF 2012]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2013'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2013.html RSSSF 2013]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2014'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2014.html RSSSF 2014]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2015'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2015.html RSSSF 2015]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2016'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2016.html RSSSF 2016]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2017'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2017.html RSSSF 2017]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2018'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2018.html RSSSF 2018]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2019'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2019.html RSSSF 2019]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2020'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2020.html RSSSF 2020]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2021'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2021.html RSSSF 2021]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2022'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2022.html RSSSF 2022]</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2023'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2023.html RSSSF 2023]</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2024'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito-wom2024.html RSSSF 2024]</ref><ref>[https://lietuvosfutbolas.lt/klubai/fk-gintra-35942/?cid=17466040 2024 lietuvosfutbolas.lt]</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2025'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[https://lietuvosfutbolas.lt/klubai/fk-gintra-35942/?cid=20732722 2025 lietuvosfutbolas.lt]</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2026'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
|
|-
|}
== Diddigin bayanai ==
{{Reflist|3}}
== Sauran yanar gizo ==
* [https://fkgintra.lt/ Tashar yanar gizo]
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
pjwdrqq9hgljfu0f33v9fnstuf1vcpg
John Henry (littafin hoto)
0
143399
971362
814446
2026-10-25T12:49:59Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971362
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''John Henry''' littafi ne na hotunan yara na Julius Lester na shekarar 1994 kuma Jerry Pinkney ne ya zana shi. Yana game da fitaccen jarumin nan na Amurka John Henry . A shekarar 1998, Samuel L. Jackson ya ba da labarin wani fim na minti 19 na littafin kuma Weston Woods Studios ya fitar da shi.
== Liyafar maraba ==
''Mujallar Littafin Horn'', a cikin wani sharhi da ta yi wa ''John Henry'', ta rubuta "An ƙara wa tatsuniyar asali ta John Henry .. ta kuma wadatar da shi, a cikin sake ba da labarin Lester, tare da cikakkun bayanai na zamani da misalan waƙoƙi masu ban sha'awa waɗanda ke ƙara barkwanci, kyau, da ƙarfi." kuma ta kira zane-zanen littafin "ƙananan kaɗan ne na ban mamaki." <ref name="wccls">{{Cite web |title=Little Red Riding Hood: Reviews |url=https://catalog.wccls.org/Mobile/BakerAndTaylor/Review?ISBN=0316013552&UPC=0316013552&position=1 |access-date=January 5, 2017 |website=catalog.wccls.org}}</ref> ''Booklist'' ya rubuta "Kamar manyan tarin labaran Uncle Remus na Lester, waɗanda Pinkney ya kwatanta, an ba da labarin da kauri da wayo, barkwanci da ƙari, da kuma nan take mai jan hankali wanda ya haɗa ɗan adam da duniyar halitta." <ref>{{Cite web |title=John Henry |url=https://www.buffalolib.org/vufind/Record/838097/Reviews#tabnav |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170106012017/https://www.buffalolib.org/vufind/Record/838097/Reviews#tabnav |archive-date=January 6, 2017 |access-date=January 5, 2017 |website=Buffalo and Erie County Public Library}}</ref>
''Publishers Weekly'' ta bayar da wani sharhi mai tauraro inda ta gano cewa "sake maimaitawa" kuma ta kammala da cewa "Wannan ba zai maye gurbin sake maimaitawa na gargajiya ba, kamar littafin Terry Small mai suna The Legend of John Henry, amma nasarar haɗin gwiwa ce daga waɗanda suka ƙirƙiri sake maimaitawa na Uncle Remus." <ref>{{Cite web |date=October 3, 1994 |title=John Henry |url=http://www.publishersweekly.com/978-0-8037-1606-3 |access-date=January 5, 2017 |website=Publishers Weekly |publisher=PWxyz LLC}}</ref>
An kuma yi wa ''John Henry'' bita ta ''Kirkus Reviews'', <ref>{{Cite web |date=October 15, 1994 |title=John Henry |url=https://www.kirkusreviews.com/book-reviews/julius-lester/john-henry-2/ |access-date=January 5, 2017 |website=Kirkus Reviews |publisher=Kirkus Media LLC}}</ref> ''Mujallar Laburare ta Makaranta'', <ref name="wccls"/> ''Hanyoyin Haɗi na Littattafai'', ''Malamin Laburare'', da kuma ''Tattaunawar Laburare'' .
== Kyaututtuka ==
* Kyautar Zaɓar Iyaye ta 1994 - Kyautar Zinare <ref>{{Cite web |title=John Henry |url=http://www.parents-choice.org/product.cfm?product_id=14461&award=xx&from=Best%2025%20Books |access-date=January 5, 2017 |website=parents-choice.org |publisher=Parents' Choice Foundation |archive-date=April 24, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160424182752/http://www.parents-choice.org/product.cfm?product_id=14461&award=xx&from=Best%2025%20Books |url-status=dead }}</ref>
* Kyautar Littafin Hoto na Boston Globe ta 1995 - wacce ta lashe <ref>{{Cite web |date=May 30, 2011 |title=Past Boston Globe–Horn Book Award Winners: 1995 - Picture Book |url=http://www.hbook.com/2011/05/news/boston-globe-horn-book-awards/past-boston-globe-horn-book-award-winners/ |access-date=January 5, 2017 |website=hbook.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20240128041237/http://www.hbook.com/2011/05/news/boston-globe-horn-book-awards/past-boston-globe-horn-book-award-winners/ |archive-date=January 28, 2024 |url-status=dead}}</ref>
* Lambar yabo ta Caldecott ta 1995 - girmamawa <ref>{{Cite web |title=John Henry, 1995 Caldecott Honor Book |url=http://www.ala.org/alsc/awardsgrants/bookmedia/caldecottmedal/caldecotthonors/1995honorjohnhenry |access-date=January 5, 2017 |website=ala.org |publisher=ALA}}</ref>
== Nassoshi ==
na2kwp0lop0onaosuccy6i9xp7fk30w
Katherine Watt
0
143580
971573
804596
2026-10-25T20:41:22Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971573
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Dame Katherine Christie Watt''', DBE , RRC , CStJ (31 ga Agusta 1886 - 1 Nuwamba 1963) ma'aikaciyar jinya ce ta soja ta Burtaniya, mai kula da aikin jinya kuma ma'aikaciyar gwamnati.
Watt ta kammala horon aikin jinya na gaba ɗaya a asibitin Western Infirmary Glasgow. Ta kammala horon aikin ungozoma a Asibitin Middlesex da ke Landan. <ref>{{Cite web |date=1951 |title=Nursing Echoes |url=https://rcnarchive.rcn.org.uk/volumes/99/Volume%2099%20Page%204 |website=British Journal of Nursing |access-date=2026-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241227113936/https://rcnarchive.rcn.org.uk/volumes/99/Volume%2099%20Page%204 |archive-date=2024-12-27 |url-status=dead}}</ref>
Watt ta yi aiki a Sashen Kula da Lafiya na Soja na Sarauniya Alexandra a lokacin Yaƙin Duniya na Ɗaya, da kuma Sashen Kula da Lafiya na Rundunar Sojan Sama ta Gimbiya Mary a lokacin yaƙin basasa . Ta kasance Babbar Mai Kula da Sashen Kula da Lafiya na Rundunar Sojan Sama ta Royal Air Force daga 1930 zuwa 1938, kuma ta yi aiki a Ma'aikatar Lafiya a lokacin da kuma bayan Yaƙin Duniya na Biyu . [1] [2] A matsayinta na Babbar Jami'ar Kula da Lafiya daga 1941 zuwa 1948, ta kasance mai himma a cikin shirye-shiryen sabuwar Sashen Lafiya na Ƙasa (NHS). [1] [3] Watt ita ce Babbar Jami'ar Kula da Lafiya ta farko da aka naɗa a Ma'aikatar Lafiya a Ingila. Ta fara aiki a Ma'aikatar a matsayin Babbar Mai Kula da Lafiya na Gaggawa a 1939. Daga nan ta zama Babbar Mai Ba da Shawara kan Kula da Lafiya a 1948. Ta yi ritaya a 1950. [4]
A wannan matsayin ta ziyarci ƙasashe da dama ta hanyar gayyatar halartar tarukan jinya da kuma musayar ra'ayoyi da abokan aikinta. Daga cikin waɗannan sun haɗa da Siriya, Lebanon, Iran, Indiya, Pakistan, Ceylon (Sri Lanka), Masar, Ostiraliya da New Zealand. <ref>{{Cite journal |date=1950 |title=Nursing Echoes |url=https://rcnarchive.rcn.org.uk/volumes/98/Volume%2098%20Page%20117 |journal=British Journal of Nursing |volume=98 |pages=117 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241227125033/https://rcnarchive.rcn.org.uk/volumes/98/Volume%2098%20Page%20117 |archive-date=2024-12-27 |access-date=2026-03-06 |url-status=dead}}</ref>
== Daraja ==
A ranar 3 ga Yuni 1930, an ba Watt kyautar Royal Red Cross (RRC) "don girmamawa ga sadaukarwa da ƙwarewa da aka nuna a asibitocin Royal Air Force a gida da kuma a Iraki". A cikin bikin tunawa da ranar haihuwar Sarki na 1935, an naɗa ta a matsayin [[Order of the British Empire|Kwamandan Order of the British Empire]] (CBE).
A bikin tunawa da ranar haihuwar Sarki na shekarar 1945, an ɗaukaka ta zuwa [[Order of the British Empire|Kwamandan Dame na Daular Burtaniya]] (DBE) domin girmama aikinta a matsayin Babban Jami'in Kula da Jinya, kuma ta haka aka ba ta sarautar mace . <ref name="LG 37119">{{London Gazette|issue=37119|date=8 June 1945}}</ref> A watan Yulin 1959, an naɗa ta Kwamandan Daular St John (CStJ). <ref name="LG 41764">{{London Gazette|issue=41764|date=14 July 1959|pages=4468–4469}}</ref>
A shekarar 1949, an ba Watt lambar yabo ta Florence Nightingale ta kungiyar agaji ta duniya. <ref>{{Cite journal |date=Oct–Nov 1950 |title=Nursing Echoes |url=https://rcnarchive.rcn.org.uk/volumes/98/Volume%2098%20Page%20117 |journal=The British Journal of Nursing |pages=117 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241227125033/https://rcnarchive.rcn.org.uk/volumes/98/Volume%2098%20Page%20117 |archive-date=2024-12-27 |access-date=2026-03-06 |url-status=dead}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haifaffun 1886]]
8tlx0bqwwvwo0tucoij11clepj4um9p
Mirabelle Morah
0
145373
971394
828689
2026-10-25T13:57:21Z
Salma Raddah
45959
971394
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Mirabelle Morah''' Listenⓘ 'yar kasuwa ce ta zamantakewa kuma ta kafa BlankPaperz Media, dandalin wallafe-wallafen dijital. Morah ta kasance memba a taron 2019 da 2020 Social Enterprise World Forum inda ta yi magana a kan "Innovation in Youth Engagement," da "Building Youth Movements".<ref name="auto">{{Cite web |title=::: SEWF - Social Enterprise World Forum ::: |url=https://sewfonline.com/home/digital/speakers/#mirabella-morah |website=sewfonline.com }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ita ma mai karɓar Kyautar Ta Network Woman of the Future.<ref name="auto1">{{Cite web |last=Network |first=Her |date=October 2, 2019 |title=Meet Mirabelle Morah & Wadi Ben-Hirki; Two Young Women Paving the Path and Shaping the Future. |url=https://www.hernetwork.co/meet-mirabelle-morah-two-young-women-paving-the-path-and-shaping-the-future/}}</ref>
== Rayuwa ta farko ==
Morah ya girma ne a Calabar, [[Cross River|Jihar Cross River]] ta [[Najeriya]]. Bayan makarantar sakandare, ta shiga ƙungiyar matasa ta Kirista wacce ta jaddada jagoranci, ci gaban mutum da kuma amfanin jama'a. Ta fara aikin sa kai don hidimar al'umma daga wannan lokacin kuma ta ci gaba da aikin sa kai ta hanyar jami'arta.<ref>{{Cite web |title=#LeadYoung | The Story of Mirabelle Morah | Ashoka Africa Youth |url=https://africachangemakers.ashoka.org/en/story/leadyoung-story-mirabelle-morah |website=africachangemakers.ashoka.org |access-date=2026-03-14 |archive-date=2020-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201204115223/https://africachangemakers.ashoka.org/en/story/leadyoung-story-mirabelle-morah |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=March 14, 2020 |title=19-Year Old Mirabelle Morah Is Building A Strong Community Of Young African Writers |url=https://womenafrica.com/19-year-old-mirabelle-morah-is-building-a-strong-community-of-young-african-writers/}}</ref>
== Ayyuka ==
A watan Afrilun 2016 ta kafa BlankPaperz Media, dandalin bugawa na kan layi. Ya zuwa 2020, dandalin yana da masu ba da gudummawa sama da 170 daga ƙasashe 12 waɗanda suka buga ayyukansu ko kuma an nuna su a kan wallafe-wallafen BlankPaperz na kan layi.<ref name="auto"/><ref name="auto2">{{Cite web |title=Thanks to you writer and storyteller, Mirabelle Morah | British Council |url=https://www.britishcouncil.org.ng/blog/thanks-you-mirabelle-morah |website=www.britishcouncil.org.ng |access-date=2026-03-14 |archive-date=2024-03-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240311190240/https://www.britishcouncil.org.ng/blog/thanks-you-mirabelle-morah |url-status=dead }}</ref> Ana kuma amfani da dandalin don shirya horo, bita da irin wannan taron ga matasa, a matakin al'umma.<ref name=":0">{{Cite web |title=Mirabelle Morah |url=https://www.wearefamilyfoundation.org/mirabelle-morah |website=We Are Family Foundation }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Mirabelle Morah |url=https://changemakerxchange.org/changemaker/mirabelle-morah/}}</ref><ref>{{Cite web |title=BBC Sounds - Rethink, Mirabelle Morah: Rethinking Ourselves |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/p08j41v4}}</ref> Ita ce babban edita na BlankPaperz.<ref name=":0" /> A watan Janairun 2017, an sanya ta Shugabar Operations of the Calabar Youth Council for Women Rights (CYCWR), wata kungiya mai zaman kanta da ke zaune a Calabar, Cross River State, Najeriya. <ref>{{Cite web |title=Mirabelle Morah |url=https://www.f6s.com/mirabellemorah |website=F6S}}</ref> An kuma ba ta tallafin karatu don shiga cikin Nazarin Cibiyoyin Amurka (SUSI) don Shirin Shugabannin Dalibai na 2017. An gudanar da shirin ne a Jami'ar Jihar California kuma ta yi karatun kasuwanci na zamantakewa, shiga cikin jama'a da ƙwarewar jagoranci.<ref>{{Cite web |date=7 March 2020 |title=Women should have access to opportunities they deserve – Morah |url=https://punchng.com/women-should-have-access-to-opportunities-they-deserve-morah/}}</ref><ref>{{Cite web |title=Mirabelle Morah – SEWF 2019 |url=https://www.sewf2019.org/speakers-list/mirabelle-morah/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929050448/https://www.sewf2019.org/speakers-list/mirabelle-morah/ |archive-date=September 29, 2020}}</ref> Ta shiga cikin Nazarin Burtaniya na Burtaniya na 2018 Video Challenge kuma ta lashe. Saboda haka an ba ta tafiyar karatu zuwa Jami'ar Gloucestershire a Burtaniya, a kan Media & Journalism.<ref name="auto2" />
A cikin 2018 an zaba ta a matsayin daya daga cikin 33 Global Teen Leaders by We Are Family Foundation saboda gudummawar da ta bayar ga zaman lafiya da ilimi.[1][2] An kuma girmama ta a matsayin Ashoka Changemaker da Ashoka Africa Youth Champion . [3] Morah ta yi karatun Turanci da Nazarin Littattafai a Jami'ar Calabar, Najeriya . Lokacin da ta kammala karatu a shekarar 2019, ta yi tafiya zuwa Austria a lokacin rani na 2019, don yin aiki tare da ƙungiyar tallace-tallace da sadarwa na Salzburg Global Seminar a matsayin mai shiga tsakani.[4] An kuma sanya ta wakilin kasar Najeriya don Chatham House (The Royal Institute of International Affairs) Common Futures Conversations Platform wanda ke mai da hankali kan inganta mahimman tattaunawar manufofi tsakanin matasa a Afirka da Turai.[5][6]
== Kyautar ==
* Kyautar Mace ta Cibiyar Nazarin Nan gaba ta 2018 <ref name="auto1"/>
== Littattafan littafi ==
* Ya Kyakkyawan Afirka! <ref>{{Cite web |title=Our Beautiful Africa - Mirabelle Morah - Wattpad |url=https://www.wattpad.com/story/9041960-our-beautiful-africa |website=www.wattpad.com}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haihuwan 1988]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
17ltc1mu7egky39dg5wgi5z6v51kvh1
Iheoma Nnadi
0
146324
971395
812231
2026-10-25T14:00:39Z
Salma Raddah
45959
971395
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Iheoma Amanda Nnadi''' // i <ref>{{Cite web |date=22 August 2014 |title=MBGN 2014, Iheoma Nnadi Proves She's Truly 19 and also cross breed |url=http://pulse.ng/lifestyle/beauty/with-evidences-mbgn-2014-iheoma-nnadi-proves-shes-truly-19-id3072646.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140824223053/http://pulse.ng/lifestyle/beauty/with-evidences-mbgn-2014-iheoma-nnadi-proves-shes-truly-19-id3072646.html |archive-date=24 August 2014 |access-date=2 October 2014 |publisher=pulse.ng}}</ref> 'yar wasan kwaikwayo ce ta Najeriya wacce aka lashe kambin Yarinya mafi kyau a Najeriya a shekarar 2014.<ref>{{Cite web |date=22 July 2014 |title=Iheoma Nnadi: I Knew I Was Going to Win MBGN 2014 |url=http://www.bellanaija.com/2014/07/22/iheoma-nnadi-i-knew-i-was-going-to-win-mbgn-2014/ |access-date=2 October 2014 |publisher=bellanaija.com}}</ref> Ta wakilci [[Akwa Ibom|Jihar Akwa Ibom]], kudu maso kudu na Najeriya kuma ta wakilci Najeriya a gasar Miss World 2014 amma Unplaced.<ref>{{Cite web |date=4 May 2015 |title=Meet the Latest 15 Most Beautiful Girls in Nigeria [MBGN 2000 till Date] |url=https://buzznigeria.com/meet-the-latest-15-most-beautiful-girls-in-nigeria-mbgn-2000-till-date/}}</ref>
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haife shi a ranar 15 ga Mayu 1995. Iheoma asalinsa ya fito ne daga [[Owerri]], [[Imo|Jihar Imo]], Najeriya.
== Rayuwa ta mutum ==
Bayan mulkinta a matsayin sarauniya mai kyau, a shekara 23 Nnadi ta koma Turkiyya inda saurayinta, dan wasan kwallon kafa Emmanuel Emenike, ya yi sana'arsa maimakon komawa asalinsa na Afirka ta Kudu.[1] Ta auri Emenike.[2][3][4] Sun taɓa samun rikicin aure da yiwuwar saki amma sun zauna a ƙarshe.[5] Suna da 'ya'ya biyu. Iheoma ta haifi 'yarta a asibitin Burtaniya.[6]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haihuwan 1995]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
7h4eqlfnpmcc9skcy1mbq9yycrzvr16
Khairunnisa Ash'ari
0
146800
971666
960040
2026-10-25T22:50:06Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971666
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Khairunnisa binti Haji Ash'ari''' (an haife ta a shekara ta 1987) 'yar fafutuka ce kuma 'yar siyasa 'yar ƙasar Brunei, wacce aka san ta da aikinta kan kare muhalli da haƙƙin mata. A Brunei da yankin da ke kewaye, Khairunnisa tana goyon bayan dorewar muhalli da ci gaban matasa . A halin yanzu tana riƙe da muƙaman babban manaja na RECOVER, wacce ta kafa tare kuma darekta a ɓangaren hulɗa da al'umma na Green Brunei, kuma darekta na Green Xchange don Ƙungiyar Sadarwa da Horar da Al'umma ban da yin aiki a Majalisar Dokokin Brunei . <ref name=":4">{{Cite web |title=YB Khairunnisa Ash'ari |url=https://www.bibdyes.com/sp-yb-khairunnisa-ashari |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220628190316/https://www.bibdyes.com/sp-yb-khairunnisa-ashari |archive-date=28 June 2022 |access-date=2023-04-23 |website=BIBD YES! 2021 |language=en}}</ref>
== Tarihin Rayuwar ta. ==
An haifi Khairunnisa a shekarar 1987 a [[Brunei]] . <ref name=":0">{{Cite web |title=Members of The Legislative Council |url=http://www.councils.gov.bn/JMM%20Site%20Pages/Members%20of%20The%20Legislative%20Council.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220208230346/http://www.councils.gov.bn/JMM%20Site%20Pages/Members%20of%20The%20Legislative%20Council.aspx |archive-date=8 February 2022 |access-date=8 February 2022 |website=Jabatan Majlis-Majlis Mesyuarat}}</ref> Ta kammala karatunta daga Jami'ar Brunei Darussalam a shekarar 2011. <ref>{{Cite web |title=UBD People |url=https://ubd.edu.bn/about/organisation/ubd-people.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220208230346/https://ubd.edu.bn/about/organisation/ubd-people.html |archive-date=8 February 2022 |access-date=8 February 2022 |website=Universiti Brunei Darussalam |language=en}}</ref> Daga baya ta yi karatu a Kwalejin King's London ta hanyar tallafin karatu na Chevening, inda ta kammala karatun digiri na biyu a fannin muhalli, siyasa, da kuma dunkulewar duniya a shekarar 2016. <ref name=":0" /> <ref>{{Cite web |last=Idris |first=Aziz |date=24 September 2020 |title=A perfect stepping stone, says winner of Chevening scholarship |url=https://borneobulletin.com.bn/a-perfect-stepping-stone-says-winner-of-chevening-scholarship/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220208230346/https://borneobulletin.com.bn/a-perfect-stepping-stone-says-winner-of-chevening-scholarship/ |archive-date=8 February 2022 |access-date=8 February 2022 |website=Borneo Bulletin |language=en-US}}</ref>
== Ƙungiyoyin fafutuka ==
Khairunnisa ta fara shiga cikin fafutuka a kusan shekarar 2011. <ref name=":1">{{Cite web |date=July–September 2015 |title=Brunei's Face of the Future: Interview with Khairunnisa Ash'ari |url=https://inspirebn.wordpress.com/interview-khairunnisa-ashari/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220208230345/https://inspirebn.wordpress.com/interview-khairunnisa-ashari/ |archive-date=8 February 2022 |access-date=8 February 2022 |website=Inspire Magazine |language=en}}</ref> A shekarar 2012, ta kafa tare da hadin gwiwar Green Brunei, wata kungiyar masu kare muhalli da ke mai da hankali kan matasa. <ref name=":0"/> <ref name=":1" /> <ref name=":2">{{Cite web |date=2015 |title=Khairunnisa Ash'ari |url=http://www.queensyoungleaders.com/awardee/khairunnisa-ashari/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220208230352/https://www.queensyoungleaders.com/awardee/khairunnisa-ashari/ |archive-date=8 February 2022 |access-date=8 February 2022 |website=Queen's Young Leaders |language=en}}</ref> Daga baya ta yi aiki a matsayin darakta a wani shiri na kare muhalli, Green Xchange. <ref name=":1" /> Bugu da ƙari, Ash'ari ta kasance memba na Majalisar Matasan Brunei kuma ta jagoranci tare da hadin gwiwar ASEAN Young Professionals Volunteer Corps. <ref name=":1" />
Khairunnisa ta lashe kyautar hidimar matasa ta sarkin Brunei a shekarar 2013 da kuma kyautar ranar matasa ta ASEAN a shekarar 2014. <ref name=":1"/> Sannan, a shekarar 2015, ta zama 'yar asalin Brunei ta farko da ta sami kyautar Sarauniyar Matasan Shugabannin Matasa . <ref name=":1" /> <ref name=":2"/> <ref>{{Cite web |date=4 January 2015 |title=Green Brunei founded gets Queen's Young Leaders Award |url=https://green-brunei.com/2015/01/04/green-brunei-founded-gets-queens-young-leaders-award/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220208230346/https://green-brunei.com/2015/01/04/green-brunei-founded-gets-queens-young-leaders-award/ |archive-date=8 February 2022 |access-date=8 February 2022 |website=Green Brunei |language=en-US}}</ref> A shekarar 2017, an nada ta a matsayin memba na Majalisar Dokoki ta Brunei, tana da kujera mai aiki wacce aka tanada wa mutanen da suka sami matsayi a rayuwarsu ta sana'a. <ref name=":0"/> <ref name=":3">{{Cite web |last=Haris |first=Nabilah |date=19 March 2021 |title='Women should be able to become village heads' |url=http://thescoop.co/2021/03/19/women-should-be-able-to-become-village-heads/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220208230356/https://thescoop.co/2021/03/19/women-should-be-able-to-become-village-heads/ |archive-date=8 February 2022 |access-date=8 February 2022 |website=The Scoop |language=en-GB}}</ref> A lokacin, ita ce 'yar majalisar mafi karancin shekaru. <ref>{{Cite web |last=Hazair |first=Hadthiah |last2=Thien |first2=Rachel |date=4 March 2018 |title=Youth LegCo members eager to discuss younger generation's involvement in nation-building |url=https://thescoop.co/2018/03/04/youth-legco-members-discuss-involvement-nation-building/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220208231931/https://thescoop.co/2018/03/04/youth-legco-members-discuss-involvement-nation-building/ |archive-date=8 February 2022 |access-date=8 February 2022 |website=The Scoop |language=en-GB}}</ref> A majalisar, Ash'ari ta yi aiki a matsayin mai fafutukar kare hakkin mata a Brunei . Ta yi fafutukar neman kariya daga cin zarafin mata kuma ta yi jayayya cewa ya kamata mata su cancanci zama shugabannin kauyuka . <ref name=":3" /> <ref>{{Cite web |last=Bandial |first=Ain |date=17 March 2021 |title='All workplaces need zero tolerance policy towards sexual harassment' |url=https://thescoop.co/2021/03/18/all-workplaces-need-zero-tolerance-policy-towards-sexual-harassment/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220208231927/https://thescoop.co/2021/03/18/all-workplaces-need-zero-tolerance-policy-towards-sexual-harassment/ |archive-date=8 February 2022 |access-date=8 February 2022 |website=The Scoop |language=en-GB}}</ref> A ranar 12 ga Afrilu, 2022, Ma'aikatar Majalissar Jiha ta sanar da cewa an rushe membobin da aka nada na LegCo a ranar 6 ga Maris. <ref>{{Cite web |date=2022-04-13 |title=LegCo members dissolved » Borneo Bulletin Online |url=https://borneobulletin.com.bn/legco-members-dissolved/ |access-date=2023-11-11 |website=LegCo members dissolved |language=en-US}}</ref>
== Shirye-shirye ==
A wani taron Majalisar Dokoki a watan Maris na 2021, Khairunnisa ta ci gaba da wayar da kan jama'a game da cin zarafin mata, wanda hakan ya kara wa ajandar #MeToo karfi. Ta bukaci a aiwatar da dokar da'a ta Ofishin Firayim Minista don dakatar da cin zarafin mata a bangarorin gwamnati da masu zaman kansu. Domin yaki da cin zarafin mata a wurin aiki, Minista a Ofishin Firayim Minista ta magance matsalar kuma tana tsara jagororin. Duk da haka, ba a tabbatar ko dokoki ba tare da sakamako ga masu laifi ba za su iya zama abin dogaro. <ref>{{Cite web |date=2022-12-16 |title=Digitally Connected Youth as Potential Agents for Brunei’s Socio-cultural Change |url=https://fulcrum.sg/digitally-connected-youth-as-potential-agents-for-bruneis-socio-cultural-change/ |access-date=2023-04-23 |website=FULCRUM |language=en-US}}</ref>
== Ra'ayoyi ==
Khairunnisa Ash'ari ta yi tambaya a watan Agusta na 2015 game da dalilin da ya sa aka ci gaba da sare bishiyoyi duk da sanarwar da Ministar Masana'antu da Albarkatun Farko ta yi kwanan nan cewa Ma'aikatar Kula da Dazuzzuka za ta daina sare bishiyoyi a wuraren ajiyar dazuzzuka domin kare muhalli a lokacin taron Majalisar Dokoki a farkon wannan shekarar. Ta shaida wa jaridar Brunei Times a wannan shekarar:
== Lambobin yabo da girmamawa ==
A tsawon aikinta, ta sami waɗannan abubuwa kamar haka: <ref name=":4"/>
=== Kyaututtuka ===
* ZICO ASEAN 40 Ƙasa da 40 (2018)
* Kyautar Sarauniyar Matasan Jagoranci (2015) <ref name=":2"/>
* Kyautar Hidima ga Matasa (2013) <ref>{{Cite web |title=HARIBELIA - penerima-anugerah |url=http://www.hbk.gov.bn/SitePages/penerima-anugerah.aspx |access-date=2023-07-17 |website=www.hbk.gov.bn |archive-url=https://web.archive.org/web/20260515222749/http://hbk.gov.bn/sitepages/penerima-anugerah.aspx |archive-date=2026-05-15 |url-status=dead}}</ref>
* Kyautar Ranar Matasa ta ASEAN (2014)
=== Daraja ===
* [[Fayil:Fourth_Class_of_the_Order_of_Setia_Negara_Brunei_(PSB).svg|50x50px]] Oda na Setia Negara Brunei Class Hudu (PSB)
* [[Fayil:Excellent_Service_Medal_(PIKB).svg|50x50px]] Kyauta Mai Kyau ta Sabis (PIKB; 2016)
== Manazarta ==
<references />
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1987]]
9nf84ena0m2bjpayf9nsgo4v3lrukta
Zainaba Ahmed
0
151034
971398
879402
2026-10-25T14:04:02Z
Salma Raddah
45959
971398
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Zainaba Ahmed''' (an haife ta a shekara ta 1960) mawaƙiya ce ta [[Komoros|Comorian]] . Ita ce mai zane-zane na Comorian na farko da ta sanya hannu tare da lakabin rikodin kasashen waje yayin da ta kasance mazaunin tsibirin.<ref name="comores-online.com">{{Cite web |title=La Musique Traditionnelle revisitée par ZAINABA AHMED |url=http://www.comores-online.com/mwezinet/musique/tradzaina.htm |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20060104052206/http://www.comores-online.com/mwezinet/musique/tradzaina.htm |archive-date=4 January 2006 |access-date=6 November 2017 |website=comores-online.com}}</ref>
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Ahmed a garin Mitsamiouli, a cikin iyali mai matsakaicin matsakaicin kuɗi tare da yara goma. Ta fara yin bikin aure tun tana 'yar shekara biyar.
== Ayyuka ==
Mahaifiyar 'ya'ya biyar, ta saki kundi uku na kiɗa na gargajiya na Comorian; ta kuma kasance mai aiki a siyasa a matsayin mai fafutukar kare hakkin mata, kuma ta taimaka wajen kafa Tsarin gidan waya ga tsibirin. Baya ga kasancewa mawaƙa, tana da matsayi a cikin gwamnatin Comorian.<ref>{{Cite web |title=Portrait de Zainaba Ahmed, la "voix en or" des Comores |url=http://www.habarizacomores.com/2013/04/la-femme-du-jour-zainaba-ahmed.html |access-date=6 November 2017 |publisher=Habariza Comores}}</ref> Kiɗa na Ahmed ya fito ne daga kiɗa na gargajiya na tsibirin. An yi rikodin da ta yi a baya tare da masu hadawa da sauran nau'ikan sarrafa lantarki, amma shirye-shiryen da ta yi kwanan nan sun haɗa da ƙananan haɗin gwiwa sai dai ga ƙungiyar mata, murya, kuma a wani lokaci guitar.<ref name="comores-online.com">{{Cite web |title=La Musique Traditionnelle revisitée par ZAINABA AHMED |url=http://www.comores-online.com/mwezinet/musique/tradzaina.htm |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20060104052206/http://www.comores-online.com/mwezinet/musique/tradzaina.htm |archive-date=4 January 2006 |access-date=6 November 2017 |website=comores-online.com}}</ref> An san ta da ''muryar zinariya'', ko "muryar zinariya", a cikin mahaifarta, kuma ta yi kide-kide a kasashen waje da kuma gida.<ref>{{Cite web |title=Disques |url=http://africultures.com/disques/?no=1706 |access-date=6 November 2017 |publisher=Africultures}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nassur |title=Les artistes comoriens se révèlent |url=http://www.rasmi.fr/index.php/actualite/nationale/11-actualite/actualite-paca/89-concert-etoile-rasmi |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107023013/http://www.rasmi.fr/index.php/actualite/nationale/11-actualite/actualite-paca/89-concert-etoile-rasmi |archive-date=7 November 2017 |access-date=6 November 2017 |website=rasmi.fr}}</ref> Ta kuma ci gaba da yin bikin aure.<ref name="comores-online.com" />
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1960]]
lhow9osbhkj4yiuhrah7xvzi3tbnzlc
971399
971398
2026-10-25T14:05:23Z
Salma Raddah
45959
971399
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Zainaba Ahmed''' (an haife ta a shekara ta 1960) mawaƙiya ce ta [[Komoros|Comorian]]. Ita ce mai zane-zane na Comorian na farko da ta sanya hannu tare da lakabin rikodin kasashen waje yayin da ta kasance mazaunin tsibirin.<ref name="comores-online.com">{{Cite web |title=La Musique Traditionnelle revisitée par ZAINABA AHMED |url=http://www.comores-online.com/mwezinet/musique/tradzaina.htm |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20060104052206/http://www.comores-online.com/mwezinet/musique/tradzaina.htm |archive-date=4 January 2006 |access-date=6 November 2017 |website=comores-online.com}}</ref>
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Ahmed a garin Mitsamiouli, a cikin iyali mai matsakaicin matsakaicin kuɗi tare da yara goma. Ta fara yin bikin aure tun tana 'yar shekara biyar.
== Ayyuka ==
Mahaifiyar 'ya'ya biyar, ta saki kundi uku na kiɗa na gargajiya na Comorian; ta kuma kasance mai aiki a siyasa a matsayin mai fafutukar kare hakkin mata, kuma ta taimaka wajen kafa Tsarin gidan waya ga tsibirin. Baya ga kasancewa mawaƙa, tana da matsayi a cikin gwamnatin Comorian.<ref>{{Cite web |title=Portrait de Zainaba Ahmed, la "voix en or" des Comores |url=http://www.habarizacomores.com/2013/04/la-femme-du-jour-zainaba-ahmed.html |access-date=6 November 2017 |publisher=Habariza Comores}}</ref> Kiɗa na Ahmed ya fito ne daga kiɗa na gargajiya na tsibirin. An yi rikodin da ta yi a baya tare da masu hadawa da sauran nau'ikan sarrafa lantarki, amma shirye-shiryen da ta yi kwanan nan sun haɗa da ƙananan haɗin gwiwa sai dai ga ƙungiyar mata, murya, kuma a wani lokaci guitar.<ref name="comores-online.com">{{Cite web |title=La Musique Traditionnelle revisitée par ZAINABA AHMED |url=http://www.comores-online.com/mwezinet/musique/tradzaina.htm |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20060104052206/http://www.comores-online.com/mwezinet/musique/tradzaina.htm |archive-date=4 January 2006 |access-date=6 November 2017 |website=comores-online.com}}</ref> An san ta da ''muryar zinariya'', ko "muryar zinariya", a cikin mahaifarta, kuma ta yi kide-kide a kasashen waje da kuma gida.<ref>{{Cite web |title=Disques |url=http://africultures.com/disques/?no=1706 |access-date=6 November 2017 |publisher=Africultures}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nassur |title=Les artistes comoriens se révèlent |url=http://www.rasmi.fr/index.php/actualite/nationale/11-actualite/actualite-paca/89-concert-etoile-rasmi |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107023013/http://www.rasmi.fr/index.php/actualite/nationale/11-actualite/actualite-paca/89-concert-etoile-rasmi |archive-date=7 November 2017 |access-date=6 November 2017 |website=rasmi.fr}}</ref> Ta kuma ci gaba da yin bikin aure.<ref name="comores-online.com" />
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1960]]
mkql8hjhba5fowmmkdsls40jqmatyq0
Kafr Shukr
0
153195
971467
842726
2026-10-25T17:25:34Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971467
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
An kafa Kafr Shukr a shekara ta 1228 bayan hijira, daidai da shekarar 1830 bayan hijira, ta hannun Mr. "Shukr bin Ibrahim" daga ƙauyen Isnit (Isnit ƙauye ne da ya faɗaɗa tarihinsa zuwa zamanin Fir'auna, inda a da aka san shi da "Zint" kuma ya ci gaba da wanzuwa tare da gurɓata sunansa har sai da aka san shi a zamanin Muhammadu Ali a matsayin Asnit).
== Tattalin Arziki ==
Kafr shukr ta shahara wajen noman 'ya'yan itatuwa, galibi citrus, inabi, ayaba, da kuma prunes. Akwai kuma adadi mai yawa na wuraren kiwon kaji da ayyukan da ke samar da ƙwai miliyan 15 a kowace shekara. Akwai kuma wasu masana'antu masu sauƙi kamar kayan daki, tayal da tubalin yumbu. Kafr Shukr kuma ta shahara da cinikin nama da kaji, domin kasancewarta a kan titin Mansoura - Damietta - Banha ya haifar da cinikin hatsi, takin zamani da abinci mai gina jiki, da kuma adadi mai yawa na gidajen cin abinci da shaguna da ke hidimar hanya da kuma baƙi zuwa wuraren shakatawa na bazara na Ras Al Bar da Gamasa.
== Sashen Markaz ==
An raba Markaz Kafr Shukr zuwa sassa shida: <ref name=":0">{{Cite web |title=كفر شكر |url=http://www.qaliobia.gov.eg/SitePages/cities/kafrshokr/default.aspx |access-date=2023-04-26 |website=www.qaliobia.gov.eg |archive-url=https://web.archive.org/web/20231130041322/http://www.qaliobia.gov.eg/SitePages/cities/kafrshokr/default.aspx |archive-date=2023-11-30 |url-status=dead}}</ref>
Kafr Shukr town, markaz capital
Ƙauyen Al-Shaqr
Ƙauyen Isnit
Ƙauyen Baqashin
== Manazarta ==
q5e5gc2d8q0c2bkccns7av17eogj2wu
Kogin Suikerbosrand
0
153746
971693
887475
2026-10-26T01:46:46Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971693
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kogin Suikerbosrand''' (Afrikaans: Suikerbosrandrivier) wani magudanar ruwa ne na [[Kogin Vaal]] wanda ke gudana daga Leandra a Mpumalanga, yamma ta hanyar Gauteng zuwa Vereeniging a [[Afirka ta Kudu]]. Bakinsa yana kan gabar arewa na Vaal a kan iyakar Gauteng/Free State a cikin Koguna Uku.
== Ilimin Halittu da ingancin ruwa ==
Ruwan Suikerbosrand yana fuskantar mummunan tasirin ruwa a babban magudanar ruwansa, [[Blesbokspruit]]; wannan ya faru ne saboda [[Kwararar ruwa|kwararar ruwa a ƙasa]], gurɓataccen tushen ruwa da kuma magudanar ruwan ma'adinai. <ref>{{Cite web |title=Classification of significant water resources in the three Vaal Water Management Areas |url=https://www.dws.gov.za/rdm/WRCS/doc/Vaal%20Classification%20Newsletter%20No.%201%20-%20September%202011.pdf |access-date=2026-05-31 |archive-date=2024-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240101145642/https://www.dws.gov.za/rdm/WRCS/doc/Vaal%20Classification%20Newsletter%20No.%201%20-%20September%202011.pdf |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |title=Case study for linking water quality license conditions with resource quality objectives for the Leeu-Taaiboschspruit Industrial Complex situated within the Vaal Barrage Catchment: Volume 1 |url=https://www.wrc.org.za/?mdocs-file=61698 |access-date=2026-05-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260707193332/https://www.wrc.org.za/%3Fmdocs-file%3D61698 |archive-date=2026-07-07 |url-status=dead}}</ref>
== Magudanar ruwa ==
* [[Blesbokspruit]]
* Boesmanspruit
* Osspruit
== Manazarta ==
qj9l39cxdvdhebdor9ee9xk19kr7834
Kwalejin Horarwa na Birnin Leeds
0
155310
971757
887762
2026-10-26T06:01:20Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971757
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:James_Graham_building_001.jpg|right|thumb|Ginin James Graham a Beckett Park]]
Kwalejin Horar da malamai ta City of [[Leeds]] kwalejin horar da malamai ce da aka kafa a 1907 a Beckett Park a Leeds a West Riding na Yorkshire, Ingila . Bayan haɗuwa da '''Kwalejin Ilimin Jiki ta Carnegie''' a 1968 an sake masa suna Birnin Leeds da Kwaleji ta Carnegia . Ya zama ɗaya daga cikin manyan cibiyoyin da ke cikin Jami'ar Leeds Beckett.
== Tarihi ==
[[Fayil:The_Grange_-_Beckett's_Park_-_Leeds_Metropolitan_University_-_geograph.org.uk_-_541515.jpg|right|thumb|Gidan ajiya a Beckett Park]]
Kwalejin Horar da City of Leeds ta girma ne daga ''Kwalejin Malamai ta Leeds'' da aka kafa a 1901 don horar da malamai a tsakiya a cikin birni maimakon a cikin makarantu. An kafa kwalejin a tsakiyar gari a 1907 kuma ya koma Beckett Park a 1912. {{Sfn|Thornton|2013}} Shafin da aka zaɓa ya kasance shafin 35 acre a kusa da Kirkstall Grange. Majalisar Leeds ta riga ta hayar gidan don saukar da ɗaliban horar da malamai.{{Sfn|Connell|1994}} Bayan wasu adawa, an sayi dukiyar a kan £ 48,000 daga Lord Grimthorpe . {{Sfn|Connell|1994}} Gasar ga gine-ginen Leeds don tsara babban gini da dakuna bakwai na zama ko masauki, biyu ga maza da biyar ga mata, ya haifar da gabatarwar 27. Ginin ya fara ne a shekara ta 1911 kuma kwalejin ta kasance a shirye don zama a watan Satumbar 1912 . {{Sfn|Connell|1994}} An yi amfani da gidan a matsayin masaukin maza mai suna Grange . Sauran masaukin sunaye ne bayan shahararrun mutanen Yorkshire, ''Cavendish'', ''Fairfax'', ''Brontë'', ''Caedmon'', ''Macaulay'', ''Leighton'' da ''Priestley''.{{Sfn|Connell|1994}} Kwalejin tana da masauki ga daliban mata 300 da maza 180 a cikin masauki takwas kowannensu yana da dalibai 60.{{Sfn|Thornton|2013}} A watan Satumbar 1913 kwalejin ta cika da dalibai daga ko'ina cikin Ingila.{{Sfn|Connell|1994}}
A lokacin barkewar [[Yaƙin Duniya na I|Yaƙin Duniya na farko]] kwalejin tana gab da shigar da dalibai 421 lokacin da Ofishin Yakin ya kwace ginin don ƙirƙirar Babban Asibitin Arewa na 2, kayan aiki ga Royal Army Medical Corps don kula da wadanda suka mutu. {{Sfn|Thornton|2013}} {{Sfn|Connell|1994}} A lokacin yakin duniya na farko babban matron na asibitin Arewa na 2 da ke Beckett Park, Leeds, shine Euphemia Steele Innes . <ref>{{Cite journal |date=February 1935 |title=Appointments: Territorial Army Nursing Service |url=https://rcnarchive.rcn.org.uk/volumes/83/Volume%2083%20Page%2048 |journal=The British Journal of Nursing |volume=83 |page=48 |access-date=18 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220317111646/https://rcnarchive.rcn.org.uk/volumes/83/Volume%2083%20Page%2048 |archive-date=17 March 2022 |url-status=dead}}</ref>
An yi amfani da makarantun gida don koyarwa kuma an yi amfani da manyan gidaje da yawa a Headingley don saukar da ɗalibai. A cikin 1916 Ofishin Yakin ya karɓi dukan kwalejin don asibitin wanda ya kasance a buɗe har zuwa 1924. {{Sfn|Connell|1994}} Kwalejin ta horar da maza da mata amma ba ta da ilimi tare kamar yadda aka koyar da maza da Mata daban. Daga cikin kwalejojin horar da malamai 170 yana ɗaya daga cikin biyar kawai da aka gauraya.{{Sfn|Connell|1994}}
Daga 1918 zuwa 1933, shugaban kwalejin shine masanin lissafi John Robinson Airey . <ref name="RAS, St Andrews, Obit">{{Cite journal |year=1938 |title=Obituary: John Robinson Airey |url=http://www-history.mcs.st-and.ac.uk/Obits2/Airey_RAS_Obituary.html |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=98 |pages=243–244 |doi=10.1093/mnras/98.4.243 |id=1938MNRAS..98R.243. |doi-access=free}}</ref>
Kwalejin Birnin Leeds ta canza sunanta zuwa Kwalejin Ilimi ta Birnin Leeds a shekarar 1964. Ta hade da kwalejin ilimin motsa jiki a shekarar 1968 don kafa Birnin Leeds da Kwalejin Carnegie sannan a shekarar 1976 ta hade zuwa Kwalejin Kimiyya da Fasaha ta Leeds wadda a shekarar 1992 ta zama Jami'ar Leeds Metropolitan. An sake wa Jami'ar Leeds Metropolitan suna zuwa Jami'ar Leeds Beckett a watan Satumba na 2014. Shugaban Jami'ar, Sir Bob Murray, ya ce "Za mu yi alfahari da daukar sabon suna ga Jami'armu wacce ke da alaƙa da wurin da kuma wurin haihuwar manyan kwalejojinmu guda biyu da suka kafa..{{Sfn|Connell|1994}}
An sake amfani da ɗakin kwalejin a matsayin asibitin soja a [[Yaƙin Duniya na II|Yaƙin Duniya na Biyu]] kuma an fitar da ɗaliban daga birnin zuwa Scarborough, sun koma Beckett Park a ƙarshen 1945.<ref>{{Cite web |title=Armistice centenary commemoration |url=https://leedsbeckett.ac.uk/alumni/news/news-articles/armistice-centenary-commemoration/ |access-date=28 July 2019 |publisher=Leeds Beckett University |archive-date=28 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190728141759/https://leedsbeckett.ac.uk/alumni/news/news-articles/armistice-centenary-commemoration/ |url-status=dead }}</ref>
=== Canjin sunaye ===
Kwalejin City of Leeds ta canza sunanta zuwa Kwalejin Ilimi ta City of Leed a shekarar 1964.{{Sfn|Connell|1994}} Ya haɗu da kwalejin ilimin jiki a 1968 don kafa City of Leeds da Kwalejin Carnegie kuma a 1976 ya haɗu da Leeds Polytechnic wanda a 1992 ya zama Jami'ar Leeds Metropolitan . {{Sfn|Thornton|2013}} An sake sunan Jami'ar Leeds Metropolitan a watan Satumbar 2014. Shugabanta, Sir Bob Murray, ya ce "Za mu yi alfahari da karɓar sabon suna ga Jami'armu wanda ke da alaƙa da wurin da aka haife shi na manyan kwalejojinmu guda biyu".<ref>{{Cite web |date=22 November 2013 |title=Beckett given go ahead |url=http://www.leedsmet.ac.uk/news/beckett-given-go-ahead22112013.htm?type=external |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131202222933/http://www.leedsmet.ac.uk/news/beckett-given-go-ahead22112013.htm?type=external |archive-date=2 December 2013 |access-date=4 February 2014 |website=News |publisher=Leeds Metropolitan University}}</ref>
== Gine-gine ==
[[Fayil:Cavendish_Building_-_Beckett's_Park_-_Leeds_Metropolitan_University_-_geograph.org.uk_-_541499.jpg|right|thumb|Cavendish Hall a Beckett Park]]
G. W. Atkinson ne ya tsara ginin farko na kwalejin mai hawa uku na zama da ginin koyarwa da gudanarwa wanda aka gina a kusa da wani lambu mai kore da aka sani da Acre kuma an kammala shi a shekarar 1912 a cikin salon Wrenaissance da tubali ja tare da kayan ado na dutse mai launin ashlar. Duk waɗannan gine-gine yanzu an jera su a matsayin Grade II..
=== Gidan Gida ===
An gina Kirkstall Grange na Grade II * a matsayin gidan ƙasa ga Walter Wade a cikin 1752 ta hanyar James Paine. An canza gidan a kusa da 1834 lokacin da iyalin Beckett suka saye shi kuma a 1858.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
rsqzbtyuhe0h7mzewi13r8dgvctlip9
Akwatin turare
0
155712
971373
850774
2026-10-25T13:41:52Z
Yusuf Danmarna
49960
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */
971373
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
An bayyana akwatunan kumfa a cikin karni na 19 a matsayin na'urorin rigakafi ko warkarwa da aka tsara don amfani da hayaki ko tururi don dawo da lafiya ko taimakawa hana yaduwar cututtukan cututtuka masu yaduwa ko masu yaduwar cuta.
== Amfani da rigakafi ==
Ana amfani da akwatunan kumfa a wasu lokuta don yaki da yaduwar cututtukan cututtuka irin su annoba. Ɗaya daga cikin sigar da aka yi amfani da shi a cikin 1837 a Turkiyya an bayyana shi azaman akwatin katako kusan 8 feet tsawo da 3 feet fadi (kimanin 2.4 m da 1 m). A kasa akwai [[ɗaki]] mai tsayi guda ɗaya (30 cm) inda aka ƙone sinadaran maganin rigakafi a cikin tasa. Kafin shiga gidan zama ko ginin jama'a, abin da aka yi ado ya tsaya a cikin akwatin tare da fuskarsa da ke fitowa ta hanyar buɗewa don kauce wa suffocation, yayin da sauran jikinsa da tufafinsa suka shiga cikin hayaki da mai kashe cututtuka ya samar. Manufarta ita ce ta hana yaduwar annobar sannan ta kashe [[Istanbul|Constantinople]] da kewayenta. Kodayake gwamnati ta ba da umarnin irin waɗannan na'urorin da aka shigar a waje da dukkan gine-ginen gwamnati, yawan jama'a sun yi watsi da su.
== Amfani da warkarwa ==
[[Fayil:Fumigatory_box.jpg|thumb|Hoton daga kusan 1890 tallace-tallace don "Compound Vapor Bath" da aka ba da shawarar don rheumatics]]
Wani nau'i ya tsara ta Dr. Gales, wani apothecary a Asibitin St. Louis a [[Faris|Paris]], a cikin 1812 ko jim kadan bayan haka. Yana da batun tsirara a zaune a kan kujera a cikin akwati na katako, tare da dukan kan mai haƙuri ya fallasa ta hanyar buɗewa a saman akwatin. An rufe budewar da ke kewaye da wuyan mai haƙuri don haka hayaki ba zai iya fita ba. Akwai ɗakuna uku a kasan wannan akwatin, wanda ke saman yana dauke da sulfur wanda wuta ta dumama shi a cikin ɗakin da ke ƙasa. Wani ɗakin da ke ƙasa ya kama toka. Rashin sulfurous ya tashi ta hanyar ƙananan ramuka da yawa da aka hako a cikin bene na ɗakin mai haƙuri. Idan ya cancanta, ana iya amfani da hayaki kai tsaye a kai ko fuska ta hanyar bututun mai sassauƙa da aka haɗe da babban sashi. Dalilin wannan nau'in akwatin fumigatory shine warkarwa ko palliative maimakon rigakafi, wanda aka yi amfani da shi azaman magani ga cututtuka ciki har da rheumatism da psoriasis, ba don hana yaduwar cutar ba.
== Amfani da shuke-shuke ==
An bayyana nau'in akwatin fumigatory na uku a farkon karni na 20 kamar yadda ake amfani da shi don yin amfani da tsire-tsire da aka shigo da su a lokacin da suka isa Jamaica, don hana shigo da cututtukan shuke-shuke ko kwari. An sanya shuke-shuke a cikin akwatin na awa daya kuma an saki kwalban cyanide guda daya a kowace mita 300 (mita 8.5) na sarari a cikin akwatun fumigatory. Ga tsire-tsire masu laushi, an ba da shawarar rabin sashi na rabin sa'a.[1] Ana amfani da irin wannan na'urori, sau da yawa ana kiransu ɗakunan fumigation, a wasu lokuta. [ana buƙatar ƙa'ida] [ana buƙatar hujja][citation needed]
== Dubi kuma ==
* Fumigation
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ax9mxeq8d1hec7hlo5hwcauzg3ee8fz
Kowa (kamfani)
0
156350
971696
878192
2026-10-26T02:44:36Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971696
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kowa''' (Japanese: 興和株式会社, Kōwa Kabushiki-gaisha), Kowa Company, Ltd. (Japanese), kamfani ne na Japan, kamfanin kasuwanci na musamman da kuma masana'anta, wanda aka kafa a 1894 a [[Nagoya]] . Asalin da aka kafa a bangaren masana'antu, daga baya ya bambanta zuwa magunguna, na gani, da kayan aiki masu kyau.
Kowa ya ƙera kyamarori masu daukar hoto daga 1954 zuwa 1978 kuma ya ci gaba da yin binoculars, telescopes da na'urorin watsa labarai. Hedikwatar ta tana cikin [[Nagoya]], babban birnin Aichi na Japan.
== Bayani na gaba ɗaya ==
[[Fayil:Digiscoping_with_Kowa_TSN-774.JPG|alt=A Kowa TSN-774 spotting scope.|left|thumb|Ana amfani da Kowa TSN-774 don yin amfani da shi don yin amfani.]]
Kamfanin Kowa shine ainihin laima na Kowa Group . <ref name=":0">{{Cite web |date=2013-01-11 |title=CRAiLAR Technologies signs fiber supply agreement with Japan's Kowa Company |url=https://scnow.com/business/crailar-technologies-signs-fiber-supply-agreement-with-japan-s-kowa-company/article_7dca2aee-5c1d-11e2-8feb-0019bb30f31a.html |access-date=2021-10-18 |website=SCNow |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20211018144709/https://scnow.com/business/crailar-technologies-signs-fiber-supply-agreement-with-japan-s-kowa-company/article_7dca2aee-5c1d-11e2-8feb-0019bb30f31a.html |archive-date=2021-10-18 |url-status=dead}}</ref> Sauran kamfanoni a cikin rukuni sun haɗa da ɗan'uwan {{Interlanguage link|Kowabo|ja|興和紡}} da kuma kamfanin Kowa Pharmaceutical Company, Ltd . <ref>{{Cite web |title=Kowabo KK - Company Profile and News |url=https://www.bloomberg.com/profile/company/0813662D:JP |access-date=2021-10-18 |website=Bloomberg |language=en}}</ref> Wanda ya riga shi, Hattori Kensaburo Shoten, ya goyi bayan ci gaban masana'antu [[Sakichi Toyoda]] na atomatik.<ref name=":1">{{Cite web |title=明治名古屋を彩る どえりゃー商人 服部兼三郎が興和の前身を創業 |url=https://www.nagoya-rekishi.com/meiji/chapter2/nagoyasyounin01.html |access-date=2021-10-18 |website=Nagoya Rekishi |language=ja |archive-date=2021-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211202185740/http://www.nagoya-rekishi.com/meiji/chapter2/nagoyasyounin01.html |url-status=dead }}</ref> Kasuwancin ya kasu kashi biyu na kasuwanci da masana'antu. Sashen kamfanin kasuwanci yana kasuwanci a cikin fiber, injuna, kayan gini, ruwa, albarkatun ma'adinai, kayan sunadarai, da kayan yau da kullun. A halin yanzu, sashen masana'antu yana samar da magani, kayan aikin kiwon lafiya, kayan aikin gani, da samfuran adana makamashi.
Tallace-tallace na kayayyakin kiwon lafiya na Kowa a ƙarƙashin irin waɗannan sunayen alama kamar Colgen Kowa da Cabagin Kowa ta hanyar tallan talabijin na ƙasa ya kara karuwar alamar kamfanin. Har ila yau, kamfanin yana ƙerawa da siyar da ruwan tabarau na kamara na Prominar, spotting scopes, da kayan aikin bidiyo waɗanda NHK da tashoshin talabijin da rediyo daban-daban ke amfani da su.<ref>{{Cite web |last=Tangcay |first=Jazz |date=2020-11-24 |title=Beyoncé's 'Black Is King' — Behind the Visuals With DP Santiago Gonzalez |url=https://variety.com/2020/artisans/awards/black-is-king-cinematography-beyonce-1234839158/ |access-date=2021-10-18 |website=Variety |language=en-US}}</ref>
Kowa shine mafi girman mai hannun jari a duka {{Interlanguage link|Bull-Dog Sauce Co.|ja|ブルドックソース}} da {{Interlanguage link|Meito Sangyo|ja|名糖産業}} , tare da wanda yake raba mallakar giciye. Har ila yau, kamfanin ya mallaki gidan rediyo na RADIO-i.<ref>{{Cite web |last= |date=2011 |title=History of the Kowa Group (2000-2004:Arrival of the 21st Century) |url=http://www.kowa.com/history/index.htm |website=kowa.com |quote=Kowa Co., Ltd. fully entered the FM radio broadcasting business through Aichi International Broadcasting Co., Ltd. The broadcasting range of the company covers the whole Chubu region.}}</ref>
== Tarihi ==
An kafa shi a shekara ta 1894 a Nagoya a matsayin Hattori Kanesaburo Wholesale Store, Kowa an kafa shi ne a bangaren masana'antu. Daga baya ya bambanta zuwa magunguna, na gani, da kayan aiki na daidaito. A fagen [[Photography|daukar hoto]], Kowa an fi saninsa da kera kyamarori da ruwan tabarau na daukar hoto daga ƙarshen shekarun 1950 zuwa shekarun 1970, ta hanyar ƙungiyar Kowa Optical Works (daga baya aka sake tsara shi a matsayin Kowa Company Ltd. don sashin gani).
Babban gudummawar da ta bayar ita ce layin kyamarorin ruwan tabarau guda ɗaya masu girman mm 35 (Kowa SE) musamman jerin Kowa Six (wanda aka gabatar a shekarar 1968), tsarin matsakaicin tsari na 6×6 cm tare da ruwan tabarau masu canzawa da kuma rufewar ganye (Seikosha) da aka gina a cikin jiki - ƙira mai kama da Hasselblad amma ta fi araha. Jerin sun haɗa da Kowa Six, Kowa Six MM, da kuma samfurin Super 66 na ƙarshe (1974).
Kowa ya samar da ruwan tabarau masu inganci (daga kusurwar 19 mm zuwa hoton telephoto na 500 mm) tare da dutsen bayonet mai mallaka da "Kowalin" mai yawa, sananne ne saboda kaifin su da bambanci. Daga cikin wadanda masu tarawa suka fi nema sune 55 mm f / 3.5 macro da 150 mm f / 3.5. Har ila yau, kamfanin ya ƙera kyamarori 35 mm (Kowa Kallo, SW, SER) da jerin kyamarori masu mahimmanci (Kowa Kid, SET-R) a cikin shekarun 1960 da 1970.
Samar da kyamarori ya tsaya gaba ɗaya a shekarun 1970 saboda gasa mai zafi daga wasu masana'antun Japan (Pentax, Nikon, Canon), kuma kamfanin ya sake mai da hankali kan magunguna da na'urorin gani don aikace-aikacen kimiyya da masana'antu. A yau, Kowa ya ci gaba da aiki a cikin samar da na'urorin hangen nesa, na'urorin hangen nesa, na'urorin hangen nesa na ido, da tsarin gani daidai, amma ba ya sake ƙera kyamarori ko ruwan tabarau na daukar hoto don kasuwar masu amfani. Kyamarorinsa na matsakaici da ruwan tabarau na gargajiya suna ci gaba da samun daraja sosai daga masu tattarawa da masu sha'awar daukar hoto na analog.
=== Kamfanin da ya gabata ===
* '''1894:''' An kafa mai sayar da fiber Hattori Kensaburo Shoten (Japanese) a Nagoya <ref name=":0"/>
* '''1912:''' An sake tsara shi kuma an kafa shi a matsayin kamfani, Hattori Shoten Co., Ltd. (Japanese: 株式会社服部商店)
* '''1919:''' An kara aikin juyawa
* '''1920:''' Wanda ya kafa Hattori Kensaburo ya kashe kansa yana da shekaru 51 bayan ya fuskanci fatarar kuɗi <ref name=":1"/>
=== Kamfanin yanzu ===
* '''1939:''' Kasuwancin kasuwanci ya rabu kuma an kafa shi a matsayin Kamfanin Kaneka Hattori Shoten, Ltd.
* '''1943:''' An canza sunan zuwa Kamfanin Kofu Sangyo, Ltd.
* '''1945:''' An faɗaɗa fiye da masana'antu
* '''1960:''' An canza sunan zuwa Kamfanin Kowa, Ltd.
== Ci gaba ==
Mascot din Kowa shine kwari sau da yawa ana kiransa Kero-chan . <ref>{{Cite web |last=Harrison |first=Edward |date=2010-07-15 |title=Pharmacy Mascots |url=https://injapan.gaijinpot.com/play/photography/2010/07/15/pharmacy-mascots/ |access-date=2021-10-18 |website=GaijinPot InJapan |language=en}}</ref> A cikin 2020, Kowa ta sami haƙƙin suna don filin wasan baseball na Nagoya, wanda yanzu ake kira Vantelin Dome Nagoya. <ref>{{Cite web |last=湯野 |first=康隆 |date=2020-12-10 |title=興和がナゴヤドームのネーミングライツ取得、「バンテリンドーム ナゴヤ」に |url=https://travel.watch.impress.co.jp/docs/news/1294373.html |access-date=2021-10-18 |website=トラベル Watch |language=ja}}</ref>
== Manazarta ==
<references />
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ladmzgw4pr1v90pscr2b3ym4virr2e1
Fulanin da aka yi da tururi
0
158954
971458
862380
2026-10-25T16:46:27Z
Salma Raddah
45959
971458
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kifin Flounder mai barkono''' ( '''''Paralichthodes algoensis''''' ) nau'in kifi ne mai laushi a cikin '''dangin Paralichthodidae''' kuma nau'insa ɗaya tilo a cikin nau'in '''''Paralichthodidae''''' mai launin shuɗi.Kifi ne mai laushi wanda ke rayuwa a ƙasan yashi da laka a cikin ruwan [[Yankunan da ke cikin zafi|da ke ƙarƙashin zafi]], a zurfin har zuwa {{Convert|100|m|ft}}. Wurin zama na asali shine kudu maso gabashin Atlantika da yammacin Tekun Indiya, musamman bakin tekun Afirka daga Mossel Bay, Afirka ta Kudu, zuwa Delagoa Bay, Mozambique.Tana girma har zuwa {{Convert|50|cm|in}} a tsayi. <ref name="Fishbase">{{Cite web |date=5 June 2009 |editor-last=Rainer Froese and Daniel Pauly |title=Paralichthodes algoensis |url=http://www.fishbase.org/summary/SpeciesSummary.php?id=7899 |access-date=2009-06-24 |website=[[Fishbase]]}}</ref> <ref name="ChecklistofFishes">{{Cite journal |last=Evseenko |first=Sergei A. |date=February 2004 |title=Family Pleuronectidae Cuvier 1816 — righteye flounders |url=http://researcharchive.calacademy.org/research/ichthyology/annotated/checklists/Pleuronectidae.pdf |journal=Calif. Acad. Sci. Annotated Checklists of Fishes |volume=37 |pages=37pp |access-date=2011-08-02}}</ref>
== Bayani ==
Flounder mai barkono wani flounder ne mai idon dama, yana da tsayin jiki mai siffar oval. Saman saman sa launin ruwan kasa ne mai ƙananan tabo masu duhu, kuma ƙasan sa fari ne. Layin gefe yana da kyau a ɓangarorin biyu. Yana da baki mai girma da daidaito. <ref name="Fishbase" /> <ref name="ChecklistofFishes" />
== Manazarta ==
bcula5x08qcsw0a0kzofps5vbuk76pa
Fraser Milner Casgrain
0
161274
971509
884468
2026-10-25T18:57:33Z
Salma Raddah
45959
971509
wikitext
text/x-wiki
Fraser Milner Casgrain LLP (FMC) wani dan kasuwa ne na Kanada, shari'a, da kuma Kamfanin lauya haraji. Tare da lauyoyi sama da 560 (masu shari'a 175) ita ce ta shida mafi girma a Kanada da kuma mafi girma a Yammacin Kanada.[1][2]
An nada Terrence Young a matsayin babban jami'in zartarwa, kuma ya fara fadada FMC zuwa [[Hong Kong]], yana mai da FMC kamfanin lauya na kasa da kasa.<ref>{{Cite web |title=Fraser & Beatty, 1990 |url=https://www.osgoodesociety.ca/oral-history/fraser-beatty-1990/ |access-date=2022-08-20 |website=Osgoode Society for Canadian Legal History |language=en-US |archive-date=2022-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220801000101/https://www.osgoodesociety.ca/oral-history/fraser-beatty-1990/ |url-status=dead }}</ref> Young ya kasance Shugaba na tsawon shekaru 13, har zuwa hadewar 1998 tsakanin Fraser da Beatty da kamfanin lauya na Alberta Milner Fenerty.<ref>{{Cite web |date=1998-09-30 |title=Canada's Fraser & Beatty and Milner Fenerty merge |url=https://www.iflr.com/article/2a644cokrzbj8ha1b7thc/canadas-fraser-beatty-and-milner-fenerty-merge |access-date=2022-08-20 |website=IFLR |language=en}}</ref>
A ranar 8 ga watan Nuwamba, 2012, an ba da sanarwar cewa FMC za ta haɗu da kamfanonin lauyoyi na duniya SNR Denton da Salans don samar da Dentons.<ref>{{Cite web |title=Our combination history |url=https://www.dentons.com/en/about-dentons/our-combination-history |access-date=2023-01-06 |website=Dentons |language=en}}</ref> Shugaba na FMC na baya-bayan nan kafin haɗuwa tabiyu shine Michel Brunet . An nada shi a matsayin Shugaba a shekara ta 2006 kuma ya kasance manajan abokin tarayya na ofishin FMC Montreal. [ana buƙatar ƙa'ida]{{Ana bukatan hujja|date=February 2026}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2026)">citation needed</span></nowiki>'']</sup>
Ya zuwa Maris 28, 2013, Fraser Milner Casgrain ya haɗu da Salans da SNR Denton don samar da Dentons.
1740igfupr60xt99jfd4ezxdsjiwsni
Katy Karrenbauer
0
163525
971594
897342
2026-10-25T21:06:09Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971594
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Katy Nina Karrenbauer''' (an haife ta a ranar 31 ga Disamba 1962) 'Yar wasan kwaikwayo ce ta Jamus, <ref>{{Cite web |date=2021-11-25 |title=Katy Karrenbauer talks about violent childhood friend |url=https://news.in-24.com/lifestyle/news/195616.html |access-date=2021-12-02 |website=News in 24 Lifestyle English |language=en-us |archive-date=2021-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211202090516/https://news.in-24.com/lifestyle/news/195616.html |url-status=dead }}</ref> yar wasan kwaikwayo, mawaƙiya, kuma marubuciya. An san ta da matsayinta na Christine Walter a cikin jerin wasan kwaikwayo ''Hinter Gittern - Der Frauenknast'' . <ref>{{Cite web |date=2006-12-25 |title=PresseSau - Dahinter steckt immer 'ne dumme Sau |url=http://www.pressesau.de/index.php?action=1146505354 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20061225071226/http://www.pressesau.de/index.php?action=1146505354 |archive-date=25 December 2006 |access-date=2021-12-02 |website=}}</ref> A shekarar 2015 ta sami kyautar musamman daga Kwalejin Fina-finai ta Jamus saboda rawar da ta taka a fim ɗin Rosa von Praunheim mai suna ''Tough Love.''<ref>{{Cite web |title=Deutscher Filmpreis 2015: Sonderpreise für Katy Karrenbauer und Alexander Fehling |url=https://www.filmstiftung.de/news/deutscher-filmpreis-2015-sonderpreise-fuer-katy-karrenbauer-und-alexander-fehling |access-date=2022-03-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230401150925/https://www.filmstiftung.de/news/deutscher-filmpreis-2015-sonderpreise-fuer-katy-karrenbauer-und-alexander-fehling/ |archive-date=2023-04-01 |url-status=dead}}</ref>
== Fim ɗin fim ==
* 1997: Das erste Semester
* 1999: [[Late Show (1999 film)|Nunin Marigayi]]
* 2000: Baƙin Ciki na Laifi Waltz
* 2000: Musik hat ihn kaputt gemacht
* 2001: Westend
* 2002: Karnickel ya yi nasara
* 2005: [[Max und Moritz Reloaded|An sake loda Max da Moritz]]
* 2006: 7 Zwerge - Der Wald ba shi da kyau
* 2007: {{Interlanguage link|Nothing Else Matters (2007 film)|de|Was am Ende zählt}}
* 2008: Wachgeküsst a Stuttgart
* 2011: {{Interlanguage link|Gegengerade|de}}
* 2012: {{Interlanguage link|Zettl (film)|de|Zettl (Film)}}
* 2012: Taswirar Cloud
* 2015: Soyayya Mai Tauri
* 2015: Kartoffelsalat - Nicht fragen!
* 2019: A ƙarƙashin Iko
=== Fina-finan talabijin ===
* 2001: Wasiƙun Soyayya - Liebe ta Nachnahme
* 2001: Todeslust
* 2002: Vanessa Kramer und der rote Skorpion
* 2002: Tseren Mahaukaci
* 2002: Kwari – Die Rückkehr
* 2004: {{Interlanguage link|Crazy Race 2 – Warum die Mauer wirklich fiel|de}}
* 2004: {{Interlanguage link|Shark Attack in the Mediterranean|de|Hai-Alarm auf Mallorca}}
* 2006: Die ProSieben Märchenstunde : Rapunzel oder Mord is ihr Hobby
* 2006: {{Interlanguage link|Crazy Race 3 – Sie knacken jedes Schloss|de}}
* 2007: {{Interlanguage link|African Race – Die verrückte Jagd nach dem Marakunda|de}}
* 2007: Was am Ende zählt
* 2008: ProSieben Funny Movie: Spiel mir das Lied und du bist tot!
* 2008: An ɓoye Putzfrau
* 2010: {{Interlanguage link|C.I.S. – Chaoten im Sondereinsatz|de}}
* 2013: Lotta & mutu daga Zukunft
* 2013: Filastik – Schönheit hat ihren Preis
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1962]]
civmdigkom67n9qttw90yzdtt4dcb8o
Katharina Rutschky
0
164313
971379
902311
2026-10-25T13:44:45Z
Salma Raddah
45959
971379
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Katharina Rutschky''' (25 Janairu 1941, [[Berlin]] – 14 Janairu 2010, Berlin) ƙwararriyar masaniyar ilimi ce kuma marubuciya 'yar Jamus. Ta ƙirƙiro kalmar ''Schwarze Pädagogik'' (wato ''ilimin baƙar fata'' ) a cikin littafinta mai suna daga 1977, inda ta bayyana tashin hankali na zahiri da na ruhaniya a matsayin wani ɓangare na ilimi (ra'ayi da Alice Miller ta yi bayani a kai shekaru da yawa bayan haka). Har zuwa mutuwarta, Rutschky ta zauna tare da mijinta Michael Rutschky a [[Berlin]].
== Littattafai ==
* ''Schwarze Pädagogik'', wanda aka fara bugawa a 1977.<ref>[https://books.google.com/books?id=jfXAAAAACAAJ&dq=Katharina+Rutschky ''Poisonous pedagogy'' at Google book search] {{ISBN|3-548-34453-4}}</ref>
* ''Deutsche Kinder-Chronik: Wunsch-und Schreckensbilder aus vier Jahrhunderten'', wanda aka fara bugawa a 1983.<ref>[https://books.google.com/books?id=9_33AAAACAAJ&dq=Katharina+Rutschky ''Deutsche Kinder-Chronik: Wunsch- und Schreckensbilder aus vier Jahrhunderten'' at Google book search] {{ISBN|3-462-01567-2}}</ref>
* ''Deutsche Schul-Chronik: Lernen und Erziehen a cikin vier Jahrhunderten'', wanda aka buga a 1991.
* ''Erregte Aufklärung: Kindesmissbrauch: Fakten & Fiktionen'', wanda aka fara bugawa a 1992.
* ''Handbuch sexueller Missbrauch'', wanda aka fara bugawa a 1994.
* ''Emma da 'Yan'uwanta Mata'', waɗanda aka fara bugawa a shekarar 1999.
* ''Der Stadthund: von Menschen an der Leine'', wanda aka fara bugawa a 2001.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2010]]
[[Rukuni:Haifaffun 1941]]
hofsrqg0ozrf1hvx0ot6shaqp57ap9t
971381
971379
2026-10-25T13:45:14Z
Salma Raddah
45959
971381
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Katharina Rutschky''' (25 Janairu 1941, [[Berlin]] – 14 Janairu 2010, Berlin) ƙwararriyar masaniyar ilimi ce kuma marubuciya 'yar [[Jamus]]. Ta ƙirƙiro kalmar ''Schwarze Pädagogik'' (wato ''ilimin baƙar fata'' ) a cikin littafinta mai suna daga 1977, inda ta bayyana tashin hankali na zahiri da na ruhaniya a matsayin wani ɓangare na ilimi (ra'ayi da Alice Miller ta yi bayani a kai shekaru da yawa bayan haka). Har zuwa mutuwarta, Rutschky ta zauna tare da mijinta Michael Rutschky a [[Berlin]].
== Littattafai ==
* ''Schwarze Pädagogik'', wanda aka fara bugawa a 1977.<ref>[https://books.google.com/books?id=jfXAAAAACAAJ&dq=Katharina+Rutschky ''Poisonous pedagogy'' at Google book search] {{ISBN|3-548-34453-4}}</ref>
* ''Deutsche Kinder-Chronik: Wunsch-und Schreckensbilder aus vier Jahrhunderten'', wanda aka fara bugawa a 1983.<ref>[https://books.google.com/books?id=9_33AAAACAAJ&dq=Katharina+Rutschky ''Deutsche Kinder-Chronik: Wunsch- und Schreckensbilder aus vier Jahrhunderten'' at Google book search] {{ISBN|3-462-01567-2}}</ref>
* ''Deutsche Schul-Chronik: Lernen und Erziehen a cikin vier Jahrhunderten'', wanda aka buga a 1991.
* ''Erregte Aufklärung: Kindesmissbrauch: Fakten & Fiktionen'', wanda aka fara bugawa a 1992.
* ''Handbuch sexueller Missbrauch'', wanda aka fara bugawa a 1994.
* ''Emma da 'Yan'uwanta Mata'', waɗanda aka fara bugawa a shekarar 1999.
* ''Der Stadthund: von Menschen an der Leine'', wanda aka fara bugawa a 2001.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2010]]
[[Rukuni:Haifaffun 1941]]
9o3p5tp6stgzj0znybu4z9t2kvzretp
Jocelyn Alo
0
165837
971355
955655
2026-10-25T12:03:25Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971355
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Jocelyn Aloha Pumehana Alo''' (an haife ta a ranar 23 ga Satumba, 1998) ƙwararriyar 'yar wasan ƙwallon ƙafa ce ta Amurka a ƙungiyar Chicago Bandits of the Athletes Unlimited Softball League (AUSL). Ta taba bugawa Oklahoma City Spark na Association of Fastpitch Professionals (AFP) wasa a baya. Ta buga ƙwallon softball na kwaleji ga Oklahoma Sooners kuma ta lashe gasar zakarun duniya ta Kwalejin Mata a jere a shekarun 2021 da 2022 . An nada Alo a matsayin sabon ɗan wasa na ƙasa na NFCA na shekarar 2018, kuma an nada shi a matsayin ɗan wasan shekara na Kwalejin Softball ta Amurka a shekarar 2021 da 2022. Ita ce shugabar aiki a NCAA Division I a gasar tseren gida . <ref name="Bio">{{Cite web |title=Jocelyn Alo |url=https://soonersports.com/sports/softball/roster/jocelyn-alo/14313 |access-date=May 28, 2021 |website=soonersports.com}}</ref> An fara zaɓen Alo a matsayin wanda ya fi kowanne ɗan wasa a gasar ta WPF, wanda Smash It Vipers suka shirya.
== Aikin makarantar sakandare ==
Alo ta halarci Makarantar Sakandare ta James Campbell da ke ʻEwa Beach, Hawaii inda ta kasance 'yar wasan shekara ta Makarantar Sakandare ta Jihar Gatorade kuma ta jagoranci ƙungiyarta zuwa gasar zakarun jihohi uku. A shekarar 2015, ta kuma lashe gasar HHSAA ta 'yan mata a matakin kokawa da nauyin kilo 184. Ta yi ritaya daga kokawa bayan shekararta ta biyu. A lokacin kakar wasanta ta farko, ta buga .612 da bugun gida takwas, bugun 30 a bugun (RBI), maki 13 da kuma maki 1.726 a kan tushe da kuma bugun slugging (OPS). A lokacin wasan cin kofin 2016, ta yi nasara sau 2-da-3 da bugun gida da kuma bugun RBI sau huɗu, daga baya aka naɗa ta a matsayin ɗan wasa mafi fice a gasar. An kuma nada ta a matsayin memba na farko a cikin ƙungiyar All-Oahu Interscholastic Association. A matsayinta na 'yar shekara ta farko a shekarar 2017, ta kai .571 da maki 12 na home runs, 27 RBI da kuma kashi 1.449 na slugging . <ref name="Bio" />
== Aikin kwaleji ==
A lokacin shekarar farko ta shekarar 2018, Alo ta fara dukkan wasanni 62 (39 a matsayin ɗan wasa da aka nada, 23 a filin hagu). Ta jagoranci ƙasar a wasannin gida (30), wasannin gida a kowane wasa (0.48) da kuma wasannin ƙasa (170), kuma ta jagoranci ƙungiyar a wasannin da suka shafi matsakaicin bugun ƙwallo (.420), wasannin gida (30), wasannin RBI (72), wasannin ƙasa (170), wasannin ƙasa (.977), wasannin ƙasa (0.549) da kuma wasannin ƙasa (14). Ta kammala kakar wasa ta bana a matsayi na biyu a ƙasa a gasar RBIs (72), ta biyu a jimillar sansanonin (159), ta uku a gasar slugging (.970), sannan ta huɗu a gasar RBI (71) da kuma RBI a kowane wasa (1.20). Rikice-rikicen gida guda 30 da ta yi sun yi daidai da rikodin kakar wasa ɗaya na Oklahoma, rikodin kakar wasa ɗaya na Big 12 da kuma rikodin kakar wasa ɗaya na NCAA Division I. <ref name="Bio" /> Bayan kakar wasa mai kyau, an nada ta a matsayin sabuwar shekara ta NFCA ta ƙasa, sabuwar shekara ta Big 12 ta shekara, babbar ƙungiya ta All-Big 12 ta farko, babbar ƙungiya ta All-Big 12 ta farko, da kuma ƙungiyar All-American ta farko.
A shekararta ta biyu a shekarar 2019, Alo ta fara wasanni 59 (56 a filin wasa na dama, uku a matsayin 'yar wasa da aka zaba), inda ta yi daidai da jagorar ƙungiyar a RBIs (56), kuma ta kasance ta biyu a cikin bugun (66) da kuma kashi na kan-tushe (.484). Bayan kakar wasa ta bana, an nada ta a matsayin babbar ƙungiyar All-Big 12. A lokacin shekararta ta farko a shekarar 2020, Alo ta fara dukkan wasanni 24 na kungiyar Sooners a filin wasa kuma a matsayinta na 'yar wasa da aka nada a kakar wasa da aka soke saboda [[Murar Mashaƙo 2019|annobar COVID-19]] . Ta kammala shekarar da maki .427/.813/.506, inda ta samu maki takwas a gida, RBIs 21 da kuma maki 22, sannan ta samu maki 61 a jimillar maki da kuma tafiya 12 a jere. Ta kammala kakar wasa ta 2020 a matsayi na farko a matsakaicin bugun daga kai sai mai tsaron gida (.404) sannan ta uku a kashi na biyu na bugun daga kai sai mai tsaron gida (.846), ta hudu a kashi na uku na bugun daga kai sai mai tsaron gida (.515) sannan ta biyar a bugun daga kai sai mai tsaron gida (54). <ref name="Bio" />
A lokacin shekararta ta ƙarshe a shekarar 2021, an naɗa Alo a matsayin ɗan wasa mafi hazaka na mako guda, wanda zai ƙare a ranar 16 ga Maris, 2021. A wasanni biyar da Oklahoma ta buga a makon da ya gabata, Alo ya buga wasanni shida a gida, inda ya yi nasara sau 7-for-17 tare da RBIs 10 da jimillar kwallaye 25. Ta kai .412 da kaso 1.471 na raguwar gudu. [1] An sake nada Alo a matsayin gwarzon ɗan wasa na Big 12 na mako wanda zai ƙare a ranar 30 ga Maris, 2021. Ta kammala karshen mako da slash line na .800/.917/2.400, wanda ya hada da home runs guda biyu, extra-base hits guda hudu da kuma RBIs guda bakwai. An kuma yi mata tafiya sau bakwai a wasanninta na 12, amma duk da haka ta sami damar yin 4-for-5 tare da jimillar maki 12.
A ranar 3 ga Afrilu, 2021, jerin bugun da Alo ta yi na wasanni 40 ya ƙare, bayan ta kammala wasan tana bugun 0-for-1 da tafiya biyu. Takaitaccen bugun da ta yi shi ne mafi tsawo a tarihin shirin Oklahoma, kuma ya rage wasanni uku a tarihin NCAA Division I na wasanni 43 da Sara Graziano ta kafa a shekarar 1994. Alo, ya jagoranci ƙasar a gasar gudu ta gida (27) da kuma kaso na slugging (1.120), ya zo na biyu a gasar RBI (75), na biyar a matsakaicin bugun batting (.479), kuma na shida a gasar gudu a kowane wasa (1.23). Bayan kakar wasa mai kyau, an nada ta a matsayin Big 12 Player of the Year, Team-of-All-Big 12, USA Softball College Player of the Year da kuma Softball America Player of the Year . <ref>{{Cite web |date=June 14, 2021 |title=2021 NCAA Player Of The Year: Jocelyn Alo |url=https://www.softballamerica.com/stories/2021-ncaa-player-of-the-year-jocelyn-alo/ |access-date=June 21, 2021 |website=softballamerica.com}}</ref> An kuma nada ta a matsayin Jim Thorpe Gwarzon Ɗan Wasan Shekara. <ref>{{Cite web |date=June 13, 2021 |title=Alo Named Jim Thorpe Athlete of the Year |url=https://soonersports.com/news/2021/6/13/softball-alo-named-jim-thorpe-athlete-of-the-year.aspx |access-date=June 13, 2021 |website=softballamerica.com}}</ref> A ranar 5 ga Yuni, 2021, a lokacin gasar Duniya ta Kwalejin Mata ta 2021, Alo ta kai zagaye na 31 a gasar, inda ta kafa sabon tarihi a shirin Oklahoma na tseren gida a kakar wasa, inda ta zarce rikodin da Lauren Chamberlain ta kafa a baya na 30 a 2012.
[[Fayil:Jocelyn_Alo_for_Blast_Motion.jpg|right|thumb| Jiragen ƙasa na Alo a shekarar 2022]]
A ranar 20 ga Fabrairu, 2022, Alo ta kai zagayen gida na 95, inda ta daidaita tarihin NCAA . A ranar 11 ga Maris, 2022, a lokacin gasar Rainbow Wahine Classic a jiharta ta Hawaii, ta kai zagaye na 96 a gasar gida, inda ta kafa sabon tarihin NCAA, inda ta zarce tarihin da Lauren Chamberlain ta kafa a baya. Ta kammala kakar wasa ta yau da kullun da matsakaicin bugun .476, bugun gida 24, bugun double 11 da kuma bugun RBI 61, gami da bugun grand slams guda biyu. Ta jagoranci ƙasar a gasar gudu ta gida (34), kashi na slugging (1.212) da kashi na kan-base (.646) yayin da take matsayi na biyu a matsakaicin bugun batting (.512) da RBIs (85). Bayan kakar wasa mai kyau, an sake nada ta a matsayin Babbar 'Yar Wasa ta Shekara 12, Ɗan Wasa na Shekara na Kwalejin Softball ta Amurka da Ɗan Wasa na Shekara na Softball ta Amurka; <ref>{{Cite web |date=May 18, 2022 |title=Top 3 Finalists announced for USA Softball Collegiate Player of The Year |url=https://www.teamusa.org/USA-Softball/News/2022/May/18/Top-3-Finalists-announced-for-USA-Softball-Collegiate-Player-of-The-Year |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220701013740/https://www.teamusa.org/USA-Softball/News/2022/May/18/Top-3-Finalists-announced-for-USA-Softball-Collegiate-Player-of-The-Year |archive-date=July 1, 2022 |access-date=May 18, 2022 |website=teamusa.org}}</ref> <ref>{{Cite web |date=June 16, 2022 |title=2022 NCAA Player Of The Year: Jocelyn Alo |url=https://www.softballamerica.com/stories/2022-ncaa-player-of-the-year-jocelyn-alo/ |access-date=June 17, 2022 |website=softballamerica.com}}</ref> An kuma nada ta a matsayin 'Yar Wasa ta Shekara ta Ƙungiyar Farko ta All-American, NFCA National Player of the Year, kuma ta lashe kyautar Mafi Kyawun 'Yar Wasa ta Kwaleji, kyautar ESPY ta Wasannin Mata da kuma kyautar Honda Sports Award don ƙwallon softball. <ref>{{Cite web |date=June 1, 2022 |title=Five Sooners Named First Team All-Americans |url=https://soonersports.com/news/2022/6/1/softball-five-sooners-named-all-americans.aspx |access-date=June 2, 2022 |website=soonersports.com}}</ref> <ref>{{Cite journal |date=June 14, 2022 |title=Jocelyn Alo from the University of Oklahoma Named Class of 2022 Honda Sport Award Winner for Softball |url=https://www.collegiatewomensportsawards.com/releases/2021-22/SOFTDIAlo |access-date=June 14, 2022}}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 19, 2022 |title=Alo Wins ESPY for Best Female College Athlete |url=https://soonersports.com/news/2022/7/19/softball-alo-wins-espy-for-best-female-college-athlete.aspx |access-date=July 19, 2022 |website=soonersports.com}}</ref> Da bugun gida a ranar 4 ga Yuni, a lokacin zagaye na biyu na gasar Kwalejin Mata ta 2022, ta zama 'yar wasa ta farko a tarihin NCAA Division I da ta yi rikodin wasanni uku na gudu a gida 30.
Alo ta kammala aikinta a Oklahoma a matsayin jagorar NCAA a duk lokacin da ta buga wasanni a gida da maki 122 sannan ta zo ta biyu bayan [[Jenny Dalton-Hill]] (328) a gasar RBI da maki 323. Ita ce kuma shugabar NCAA a fannin kaso mai yawa na raguwar darajar hannun jari (.987) da kuma jimillar adadin hannun jarin da aka samu. Ita ce jagorar Oklahoma a duk lokacin da ta yi nasara a gida, RBI, matsakaicin bugun batting da kuma kashi a kan tushe.
=== Ƙididdigar kwaleji ===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!Season
!GP
!GS
!R
!H
!BA
!RBI
!HR
!3B
!2B
!SLG
!BB
!SO
!SB
!SBA
|-
! colspan="15" style="{{CollegePrimaryStyle|Oklahoma Sooners|border=no|color=white}};" |Oklahoma Sooners
|-
!2018
|'''62'''
|'''62'''
|64
|73
|0.420
|72
|30
|
|
|
|49
|19
|4
|5
|-
!2019
|59
|59
|40
|66
|0.379
|
|16
|
|
|
|30
|20
|1
|3
|-
!2020
|24
|24
|22
|32
|0.427
|
|8
|
|
|
|12
|5
|2
|2
|-
!2021
|60
|60
|71
|'''87'''
|0.475
|
|'''34'''
|
|
|
|38
|16
|3
|3
|-
!2022
|'''62'''
|'''62'''
|84
|85
|'''0.515'''
|85
|'''34'''
|0
|13
|1.212
|54
|19
|2
|5
|-
![http://soonerstats.com/softball/players/details.cfm?playerid=263 Career]
!267
!267
!281
!343
!0.445
!323
!122
!1
!50
!0.987
!183
!79
!12
!18
|}
== Sana'ar ƙwararru ==
[[Fayil:Jocelyn_Alo_-_batter.jpg|right|thumb| Alo tare da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Amurka a ranar 6 ga Yuli, 2024]]
An zaɓi Alo a matsayin wanda ya fara lashe gasar tseren kwararru ta mata ta Smash It Sports Vipers a matsayin wanda ya fara lashe gasar. A ranar 13 ga Yuni, 2022, ta sanya hannu da Vipers. <ref>{{Cite web |last=Potkey |first=Rhiannon |date=June 13, 2022 |title=Alo Signs With Vipers of Women's Professional Fastpitch |url=https://d1softball.com/alo-signs-with-vipers-of-womens-professional-fastpitch/ |access-date=June 13, 2022 |website=d1softball.com}}</ref>
A ranar 3 ga Nuwamba, 2022, Vipers ta sayar da ita ga Oklahoma City Spark don a yi mata tayin daukar ma'aikata da kuma la'akari da kudin da za a biya. Daga baya aka sanya mata hannu kan kwantiragin shekaru uku da Spark.
Ta fafata a gasar AUX Softball ta 2024, inda ta kare a matsayi na biyu da maki 1,338 a kan teburin jagora, inda ta biyo bayan Bubba Nickles da maki shida kacal a zagaye na karshe a tarihin Athletes Unlimited Softball . Ta kammala kakar wasa da matsakaicin .389, kashi .500 na tushen, da kuma mafi kyawun kashi na .944. Ta kuma kafa tarihi a kakar wasa ɗaya ta AUX da bugun gida shida. <ref>{{Cite web |last=Collins |first=Savanna |last2=Lewis |first2=Alexandra |date=June 26, 2024 |title=Bubba Nickles Crowned 2024 AUX Champion in Close Finish |url=https://auprosports.com/read/bubba-nickles-crowned-2024-aux-champion-in-close-finish/ |access-date=June 26, 2024 |website=auprosports.com}}</ref>
A ranar 1 ga Disamba, 2025, an zaɓe ta a zagaye na biyu, wanda shine na goma gabaɗaya, daga hannun 'yan fashi a cikin daftarin rabon AUSL . <ref>{{Cite web |date=December 1, 2025 |title=Athletes Unlimited Softball League holds expansion and allocation draft |url=https://www.espn.com/olympics/story/_/id/47164742/athletes-unlimited-softball-league-holds-first-expansion-draft |access-date=December 1, 2025 |website=[[ESPN.com]]}}</ref>
== Ayaba na Savannah ==
A ranar 27 ga Mayu, 2023, Alo ta zama mace ta farko da ta buga wa Savannah Banana wasa, inda ta samu maki mai yawa a ɗaya daga cikin wasanninta inda za ta buga wasa. <ref>{{Cite web |last=Skalla |first=Biko |date=June 1, 2023 |title=Top 8 Moments from Oklahoma Becoming Bananaland for a Weekend |url=https://thesavannahbananas.com/top-8-moments-from-oklahoma-becoming-bananaland-for-a-weekend/ |access-date=April 26, 2024 |website=thesavannahbananas.com |archive-date=April 14, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240414212720/https://thesavannahbananas.com/top-8-moments-from-oklahoma-becoming-bananaland-for-a-weekend/ |url-status=dead}}</ref> A watan Afrilun 2024 aka sanar da cewa Alo ta zama mace ta farko da ta shiga Savannah Banana, ta hanyar sanya hannu kan kwantiragin wata ɗaya da ƙungiyar. <ref>{{Cite web |last=Young |first=Mason |date=April 26, 2024 |title=Former OU softball star Jocelyn Alo becomes first woman to sign with Savannah Bananas baseball team |url=https://tulsaworld.com/sports/college/ou/former-ou-softball-star-jocelyn-alo-becomes-first-woman-to-sign-with-savannah-bananas-baseball/article_f47bfa3c-03fa-11ef-83bf-c7d21d09a7dc.html |access-date=April 26, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240426210252/https://tulsaworld.com/sports/college/ou/former-ou-softball-star-jocelyn-alo-becomes-first-woman-to-sign-with-savannah-bananas-baseball/article_f47bfa3c-03fa-11ef-83bf-c7d21d09a7dc.html |archive-date=April 26, 2024 |url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sardis |first=Nick |date=April 26, 2024 |title=Former OU softball star Jocelyn Alo signs one-month contract with Savannah Bananas |url=https://www.oklahoman.com/story/sports/college/sooners/2024/04/26/jocelyn-alo-signs-savannah-bananas-oklahoma-sooners-softball/73471383007/ |access-date=April 26, 2024}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Alo ta wakilci Amurka a gasar cin kofin duniya ta mata ta Softball ta 2024 kuma ta lashe lambar azurfa. <ref>{{Cite web |date=July 20, 2024 |title=Japan outscore USA in the final to become Women's Softball World Champions |url=https://www.wbsc.org/en/events/2024-womens-softball-world-cup-finals/news/2024-women-softball-world-cup-final-usa-japan |access-date=July 20, 2024 |website=wbsc.org}}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
An haifi Alo ga Levi da Andrea Alo, kuma asalinsa ɗan asalin ƙasar Samoa ne da kuma Hawaii . <ref>{{Cite web |last=Brunt |first=Cliff |date=June 1, 2022 |title=Best ever? Sooners Oahu-born Alo among softball's greatest |url=https://apnews.com/article/sports-baseball-oklahoma-softball-norman-8de136998c25e689a5f892a7f287f447 |access-date=November 6, 2022 |publisher=Associated Press}}</ref> Mahaifinta ya buga ƙwallon ƙafa ta kwaleji, mahaifiyarta kuma ta buga ƙwallon softball ta kwaleji a Kwalejin Laney . <ref name="Bio" /> Alo yana da 'yan'uwa mata uku masu suna Sabrina, Lorraine, da Sophia. 'Yar uwarta, Lorraine, ta buga ƙwallon softball ta kwaleji a Fresno State da Portland State, yayin da Sophia ta buga ƙwallon softball ta kwaleji a UTSA . <ref>{{Cite web |date=November 14, 2025 |title=Stuedeman signs five on National Signing Day |url=https://goutsa.com/news/2025/11/14/stuedeman-signs-five-on-national-signing-day |archive-url=https://web.archive.org/web/20251129013723/https://goutsa.com/news/2025/11/14/stuedeman-signs-five-on-national-signing-day |archive-date=November 29, 2025 |website=goutsa.com |publisher=UTSA Athletics}}</ref>
== Nassoshi ==
[[Rukuni:Haihuwan 1998]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
9chvg5kab6bof19owgijeap9d2bg1d3
Micky Ward
0
166008
971375
956996
2026-10-25T13:42:08Z
Yusuf Danmarna
49960
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */
971375
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''George Michael Ward Jr.''' (an haife shi a ranar 4 ga Oktoba, 1965), wanda aka fi sani da laƙabinsa, " '''Irish''' " '''Micky Ward''', tsohon ɗan damben Amurka ne wanda ya fafata daga 1985 zuwa 2003. Ya taɓa yin takara don lashe kambun IBF mai sauƙi a 1997, kuma ya riƙe kambun WBU mai sauƙi a 2000. Ward ya shahara sosai saboda jerin gwanonsa guda uku da Arturo Gatti, biyu daga cikinsu sun sami kyaututtukan Fight of the Year daga mujallar <nowiki><i id="mwEw">The Ring</i></nowiki>, da kuma mummunan ƙugiyar hagunsa a jiki da salon yaƙin matsin lamba mara misaltuwa. Daga 2001 zuwa 2003, Ward ya fito a cikin Yaƙe-yaƙe uku na Shekara a jere. Mark Wahlberg ne ya fito a cikin fim ɗin 2010 ''mai suna The Fighter'', wanda aka yi shi bisa ga farkon aikinsa. Bayan ya yi ritaya ya zama mai taimakon jama'a .
Bayan ya lashe kofuna da dama a matakin 'yan wasa, Ward ya zama ƙwararre a shekarar 1985. An raba aikinsa zuwa sassa biyu inda ya fara yin ritaya a shekarar 1991. Sai ya sake dawowa a shekarar 1994 inda ya ci gaba da kai kololuwar duniya a fagen dambe. Ganin cewa fafatawarsa ta farko da Arturo Gatti ana ɗaukarta a matsayin ɗaya daga cikin mafi kyawun lokaci a tsakanin magoya baya da marubuta. <ref>{{Cite web |last=Nile |first=Levi |title=Arturo Gatti vs. Micky Ward I: Remembering the FOTY for 2002 |url=https://bleacherreport.com/articles/2067579-arturo-gatti-vs-micky-ward-i-remembering-the-foty-for-may-2002 |access-date=2025-08-15 |website=bleacherreport.com |language=en}}</ref>
A tsawon aikinsa, Ward ya sami damar jan hankalin magoya baya da juriyarsa, faɗa mai daɗi da salon rayuwarsa na Blue-Collar wanda ya sa aka kira shi "The real life Rocky "
Ana kallonsa a matsayin fitaccen jarumi a garinsu na Lowell da kuma duniyar dambe baki ɗaya. <ref>{{Cite web |date=2020-09-28 |title="Irish" Micky Ward: One Of Boxing's Most Beloved Ring Warriors - East Side Boxing News |url=https://www.boxing247.com/boxing-news/irish-micky-ward-one-of-boxings-most-beloved-ring-warriors-2/159803 |access-date=2025-08-15 |website=www.boxing247.com |language=en-US}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |last=Gill |first=Joe |title=Lowell's Micky Ward: Blue Collared Boxing Champion |url=https://bleacherreport.com/articles/628006-lowells-micky-ward-blue-collared-boxing-champion |access-date=2025-06-27 |website=bleacherreport.com |language=en}}</ref>
== Kakanni da rayuwar farko ==
An haifi kakar Ward ta mahaifi, Annie Greenhalge (Carroll), a ƙasar Ireland, 'yar Michael da Mary (Flood) Carroll. Kakanni-kakanin kakanninsa na mahaifiyarsa, Peter McMahon da Ann Quinn, sun fito ne daga gundumar Tyrone, Ireland. Sun tsere daga Ireland a shekarun 1850 don gujewa talauci kuma suka isa Boston, Massachusetts. Sun zauna a unguwar Acre da ke Lowell, kuma sun yi aiki a matsayin ma'aikata da masu gyaran niƙa.{{Ana bukatan hujja|date=October 2022}} An haifi Ward ga iyayensa Alice da George Sr. An haife shi George Michael Ward Jr. Iyalinsa sun yi masa laƙabi da Micky tun yana ƙarami. <ref name=":1" /> Ya girma a Lowell tare da ɗan'uwansa Dicky tare da 'yan'uwa mata bakwai. Baya ga dambe, Ward ya kuma buga wasanni daban-daban tun yana ƙarami, kamar ƙwallon baseball, haka kuma ya sami suna a matsayin mai tsaron gida mai ban mamaki a kan gridiron kuma ya kafa kansa a matsayin mai kokawa mai cancanta a kan tabarmi, har ma ya lashe gasar Lowell city a matakin farko na makarantar sakandare. <ref name=":1" /> Ward ya halarci makarantar sakandare ta Lowell .
Yana da shekaru 12, Ward ya zauna a gefen titi lokacin da ɗan'uwansa Dicky ya yi faɗa da Sugar Ray Leonard . Daga baya Ward ya yaba wa ɗan'uwansa a matsayin abin da ya ba shi kwarin gwiwa wajen fara aikinsa na dambe. Dicky ya yi fama da matsalolin shari'a da shan muggan kwayoyi, amma duk da haka ya kasance mai horar da Ward a duk tsawon aikinsa. <ref>{{Cite web |last=Sares |first=Ted |date=2011-07-25 |title=The Complexity Of Dickie Eklund |url=https://www.boxing247.com/weblog/archives/134408 |access-date=2025-06-27 |website=www.boxing247.com |language=en-US}}</ref>
Mahaifiyar Wards Alice ta yi aiki a matsayin manaja a mafi yawan shekarunsa na farko a dambe. <ref>{{Cite web |date=2011-04-28 |title='The Fighter' mom, Alice Ward, dies at 79 |url=https://www.bostonherald.com/2011/04/28/the-fighter-mom-alice-ward-dies-at-79/ |access-date=2025-08-14 |website=Boston Herald |language=en-US}}</ref>
Tun yana ƙarami, Ward ya fara aiki a matsayin mai gyaran hanya. Wani lokaci yana aiki, wani Ward ya yi hatsarin mota inda wani mai gyaran hannu ya hau gefensa na baya. Wannan ya bar Ward cikin mawuyacin hali wanda hakan ya sa yake buƙatar tiyatar sake gina shi. A cikin hirarrakin da suka biyo baya, Ward ya ambaci lamarin cikin barkwanci da cewa "babban ciwon da ya taɓa fuskanta". Ward yana fafatawa da ƙwararre yayin da wannan ya faru kuma ya warke bayan watanni 10. <ref>{{Cite web |date=2010-12-26 |title=Life of fearless working-class 'Fighter' Micky Ward becomes stuff of Hollywood dreams |url=https://www.nydailynews.com/2010/12/26/life-of-fearless-working-class-fighter-micky-ward-becomes-stuff-of-hollywood-dreams/ |access-date=2025-08-14 |website=New York Daily News |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Ward talks about his injury on the "Pretty sure I can fly podcast" at the 16:20 mark |url=https://wondery.com/shows/pretty-sure-i-can-fly-with-johnny-knoxville-elna-baker/episode/15292-going-10-rounds-with-irish-micky-ward/}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Aikin mai son sha'awa ==
A shekara ta 1972, yana da shekaru bakwai, Ward ya fafata a fafatawarsa ta farko ta masu son shiga gasar, farkon nasarar da ya samu a harkar wasan kwaikwayo. A shekarar 1977, yana da shekaru goma sha ɗaya, ya shiga kuma ya kai ga wasan ƙarshe na gasar Olympics ta matasa ta New England, kafin ya janye shawararsa ta ƙarshe ga wani mayaƙi daga Lynn a gasar. Duk da haka, ya ƙare da lashe gasar a shekara mai zuwa a shekarar 1978. Tare da ɗan'uwansa Dicky a gefensa, Ward ya hau kan matsayin ɗan wasan kwaikwayo. A shekarar 1980, ya lashe zinare a gasar ninkaya fam 90 a Silver Mittens bayan ya zo na biyu a 1978 da 1979. A shekarar 1983, ya fafata ya lashe gasar New England AAU, inda ya samu damar zuwa Lake Placid, New York don buga gasar karshe ta yanki. A can, ya haɗu kuma ya yi abota da wani yaro [[Mike Tyson]] mai shekaru 16, wanda shi ma yake fafatawa a gasar. <ref name=":1" /> Ward ya lashe gasar yanki a gasar kilo 139, sannan ya samu damar zuwa 'yan ƙasa a Colorado Springs . Ward kuma ya kasance zakaran damben New England Golden Safofin hannu sau uku. <ref>{{Cite web |date=2020-09-28 |title="Irish" Micky Ward: One Of Boxing's Most Beloved Ring Warriors - East Side Boxing News |url=https://www.boxing247.com/boxing-news/irish-micky-ward-one-of-boxings-most-beloved-ring-warriors-2/159803 |access-date=2025-06-27 |website=www.boxing247.com |language=en-US}}</ref> Ya kammala da rikodin ɗan wasan da ba a saba gani ba na 62-10.
== Sana'ar ƙwararru ==
=== Farkon aikina ===
Ward ya yi fafatawar sa ta farko ta ƙwararru a ranar 13 ga Yuni, 1985 a Lawrence, Massachusetts, inda ya kayar da David Morin da TKO a zagayen farko. Ya yi nasara a karo na biyu a garinsu na Lowell, inda ya samu nasara a zagaye na 4 na TKO a kan Greg Young.
Bayan nasarar da suka samu a jere a bugun daga kai sai mai tsaron gida a jiharsa ta Massachusetts, Ward ya yi tafiya zuwa Atlantic City don ganawa da Teddy Brenner, mai son yin wasa. [1] Da yake neman ci gaba da aikinsa, Ward ya yi gaggawar neman katin a Atlantic City. Duk da haka, dokokin Hukumar Wasanni ta [[New Jersey]] sun bayyana cewa dole ne mayaka su jira na tsawon makonni biyu tsakanin fafatawar, don haka lokacin da tawagar Ward ke cike takaddun da za su kasance a katin Atlantic City, sun ƙara ranar fafatawar sa ta ƙarshe domin su faɗi cikin sharuɗɗan wannan umarni. Kwamishinan wasanni na NJ Joe Walcott ya kama aikin kuma ya dakatar da Ward na tsawon lokaci da ba a fayyace ba. Walcott ya yi ritaya a watan Disamba na 1985, kuma Larry Hazzard ya karɓi muƙaminsa, inda ya ɗage dakatarwar da aka yi wa Ward nan take kuma ya ba shi cikakken iko. Daga baya Hazzard ya ce, "Yi watsi da dakatarwar Micky Ward yana ɗaya daga cikin mafi kyawun shawarwari da na taɓa yankewa."
Bayan da aka ɗage dakatarwar da aka yi masa, Ward ya fara buga wasansa na farko a Atlantic City a ranar 10 ga Janairu, 1986 da bugun TKO na zagaye na 3 na Chris Bajor. Wannan ya haifar da dangantakar Ward da birnin, domin faɗansa shida masu zuwa duk za su faru a can. Ya lashe dukkan shida, hudu daga cikinsu sun zo ta hanyar KO. Lokacin da yake a Atlantic City ya taimaka masa sosai saboda yadda aka nuna masa a talabijin na ƙasa ta hanyar shirin ESPN na ''Top Rank Boxing'', wanda ya sanya wa Atlantic City sunan sansaninsu na yaƙin da suke yi a daren Asabar. Ward ya ƙare da faɗa 28 a ESPN. <ref name=":1" />
Duk da haka, a fafatawarsa ta 10 a fannin sana'a a ranar 29 ga Agusta, 1986, ''Top Rank Boxing'' ya bi Ward zuwa garinsu na Lowell. A can, ya fuskanci wani babban ɗan kasuwa daga Massachusetts, John Rafuse. Faɗan ya ƙare da zagaye na 8 da aka yanke hukunci ga Ward. <ref name=":1">{{Cite web |last=Ribaudo |first=Matt |date=2024-03-19 |title=A Warrior's Heart, The Irish Micky Ward Story |url=https://bostonmanmagazine.com/a-warriors-heart-the-irish-micky-ward-story/ |access-date=2025-06-27 |website=BostonMan Magazine |language=en-US}}</ref> Nasarorin biyu masu gamsarwa sun biyo baya, na farko a ranar 24 ga Oktoba, inda aka yi zagaye na biyu na KO na Carlos Brandi da kuma yanke hukunci a zagaye na takwas kan Hilario Mercedes a ranar 27 ga Fabrairu, 1987, wanda ya kawo tarihinsa zuwa 12-0.
Ward ya sami kiran da za a yi masa a cikin kati mai taken "Yaƙin Ƙarni" na ranar 6 ga Afrilu, 1987, wanda hakan ya zama karo na farko da zai fita ya yi faɗa a Las Vegas. <ref name=":1" /> Ward ya yi amfani da wannan damar sosai, inda ya doke Kelly Koble ta hanyar TKO a zagaye na 4. Ya koma Atlantic City don fafatawar da za ta yi da Derrick McGuire a ranar 25 ga Agusta, inda ya sake yin nasara a hannun TKO a zagaye na 4, inda ya samu ci 14-0. A lokacin fafatawarsa ta gaba a ranar 25 ga Satumba, ya kasa yin nasara a kan Edwin Curet ta hanyar yanke shawara ta raba gardama, inda ya sha kaye a fafatawarsa ta farko ta ƙwararru. Duk da haka, ya murmure sosai, yayin da ya sami nasarar lashe gasar Joey Ferrell a zagaye na farko a fafatawarsa ta gaba a ranar 15 ga Janairu, 1988. Daga nan ya samu nasarorin da aka cimma a jere a kan Joey Oliver a ranar 19 ga Fabrairu, da kuma David Silva a ranar 19 ga Mayu.
A fafatawar da Ward ya yi ta gaba wadda ta faru a ranar 9 ga Satumba, 1988, ya fafata da Mike Mungin, Mungin, wanda ya maye gurbin abokin hamayyarsa na farko na Ward, ya shiga fafatawar da ta kai nauyin kilo 20 na [[kiba]] mai yawa. Duk da cewa Ward ya bar kusan nau'ikan nauyi uku ga abokin hamayyarsa, har yanzu yana iya yin faɗa mai kyau, amma daga ƙarshe ya sha kashi ta hanyar yanke shawara baki ɗaya. <ref name=":1" /> Bayan wannan rashin nasara mai ban haushi, ya zira kwallaye uku a zagaye na uku na TKO na Francisco Tomas da Cruz a fafatawar da ya yi a ranar 13 ga Disamba. Bayan ya tattara rikodin 19-2, Ward ya sami nasarar lashe kambun farko lokacin da ya fafata da Frankie Warren a ranar 15 ga Janairu, 1989 don lashe kambun USBA mai sauƙi, amma ya kasa lashe kambun, inda ya sha kashi a wani hukunci da aka yanke. Ward ya yi nasara a fafatawa biyu da ya yi a baya, inda ya samu nasara a zagaye na 5 na TKO na Clarence Coleman a ranar 23 ga Mayu, 1989 da kuma yanke hukunci a kan David Rivello a ranar 3 ga Fabrairu, 1990.
Duk da haka, aikinsa ya daidaita, kuma bayan wasu matsaloli masu wahala, ya sha kashi a fafatawa huɗu da ya yi a 1990/91. Rashin nasara ta farko ya faru ne a ranar 26 ga Afrilu, 1990 lokacin da ya fuskanci Harold Brazier don lashe kambun IBF Inter-Continental light welterweight, inda ya sha kashi bisa ga shawarar da aka yanke. <ref>{{Cite web |title=Micky Ward vs. Harold Brazier - BoxRec |url=https://boxrec.com/wiki/index.php/Micky_Ward_vs._Harold_Brazier |access-date=2026-03-26 |website=boxrec.com}}</ref> A fafatawarsa ta gaba, ya fafata da Charles Murray a ranar 18 ga Oktoba, don lashe kambun USBA mai nauyi mai sauƙi, inda ya sake shan kaye ta hanyar yanke shawara baki ɗaya. <ref>{{Cite web |last=Archives |first=L. A. Times |date=1990-10-19 |title=THE SIDELINES : Murray Beats Ward for Title |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1990-10-19-sp-2918-story.html |access-date=2026-03-26 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> Bayan rashin nasara sau biyu a zaɓen da aka yi, Ward ya yanke shawarar yin ritayarsa ta farko daga dambe don mayar da hankali kan zama uba ga 'yarsa Kasie, da kuma yin aiki da kuma rayuwa mai kyau . <ref name=":1" />
=== Hutu ===
A lokacin da Ward ya fita daga wasan, ya yi amfani da kuɗin da ya samu daga aikinsa na yau da kullun a ma'aikatan gyaran hanya don yi masa tiyata a hannunsa na dama, wanda hakan ya haifar masa da matsaloli a lokacin fafatawa da dama. An yi tiyatar ta amfani da wani ɓangare na ƙashin ƙugu don ƙarfafawa da haɗa ƙasusuwan da ke hannunsa. A wannan lokacin Ward ya kuma yi aiki a matsayin jami'in gyara a Gidan Gyaran Gida na Middlesex . <ref name=":1" />
A lokacin hutunsa, da yawa daga cikin iyalan Wards da abokansa sun tambaye shi ko ya rasa wasan, amma daga baya ya tuna "Zan gaya musu cewa na yi kyau da inda nake. Ina farin cikin yin abin da nake yi." Daga ƙarshe Ward ya sake samun kansa a wani gidan motsa jiki na dambe lokacin da Shugaban 'Yan sandan Lowell Mickey O'Keefe ya nemi Ward ya zo kusa da wurin motsa jikinsa ya yi motsa jiki tare da shi. "Tayin ba tare da matsin lamba ba ne, don haka na yi. Da zarar na koma can, sai na ji daɗi. Na yi kewar sa. A hankali na fara shiga can kaɗan kuma kafin ka sani, muna yin atisaye akai-akai." <ref name=":1" /> O'Keefe ya aiwatar da atisaye da motsa jiki bisa ƙarfin jiki. Sakamakon ya ba Ward sabon matakin ƙarfi da kwarin gwiwa, wanda ya taimaka masa ya dawo fagen daga a ƙarshe. Bayan canje-canjen jiki na Ward, akwai wani sauyi na biyu da aka lura sosai. Kafin ya yi ritaya a shekarar 1991, salon sa ya yi kama da na ɗan'uwansa Dicky, tare da yawan motsi. Da sabon jikinsa da kuma ƙarfinsa, yana son ya inganta salon wasansa a cikin zoben. Ward ya ce, "Ba zan sake yin rawa ba. Zan ci gaba da duka da niyya." <ref name=":1" /> Lokacin da aka saki ɗan'uwansa Dicky, mai horar da shi na dogon lokaci, daga kurkuku, Ward ya shirya ya dawo wasa. <ref name=":2" />
== Rayuwa bayan dambe ==
Ward har yanzu yana zaune a Lowell, inda yake da wani ɓangare na mallakar wurin motsa jiki na dambe da kuma filin wasan hockey na waje. <ref>{{Cite web |last=Lem Satterfield, provided by |date=2011-01-07 |title=Surprised Micky Ward's 'Honesty And Integrity' Recognized |url=https://www.sfgate.com/sports/article/Surprised-Micky-Ward-s-Honesty-And-Integrity-2384391.php |access-date=2011-01-28 |publisher=Sfgate.com}}</ref>
Yana auren Charlene Fleming, budurwarsa ta daɗe, wacce kuma tsohuwar 'yar wasa ce. Yana kuma da 'ya mace mai suna Kasie daga wata dangantaka ta baya.
Yana kula da dakin motsa jiki na dambe da yake da shi tare da ɗan uwansa Sean. Tare da ɗan'uwansa Dicky Eklund, suna horar da sabbin 'yan dambe da ke shiga makarantar koyon aikinsu. <ref>{{Cite web |title=The Fighter |url=https://www.imdb.com/title/tt0964517/ |via=www.imdb.com}}</ref> A ƙarshen shekarar 2024, ma'auratan sun faɗaɗa girman ɗakunan motsa jiki, suna ƙara wasu wuraren shakatawa kamar sauna da tankunan sanyi. <ref name=":7">{{Cite web |last=Rihn |first=Andrew |date=2024-10-09 |title='The Fight Ain't Over': Sean Eklund, Micky Ward Expand Box2Burn Gym in MA |url=https://fightsatw.com/the-fight-aint-over-sean-eklund-micky-ward-expand-box2burn-gym-in-ma/ |access-date=2025-10-28 |website=Fights Around The World |language=en-US}}</ref>
[[Fayil:Manuel_Sobral_with_Micky_Ward.jpg|thumb| Ward tare da Manny Sobral a wani taron dambe]]
Ko bayan ya yi ritaya, Ward ya koma tsohon aikinsa na shimfida hanyoyi, yana mai cewa, "Na haukace ba na aiki." <ref>{{Cite web |last=Perry |first=David |date=2005-07-29 |title=The Fighter |url=https://www.lowellsun.com/ci_2899119/ |access-date=2025-06-27 |website=Lowell Sun |language=en-US}}</ref> Ya kuma horar da wasu mayaka kaɗan, kuma ya yi aiki a matsayin babban mai horar da Arturo Gatti a yaƙinsa na ƙarshe. <ref>{{Cite web |date=2007-04-27 |title=Rafael: Gatti, Ward turn rivalry into partnership |url=https://www.espn.com/sports/boxing/columns/story?columnist=rafael_dan&id=2851021 |access-date=2025-06-27 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Ward kuma yakan je [[Florida]] sau da yawa don taimakawa wajen horar da wasu daga cikin mayakan Mike Tyson. Bugu da ƙari, Ward ya kuma taimaka wajen horar da mayaƙan MMA kamar Rob Font da Calvin Katter . <ref>{{Cite web |last=Ribaudo |first=Matt |date=2020-11-05 |title=Fighting For Boston |url=https://bostonmanmagazine.com/fighting-for-boston/ |access-date=2025-12-09 |website=BostonMan Magazine |language=en-US}}</ref> Ward tare da ɗan'uwansa Dicky zai kuma horar da ɗan'uwansu Sean Eklund wanda shi ma ya zama ƙwararren ɗan dambe. <ref>{{Cite web |last=Rihn |first=Andrew |date=2024-10-09 |title='The Fight Ain't Over': Sean Eklund, Micky Ward Expand Box2Burn Gym in MA |url=https://fightsatw.com/the-fight-aint-over-sean-eklund-micky-ward-expand-box2burn-gym-in-ma/ |access-date=2025-08-14 |website=Fights Around The World |language=en-US}}</ref>
Ya janye daga aikin koyarwa a tsakiyar shekarun 2010, yana mai cewa ya gaji da yin dambe. Duk da haka, daga ƙarshe zai dawo, kuma a halin yanzu yana aiki a matsayin mai horar da 'yan dambe na Charles Rosa da sauran mayaƙan gida a wurin motsa jikinsa. <ref>{{Cite web |date=18 November 2012 |title=Ward punches in |url=https://www.bostonherald.com/2012/11/18/ward-punches-in/}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1965]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
===manazarta===
oru1mrnqidgaflru7ane17hzel7sssu
Kungiyar Kwallon Kafa ta Mata ta Kasa
0
167397
971703
956019
2026-10-26T04:15:18Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971703
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Kungiyar [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] ta Mata ta Kasa''' ('''NWSL''') kungiya ce ta ƙwararrun ƙwallon ƙafa ta mata kuma mafi girman matakin tsarin ƙwallon kafa na Amurka (tare da USL Super League). <ref>{{Cite web |date=February 9, 2024 |title=New women's top tier league given green light by US Soccer |url=https://www.france24.com/en/live-news/20240209-new-women-s-top-tier-league-given-green-light-by-us-soccer}}</ref> Gasar ta kunshi kungiyoyi 16.<ref>{{Cite web |date=2024-10-15 |title=New NWSL franchise gets name: BOS Nation FC |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/41809946/nwsl-newest-franchise-called-bos-nation-fc |access-date=2024-12-18 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Kungiyoyin ne ke mallakarta kuma Hukumar Kwallon Kafa ta Amurka ce ta ba da izini. NWSL tana da hedikwatar a [[New York (birni)|Birnin New York]] .
An kafa NWSL a cikin 2012 a matsayin magajin Kungiyar Kwallon Kafa ta Mata (WPS; 2007-2012), wanda shi kansa ya maye gurbin Kungiyar Kwando ta Mata (WUSA; 2000-2003). Gasar ta fara wasa a 2013 tare da kungiyoyi takwas, hudu daga cikinsu tsoffin mambobin WPS ne: Boston Breakers, Chicago Red Stars, Sky Blue FC, da Western New York Flash.<ref>{{Cite web |date=April 11, 2013 |title=Will NWSL be a success? Well ... |url=https://www.espn.com/espnw/news-commentary/story/_/id/9161421/espnw-latest-women-professional-soccer-league-success |access-date=September 21, 2013 |website=espnW}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mayers |first=Joshua |title=Seattle will have team in new women's professional league owned by Bill Predmore |url=http://seattletimes.com/html/soundersfcblog/2019731392_seattle_will_have_team_in_new.html |access-date=September 21, 2013 |website=The Seattle Times}}</ref>
Ta hanyar kakar 2024, kungiyoyi bakwai (daya yanzu ya ɓace) an lashe kambin NWSL Champions, wanda aka ba wa wanda ya lashe wasan kwaikwayo, kuma kungiyoyi shida (daya ya ɓace), sun yi ikirarin NWSL Shield, wanda aka baiwa tawagar a wuri na farko a ƙarshen kakar wasa ta yau da kullun. Zakarun NWSL na yanzu (2025) sune Gotham FC . Wadanda suka lashe kyautar NWSL Shield a yanzu (2025) sune Kansas City Current . <ref>{{Cite web |date=September 21, 2025 |title=Kansas City Current Claims 2025 NWSL Shield, Presented By CarMax | News | NWSLsoccer.com |url=https://www.nwslsoccer.com/news/kansas-city-claims-2025-nwsl-shield |website=NWSL}}</ref>
== Tsarin gasa ==
Ya zuwa 2024, lokacin NWSL na yau da kullun yana gudana daga Maris zuwa Nuwamba, bayan haka ƙungiyar da ke da mafi girman maki ana ba da kyautar NWSL Shield. Kowace kungiya an shirya ta don wasanni 26 na yau da kullun, 13 a gida da 13 a waje; <ref name="nwsl-2024">{{Cite web |date=December 7, 2023 |title=National Women's Soccer League Announces 2024 Schedule Footprint, Competition Calendar |url=https://www.nwslsoccer.com/news/national-womens-soccer-league-announces-2024-schedule-footprint-competition-calendar |access-date=December 7, 2023 |website=www.NWSLSocer.com |publisher=National Women's Soccer League}}</ref> a cikin 2026, wannan ya zama wasanni 30 don karɓar fadada ƙungiyar ƙungiyoyi 16. <ref>{{Cite web |last= |date=2025-07-02 |title=NWSL Announces 2026 Schedule Footprint |url=https://www.nwslsoccer.com/news/nwsl-announces-2026-schedule-footprint |access-date=2025-07-02 |website=National Women's Soccer League |language=en}}</ref> Wannan ya biyo bayan gasar playoff wanda ya ƙare a [[NWSL Championship|Wasan zakarun NWSL]] a ƙarshen Nuwamba don lashe gasar zakarun. A cikin 2024, an gabatar da cikakken zagaye na kwata-kwata, don haka kungiyoyi takwas da suka fi maki daga kakar wasa ta yau da kullun sun cancanci shiga wasan kwaikwayo.<ref name="nwsl-2024" />
Daga 2021 zuwa 2023, wasannin sun hada da kungiyoyi shida, tare da manyan kungiyoyi biyu da ke karbar byes zuwa wasan kusa da na karshe. Kafin 2021, wasannin sun hada da kungiyoyi hudu kawai.<ref name="nwsl_regs_2018">{{Cite web |title=2018 Competition Rules and Regulations |url=http://www.nwslsoccer.com/rules-regulations |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230430172055/https://www.nwslsoccer.com/rules-regulations |archive-date=April 30, 2023 |access-date=July 18, 2018 |publisher=National Women's Soccer League}}</ref> Yawan wasannin kakar wasa ta yau da kullun sun canza tsakanin 20 da 24 a cikin lokutan da suka gabata.<ref>{{Cite web |date=March 2, 2016 |title=The Lowdown: My thoughts on the 2016 NWSL schedule |url=https://equalizersoccer.com/2016/03/02/the-lowdown-my-thoughts-on-the-2016-nwsl-schedule/ |access-date=May 10, 2016 |website=The Equalizer}}</ref>
Har ila yau, gasar tana buga gasar cin kofin NWSL Challenge, wanda tun daga shekara ta 2024 babban kofin wasa ne tsakanin mai riƙe da NWSL Shield na yanzu da kuma NWSL Champion na yanzu. Kofin Gwagwarmaya ya samo asali ne a cikin 2020 a matsayin hanyar da dukkan kungiyoyi za su koma wasa bayan dakatarwar [[Murar Mashaƙo 2019|Cutar COVID-19]] (ko da yake wata kungiya ta fice saboda COVID). Ya ci gaba da nuna dukkan kungiyoyi, yana faruwa a cikin 2021 da 2022 a matsayin gasar kafin kakar wasa kuma a cikin 2023 yana gudana a lokaci guda tare da kakar, har zuwa 2024.
=== Kofin Zakarun Turai na CONCACAF da kofin duniya ===
Tun daga kakar 2023, kungiyoyi uku sun cancanci gasar cin kofin CONCACAF W Champions Cup. Wadannan wurare sune zakarun playoff, masu cin nasara na Shield, da masu cin gaba na Shield. Gotham FC ta lashe gasar cin kofin CONCACAF W Champions Cup ta 2024-25. <ref>{{Cite web |date=2025-05-24 |title=Gotham FC take maiden continental crown |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/womens/womens-champions-cup/2026/articles/gotham-fc-title-winners |access-date=2026-09-01 |website=www.fifa.com}}</ref>
Dukkanin kungiyoyi 14 na NWSL sun kuma fafata a gasar cin kofin bazara ta NWSL x Liga MX a kan kungiyoyi shida daga babbar ƙungiyar Mexico.<ref>{{Cite web |last=Flanders |first=Grant |date=2024-03-20 |title=KC Current hosting NWSL x LIGA MX Femenil Summer Cup matches in CPKC |url=https://sports.yahoo.com/kc-current-hosting-nwsl-x-175222107.html |access-date=2026-09-01 |website=Yahoo Sports |language=en-US}}</ref> Kansas City Current ta lashe gasar.<ref>{{Cite web |last=Kassouf |first=Jeff |date=2024-10-25 |title=Chawinga brace powers Kansas City Current to Summer Cup title |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/42005830/chawinga-brace-powers-kansas-city-current-summer-cup-title |access-date=2026-09-01 |website=www.espn.com}}</ref>
== Tarihi ==
=== Kafawa ===
Bayan da aka dakatar da gasar ƙwallon ƙafa ta mata (WPS) a hukumance a watan Afrilun 2012, Hukumar ƙwallon ƙafa ta Amurka (US Soccer) ta sanar da wani taron tattaunawa kan makomar ƙwallon ƙafa ta mata a Amurka. Taron, wanda ya haɗa da wakilai daga US Soccer, ƙungiyoyin WPS, W-League (wanda aka dakatar a 2015), da kuma Women's Premier Soccer League (WPSL), an gudanar da shi a watan Yuni. Zuwa watan Nuwamba, bayan tattaunawa mai tsawo, masu mallakar Chicago Red Stars, Boston Breakers da US Soccer sun ɗauki ƙarin ƙungiyoyi shida. Idan aka kwatanta da WPS, ƙungiyoyin za su yi aiki da gangan a tsarin farashi mai rahusa kuma su sarrafa ci gaba ta hanyar da ta dace. <ref>{{Cite web |last=Kassouf |first=Jeff |date=June 29, 2012 |title=New women's soccer league in the works for 2013 following meeting in Chicago |url=https://equalizersoccer.com/2012/06/29/new-womens-soccer-league-in-the-works-for-2013-following-meeting-in-chicago/ |access-date=April 13, 2013 |website=The Equalizer}}</ref>
A watan Nuwamba na shekara ta 2012, an ba da sanarwar cewa za a sami kungiyoyi takwas a cikin sabuwar ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta mata wacce ba a ambaci sunanta ba a lokacin sanarwar, tare da 'yan wasan ƙwallon kafa na ƙasa waɗanda US Soccer, Canadian Soccer Association (CSA) da Mexican Football Federation (FMF) suka tallafawa. Kungiyoyin uku za su biya albashin 'yan wasan tawagar su na kasa (24 daga Amurka, 16 daga Kanada, da 12 zuwa 16 daga Mexico) don taimakawa kungiyoyin wajen kirkirar jerin sunayen duniya yayin da suke zaune a ƙarƙashin albashi. Za a rarraba 'yan wasan daidai (kamar yadda zai yiwu) tsakanin kungiyoyi takwas a cikin tsarin rabawa. Kungiyoyin za su mallaki gasar, kuma gasar za ta kwangila da Kwallon Kafa ta Amurka don gudanar da ayyukan gasar.<ref>{{Cite web |last=Lauletta |first=Dan |date=November 21, 2012 |title=Eight teams to start new women's pro soccer league in 2013 |url=https://equalizersoccer.com/2012/11/21/eight-teams-to-start-new-womens-pro-soccer-league-in-2013/ |access-date=April 13, 2013 |website=The Equalizer}}</ref> Bayan kakar 2020, ƙungiyar ta dakatar da kwangilar gudanarwa tare da Kwallon Kafa ta Amurka.
A ranar 29 ga Nuwamba, 2012, an ba da sanarwar cewa an nada Cheryl Bailey a matsayin babban darakta a sabuwar ƙungiyar. Bailey a baya ta yi aiki a matsayin janar manajan Kungiyar kwallon kafa ta mata ta Amurka daga 2007 zuwa 2011, wanda ya haɗa da jagorantar ma'aikatan tallafi ga tawagar Amurka a lokacin gasar cin kofin duniya ta mata ta FIFA ta 2007 da 2011, da kuma gasar Olympics ta 2008. A lokacin da take tare da tawagar mata ta kasa, ta kasance mai kula da dukkan fannoni na gudanarwa ciki har da hulɗa tare da kungiyoyi, tafiye-tafiye na ƙungiyoyi, lissafin albashi, da aiki tare da FIFA, CONCACAF, da sauran ƙungiyoyi. <ref>{{Cite web |title=Cheryl Bailey Named Executive Director of New Women's Soccer League |url=http://www.ussoccer.com/News/Womens-National-Team/2012/11/Cheryl-Bailey-Named-Executive-Director-of-New-Womens-Soccer-League.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121203043736/http://www.ussoccer.com/News/Womens-National-Team/2012/11/Cheryl-Bailey-Named-Executive-Director-of-New-Womens-Soccer-League.aspx |archive-date=December 3, 2012 |access-date=December 16, 2012 |publisher=US Soccer}}</ref>
An sanar da sunan league a watan Disamba na shekara ta 2012. An zaɓi Nike, Inc. a matsayin mai tallafawa gasar, yana ba da tufafi ga dukkan kungiyoyi da kuma kwallon wasan.
=== Shekaru na farko ===
[[File:Sam_Kerr_(27579983777).jpg|thumb|Sam Kerr a lokacin wasan Chicago Red Stars, 2018. Kerr ta kafa rikodin burin da aka zira a cikin kakar wasa daya kuma ta lashe lambobin yabo na Golden Boot da yawa a lokacin da take tare da Sky Blue FC da Chicago Red Stars .]]
An gudanar da wasan farko na NWSL a ranar 13 ga Afrilu, 2013, yayin da Portland Thorns suka ziyarci FC Kansas City, suna wasa zuwa 1-1 draw a gaban taron magoya bayan 6,784 a filin wasa na Shawnee Mission District. Renae Cuellar ta zira kwallaye na farko a tarihin league.<ref>{{Cite web |date=April 14, 2013 |title=FC Kansas City earns point in league opener |url=https://www.fckansascity.com/2013/04/14/fc-kansas-city-earns-point-in-league-opener/ |access-date=August 27, 2015 |publisher=FC Kansas City}}</ref><ref>{{Cite web |date=April 13, 2013 |title=Christine Sinclair penalty kick leads Thorns FC to 1–1 draw against FC Kansas City |url=https://www.timbers.com/news/christine-sinclair-penalty-kick-leads-thorns-fc-1-1-draw-against-fc-kansas-city |access-date=August 27, 2015 |publisher=Portland Thorns |archive-url=https://web.archive.org/web/20240915151114/https://www.timbers.com/news/christine-sinclair-penalty-kick-leads-thorns-fc-1-1-draw-against-fc-kansas-city |archive-date=September 15, 2024 |url-status=dead}}</ref> Shekarar 2013 ta ga matsakaicin halartar kakar wasa ta yau da kullun na 4,270, tare da babban 17,619 a ranar 4 ga watan Agusta don Kansas City a Portland.<ref name="equalizer_2013attend">{{Cite web |last=Jorstad |first=Keith |date=August 20, 2013 |title=NWSL Attendance Watch Week 19 |url=http://womens.soccerly.com/2013/08/20/nwsl-attendance-watch-week-19/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140808035713/http://womens.soccerly.com/2013/08/20/nwsl-attendance-watch-week-19/ |archive-date=August 8, 2014 |access-date=August 4, 2014 |website=The Equalizer}}</ref><ref>{{Cite web |date=August 4, 2013 |title=FC Kansas City earn playoff berth with 3–2 win over Thorns FC |url=http://www.nwslsoccer.com/News/2013Q3/744390.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140817101227/http://www.nwslsoccer.com/News/2013Q3/744390.html |archive-date=August 17, 2014 |access-date=August 5, 2014 |publisher=National Women's Soccer League}}</ref>
NWSL ta zama ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta mata ta farko ta Amurka da ta kai ƙungiyoyi tara tare da ƙarin Houston Dash, wanda ƙungiyar Houston Dynamo ta Major League Soccer (MLS) ta goyi bayan, a cikin 2014; sha'awar fadada, musamman daga ƙungiyoyin MLS da USL, ta ci gaba.<ref name="fortune2015">{{Cite web |last=Moran |first=Gwen |date=July 29, 2015 |title=Pro women's soccer is having a moment. Here's how to make it last |url=https://fortune.com/2015/07/29/pro-womens-soccer-is-having-a-moment-heres-how-to-make-it-last/ |access-date=October 13, 2015 |website=Fortune}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kassouf |first=Jeff |date=March 19, 2015 |title=Plush: Six cities interested in NWSL expansion |url=https://equalizersoccer.com/2015/03/19/nwsl-expansion-six-cities-exclusive-commissioner-jeff-plush/ |access-date=October 13, 2015 |website=The Equalizer}}</ref> Lokaci na uku ya ga gajeren jadawalin da kuma wasu rashin daidaituwa na farkon kakar saboda Gasar Cin Kofin Duniya ta Mata ta FIFA ta 2015 a Kanada, amma gasar cin kofen duniya ta kuma ba da fallasa ga NWSL, wanda aka ba da kyauta tare da haɓaka lambobin halarta a duk faɗin gasar.<ref name="fortune2015" />
Har ila yau, gasar ta zama ƙungiyar mata ta farko a Amurka da ta buga wasanni sama da uku lokacin da gasar ta fara kakar wasa ta huɗu a shekarar 2016.<ref>{{Cite web |last=McCauley |first=Kevin |date=April 15, 2016 |title=NWSL has survived longer than any other women's soccer league. |url=https://www.sbnation.com/soccer/2016/4/15/11409908/nwsl-2016-season-wages-cap-salary-minimum |access-date=December 20, 2017 |website=SBNation}}</ref>
=== Amsa ga annobar COVID-19 ===
Da farko an jinkirta kakar 2020 saboda annobar COVID-19 kuma daga baya aka soke ta. Maimakon haka, gasar ta buga gasar cin kofin NWSL ta 2020, gasa ta musamman da aka shirya a yankin Salt Lake City ba tare da masu kallo ba. Kofin ya fara ne a ƙarshen Yuni, yana mai da NWSL babbar ƙungiyar wasanni ta farko ta Amurka da ta dawo yin wasa. Gasar ta kasance mai karɓar rancen tarayya ta hanyar Shirin Kare Biya, wanda ta yi amfani da shi don rama 'yan wasa kafin gasar ta fara. Daga baya a wannan shekarar gasar ta kuma buga NWSL Fall Series, jerin wasanni 18 tsakanin kungiyoyi a cikin yankuna masu iyaka.
== Ƙungiyoyi ==
=== Kungiyoyin yanzu ===
{{OSM Location map|nolabels=1|width=400|height=200|coord={{coord|38|-96}}|zoom=3|shapeD=circle|mark-sizeD=8|label-sizeD=11,background,outline|label-posD=east|legendBox=,88px27px5px,5px168px,background,black|legendItem1=<b>Current</b>,1|legendItem2=<i>Future</i>,2|label1='''[[Angel City FC|Angel City]]'''|mark-coord1={{Coord|34.0128|-118.284}}|label-pos1=west|mark-title1=[[Angel City FC]]|mark-description1=[[BMO Stadium]]|label2=''[[Atlanta NWSL team|Atlanta]]''|mark-coord2={{Coord|33.7554|-84.4008}}|shape-color2=blue|label-pos2=west|mark-title2=[[Atlanta NWSL team|NWSL Atlanta]]|mark-description2=[[Mercedes-Benz Stadium]]|label3='''[[Bay FC|Bay]]'''|mark-coord3={{Coord|37.35110|-121.9247}}|label-pos3=west|mark-title3=[[Bay FC]]|mark-description3=[[PayPal Park]]|label4='''[[Boston Legacy FC|Legacy]]'''|mark-coord4={{Coord|42.0909|-71.2643}}|mark-title4=[[Boston Legacy FC]]|mark-description4=[[Gillette Stadium]]|label5='''[[Chicago Stars FC|Stars]]'''|mark-coord5={{Coord|42.0585|-87.6708}}|mark-title5=[[Chicago Stars FC]]|mark-description5=[[Martin Stadium (Northwestern University)|Martin Stadium]]|label6=''[[Columbus NWSL team|Columbus]]''|mark-coord6={{Coord|39.9684|-83.0170}}|shape-color6=blue|label-pos6=west|mark-title6=[[Columbus NWSL team|Columbus]]|mark-description6=[[ScottsMiracle-Gro Field]]|label7='''[[Denver Summit FC|Summit]]'''|mark-coord7={{Coord|39.5829|-104.8283}}|label-pos7=south|mark-title7=[[Denver Summit FC]]|mark-description7=Potomac Park|label8='''[[Gotham FC|Gotham]]'''|mark-coord8={{Coord|40.7369|-74.1503}}|label-pos8=southeast|mark-title8=[[Gotham FC]]|mark-description8=[[Sports Illustrated Stadium]]|label9='''[[Houston Dash|Dash]]'''|mark-coord9={{Coord|29.7523|-95.3522}}|label-pos9=southeast|mark-title9=[[Houston Dash]]|mark-description9=[[Shell Energy Stadium]]|label10='''[[Kansas City Current|Current]]'''|mark-coord10={{Coord|39.1196|-94.5666}}|label-pos10=south|mark-title10=[[Kansas City Current]]|mark-description10=[[CPKC Stadium]]|label11='''[[North Carolina Courage|Courage]]'''|mark-coord11={{Coord|35.7861|-78.7551}}|label-pos11=southeast|mark-title11=[[North Carolina Courage]]|mark-description11=[[WakeMed Soccer Park]]|label12='''[[Orlando Pride|Pride]]'''|mark-coord12={{Coord|28.5411|-81.389}}|mark-title12=[[Orlando Pride]]|mark-description12=[[Inter.co Stadium]]|label13='''[[Portland Thorns FC|Thorns]]'''|mark-coord13={{Coord|45.5215|-122.6918}}|mark-title13=[[Portland Thorns FC]]|mark-description13=[[Providence Park]]|label14='''[[Racing Louisville FC|Racing]]'''|mark-coord14={{Coord|38.2594|-85.7326}}|label-pos14=south|mark-title14=[[Racing Louisville FC]]|mark-description14=[[Lynn Family Stadium]]|label15='''[[San Diego Wave FC|Wave]]'''|mark-coord15={{Coord|32.7842|-117.1224}}|mark-title15=[[San Diego Wave FC]]|mark-description15=[[Snapdragon Stadium]]|label16='''[[Seattle Reign FC|Reign]]'''|mark-coord16={{Coord|47.5952|-122.3316}}|label-pos16=west|mark-title16=[[Seattle Reign FC]]|mark-description16=[[Lumen Field]]|label17='''[[Utah Royals|Royals]]'''|mark-coord17={{Coord|40.583|-111.8933}}|label-pos17=west|mark-title17=[[Utah Royals FC]]|mark-description17=[[America First Field]]|label18='''[[Washington Spirit|Spirit]]'''|mark-coord18={{Coord|38.8684|-77.0129}}|label-pos18=southeast|mark-title18=[[Washington Spirit]]|mark-description18=[[Audi Field]]}}Kungiyoyin NWSL sun bazu a duk faɗin Amurka. Kowace kulob din an ba da izinin mafi ƙarancin 'yan wasa 20 a cikin jerin sunayensu, tare da matsakaicin' yan wasa 22 (26 idan aka haɗa da ƙarin' yan wasa) da aka ba da izini a kowane lokaci a lokacin kakar.<ref name="2013_roster_rules">{{Cite web |title=2013 Roster Rules |url=http://www.nwslsoccer.com/home/about/732760.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150520105930/http://www.nwslsoccer.com/home/about/732760.html |archive-date=May 20, 2015 |access-date=September 22, 2013 |publisher=National Women's Soccer League}}</ref>
Asalinsa, kowane rukuni ya haɗa da 'yan wasa uku da aka ba su na ƙasar Amurka, har zuwa' yan wasan mata biyu da aka ba da su na ƙasar Mexico, da kuma' yan wasan tawagar ƙasar Kanada guda biyu ta hanyar NWSL Player Allocation da kuma kasuwancin da suka biyo baya.<ref>{{Cite web |last=Hays |first=Graham |date=January 11, 2013 |title=NWSL allocation easier said than done |url=https://www.espn.com/espnw/news-commentary/story/_/id/8836654/espnw-nwsl-allocation-easier-said-done |access-date=September 22, 2013 |website=espnW}}</ref> Bugu da kari, kowace kungiya tana da wurare huɗu a kowane kakar da ake samu ga 'yan wasan duniya; ana iya sayar da waɗannan wurare ga wasu kungiyoyi.<ref>{{Cite web |title=2014 Roster Rules – National Women's Soccer League |url=http://www.nwslsoccer.com/home/about/732760.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150520105930/http://www.nwslsoccer.com/home/about/732760.html |archive-date=May 20, 2015 |access-date=January 16, 2018 |publisher=National Women's Soccer League}}</ref> Sauran wuraren jerin sunayen ana buƙatar su cika su da 'yan wasan cikin gida daga Amurka. Kungiyoyin sun cika jerin sunayensu ta hanyar rubuce-rubuce da yawa da kuma sa hannun mai kunnawa 4-6 .<ref name="2013_roster_rules" /> Mexico ta dakatar da rarraba 'yan wasa zuwa NWSL, bayan da ta kafa ƙungiyar mata ta kanta a cikin 2017, kuma yawan' yan wasan da aka rarraba da' yan wasan duniya a kowace ƙungiya sun bambanta a kowace shekara saboda kasuwanci.<ref>{{Cite web |title=U.S. Soccer Statement on NWSL Allocation |url=https://www.ussoccer.com/stories/2021/12/us-soccer-statement-on-nwsl-allocation |website=www.ussoccer.com}}</ref>
Ya zuwa kakar 2022 ta kasance, an soke tsarin rarraba mai kunnawa gaba ɗaya.<ref>{{Cite web |title=U.S. Soccer Statement on NWSL Allocation |url=https://www.ussoccer.com/stories/2021/12/us-soccer-statement-on-nwsl-allocation |website=www.ussoccer.com}}</ref> Kwalejin da fadada rubuce-rubuce, da kuma kasuwanci ba tare da yardar mai kunnawa ba, an soke su ne daga yarjejeniyar sulhu tsakanin ƙungiyar da NWSL Players Association a lokacin kakar 2024.
Daga cikin kungiyoyi 16 da ke fafatawa a kakar 2026: <ref>{{Cite web |date=April 21, 2026 |title=NWSL ownership |url=https://www.spotrac.com/nwsl/ownership |access-date=April 29, 2026 |website=Sportrac}}</ref>
* Hudu suna raba mallakar farko, wurare, da ma'aikata tare da kungiyoyin kwallon kafa na maza:
** Houston Dash (Houston Dynamo FC)
** Orlando Pride (Orlando City SC; kuma kungiyar NFL Minnesota Vikings)
** Seattle Reign FC (Seattle Sounders FC)
** Utah Royals (Real Salt Lake)
* Biyu suna raba mallakar farko, wurare, da ma'aikata tare da ƙungiyoyin maza na yanzu ko na dā na United Soccer League:
** North Carolina Courage (North Carolina FC, tsohon na USL Championship da USL League One)
** Racing Louisville FC (Louisville City FC na USL Championship)
* Uku suna daga cikin kungiyoyin masu mallakar kulob din da ke da kungiyoyin kwallon kafa na mata a wasu wasannin:
** Bay FC wani bangare ne na Bay Collective, wani fayil na kungiyoyin kwallon kafa na mata mallakar Sixth Street Partners wanda ya hada da Sunderland A.F.C. Women
** Kansas City Current wani bangare ne na Ballard Capital, wani fayil na kungiyoyin kwallon kafa na mata mallakar Angie da Chris Long wanda ya hada da HB Køge
** Washington Spirit wani bangare ne na Kynisca, wani fayil na kungiyoyin kwallon kafa na mata mallakar Michele Kang wanda ya hada da OL Lyonnes da London City Lionesses <ref name="The District Press-2024">{{Cite web |date=February 11, 2024 |title=Washington Spirit owner Y. Michele Kang officially adds OL Féminin to ownership group |url=https://thedistrictpress.com/2024/02/10/washington-spirit-owner-y-michele-kang-officially-adds-ol-feminin-to-ownership-group/ |website=The District Press}}</ref>
* Portland Thorns FC tana da mallakar farko, ma'aikata, da wuraren horo tare da ƙungiyar ƙwallon kwando ta Portland Fire ta WNBA
* Shida suna aiki da kansu daga wasu kungiyoyi:
** Angel City FC (tare da kulob din MLS Los Angeles FC da ke riƙe da gungumen azaba )
** Boston Legacy FC
** Chicago Stars FC
** Denver Summit FC
** Gotham FC
** San Diego Wave FC
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
|+Bayani game da kungiyoyin kwallon kafa na mata na kasa
! scope="col" |Kungiyar
! scope="col" |Wurin da yake
! scope="col" |Filin wasa{{Efn|Stadiums are those expected to be used in the 2026 season.}}
! scope="col" |An kafa shi
! scope="col" |An haɗa su
! scope="col" |Babban kocin
! scope="col" |Rukunin maza
|-
! scope="row" |Angel City FC
|[[Los Angeles|Los Angeles, California]]
|Filin wasa na BMO
| align="center" |2020
| align="center" |2022
|{{Sortname|Alexander|Straus}}| {{N/a}} {{efn|group=n|MLS club [[Los Angeles FC]] holds a minority stake in Angel City FC, acquired as part of its venue-sharing agreement, but does not share staff with or hold governance over the club.<ref name="lafc"/>}}
|-
! scope="row" |Bay FC
|San Jose, California
|Gidan shakatawa na PayPal
| align="center" |2023
| align="center" |2024
|{{Sortname|Emma|Coates}}| {{N/a}}
|-
! scope="row" |Boston Legacy FC
|Foxborough, Massachusetts
|[[Gillette Stadium|Filin wasa na Gillette]]{{Efn|Select matches will be played at [[Centreville Bank Stadium]] in [[Pawtucket, Rhode Island]].<ref>{{Cite web |date=December 19, 2025 |title=Boston Legacy Football Club to Play Select Matches at Centreville Bank Stadium |url=https://bostonlegacyfc.com/blogs/press/boston-legacy-football-club-play-select-matches-centreville-bank-stadium-gillette-2026 |access-date=2026-03-28 |website=Boston Legacy FC |language=en}}</ref>}}
| align="center" |2023
| align="center" |2026
|{{Sortname|Filipa Santos|Patão}}| {{N/a}}
|-
! scope="row" |Chicago Stars FC{{Efn|Known as Chicago Red Stars until 2024.}}
|[[Evanston Il|Evanston, Illinois]]
|Filin wasa na Martin
| align="center" |2006
| align="center" |2013
|{{Sortname|Martin|Sjögren}}| {{N/a}}
|-
! scope="row" |Denver Summit FC
|Shekaru ɗari, Colorado
|Filin wasa na Centennial{{Efn|Due to construction delays, Centennial Stadium will not open until sometime in summer 2026. Before then, Denver Summit will play at the following Denver-area venues:
* The first home game will be at [[Empower Field at Mile High]] in [[Denver]] proper.
* Subsequent home games will be at [[Dick's Sporting Goods Park]] in [[Commerce City, Colorado|Commerce City]].}}
| align="center" |2025
| align="center" |2026
|{{Sortname|Nick|Cushing}}| {{N/a}}
|-
! scope="row" |Gotham FC{{Efn|Known as Sky Blue FC until 2020 and NJ/NY Gotham FC from 2021 to 2024.}}
|Harrison, New Jersey
|Wasanni na Wasanni
| align="center" |2007
| align="center" |2013
|{{Sortname|Juan Carlos|Amorós}}| {{N/a}}
|-
! scope="row" |Houston Dash
|[[Houston|Houston, Texas]]
|Filin wasa na Shell Energy
| align="center" |2013
| align="center" |2014
|{{Sortname|Fabrice|Gautrat}}
|Houston Dynamo FC (MLS)
|-
! scope="row" |Kansas City na yanzu{{Efn|Known as Kansas City NWSL in 2021.}}
|Birnin Kansas, Missouri
|Filin wasa na CPKC
| align="center" |2020
| align="center" |2021
|{{Sortname|Chris|Armas}}| {{N/a}}
|-
! scope="row" |Ƙarfin Arewacin Carolina
|Cary, Arewacin Carolina
|Gidan wasan ƙwallon ƙafa na WakeMed
| align="center" |2017
| align="center" |2017
|{{Sortname|Mak|Lind}}
|North Carolina FC (marasa aiki; tsohon USLC da USL1)
|-
! scope="row" |Orlando Pride
|Orlando, Florida
|Filin wasa na Inter.co
| align="center" |2015
| align="center" |2016
|{{Sortname|Seb|Hines}}
|Orlando City SC (MLS)
|-
! scope="row" |Portland Thorns FC
|Portland, Oregon
|Gidan shakatawa na Providence
| align="center" |2012
| align="center" |2013
|{{Sortname|Robert|Vilahamn}}| {{N/a}} {{efn|group=n|From their founding in 2012 until their sale in 2024, the Thorns were affiliated with the [[Portland Timbers]] of [[Major League Soccer]].<ref>{{Cite web |last=Clarke |first=Ryan |date=2024-01-03 |title=Portland Thorns sold to Bhathal family for $63 million: details, next steps |url=https://www.oregonlive.com/portland-thorns/2024/01/portland-thorns-sold-to-bhathal-family-for-63-million-details-next-steps.html |access-date=2026-02-24 |website=oregonlive |language=en}}</ref>}}
|-
! scope="row" |Racing Louisville FC
|Louisville, Kentucky
|Filin wasa na Iyalin Lynn
| align="center" |2019
| align="center" |2021
|{{Sortname|Bev|Yanez}}
|Louisville City FC (USLC)
|-
! scope="row" |San Diego Wave FC
|[[San Diego|San Diego, California]]
|Filin wasa na Snapdragon
| align="center" |2021
| align="center" |2022
|{{Sortname|Jonas|Eidevall}}| {{N/a}}
|-
! scope="row" |Seattle Reign FC{{Efn|Known as Reign FC in 2019 and OL Reign from 2020 to 2023.<ref>{{cite news |last=Evans |first=Jayda |date=January 9, 2024 |title=OL Reign transform to Seattle Reign FC in throwback to original name and crest |url=https://www.seattletimes.com/sports/reign/ol-reign-transform-to-seattle-reign-fc-in-throwback-to-original-name-and-crest/ |accessdate=January 9, 2024}}</ref>}}
|[[Seattle|Seattle, Washington]]
|Filin Lumen
| align="center" |2012
| align="center" |2013
|{{Sortname|Laura|Harvey}}
|Seattle Sounders FC (MLS)
|-
! scope="row" |Sarautar Utah{{Efn|Known as Utah Royals FC from 2018 to 2020.}}
|Sandy, Utah
|Filin Farko na Amurka
| align="center" |2017
| align="center" |2024{{Efn|Utah Royals FC initially joined the league in 2018 and played three seasons before ceasing operations at the end of 2020.}}
|{{Sortname|Jimmy|Coenraets}}
|Tafkin Gishiri na Gaskiya (MLS)
|-
! scope="row" |Washington Spirit
|[[Washington, D.C.|Washington, DC]]
|Filin Audi
| align="center" |2012
| align="center" |2013
|{{Sortname|Adrián|González}}| {{N/a}}
|}
=== Ƙungiyoyin nan gaba ===
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
|+Bayani game da kungiyoyin kwallon kafa na mata na kasa
! scope="col" |Kungiyar
! scope="col" |Wurin da yake
! scope="col" |Filin wasa
! scope="col" |An kafa shi
! scope="col" |Haɗa
! scope="col" |Babban kocin
! scope="col" |Rukunin maza
|-
! scope="row" |Kungiyar Atlanta NWSL
|[[Atlanta|Atlanta, Georgia]]
| align="left" |Filin wasa na Mercedes-Benz
| align="center" |2025
| align="center" |2028
| align="left" |TBA
|Atlanta United FC (MLS)
|-
! scope="row" |Kungiyar Columbus NWSL
|[[Columbus|Columbus, Ohio]]
| align="left" |ScottsMiracle-Gro Field
| align="center" |2026
| align="center" |2028
| align="left" |TBA
|Ma'aikatan Columbus (MLS)
|}
=== Kungiyoyin da suka gabata ===
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
|+Bayani game da tsoffin kungiyoyin kwallon kafa na mata na kasa
! scope="col" |Kungiyar
! scope="col" |Wurin da yake
! scope="col" |Filin wasa{{Efn|Stadiums are those used in their last NWSL season.}}
! scope="col" |An kafa shi
! scope="col" |An haɗa su
! scope="col" |Lokacin karshe na NWSL
|-
! scope="row" |Boston Breakers
|[[Boston|Boston, Massachusetts]]
|Filin Jordan
| align="center" |2007
| align="center" |2013
| align="center" |2017
|-
! scope="row" |FC Kansas City
|Birnin Kansas, Missouri
|Garin Kwallon Kafa na Swope
| align="center" |2012
| align="center" |2013
| align="center" |2017
|-
! scope="row" |Yammacin New York Flash
|Rochester, New York
|Filin wasa na Sahlen
| align="center" |2008
| align="center" |2013
| align="center" |2016
|}
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
=== Tsarin lokaci na membobin ===
{{Timeline National Women's Soccer League}}
Ba da daɗewa ba bayan ƙaddamarwa, an ruwaito cewa ƙungiyar ta shirya fadada zuwa ƙungiyoyi goma a shekara ta 2014. <ref>{{Cite web |last=Giase, Frank |date=December 11, 2012 |title=On Soccer: New women's pro league has backing of U.S. Soccer Federation |url=https://www.nj.com/soccer-news/index.ssf/2012/12/on_soccer_new_womens_pro_leagu.html |access-date=April 13, 2013 |website=The Star-Ledger}}</ref> 'Yan takara masu yuwuwa sun haɗa da kungiyoyin da ba a yarda da su ba a matsayin wani ɓangare na asali takwas; kungiyoyi daga yankin Los Angeles (ƙoƙarin hadin gwiwa daga LA Strikers da Pali Blues) da kuma daga Hartford, Connecticut, <ref>{{Cite web |last=Kassouf |first=Jeff |date=November 20, 2012 |title=Established LA ownership excluded for geography |url=https://equalizersoccer.com/2012/11/20/no-los-angeles-pali-in-womens-soccer-league/ |access-date=April 13, 2013 |website=The Equalizer}}</ref> an tabbatar da gazawar tayin, kamar yadda daya daga Seattle Sounders Women.<ref>{{Cite web |last=Kassouf |first=Jeff |date=November 21, 2012 |title=Connecticut hopes for expansion bid, again |url=https://equalizersoccer.com/2012/11/21/connecticut-hopes-for-expansion-bid-again/ |access-date=April 13, 2013 |website=The Equalizer}}</ref> Akwai hasashe cewa Vancouver Whitecaps Women na iya zama 'yan takara masu ma'ana musamman idan aka ba da Gasar Cin Kofin Duniya ta Mata ta FIFA ta 2015 a Kanada; duk da haka, Whitecaps sun rufe shirin mata (sai dai ga ƙungiyar makarantar U-18) a watan Disamba na shekara ta 2012.
A lokacin kakar wasa ta farko, akwai jita-jita game da fadada sha'awa daga kungiyoyin MLS Toronto FC, <ref>{{Cite web |last=Rollins |first=Duane |date=May 15, 2013 |title=The View from the North: Silence speaking volumes in Toronto? |url=https://equalizersoccer.com/2013/05/15/the-view-from-the-north-silence-speaking-volumes-in-toronto-nwsl-expansion/ |access-date=September 1, 2013 |website=The Equalizer}}</ref> Vancouver Whitecaps FC, <ref>{{Cite web |last=Dulhanty |first=Emily |title=The Case for Toronto: National Women's Soccer League Expansion |url=http://www.rednationonline.ca/Articles2012/TheCaseforTorontoNationalWomensSoccerLeag.aspx |access-date=April 14, 2018 |website=[[Red Nation Online]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20240914112056/http://www.rednationonline.ca/Articles2012/TheCaseforTorontoNationalWomensSoccerLeag.aspx |archive-date=September 14, 2024 |url-status=dead}}</ref> da New York Red Bulls, da kuma tabbatar da sha'awa ga WPSL na Houston Aces. Masu mallakar ƙungiyar NWSL sun nuna cewa fadadawa don 2014 ba tambaya ce ta "idan" amma "yawance". <ref name="Giase">{{Cite web |last=Giase |first=Frank |date=August 20, 2013 |title=On Soccer: National Women's Soccer League on solid ground |url=https://www.nj.com/soccer-news/index.ssf/2013/08/giase_on_soccer.html |access-date=September 1, 2013 |website=The Star-Ledger}}</ref> Duk da haka, an sanar da shi a lokacin wasan kwaikwayo cewa ba za a sami fadadawa ba a kakar wasa ta biyu ta league, kodayake Red Bulls da Sky Blue FC sun tabbatar da cewa suna cikin tattaunawa don hadin kai.<ref>{{Cite web |last=Murray |first=Caitlin |date=August 25, 2013 |title=Exclusive: Gulati confirms no NWSL expansion for 2014 |url=http://www.soccerwire.com/news/exclusive-gulati-confirms-no-nwsl-expansion-for-2014/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130928083358/http://www.soccerwire.com/news/exclusive-gulati-confirms-no-nwsl-expansion-for-2014/ |archive-date=September 28, 2013 |access-date=September 1, 2013 |website=Soccer Wire}}</ref><ref name="Giase" />
A lokacin kakar wasa ta farko, Houston Dynamo ta kara sunansu a cikin jerin kungiyoyin MLS da ke da sha'awar yin wasa a bangaren mata, suna mai cewa suna "bincike da damar" na fara kungiyar NWSL a cikin 2014 ko '15, <ref>{{Cite web |last=Lovell |first=Darrell |date=November 19, 2013 |title=Houston Dynamo looking into becoming second MLS team to own professional women's club |url=http://www.houstondynamo.com/news/2013/11/houston-dynamo-looking-becoming-second-mls-team-own-professional-womens-club |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131127102235/http://www.houstondynamo.com/news/2013/11/houston-dynamo-looking-becoming-second-mls-team-own-professional-womens-club |archive-date=November 27, 2013 |access-date=November 19, 2013 |publisher=Houston Dynamo}}</ref> kuma a cikin 2013 sun sanar da Houston Dash tare da 2014 a matsayin kakar wasa ta asali. <ref>{{Cite web |date=December 12, 2013 |title=Houston Dynamo launch Houston Dash as expansion member of National Women's Soccer League |url=http://www.houstondynamo.com/news/2013/12/houston-dynamo-launch-houston-dash-expansion-member-national-women%E2%80%99s-soccer-league |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140501133959/http://www.houstondynamo.com/news/2013/12/houston-dynamo-launch-houston-dash-expansion-member-national-women%E2%80%99s-soccer-league |archive-date=May 1, 2014 |access-date=July 25, 2014 |publisher=Houston Dynamo}}</ref> A farkon watan Disamba, NWSL ta amince da sabuwar ƙungiyar da kungiyar Dynamo ke gudanarwa don fadadawa a cikin 2014, duk da sanarwar da suka gabata cewa ba za a fadada kakar wasa ta biyu ba.
A lokacin kakar wasa ta biyu, tattaunawar fadada ta karu da sauri, tare da ƙungiyoyin maza guda uku (Real Salt Lake na MLS, Indy Eleven na NASL, da Pittsburgh Riverhounds na USL Pro) suna nuna sha'awar shiga NWSL, da kuma ƙungiyar da ba a haɗa ta da ita ba daga Atlanta. Har ila yau, an yi jita-jita ko kuma an ba da shawarar sha'awa daga ƙungiyoyin maza uku a California, kodayake babu ɗayan waɗannan ƙungiyoyin da suka yi sanarwa ta hukuma. Duk da wannan sha'awar, an sanar da shi a ƙarshen Afrilu 2015 cewa ba za a sami fadadawa don kakar 2016 ba.
Koyaya, bayan nasarar da aka samu na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta mata ta Amurka, sabunta sha'awar fadada NWSL ta haifar da rahotanni daga taron masu mallakar cewa "ba a fitar da sabuwar ƙungiyar a cikin 2016 ba", tare da yiwuwar labarai na fadada da za a bayyana a cikin wata ɗaya.<ref>{{Cite web |date=July 16, 2015 |title=The Lowdown: World Cup bump engulfs NWSL |url=https://equalizersoccer.com/2015/07/16/the-lowdown-world-cup-bump-nwsl-commissioner-jeff-plush/ |access-date=July 21, 2015 |website=The Equalizer}}</ref> Kwamishinan Jeff Plush ya ce sama da kungiyoyi masu sha'awar goma sha biyu sun tuntubi gasar a cikin makonni bayan gasar cin kofin duniya; kungiyar MLS Orlando City SC ta kasance ɗaya daga cikin sabbin kungiyoyi masu ban sha'awa na farko da aka bayyana a fili.<ref>{{Cite web |date=July 8, 2015 |title=10 minutes with NWSL commissioner Jeff Plush on the Women's World Cup, role models, league expansion |url=http://www.mlssoccer.com/news/article/2015/07/08/10-minutes-nwsl-commissioner-jeff-plush-womens-world-cup-role-models-expansion |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150710145147/http://www.mlssoccer.com/news/article/2015/07/08/10-minutes-nwsl-commissioner-jeff-plush-womens-world-cup-role-models-expansion? |archive-date=July 10, 2015 |access-date=July 21, 2015 |publisher=Major League Soccer}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 20, 2015 |title=Orlando City likely to add NWSL Women's team |url=http://otowns11.com/2015/07/20/orlando-city-likely-to-add-nwsl-womens-team/ |access-date=July 21, 2015 |publisher=Fansided}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 9, 2015 |title=National Women's Soccer League set to capitalize on U.S.'s World Cup title |url=https://sports.yahoo.com/news/national-women-s-soccer-league-set-to-capitalize-on-u-s--s-world-cup-title-213933319.html |access-date=July 21, 2015 |website=Yahoo! Sports}}</ref> A ranar 20 ga Oktoba, 2015, an ba da sanarwar cewa Orlando za ta karbi bakuncin tawagar NWSL ta 10, Orlando Pride, saboda fara kakar 2016.<ref>{{Cite web |title=Orlando Pride women's soccer team to join NWSL in 2016 |url=http://www.baynews9.com/content/news/baynews9/on-the-town/article.html/content/news/articles/bhsn/2015/10/20/orlando_city_nwsl_soccer.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151025002624/http://www.baynews9.com/content/news/baynews9/on-the-town/article.html/content/news/articles/bhsn/2015/10/20/orlando_city_nwsl_soccer.html |archive-date=October 25, 2015 |access-date=October 20, 2015 |website=Bay News 9}}</ref> A wannan sanarwar, Pride ta sanar da cewa sun hayar da tsohon kocin kungiyar mata ta Amurka Tom Sermanni.
A ranar 16 ga Nuwamba, 2017, an ba da sanarwar cewa Real Salt Lake za ta faɗaɗa cikin NWSL tun daga farkon kakar 2018. Kungiyar Salt Lake City, jim kadan bayan haka aka bayyana a matsayin Utah Royals FC, an dauke ta a hukumance sabon ikon mallakar da ya maye gurbin FC Kansas City.
NWSL ta sanar a ranar 22 ga Oktoba, 2019, cewa wata kungiya a Louisville, Kentucky, da ke da alaƙa da kungiyar USL Championship ta Louisville City FC, za ta shiga gasar a 2021. Da farko za a kira kungiyar Proof Louisville FC, amma bayan da aka yi watsi da ita daga magoya bayan an sanar da cewa alamar Proof Louisille FC ba za ta zama zaɓi na ƙarshe ba, kuma za a sake fara aiwatar da ƙayyade asalin tawagar. <ref>{{Cite web |date=April 22, 2020 |title=Louisville NWSL team may get name change |url=https://www.sportbusiness.com/news/louisville-nwsl-team-may-get-name-change/ |website=SportBusiness}}</ref> A ranar 8 ga watan Yulin 2020, an sake sanya wa tawagar Louisville suna Racing Louisville FC, kuma an sanar da asalinsa a wannan rana. Racing yana taka leda a filin wasa na Lynn Family, wanda aka buɗe a 2020 a matsayin sabon gidan Louisville City.
A ranar 21 ga Yuli, 2020, NWSL ta ba da sanarwar cewa ƙungiyar [[Los Angeles]] za ta fara wasa a shekara ta 2022. Kungiyar masu mallakar tawagar, wadanda ke kiran kansu "Angel City", karkashin jagorancin shugaban kasa da wanda ya kafa Julie Uhrman, mai watsa labarai da ɗan kasuwa na caca; co-kafa [[Natalie Portman]], 'yar wasan kwaikwayo ta Oscar, kuma mai cin kasuwa Kara Nortman; mai cinikin jari-hujja Alexis Ohanian a matsayin jagora mai saka hannun jari; <ref name="NWSL LA" /> da ƙarin masu saka hannun jari ciki har da tsoffin mambobin USWNT goma sha huɗu, mafi yawan suna da alaƙa da Kudancin California; 'yan wasan kwaikwayo [[Uzo Aduba]], [[Jessica Chastain]], Amurka Ferrera, Jennifer Garner, da Eva Longoria; mai gabatar da wasan tennis, da matar Ohanian<ref name="la_website">{{Cite web |title=We Are Angel City |url=https://weareangelcity.com/ |access-date=July 21, 2020 |publisher=Angel City}}</ref> A cikin 2022, ƙungiyar NWSL ta Los Angeles ta zama ƙungiyar wasanni ta farko ta Amurka da ƙungiyar masu mallakar mata ta kafa don fara wasa, kuma masu haɗin gwiwa Portman, Nortman, da Uhrman sun tattauna abubuwan mallakar su a fili a matsayin hanya ɗaya don magance rashin daidaito tsakanin jinsi a wasanni da ƙarfafa ƙarin saka hannun jari ta mata a cikin wasanni na mata. <ref>{{Cite web |date=August 20, 2019 |title=MLS expands to St. Louis; team to start in 2022 |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/37575690/mls-expands-st-louis-team-start-2022 |access-date=August 20, 2019 |website=ESPN.com}}</ref> A ranar 21 ga Oktoba, 2020, ƙungiyar masu mallakar ta ba da sanarwar cewa za a kira kulob din fadada Angel City FC kuma ta sanar da ƙarin membobin ƙungiyar, daga cikinsu akwai babban wasan tennis [[Billie Jean King]], tauraron WNBA Candace Parker, babban wasan kankara [[Lindsey Vonn]] da saurayinta a lokacin, tauraron NHL P. K. Subban, 'yar wasan kwaikwayo da mai fafutukar kiɗa ta Latin Becky G, ɗan wasan kwaikwayo da kuma mai watsa shirye-shiryen talabi na Amurka Cobi Jones.
A ranar 7 ga Disamba, 2020, NWSL ta ba da sanarwar cewa ƙungiyar faɗaɗa a Kansas City za ta shiga gasar a 2021 kuma ta karɓi kadarorin da suka shafi ɗan wasa daga Utah Royals FC. Royals sun daina aiki a lokaci guda, amma sabbin masu mallakar Utah Soccer LLC (bayan Dell Loy Hansen ya kammala sayarwa) za su sami zaɓi na sake kafa ikon mallakar Royals a cikin 2023. Kungiyar ta taka leda a karkashin sunan mai riƙe da Kansas City NWSL a kakar 2021, ta sanar da asalin ta na dindindin na Kansas City Current nan da nan kafin wasan karshe na gida na wannan kakar a ranar 30 ga Oktoba.
A ranar 12 ga watan Janairun 2021, kwamishinan NSL Lisa Baird na lokacin ya raba a wani taron manema labarai cewa ƙungiyar fadadawa a Sacramento za ta shiga gasar a 2022, amma cewa mallakar tawagar za ta yi sanarwar hukuma a lokacin da ya dace. Sanarwar ƙungiyar ba ta taɓa faruwa ba, duk da haka. A watan Mayu 2021, an ruwaito cewa ƙungiyar masu mallakar da ke bayan fadada Sacramento za su nemi amincewar NWSL don matsa haƙƙin fadada zuwa San Diego a maimakon haka. A ranar 8 ga Yuni, 2021, NWSL a hukumance ta ba da sanarwar fadada kungiyar San Diego, mai suna San Diego Wave FC, tare da tsohon kocin Kungiyar kwallon kafa ta mata ta Amurka Jill Ellis a matsayin shugaban kasa.
A ƙarshen shekarar 2022, an ruwaito cewa ƙungiyar faɗaɗa ta 13 za ta kasance a Utah, saboda sabon mallakar Real Salt Lake yana da haƙƙin karɓar kuɗin faɗaɗa ikon mallakar kimanin dala miliyan 2 don dawo da Utah Royals zuwa yankin Salt Lake City. Bugu da ƙari, ƙungiyoyi uku da suka kai zagaye na ƙarshe na ƙungiyar faɗaɗa gasar ta 14 sun haɗa da ƙungiyar San Francisco Bay Area, Tampa, da Boston. Ana tsammanin waɗannan ƙungiyoyi za su shiga kakar wasa ta 2024. An ruwaito cewa mafi girman tayin shine dala miliyan 40. A ranar 27 ga Janairu, 2023, an ruwaito cewa NWSL za ta faɗaɗa zuwa Utah, San Francisco da Boston. Masu mallakar Utah za su biya dala miliyan 2-5, yayin da ƙungiyoyin da ke San Francisco da Boston za su biya dala miliyan 50. Utah da San Francisco za su shiga NWSL a shekarar 2024, Boston kuma za ta shiga NWSL daga baya. A ranar 11 ga Maris, 2023, an tabbatar da cewa ƙungiyar Utah za ta shiga a shekarar 2024, inda za ta gaji sunan da tarihin ƙungiyar Utah Royals FC.
Kwamishinan League Jessica Berman ya sanar a ranar 22 ga Nuwamba, 2024, cewa Cincinnati, Cleveland, da Denver sun kasance 'yan wasan karshe na 16th franchise, wanda aka shirya don shiga league a 2026 tare da Boston. Gasar ta yanke shawarar a watan Janairun 2025 cewa Denver za ta sami ikon mallakar.<ref>{{Cite web |date=2025-01-30 |title=Denver named NWSL's 16th team; to start in '26 |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/43613299/denver-team-join-nwsl-2026-official-unveiling |access-date=2025-05-12 |website=ESPN.com |language=en}}</ref>
== Ƙungiya ==
=== Filin wasa da halarta ===
[[File:ChicagoRedStars_at_Wrigley_1.jpg|alt=Chicago Red Stars and Bay FC playing a soccer match at Wrigley Field.|thumb|Wasan Chicago Red Stars da Bay FC a filin Wrigley ya kafa rikodin halartar wasan guda 35,038.]]
A cikin kakar 2025, kowace ƙungiyar NWSL za ta yi amfani da filin wasa ɗaya a matsayin babban wurin zama na gida.
Mafi girman halartar wasan daya a tarihin league ya kasance a ranar 23 ga watan Agusta, 2025, don wasan tsakanin Bay FC da Washington Spirit a Oracle Park wanda ya jawo 40,091. <ref>{{Cite web |date=August 23, 2025 |title=Bay FC draws NWSL record crowd to Oracle Park |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46060142/bay-fc-nwsl-attendance-record-oracle-park-washington-spirit |website=ESPN.com}}</ref> Wannan ya karya rikodin halartar wasan da ya gabata na 35,038 daga wasan 8 ga Yuni, 2024 tsakanin Chicago Red Stars da Bay FC a Wrigley Field.<ref>{{Cite web |last=Kawash |first=Maher |date=June 9, 2024 |title=Historic Chicago Red Stars soccer match at Wrigley Field breaks NWSL attendance record |url=https://abc7chicago.com/post/chicago-red-stars-host-soccer-match-wrigley-field/14926201/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240609111351/https://abc7chicago.com/post/chicago-red-stars-host-soccer-match-wrigley-field/14926201/ |archive-date=June 9, 2024 |access-date=June 10, 2024 |website=[[WLS-TV|ABC 7 Chicago]] |quote=The soccer match between the Chicago Red Stars and Bay FC Saturday night broke the National Women's Soccer League's attendance record, drawing in 35,038 soccer fans...}}</ref><ref>{{Cite web |last=Melsar |first=Eileen |date=June 9, 2024 |title=Photos: Chicago Red Stars set NWSL attendance record at Wrigley Field |url=https://www.chicagotribune.com/2024/06/08/photos-chicago-red-stars-wrigley-field/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240609044257/https://www.chicagotribune.com/2024/06/08/photos-chicago-red-stars-wrigley-field/ |archive-date=June 9, 2024 |access-date=June 10, 2024 |website=[[The Chicago Tribune]] |quote=The match drew 35,038 fans, setting a National Women's Soccer League record.}}</ref>
A ranar 3 ga Yuni, 2023, wani shugabanci biyu wanda ke nuna Seattle Reign FC da Portland Thorns FC tare da wasan kwallon kafa na Major League tsakanin Seattle Sounders da Portland Timbers sun jawo sanarwar halartar 42,054. <ref>{{Cite web |date=2023-06-03 |title=OL Reign lose to Thorns for first time since 2019 to cap soccer twinbill |url=https://www.seattletimes.com/sports/reign/ol-reign-lose-to-thorns-for-first-time-since-2019-to-cap-soccer-twinbill/ |access-date=2024-06-14 |website=The Seattle Times |language=en-US}}</ref>
A cikin 2024, NWSL ta kai tarihin tarihi na masu halartar wasanni miliyan 2 a karo na farko a tarihin league.<ref>{{Cite web |last=Badenhausen |first=Kurt |date=2024-11-02 |title=NWSL 2024 Attendance Hits Record 2 Million Fans |url=https://www.sportico.com/leagues/soccer/2024/nwsl-2024-attendance-record-two-million-fans-1234803652/ |access-date=2025-03-27 |website=Sportico.com |language=en-US}}</ref>
A cikin 2025, ƙungiyoyi da yawa sun kafa rikodin halartar masu buɗe gida, gami da NC Courage . <ref>{{Cite web |last=website |first=NC Courage-Official |date=2025-03-23 |title=Courage breaks home opener attendance record in loss {{!}} News - NC Courage |url=https://www.nccourage.com/news/courage-breaks-home-opener-attendance-record-in-loss |access-date=2025-03-27 |website=NC Courage - Official website |language=en}}</ref>
=== Kafawar 'yan wasa da albashi ===
A kowane kakar, ƙungiyoyi suna karɓar ƙimar albashi wanda ke iyakance jimlar kuɗin da suke kashewa akan 'yan wasa. Kafin kakar 2022 ta kasance, an biya albashin 'Yan wasan tarayya gaba ɗaya ko mafi yawa daga ƙungiyoyin su na ƙasa, kuma sun ƙidaya akan adadin albashi a ƙayyadadden adadin - $ 33,000 ga' yan wasan Amurka, da $ 27,500 ko ainihin albashi ga' yan wasa na Kanada, duk abin da ya fi ƙasa. 'Yan wasan da ba na tarayya ba suna ƙarƙashin iyakar albashi mafi ƙaranci da iyakar.
Kowace ƙungiya tana ba da cikakkiyar kulawa ta kiwon lafiya ga 'yan wasan ta, kuma tana ba da gidaje, ko dai kai tsaye ko ta hanyar biyan kuɗi ba fiye da $ 3,000 a kowane wata ba. Bugu da kari, ana ba wa kungiyoyi damar samar da 'yan wasan su da amfani da mota da ba ta wuce $ 50,000 ba. Wadannan kudade an cire su musamman daga lissafin ƙididdiga.
A cikin 2019, an faɗaɗa matsakaicin girman manyan sunayen zuwa 22 kuma mafi ƙarancin zuwa 20, tare da ƙarin wurare huɗu na ƙarin ga 'yan wasan da ke samun mafi ƙaranciyar albashi waɗanda ba su ƙidaya da ƙimar albashi ba. Ya zuwa 2021, mafi ƙarancin girman manyan sunayen shine 22 kuma matsakaicin 24, don haka kowace ƙungiya za ta iya ɗaukar matsakaicin jimlar 'yan wasa 28 a cikin jerin sunayen masu aiki.
NWSL ta gabatar da manyan canje-canje ga jagororin biyan diyya kafin kakar 2020.[1] Baya ga karuwar albashi da iyakokin albashi ga 'yan wasan da ba a rarraba su ba, ƙungiyoyi yanzu na iya siyan har zuwa $ 300,000 a cikin "kudin rarraba" fiye da albashi don saka hannun jari a cikin ƙwararrun' yan wasa na yanzu ko na gaba; ana iya siyar da kuɗin rabawa.[2] Kwangilar shekaru da yawa (har zuwa shekaru uku tare da shekara ɗaya ta zaɓi) yanzu an ba da izini, gidaje na shekara-shekara ya zama tilas, kuma an cire ƙwanƙwasa don taimakon ƙungiyar da aka ba da izinin. Lokacin da aka sanar da farko, ba za a iya amfani da kuɗin rabawa don kara albashin 'yan wasan tarayyar Amurka ko Kanada ba, kuma' yan wasan ba za su iya ƙin matsayin tarayyar don samun kuɗin rabawa ba. An canza dokokin rabawa a hankali kafin kakar 2020 don ba da damar 'yan wasa su ƙi matsayin tarayyar, amma wannan canjin bai zama sanannen jama'a ba har sai bayan ƙarshen taƙaitaccen kakar. A cikin kakar 2021, an ba wa kungiyoyi izinin amfani da kuɗin rabawa don sanya hannu kan 'yan wasan tarayyar.[3] A cikin 2021, albashi ga 'yan wasan da ba a rarraba su ba da kuma albashi na ƙungiyar duk sun karu tsakanin kashi 5 zuwa 10 cikin dari.
A ranar 13 ga watan Disamba, 2021, a matsayin wani ɓangare na tattaunawar tsakanin Kwallon Kafa na Amurka da ƙungiyar da ke wakiltar 'yan wasan USWNT, dukansu sun amince da kawo karshen tsarin rabawa ga membobin USWNT. Farawa a wannan kakar, albashi na kulob din na dukkan 'yan wasan USWNT za a biya su kai tsaye daga kungiyoyin su na NWSL, kuma waɗannan' yan wasan za su wakilci su a cikin aikin kulob din ta NWSL Players Association (NWSLPA).
NWSL da NWSLPA, ƙungiyar da ke wakiltar dukkan 'yan wasan a cikin NWSL, sun sanar da juna a ranar 31 ga Janairu, 2022, cewa sun shiga yarjejeniyar yarjejeniya ta farko ta ƙungiyar, wacce aka yi niyyar gudana ta hanyar kakar 2026. A karkashin wannan yarjejeniya, mafi karancin albashi na 'yan wasa ya karu zuwa $ 35,000 a kakar 2022. Za a kara hukumar kyauta a hukumance; 'yan wasa tare da yanayi shida na sabis na NWSL za su zama wakilai kyauta marasa iyaka a 2023, tare da lokacin sabis ɗin da ake buƙata ya rage zuwa yanayi biyar daga 2024. Bugu da ƙari, farawa a 2024, 'yan wasan da ke da yanayi uku na sabis na NWSL za su sami ƙuntataccen kyauta kyauta. Har ila yau, idan gasar ta zama mai fa'ida a kowane kakar daga 2024 zuwa 2026, 'yan wasan za su sami kashi 10 cikin 100 na kudaden shiga na watsa shirye-shiryen a cikin kakar da ta dace.<ref>{{Cite web |last=Kassouf |first=Jeff |date=February 2022 |title=NWSL CBA details: Max salary, team caps, more – Equalizer Soccer |url=https://equalizersoccer.com/quick-update/nwsl-cba-details-maximum-salary-team-caps-age-limit/}}</ref>
A ranar 25 ga watan Agusta, 2022, NWSLPA ta shigar da korafi a kan NWSL bayan da gasar ta sanar da barin 'yan wasa 22 daga jerin 26 wadanda za su cancanci tattauna kwangilar wakilai kyauta don kakar 2023. Gasar ta yi jayayya cewa kwangilar 'yan wasan 22 da aka watsar sun haɗa da shekara ɗaya ko fiye da zaɓin da kowane kulob din dole ne ya fara ƙin yin amfani da shi a ranar 15 ga Nuwamba kafin mai kunnawa ya cancanci zama mai ba da kyauta. Kungiyar 'yan wasan ta yi jayayya cewa kwangilar ta ƙare a ranar da suka ƙare, kuma ba lokacin da za a yi amfani da shi ba. Kungiyar 'yan wasan ta sa ran ƙungiyar za ta musanta korafin, kuma don takaddamar ta shiga sasantawa.
A watan Maris na shekara ta 2024 Sophia Smith, yanzu Sophia Wilson, Portland Thorns ta sanya hannu kan kwangilar shekaru biyu wanda ya sanya ta dan wasan da aka fi biyan albashi a NWSL, amma ba a bayyana albashinta ba.<ref>{{Cite web |date=March 27, 2024 |title=Thorns make F Sophia Smith NWSL's highest-paid player |url=https://www.reuters.com/sports/soccer/thorns-make-f-sophia-smith-nwsls-highest-paid-player-2024-03-27/ |website=Reuters}}</ref>
Daga baya a cikin 2024, ƙungiyar da NWSLPA sun shiga cikin sabon CBA, wanda ke gudana a cikin kakar 2030, wanda ɗan jaridar ESPN Jeff Kassouf ya kira "mai tsattsauran ra'ayi ta ƙa'idodin wasanni na Amurka". Sabuwar CBA ta kawar da dukkan nau'ikan 'yan wasa - duka shigarwa da fadadawa - don haka ta sa NWSL ta bambanta da dukkan manyan wasannin maza da WNBA. Har ila yau, da zarar kwangilar mai kunnawa ta ƙare, tana da 'yanci don sanya hannu tare da kowace kungiya a duk duniya, ba tare da la'akari da shekarun hidima ba. "Dokar ganowa" ta league, wacce ta ba da damar kungiyoyi su yi ikirarin "yancin" NWSL don tattaunawa da 'yan wasa a bazuwar, an kuma kawar da ita. An kara mafi karancin albashi zuwa $ 48,500 don 2025 (fiye da $ 9,000 sama da abin da CBA ta 2021 za ta ba da izini) kuma zai kara karuwa zuwa $ 82,500 nan da 2030. Sabon CBA yana gyara albashi na ƙungiyar a kowace shekara a gaba, yana maye gurbin tsohuwar tsarin sanar da kowane kakar a lokacin da ya gabata. Kudin zai zama dala miliyan 3.3 a shekarar 2025, yana ƙaruwa zuwa dala miliyan 5.1 nan da shekarar 2030. Babban karuwar a wannan lokacin zai kasance tsakanin 2026 da 2027 ($ 3.5 miliyan zuwa $ 4.4 miliyan), daidai da Amurka da ke karbar bakuncin gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2026. Dangane da kafofin watsa labarai da kudaden shiga na tallafawa, ana iya ƙara adadin da aka tsara a cikin CBA. Amfani da zirga-zirgar jiragen sama don tafiye-tafiye na ƙungiya ya karu da sauƙi, kuma an faɗaɗa fa'idodin kiwon lafiya na mai kunnawa sosai. Wataƙila mafi mahimmanci, sabon CBA ya cire harshe wanda ya dace da kalandar bazara zuwa kaka ta NWSL ta yanzu, yana ba da ƙungiyar zaɓi don canzawa zuwa kalandar faduwa zuwa bazara da yawancin rukunin Turai ke amfani da ita. Duk wani canji ga kalandar kakar zai buƙaci sanarwa ta shekara guda.
{| class="wikitable plainrowheaders"
|+Albashi a cikin Kungiyar Kwallon Kafa ta Mata ta Kasa
! rowspan="2" scope="col" |Lokacin
! rowspan="2" scope="col" |Sakamakon albashi
! colspan="2" scope="colgroup" |Ƙayyadaddun albashi (ga 'yan wasan da ba su cancanci samun kuɗi ba) <br />{{Small|(for players ineligible for allocation money)}}
! rowspan="2" scope="col" |Kudin rarraba
|-
! scope="col" |Mafi ƙarancin
! scope="col" |Mafi Girma
|-
! scope="row" |2013
|$200,000
|$6,000
|$30,000
| rowspan="7" |N/A
|-
! scope="row" |2014
| rowspan="2" |$265,000
|$6,600
|$31,500
|-
! scope="row" |2015
|$6,842
|$37,800
|-
! scope="row" |2016
|$278,000
|$7,200
|$39,700
|-
! scope="row" |2017
|$315,000
|$15,000
|$41,700
|-
! scope="row" |2018
|$350,000
|$15,750
|$44,000
|-
! scope="row" |2019
|$421,500
|$16,538
|$46,200
|-
! scope="row" |2020
|$650,000
|$20,000
|$50,000
|$300,000
|-
! scope="row" |2021
|$682,500
|$22,000
|$52,500
|$400,000
|-
! scope="row" |2022
|$1,100,000
|$35,000
|$75,000
|$500,000
|-
! scope="row" |2023
|$1,375,000
|$36,400
|$ 200,000{{Efn|The league's definition changed from maximum salary to "cap charge" in 2023, defined as "adding the Player's base salary to any additional compensation" in the player's contract, "which includes performance bonus, roster bonus, agent fees, and excess benefits and/or excess Permitted Team Assistance costs".<ref name="psw-2023-rules"/>}}
|$600,000
|-
! scope="row" |2024
|$2,750,000
|$37,856
|babu
|N/A
|-
! scope="row" |2025
|$3,300,000
|$48,500
|babu
|N/A
|}
: <small>''Dukkanin kudaden kuɗi suna cikin daloli na Amurka.''</small>
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Notelist}}
=== Kungiyar 'yan wasa ===
'Yan wasan da ba na Amurka ba, gami da' yan wasan da ba a biya su ba, sun sanar da kafa kungiyar' yan wasan NWSL (NWSLPA) a ranar 15 ga Mayu, 2017, a matsayin mataki na farko don kafa ƙungiyar. NWSL ta amince da NWSLPA a matsayin ƙungiyar 'yan wasa a ranar 15 ga Nuwamba, 2018. Ya zuwa watan Fabrairun 2022, NWSLPA tana karkashin jagorancin lauyan kare hakkin bil'adama kuma tsohon mai shirya Kungiyar 'yan wasan WPS [[Meghann Burke]].<ref>{{Cite web |last=Gonzalez |first=Monica |date=May 16, 2017 |title=INTERVIEW: Burke Leads New US Union |url=https://www.fifpro.org/news/interview-burke-leads-us-union-for-female-players/en/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180625021626/https://www.fifpro.org/news/interview-burke-leads-us-union-for-female-players/en/ |archive-date=June 25, 2018 |access-date=June 21, 2017 |publisher=[[FIFPro]]}}</ref>
Kafin kakar 2022 ta kasance, membobin NWSLPA ba su haɗa da 'yan wasan tarayyar Amurka ba saboda an kwantar da waɗancan' yan wasan zuwa Ƙungiyar Kwallon Kafa ta Amurka don wasan su na NWSL.<ref>{{Cite tweet|user=NWSL_PA|title=[FOR IMMEDIATE RELEASE] NWSL Non-Allocated Players Announce the Formation of a Players Association|date=May 15, 2017}}</ref><ref>{{Cite web |date=May 15, 2017 |title=Non-allocated players form NWSL Players Association |url=https://equalizersoccer.com/2017/05/15/non-allocated-players-form-nwsl-players-association/ |access-date=June 21, 2017 |website=The Equalizer}}</ref> Tare da kawar da tsarin 'yan wasa na tarayya don 2022 da kuma bayan haka, NWSLPA yanzu tana wakiltar dukkan' yan wasa a cikin NWSL. Gasar da NWSLPA sun shiga yarjejeniyar sulhu ta farko kafin wannan kakar.
== Gasar League ==
=== Gasar da Garkuwa ===
[[File:President_Joe_Biden_with_members_of_the_NJ-NY_Gotham_FC_women’s_soccer_team_before_an_event_celebrating_their_National_Women’s_Soccer_League_championship_on_September_23,_2024_in_the_State_Dining_Room_of_the_White_House.jpg|thumb|Shugaba [[Joe Biden]] tare da mambobin NJ / NJ/NY Gotham FC a Fadar White House don bikin gasar zakarun 2023Gasar 2023]]
Wanda ya lashe gasar zakarun NWSL, wasan karshe na wasan kwaikwayo na NWSL, ya ƙayyade zakaran NWSL na wannan kakar. Baya ga karɓar kofin zakarun, zakara yana ƙara tauraro a kan rigarsa. Wasanni na wasanni, gasar cin kofin sauye-sauye guda ɗaya, ƙungiyar ce ta shirya su a cikin tsari mai kama da sauran wasannin wasanni na Arewacin Amurka. A ƙarshen kakar wasa ta yau da kullun, manyan kungiyoyi takwas a cikin matsayi suna samun damar shiga gasar; [1] daga 2021 zuwa 2024, manyan kungiyoyi shida sun cancanci wasan kwaikwayo, [2] kuma kafin 2021 manyan kungiyoyi hudu sun cancance. Har ila yau, gasar ta ba da kyautar NWSL Shield ga ƙungiyar da ke da mafi kyawun rikodin (mafi yawan maki) a ƙarshen kakar wasa ta yau da kullun. Kamar gasar zakarun playoff, an gane shi a matsayin babban zakara ta ƙungiyar.
An buga gasar zakarun NWSL ta farko a ranar 1 ga Satumba, 2013. <ref>{{Cite web |date=September 2013 |title=Portland Thorns win NWSL championship |url=https://www.espn.com/espnw/news-commentary/story/_/id/9622884/portland-thorns-win-nwsl-championship |access-date=March 9, 2019 |website=espnW}}</ref> Ya zuwa Nuwamba , an lashe kungiyoyi shida na NWSL: Portland Thorns FC (3), FC Kansas City (2), North Carolina Courage (2), NJ / NY Gotham FC (1), Washington Spirit (1), da Western New York Flash (1). Kungiyoyi shida sun yi ikirarin NWSL Shield: North Carolina Courage (3), Seattle Reign FC (3), Portland Thorns FC (2), Orlando Pride (1), San Diego Wave FC (1), da Western New York Flash (1). The Reign ita ce tawagar farko da ta sake maimaitawa a matsayin masu cin nasara a shekarar 2014 da 2015. FC Kansas City ita ce tawagar farko da ta lashe gasar zakarun Turai a jere, kuma a cikin 2014-15, sau biyu ta kayar da Reign. A cikin 2018, Arewacin Carolina Courage ya zama tawagar farko da ta lashe duka NWSL Shield da NWSL Championship a wannan kakar, wani abin da suka sake maimaitawa a cikin 2019 da Orlando Pride da suka samu a cikin 2024. <ref>{{Cite web |title=NC Courage shuts out Portland Thorns for NWSL championship, avenging 2017 title game |url=https://www.charlotteobserver.com/sports/article218872660.html |access-date=March 9, 2019 |website=charlotteobserver}}</ref><ref>{{Cite web |last= |title=Match Report: Orlando Pride win 2024 NWSL Championship, bringing first professional, Major-League trophy to the City of Orlando |url=https://www.orlandocitysc.com/pride/news/match-report-orlando-pride-win-2024-nwsl-championship-bringing-first-professional-major-league-trophy-to-the-city-of-orlando#:~:text=The%20Pride%20finish%20the%202024,win%20a%20major%20league%20trophy. |access-date=2024-12-31 |website=Orlando City SC |language=en}}</ref>
Kofuna da FC Kansas City da Western New York suka lashe a hukumance sun kasance tare da waɗancan ƙungiyoyi kuma ba a canja su zuwa ga faɗaɗa ko ƙungiyoyin maye gurbin su a Utah da North Carolina waɗanda aka ba su kadarorin da suka shafi 'yan wasan su ba. Wannan ba batun ba ne ga Utah Royals FC, wanda bai lashe kofuna ba kafin ya ninka kuma ya sami kadarorinsa masu alaƙa da ɗan wasa zuwa ikon mallakar da aka sani yanzu da Kansas City Current . <ref>{{Cite web |date=November 20, 2017 |title=FC Kansas City of women's soccer league ends operations |url=https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2017/11/20/fc-kansas-city-of-womens-soccer-league-ends-operations/107881282/ |access-date=January 10, 2022 |publisher=Associated Press}}</ref><ref>{{Cite web |date=October 11, 2017 |title=The Lowdown: Is 2017 NWSL Championship a rematch or isn't it? |url=https://equalizersoccer.com/2017/10/11/the-lowdown-is-2017-nwsl-championship-a-rematch-or-isnt-it/ |access-date=January 10, 2022 |website=equalizersoccer.com |publisher=The Equalizer}}</ref>
{| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:left;margin-left:1em;"
|+Bayani game da zakarun kwallon kafa na mata na kasa
! scope="col" |Lokacin
! scope="col" |Zakarun NWSL<br />{{Small|Playoff winners}}
! scope="col" |Garkuwar NWSL<br />{{Small|Regular-season winners}}
! scope="col" |Wurin gasar
! scope="col" |Kasancewar gasar
|-
! scope="row" |2013<ref>{{Cite web |date=September 1, 2013 |title=Portland Thorns Become 2013 NWSL Champions |url=http://www.pitchsidereport.com/2013/09/01/portland-thorns-become-2013-nwsl-champions/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20201119074533/http://www.pitchsidereport.com/2013/09/01/portland-thorns-become-2013-nwsl-champions/ |archive-date=November 19, 2020 |access-date=March 9, 2019 |website=Pitchside Report}}</ref>
|{{Nowrap|[[Portland Thorns FC]]}}
|{{Nowrap|[[Western New York Flash]]}}
|Filin wasa na Sahlen, Rochester, New York
|9,129
|-
! scope="row" |2014<ref>{{Cite web |title='Pure disappointment' for Reign as Kansas City takes NWSL title |url=https://www.thenewstribune.com/sports/article25878946.html |access-date=March 9, 2019 |website=thenewstribune}}</ref>
|{{Nowrap|[[FC Kansas City]]}}
|{{Nowrap|[[Seattle Reign FC]]}}
|Cibiyar Wasanni ta Starfire, Tukwila, Washington
|4,252
|-
! scope="row" |2015<ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Jamie |date=September 22, 2018 |title=Portland Thorns motivated to hoist championship trophy in front of home fans |url=https://www.oregonlive.com/portland-thorns/2018/09/portland_thorns_home_game.html |access-date=March 9, 2019 |website=The Oregonian}}</ref>
|{{Nowrap|FC Kansas City (2)}}
|{{Nowrap|Seattle Reign FC (2)}}
|Providence Park, Portland, Oregon
|13,264
|-
! scope="row" |2016<ref>{{Cite web |date=October 17, 2017 |title=Attendance Shocker at 2017 NWSL Championship |url=https://mlsmultiplex.com/2017/10/17/attendance-shocker-2017-nwsl-championship/ |access-date=March 9, 2019 |website=MLS Multiplex}}</ref>
|{{Nowrap|[[Western New York Flash]]}}
|{{Nowrap|[[Portland Thorns FC]]}}
|Filin wasa na BBVA Compass, Houston, Texas
|8,255
|-
! scope="row" |2017<ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Jamie |date=October 15, 2017 |title=Portland Thorns win 2017 NWSL Championship with 1-0 victory over North Carolina Courage |url=https://www.oregonlive.com/portland-thorns/2017/10/portland_thorns_win_2017_nwsl.html |access-date=March 9, 2019 |website=The Oregonian}}</ref>
|{{Nowrap|Portland Thorns FC (2)}}
|{{Nowrap|[[North Carolina Courage]]}}
|Filin wasa na Orlando City, Orlando, Florida
|8,124
|-
! scope="row" |2018
|{{Nowrap|[[North Carolina Courage]]}}
|{{Nowrap|North Carolina Courage (2)}}
|Providence Park, Portland, Oregon
|21,144<sup>†</sup>
|-
! scope="row" |2019<ref>{{Cite web |last=Levine |first=Matthew |date=September 22, 2019 |title=North Carolina Courage claims third-straight NWSL Shield with 3-0 win over Utah Royals FC |url=http://www.nwslsoccer.com/game/utah-royals-vs-north-carolina-courage-2019-09-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230408234216/https://www.nwslsoccer.com/game/utah-royals-vs-north-carolina-courage-2019-09-21 |archive-date=April 8, 2023 |access-date=September 22, 2019 |publisher=National Women's Soccer League}}</ref>
|{{Nowrap|North Carolina Courage (2)}}
|{{Nowrap|North Carolina Courage (3)}}
|{{Nowrap|[[WakeMed Soccer Park|Sahlen's Stadium]], Cary, North Carolina}}
|10,227<sup>†</sup>
|-
! scope="row" |2020<ref>{{Cite web |last=Kassouf |first=Jeff |date=November 18, 2020 |title=NWSL announces return of Challenge Cup in 2021, six-team playoffs following regular season |url=https://equalizersoccer.com/2020/11/18/nwsl-2021-challenge-cup-six-team-playoffs-regular-season-schedule/ |publisher=NBC Sports}}</ref>
| colspan="4;" align="center" |An soke shi
|-
! scope="row" |2021
|{{Nowrap|[[Washington Spirit]]}}
|{{Nowrap|Portland Thorns (2)}}
|Filin wasa na Lynn Family, Louisville, Kentucky
|10,360
|-
! scope="row" |2022<ref>{{Cite web |title=National Women's Soccer League Official Site {{pipe}} NWSL |url=https://www.nwslsoccer.com/game/portland-thorns-fc-vs-kansas-city-current-2022-10-29/latest |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230324144537/https://www.nwslsoccer.com/game/portland-thorns-fc-vs-kansas-city-current-2022-10-29/latest |archive-date=March 24, 2023 |access-date=October 31, 2022 |website=www.nwslsoccer.com}}</ref>
|{{Nowrap|Portland Thorns FC (3)}}
|{{Nowrap|[[OL Reign]] (3)}}
|Audi Field, Washington, DC
|17,624
|-
! scope="row" |2023<ref>{{Cite web |title=National Women's Soccer League Official Site {{pipe}} NWSL |url=https://www.nwslsoccer.com/game/ol-reign-vs-nj-ny-gotham-fc-2023-11-11/latest |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231113014339/https://www.nwslsoccer.com/game/ol-reign-vs-nj-ny-gotham-fc-2023-11-11/latest |archive-date=November 13, 2023 |access-date=November 12, 2023 |website=www.nwslsoccer.com}}</ref>
|{{Nowrap|[[NJ/NY Gotham FC]]}}
|{{Nowrap|[[San Diego Wave FC]]}}
|Filin wasa na Snapdragon, San Diego, California
|25,011
|-
! scope="row" |2024<ref>{{Cite web |title=National Women's Soccer League Official Site {{pipe}} NWSL |url=https://www.nwslsoccer.com/match/5e3bfdb3de07408383e27bf294abc73e/tbc-vs-tbc |website=www.nwslsoccer.com}}</ref>
|{{Nowrap|[[Orlando Pride]]}}
|{{Nowrap|[[Orlando Pride]]}}
|Filin wasa na CPKC, Kansas City, Missouri
|11,500<sup>†</sup>
|-
! scope="row" |2025<ref>{{Cite web |date=June 13, 2025 |title=National Women's Soccer League announces 2025 NWSL Championship will be held at San Jose's PayPal Park |url=https://bayfc.com/press-releases/national-womens-soccer-league-announces-2025-nwsl-championship-will-be-held-at-san-joses-paypal-park/}}</ref>
|Gotham FC (2)
|{{Nowrap|[[Kansas City Current]]}}
|Gidan shakatawa na PayPal, San Jose, California
|18,000
|}
==== Rubuce-rubucen gasar ====
Italics yana nuna ƙungiyar da ta mutu.{{#section-h:NWSL Playoffs|Playoff results}}
==== Rubuce-rubucen garkuwar ====
{{#section-h:NWSL Shield|Shield winners}}
=== Kofin Ƙalubalen ===
A cikin 2020, annobar COVID-19 ta hana farawa na yau da kullun. Maimakon haka, gasar ta buga sabuwar gasar cin Kofin Ƙalubalen da aka sanar, gasar cin kofi da ta fara a ƙarshen Yuni, tare da dukkan kungiyoyi a cikin kumfa mai kariya a Salt Lake City. Wannan ya sanya NWSL ta zama wasanni na farko na kwararru a Amurka don sake farawa a lokacin annobar.<ref>{{Cite web |last=Levine |first=Matthew |date=May 27, 2020 |title=NWSL announces 2020 Challenge Cup presented by P&G and Secret |url=https://www.nwslsoccer.com/news/article/nwsl-announces-2020-challenge-cup-presented-by-pg-and-secret |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201101092654/https://www.nwslsoccer.com/news/article/nwsl-announces-2020-challenge-cup-presented-by-pg-and-secret |archive-date=November 1, 2020 |access-date=October 13, 2020 |website=NWSL Soccer |language=en-US}}</ref> Houston Dash ta lashe gasar cin kofin kalubale ta farko, ta doke Chicago Red Stars a wasan karshe.<ref name="challenge_cup_2020_final">{{Cite web |date=July 26, 2020 |title=Houston Dash win maiden trophy, topping Chicago in Challenge Cup final |url=http://www.theguardian.com/football/2020/jul/26/houston-dash-chicago-red-stars-nwsl-challenge-cup |access-date=October 13, 2020 |website=The Guardian |language=en}}</ref>
A watan Nuwamba 2020, NWSL ta ba da sanarwar cewa Kofin Gwagwarmaya zai zama gasar cin kofin shekara-shekara. An buga gasar cin kofin kalubale ta 2021 a watan Afrilu da Mayu kafin kakar wasa ta yau da kullun, tare da Portland Thorns FC da ke fitowa a matsayin masu nasara a kan NJ / NY Gotham FC a wasan karshe.<ref>{{Cite web |title=NWSL Schedule |url=https://www.nwslsoccer.com/schedule |access-date=April 22, 2021 |website=National Women's Soccer League}}</ref><ref name="challenge_cup_2021_final">{{Cite web |last=Donovan |first=Mike |date=May 8, 2021 |title=Challenge Cup Championship Recap |url=https://www.timbers.com/post/2021/05/08/challenge-cup-championship-recap-portland-thorns-fc-xxx-njny-gotham-fc-xxx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210508234934/https://www.timbers.com/post/2021/05/08/challenge-cup-championship-recap-portland-thorns-fc-xxx-njny-gotham-fc-xxx |archive-date=May 8, 2021 |access-date=May 8, 2021 |website=Portland Thorns FC}}</ref> An buga gasar cin kofin kalubale ta 2022 daga Maris zuwa Mayu na wannan shekarar kuma kungiyar North Carolina Courage ce ta lashe. An buga gasar cin kofin NWSL ta 2023 a lokaci guda tare da kakar NWSL, kuma Arewacin Carolina Courage ta lashe gasar cin kofi ta NWSL ta biyu a jere. <ref>{{Cite web |date=November 17, 2022 |title=NWSL Announces 2023 Season Schedule Footprint |url=https://www.nwslsoccer.com/news/nwsl-announces-2023-season-schedule-footprint |access-date=December 7, 2023 |website=www.NWSLSoccer.com |publisher=National Women's Soccer League}}</ref><ref>{{Cite web |date=September 11, 2023 |title=USWNT rewind: North Carolina Courage claim 2023 NWSL Challenge Cup |url=https://www.ussoccer.com/stories/2023/09/uswnt-rewind-north-carolina-courage-claim-2023-nwsl-challenge-cup |access-date=December 7, 2023 |website=www.USSoccer.com |publisher=United States Soccer Federation}}</ref>
A cikin 2024, Kofin Gwagwarmaya ya zama babban kofin wasa guda daya wanda mai riƙe da NWSL Shield na kakar da ta gabata da kuma wanda ya lashe gasar NWSL. Idan wannan tawagar ta lashe kofuna biyu, Kofin Gwagwarmaya zai zama sakewa na wasan zakarun da ya gabata <ref name="nwsl-2024" /> (wanda ya faru a karo na farko a cikin fitowar 2025). Wadanda suka lashe NWSL Shield na 2023 San Diego Wave FC sun doke NWSL Champions NJ / NY Gotham FC na 2023 don lashe Kofin Gwagwarmaya na 2024, na farko a karkashin tsarin yanzu.<ref name=":0">{{Cite web |last=Emerick |first=Tyler |date=2024-03-16 |title=San Diego Wave FC Defeat 1-0 NJ/NY Gotham FC in 2024 UKG NWSL Challenge Cup |url=https://sandiegowavefc.com/san-diego-wave-fc-defeat-1-0-nj-ny-gotham-fc-in-2024-ukg-nwsl-challenge-cup/ |access-date=2024-03-25 |website=San Diego Wave Fútbol Club |language=en-US}}</ref> A cikin 2025, masu cin nasara na Zakarun Turai da Shield na 2024 Orlando Pride sun fuskanci wanda ya zo na biyu a gasar Washington Spirit, tare da Washington ta yi nasara a kan azabtarwa. An shirya buga wasan 2026 a ranar 26 ga Yuni, kuma za a fafata tsakanin masu cin kofin Gotham FC na 2025 da Shield Kansas City Current.
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:left;margin-left:1em;"
|+Bayani game da zakaran gasar cin kofin kalubale
! scope="col" |Lokacin
!Tsarin
! scope="col" |Zakarun Turai
! scope="col" |Masu gudu
! scope="col" |Wurin karshe
|-
! scope="row" |2020<ref name="challenge_cup_2020_final" />
|Gasar da aka yi a gasar{{Efn|The Orlando Pride did not participate because of positive tests for COVID-19 among players.}}
|Houston Dash
|Chicago Red Stars
|Filin wasa na Rio Tinto, Sandy, Utah
|-
! scope="row" |2021<ref name="challenge_cup_2021_final" />
|Gasar da ta kai
|Portland Thorns FC
|NJ/NY Gotham FC
|Providence Park, Portland, Oregon
|-
! scope="row" |2022
|Gasar da ta kai
|Ƙarfin Arewacin Carolina
|Washington Spirit
|Filin wasa na Sahlen, Cary, Arewacin Carolina
|-
! scope="row" |2023
|Gasar da ta kai
|Ƙarfin Arewacin Carolina (2)
|Racing Louisville FC
|Gidan wasan ƙwallon ƙafa na WakeMed, Cary, Arewacin Carolina
|-
! scope="row" |2024<ref name=":0" />
|Supercup na ƙungiyoyi 2
|San Diego Wave FC
|NJ/NY Gotham FC (2)
|Red Bull Arena, Harrison, New Jersey
|-
! scope="row" |2025
|Supercup na ƙungiyoyi 2
|Washington Spirit
|Orlando Pride
|Filin wasa na Inter&amp;Co, Orlando, Florida
|-
! scope="row" |2026
|Supercup na ƙungiyoyi 2
|Gotham FC
|Kansas City na yanzu
|ScottsMiracle-Gro Field, Columbus, Ohio
|}
=== Rukunin na biyu da aka shirya ===
A ranar 1 ga Afrilu, 2025, NWSL ta gabatar da buƙata ga Hukumar Kwallon Ƙafa ta Amurka (U.S. Soccer) domin ƙirƙirar sabuwar gasar rukuni na biyu (Division II), inda ta tabbatar da hakan ga kafafen yaɗa labarai a ranar 25 ga Afrilu. A lokacin, tsarin ƙwallon ƙafar Amurka ba shi da gasar mata ta rukuni na biyu, amma wata ƙungiya daban ta gabatar da buƙatar amincewa da gasar rukuni na biyu ga WPSL PRO, wadda aka shirya ƙaddamarwa a shekarar 2026. Idan aka amince da ita, wannan sabuwar gasar rukuni na biyu wadda har yanzu ba a sanya mata suna ba, tana shirin farawa a shekarar 2026 tare da ƙungiyoyin ajiyar 'yan wasa na ƙungiyoyin NWSL takwas na yanzu—Bay FC, Kansas City Current, North Carolina Courage, NJ/NY Gotham FC, Orlando Pride, Racing Louisville FC, Seattle Reign FC, da Washington Spirit. Ana sa ran dukkan ƙungiyoyin NWSL 14 na yanzu, tare da ƙungiyoyin biyu da za su shiga gasar a shekarar 2026, za su kafa ƙungiyoyin ajiyar 'yan wasa a sabuwar gasar rukuni na biyu cikin shekaru huɗu na farko na gasar, sannan za a kuma bai wa ƙungiyoyin da ba su da alaƙa da NWSL damar shiga a wani lokaci.<ref>{{cite news |url=https://www.cbssports.com/soccer/news/nwsl-submits-application-to-u-s-soccer-for-launch-of-division-ii-league-starting-in-2026/ |title=NWSL submits application to U.S. Soccer for launch of Division II league starting in 2026 |first=Pardeep |last=Cattry |website=CBSSports.com |date=April 25, 2025 |access-date=April 25, 2025}}</ref>
=== Gasar kaka ===
A watan Satumba da Oktoba na shekarar 2020, gasar ta gudanar da Gasar Kaka, inda aka raba ƙungiyoyi tara zuwa "ƙungiyoyi" uku bisa yankuna domin rage tafiye-tafiye yayin annobar COVID-19; kowace ƙungiya ta buga wasannin gida da na waje tsakanin ƙungiyoyin da ke cikin ƙungiyarta.<ref>{{Cite web|date=August 25, 2020|title=NWSL to continue breakout 2020 season with fall series|url=https://www.nwslsoccer.com/news/article/nwsl-to-continue-breakout-2020-season-with-fall-series|access-date=October 13, 2020|website=NWSL Soccer|language=en-US|archive-date=September 3, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200903112634/https://www.nwslsoccer.com/news/article/nwsl-to-continue-breakout-2020-season-with-fall-series|url-status=dead}}</ref> Portland Thorns ta samu maki 12, wanda shi ne mafi yawan maki da za a iya samu, kuma ta lashe Gasar Kaka da kofin da ke da alaƙa da ita, wato Community Shield (wanda aka sanya wa suna Verizon Community Shield saboda dalilan tallafawa).<ref>{{Cite web|last=Levine|first=Matthew|date=October 10, 2020|title=Portland Thorns FC clinch first place in Verizon Community Shield with victory over OL Reign|url=https://www.nwslsoccer.com/game/ol-reign-vs-portland-thorns-2020-10-10|access-date=October 13, 2020|website=NWSL Soccer|archive-date=October 24, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024011412/https://www.nwslsoccer.com/game/ol-reign-vs-portland-thorns-2020-10-10|url-status=dead}}</ref>
== Watsa shirye-shirye ==
A halin yanzu, kafafen yaɗa labarai na Amurka da ke da haƙƙin watsa wasannin NWSL sun haɗa da CBS Sports, ESPN/ABC, Amazon Prime Video, Ion Television, The Roku Channel, sannan gasar tana gudanar da sabis ɗin watsa shirye-shirye na NWSL+.<ref name="Tannenwald-2023">{{Cite web |last=Tannenwald |first=Jonathan |date=November 9, 2023 |title=The NWSL signs new broadcast deals with CBS, ESPN, Amazon, and ION worth $60 million a year |url=https://www.inquirer.com/soccer/nwsl-tv-streaming-cbs-espn-amazon-prime-video-ion-20231109.html |access-date=November 10, 2023 |website=[[Inquirer.com]] |language=en}}</ref>
* CBS Sports Network za ta watsa wasannin kakar yau da kullum guda 20, yayin da wasu wasannin kakar yau da kullum guda biyar za su iya kasancewa a kowane dandali na CBS Sports, wanda zai iya haɗawa da gidan talabijin ɗin CBS na gargajiya, Paramount+, da CBS Sports Golazo Network.
* ESPN za ta faɗaɗa yarjejeniyarta domin watsa wasannin kakar yau da kullum guda 33, ciki har da dukkan wasannin Decision Day guda 8, wasannin daf da na kusa da ƙarshe guda biyu, da wasan kusa da na ƙarshe guda ɗaya a ESPN, ESPN2, ko ABC, tare da watsa su kai tsaye ta ESPN+.<ref name="Lucia-2023">{{Cite web |last=Lucia |first=Joe |date=November 9, 2023 |title=NWSL announces new media rights deals, reportedly paying $60 million annually |url=https://awfulannouncing.com/soccer/nwsl-new-media-rights-deals-espn-amazon-scripps-cbs.html |access-date=November 10, 2023 |website=Awful Announcing |language=en-US}}</ref><ref name="Tannenwald-2023" />
* Prime Video za ta watsa wasan buɗe kakar, wasannin kakar yau da kullum guda 25 a dararen Juma'a, da wasan daf da na kusa da ƙarshe guda ɗaya.<ref name="Tannenwald-2023" />
* Ion Television za ta watsa wasannin kakar yau da kullum guda 50 a kowace kakar, waɗanda za su ƙunshi wasanni biyu-biyu na manyan lokutan kallo a dararen Asabar.<ref name="Tannenwald-2023" />
* The Roku Channel za ta watsa wasannin daren Lahadi guda 8 a shekarar 2026 da wasanni 25 a shekarar 2027.<ref name="Roku">{{cite web|title=NWSL and Roku Expand Partnership with Sunday Night Streaming Package|url=https://www.nwslsoccer.com/news/nwsl-and-roku-expand-partnership-with-sunday-night-streaming-package|date=August 26, 2026|access-date=August 26, 2026|website=NWSL|language=en}}</ref>
* Sauran wasannin da waɗannan yarjejeniyoyin ba su rufe ba, ana watsa su kyauta ta sabis ɗin watsa shirye-shiryen NWSL+ wanda gasar ke gudanarwa. Ƙungiyoyi guda ɗaya kuma suna da zaɓin sayar da haƙƙin watsa waɗannan wasannin, ba tare da keɓancewa ba, ga masu watsa shirye-shirye na cikin gida (kamar tashoshin talabijin da cibiyoyin wasanni na yankuna).<ref name="Tannenwald-2023" /><ref name="Lucia-2023" /><ref>{{cite news |last1=Sperry |first1=Daniel |title=NWSL announces new 2024 TV rights deal with Prime, Scripps |url=https://www.kansascity.com/sports/soccer/kc-current/article281667588.html |work=Kansas City Star |date=November 9, 2023}}</ref>
OneSoccer ta sanar a ranar 5 ga Fabrairu, 2026 cewa ta samu haƙƙin watsa wasannin NWSL a Kanada, wanda zai fara daga kakar 2026.<ref>{{Cite web |date=February 5, 2026 |title=Canadian Soccer Business continues global rights expansion with NWSL, showcasing more Canadian players |url=https://onesoccer.ca/a/canadian-soccer-business-continues-global-rights-expansion-with-nwsl-showcasing-more-canadian-players}}</ref>
== Masu kan gaba a kididdiga ==
<ref>{{Cite web|url=https://fbref.com/en/comps/182/NWSL-Stats|title=2025 NWSL Stats NWSL|website=www.FBref.com}}</ref><ref>Cooper, Jen (2019), ''Keeper Notes NWSL Almanac,'' Keeper Notes, p. 8.</ref><ref>Cooper, Jen (2021), ''Keeper Notes NWSL Almanac,'' p. 13.</ref>
'''Rubutu mai kauri''' yana nuna 'yan wasan NWSL da ke taka leda a yanzu.
{{Col-begin}}
{{Col-2}}
<!--NOTE goals and appearances are for regular season ONLY-->
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+ '''Masu cin ƙwallaye mafi yawa a tarihin NWSL'''<br /><small>A gasar kakar yau da kullum kawai, har zuwa 24 ga Fabrairu, 2026</small>
!Matsayi
!Ɗan wasa
!Ƙwallaye
|-
|1
| style="text-align:left;" | {{flagicon|AUS}} '''Sam Kerr'''
!77
|-
|2
| style="text-align:left;" | {{flagicon|USA}} '''Lynn Biyendolo'''
!70
|-
|3
| style="text-align:left;" | {{flagicon|CAN}} Christine Sinclair
!66
|-
|4
| style="text-align:left;" | {{flagicon|USA}} Alex Morgan
!60
|-
|5
| style="text-align:left;" | {{flagicon|USA}} '''Ashley Hatch'''
!59
|-
|6
| style="text-align:left;" | {{flagicon|BRA}} '''Debinha'''
!55
|-
|7
| style="text-align:left;" | {{flagicon|USA}} Jessica McDonald
!54
|-
|8
| style="text-align:left;" | {{flagicon|USA}} Megan Rapinoe
!51
|-
|9
| style="text-align:left;" | {{flagicon|USA}} Christen Press
!49
|-
| rowspan="2" |10
| style="text-align:left;" | {{flagicon|WAL}} '''Jess Fishlock'''
!48
|-
| style="text-align:left;" | {{flagicon|USA}} '''Sydney Leroux'''
!48
|}
{{Col-2}}
<!--NOTE goals and appearances are for regular season ONLY-->
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+ ''''Yan wasa mafi yawan buga wasanni a tarihin NWSL'''<br /><small>A gasar kakar yau da kullum kawai, har zuwa 24 ga Fabrairu, 2026</small>
!Matsayi
!Ɗan wasa
!Wasanni
|-
|1
| style="text-align:left;" | {{flagicon|USA}} Lauren Barnes
!252
|-
|2
| style="text-align:left;" | {{flagicon|USA}} McCall Zerboni
!217
|-
|3
| style="text-align:left;" | {{flagicon|WAL}} '''Jess Fishlock'''
!215
|-
|4
| style="text-align:left;" | {{flagicon|USA}} '''Danielle Colaprico'''
!214
|-
|5
| style="text-align:left;" | {{flagicon|USA}} '''Vanessa DiBernardo'''
!202
|-
|6
| style="text-align:left;" | {{flagicon|CAN}} Christine Sinclair
!200
|-
| rowspan="4" |7
|style="text-align:left;" |{{flagicon|USA}} '''Caprice Dydasco'''
!rowspan="4" |196
|-
|style="text-align:left;" |{{flagicon|USA}} Merritt Mathias
|-
|style="text-align:left;" |{{flagicon|USA}} Jasmyne Spencer
|-
|style="text-align:left;" |{{flagicon|USA}} '''Arin Wright'''
|-
|}
{{Col-end}}
{{Col-begin}}
{{Col-2}}
{| class="wikitable" style="text-align: left"
|+Masu taimakawa cin ƙwallaye mafi yawa a tarihin NWSL<br /><small>A gasar kakar yau da kullum kawai, har zuwa 24 ga Fabrairu, 2026</small>
!Matsayi
!Ɗan wasa
!Taimako
|-
!1
|'''{{flagicon|USA}} Sofia Huerta'''
!32
|-
! rowspan="3" |2
| {{flagicon|USA}} '''Lynn Biyendolo'''
!31
|-
||'''{{flagicon|USA}} Vanessa DiBernardo'''
!31
|-
|{{flagicon|USA}} Jess McDonald
!31
|-
!5
||{{flagicon|WAL}} '''Jess Fishlock'''
!30
|-
!6
|{{flagicon|USA}} Alex Morgan
!28
|-
! rowspan="4" |7
|{{flagicon|BRA}} '''Debinha'''
! rowspan="4" |26
|-
|{{flagicon|USA}} Crystal Dunn
|-
|{{flagicon|JPN}} Nahomi Kawasumi
|-
|{{flagicon|USA}} Megan Rapinoe
|}
{{Col-2}}
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Masu tsare raga ba tare da an zura musu ƙwallaye ba mafi yawa a tarihin NWSL<br /><small>A gasar kakar yau da kullum kawai, har zuwa 31 ga Disamba, 2023</small>
!#
!Ɗan wasa
!Wasannin da ba a zura ƙwallaye ba
!Wasannin da aka buga
|-
|1
| style="text-align:left;" | {{flagicon|USA}} Nicole Barnhart
|52
|144
|-
|2
| style="text-align:left;" | {{flagicon|USA}} '''Alyssa Naeher'''
|43
|163
|-
|3
| style="text-align:left;" | {{flagicon|USA}} '''Adrianna Franch'''
|42
|127
|-
|4
| style="text-align:left;" | {{flagicon|USA}} '''Casey Murphy'''
|32
|80
|-
|5
| style="text-align:left;" | '''{{flagicon|CAN}} Kailen Sheridan'''
|31
|117
|-
| rowspan="2" |6
|style="text-align:left;" |{{flagicon|USA}} '''Jane Campbell'''
| rowspan="2" |30
|103
|-
| style="text-align:left;" | {{flagicon|USA}} '''Aubrey Kingsbury'''
|119
|-
|8
| style="text-align:left;" | '''{{flagicon|USA}} Bella Bixby'''
|24
|57
|-
|9
|style="text-align:left;" | {{flagicon|USA}} Ashlyn Harris
|22
|135
|-
|10
| style="text-align:left;" | {{flagicon|USA}} Katelyn Rowland
|20
|60
|}
{{Col-end}}
== Kyaututtuka ==
A duk lokacin kakar wasa, gasar tana ba da kyaututtukan '''Ɗan Wasan Wata''', '''Ƙungiyar Wata''', da '''Ɗan Wasan Mako''' ga 'yan wasa daban-daban, inda kafofin yaɗa labarai ke zaɓe. A ƙarshen kowace kakar, gasar tana ba da kyaututtuka bakwai na shekara-shekara saboda fitattun nasarori, inda shida daga cikinsu 'yan wasa, masu ƙungiyoyi, manajojin ƙungiyoyi, masu horaswa, kafofin yaɗa labarai, da magoya baya ke zaɓe.<ref>{{Cite web|url=https://www.nwslsoccer.com/news/national-womens-soccer-league-announces-2023-nwsl-award-finalists|title=National Women's Soccer League Official Site {{pipe}} NWSL|website=www.nwslsoccer.com|date=October 24, 2023 }}</ref> Waɗanda suka riƙe kyaututtukan shekara ta 2025 su ne:
* '''Golden Boot:''' Temwa Chawinga, Kansas City Current (ƙwallaye 15)<ref>{{cite news|url=https://www.kansascitycurrent.com/news/temwa-chawinga-wins-2025-nwsl-golden-boot|title=Temwa Chawinga Wins 2025 NWSL Golden Boot|date=2025-11-02|publisher=Kansas City Current|access-date=2025-11-04}}</ref>
* '''Ɗan Wasan da Ya Fi Daraja:''' Temwa Chawinga, Kansas City Current<ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/nwsl/2025/11/19/2025-nwsl-awards-channel-time-winners-list/87358665007/|title=2025 NWSL Awards live updates: Full list of winners, highlights|last=Henderson|first=Cydney|date=2025-11-19|website=USA Today|access-date=2025-11-19}}</ref>
* '''Sabon Ɗan Wasan Shekara:''' Lilly Reale, Gotham FC<ref name="awards">{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/nwsl/2025/11/19/2025-nwsl-awards-channel-time-winners-list/87358665007/|title=2025 NWSL Awards live updates: Full list of winners, highlights|last=Henderson|first=Cydney|date=2025-11-19|website=USA Today|access-date=2025-11-19}}</ref>
* '''Mai Tsaron Raga na Shekara:''' Lorena, Kansas City Current<ref name="awards" />
* '''Mai Tsaron Baya na Shekara:''' Tara McKeown, Washington Spirit<ref name="awards" />
* '''Mai Tsakiya na Shekara:''' Manaka Matsukubo, North Carolina Courage<ref name="awards" />
* '''Mai Horaswa na Shekara:''' Bev Yanez, Racing Louisville FC<ref name="awards" />
Bugu da ƙari, gasar tana zaɓar ƙungiyar NWSL Best XI da ƙungiyar NWSL Second XI a kowace shekara, inda 'yan wasa, masu ƙungiyoyi, manajojin ƙungiyoyi, masu horaswa, kafofin yaɗa labarai, da magoya baya ke yin zaɓen.<ref>{{cite press release |url=https://www.nwslsoccer.com/news/nwsl-announces-winners-of-2024-nwsl-best-xi-awards-presented-by-amazon-prime |title=NWSL Announces Winners of 2024 NWSL Best XI Awards Presented by Amazon Prime |publisher=National Women's Soccer League |date=November 18, 2024 |access-date=December 8, 2024}}</ref>
== Shugabanci ==
{| class="wikitable"
|-
! Suna
! Shekaru
! Muƙami
! {{abbr|Ref.|Manazarta}}
|-
| Cheryl Bailey
| 2012–2014
| Kwamishina
| <ref>{{cite news |url=https://www.oregonlive.com/portland-thorns/2014/11/nwsl_executive_director_cheryl.html |title=NWSL Executive Director Cheryl Bailey to step down |date=November 20, 2014 |access-date=May 22, 2023 |work=The Oregonian |first=Jamie |last=Goldberg}}</ref>
|-
| Jeff Plush
| 2015–2017
| Kwamishina
| <ref>{{cite news |url=https://www.sandiegouniontribune.com/sdut-jeff-plush-is-new-commissioner-of-womens-soccer-2015jan06-story.html |work=The San Diego Union-Tribune |title=Jeff Plush is new commissioner of women's soccer league |date=January 6, 2015 |agency=Associated Press |access-date=May 22, 2023}}</ref><ref>{{cite press release |url=https://www.oursportscentral.com/services/releases/nwsl-commissioner-jeff-plush-steps-down/n-5238683 |title=NWSL Commissioner Jeff Plush Steps Down |work=OurSports Central |publisher=National Women's Soccer League |date=March 2, 2017 |access-date=May 22, 2023}}</ref>
|-
| Amanda Duffy
| 2017
| Daraktar mai kula da ayyuka
| <ref name="eqz-duffy">{{cite news |last=Kassouf |first=Jeff |date=January 6, 2020 |title=Amanda Duffy stepping down as NWSL president – Equalizer Soccer |url=https://equalizersoccer.com/2020/01/06/amanda-duffy-stepping-down-as-nwsl-president/ |access-date=May 22, 2023 |language=en-US}}</ref>
|-
| Amanda Duffy
| 2018–2019
| Darakta mai kula da gudanarwa
| <ref name="eqz-duffy"/>
|-
| Amanda Duffy
| 2019–2020
| Shugaba
| <ref name="duffy_orl">{{cite press release |last1=Levine |first1=Matthew |title=Amanda Duffy resigns as National Women's Soccer League President |url=https://www.nwslsoccer.com/news/article/amanda-duffy-resigns-as-national-womens-soccer-league-president |access-date=January 8, 2020 |publisher=National Women's Soccer League |date=January 7, 2020 |archive-date=October 16, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016154846/https://www.nwslsoccer.com/news/article/amanda-duffy-resigns-as-national-womens-soccer-league-president |url-status=dead }}</ref>
|-
| Lisa Baird
| 2020–2021
| Kwamishina
| <ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/athletic/4196094/2021/10/01/nwsl-commissioner-lisa-baird-general-counsel-ousted-over-paul-riley-accusations/ |title=NWSL commissioner Lisa Baird, general counsel ousted over Paul Riley accusations |first=Meg |last=Linehan |work=The Athletic |date=October 1, 2021 |access-date=May 22, 2023}}</ref>
|-
| Marla Messing
| 2021–2022
| Babbar Shugaba
| <ref>{{cite press release |url=https://www.nwslsoccer.com/news/national-womens-soccer-league-appoints-sports-executive-marla-messing-as-interim-ceo |title=National Women's Soccer League Appoints Sports Executive Marla Messing as Interim CEO |publisher=National Women's Soccer League |date=October 18, 2021}}</ref>
|-
| Jessica Berman
| 2022–yanzu
| Kwamishina
| <ref>{{cite press release |url=https://www.nwslsoccer.com/news/national-womens-soccer-league-names-jessica-berman-next-commissioner |title=National Women's Soccer League Names Jessica Berman Next Commissioner |publisher=National Women's Soccer League |date=March 9, 2022}}</ref>
|-
|}
Tsohuwar manajar ƙungiyar ƙasa ta mata ta Amurka Cheryl Bailey ce Shugaban Hukumar Kwallon Ƙafa ta Amurka, Sunil Gulati, ya sanar a matsayin kwamishina ta farko ta NWSL a ranar 29 ga Nuwamba, 2012.<ref>{{Cite web|url=https://www.ussoccer.com/stories/2014/03/17/13/26/cheryl-bailey-named-executive-director-of-new-womens-soccer-league|title=Cheryl Bailey Named Executive Director of New Women's Soccer League|website=ussoccer.com|access-date=March 9, 2019}}</ref> A ranar 18 ga Nuwamba, 2014, ta yi murabus bayan ta jagoranci yanayi biyu da kuma ƙaddamar da sabuwar gasar ƙwararru cikin ƙasa da watanni biyar kafin fara kakar farko.<ref>{{Cite web|url=https://www.timbers.com/news/nwsl-executive-director-cheryl-bailey-step-down|title=NWSL Executive Director Cheryl Bailey to step down|date=November 18, 2014|website=Portland Timbers|access-date=September 9, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20250915204058/https://www.timbers.com/news/nwsl-executive-director-cheryl-bailey-step-down|archive-date=September 15, 2025|url-status=dead}}</ref>
A ranar 6 ga Janairu, 2015, Jeff Plush, daraktan gudanarwa na Colorado Rapids kuma tsohon memba na kwamitin MLS, an naɗa shi magajin Bailey.<ref>{{Cite web|url=https://www.foxsports.com/soccer/story/nwsl-jeff-plush-is-new-commissioner-of-women-s-soccer-league-010615|title=NWSL names Jeff Plush as new women's soccer league commissioner|work=Fox Sports|date=January 6, 2015|access-date=March 9, 2019}}</ref> Plush ya jagoranci kakar 2015 da 2016, ciki har da faɗaɗa gasar zuwa Orlando Pride, haɗin gwiwar watsa shirye-shirye da A+E Networks (ciki har da yarjejeniyar watsa shirye-shirye ta shekaru uku da Lifetime television), da sayar da Western New York Flash ga mai Colorado North Carolina FC, Stephen Malik, tare da mayar da ƙungiyar zuwa North Carolina.<ref>{{Cite web|url=https://www.espn.com/espnw/sports/story/_/id/18437516/western-new-york-flash-defending-national-womens-soccer-league-champions-announce-move-north-carolina|title=Defending NWSL champs Flash officially announce North Carolina move|website=espnW|date=January 9, 2017|access-date=March 9, 2019}}</ref> A lokacin mulkinsa, an ɗauki tsohuwar shugabar Louisville City FC, Amanda Duffy, aiki a watan Disamba na 2016 a matsayin daraktar gudanar da ayyuka ta NWSL.<ref>{{Cite web|url=https://www.bizjournals.com/bizwomen/news/latest-news/2016/12/womens-pro-soccerleague-names-new-president.html?page=all|first=Marty|last=Finley|date=December 20, 2016|title=Women's pro soccer league names new president
|website=The Business Journals|access-date=March 9, 2019}}</ref>
Plush ya yi murabus daga muƙamin kwamishina a ranar 2 ga Maris, 2017, kuma muƙamin ya kasance babu kowa har zuwa 2020, duk da cewa Duffy ta kasance fuskar jama'a ta gudanarwar gasar.<ref>{{Cite web|url=http://americansoccernow.com/articles/amanda-duffy-addresses-nwsl-present-and-future|title=Amanda Duffy Addresses NWSL Present and Future|work=American Soccer Now|first=John D.|last=Halloran|date=May 8, 2017|access-date=July 2, 2017}}</ref> A ranar 15 ga Janairu, 2019, an ƙara wa Duffy girma zuwa matsayin shugaba, wanda shi ne muƙami mafi girma a gasar.<ref>{{cite news |title=Amanda Duffy named President of NWSL |url=http://www.nwslsoccer.com/news/article/amanda-duffy-named-president-of-nwsl |access-date=January 8, 2020 |publisher=NWSL |date=January 15, 2019 |archive-date=October 12, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191012050123/http://www.nwslsoccer.com/news/article/amanda-duffy-named-president-of-nwsl |url-status=dead }}</ref>
A ranar 7 ga Janairu, 2020, Amanda Duffy ta sanar cewa za ta bar NWSL domin ɗaukar wani muƙamin jagoranci a Orlando Pride a ranar 15 ga Fabrairu, 2020.<ref>{{cite press release |title=Long-Time Soccer Executive Amanda Duffy Appointed to Lead Orlando Pride |url=https://www.orlandocitysc.com/post/2020/01/07/long-time-soccer-executive-amanda-duffy-appointed-lead-orlando-pride |access-date=January 8, 2020 |publisher=Orlando City SC |date=January 7, 2020}}</ref> A ranar 27 ga Fabrairu, 2020, NWSL ta sanar cewa Lisa Baird, babbar jami'ar tallace-tallace ta New York Public Radio, za ta zama kwamishinar gasar a ranar 10 ga Maris, 2020.<ref name="baird">{{cite press release |last1=Levine |first1=Matthew |title=National Women's Soccer League names Lisa Baird as Commissioner |url=https://www.nwslsoccer.com/news/article/national-womens-soccer-league-names-lisa-baird-as-commissioner |access-date=February 27, 2020 |publisher=National Women's Soccer League |date=February 27, 2020 |archive-date=February 27, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200227190750/https://www.nwslsoccer.com/news/article/national-womens-soccer-league-names-lisa-baird-as-commissioner |url-status=dead }}</ref> Baird ta yi murabus a ranar 1 ga Oktoba, 2021, a lokacin badakalar cin zarafi ta NWSL {{See below|{{section link||Controversies}}, a ƙasa}}. A ranar 18 ga Oktoba, 2021, gasar ta ɗauki Marla Messing aiki a matsayin Babbar Shugaba ta riƙon ƙwarya.<ref>{{cite press release |date=October 18, 2021 |title=National Women's Soccer League Appoints Sports Executive Marla Messing as Interim CEO |url=https://www.nwslsoccer.com/news/national-womens-soccer-league-appoints-sports-executive-marla-messing-as-interim-ceo |access-date=October 19, 2021 |publisher=National Women's Soccer League}}</ref> A ranar 20 ga Afrilu, 2022, Jessica Berman ta zama kwamishina, yayin da take aiki a lokaci guda da Babbar Shugaba Messing, wadda ta ci gaba da aiki har zuwa 31 ga Mayu.<ref>{{cite press release |date=March 9, 2022 |title=National Women's Soccer League Names Jessica Berman Next Commissioner |url=https://www.nwslsoccer.com/news/national-womens-soccer-league-names-jessica-berman-next-commissioner |access-date=November 4, 2022 |publisher=National Women's Soccer League}}</ref>
== Cin zarafin jima'i ==
A tsawon shekaru, NWSL ta fuskanci zarge-zarge da rahotanni da dama na cin zarafin jima'i, rashin da'a, da cin zarafin tunani daga masu horaswa da ma'aikata, kuma hakan ya jawo mata suka mai yawa.<ref>{{Cite web |date=October 3, 2022 |title=Abuse in the U.S. women's pro soccer league was systemic, a report finds |url=https://www.npr.org/2022/10/03/1126587851/womens-soccer-abuse-nwsl-report |website=NPR}}</ref><ref>{{Cite magazine |agency=Associated Press |date=October 3, 2022 |title=Investigation Into NWSL Finds Emotional Abuse, Sexual Misconduct |url=https://www.si.com/soccer/2022/10/03/nwsl-investigation-emotional-abuse-sexual-misconduct |access-date=March 6, 2024 |magazine=Sports Illustrated |language=en-us}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cash |first=Meredith |title=The NWSL may have contradicted its own anti-harassment policy in clearing a former head coach of wrongdoing |url=https://www.businessinsider.com/portland-thorns-rhian-wilkinson-cleared-nwsl-anti-harassment-policy-contradictions-2022-12 |access-date=March 6, 2024 |website=Business Insider |language=en-US}}</ref>
== Manazarta ==
{{reflist|2}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ndxkbab7hcz80mmm19hx27noij7wtly
Fratelli tutti
0
168576
971508
927197
2026-10-25T18:56:16Z
Salma Raddah
45959
971508
wikitext
text/x-wiki
{{Blockquote|title=}}{{Databox}}
'''{{Lang|it|Fratelli tutti}}''' (lit. 'Dukan 'yan'uwa') shi ne na uku na [[Francis (fafaroma)|Paparoma Francis]], mai taken "a kan 'yan uwantaka da abokantaka ta zamantakewa"; an sake shi a cikin 2020. A cikin takardar, Francis ya bayyana cewa yadda kasashen duniya suka gudanar da annobar COVID-19 ya nuna gazawar hadin gwiwar duniya. Littafin ya yi kira ga karin 'yan uwantaka da hadin kai na ɗan adam, kuma roƙo ne don ƙin yaƙe-yaƙe.
An sanya hannu kan takardar a ranar 3 ga Oktoba 2020, a lokacin ziyarar Paparoma Francis zuwa kabarin mai suna, Francis na Assisi, kuma an buga shi washegari a ranar biki mai tsarki.
== Tarihi ==
''Fratelli tutti'' ita ce wasika ta uku ta Paparoma Francis, bayan ''Lumen fidei'' da Laudato si'.<ref name=":92">{{Cite web |date=4 October 2020 |title=Fratelli tutti: Pope Francis calls for unity in new encyclical |url=https://www.ewtnnews.com/vatican/fratelli-tutti-pope-francis-calls-for-unity-in-new-encyclical |access-date=2023-11-12 |website=Catholic News Agency |language=en}}</ref> An fara sanar da takardar ne a ranar 5 ga Satumba 2020.<ref name="Une nouvelle encyclique sur la fraternité bientôt signée à Assise22">{{Cite web |last=Kubacki |first=Marie-Lucile |date=5 September 2020 |title=Une nouvelle encyclique sur la fraternité bientôt signée à Assise |url=http://www.lavie.fr/religion/catholicisme/une-nouvelle-encyclique-sur-la-fraternite-bientot-signee-a-assise-05-09-2020-108549_16.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200907095920/https://www.lavie.fr/religion/catholicisme/une-nouvelle-encyclique-sur-la-fraternite-bientot-signee-a-assise-05-09-2020-108549_16.php |archive-date=7 September 2020 |access-date=5 September 2020 |website=La Vie |language=fr |issn=0151-2323}}</ref>
An dauki taken encyclical daga Francis na Assisi's Admonitions . Paparoma Francis ya yi nuni da wannan nakalto a ranar 14 ga Mayu 2020, lokacin da ya yi bikin Mass a Domus Sanctae Marthae a Vatican City: <ref name="Une nouvelle encyclique sur la fraternité bientôt signée à Assise22" /><ref>{{Cite web |title=Day of fraternity, day of penance and prayer (14 May 2020) {{!}} Francis |url=https://www.vatican.va/content/francesco/en/cotidie/2020/documents/papa-francesco-cotidie_20200514_giornodi-fratellanza-penitenza-preghiera.html |access-date=2020-10-04 |website=w2.vatican.va}}</ref>
A ranar 4 ga watan Fabrairun 2019, Paparoma Francis ya sanya hannu kan Takardar kan Human Fraternity for World Peace and Living Together yayin da yake kan tafiya ta manzanni zuwa [[Haɗaɗɗiyar Daular Larabawa|Hadaddiyar Daular Larabawa]]. Wanda ya sanya hannu kan takardar shi ne babban imam na Al-Azhar, Ahmad Al-Tayyeb.<ref name=":9">{{Cite web |last= |first= |date=2021-02-01 |title=Pope to participate in first International Day of Human Fraternity |url=https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2021-02/pope-francis-to-join-first-world-day-human-fraternity.html |access-date=2021-02-01 |website=Vatican News |language=en}}</ref>
Kafin a buga littafin, Uba Thomas J. Reese SJ ne ya soki taken, wanda ya ga yana nuna bambanci ga mata, saboda fassarar zahiri na taken shine "Brothers all". Koyaya, kalmar [[Italiyanci]] tana da ma'anar "dukkanin bil'adama" kuma, ta hanyar tsoho, ta haɗa da ita.<ref>{{Cite web |last=Winfield |first=Nicole |date=Sep 17, 2020 |title=What's in a name? At the Vatican, a debate on inclusiveness |url=https://cruxnow.com/vatican/2020/09/whats-in-a-name-at-the-vatican-a-debate-on-inclusiveness/ |access-date=2020-10-05 |website=Crux}}</ref> Majalisar Mata Mata Katolika ta rubuta wasika ga Paparoma "yana nuna damuwa" cewa taken yana ba da ra'ayi cewa an yi wa maza kawai, wanda ya haifar da takaici a cikin Ikilisiyar da ba ta amince da firist mata ba. Phyllis Zagano ta kuma soki taken, tana cewa: "Abin da yawa yana cikin haɗari. Ana zagi mata da yawa. Rayuwar mata da yawa suna cikin haɗari".<ref>{{Cite web |last=Vondracek |first=Christopher |date=2 October 2020 |others=<!---[Wikipedia editor note: The article incorrectly states "Fratelli tutti" is in Latin]---> |title=Pope's latest encyclical draws ire of Catholic feminists |url=https://www.washingtontimes.com/news/2020/oct/2/popes-latest-encyclical-draws-ire-catholic-feminis/ |access-date=2020-10-08 |website=The Washington Times |language=en-US}}</ref>
== Sa hannu da bugawa ==
[[File:Assisi-Tomba_di_San_Francesco.JPG|thumb|Kabarin Francis na Assisi da bagadensa inda aka sanya hannu kan wasiƙar]]
Paparoma Francis ya sanya hannu kan ''Fratelli tutti'' a ranar 3 ga Oktoba 2020 a Assisi, a kabarin Francis na Assisi a cikin Basilica mai suna. Bayan yin bikin Mass a gaban kabarin da aka ambata,<ref>{{Cite web |last=Reis |first=Bernadette Mary |date=2020-10-03 |title=Pope signs new Encyclical "Fratelli tutti" on St Francis's tomb in Assisi |url=https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2020-10/pope-assisi-signs-encyclical-fratelli-tutti.html |access-date=2020-10-04 |website=Vatican News |language=en}}</ref> Francis ya sanya rubutun encyclical "a kan bagaden a ƙarƙashin kabarin St. Francis kuma ya sanya hannu a kansa.<ref>{{Cite web |last=Wooden |first=Cindy |date=2020-10-03 |title=Pope signs new encyclical in Assisi |url=https://www.catholicnews.com/pope-signs-new-encyclical-in-assisi/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201006162958/https://www.catholicnews.com/pope-signs-new-encyclical-in-assisi/ |archive-date=6 October 2020 |access-date=2020-10-20 |website=[[Catholic News Service]] |language=en-US}}</ref> Wannan sa hannu ya nuna karo na farko da aka sanya hannu kan wasiƙar papal a waje da [[Rum|Roma]].<ref>{{Cite web |last=Allen Jr. |first=John L. |author-link=John L. Allen Jr. |date=2020-10-03 |title=As Pope named 'Francis' heads to Assisi, a lot rides on new encyclical |url=https://cruxnow.com/news-analysis/2020/10/as-pope-named-francis-heads-to-assisi-a-lot-rides-on-new-encyclical/ |access-date=2020-10-04 |website=Crux}}</ref><ref>{{Cite web |last=I.Media |date=4 October 2020 |title=Le pape François signe l'encyclique " Fratelli tutti " à Assise |url=https://fr.aleteia.org/2020/10/04/le-pape-francois-signe-sa-troisieme-encyclique-fratelli-tutti-a-assise/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009060344/https://fr.aleteia.org/2020/10/04/le-pape-francois-signe-sa-troisieme-encyclique-fratelli-tutti-a-assise/ |archive-date=9 October 2020 |access-date=2020-10-05 |website=[[Aleteia]] |language=fr-FR}}</ref> Tafiyar Francis zuwa Assisi ita ce ta farko da ta yi a waje da Roma tun farkon annobar COVID-19, da kuma ziyararsa ta huɗu zuwa birnin a matsayin Paparoma.<ref name="Le pape à Assise en octobre, sa première sortie depuis février2">{{Cite web |date=5 September 2020 |title=Le pape à Assise en octobre, sa première sortie depuis février |url=https://www.challenges.fr/top-news/le-pape-a-assise-en-octobre-sa-premiere-sortie-depuis-fevrier_725844 |access-date=5 September 2020 |website=Challenges |language=fr |issn=0751-4417 |agency=Reuters}}</ref><ref name=":52">{{Cite web |last=Allen |first=Elise Ann |date=3 October 2020 |title=In first trip since COVID, pope visits Assisi to sign new encyclical |url=https://cruxnow.com/vatican/2020/10/in-first-trip-since-covid-pope-visits-assisi-to-sign-new-encyclical/ |access-date=2020-10-05 |website=[[Crux (online newspaper)|Crux]]}}</ref><ref name="Une nouvelle encyclique sur la fraternité bientôt signée à Assise22" /> Shafin yanar gizon Katolika na Mutanen Espanya mai ra'ayin mazan jiya ''InfoVaticana'' ya ɓace asalin Mutanen Espanya na encyclical a wannan rana duk da takunkumin labarai.<ref>{{Cite web |date=3 October 2020 |title=Vaticano, il caso del sito web che anticipa l'enciclica del Papa rompendo l'embargo |url=https://www.ilmessaggero.it/vaticano/papa_francesco_vaticano_enciclica_infovaticana_com_sito_spagnolo_embargo_fratelli_tutti-5501481.html |access-date=2020-10-04 |website=[[Il Messaggero]] |language=it}}</ref>
== Manazarta ==
mpar6hngjuk8a05hxbh6wll419vpjqu
Jennifer Latheef
0
170026
971377
931991
2026-10-25T13:44:09Z
Yusuf Danmarna
49960
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */
971377
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Jennifer Latheef''' (an haife ta a [[Malé]], [[Maldives]]) 'yar jarida ce ta Maldivian, mai fafutukar kare hakkin dan adam, kuma mai fafutuka na dimokuradiyya. Kama ta da kuma yanke mata hukunci a shekara ta 2005 kan zargin ta'addanci saboda shiga cikin zanga-zangar dimokuradiyya ya ja hankalin kasa da kasa ga zalunci na siyasa a Maldives. Wannan shari'ar ta zama alama ce ta yunkurin sake fasalin dimokuradiyya na kasar. [[Amnesty International]] ta sanya ta a matsayin fursuna na lamiri kuma daga baya aka gafarta mata a shekara ta 2006 - gafarar da ta fara ki yarda da ita bisa ka'ida. Latheef tun daga lokacin ya kasance murya mai aiki don 'yancin farar hula,' yancin yada labarai, da sake fasalin' yancin ɗan adam.
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haifi Latheef a [[Malé]] ga Mohamed Latheef (wanda ya kafa Jam'iyyar Demokradiyya ta Maldivian kuma sanannen mai fafutukar dimokuradiyya) da Wafiyya Najeeb . Ta hanyar mahaifinta, ita ce 'yar uwar Abdul Samad Abdulla, tsohon Ministan Harkokin Waje na Maldives, jikokin Abdullah Katheeb, kuma jikokin Hirihamaidhi Kaleyfaanu - duka fitattun 'yan kasuwa da shugabannin jama'a waɗanda zuriyarsu suka kasance daga cikin fitattun iyalan masu gyarawa na Maldive. <ref name="RaajjeNews">{{Cite web |date=4 August 2011 |title=Dr. Samad to become Health Minister? |url=https://raajjenews.com/2011.August/04/2011683.htm |access-date=13 October 2025 |publisher=Raajje News}}</ref><ref name="Sandhaanu">{{Cite web |last=Saeed |first=Fahala |date=2022 |title=The Collective Punishment Inflicted on the People of Huvadhoo–Thinadhoo |url=https://sandhaanu.today/21834/ |access-date=13 October 2025 |website=Sandhaanu.today |language=dv}}</ref>
Ta kammala shirin Baccalaureate na Duniya (IB) a Makarantar Kasashen Waje ta Colombo a [[Sri Lanka]] kuma ta sami digiri na farko a Mass Media daga Jami'ar [[San Francisco]] a [[Tarayyar Amurka|Amurka]].
== Ayyuka da gwagwarmaya ==
Kafin kama ta Latheef ta yi aiki a matsayin mai daukar hoto da kuma mai yin shirye-shirye da ke mai da hankali kan batutuwan zamantakewa da 'yancin faɗar albarkacin baki. Ta yi aiki a majalisar kasa ta Jam'iyyar Demokradiyya ta Maldivian (MDP). Wata hira da aka yi da ita a shekarar 2005 a cikin Minivan News ta kama ra'ayinta game da tantancewa da haƙƙoƙi.<ref>{{Cite web |date=8 May 2005 |title=Terrorist or Freedom Fighter? – 15 Minutes with Jenny Latheef |url=http://www.minivannews.com/news/news.php?id=1333 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061022062910/http://www.minivannews.com/news/news.php?id=1333 |archive-date=2006-10-22 |access-date=13 October 2025 |publisher=Minivan News (via Archive.org)}}</ref>
Yunkurin Latheef ya fito ne a lokacin da ake kara kira ga sake fasalin dimokuradiyya a Maldives. Mahaifinta, Mohamed Latheef, yana daga cikin wadanda suka kafa Jam'iyyar Demokradiyya ta Maldivian (MDP), wacce aka kafa a hukumance a gudun hijira a Sri Lanka a shekara ta 2003. Yayin da gwamnati ta kaddamar da rashin amincewa bayan kisan Evan Naseem, Latheef ya rubuta zanga-zangar kuma ya zama daya daga cikin masu fafutuka da yawa da aka gurfanar da su a karkashin dokokin yaki da ta'addanci. Kurkuku da kuma amincewa da kasa da kasa a matsayin fursuna na lamiri ta [[Amnesty International]] ya taimaka wajen jawo hankalin kafofin watsa labarai na duniya ga halin da ake ciki na haƙƙin ɗan adam na Maldives. Masu sa ido na kasa da kasa tun daga lokacin sun ambaci shari'arta a matsayin daya daga cikin abubuwan da suka faru na farko da suka kawo mayar da hankali ga yunkurin sake fasalin dimokuradiyya karkashin jagorancin MDP da sauran 'yan adawa.<ref name="Amnesty2005">{{Cite web |date=18 October 2005 |title=Maldives: Journalist Jennifer Latheef sentenced to 10 years' imprisonment |url=https://www.amnesty.org/en/documents/asa29/008/2005/en/ |access-date=13 October 2025 |publisher=Amnesty International}}</ref>
== zanga-zangar 2003 da canji ==
A watan Satumbar shekara ta 2003, fushin jama'a ya tashi bayan an yi wa Evan Naseem duka har ya mutu a tsare a gidan yarin Maafushi. Sojojin tsaro sun bude wuta, inda suka kashe karin fursunoni. Latheef ya shiga kuma ya rubuta zanga-zangar da ta zama tushen motsi na dimokuradiyya na Maldives.<ref>{{Cite web |date=September 2005 |title=Maldives: Human Rights and the Path to Reform |url=https://www.amnesty.org/en/documents/asa29/006/2005/en/ |access-date=13 October 2025 |publisher=Amnesty International}}</ref>
== Kamawa da tsare (2004-2005) ==
A ƙarshen shekara ta 2004 an tsare ta sama da watanni huɗu; Amnesty International ta sanya ta a matsayin fursuna na lamiri, tana mai ambaton rahoton rashin kulawa a tsare.<ref>{{Cite web |date=January 2005 |title=Maldives: Prisoner of Conscience Jennifer Latheef detained |url=https://www.amnesty.org/en/documents/asa29/001/2005/en/ |access-date=13 October 2025 |publisher=Amnesty International}}</ref>
A ranar 12 ga watan Agustan shekara ta 2005 an kama ta a lokacin zanga-zangar zaman lafiya kuma daga baya aka tuhume ta a karkashin dokokin yaki da ta'addanci saboda zargin da ake yi na tayar da tashin hankali a cikin tashin hankali na shekara ta 2003 - zargin da ta musanta.<ref>{{Cite web |date=17 August 2005 |title=Journalists targeted in crackdown on pro-democracy opposition |url=https://ifex.org/journalists-targeted-in-crackdown-on-pro-democracy-opposition/ |access-date=13 October 2025 |publisher=IFEX / Reporters Without Borders}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 September 2005 |title=Journalist on trial amid continuing crackdown on press |url=https://ifex.org/journalist-on-trial-amid-continuing-crackdown-on-press/ |access-date=13 October 2025 |publisher=IFEX / Reporters Without Borders}}</ref>
== Shari'a, yanke hukunci, da ɗaurin kurkuku ==
A ranar 18 ga Oktoba 2005 Kotun hukunta manyan laifuka ta yanke wa Latheef hukuncin shekaru goma a kurkuku kan zargin ta'addanci. [[Amnesty International]], Hukumar Shari'a ta Duniya (ICJ), da kungiyoyin 'yancin' yan jarida sun yi Allah wadai da hukuncin.<ref name="Amnesty2005" /><ref>{{Cite web |date=18 October 2005 |title=Human rights defender Jennifer Latheef should be released immediately and unconditionally |url=https://www.icj.org/maldives-human-rights-defender-jennifer-latheef-should-be-released-immediately-and-unconditionally/ |access-date=13 October 2025 |publisher=International Commission of Jurists}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 November 2005 |title=Maldives: Opposition party member convicted for terrorism |url=https://www.icj.org/ebulletin/maldives-opposition-party-member-convicted-for-terrorism/ |access-date=13 October 2025 |publisher=International Commission of Jurists}}</ref>
Yayinda yake kurkuku a gidan yarin Maafushi, Latheef ya fuskanci rashin kulawa da lafiya da kuma yanayin talauci. A ranar 21 ga watan Disamba na shekara ta 2005 an ba ta izinin kiwon lafiya na kwana goma, bayan haka aka sanya ta a tsare a gida.<ref>{{Cite web |date=3 January 2006 |title=Journalist Jennifer Latheef let out of prison for 10 days for health reasons |url=https://ifex.org/journalist-jennifer-latheef-let-out-of-prison-for-10-days-for-health-reasons/ |access-date=13 October 2025 |publisher=IFEX / Reporters Without Borders}}</ref>
== Yaƙin neman zaɓe na ƙasa da ƙasa ==
A watan Disamba na shekara ta 2005 kungiyoyi masu zaman kansu da suka hada da RSF, Mataki na 19, da Abokan Maldives sun taru don a sake ta.<ref>{{Cite web |date=21 December 2005 |title=Campaign to free Jennifer Latheef grows as her third month in prison ends |url=https://ifex.org/campaign-to-free-jennifer-latheef-grows-as-her-third-month-in-prison-ends/ |access-date=13 October 2025 |publisher=IFEX / Reporters Without Borders}}</ref>
A watan Afrilu na shekara ta 2006, Kotun Shari'a ta sabunta kiranta don sakin ta ba tare da wani sharadi ba.<ref>{{Cite web |date=1 April 2006 |title=ICJ renews call for the immediate, unconditional release of Jennifer Latheef |url=https://www.icj.org/icj-renews-call-for-the-immediate-unconditional-release-of-jennifer-latheef/ |access-date=13 October 2025 |publisher=International Commission of Jurists}}</ref>
Ingilishi PEN da Amnesty sun ci gaba da bayar da shawarwari, kuma The Telegraph ta tsara shari'arta a matsayin tsakiya ga Maldives" turawa don sake fasalin.
== Gidan kamawa da gafartawa ==
A ranar 16 ga watan Agustan shekara ta 2006, Shugaba Maumoon Abdul Gayoom ya gafarta wa Latheef.<ref>{{Cite web |date=16 August 2006 |title=Maldives: Jennifer Latheef released |url=https://www.amnesty.org/en/documents/asa29/008/2006/en/ |access-date=13 October 2025 |publisher=Amnesty International}}</ref>
Latheef ta ki karɓar gafarar da farko, yayin da take jiran sauraron Babban Kotun don share sunanta. Ta ci gaba da cewa shaidun da jihar ta gabatar an horar da su kuma sun yi ƙarya a ƙarƙashin rantsuwa. Ta kalli gafartawa a matsayin yarda da laifi kuma ta matsa wa sakin wadanda ake tuhuma. Daga baya ta bar MDP bayan jam'iyyar ta saba wa sha'awarta ta hanyar hada sunanta daga cikin wadanda aka gabatar wa Shugaba Gayoom don jinƙai.<ref>{{Cite web |title=Jennifer Latheef – English PEN case file |url=https://www.englishpen.org/posts/campaigns/jennifer-latheef/ |access-date=13 October 2025 |publisher=English PEN}}</ref>
Bayan haka, masu sukar da masu lura da shari'a sun yi kira da a cire hukuncin da aka yanke mata, ba kawai a gafarta musu ba.<ref>{{Cite web |date=18 August 2006 |title=Despite pardon, Jennifer Latheef should be cleared of “terrorism” charges |url=https://ifex.org/despite-pardon-jennifer-latheef-should-be-cleared-of-terrorism-charges-says-international-press-freedom-mission/ |access-date=13 October 2025 |publisher=IFEX / Reporters Without Borders}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 September 2006 |title=Maldives: Political opponent pardoned and opposition leader released |url=https://www.icj.org/ebulletin/maldives-political-opponent-pardoned-and-opposition-leader-released/ |access-date=13 October 2025 |publisher=International Commission of Jurists}}</ref>
== Sakamakon shari'a da kuma hana daukaka kara ==
Ko da yake an gafarta mata, hukuncin ta ya kasance. Wani rahoto na Ma'aikatar Harkokin Wajen Amurka na 2008 ya tabbatar da cewa gwamnati ta toshe roko kuma ba ta watsar da hukuncin ba.<ref>{{Cite web |date=2008 |title=Maldives 2008 Human Rights Report |url=https://www.refworld.org/reference/annualreport/usdos/2008/en/56878 |access-date=13 October 2025 |publisher=U.S. Department of State via Refworld}}</ref>
FIDH *Observatory for Human Rights Defenders* ta lissafa shari'arta a cikin manyan lokuta na cin zarafin shari'a.<ref>{{Cite web |date=14 March 2007 |title=Observatory for the Protection of Human Rights Defenders Annual Report 2006 – Maldives |url=https://www.refworld.org/reference/annualreport/ifhr/2007/en/42697 |access-date=13 October 2025 |publisher=International Federation for Human Rights via Refworld}}</ref>
Wani kimantawa mai zaman kansa na 'yancin' yan jarida, *A Vibrant Media Under Pressure * (Mataki na 19, 2006), ya kuma ambaci gurfanar da ita tsakanin ƙuntatawa akan kafofin watsa labarai.<ref>{{Cite web |date=15 July 2006 |title=A Vibrant Media Under Pressure: An Independent Assessment of Press Freedom in the Maldives |url=https://www.refworld.org/reference/countryrep/art19/2006/en/52261 |access-date=13 October 2025 |publisher=Article 19 via Refworld}}</ref>
== Kyauta da ci gaba da tasiri ==
An ambaci shari'ar Latheef a ko'ina a cikin nazarin yadda aka yi amfani da dokokin yaki da ta'addanci don murkushe rashin amincewa a Maldives. Amnesty, ICJ, RSF, Ingilishi PEN, da masu lura da ilimi sun ambaci shi a matsayin canji a cikin 'yancin farar hula a kasar. A cikin *Freedom in the World 2006-2007 *, an ambaci sunanta daga cikin manyan mutane a cikin ƙungiyar haƙƙin Maldives (wanda aka ambata ta hanyar Freedom House a Refworld). Shari'arta ta kasance alama ce a cikin 'yancin' yan jarida da kuma jawabin adalci na wucin gadi.
== Dubi kuma ==
* [[Hakkokin Dan Adam a Maldives|'Yancin Dan Adam a cikin Maldives]]
* Evan Naseem
* Jam'iyyar Demokradiyya ta Maldivian
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
kfifpvv1s5xzsc4rnmq6l6qqkune692
Kalbajar
0
170428
971470
937106
2026-10-25T17:36:00Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971470
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{Blockquote|quote=… in the archdiocese of this province of Father Zakaria, abbot of [[Dadivank]], in the famous region of Tsar, in the village of Karavachar …<ref name=":0"/>}}
'''Kalbajar''' ( Azerbaijani {{Small|{{Audio|Az-Kalbajar.ogg|(listen)|help=no}}}} ; Armenian ) birni ne kuma babban birnin gundumar Kalbajar ta [[Azerbaijan]] . Tana cikin kwarin Tartar, {{Convert|458|km}} nesa da babban birnin ƙasar [[Baku]] .
Kafin Yaƙin Nagorno-Karabakh na Farko, birnin yana da yawan jama'a 7,246. [[Armeniya|Armenia]] ta kwace ta a ranar 2 ga Afrilu 1993, bayan haka aka kori al'ummar Azerbaijan <ref name="unhcr">{{Cite web |date=April 30, 1993 |title=Resolution 822 (1993) adopted by the United Nations' Security Council at its 3205th meeting |url=http://www.unhcr.org/refworld/docid/3b00f15764.html |access-date=22 February 2011 |publisher=UNHCR Refworld |quote=Noting with alarm the escalation in armed hostilities and, in particular, the latest invasion of the Kelbadjar District of the Republic of Azerbaijan by local Armenian forces}}</ref> aka maye gurbinsu da Armeniya. A matsayin wani ɓangare na yarjejeniyar tsagaita wuta ta Nagorno-Karabakh ta 2020, wadda ta kawo ƙarshen Yaƙin Nagorno-Karabakh na Biyu, an mayar da ita zuwa Azerbaijan a ranar 25 ga Nuwamba na wannan shekarar.
== Asalin Ma'anar ==
Sunan Kalbajar ingantaccen nau'i ne na {{Transl|hy|K’aravachar’}} / {{Transl|hy|K’arvachar’}} ( {{Lang|hy|Քարավաճառ}} ). <ref name=":1">{{Cite book|last3=Samvel Karapetyan (author)}}</ref> Sunan Armeniya ana fassara shi da ma'anar "wuri don sayar da duwatsu", kamar dai ya ƙunshi abubuwan {{Transl|hy|k’ar}} ("rock") da {{Transl|hy|vachar’}} ("sayarwa, sayarwa"). <ref name=":1" /> Shawarar da ba ta da yuwuwar ta ɗauki {{Transl|hy|k’ar}} a matsayin 'sansanin soja' a wannan yanayin ko kuma a matsayin prefix ɗin ma'anar matsuguni da aka samu a cikin sunayen wasu tsoffin biranen Gabashin Gabas. <ref name=":1" />
A cewar majiyoyin Azerbaijan, sunan ya samo asali ne daga ''Kevlicher'', ma'ana 'sansanin soja a saman kogunan' ( ''kevli'' - 'saman kogin,' ''cher'' / ''jar'' - 'sansanin soja') a cikin Tsohon Turkic . A wani sigar kuma, sunan garin ya fito ne daga haɗin kalmar Farisa {{Transl|fa|kevil}} ('kogo') da kalmar Turkic ''jer'' ("dutse, ravine") kuma yana nufin 'kwari mai kogo'. Wani sigar kuma ta nuna cewa sunan ya fito ne daga kalmomin Turkawa na ''kevli'' ('bakunan kogi') da ''tulu'' ("kwari, kwarin"), kuma an kira wurin da sunan ''Keblajar'' kafin a yi zargin cewa ya canza zuwa ''Kalbajar'' . Duk da haka, waɗannan ƙa'idodi guda uku ba su da gamsarwa a fannin harshe.
== Tarihi ==
=== Tarihin farko ===
A zamanin da, yankin da Kalbajar na zamani yake a matsayin wani ɓangare na gundumar ( {{Transl|xcl|gavar’}} ) ta Tsar na lardin Artsakh a cikin Masarautar Armenia . Shaidun kayan tarihi da aka gano a shekarar 1924 ta hannun masanin ilmin kayan tarihi na Soviet kuma ƙwararriyar masaniyar Caucasus Yevgenia Pchelina sun tabbatar da wanzuwar matsugunin Armeniya a yankin a zamanin Tsakiyar Zamani. <ref name="Pchelina">{{Cite journal |last=Pchelina |first=Evgenia |author-link=:ru:Пчелина, Евгения Георгиевна |year=1932 |title=Po Kurdistanskomu uezdu Azerbaĭdzhana (putevye zametki) |script-title=ru:По Курдистанскому уезду Азербайджана (путевые заметки) |trans-title=About the Kurdistan district of Azerbaijan (travel notes) |journal=[[Etnograficheskoe Obozrenie|Sovetskaia Etnografia]] |language=ru |location=People's Commissariat of Education |publisher=Publishing House of the [[Academy of Sciences of the USSR]] |issue=4 |pages=109–110 |oclc=424176829}}</ref>
[[File:Karvachar013.JPG|left|thumb|227x227px| An gano dutse mai rubutu na gargajiya na Armeniya a ƙauyen]]
Majiyoyin Armeniya a ƙarni na 15 sun ambaci matsugunin a matsayin ƙauyen ''{{Transl|hy|K’aravachar’}}'' (majiyoyin Armeniya na ƙarni na 17 kuma daga baya sun rubuta shi ''{{Transl|hy|K’arvachar’}}'' ). <ref name=":1" /> An fara ambatonsa a cikin rubutun Armeniya wanda aka rubuta tun daga 1402:
A cewar masanin tarihin Armeniya Samvel Karapetyan, yawan jama'arta ya ƙunshi Armeniya har zuwa shekarun 1730. <ref name=":1" /> A tsakiyar karni na 18, an sake shigar da Kalbajar cikin lardin Khachen a matsayin wani ɓangare na sabuwar Karabakh Khanate da aka kafa. <ref>{{Cite book|last3=George Bournoutian}}</ref> A tsakiyar karni na 19, Kurdawa sun zauna a yankin, kuma an karkatar da sunan mazaunin daga ''Kar(a)vachar'' zuwa ''Kyarvajar'' ko ''Kyalbajar'' . <ref name=":1" /> Tatsuniyoyin Kurdawa daga yankin, waɗanda Pchelina ta rubuta, suna magana game da isowar Kurdawa a yankin da kuma ƙaura daga al'ummar Armeniya ta tarihi daga baya. <ref name="Pchelina" />
A shekarar 1930, yankin Kalbajar mai fadin murabba'in mita {{Cvt|1936|km2}} an kafa shi a matsayin wani ɓangare na Azerbaijan SSR, cibiyar gudanarwa ita ce garin Kalbajar, wanda ya sami matsayin birni a 1980.
=== Kurdistan Ja ===
Birnin yana cikin yankin Kurdistansky Uyezd (wanda daga baya aka kira shi Kurdistan Okrug ) na Azerbaijan SSR daga 7 ga Yuli 1923 zuwa 23 ga Yuli 1930. Ga al'ummar Kurdawa, an san ta da {{Transl|ku|Kevn Bajar}} . <ref>{{Cite web |last=Yalin |first=Ihsan |date=5 April 2016 |title=Dağlık Karabağ – Kürt'ün evine turist olarak bile gidemediği yer... |url=https://www.rudaw.net/turkish/interview/050420161 |access-date=25 April 2021 |website=[[Rudaw Media Network|Rudaw.net]] |language=tr}}</ref>
=== Yaƙin Kalbajar ===
[[File:Azerbaijani_refugees_from_Kalbajar_2.jpg|thumb|260x260px| 'Yan Azerbaijan da aka kora daga Kalbajar]]
Sojojin Armeniya sun kwace birnin a ranar 2 ga Afrilu 1993 a lokacin Yaƙin Kalbajar, kusa da ƙarshen Yaƙin Nagorno-Karabakh na Farko kuma an kori dukkan mazaunan Azerbaijan. <ref name="unhcr" /> Fararen hula sun ba da rahoton cewa an tilasta musu guduwa ta cikin tsaunukan da har yanzu ke cike da dusar ƙanƙara, wanda ya haifar da daskarewar daruruwa har suka mutu. <ref name="hrw_helsinki">{{Cite web |date=1994 |title=Nagorno Karabakh |url=http://www.hrw.org/reports/1994/WR94/Helsinki-03.htm |access-date=25 March 2020 |publisher=Human Rights Watch |quote=The towns' capture came at staggering human costs, creating 250,000 new Azerbaijani refugees. Civilians fled Kelbajar in April through high mountains still covered with snow. Refugees claimed that hundreds of people froze to death attempting to flee.}}</ref>
Binciken da [[Sa-ido akan Haƙƙin Ɗan Adam|Human Rights Watch ta]] gudanar ya kammala da cewa a lokacin harin Kalbajar sojojin Armeniya sun aikata laifuka da dama na karya dokokin yaki, ciki har da tilasta wa fararen hula tserewa daga gidajensu, harbin bindiga ba tare da wani dalili ba da kuma garkuwa da mutane. <ref name="auto">{{Cite web |last=<!--Not stated--> |date=30 April 1993 |title=Resolution 822 (1993) |url=https://undocs.org/S/RES/822(1993) |website=undocs.org |publisher=[[United Nations Security Council]]}}</ref> A watan Afrilun 1993, Majalisar Tsaron Majalisar Dinkin Duniya ta amince da kuduri mai lamba 822 wanda ya bukaci a janye dukkan sojojin mamaye daga gundumar Kalbajar, ciki har da garin Kalbajar. <ref name="auto" />
=== Mamayar Armeniya ===
Bayan yaƙin, birnin da yankin da ke kewaye sun mamaye Jamhuriyar Artsakh da ta balle, wadda ta zama cibiyar lardin Shahumyan, aka kuma sake mata suna ''{{Transl|hy|K’arvachar’}}'' . Tun daga farkon shekarun 2000, a hankali mutanen Armeniya daga gabashin yankunan Shahumyan da Gulistan suka sake mamaye birnin; sun gudu a lokacin Yaƙin Nagorno-Karabakh na Farko bayan da sojojin Azerbaijan suka kore su da ƙarfi kuma Azerbaijan ta kwace matsugunan da aka ambata a sama.
Bayan haka an sake gina kayayyakin more rayuwa kuma garin yana da wutar lantarki da kuma babbar hanya da ke kusa da ita wadda ta haɗa ta da Armenia. A shekarar 2018, makarantar garin tana da yara 'yan makaranta 177.
Wata tawagar bincike [[Kungiyar Tsaro da Haɗin Kai a Turai|ta OSCE]] ta ziyarci yankunan da aka mamaye a shekarar 2005 domin duba ayyukan matsugunan da ake yi a yankin tare da bayar da rahoton binciken da ta yi ga Shugabannin Kungiyar OSCE Minsk . A cewar alkaluman FFM, a wancan lokacin adadin mazauna Armeniya a Gundumar Kalbajar ya kai kimanin 1,500, wanda daga cikinsu kimanin 450-500 suna zaune a Kalbajar. FFM ta ruwaito cewa "yanayin gidaje abu ne mai sauƙi kuma ba a sake gina fiye da kashi 20 zuwa 30 cikin 100 na tarkacen ba, yawanci ta hanyar da ba ta dace ba da kuma ta wucin gadi. Wasu ba su da tagogi na gilashi kuma ana dumama su ne kawai da ƙaramin murhu mai ƙona itace". A bisa kiyasin gida na shekarar 2013, wanda masanin tarihi kuma masanin kimiyyar siyasa Laurence Broers ya yi la'akari da cewa zai yiwu, birnin yana da mazauna kimanin 700 a lokacin yayin da babban gundumar da aka santa da suna ke da jimillar mazauna 3,000.
Daga shekarar 2014 zuwa 2020, birnin ya ci gaba da hulɗa da Pico Rivera, California a matsayin birnin abota .
=== Komawa ga ikon Azerbaijan ===
[[File:The_city_of_Kalbajar,_August_2025.jpg|right|thumb| Kalbajar a watan Agusta na 2025]]
A matsayin wani ɓangare na yarjejeniyar da ta kawo ƙarshen yaƙin Nagorno-Karabakh na 2020, da farko an tsara mayar da garin da gundumar da ke kewaye da shi ga ikon Azerbaijan nan da 15 ga Nuwamba 2020, amma daga baya aka tsawaita wannan wa'adin zuwa 25 ga Nuwamba 2020. <ref>{{Cite web |date=15 November 2020 |title=Azerbaijan Extends Deadline For Armenia To Withdraw From Key District Under Karabakh Truce |url=https://www.rferl.org/a/armenia-to-begin-handing-over-territory-to-azerbaijan-under-terms-of-truce/30950886.html |access-date=2020-11-15 |website=[[Radio Free Europe/Radio Liberty]]}}</ref> An mayar da birnin, tare da gundumar zuwa Azerbaijan a ranar 25 ga Nuwamba 2020. <ref>{{Cite web |date=25 November 2020 |title=Azerbaijani Forces Reclaim Second District From Armenians Under Nagorno-Karabakh Truce |url=https://www.rferl.org/a/azerbaijani-forces-enter-second-district-returned-by-armenia-under-nagorno-karabakh-truce/30967755.html |access-date=25 November 2020 |website=[[Radio Free Europe/Radio Liberty]] |language=en}}</ref>
Bayan ƙarshen yakin Nagorno-Karabakh na 2020, sojojin Armeniya da fararen hula sun fara barin yankin Kalbajar a ranar 11 ga Nuwamba 2020 a shirye-shiryen miƙa garin ga ikon Azerbaijan a ranar 15 ga Nuwamba 2020. An ruwaito cewa wasu mazauna yankin suna kona gidajensu, makarantu da dazuzzuka kuma suna sare bishiyoyin 'ya'yan itace da kuma rage layukan wutar lantarki kafin a mika su. <ref>{{Cite web |last=<!--Not stated--> |date=14 November 2020 |title=Nagorno-Karabakh: Villagers burn their homes ahead of peace deal |url=https://www.theguardian.com/world/2020/nov/14/nagorno-karabakh-villagers-burn-their-homes-ahead-of-peace-deal?CMP=share_btn_tw |website=[[The Guardian]]}}</ref> <ref>{{Cite web |last=<!--Not stated--> |date=14 November 2020 |title=Nagorno-Karabakh: The families burning down their own homes – BBC News |url=https://www.youtube.com/watch?v=d9oIi0WXuvM |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112005917/https://www.youtube.com/watch?v=d9oIi0WXuvM |archive-date=2025-11-12 |website=youtube.com |publisher=[[BBC]] |access-date=2026-09-13 }}</ref> <ref>{{Cite web |last=<!--Not stated--> |date=14 November 2020 |title=Kalbajar residents burn homes before Azerbaijan handover |url=https://www.youtube.com/watch?v=y_Rp9X2-JbM&ab_channel=AssociatedPress |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126145059/https://www.youtube.com/watch?v=y_Rp9X2-JbM&ab_channel=AssociatedPress |archive-date=2024-11-26 |website=youtube.com |publisher=[[Associated Press]] |access-date=2026-09-13}}</ref> A kwanakin da suka gabaci komawa ga ikon Azerbaijan, an yi cunkoson ababen hawa a kan hanyar da ke shiga yankin yayin da mazauna yankin suka yi gaggawar barin wurin yayin da sauran Armeniya suka yi gaggawar ziyartar gidan ibada na Dadivank da ke kusa da shi a karo na karshe kafin a rufe kan iyaka.
== Wuraren tarihi na tarihi ==
Wuraren tarihi na tarihi a cikin garin da kewaye sun haɗa da petroglyph, injin mai na zamanin da, khachkar daga 916, da duwatsun kaburbura daga tsakanin ƙarni na 13 zuwa 17. <ref name="2015statistics">{{Cite web |last=Hakob Ghahramanyan |title=Directory of socio-economic characteristics of NKR administrative-territorial units (2015) |url=https://artsakhlib.am/en/2018/06/06/%D5%BF%D5%A5%D5%B2%D5%A5%D5%AF%D5%A1%D5%BF%D5%B8%D6%82-%D5%AC%D5%B2%D5%B0-%D5%BE%D5%A1%D6%80%D5%B9%D5%A1%D5%BF%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%AE%D6%84%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%B4%D5%AB%D5%A1%D5%BE%D5%B8/}}</ref>
== Alƙaluma ==
{| class="wikitable"
!Shekara
! Yawan Jama'a
! Ƙungiyoyin ƙabilu
! Tushe
|-
| 1912
| 300
| 100% Tatar (wanda daga baya aka san shi da Azerbaijan)
| ''Kalanda ta Caucasian''
|-
| 1939
| 1,089
| Kashi 88.3% na 'yan Azerbaijan, kashi 5.1% na 'yan Rasha, kashi 3.9% na 'yan Armeniya
| Ƙidayar Soviet <ref name="etnokavkaz">{{Cite web |last=<!--Not stated--> |title=НАСЕЛЕНИЕ АЗЕРБАЙДЖАНА |url=http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/rnazerbaijan.html |website=ethno-kavkaz.narod.ru |publisher=Etno Kavkaz |language=ru}}</ref>
|-
| 1970
| 4,775
| 98.4% 'yan Azerbaijan, 0.5% 'yan Armeniya, 0.4% 'yan Rasha,
| Ƙidayar Soviet <ref name="etnokavkaz" />
|-
| 1979
| 5,604
| 99.4% Azerbaijan, 0.1% Armeniya, 0.1% Rashanci
| Ƙidayar Soviet <ref name="etnokavkaz" />
|-
| 1989
| 7,246
|
| Ƙidayar Soviet <ref>{{Cite web |title=Демоскоп Weekly – Приложение. Справочник статистических показателей. |url=http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg1.php |website=demoscope.ru}}</ref>
|-
| 2015
| 600
|
| Ƙidayar Jama'a ta NKR
|-
|}
== Sufuri ==
* Hanyar Toghanali-Kalbajar-Istisu
* Ramin Murovdagh
== Hotunan Hotuna ==
<gallery mode="packed" heights="120">
File:Karvachar009.JPG|alt=Children playing football (2010)| Yara suna buga ƙwallon ƙafa (2010)
File:Karvachar004.JPG|alt=Street in Kalbajar (2010)| Titi a Kalbajar (2010)
File:Karvachar002.JPG|alt=Street in Kalbajar (2010)| Titi a Kalbajar (2010)
File:Caves_near_Karvachar.jpg|alt=Basalt columns and caves near Kalbajar, locally known as "rock symphony" [citation needed]| Ginshiƙan Basalt da kogo kusa da Kalbajar, waɗanda aka fi sani da "rock symphony"
File:Sunflowers_in_Nor_Verishen_village.jpg|alt=Sunflowers in the countryside| Furannin rana a cikin karkara
File:Gorge_of_the_Tartar.jpg|alt=Dashtak Gorge on the Tartar River, from Kalbajar| Kwarin Dashtak a kan Kogin Tartar, daga Kalbajar
File:Ephedra_major_shrubs_near_the_gorge.jpg|alt=Dashtak Gorge near Kalbajar| Kwarin Dashtak kusa da Kalbajar
File:The_building_of_Karvachar's_cultural_center.jpg|alt=Cultural Center in Kalbajar, under construction| Cibiyar Al'adu a Kalbajar, ana gina ta
</gallery>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Biranen Azerbaijan]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
a0diecku3tfs249ji04k5djxfn3jo44
Ku mamaye Oakland
0
170987
971698
934811
2026-10-26T03:02:37Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971698
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Occupy [[California]] Oakland, California Oakland yana nufin haɗin gwiwa da jerin zanga-zangar a Oakland, California, wanda ya fara a watan Oktoba 2011. A matsayin wani ɓangare na motsi na Occupy, masu zanga-zangar sun shirya Ayyuka, musamman a Frank H. Ogawa Plaza a gaban Oakland City Hall.
Occupy Oakland ya fara ne a matsayin sansanin zanga-zanga a Frank H. Ogawa Plaza a ranar 10 ga watan Oktoba, a shekarar 2011. Masu zanga-zangar sun sake masa suna Oscar Grant Plaza bayan wani saurayi wanda 'yan sanda na Bay Area Rapid Transit suka harbe shi a shekarar 2009. Hukumomin tilasta bin doka da yawa sun share sansanin a ranar 25 ga watan Oktoba, a shekarar 2011. Har ila yau, wannan motsi ya taimaka wajen haifar da Babban Yakin Oakland na Nuwamba 2, a shekarar 2011, wanda ya rufe Tashar jiragen ruwa ta Oakland. 'Yan sanda sun sake share sansanin zanga-zangar a Frank Ogawa Plaza a ranar 14 ga watan Nuwamba, a shekarar 2011. An kirkiro wasu sansanonin zanga-zangar kuma daga baya aka rushe su ta hanyar tilasta bin doka. An share sansanin karshe a Snow Park a ranar 21 ga watan Nuwamba, a shekara ta 2011. Occupy Oakland sa'an nan ba ta da kasancewar jiki a kowane sararin jama'a da dare a cikin birni.
Occupy Oakland sau da yawa yana mai da hankali kan korafe-korafe game da zargin rashin halin 'yan sanda, kuma dangantakar da ke tsakanin masu zanga-zangar da' yan sanda ta lalace musamman a Occupy Oaklands . 'Yan sanda na Oakland sun kiyasta cewa tun daga watan Afrilu na shekara ta 2012 sun yi hulɗa da masu zanga-zangar sama da 60,000 tun lokacin da aka fara motsi.<ref>{{Cite web |date=13 April 2012 |title=Oakland police chief, Alameda County DA defend actions against Occupy Oakland |url=http://www.mercurynews.com/breaking-news/ci_20391546/oakland-police-chief-alameda-county-district-attorney-defend}}</ref> Ya zuwa watan Disamba na shekara ta 2014, Occupy Oakland ya ci gaba da shiga cikin abubuwan da aka shirya da kuma ayyuka a kan karamin sikelin fiye da zanga-zangar da ta gabata.<ref>{{Cite web |title=Occupy Oakland: Calendar |url=http://occupyoakland.org/calendar/ |access-date=March 3, 2012 |publisher=Occupyoakland.org (Official website) |archive-url=https://web.archive.org/web/20120302005739/http://occupyoakland.org/calendar/ |archive-date=March 2, 2012 |url-status=dead}}</ref>
== Manazarta ==
Occupy Oakland ta shirya kuma ta shirya ayyuka da yawa kai tsaye ciki har da tafiya da tarurruka da masu magana da baƙi don gina goyon baya ga motsi. A ranar 14 ga watan Oktoba, masu zanga-zangar sun shiga cikin wani ɗan gajeren tafiya a lokacin zirga-zirga. A karshen mako mai zuwa, kusan mutane 2,500, ciki har da ɗan wasan kwaikwayo da mai fafutuka Danny Glover, sun fito don tafiya da gangami don nuna goyon bayansu ga Occupy Oakland. A ranar 17 ga Oktoba, 'yan gudun hijirar Amurka guda uku da aka 'yantar kwanan nan daga kurkukun Iran sun fara fitowa a Yammacin Yammacin Turai a Occupy Oakland, inda suka jawo masu sauraro kusan mutane 300.
lmxz7m3p9vwzxti5p3r11516lb9v90g
Len Davis
0
171773
971844
937734
2026-10-26T11:46:34Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971844
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>'''Len Davis''' (an haife shi a ranar 6 ga watan Agusta, shekara ta 1964) <ref>{{Cite web |title=Baumgartner Death Sentences 22 Sept 2019 |url=https://fbaum.unc.edu/teaching/POLI490H_Fa19/Baumgartner-DeathSentences-22Sept2019.xlsx |access-date=October 7, 2020}}</ref> tsohon jami'in 'yan sanda ne na [[New Orleans]]. An yanke masa hukunci a kotun tarayya na hana 'yancin bil'adama ta hanyar kisan kai ta hanyar yin makirci tare da wani mai kisan kai don kashe wani mazaunin yankin wanda ya ba da rahoton shi don cin zarafin iko bayan ya gan shi ya doke wani yaro mai shekaru 17 wanda ya yi kuskure a matsayin wanda ake zargi da harbi wani jami'in 'yan sanda. An kuma same shi da laifin safarar miyagun ƙwayoyi.<ref>{{Cite web |last=<!--Not stated--> |date= |title=UNITED STATES OF AMERICA v. LEN DAVIS |url=https://caselaw.findlaw.com/us-5th-circuit/1527402.html |access-date=October 17, 2018 |website=FindLaw |publisher= |quote=}}</ref> Davis ya zama jami'in 'yan sanda na farko da aka yanke masa hukuncin kisa saboda keta haƙƙin jama'a na tarayya. An sauya hukuncinsa zuwa rai da rai a kurkuku ba tare da yiwuwar sallama ta hanyar barin Shugaba [[Joe Biden]] a watan Disamba na shekara ta 2024. <ref name="webPres">{{Cite web |date=2024-12-23 |title=President Biden commuted 37 inmates, including convicted former NOPD officer, Len Davis |url=https://www.wwltv.com/article/news/crime/president-biden-grants-clemency-to-37-convicts-including-convicted-former-nopd-officer-len-davis/289-f7ce087b-fc52-4801-b914-065df0952d51 |access-date=2025-07-01 |website=wwltv.com |language=en-US}}</ref>
Shekaru bayan da aka yanke masa hukunci, an gano cewa Davis ya tsara matasa uku marasa laifi, waɗanda aka tura su kurkuku na tsawon shekaru 84, saboda kisan da aka yi imanin cewa shi da kansa ya aikata.<ref name=":1">{{Cite web |last=Forges |first=Darryl |date=2022-10-26 |title=New Orleans wrongfully convicted men crime Len Davis now free |url=https://www.wdsu.com/article/new-orleans-wrongful-conviction-overturned-len-davis/41768609 |access-date=2022-12-26 |website=WDSU |quote=This comes as all three were found to be wrongly convicted of a murder after new evidence linked the murder to former NOPD officer Len Davis.}}</ref> Davis ya kuma yi zargin cewa ya tsara wasu maza biyu, wadanda suka yi shekaru 56 a kurkuku saboda kisan da suka ce ba su aikata ba. Tun daga wannan lokacin an sake su daga kurkuku bayan sun yi ikirarin aikata laifuka ga ƙananan tuhume-tuhumen. Ɗaya daga cikin maza biyu, Dwayne LeBlanc, ya kasance wanda ake zargi na asali wanda Davis ke nema.<ref name=":0">{{Cite web |title=Dwayne LeBlanc – Centurion |url=https://centurion.org/cases/dwayne-leblanc/ |access-date=2025-07-01 |language=en-US}}</ref>
== Ayyukan 'yan sanda ==
Davis an san shi a cikin al'umma da sunan "RoboCop" saboda girmansa kuma a matsayin "Ayyukan ta'addanci na sha'awa" saboda salon sa na 'yan sanda. An dakatar da shi sau shida kuma ya karbi korafe-korafe 20 tsakanin 1987 da 1992, yayin da daga baya ya karbi lambar yabo ta sashen a 1993.<ref>{{Cite web |date=2011-09-15 |title=Law & Disorder - Timeline: NOPD's Long History of Scandal |url=http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/law-disorder/etc/cron.html |access-date=2018-10-18 |website=FRONTLINE |quote=He was RoboCop to some people, historian Leonard Moore tells FRONTLINE. But then he was, I would say, Officer Friendly to other people}}</ref>
A shekara ta 1994, wani gagarumin [[Ofishin Bincike na Tarayya (FBI)|FBI]] ya kama Davis yana tilasta kariya a kan dillalan cocaine na birnin.<ref name="nola.com">{{Cite web |date=September 13, 1996 |title=Len Davis convicted of running cocaine protection racket |url=https://www.nola.com/news/crime_police/article_92776675-0cd6-5cf4-b314-1399d89b55f0.html |access-date=December 30, 2021 |website=NOLA.com}}</ref> Davis ya karɓi kuɗin kariya daga dillalin miyagun ƙwayoyi wanda ya kasance mai ba da labari na FBI.<ref>{{Cite web |date=December 8, 1994 |title=Len Davis, eight other New Orleans police officers, charged in drug sting |url=https://www.nola.com/news/crime_police/article_e41852b8-2256-550f-a3e0-3ca63fd5e8e2.html |access-date=December 30, 2021 |website=NOLA.com}}</ref> Sauran jami'an 'yan sanda tara, ciki har da biyu wadanda daga baya za su ba da shaida a kan Davis, daga baya aka tuhume su da kasancewa wani ɓangare na makircin aikata laifuka tare da Davis. <ref name="The Associated Press 1994">{{Cite web |last=The Associated Press |date=December 8, 1994 |title=9 New Orleans Police Officers Are Indicted in U.S. Drug Case |url=https://www.nytimes.com/1994/12/08/us/9-new-orleans-police-officers-are-indicted-in-us-drug-case.html |access-date=October 18, 2018 |website=The New York Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=1996-09-14 |title=Len Davis convicted of running a cocaine protection racket |url=https://www.nola.com/news/crime_police/article_92776675-0cd6-5cf4-b314-1399d89b55f0.html |access-date=2019-11-05 |website=NOLA.com}}</ref> Har ila yau, wasu jami'an 'yan sanda na New Orleans guda ashirin sun shiga cikin makircin, amma dole ne a zubar da ciki saboda kisan Kim Groves.<ref name="The Associated Press 1994" /> Daga baya za a yanke Davis hukunci kan ƙarin tuhume-tuhume masu alaƙa da miyagun ƙwayoyi, yayin da sauran jami'an suka yi ikirarin laifi.<ref name="nola.com" />
Davis yana da jaket na IAD (kalmar yaren da NOPD ke amfani da ita don fayil ɗin al'amuran cikin gida na korafe-korafe) wanda yake "mai kauri kamar littafin waya," wani jami'in ya ce wa New Orleans Times-Picayune. "Amma masu sa ido sun kwashe datti a ƙarƙashin alfadar har tsawon lokaci har ya dawo ya dame su. "
== Kisan Kim Groves ==
A shekara ta 1994, Davis da wani jami'in, Sammie Williams, sun doke Nathan Norwood mai shekaru 17 da bindiga a New Orleans, suna kuskuren shi da Dwayne LeBlanc, wanda ake zargi da harbin jami'in 'yan sanda.<ref name="The Advocate 1970">{{Cite web |date=October 15, 2014 |title=A murder 20 years ago marked low point for NOPD |url=https://www.nola.com/news/article_865c5bcc-bd1d-57c0-bd63-7285730bcee0.html |access-date=December 30, 2021 |website=The Advocate}}</ref> Kim Groves, mai shekaru 32 da haihuwa kuma mahaifiyar yara uku, ta ga harin kuma ta shigar da korafi ga Sashen 'yan sanda na New Orleans.<ref name="city">{{Cite web |last=Lane |first=Emily |date=April 25, 2018 |title=City to pay $1.5M to Kim Groves' children, 24 years after NOPD officer had her killed |url=https://www.nola.com/news/crime_police/article_1185dd83-18ba-5742-b0a4-c03c3c2b4c20.html |access-date=December 30, 2021 |website=Times-Picayune}}</ref> Wani jami'in ya sanar da Davis game da korafin sannan ya yi makirci tare da dillalin miyagun ƙwayoyi na gida, Paul Hardy, don kashe Groves.<ref>{{Cite web |date=1996-04-28 |title=Len Davis sentenced to death for murder of Kim Groves |url=https://www.nola.com/news/crime_police/article_72b8b9a4-059a-5b2c-8ee5-252c398925d1.html |access-date=2020-10-28 |website=NOLA.com}}</ref> Hardy ta harbe ta kuma ta kashe ta a ranar 14 ga Oktoba, 1994, kasa da rana daya bayan ta shigar da korafin. Steve Jackson ne ya kore shi.<ref>{{Cite web |date=1999-08-16 |title=United States of America, Plaintiff-appellee, v. Damon Causey, Defendant-appellant.united States of America, Plaintiff-appellee, v. Paul Hardy, Also Known As P, Also Known As Cool; and Len Davis, Defendants-appellants, 185 F.3d 407 (5th Cir. 1999) |url=https://law.justia.com/cases/federal/appellate-courts/F3/185/407/609249/ |access-date=2025-07-01 |website=Justia Law |language=en}}</ref> Mutum na huɗu, Damon Causey, ya shiga cikin shirin kisan sannan daga baya ya ɓoye makamin kisan, bindiga ta 9mm.<ref name="Causey">{{Cite web |date=1996-04-26 |title=Len Davis, triggerman convicted of capital murder in death of Kim Groves |url=https://www.nola.com/news/crime_police/article_50ca01a9-9b23-5e73-b45f-50f762d7f7e0.html |access-date=2019-11-01 |website=NOLA.com}}</ref>
== Shari'a da kuma yanke hukunci ==
An yanke Davis hukunci a shekara ta 1996 a kan tuhume-tuhumen kare hakkin bil'adama guda biyu na tarayya don jagorantar Hardy ya kashe Groves da kuma lalata shaidu. An fara yanke wa Davis hukuncin kisa a ranar 26 ga Afrilu, 1996. A watan Disamba na shekara ta 1996, an yanke wa Davis hukuncin ɗaurin rai da rai tare da shekaru biyar saboda shiga cikin zoben cocaine wanda wasu jami'an NOPD suka shiga.<ref>{{Cite web |title=Shielded from Justice: New Orleans: Incidents |url=https://www.hrw.org/legacy/reports98/police/uspo94.htm |access-date=2025-05-16 |website=www.hrw.org}}</ref>
Davis ko Sammie Williams ba a taɓa gurfanar da su ba saboda bugawa ta farko ta Nathan Norwood. Tare da Steve Jackson, Williams ya amince da zama tauraron shaida don gurfanar da Davis da Hardy a musayar gafara a wasu shari'o'in da ke jiran aikata laifuka a kansa.<ref>{{Cite web |title=A Chilling Trial: Part 1 -- The Prosecution Attacks — The Desire Terrorist — Crime Library |url=https://www.crimelibrary.org/gangsters_outlaws/cops_others/len_davis/16.html |access-date=2025-07-01 |website=www.crimelibrary.org |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701143704/https://www.crimelibrary.org/gangsters_outlaws/cops_others/len_davis/16.html |archive-date=2025-07-01 |url-status=dead}}</ref> A ranar 26 ga watan Agusta, 1998, an yanke wa Williams hukuncin shekaru biyar a kurkuku bayan ya yi ikirarin aikata makirci don yin fataucin miyagun ƙwayoyi da amfani da bindiga yayin aikata laifukan fataucin ƙwayoyi. Alkalin ya kira Williams abin kunya, amma ya gode masa saboda taimakawa wajen yanke Davis da Hardy.<ref>{{Cite web |title=The Death Sentence — The Desire Terrorist — Crime Library |url=https://www.crimelibrary.org/gangsters_outlaws/cops_others/len_davis/20.html |access-date=2025-07-01 |website=www.crimelibrary.org |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701143704/https://www.crimelibrary.org/gangsters_outlaws/cops_others/len_davis/20.html |archive-date=2025-07-01 |url-status=dead}}</ref>
Gundumar ta Biyar ta sauya hukuncin kisa na Davis lokacin da aka watsar da hukuncin da aka yanke masa na cin zarafin shaidu. Wani juri da ya biyo baya ya yanke hukuncin kisa, kuma an sake yanke wa Davis hukuncin kisa a ranar 27 ga Oktoba, 2005. <ref>{{Cite web |date=March 31, 2016 |title=FindLaw's United States Fifth Circuit case and opinions. |url=https://caselaw.findlaw.com/us-5th-circuit/1527402.html |access-date=February 14, 2019 |website=Findlaw |quote=The district court sentenced Davis to death on October 27, 2005.}}</ref> Davis a halin yanzu yana kurkuku a gidan yarin Amurka da ke Florence, Colorado, wanda aka fi sani da "ADX".
An yanke wa Hardy hukunci kan makirci don keta haƙƙin ɗan adam na Groves da kuma lalata shaidu.<ref>{{Cite web |date=April 19, 2011 |title=Len Davis, Petitioner v. United States of America |url=https://www.justice.gov/sites/default/files/crt/legacy/2011/04/19/davisoppcert.pdf |access-date=February 15, 2019 |website=United States Department of Justice}}</ref> Daga baya za a soke hukuncin da aka yi wa shaidar. Da farko an yanke masa hukuncin kisa, amma a cikin 2011, an sauya hukuncinsa zuwa rai da rai lokacin da alƙali ya same shi da nakasa.
An yanke wa Causey hukunci kan zargin makircin tarayya da kuma keta haƙƙin ɗan adam na Groves.<ref>{{Cite web |date=January 12, 2019 |title=United States of America, Plaintiff-appellee, v. Damon Causey, Defendant-appellant.united States of America, Plaintiff-appellee, v. Paul Hardy, Also Known As P, Also Known As Cool; and Len Davis, Defendants-appellants, 185 F.3d 407 (5th Cir. 1999) |url=https://law.justia.com/cases/federal/appellate-courts/F3/185/407/609249/ |access-date=February 15, 2019 |website=Justia Law}}</ref> An yanke masa hukuncin ɗaurin rai da rai bayan ya ki amincewa da yarjejeniyar da za ta ba shi shekaru shida zuwa tara a kurkuku.<ref name="Causey" /> An tabbatar da hukuncinsa a kan roko.<ref>{{Cite web |date=March 31, 2016 |title=UNITED STATES v. CAUSEY |url=https://caselaw.findlaw.com/us-5th-circuit/1279436.html |access-date=February 15, 2019 |website=Findlaw}}</ref>[needs update]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haifaffun 1964]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
7ghdf4gmbc6ew9depvvx006oxnuqrrk
Red Hynes
0
172085
971380
938987
2026-10-25T13:45:01Z
Yusuf Danmarna
49960
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */
971380
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''William Francis Hynes''' Yuli ga watan 30, a shekarar 1897 zuwa 16 ga watan Mayu, a shekarar 1952, wanda aka fi sani da '''Red Hynes''', ya kasance mai adawa da kwaminisanci kuma jami'in 'yan sanda na Amurka wanda ya jagoranci Sashen' yan sanda na [[Los Angeles]] Red Squad a cikin shekara ta 1920s da 1930s. {{Spaced en dash}}[[LAPD Red Squad]] gabaɗaya da Hynes musamman an san su da tashin hankali da cin hanci da rashawa a matsayin masu tilasta aiki don haya. Hynes da kansa ya jagoranci dabarun farfaganda da yawa na "mai adawa da rikici kuma ya zama ƙwararren ƙwararren ƙasa game da adawa da kwaminisanci tare da haɗin gefe a matsayin mai tayar da hankali na yanki.
Hynes tsohon sojan Amurka ne wanda ya fara sanar da jama'a lokacin da ya shiga IWW a San Pedro, California kuma ya ba da gudummawa sosai ga rushe aikin yajin aiki a can a 1923. Daga nan aka inganta Hynes a cikin LAPD kuma a ƙarshe aka ba shi iko da rabi mai tsattsauran ra'ayi na sashen leken asiri, yana aiki a matsayin mai bincike da kuma kwamandan 'yan sanda. Hynes, wanda aka bayyana shi a matsayin dan kasuwa na proto-fascist ta hanyar manufofi da abokan hamayyarsa, wani bangare ne kawai na tsarin da ya fi girma inda LAPD ta yi aiki ba ga jama'a ba amma ga ƙungiyar 'yan kasuwa na LA. Binciken Red Squad, shiga, da hare-hare na zahiri a kan kungiyoyi masu sassaucin ra'ayi da masu shirya aiki a yankin Greater Los Angeles sun sami nasarar kare tsarin "buɗewa" na yankin kuma sun murkushe ƙungiyar ma'aikata da kungiyoyin siyasa na hagu a Kudancin California a lokacin [[Great Depression|Babban Mawuyacin hali]].
A cikin 1938, lokacin da sabon shugaban 'yan sanda mai ra'ayin sake fasalin ya zo mulki, an saukar da Hynes daga mukaddashin kyaftin din zuwa mai sintiri kuma ya kwashe sauran shekarun aikinsa na LAPD a matsayin dan sanda na gida. Hynes ya mutu daga cutar Hepatoma a shekara ta 1952. Shaidar da Hynes ya tattara har yanzu ana ambaton ta a cikin sauraron adawa da kwaminisanci na majalisa a shekara ta 1957. Tsawon inuwa da Red Squad ya jefa ya ci gaba da rinjayar ra'ayi na 'yan sanda na gari a Los Angeles har zuwa akalla shekarun 1960 idan ba har zuwa 1992 Los Angeles riots da bayan haka ba.
== Rayuwa da aiki ==
Red Hynes, wanda ya yi aiki ga LAPD a karkashin Cif James Davis da Magajin garin Frank Shaw, ya kasance sananne ne saboda wani lokacin tashin hankali, bin doka na wadanda ake zargi da kwaminisanci, kuma an yi imanin yana da tausayi ga masu tsattsauran ra'ayi. 1A lokacin da yake kan lissafin albashi na jama'a a Los Angeles, Hynes watakila shine mafi karfi a cikin Sashen 'yan sanda da birni" kuma ɗaya daga cikin masu yaƙi na farko da suka yi yaƙi da 'mugunta na kwaminisanci'. 2 A cewar Davis a cikin rahoton shekara-shekara na LAPD na 1933, aikin farko na Red Squad shine 'bincike da kula da ayyukan masu tsattsauran ra'ayi, yajin aiki, da tashin hankali'. Wadannan ayyuka sun haɗa da hare-hare kan hedkwatar 'masu tsattsauruwa', hana tattaunawa a wuraren shakatawa da tituna na jama'a rashin ka'idojin birni, ƙin izini don zanga-zangar, da duk wani aiki wanda zai taimaka wajen rushe kwaminisanci 3 Davis ya kasance mai mulkin mallaka ta hanyar halin mutum kuma "Kamar yadda rikodin ya sanya shi bayan wata hira mai tsawo: 'Davis da gaskiya da gaske ya yi imanin cewa kasar za ta fi kyau idan an manta da dukkan batun haƙƙin kundin tsarin mulki, kuma duk abin da aka bar ga 'yan sanda...Axiom ne tare da Davis cewa haƙƙin kundin Tsarin Mulki ba shi da fa'ida ga kowa sai 'yan fashi da masu laifi, kuma babu wani ɗan ƙasa mai bin doka da ke da wani dalili na dagewa a cikin tunanin duniya' yaƙi.[4][5]Har ila yau, bukatun kasuwanci na California, ta hanyar Jam'iyyar Republican ta jihar, sun inganta manyan farashi da kuma ware 'yan gudun hijirar [[Japan]] zuwa Amurka.6
Red Squad da gaske ƙungiyoyi biyu ne daban-daban, kodayake Hynes yana da hannu a duka biyun: Red Squad shine tsoka da ke mai da hankali kan murkushe maƙiyan na tsarin ikon birni, yayin da Intelligence Squad ya yi aikin kafa "don yin leken asiri, sulhu, da tsoratar da masu sukar da abokan gaba na sashen da magajin gari" kuma kiyaye duk aikin a kan ruwa.[7]An bayar da rahoton cewa Squad na leken asiri yana da ma'aikata 19. 8 Babban jami'an Davis sun hada da Hynes, Luke Lane, da [[Max Berenzweig]], mataimakin kwamandan tawagar wanda bai taba iya wuce jarrabawar aikin gwamnati ba.[9]Wani muhimmin mutum a cikin Intelligence Squad shine Earl Kynette . 10
A cewar wani mai bincike kan Cin hanci da rashawa na 'yan sanda a karkashin gwamnatin Hoover, Hynes da Davis sun shiga cikin tsarin cin hanci leken asiri wanda ba a saba gani ba: "Na tambayi wani mai bincike na Yammacin Turai abin da ya jawo samari zuwa aikin' yan sanda. Ya amsa ba tare da jinkiri ba: 'Adventure'; sannan bayan dakatarwa, ya kara da 'da cin hanci.'" A cewar tarihin Red Squads sun kasance masu adawa da masu adawa kuma masu adawa a wani bangare a matsayin mai adawa da kwaminisanci a matsayin wani bangare da sassan 'yan sanda ke gudanar da su yi amfani da bukatun kamfanoni. Tsoron masu amfani da su don amfani da' yan sanda masu karɓar kudin shiga.[11][12]Ƙungiyoyin Countersubversive kamar Hynes 'Red Squad sun kuma yi aiki a matsayin wani nau'in 'yan sanda na sirri na gari, suna ƙirƙirar fayiloli game da' yan ƙasa a ƙarƙashin siffar tsaron jama'a amma a ƙarshe don amfanin masu zaman kansu da Hynes da kansa.[13]Hynes ya yi wa kansa suna yana ba da shaida a gaban ƙananan kwamitocin gwamnati daban-daban game da zargin kwaminisanci na cibiyoyin Amurka, yana gabatar da kayan da Red Squad ta tara a matsayin shaida.[14]
Hynes ya shiga sashen a cikin shekara ta 1921 ko 1922 2 [15]Hynes musamman ya yi aiki mai yawa na yaki da aiki, hayar maza don yin aiki a ɓoye a cikin kasuwancin da za su iya samun ma'aikatan ƙungiyar masu son sani; abokan ciniki, kamar yadda yake, su ne masu mallakar kasuwancin yankin Los Angeles da suka damu da karuwar ƙungiyar kwadago a cikin shekarun 1930, kuma waɗanda suke shirye su biya don hanawa ko rushe shi. Rundunar Red Squad ta LAPD ta kama mutane a kan tuhumar aikata laifuka a wasu lokuta amma kuma ta gano cewa tsoro mai sauƙi ko bugawa mai kyau na iya samun aikin da aka yi yadda ya kamata [16]Bayan ya fara aiki a cikin murkushe ma'aikata ta hanyar shiga cikin IWW, Hynes ya yi aiki na yau da kullun na ɗan lokaci a tsakiyar shekarun 1920, amma ya koma Red Squad a shekara ta 1927, a wannan lokacin a matsayin mukaddashin Lieutenant wanda ke kula da rukunin; ba zai sake barin rukunin ba har sai an rushe shi a shekarar 1939. 17 Hynes' Red Squad yana da ofisoshi daban-daban a cikin ginin Kamfanin Kasuwanci na Los Angeles, kuma yana da shawarwari na gefe don kamfanoni masu zaman kansu kan tasirin hana ma'aikata. 18,19
Jaridar Carey McWilliams ta bayyana dabarun tsoratarwa a karkashin Hynes: Abubuwan da suka dace a cikin waɗannan shekarun wani ɗan labari ne wanda ya bayyana a cikin manema labarai na Los Angeles: 'Wannan zai zama 'shove Talata' ga 'yan sanda na Los Angeles. 'Kwamishinan sun shirya shirya wani zanga-zangar a yau, a cewar Capt. Wm. Hynes, wanda ke nufin za a gudanar da 'yan sanda 500 a shirye. Idan kwaminisanci za su nuna, 'shove' har sai an rushe fareti' a yau da kullun.[20]
Red Squad ta rushe nuna fina-finai da ta dauka a matsayin masu tayar da kayar baya tare da Hynes ya yi wa kwamitin majalisa a cikin 1930 cewa sun yi hakan a karkashin babu wata doka,[21] Sun kuma yi leken asiri a kan "Ma'aikatan Masana'antu na Duniya; 'yan tawaye na Italiya; 'yan ƙasar Mexican Obreros Libres ([[Obreros Libres|Ma'aikata Masu 'Yanci]]); membobin ACLU; masu zaman lafiya; masu ilimi masu tsattsauran ra'ayi; reshe na gida na [[Ƙungiyar Inganta Negro ta Duniya da Ƙungiyar Al'ummomin Afirka|Ƙungiyar Inganta Negro ta Duniya]]; majami'u masu tsattstæð da kungiyoyin kwadago na gida, gami da masassaƙa, masu zane-zane, da masu yin burodi. Hynes ya kuma bincika kungiyoyin Nazi na cikin gida ta amfani da kudaden da Tarayyar Yahudawa ta Los Angeles ta bayar. [22][23]A cikin shekara ta 1939 Marxist muckraker John L. Spivak ya yi zargin cewa duka jami'an leken asiri na Italiya da na Japan sun biya Hynes don rahotanni game da kwaminisanci na California da masu sana'a.<ref>{{Cite web |title=Honorable spy |url=https://hdl.handle.net/2027/mdp.39015028372475?urlappend=%3Bseq=75 |access-date=2024-04-03 |website=HathiTrust |language=en}}</ref> Jam'iyyar Kwaminisanci koyaushe ƙungiya ce mai rauni a Kudancin California kuma ta kasance a ƙarƙashin tasirin hare-haren Hynes a kan tarurruka da tarurruka.[25]Kungiyar ma'aikata a masana'antun mai da masana'antu sun kasance wani ɓangare na gurasar Red Squad da man shanu.[26]A lokacin rikice-rikicen zamantakewa na Babban Mawuyacin hali, har ma an yi niyya da tarurruka na marasa aikin yi: wani rukuni na marasa aikinayi, a karkashin jagorancin Ƙungiyar Ma'aikatan Ma'aikata ta Ƙasa ta Amurka, sun shirya zanga-zanga don girmama rantsar da [[Franklin Delano Roosevelt|Shugaba Roosevelt]], amma 'yan sanda, karkashin jagorancin Kyaftin William F. Hynes, sun kasance don rushe mahalarta.[27]
A ƙarshe an rufe LAPD Red Squad biyo bayan hukuncin da aka yanke wa Earl Kynette da Roy Allen don yin makirci don dasa bam a cikin motar mai ba da shawara kan sake fasalin farar hula, kuma mafi yawanci ta hanyar [[Yaƙin Duniya na II]], warwatse, wani lokacin suna fafatawa, wani lokacin ƙoƙarin adawa da kwaminisanci na American Legion, jan tawagar, National Guard, MID, da INS a cikin shekarun 1930 duk sun ba da dama sun fi dacewa da shirye-shiryen FBI - wanda ya fi dacewa, mafi kyau, kuma sau da yawa sun fi dacewa.[28] Wani labari game da Hynes da aka buga a cikin The Nation a shekara ta 1952 ya gane shi a matsayin ɗaya daga cikin na farko daga cikin 'yan kasuwa a cikin yaƙin neman zaɓe da aka yi da 'kwaminisanci'. [29][30]
[[File:Photos_10307_large_HE_box_4995-W.P.A._HE-001-947_4x5_Herald_Examiner_LAPL_00028113.jpg|thumb|Red squad yana kallon "taron da ba su da aiki" a ginin WPA 1935 (HE Satumba 28, 1935 ta hanyar LAPL) ]]
== Tasiri ==
[[File:"So_ya_believe_in_the_Constitution,_do_ya%3F"_June_1935_cartoon_by_A._Redfield.jpg|thumb|Yuni 1935 zane-zane na A. Redfield (sunan rubutun Syd Hoff) wanda aka buga a matsayin hoton shafi na rahoton shekara-shekara na ACLU]]
A ƙarshen shekarun 1930, LAPD za ta zama ƙasa da manufofi na kafa kasuwancin birni da magajin gari fiye da yadda ya kasance a baya. Amma al'adar da ke cikin sashen rashin haƙuri na rashin amincewar siyasa, da kuma leken asiri da adana fayiloli akan duk wanda ya soki halin da ake ciki, zai kasance wani ɓangare na al'adun sashen, wanda zai tashi akai-akai".[31] A halin yanzu, a cewar marubucin Carey McWilliams, Red' Hynes ya yi masu tsattsauran ra'ayi goma sha biyu a Los Angeles don kowane kama da ya taba yi.[32] Wani baƙo na Mexico wanda ya yi aiki a cikin itatuwan orange ya ce da yawa: Sun hayar da Red Squad daga Los Angeles don murkushe wannan tawaye. Sun doke shi da jahannama sau da yawa.... Boy, sun bi da shi sosai [cewa] sun sanya Kwaminisanci daga gare shi. [33]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haifaffun 1897]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
fy2pp95pawg3jmqhjvhinv8savkd8wq
971389
971380
2026-10-25T13:50:55Z
Yusuf Danmarna
49960
Na gyara kurakuran rubutu, harrufan Hausa (ƙ, ɗ, ɓ), alamomin rubutu da na zance, lambobin manazarta da suka mannu da kalmomi, da jumlolin da suka lalace, ba tare da canza ainihin bayanai ba.
971389
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''William Francis Hynes''' (30 ga watan Yuli, shekarar 1897 – 16 ga watan Mayu, shekarar 1952), wanda aka fi sani da '''Red Hynes''', ya kasance mai adawa da kwaminisanci kuma jami'in ɗan sanda na Amurka wanda ya jagoranci Sashen 'Yan Sanda na [[Los Angeles]] Red Squad a cikin shekarun 1920 da 1930. {{Spaced en dash}} [[LAPD Red Squad]] gabaɗaya, da Hynes musamman, an san su da tashin hankali da cin hanci da rashawa a matsayin masu tilasta aiki don haya. Hynes da kansa ya jagoranci dabarun farfaganda da yawa na adawa da tarzoma, kuma ya zama ƙwararren ƙasa kan adawa da kwaminisanci, tare da haɗin gefe a matsayin mai tayar da hankali na yanki.
Hynes tsohon sojan Amurka ne wanda ya fara sanar da jama'a lokacin da ya shiga IWW a San Pedro, California, kuma ya ba da gudummawa sosai wajen rushe aikin yajin aiki a can a shekara ta 1923. Daga nan aka ƙara wa Hynes girma a cikin LAPD, kuma a ƙarshe aka ba shi iko da ɓangaren sashen leken asiri mai tsattsauran ra'ayi, yana aiki a matsayin mai bincike da kuma kwamandan 'yan sanda. Hynes, wanda abokan hamayyarsa suka bayyana shi a matsayin ɗan kasuwa na proto-fascist ta fuskar manufofi, ɓangare ne kawai na tsarin da ya fi girma, inda LAPD ta yi aiki ba ga jama'a ba, sai dai ga ƙungiyar 'yan kasuwa ta LA. Binciken Red Squad, shiga ɓoye, da hare-hare na zahiri a kan ƙungiyoyi masu sassaucin ra'ayi da masu shirya aiki a yankin Greater Los Angeles sun sami nasarar kare tsarin "buɗewa" na yankin, kuma sun murkushe ƙungiyar ma'aikata da ƙungiyoyin siyasa na hagu a Kudancin California a lokacin [[Great Depression|Babban Mawuyacin Hali]].
A shekara ta 1938, lokacin da sabon shugaban 'yan sanda mai ra'ayin sake fasalin ya hau mulki, an saukar da Hynes daga mukamin mukaddashin kyaftin zuwa mai sintiri, kuma ya kwashe sauran shekarun aikinsa na LAPD a matsayin ɗan sanda na gida. Hynes ya mutu daga cutar Hepatoma a shekara ta 1952. Shaidar da Hynes ya tattara har yanzu ana ambatonta a cikin sauraron adawa da kwaminisanci na majalisa a shekara ta 1957. Tsawon inuwar da Red Squad ya jefa ya ci gaba da shafar ra'ayin 'yan sandan gari a Los Angeles har zuwa aƙalla shekarun 1960, idan ma ba har zuwa tarzomar Los Angeles ta shekara ta 1992 da bayanta ba.
== Rayuwa da aiki ==
Red Hynes, wanda ya yi aiki ga LAPD a ƙarƙashin Cif James Davis da Magajin Gari Frank Shaw, ya shahara saboda wani lokacin tashin hankali da bin doka da oda a kan waɗanda ake zargi da kwaminisanci, kuma an yi imanin yana tausayawa masu tsattsauran ra'ayi.[1] A lokacin da yake kan lissafin albashin jama'a a Los Angeles, Hynes wataƙila shi ne ya fi ƙarfi a cikin Sashen 'Yan Sanda da birnin, kuma ɗaya daga cikin masu yaƙi na farko da suka yi yaƙi da "mugunta na kwaminisanci".[2] A cewar Davis a cikin rahoton shekara-shekara na LAPD na 1933, aikin farko na Red Squad shi ne "bincike da kula da ayyukan masu tsattsauran ra'ayi, yajin aiki, da tashin hankali". Waɗannan ayyuka sun haɗa da hare-hare kan hedkwatar "masu tsattsauran ra'ayi", hana tattaunawa a wuraren shakatawa da tituna na jama'a ta hanyar ƙa'idojin birni, ƙin ba da izini ga zanga-zanga, da duk wani aiki da zai taimaka wajen rushe kwaminisanci.[3] Davis ya kasance mai mulkin mallaka ta halin mutum, kuma kamar yadda rikodin ya rubuta shi bayan wata doguwar hira: "Davis da gaske ya yi imanin cewa ƙasar za ta fi kyau idan an manta da dukkan batun haƙƙin kundin tsarin mulki, kuma an bar komai ga 'yan sanda... Axiom ne tare da Davis cewa haƙƙin Kundin Tsarin Mulki ba shi da amfani ga kowa sai 'yan fashi da masu laifi, kuma babu wani ɗan ƙasa mai bin doka da ke da wani dalili na dagewa a kan tunanin duniya na yaƙi."[4][5] Haka kuma, bukatun kasuwanci na California, ta hanyar Jam'iyyar Republican ta jihar, sun ƙarfafa manyan farashi da kuma ware 'yan gudun hijirar [[Japan]] zuwa Amurka.[6]
Red Squad a zahiri ƙungiyoyi biyu ne daban-daban, ko da yake Hynes yana da hannu a duka biyun: Red Squad shi ne tsokar da ke mai da hankali kan murkushe maƙiyan tsarin ikon birni, yayin da Intelligence Squad ya yi aikin kafa "don yin leken asiri, sulhu, da tsoratar da masu suka da abokan gaba na sashen da magajin gari", kuma ya kiyaye duk aikin a ɓoye.[7] An bayar da rahoton cewa Intelligence Squad yana da ma'aikata 19.[8] Manyan jami'an Davis sun haɗa da Hynes, Luke Lane, da [[Max Berenzweig]], mataimakin kwamandan tawagar, wanda bai taɓa iya cin jarrabawar aikin gwamnati ba.[9] Wani muhimmin mutum a cikin Intelligence Squad shi ne Earl Kynette.[10]
A cewar wani mai bincike kan cin hanci da rashawa na 'yan sanda a ƙarƙashin gwamnatin Hoover, Hynes da Davis sun shiga cikin wani tsarin cin hanci da leken asiri da ba a saba gani ba: "Na tambayi wani mai bincike na Yammacin Turai abin da ya jawo samari zuwa aikin 'yan sanda. Ya amsa ba tare da jinkiri ba: 'Adventure'; sannan bayan ɗan tsayawa, ya ƙara da 'da cin hanci.'" A cewar tarihi, Red Squads sun kasance masu adawa da masu adawa, kuma a wani ɓangare suna adawa da kwaminisanci a matsayin wani ɓangare da sassan 'yan sanda ke gudanarwa don amfani da bukatun kamfanoni. Tsoron masu amfani da su don amfani da 'yan sanda masu karɓar kuɗin shiga.[11][12] Ƙungiyoyin Countersubversive kamar Red Squad na Hynes sun kuma yi aiki a matsayin wani nau'in 'yan sanda na sirri na gari, suna ƙirƙirar fayiloli game da 'yan ƙasa a ƙarƙashin siffar tsaron jama'a, amma a ƙarshe don amfanin masu zaman kansu da Hynes da kansa.[13] Hynes ya yi wa kansa suna ta hanyar ba da shaida a gaban ƙananan kwamitocin gwamnati daban-daban game da zargin kwaminisanci na cibiyoyin Amurka, yana gabatar da kayan da Red Squad ta tara a matsayin shaida.[14]
Hynes ya shiga sashen a shekara ta 1921 ko 1922.[2][15] Hynes musamman ya yi aiki mai yawa na yaƙi da ƙungiyoyin ma'aikata, yana hayar maza don yin aiki a ɓoye a cikin kasuwancin da za su iya samun ma'aikatan ƙungiyar masu son sani; abokan cinikinsa, kamar yadda yake, su ne masu mallakar kasuwancin yankin Los Angeles da suka damu da karuwar ƙungiyar kwadago a cikin shekarun 1930, kuma waɗanda suke shirye su biya don hana ko rushe ta. Red Squad na LAPD ya kama mutane a kan tuhumar aikata laifuka a wasu lokuta, amma kuma ya gano cewa tsoro mai sauƙi ko bugu mai kyau na iya sa a yi aikin yadda ya kamata.[16] Bayan ya fara aiki a cikin murkushe ma'aikata ta hanyar shiga IWW, Hynes ya yi aiki na yau da kullun na ɗan lokaci a tsakiyar shekarun 1920, amma ya koma Red Squad a shekara ta 1927, a wannan lokacin a matsayin mukaddashin Laftanar mai kula da rukunin; ba zai sake barin rukunin ba har sai an rushe shi a shekarar 1939.[17] Red Squad na Hynes yana da ofisoshi daban-daban a cikin ginin Kamfanin Kasuwanci na Los Angeles, kuma yana da shawarwari na gefe don kamfanoni masu zaman kansu kan tasirin hana ma'aikata.[18][19]
Jaridar Carey McWilliams ta bayyana dabarun tsoratarwa a ƙarƙashin Hynes: "Abin da ya dace a cikin waɗannan shekarun wani ɗan labari ne da ya bayyana a cikin manema labarai na Los Angeles: 'Wannan zai zama "shove Talata" ga 'yan sandan Los Angeles. Kwamishinan sun shirya wata zanga-zanga a yau, a cewar Kyaftin Wm. Hynes, wanda ke nufin za a shirya 'yan sanda 500. Idan kwaminisanci za su nuna, "shove" har sai an rushe fareti' a yau da kullun."[20]
Red Squad ta rushe nuna fina-finai da ta ɗauka a matsayin masu tayar da ƙayar baya, kuma Hynes ya shaida wa kwamitin majalisa a shekara ta 1930 cewa sun yi hakan ba tare da wata doka ba.[21] Sun kuma yi leken asiri a kan "Ma'aikatan Masana'antu na Duniya; 'yan tawaye na Italiya; 'yan ƙasar Mexico na Obreros Libres ([[Obreros Libres|Ma'aikata Masu 'Yanci]]); membobin ACLU; masu zaman lafiya; masu ilimi masu tsattsauran ra'ayi; reshen gida na [[Ƙungiyar Inganta Negro ta Duniya da Ƙungiyar Al'ummomin Afirka|Ƙungiyar Inganta Negro ta Duniya]]; majami'u masu tsattsauran ra'ayi da ƙungiyoyin kwadago na gida, ciki har da masassaƙa, masu zane-zane, da masu yin burodi". Hynes ya kuma bincika ƙungiyoyin Nazi na cikin gida ta amfani da kuɗaɗen da Tarayyar Yahudawa ta Los Angeles ta bayar.[22][23] A shekara ta 1939 Marxist muckraker John L. Spivak ya yi zargin cewa duka jami'an leken asiri na Italiya da na Japan sun biya Hynes don rahotanni game da kwaminisanci na California da masu sana'a.<ref>{{Cite web |title=Honorable spy |url=https://hdl.handle.net/2027/mdp.39015028372475?urlappend=%3Bseq=75 |access-date=2024-04-03 |website=HathiTrust |language=en}}</ref> Jam'iyyar Kwaminisanci koyaushe ƙungiya ce mai rauni a Kudancin California, kuma ta kasance a ƙarƙashin tasirin hare-haren Hynes a kan tarurruka da gangami.[25] Ƙungiyar ma'aikata a masana'antun mai da sauran masana'antu sun kasance wani ɓangare na abincin yau da kullun na Red Squad.[26] A lokacin rikice-rikicen zamantakewa na Babban Mawuyacin Hali, har ma an yi niyya da tarurrukan marasa aikin yi: wani rukuni na marasa aikin yi, a ƙarƙashin jagorancin Ƙungiyar Ma'aikatan Ma'aikata ta Ƙasa ta Amurka, sun shirya zanga-zanga don girmama rantsar da [[Franklin Delano Roosevelt|Shugaba Roosevelt]], amma 'yan sanda, ƙarƙashin jagorancin Kyaftin William F. Hynes, sun zo don tarwatsa mahalarta.[27]
A ƙarshe an rufe LAPD Red Squad biyo bayan hukuncin da aka yanke wa Earl Kynette da Roy Allen saboda yin makirci don dasa bam a cikin motar wani mai ba da shawara kan sake fasalin farar hula. Kuma kafin [[Yaƙin Duniya na II]], ƙungiyoyin da suka watse, wani lokacin suna fafatawa, wani lokacin kuma suna ƙoƙarin adawa da kwaminisanci — American Legion, Red Squad, National Guard, MID, da INS a cikin shekarun 1930 — duk sun bar wa FBI fagen, wadda ta fi tsari, ta fi kyau, kuma sau da yawa ta fi dacewa.[28] Wani labari game da Hynes da aka buga a cikin The Nation a shekara ta 1952 ya gane shi a matsayin ɗaya daga cikin na farko cikin 'yan kasuwa a cikin yaƙin neman zaɓe da aka yi da "kwaminisanci".[29][30]
[[File:Photos_10307_large_HE_box_4995-W.P.A._HE-001-947_4x5_Herald_Examiner_LAPL_00028113.jpg|thumb|Red Squad yana kallon "taron marasa aikin yi" a ginin WPA, 1935 (HE, 28 ga Satumba, 1935, ta hanyar LAPL)]]
== Tasiri ==
[[File:"So_ya_believe_in_the_Constitution,_do_ya%3F"_June_1935_cartoon_by_A._Redfield.jpg|thumb|Zane-zanen A. Redfield (sunan rubutu Syd Hoff) na Yuni 1935, wanda aka buga a matsayin hoton shafi na rahoton shekara-shekara na ACLU]]
A ƙarshen shekarun 1930, LAPD za ta zama ƙasa da manufofin kafa kasuwancin birni da magajin gari fiye da yadda ta kasance a baya. Amma al'adar da ke cikin sashen ta rashin haƙuri da rashin amincewar siyasa, da leken asiri da adana fayiloli kan duk wanda ya soki halin da ake ciki, za ta kasance wani ɓangare na al'adun sashen, wanda zai tashi akai-akai.[31] A halin yanzu, a cewar marubuci Carey McWilliams, Red Hynes ya yi masu tsattsauran ra'ayi goma sha biyu a Los Angeles don kowane kama da ya taɓa yi.[32] Wani baƙo ɗan Mexico wanda ya yi aiki a cikin itatuwan orange ya ce: "Sun hayar da Red Squad daga Los Angeles don murkushe wannan tawaye. Sun doke shi da jahannama sau da yawa... Boy, sun yi masa mugun duka [har] sun fitar da Kwaminisanci daga cikinsa."[33]
== Manazarta ==
{{reflist}}
[[Rukuni:Haifaffun 1897]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
fll6707wwt5usjypf6aytz45ahmnexp
Jordan Rodgers
0
172525
971390
940417
2026-10-25T13:51:00Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971390
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Jordan Edward Rodgers''' (an haife shi a ranar 30 ga Agusta, 1988) <ref>{{Cite web |title=Jordan Rodgers |url=http://www.espn.com/nfl/player/stats/_/id/16158/jordan-rodgers |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160817223334/http://www.espn.com/nfl/player/stats/_/id/16158/jordan-rodgers |archive-date=August 17, 2016 |access-date=August 4, 2016 |publisher=[[ESPN]]}}</ref> ɗan Amurka ne mai sharhi kan wasanni, kuma mai gabatar da shirye-shiryen talabijin, kuma tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa . Rodgers ya rattaba hannu da Jacksonville Jaguars a matsayin quarterback na 'yan wasa marasa tsari a shekarar 2013, kuma ya buga wasa a kungiyoyin atisaye da kuma na shirye-shiryen kakar wasa na Tampa Bay Buccaneers da Miami Dolphins, da kuma BC Lions a gasar ƙwallon ƙafa ta Kanada (CFL). Shi ne ƙanin ɗan wasan baya na NFL [[Aaron Rodgers]] .
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Rodgers a Chico, California, <ref name="bclionsprofile">{{Cite web |title=Jordan Rodgers |url=http://www.bclions.com/roster/show/id/7605 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141123160022/http://www.bclions.com/roster/show/id/7605 |archive-date=November 23, 2014 |publisher=[[BC Lions]]}}</ref> kuma sun girma a can tare da babban ɗan'uwansu Luke da ɗan'uwansu na tsakiya kuma ɗan wasan tsakiya na NFL, [[Aaron Rodgers]] . <ref>{{Cite web |last=Seemayer |first=Zach |date=July 15, 2016 |title=Exclusive Pics: Jordan Rodgers Spotted Out for First Time After Airing Family Drama on 'The [Bachelorette - headline truncated in source] |url=http://www.wusa9.com/entertainment/entertainment-tonight/exclusive-pics-jordan-rodgers-spotted-out-for-first-time-after-airing-family-drama-on-the/274276096 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160716130400/http://www.wusa9.com/entertainment/entertainment-tonight/exclusive-pics-jordan-rodgers-spotted-out-for-first-time-after-airing-family-drama-on-the/274276096 |archive-date=July 16, 2016 |access-date=July 25, 2016 |website=WUSA |publisher=[[WUSA-TV]]}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Imigfs |first=Paul |date=April 27, 2013 |title=Rodgers' younger brother Jordan signs with Jacksonville |url=http://www.foxsportswisconsin.com/nfl/green-bay-packers/story/Rodgers-younger-brother-Jordan-signs-wit |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150226095120/http://www.foxsports.com/wisconsin/story/rodgers-younger-brother-jordan-signs-with-jacksonville-042713 |archive-date=February 26, 2015 |access-date=July 27, 2016 |website=[[Fox Sports]]}}</ref> Rodgers ya halarci Makarantar Sakandare ta Pleasant Valley da ke Chico, inda ya fara a matsayin quarterback kuma ya jagoranci ƙungiyar zuwa rikodin 8–3–1 a matsayin babban ɗalibi yayin da kuma ya rubuta a wasan ƙwallon kwando da waƙa. <ref name="Vandy Bio">{{Cite web |title=Jordan Rodgers |url=http://www.vucommodores.com/sports/m-footbl/mtt/rodgers_jordan00.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925220128/http://www.vucommodores.com/sports/m-footbl/mtt/rodgers_jordan00.html |archive-date=September 25, 2015 |access-date=November 29, 2011 |publisher=Vanderbilt Football official site}}</ref>
== Aikin kwaleji ==
Bayan kammala makarantar sakandare, ya halarci kuma ya buga wasan quarterback a Butte College . A Butte, shi ne ɗan wasan baya na baya lokacin da ƙungiyar ta lashe gasar ƙasa ta 2008 a makarantar firamare da ci 12-0. A shekara mai zuwa a matsayinsa na ɗan wasa na farko, ya karya tarihin makarantar na yawan kai hari, inda ya wuce yadi 2,219 da kuma touchdowns 19. Ya kuma sami lambobin yabo na ilimi. <ref name="Vandy Bio" />
Bayan ya kammala shekaru biyu a BCC, ya koma Jami'ar Vanderbilt bayan ya yi la'akari da Jami'ar Kansas da Jami'ar Western Kentucky . <ref>{{Cite web |title=Scout.com: Tribute to Vanderbilt's Jordan Rodgers |url=http://vanderbilt.scout.com/2/1249225.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121227000332/http://vanderbilt.scout.com/2/1249225.html |archive-date=2012-12-27 |website=vanderbilt.scout.com}}</ref>
A shekarar 2011, ya fara kakar wasa a matsayin dan wasan baya na biyu kuma ya kammala kakar wasa da wasanni bakwai. Ya kammala ƙwallo sau 108 a cikin yunƙurin da ya yi na yadi 1,524 tare da bugun ƙwallon ƙafa tara da kuma bugun ƙwallo sau 10, sannan ya kammala da ƙimar ƙwallo ta 113.80. Shi ne kuma ɗan wasa na biyu a ƙungiyar da ya fi kowa gudu a gasar, inda ya yi gudun yadi 420 a kan ƙwallo 117. <ref name="Vandy Bio" />
A shekarar 2012, an nada shi mataimakin kyaftin na gaba. Ya fara wasanni 11, inda ya zama ɗan wasan tsakiya na farko da ya jagoranci Commodores zuwa wasanni biyu a jere da kuma rikodin 9-4. Kididdigar da ya yi a wasan quarterback tana cikin mafi kyawun tarihi a tarihin Vanderbilt, inda ya kammala wasanni 191, yadi 2,539 da kuma touchdowns 15, inda ya kammala kashi 59.9 cikin 100 na kwallayen da ya jefa.{{Ana bukatan hujja|date=June 2016}} Rodgers ya kuma jefa kwallaye biyu a raga sannan ya yi gudu don samun ɗaya a nasarar da ƙungiyar ta samu kan North Carolina State a gasar Franklin American Mortgage Music City Bowl, wadda ita ce nasara ta bakwai a jere da ƙungiyar ta samu a ƙarshen kakar wasa. Kididdigarsa ta 2012 ta kai matsayi na 8 a cikin shugabannin makarantar a kakar wasa ɗaya. <ref name="Vandy Bio" />
Rodgers ya taka muhimmiyar rawa a tarihin SEC yayin da yake bugawa Commodores wasa, inda ya yi aiki a matsayin babban mai tsaron baya na SEC wanda ya fi kowa iya murza leda a fadin duniya. Da zarar Rodgers ya zama ɗan wasan tsakiya na farko a shekarar 2011, aikin Matthews ya ƙaru da sauri. A shekarar 2012, su biyun sun kammala wasanni 90 a kakar wasa inda Matthews ya kafa tarihin makarantar da ya lashe yadi a kakar wasa da maki 1,323, rikodin da zai sake karyawa a shekara mai zuwa.
Duk da cewa ya buga wasanni biyu kacal a Vanderbilt, a halin yanzu yana matsayi na 7 a tarihin makaranta a fannin duka hare-haren da ya kai. Ya kammala aikinsa da kammala wasanni 299, yadi 4,063 na wucewa da kuma mika kwallo 24 na touchdown. Lambobin yabo da ya samu sun haɗa da lambar yabo ta SEC ta 2010, 2011 da 2012 da kuma Jerin wadanda suka fi daukar hankali a gasar Unitas ta 2012. <ref name="Vandy Bio" />
== Sana'ar ƙwararru ==
Jacksonville Jaguars ne suka sanya masa hannu a matsayin wakilin 'yanci ba tare da an ba shi izinin shiga gasar NFL ta 2013 ba . <ref>{{Cite web |last=Wesseling |first=Chris |date=April 27, 2013 |title=Aaron Rodgers' brother to join Jacksonville Jaguars |url=https://www.nfl.com/news/aaron-rodgers-brother-to-join-jacksonville-jaguars-0ap1000000164876 |access-date=April 27, 2013 |website=[[National Football League]]}}</ref> An sake shi a ranar 22 ga Yuli, 2013. <ref>{{Cite web |date=July 22, 2013 |title=Jaguars waive QB Jordan Rodgers, who missed most of offseason after sports hernia surgery |url=https://www.foxnews.com/sports/jaguars-waive-qb-jordan-rodgers-who-missed-most-of-offseason-after-sports-hernia-surgery/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160727221355/http://www.foxnews.com/sports/2013/07/22/jaguars-waive-qb-jordan-rodgers-who-missed-most-offseason-after-sports-hernia.html |archive-date=July 27, 2016 |access-date=July 27, 2016 |publisher=[[Fox News]] |agency=[[Associated Press]]}}</ref>
Tampa Bay Buccaneers ta sanya hannu kan Rodgers a cikin tawagar atisaye ta ƙungiyar a ranar 7 ga Oktoba, 2013 bayan ta saki ɗan wasan tsakiya Josh Freeman . Ya ci gaba da kasancewa cikin tawagar 'yan wasa har tsawon sauran kakar wasa yayin da Mike Glennon ya zama ɗan wasan farko da kuma Dan Orlovsky wanda ya maye gurbinsa. <ref>{{Cite web |last=Yasinskas |first=Pat |date=October 7, 2013 |title=Buccaneers add QB with a 'name' |url=https://www.espn.com/blog/tampa-bay-buccaneers/post/_/id/911/buccaneers-add-qb-with-a-name |access-date=August 4, 2016 |publisher=ESPN}}</ref> An kori Jordan daga gasar Buccaneers a ranar 10 ga Fabrairu, 2014.
A ranar 3 ga Afrilu, 2014, Miami Dolphins ta sanya hannu kan Rodgers don kalubalantar mai tsaron baya na uku Pat Devlin . An yanke masa hukuncin ɗaurin rai da rai a ranar 12 ga Mayu, 2014.
A ranar 20 ga Oktoba, 2014, an sanya wa Rodgers hannu a matsayin memba na jerin 'yan wasan BC Lions . <ref>{{Cite web |title=October 2014 |url=https://www.cfl.ca/page/transactions |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907042816/http://www.cfl.ca/page/transactions |archive-date=September 7, 2015 |access-date=October 23, 2014 |publisher=cfl.ca}}</ref> Bayan ya halarci ƙaramin sansanin ƙungiyar a watan Afrilun 2015, ya yi ritaya.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kwaleji ===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! rowspan="2" |Season
! rowspan="2" |Team
! colspan="3" |Games
! colspan="8" |Passing
! colspan="4" |Rushing
|-
!{{Abbr|GP|Games played}}
!{{Abbr|GS|Games started}}
!{{Abbr|Record|Record as a starting quarterback}}
!{{Abbr|Cmp|Passes completed}}
!{{Abbr|Att|Passes attempted}}
!{{Abbr|Pct|Completion percentage}}
!{{Abbr|Yds|Passing yards}}
!{{Abbr|Y/A|Yards per passing attempt}}
!{{Abbr|TD|Passing touchdowns}}
!{{Abbr|Int|Interceptions}}
!{{Abbr|Rtg|Passer rating}}
!{{Abbr|Att|Rushing attempts}}
!{{Abbr|Yds|Rushing yards}}
!{{Abbr|Avg|Yards per rushing attempt}}
!{{Abbr|TD|Rushing touchdowns}}
|-
!2010
!Vanderbilt
|0
|0
|—
| colspan="12" |''Redshirted [[File:Redshirt.svg|15x15px|Redshirt]]''
|-
!2011
!Vanderbilt
|13
|7
|3–4
|108
|216
|50.0
|1,524
|7.1
|9
|10
|113.8
|117
|420
|3.6
|4
|-
!2012
!Vanderbilt
|12
|12
|8–4
|191
|319
|59.9
|2,539
|8.0
|15
|5
|139.1
|91
|71
|0.8
|2
|-
! colspan="2" |[https://www.sports-reference.com/cfb/players/jordan-rodgers-1.html Career]
!25
!19
!11–8
!299
!535
!55.9
!4,063
!7.6
!24
!15
!128.9
!208
!491
!2.4
!6
|}
== A cikin kafofin watsa labarai ==
[[File:2024-0901_Dari_Nowkhah_Jordan_Rodgers_Mad_Apple.webm|right|thumb| Rodgers yana rawa tare da membobin Cirque du Soleil 's ''Mad Apple'', yayin da mai gabatar da shirye-shirye Dari Nowkhah ke karanta rahoto, a gefen filin wasa na Allegiant kafin fara gasar Vegas Classic ta 2024 don SEC Network .]]
Rodgers ya fito a cikin ''Pitch Perfect 2'' a matsayin memba na Green Bay Packers .
Rodgers ya kasance ɗan takara kuma wanda ya yi nasara a kakar wasa ta 12 ta ''The Bachelorette'', tare da Joelle "JoJo" Fletcher wacce aka watsa daga watan Mayu zuwa Agusta 2016. <ref>{{Cite web |date=May 12, 2016 |title='The Bachelorette' Contestants: Meet the 26 Men Vying for JoJo Fletcher's Heart |url=https://abcnews.com/Entertainment/bachelorette-contestants-meet-26-men-vying-jojo-fletchers/story?id=39072654 |access-date=2 September 2026 |website=abcnews.com}}</ref> Rodgers ya gabatar da shawarar auren; an yi auren su biyu a ranar 14 ga Mayu, 2022. <ref>{{Cite web |last= |first= |last2= |first2= |date=May 14, 2022 |title=The Bachelorette's JoJo Fletcher and Jordan Rodgers Are Married: 'We Feel So Lucky!' |url=https://people.com/tv/the-bachelorette-jojo-fletcher-and-jordan-rodgers-married-wedding/ |access-date= |website=PEOPLE}}</ref>
A wannan lokacin na ''The Bachelorette'', Rodgers ya yi manyan labarai don bayyana a fili rarrabuwa tsakanin Aaron Rodgers da sauran dangin Rodgers, yana gaya wa Fletcher, "Ni da Haruna ba su da irin wannan dangantaka. Yana da irin wannan yadda aka zaba ya rayu. "<ref>{{Cite web |last=Meinert |first=Kendra |title='Bachelorette' recap: Jordan Rodgers spills about Aaron |url=https://www.jsonline.com/story/entertainment/television-radio/2016/07/12/bachelorette-recap-jordan-rodgers-spills-about-aaron/87021080/ |access-date=2026-08-05 |website=Journal Sentinel |language=en-US}}</ref>Lokacin da aka tambayi Aaron Rodgers game da wasan kwaikwayon daga baya a wannan watan, ya amsa, "Na ga cewa ba daidai ba ne a yi magana a bainar jama'a game da wasu batutuwan iyali." ya kara da cewa, "Ina fatan [Jordan] da kyau a gasar. ”<ref>{{Cite web |date=2016-07-26 |title=Aaron Rodgers mum on relationship with brother Jordan Rodgers |url=https://www.wisn.com/article/aaron-rodgers-mum-on-relationship-with-brother-jordan-rodgers/6333871 |access-date=2026-08-05 |website=WISN |language=en}}</ref>
A watan Satumba na 2018, an sanar da cewa Rodgers da Fletcher za su fito a cikin wani shirin yanar gizo na Kin ''Engaged with JoJo da Jordan'', wanda aka bayyana a matsayin haɗin TV na gaskiya da kayan adon gida na DIY . <ref>{{Cite web |date=September 25, 2018 |title=JoJo Fletcher and Jordan Rodgers Announce New Web Series About the 'Reality of Our Love Story' |url=https://people.com/tv/bachelorette-jojo-fletcher-jordan-rodgers-web-series/ |website=[[People (magazine)|People]]}}</ref>
Tun daga watan Yulin 2019, Rodgers da Fletcher sun dauki nauyin shirin gaskiya na CNBC ''mai suna Cash Pad'' . Haɗakar gyaran gidaje da kuma shirye-shiryen saka hannun jari, masu masaukin baki suna haɗin gwiwa da masu gidaje da fatan mayar da gidajensu zuwa wuraren haya na ɗan gajeren lokaci. <ref>{{Cite web |date=July 23, 2019 |title=Bachelorette Stars JoJo Fletcher And Jordan Rodgers Bet On Airbnbs With New Show 'Cash Pad' |url=https://www.forbes.com/sites/jennawang/2019/07/23/bachelorette-stars-jojo-fletcher-and-jordan-rodgers-bet-on-airbnbs-with-new-show-cash-pad/#57ab72ff5c26 |website=[[Forbes]]}}</ref>
Rodgers da Fletcher sun dauki bakuncin shirin ''The Big D'', wani shirin gaskiya na soyayya na TBS wanda aka shirya fara shi a ranar 7 ga Yuli, 2022. Duk da haka, an soke shirin a ranar 16 ga Yuni, makonni uku kafin fara wasan. An shirya shirye-shirye goma. <ref>{{Cite web |last=White |first=Peter |date=June 16, 2022 |title=TBS Dating Show 'The Big D' Axed Weeks Ahead Of Premiere As Part Of Warner Bros. Discovery Cost-Cutting Plans |url=https://deadline.com/2022/06/tbs-dating-format-the-big-d-axed-three-weeks-ahead-premiere-1235047410/ |access-date=June 16, 2022 |website=Deadline Hollywood}}</ref>
== Aikin watsa labarai ==
A ranar 2 ga Agusta, 2016, ESPN ta ɗauki Rodgers aiki a matsayin mai sharhi kan ƙwallon ƙafa na kwaleji don shirin labarai ''na SEC Now'' on the SEC Network . <ref>{{Cite web |last=Blackburn-Evans |first=Gracie |date=2016-08-02 |title=Jordan Rodgers joins SEC Network |url=https://www.espnfrontrow.com/2016/08/jordan-rodgers-joins-sec-network/ |access-date=2024-06-28 |website=ESPN Front Row |language=en-US |archive-url=https://web.archive.org/web/20240628204010/https://www.espnfrontrow.com/2016/08/jordan-rodgers-joins-sec-network/ |archive-date=2024-06-28 |url-status=dead}}</ref>
== Nassoshi ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1988]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
mlaeb1ounq5dmpswrls022898338k12
Kashe Genivaldo de Jesus
0
173341
971518
943010
2026-10-25T19:16:43Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971518
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
A ranar 25 ga watan Mayu a shekarar 2022, Genivaldo de Jesus Santos, wani baƙar fata da aka gano yana da [[Hauka|schizophrenia]], Ƙasar [[Brazil]] Federal Highway Police din ƙasar Brazil Yan sanda na Tarayya (PRF) sun azabtar da shi kuma sun kashe shi a Umbaúba, Sergipe, Brazil, ta amfani da ɗakin gas. Mutuwarsa, wanda ya faru daidai shekaru biyu bayan kisan George Floyd, <ref name="hash">{{Cite web |date=2022-05-26 |title=#Hashtag: Morte de Genivaldo, nas mãos da PRF, choca e revolta nas redes |url=https://www1.folha.uol.com.br/blogs/hashtag/2022/05/morte-de-genivaldo-nas-maos-da-prf-choca-e-revolta-nas-redes.shtml |access-date=2022-05-27 |website=Folha de S.Paulo |language=pt-br}}</ref> <ref name="extra">{{Cite web |date=26 May 2022 |title=Arte em homenagem a Genivaldo viraliza: recurso para 'manifestar indignação' diz o autor |url=https://extra.globo.com/noticias/brasil/arte-em-homenagem-genivaldo-viraliza-recurso-para-manifestar-indignacao-diz-autor-25518191.html |access-date=2022-05-27 |website=Extra Online |language=pt-br}}</ref> ya sami tasirin duniya.
== Tarihin baya ==
A lokacin, Genivaldo de Jesus Santos yana da shekaru 38 kuma ya yi ritaya saboda [[Hauka|schizophrenia]]. Ya auri Maria Fabiana dos Santos, yana da ɗa mai shekaru bakwai da ɗa mai shekara 18. Ya kasance yana shan magani mai sarrafawa na tsawon shekaru ashirin.<ref name="saber">{{Cite web |date=26 May 2022 |title=Homem morto em abordagem da PRF em Sergipe: o que se sabe e o que falta esclarecer |url=https://g1.globo.com/se/sergipe/noticia/2022/05/26/homem-morto-em-abordagem-da-prf-em-sergipe-o-que-se-sabe-e-o-que-falta-esclarecer.ghtml |access-date=2022-05-27 |website=G1 |language=pt-br}}</ref> Ya zauna a cikin gida mai dakuna biyu kawai, a cikin wani yanki mai sauƙi na garin Umbaúba, a kudancin jihar Sergipe.<ref name="folha-30">{{Cite web |date=2022-05-27 |title=Policiais agrediram Genivaldo de Jesus por 30 minutos, dizem moradores |url=https://www1.folha.uol.com.br/cotidiano/2022/05/policiais-agrediram-genivaldo-de-jesus-por-30-minutos-dizem-moradores.shtml |access-date=2022-05-28 |website=Folha de S.Paulo |language=pt-br}}</ref>
== Mutuwa ==
A ranar 25 ga watan Mayu shekara ta 2022, da misalin karfe 12:00 na safe (UTC-3), a kan babbar hanyar BR-101, a Umbaúba, kudancin jihar Sergipe, jami'an 'Yan sanda na Tarayya Clenilson José dos Santos, Paulo Rodolpho Lima Nascimento, Adeilton dos Santos Nunes, William de Barros Noia da Kleber Nascimento Freitas sun shiga cikin wani aiki da ake kira Safe Northeast lokacin da suka nemi Genivaldo ya dakatar da babur dinsa.<ref name="saber" /><ref name="inter">{{Cite web |date=26 May 2022 |title=Estes são os policiais que assinam o B.O. do caso Genivaldo |url=https://theintercept.com/2022/05/26/agentes-prf-sergipe-assassinato-genivaldo-viatura/ |access-date=2022-05-27 |website=The Intercept Brasil |language=pt-br}}</ref> Ya san yadda za a tuka, amma ba shi da Lasisin direba na kasa (CNH). <ref name="saber" /> Laifinsa zai kasance tuki ba tare da kwalkwali ba.<ref name="inter" /> Dan dan uwan wanda aka azabtar, Wallison de Jesus, wanda ke kusa, <ref name="saber" /> ya ce Genivaldo "ya saurari dukkan umarni". Wani jami'in 'yan sanda ya nemi Genivaldo ya ɗaga rigarsa sannan kuma zai yi iƙirarin cewa yana da magungunan ƙwaƙwalwa a aljihunsa kuma yana da takardar magani don tabbatar da cututtukan.<ref name="uol">{{Cite web |title=Genivaldo: O que se sabe sobre a morte do homem negro no porta-malas da PRF |url=https://noticias.uol.com.br/cotidiano/ultimas-noticias/2022/05/26/o-que-se-sabe-morte-homem-negro-porta-malas-prf.htm |access-date=2022-05-27 |website=UOL Notícias |language=pt-br}}</ref> Bidiyo da shaidu suka yi sun nuna cewa a farkon kusanci, jami'an suna kallon takardun kuma suna bincika Genivaldo da hannayensu a kansa, suna rantsuwa da shi, kuma mutumin ya yi fushi.<ref name="saber" /> Genivaldo ya mayar da martani ga tashin hankali na hanyar kuma saboda haka an buga shi kuma an dakatar da shi.<ref name="cb">{{Cite web |last=Grecchi |first=Fábio |date=2022-05-27 |title=Caso Genivaldo: agentes ironizaram pedidos de socorro do sobrinho da vítima |url=https://www.correiobraziliense.com.br/brasil/2022/05/5010977-caso-genivaldo-agentes-ironizaram-pedidos-de-socorro-do-sobrinho-da-vitima.html |access-date=2022-05-27 |website=Correio Braziliense |language=pt-br}}</ref> Wani bidiyon da wani shaida ya rubuta ya nuna wani jami'in da ke ƙoƙarin hana shi da ƙafafunsa a wuyansa, yayin da wani ya kusanci da makami.<ref name="saber" />
Dan uwan ya yi ƙoƙari ya gargadi shi cewa kawunsa yana da schizophrenic, amma duk da haka, jami'in 'yan sanda ya kira ƙarfafawa, sannan babur da wata abin hawa suka isa. A cewar Wallison, 'yan sanda sun fara [[Gallazawa|azabtarwa]] da Genivaldo, wanda ya sami fashewar albasa, kiɗa a kafafu da kuma kumburi a kai.<ref name="cb" /> Shaidu sun ce an kai masa hari na kimanin minti talatin.<ref name="folha-30" /> Daga nan aka sanya shi a cikin motar tare da hannunsa a bayan bayansa, tare da ƙafafunsa suna fitowa. Yayinda jami'an ke danna murfin takalmin a kan Genivaldo, daya daga cikinsu ya jefa bam din gas a cikin abin hawa.<ref name="cb" /> Bidiyo ya nuna wani jami'in 'yan sanda yana buɗe irin wannan abu kuma ya jefa shi cikin motar. An ga farin hayaki yana fitowa daga abin hawa.<ref>{{Cite web |title=Veja momento em que agentes da PRF usam gás em abordagem em Sergipe |url=https://g1.globo.com/se/sergipe/video/veja-momento-em-que-agentes-da-prf-usam-gas-em-abordagem-em-sergipe-10611997.ghtml |access-date=2022-05-27 |website=G1 |language=pt-br}}</ref> Wallison ya ba da rahoton cewa wani jami'in ya tura mahaifiyarsa, wanda ya sa surukinsa ta ce: Yaro, kada ku yi hakan". Jami'in ya amsa, "Ya fi mu kyau a can".<ref name="cb" /> 'Yan sanda sun yi fim da mutanen da ke yin fim din lamarin a cikin sautin barazana.<ref name="folha-30" /> Da zaran Genivaldo ya daina gwagwarmaya da ihu, 'yan sanda sun sanya ƙafafunsa a ciki kuma sun rufe ƙofar baya ta abin hawa, sun shiga cikin mota suka bar wurin.<ref name="uol" /> An kai Genivaldo zuwa ofishin 'yan sanda na Umbaúba, inda aka same shi ba tare da sanin komai ba.<ref name="cb" /> An kai shi "nan da nan" zuwa asibitin José Nailson Moura, inda aka tabbatar da mutuwarsa. A cewar rahoton Cibiyar Kiwon Lafiya ta Shari'a [pt] (IML), mutuwar Genivaldo ta haifar da asphyxia na inji da rashin numfashi mai tsanani.<ref name="saber" />
=== jana'izar ===
IML ta tattara jikin Genivaldo kuma ta isa Aracaju a karfe 4.58 na yamma UTC-3.<ref name="cronologia">{{Cite web |date=27 May 2022 |title=Jornal britânico compara assassinato em abordagem da PRF de Sergipe a caso George Floyd; veja repercussão internacional |url=https://g1.globo.com/se/sergipe/noticia/2022/05/27/jornal-britanico-compara-assassinato-em-abordagem-da-prf-de-sergipe-a-caso-george-floyd-veja-repercussao-internacional.ghtml |access-date=2022-05-27 |website=G1 |language=pt-br}}</ref> An saki jikin daga IML a kusa da 10:30 na yamma UTC-3. Ya tafi gidan mahaifiyarsa, a Santa Luzia do Itanhy, <ref name="cronologia" /> inda aka binne shi, a kusa da 11am UTC-3 a ranar 26 ga Mayu.<ref name="uol" />
== Bincike ==
A cikin wata sanarwa, PRF ta ce Genivaldo ya yi tsayayya da kusanci sosai" kuma, saboda wannan dalili, "an yi amfani da dabarun da kayan aiki marasa ƙarfi don hana shi". Bayanan bai ambaci cewa jami'an 'yan sanda biyu sun kulle Genivaldo a cikin takalmin ba yayin da aka ga an fitar da farin hayaki daga cikin abin hawa. Wallison ya ce: "Ba a taɓa nuna ƙarfi ba. A zahiri, lokacin da aka kusance shi, ya ɗaga hannunsa da rigarsa, kuma ya nuna cewa ba shi da wani makami".<ref name="saber" /> PRF ta bude tsarin horo don bincika halin da jami'an 'yan sanda ke ciki kuma dangin sun yi rajistar rahoton' yan sanda.[pt]<ref name="saber" /> Ministan Shari'a, Anderson Torres, ya ce: "Na umarci 'yan sanda na Tarayya da' yan sanda na Tarayyar da su bude bincike game da harin' yan sanda a Sergipe. Manufarmu ita ce bayyana lamarin tare da taƙaitaccen abin da shari'ar ke bukata".<ref name="afasta">{{Cite web |date=26 May 2022 |title=PRF afasta policiais envolvidos em abordagem que terminou com morte em Sergipe |url=https://g1.globo.com/se/sergipe/noticia/2022/05/26/prf-afasta-policiais-das-atividades-de-policiamento.ghtml |access-date=2022-05-27 |website=G1 |language=pt-br}}</ref>
'Yan sanda na Tarayya (PF) sun bude bincike don bincika lamarin: "an riga an fara aiki game da shari'ar kuma PF tana aiki don bayyana abin da ya faru da wuri-wuri".<ref>{{Cite web |date=26 May 2022 |title=Polícia Federal abre inquérito para apurar morte de homem asfixiado em abordagem no SE |url=https://g1.globo.com/se/sergipe/noticia/2022/05/26/policia-federal-abre-inquerito-para-apurar-morte-de-homem-asfixiado-em-abordagem-no-se.ghtml |access-date=2022-05-27 |website=G1 |language=pt-br}}</ref> The Order of Attorneys of Brazil a Sergipe yana bin abubuwan da suka faru kuma ya ce a cikin wata sanarwa cewa, yana da girmamawa ga cibiyoyin, amma ba ya goyon bayan kowane irin tashin hankali ko azabtarwa".<ref name="saber" /> Ofishin Mai gabatar da kara (MPF) ya ce ya bude shari'a don bin binciken da ya haifar da mutuwar Genivaldo.<ref>{{Cite web |date=26 May 2022 |title=MPF abre procedimento após morte de homem durante abordagem de policiais rodoviários federais em SE |url=https://g1.globo.com/se/sergipe/noticia/2022/05/26/mpf-abre-procedimento-apos-morte-de-homem-durante-abordagem-de-policiais-rodoviarios-federais-em-se.ghtml |access-date=2022-05-27 |website=G1 |language=pt-br}}</ref> Hukumar Kare Hakkin Dan Adam (CDH) ta Majalisar Dattijai ta Tarayya ta ce za ta bincika mutuwar Genivaldo.<ref>{{Cite web |date=2022-05-26 |title=Comissão de Direitos Humanos do Senado investigará morte de Genivaldo dos Santos |url=https://congressoemfoco.uol.com.br/area/congresso-nacional/comissao-de-direitos-humanos-do-senado-investigara-assassinato-de-genivaldo-dos-santos/ |access-date=2022-05-27 |website=Congresso em Foco |language=pt-br |archive-url=https://web.archive.org/web/20220526220928/https://congressoemfoco.uol.com.br/area/congresso-nacional/comissao-de-direitos-humanos-do-senado-investigara-assassinato-de-genivaldo-dos-santos/ |archive-date=2022-05-26 |url-status=dead}}</ref>
PRF ta ruwaito a ranar 26 ga watan Mayu cewa ta cire jami'an 'yan sanda da ke da hannu.<ref name="afasta" /><ref>{{Cite web |title=Caso Genivaldo: PRF afasta agentes envolvidos em morte de homem em SE |url=https://noticias.uol.com.br/cotidiano/ultimas-noticias/2022/05/26/caso-genivaldo-prf-afasta-agentes-envolvidos-em-morte-de-homem-em-se.htm |access-date=2022-05-27 |website=UOL Notícias |language=pt-br}}</ref> A ranar 27 ga Mayu, Ofishin Yankin na 'Yancin Dan kasa a Sergipe ya bude bincike kan lamarin, don "raɓatar haƙƙin' yan ƙasa kuma, musamman, na haƙƙin mutanen da ke da nakasa".<ref>{{Cite web |title=Procuradoria abre nova investigação sobre morte de Genivaldo e pede a testemunhas que compartilhem vídeos da ação da PRF na 'câmara de gás' |url=https://politica.estadao.com.br/blogs/fausto-macedo/procuradoria-procedimento-pessoa-com-deficiencia/ |access-date=2022-05-27 |website=Estadão |language=pt-br}}</ref> A ranar 28 ga Mayu, Majalisar Tarayya da OAB na Sergipe sun nemi a kama wadanda ke da hannu a mutuwar Genivaldo.<ref>{{Cite web |date=28 May 2022 |title=Conselho Federal e OAB Sergipe pedem prisão cautelar de envolvidos na morte de Genivaldo |url=https://g1.globo.com/se/sergipe/noticia/2022/05/28/conselho-federal-e-oab-sergipe-pedem-prisao-cautelar-de-envolvidos-na-morte-de-genivaldo.ghtml |access-date=2022-05-28 |website=G1 |language=pt-br}}</ref> A ranar 28 ga Mayu, Jam'iyyar Ma'aikata ta gabatar da buƙata ga Hukumar Kwadago tana kira ga Ministan Shari'a Anderson Torres da gayyatar Darakta Janar Silvinei Vasques na PRF, yana neman bayani game da lamarin.<ref>{{Cite web |date=28 May 2022 |title=Caso Genivaldo: PT pede a comissão da Câmara que ouça ministro da Justiça e chefe da PRF |url=https://g1.globo.com/politica/noticia/2022/05/28/caso-genivaldo-pt-pede-a-comissao-da-camara-que-ouca-ministro-da-justica-e-chefe-da-prf.ghtml |access-date=2022-05-29 |website=G1 |language=pt-br}}</ref>
A ranar 7 ga Disamba 2024, an yanke wa Paulo Rodolpho Lima Nascimento, William de Barros Noia da Kleber Nascimento Freitas hukunci kuma an yanke musu hukuncin shekaru 23 zuwa 28 a kurkuku saboda kisan Genivaldo. <ref>{{Cite web |date=8 December 2024 |title=Brazil judge gives 3 former officers long sentences for killing of Black man in trunk |url=https://apnews.com/article/brazil-police-violence-jury-7120def524e6eb6bbeb5752d4ce89649 |access-date=8 December 2024 |website=Associated Press |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
3dxsni27i3xawewum79wnj77hjro857
Larisa Shepitko
0
174121
971836
945418
2026-10-26T10:25:52Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971836
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Larisa Yefimovna Shepitko''' (Russian: Лари́са Ефи́мовна Шепи́тько, Ukrainian: Лариса Юхимівна Шепітько, romanized: Larysa Yukhymivna Shepitko; 6 January 1938 – 2 July 1979) was a Soviet film director and screenwriter of Ukrainian origin. She is considered one of the best directors of all time,<ref>{{Cite web |last=Ivan-Zadeh |first=Larushka |date=2005-01-10 |title=The lady vanishes |url=http://www.theguardian.com/film/2005/jan/10/russia |access-date=2023-01-11 |website=the Guardian |language=en}}</ref> with her film ''The Ascent'' being the second film directed by a woman to win a Golden Bear<ref>{{Cite web |title=27th Berlin International Film Festival |url=https://www.berlinale.de/en/archive/yearbooks/1977.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111151251/https://www.berlinale.de/en/archive/yearbooks/1977.html |archive-date=Jan 11, 2023 |access-date=2023-01-11 |website=www.berlinale.de |language=en}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2015-02-06 |title=Which directors have won at the Berlin film festival? |url=http://www.theguardian.com/news/datablog/2015/feb/06/directors-won-berlin-film-festival-golden-bear |access-date=2023-01-11 |website=the Guardian |language=en}}</ref> and the third film directed by a woman to win a top award at a major European film festival (Cannes, Venice, Berlin).<ref>{{Cite web |title=Берлінський міжнародний кінофестиваль " Берлінале " |url=https://calendate.com.ua/holiday/177 |access-date=2024-01-03 |website=calendate.com.ua}}</ref><ref>{{Cite web |title=Лариса Шепітько — біографія, факти з життя |url=https://calendate.com.ua/person/80 |access-date=2024-01-03 |website=calendate.com.ua}}</ref>
An kuma dauki Shepitko a matsayin daya daga cikin fitattun masu shirya fina-finai na Soviet a lokacin Khrushchev Thaw da Era of Stagnation . Khrushchev Thaw ya kasance martani kai tsaye ga iyakokin da aka tilasta wa 'yan ƙasar Soviet a lokacin mulkin Stalin, kuma ya nuna farkon dawowar sababbin fasahohin fina-finai. An yanke aikin Shepitko a shekara ta 1979 lokacin da aka kashe ta a hatsarin mota yayin da take neman wurare don fim din <nowiki><i id="mwPw">Farewell</i></nowiki> . Mijinta Elem Klimov ya kirkiro wani shirin girmamawa na minti 20 da ake kira ''Larisa'' don girmama gadonta.
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haifi Shepitko a Artemovsk, wani gari a Gabashin [[Ukraniya|Ukraine]] wanda yanzu ake kira Bakhmut . Ɗaya daga cikin yara uku, mahaifiyarta ce ta yi renonta, malamar makaranta. Mahaifinta, jami'in soja, ya saki mahaifiyar Shepitko kuma ya watsar da iyalinsa lokacin da Larisa ke ƙarama. Ta tuna, "Mahaifinmu ya yi yaƙi a duk lokacin yaƙi. A gare ni, yaƙin yana ɗaya daga cikin abubuwan da suka fi ƙarfin ra'ayi na farko. Ina tuna da jin daɗin rayuwa, iyalin sun rabu. Ina tunawa da yunwa da kuma yadda aka kwashe mahaifiyarmu da mu, yara uku. Ra'ayin bala'in duniya tabbas ya bar alamar da ba za a iya mantawa da ita ba a tunanin ɗana. "Saboda wannan, aikinta sau da yawa yana ma'amala da kaɗaici da warewa.
A shekara ta 1954, ta kammala makarantar sakandare a [[Lviv]] . Shepitko ta koma [[Moscow]] lokacin da take da shekaru goma sha shida, ta shiga Cibiyar Cinematography ta Jihar All-Union a matsayin dalibi na [[Alexander Dovzhenko]] . Ta kasance dalibi na Dovzhenko na tsawon watanni 18 har sai da ya mutu a shekarar 1956. Ta ji dangi tsakanin al'adun da suka raba da kuma hotunan zamantakewar al'umma. Ta kuma karɓi ƙa'idarsa, "Ka yi kowane fim kamar na ƙarshe ne".
Duk da aiki a cikin yanayin da maza suka mamaye tare da tarihin fina-finai na maza da farko don koyo daga, daga baya za ta bayyana cewa, "Ban taɓa ƙoƙarin ɗaukar daraktocin maza a matsayin abin koyi ba, saboda na san kawai cewa duk wani yunkuri da abokana mata, abokan aikina - ƙarami da manyan - don yin koyi da masu yin fim na maza ba shi da ma'ana saboda duk abin da aka samo asali ne".<ref>{{Cite web |title=Larisa |url=https://criterionchannel.vhx.tv/videos/larisa |access-date=2021-12-07 |website=The Criterion Channel |language=en}}</ref>
== Ayyuka ==
=== Gudanarwa ===
Fim din Shepitko na farko bayan cibiyar Wings ya shafi matukin jirgi na mata mai daraja na yakin duniya na biyu. Direban jirgin, yanzu shugaban kwalejin sana'a, ba shi da alaƙa da 'yarta da sabuwar tsara. Ta shiga cikin ra'ayoyin soja na hidima da biyayya cewa ba za ta iya daidaitawa da rayuwa a lokacin zaman lafiya ba. Shepitko ta kawo haske game da rayuwar ciki ta wata mace mai matsakaicin shekaru wacce dole ne ta sulhunta da ta gabata da gaskiyar ta yanzu. Ta bayyana wannan ta hanyar bambanta halayenta, wanda aka nuna ta hanyar ciki na claustrophobic da kuma abubuwan da suka dace, tare da sama, manyan hotuna na sama da girgije, wanda ke wakiltar 'yancin kwanakin tashi. Actress Maya Bulgakova tana zaune a wannan mace mai tsananin gaske amma mai ma'ana tare da tausayi da ban dariya. Fim din ya haifar da rikice-rikice na 'yan jarida na Soviet a lokacin, saboda ba a nufin fina-finai su nuna rikice-rikicen tsakanin yara da iyaye ba (Vronskaya 1972, shafi na 39). Ya fara muhawara ta jama'a ta hanyar amincewa da rata ta tsara da kuma zanen jarumin yaƙi a matsayin wanda aka manta da shi, wanda ya ɓace.
A shekara ta 1967, ta harbe na biyu daga cikin abubuwan uku a cikin fim din mai suna Beginning of an Unknown Era, wanda aka yi don tunawa da shekaru hamsin na Juyin Juya Halin Oktoba . Shirin Shepitko, The Homeland of Electricity, ya biyo bayan wani matashi injiniya wanda ya kawo wutar lantarki zuwa wani kauye mai talauci. Hukumomi sun yanke hukuncin fim din gaba ɗaya don nuna Bolsheviks cikin haske mara kyau, kuma an bar shi ba tare da an sake shi ba. Biyu daga cikin abubuwan da suka faru, ciki har da The Homeland of Electricity, an samo su kuma an nuna su a fili a karo na farko a 1987, amma an yi imanin fim din a cikin cikakkiyar asalinsa ya ɓace.<ref>{{Cite web |title=Nachalo nevedomogo veka |url=https://www.imdb.com/title/tt0062026/ |website=[[IMDb]]}}</ref>
A shekara ta 1969, ta harbe fim dinta na farko mai launi, fim mai suna In the 13th Hour of the Night, wani sabon shekara mai suna Vladimir Basov, Georgy Vitsin, Zinovy Gerdt, Spartak Mishulin da Anatoly Papanov.
A shekara ta 1977 Shepitko ta fitar da The Ascent, fim dinta na karshe da aka kammala kuma wanda ya sami mafi ''Hawan'' kulawa a Yamma. 'Yan wasan kwaikwayo Boris Plotnikov da Vladimir Gostyukhin sun sami manyan rawarsu ta farko a cikin fim din. An daidaita shi daga wani labari na Vasili Bykov, Shepitko ya koma ga wahalar Yaƙin Duniya na II, yana ba da labarin gwaji da ƙunci na ƙungiyar masu goyon bayan Soviet a Belarus a cikin mummunan hunturu na 1942. Biyu daga cikin 'yan tawaye, Sotnikov da Rybak, Wehrmacht sun kama su sannan kuma wani abokin aiki na gida, wanda Anatoly Solonitsyn ya buga, ya yi musu tambayoyi, kafin a kashe hudu daga cikinsu a fili. Wannan hotuna shahadar Soviets ya dogara da yawa ga siffofin Kirista. Ascent ya lashe Golden Bear a bikin fina-finai na kasa da kasa na Berlin na 27 a shekarar 1977. <ref>{{Cite web |year=1977 |title=Berlinale 1977 – Filmdatenblatt |url=http://www.berlinale.de/de/archiv/jahresarchive/1977/02_programm_1977/02_Filmdatenblatt_1977_19770001.php |access-date=27 February 2010 |publisher=Archiv der Internationale Filmfestspiele in Berlin}}</ref> Har ila yau, gabatarwar hukuma ce ta Tarayyar Soviet don Mafi kyawun Fim na Harshen Ƙasashen Waje na 50th Academy Awards a 1978, kuma an haɗa shi a cikin "Fim 1001 Dole ne Ka Ga Kafin Ka Mutu" na Steven Schneider.
Shepitko yana son fim din ya bi gaskiyar abin da sojojin Soviet za su fuskanta a lokacin yakin duniya na biyu. An samo simintin ne daga 'yan wasan kwaikwayo marasa suna waɗanda asalin su ya dace da haruffa da take so su nuna. An harbe fim din a Murom a lokacin matsanancin hunturu na Rasha inda yanayin zafi ya kai digiri 40 a kasa da sifili. Shepitko ya ki amincewa da wani magani na musamman kuma kawai ya sa tufafin da simintin suka sa don nuna wahalar da suka sha.<ref>{{Cite web |date=June 2, 2019 |title="If She Does Not Do it, Then She Dies" the Story of Larisa Shepitko |url=https://www.youtube.com/watch?v=np7kmqiPIlI |website=Dauphine Productions}}</ref>
Shahararren Shepitko na kasa da kasa ya haifar da gayyatar yin aiki a cikin juri a bikin fina-finai na kasa da duniya na Berlin na 28 a shekarar 1978. <ref name="berlinale">{{Cite web |title=Berlinale 1978: Juries |url=http://www.berlinale.de/en/archiv/jahresarchive/1978/04_jury_1978/04_Jury_1978.html |access-date=4 August 2010 |website=berlinale.de}}</ref> An ba Shepitko damar jagorantar a Hollywood, wanda ta dakatar har sai ta iya inganta Turanci.<ref>{{Cite web |title=Shepitko, Larissa (1939–1979) {{!}} Encyclopedia.com |url=https://www.encyclopedia.com/women/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/shepitko-larissa-1939-1979 |access-date=2022-08-20 |website=www.encyclopedia.com}}</ref> Dan Shepitko Anton Klimov ya yi iƙirarin cewa Francis Ford Coppola ya nuna fim dinsa na 1979 Apocalypse Now ga Shepitko kafin a sake shi don samun tunaninta game da shi.<ref>{{Cite web |last=Paikova |first=Valeria |date=2021-03-26 |title=Top 5 Soviet female movie directors |url=https://www.rbth.com/arts/333588-soviet-female-directors |access-date=2022-08-20 |website=Russia Beyond |language=en-US}}</ref>
=== Censorship ===
A lokacin mulkin Soviet, gwamnatin kwaminisanci za ta tantance fina-finai da ba su amince da su ba. Wannan shi ne yanayin fina-finai uku na farko na Shepitko: Wings, The Homeland of Electricity, da You and Me. An saki Wings ga masu sauraro kaɗan sannan daga baya aka dakatar da shi, Ba a taɓa nuna The Homeland and Electricity a cikin gidajen wasan kwaikwayo ba, kuma an sauke You and Me kuma an maye gurbin su daga saki a bikin fina-fakarun Venice ta gwamnatin Soviet. Ta fara aiki a kan samar da fim din Belorussian Station a 1971 kuma ta shirya canza sautin kyakkyawan labari na asali zuwa mafi muni. Yayin da labarai suka fito daga waɗannan tsare-tsaren, Mosfilm ta cire ta daga samarwa kuma ta maye gurbin ta da "mai ba da rikici", Andrei Smirnov . <ref>{{Cite web |last=Sorokina |first=Anastasia |date=2017 |title=The Lady Vanishes: Soviet Censorship, Socialist Realism, and the Disappearance of Larisa Shepitko |url=https://fms.wustl.edu/files/fms/imce/sorokina_shepitko.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250208233344/https://fms.wustl.edu/files/fms/imce/sorokina_shepitko.pdf |archive-date=8 February 2025 |access-date=17 March 2021}}</ref>
=== Yin wasan kwaikwayo ===
Kafin Shepitko ta ba da umarnin tsayi, ta yi fim a fina-finai uku a lokacin da take VGIK . Ta kasance karin a cikin Eldar Ryazanov's Carnival Night kuma ta buga Hanna a cikin Yuriy Lysenko's ''Tavriya'' . A ƙarshe, ta buga Nina a cikin Nikolai Litus da Igor Zemgano's ''Obyknovennaya istoriya'' . Ta kuma bayyana a takaice a fim din mijinta Elem Klimov Sport, Sport, Sport.
== Hanyar da jigogi ==
Hanyar fim din Shepitko sau da yawa ana danganta shi da hakikanin gaskiya, wanda ke nuna babban matsayi na dabi'a wanda ke ba da ainihin kwatancin batun da ta bincika. Yawancin fina-finai ana harbe su a baki da fari kuma suna da saitunan da aka ware. Abubuwan da ta yi amfani da su akai-akai suna mai da hankali kan sassan jiki wanda ke haifar da kusanci da halayenta.
Halin Shepitko yana haifar da alamomi masu yawa na gani, na waka. Yawancin wannan salon ya rinjayi malaminta a VGIK, [[Alexander Dovzhenko]] .
=== Jigogi ===
Babban jigo a cikin aikin fim na Shepitko shine yaki. Fiye da haka, Yaƙin Duniya na II a cikin hangen nesa game da yadda yake da alaƙa da zamanin zamani. A cikin Wings, Shepitko ya nuna yanayin bayan yakin duniya na biyu inda tsohon matukin jirgi ya tuna ana ganinsa a matsayin jarumi na yaki. Ga The Ascent, Shepitko ta bayyana a cikin wata hira cewa dalilin da ya sa ta so ta yi fim a lokacin yakin duniya na biyu shi ne saboda ta ga jigonsa da ya dace da abin da ta nema daga yanayin zamani na al'adun Soviet: "Kowane lokaci yana kawo wasu batutuwa zuwa farfajiya, kuma tambayar jaruntaka a zamanin yau watakila kamar yadda yake a lokacin yaƙi. "<ref>{{Cite web |title=Talks with Larisa - The Ascent |url=https://www.criterionchannel.com/the-ascent/videos/talks-with-larisa |access-date=2021-12-07 |website=The Criterion Channel |language=en}}</ref>
Jaridar Calvert ta bayyana cewa, "Shepitko mai shirya fina-finai ne na siyasa, amma wanda ya samo asali ne sosai a cikin bil'adama maimakon akidar. Dukansu Wings da The Ascent ayyuka ne masu tsattsauran ra'ayi waɗanda ke bincika - duk da cewa daga bangarori ''Hawan''-daban - mummunan sakamakon rikici. An cire tatsuniyoyin jarumiya, a maimakon haka ba tare da neman gafara ba game da farashin yaƙi mai guba ba.<ref name="Pronger">{{Cite web |last=Pronger |first=Rachel |title=How Larisa Shepitko's pursuit of truth produced a searing legacy of anti-war films |url=https://www.calvertjournal.com/articles/show/12650/larisa-sheptiko-soviet-filmmaker-antiwar-legacy-wings-the-ascent |access-date=2021-12-07 |website=The Calvert Journal}}</ref>
A cewar mijin Shepitko a cikin gajeren fim dinsa na ''Larisa'', "Larisa ta zo kusa da babban jigon aikinta - hukunci mara kyau na kanka da babban alhakin da kowannensu ke da shi ga abubuwan da muka yi a rayuwa. "Wannan ya kasance ne don mayar da martani ga tunaninsa game da fim dinta You and Me, da kuma yadda daga can gaba wannan zai zama sanannen bincike a cikin fina-finai The Ascent da ''Farewell'' .
Fim din Shepitko wani lokacin suna nuna jigogi na addini. The Ascent yana amfani da labarin Yahuza da Yesu don kwatanta da kuma bambanta manyan haruffa biyu.
== Rayuwa ta mutum ==
=== Aure ===
A cikin 1963, Shepitko ta sadu da Elem Klimov yayin da take kammala fim dinta Heat . <ref>{{Cite web |last=Lim |first=Dennis |date=2008-08-10 |title=Soviet films take wing again |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2008-aug-10-ca-second10-story.html |access-date=2023-01-11 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> Daga baya a wannan shekarar sai su biyun suka yi aure. Suna da ɗa ɗaya, Anton, wanda aka haifa a shekara ta 1973.
=== Lafiya ===
Shepitko ta yi gwagwarmaya da matsalolin lafiyar jiki da tunani a lokuta daban-daban a rayuwarta.<ref>{{Cite web |last=Pronger |first=Rachel |title=How Larisa Shepitko's pursuit of truth produced a searing legacy of anti-war films |url=https://www.calvertjournal.com/articles/show/12650/larisa-sheptiko-soviet-filmmaker-antiwar-legacy-wings-the-ascent |access-date=2022-08-20 |website=The Calvert Journal}}</ref> Yayinda take yin fim din Heat, ta sauka tare da Hepatitis A kuma dole ne ta jagoranci wasu al'amuran daga shimfiɗa. Sauye-sauyen da aka yi wa aikinta ya shafi lafiyar hankalinta, wanda ya haifar da lalacewa da kwantar da ita a asibiti a farkon shekarun 1970. A lokacin da aka kwantar da ita a asibiti, Shepitko ta fadi wanda ya lalata kashin baya, wanda ya rikitar da ciki kuma ya sanya haihuwar ɗanta Anton a cikin 1973 kusan mutuwa.
=== Mutuwa ===
Shepitko ta mutu a hadarin mota a kan babbar hanya kusa da birnin Tver tare da mambobi hudu na ƙungiyar harbi a 1979 yayin da take neman wurare don shirya shirye-shiryen adawa da littafin Farewell to Matyora na [[Valentin Rasputin]] . Andrei Tarkovsky, ɗan'uwan fim kuma aboki na Shepitko, ya rubuta a cikin mujallarsa game da taron bayan ya halarci jana'izarta, "... Hadarin mota. Dukkanin sun mutu nan take. Don haka ba zato ba tsammani, babu ɗaya daga cikinsu da ke da adrenaline a cikin jini. Da alama direban ya yi barci a kan motar. "Yana da sassafe.<ref>{{Cite web |title=Two films by Larisa Shepitko |url=http://2015.festival-lumiere.org/en/lecture-zen-uk/two-films-by-larisa-shepitko.html |access-date=2021-03-17 |website=2015.festival-lumiere.org |language=fr}}</ref> Mijinta, darektan Elem Klimov, ya gama aikin a ƙarƙashin taken <nowiki><i id="mwARQ">Farewell</i></nowiki> kuma ya ba da kyauta ta minti 25 mai suna ''Larisa'' (1980).
''Farewell'' game da wani karamin ƙauye ne a kan wani kyakkyawan tsibiri da ke fuskantar barazanar ambaliyar ruwa. Fim din ya biyo bayan mazauna da gaisuwarsu ga ƙasarsu. "Masu sukar sun ci gaba da cewa samfurin karshe ba shi da hangen nesa na Shepitko na musamman, a bayyane yake ra'ayi wanda ba za a iya maimaita shi ba". Mawallafin Alfred Schnittke, wanda ya yi aiki tare da Shepitko sau da yawa a baya akan zira kwallaye a fina-finai, ya keɓe String Quartet No. 2 (1981) ga ƙwaƙwalwar Shepitko.
Klimov ta takaitaccen fim ''Larisa'' ta yi iƙirarin cewa Shepitko ta kasance tana shirya duk rayuwarta don yin ''Farewell'', kuma tabbas zai kasance babban matsayi na aikinta.<ref name="Larisa">{{Cite web |title=Larisa |url=https://criterionchannel.vhx.tv/videos/larisa |access-date=2021-12-07 |website=The Criterion Channel |language=en}}</ref>
Marubucin littafin da ''Farewell'' ya dogara da shi, Valentin Rasputin, ya bayyana cewa, "...Ina so in yi ƙoƙari in hana Matyora yin fim. Ina so in adana Matyora a cikin asalinsa, a matsayin wani nau'i, amma Larisa ta sami damar shawo kaina da sauri. Ta fara bayyana abin da ta yi tunanin fim din nan gaba ya zama kamar, kuma tana da sha'awar shi sosai, don haka na manta da niyyata kada in bar Matyora".<ref name="Larisa" />
== Kyauta ==
A cikin 2008, The Criterion Collection ya fitar da Eclipse Series 11, <ref>{{Cite web |last=Koresky |first=Michael |date=Aug 11, 2008 |title=Eclipse Series 11: Larisa Shepitko |url=https://www.criterion.com/current/posts/507-eclipse-series-11-larisa-shepitko |website=The Criterion Collection}}</ref> wanda ya nuna aikin Larisa Shepitko. Jerin ya ''Hawan'' da Wings da The Ascent . A cikin 2021, tarin ya fitar da sabuntawa mai ''Hawan.'' kansa na The Ascent . <ref>{{Cite web |last=Howe |first=Fanny |date=2021 |title=The Ascent: Out in the Cold |url=https://www.criterion.com/current/posts/7256-the-ascent-out-in-the-cold |website=The Criterion Collection}}</ref>
An kafa takardar tunawa a kan titin Pavla Kovzhuna a [[Lviv]], [[Ukraniya|Ukraine]], garin da Shepitko ya girma.<ref>{{Cite web |title=Шукач {{!}} Меморіальна дошка Ларисі Шепітько у Львові |url=https://www.shukach.com/uk/node/73787 |access-date=2024-06-29 |website=www.shukach.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20240629152445/https://www.shukach.com/uk/node/73787 |archive-date=2024-06-29 |url-status=dead}}</ref>
A cikin 2022, Australian Cinémathèque a Gallery of Modern Art ([[Brisbane]]" id="mwAUY" rel="mw:WikiLink" title="Gallery of Modern Art, Brisbane">GOMA) a Brisbane, Australia ta gabatar da cikakken tarihin ayyukan Shepitko.<ref>{{Cite web |title=Larisa Shepitko – Cinema |url=https://www.qagoma.qld.gov.au/cinema/program/larisa-shepitko/ |access-date=2024-07-29 |website=Queensland Art Gallery {{!}} Gallery of Modern Art |language=en}}</ref> Shirin, wanda Robert Hughes ya tsara, ya haɗa da fina-finai huɗu na Shepitko, tare da Farawar wani Lokacin da ba a sani ba da kuma fim din talabijin na fim dinta In the Thirteenth Hour of the Night . Har ila yau, sake dubawa ya nuna fina-finai biyu na Elem Klimov; ''Larisa'', wani ɗan gajeren haraji da ke tunawa da rayuwar Shepitko da gado da ''Farewell'', an kammala shi bayan mutuwarta don girmama ta.
A ranar 1 ga Oktoba 2025, ɗakin karatu na kimiyya na Stefanyk ya rushe takardar da aka keɓe wa Shepitko tare da hadin gwiwar hukumomin yankin. An aiwatar da wannan a matsayin wani ɓangare na babban abin da ya faru na cirewa daga wuraren tunawa da jama'a ga mutanen da ke da alaƙa da Rasha da Tarayyar Soviet. Za a sake mayar da takardar zuwa Gidan Tarihin Tarihi na Yankin . <ref>{{Cite web |last=dilodmin |date=2025-10-01 |title=Олег Радик: «У нас є кому ставити меморіальні таблиці» |url=https://dilo.net.ua/lviv/oleg-radyk-u-nas-ye-komu-stavyty-memorialni-tablytsi_19710/ |access-date=2025-10-02 |website=Діло}}</ref>
== Hotunan fina-finai ==
Shepitko ya yi fina-finai guda biyar, ciki har da fim din TV ''A cikin Sa'a ta goma sha uku na dare''. Ta kuma yi sashi na biyu na fim din Beginning of an Unknown Era . Ta mutu a shekara ta 1979 lokacin da fim dinta na karshe, ''Farewell'', ya fara yin fim. Mijinta, Elem Klimov ya kammala fim din a 1981.
{| class="wikitable sortable"
|+
!#
!Shekara
!Taken
!Matsayi
!Bayani
|-
|1
|1963
|''Zafin zafi''
|Daraktan
|
|-
|2
|1966
|''Fuka-fuki''
|Daraktan
|<ref name=":1" />
|-
|3
|1967
|''Gidauniyar Wutar Lantarki ('' na biyu na Farawar Wani Lokaci Ba a sani ba)
|Daraktan
|
|-
|4
|1969
|''A cikin Sa'a ta goma sha uku na dare''
|Daraktan
|
|-
|5
|1971
|''Ni da Kai''
|Daraktan
|<ref name=":1" />
|-
|6
|1977
|''Hawan''
|Daraktan
|<ref name=":1" />
|-
|7
|1983
|''Farewell''
|Daraktan
|Elem Klimov ne ya kammala shi bayan mutuwar Shepitko
|}
== Kyaututtuka da gabatarwa ==
{| class="wikitable"
!Shekara
!Kyautar
!Sashe
!Ayyuka
!Sakamakon
!Bayani
|-
| rowspan="4" |1977
| rowspan="4" |Berlin International
Bikin Fim
|Golden Bear - Fim mafi kyau
| rowspan="4" |''Hawan''|{{Won}}
|<ref name=":0" />
|-
|Kyautar OCIC - Gasar|{{Won}}
|
|-
|Kyautar FIPRESCI - Gasar|{{Won}}
|
|-
|Kyautar Interfilm ta Musamman
Bayyanawa - Gasar
|{{Won}}
|
|}
== Dubi kuma ==
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 1979]]
[[Rukuni:Haifaffun 1938]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
6yhm9m7l2yjbayp6sz73zcc9oa650tz
Lasthenia burkei
0
174186
971837
945612
2026-10-26T10:30:53Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971837
wikitext
text/x-wiki
{{Speciesbox|image=Lasthenia burkei 4.jpg|status=G1|status_system=TNC|status_ref=<ref name=tnc/>|genus=Lasthenia|species=burkei|authority=[[Edward Lee Greene|Greene]]}}
'''''Lasthenia burkei''''' wani nau'in shuka ne mai fure da ba kasafai ake samunsa a cikin dangin Asteraceae ba, wanda aka fi sani da sunaye da yawa '''na Burke's goldfields''' da '''Burke's baeria''' .
== Rarrabawa ==
Masana'antar tana da yawan jama'a a [[California]], inda aka san ta daga gundumomi uku a arewacin yankin San Francisco Bay . Yana girma a cikin filayen bazara masu danshi da kuma [[Tafkin Vernal|wuraren waha na vernal]] .
=== Shuke-shuken da ke fuskantar barazanar fuskantar barazana ===
Wannan [[Dokar Nau'in Halittu|nau'in halittar da ke fuskantar barazanar bacewa]] a matakin tarayya a Amurka da kuma matakin jiha a California. An lissafa shi a matsayin wanda aka yi wa barazana sosai—wanda NatureServe ke fuskantar barazana sosai.
Akwai yiwuwar ba a samu fiye da goma ba a Gundumomin Lake, Mendocino, da Sonoma . Tana fuskantar barazana daga lalacewa da lalacewar muhallinta na [[dausayi]] mai wahalar samu, kuma tana iya [[Karewar kwayoyin halitta|ƙarewa]] nan da shekarar 2025. <ref name="tnc" />
== Bayani ==
''Lasthenia burkei'' wata shuka ce mai tsayi a kowace shekara wadda take samar da ganye masu gashi masu launin layi ko kuma rabe-raben ganye masu faɗi, masu tsawon santimita kaɗan.
A saman tushe akwai fure mai fure, wanda shine kan fure mai tushe na phyllaries masu gashi. Kan yana ɗauke da furanni masu launin rawaya da yawa waɗanda ke kewaye da gefuna na furanni masu gajeren haske da yawa, waɗanda galibi suna da launin rawaya.
'Ya'yan itacen suna da gashi mai siffar kulba, wanda bai kai tsawon milimita 2 ba.
== Manazarta ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Commons category-inline|Lasthenia burkei}}
* [https://web.archive.org/web/20160401091010/http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?609,1483,1484 Jepson Manual Treatment: ''Lasthenia burkei'']
* [https://plants.usda.gov/java/profile?symbol=LABU USDA Plants Profile]
* [https://web.archive.org/web/20090819052647/http://www.centerforplantconservation.org/ASP/CPC_ViewProfile.asp?CPCNum=2434 Center for Plant Conservation Profile]
* [http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=photos_index&where-taxon=Lasthenia+burkei ''Lasthenia burkei'' — U.C. Photo gallery]
{{Taxonbar|from=Q12061103}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
957ihf7uelfpgk47ksxf5blcycmcg34
Layia leucopappa
0
174187
971840
961105
2026-10-26T11:04:47Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971840
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''''Layia leucopappa''''' nau'in shuka ne mai fure da ba kasafai ake samunsa a cikin dangin Asteraceae ba, wanda aka fi sani da '''Comanche Point tidytips''', ko '''Comanche Point layia''' .
== Rarrabawa ==
Furen daji na shekara-shekara yana da yawa a [[California]], inda ake saninsa ne kawai daga tsaunukan Tehachapi da ke kudancin Kern County a kusa da Tejon Ranch . Yaɗuwarta ta taɓa faɗaɗa har zuwa tsakiyar kwarin, amma an cire ta daga yankin saboda ƙasar kwarin an yi iƙirarin [[Noma|noma ce]] .
== Bayani ==
''Layia leucopappa'' wata shuka ce ta shekara-shekara da ke samar da tushe mai launin haske, mai siffar glandular har zuwa matsakaicin tsayin da ya wuce {{Convert|0.5|m|ft}} . Ganyen suna da nama kuma ba su da gashi sai dai gefuna masu laushi. Ƙananan ganyen suna da siffar oval ko oblong, kuma manyan suna da lobes kuma tsawonsu ya kai kimanin santimita 4.
Kan furen yana ɗauke da furanni masu launin fari zuwa kirim da furanni masu launin rawaya masu launin rawaya.
'Ya'yan itacen suna da ɗanɗano ; 'Ya'yan itacen da ke fitowa daga furannin diski suna da farin gashi kuma suna da farin pappus .
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [https://web.archive.org/web/20190822152751/http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?609,1504,1514 Maganin Jepson da hannu — ''Layia leucopappa'']
* [https://plants.usda.gov/java/profile?symbol=LALE3 Bayanin Shuke-shuken USDA: ''Layia leucopappa'' (Comanche Point tidytips)]
* [http://esrp.csustan.edu/publications/pubhtml.php?doc=sjvrp&file=chapter02G08.html Shirin Farfado da Nau'in da ke Cikin Hadari: ''L. leucopappa'']
* [http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=photos_index&where-taxon=Layia+leucopappa ''Layia leucopappa'' — UC Hotuna gallery]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
66tayzwkam1t5dv9c9byemmz6hlxs37
Lathyrus biflorus
0
174196
971839
952516
2026-10-26T10:34:02Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971839
wikitext
text/x-wiki
{{speciesbox|taxon=Lathyrus biflorus|authority=[[Thomas W. Nelson|T.W.Nelson]] & [[Jane P. Nelson|J.P.Nelson]]|status=G1|status_system=TNC|status_ref=<ref name="TNC status 14 may 2022">{{cite web | url=https://explorer.natureserve.org/Taxon/ELEMENT_GLOBAL.2.154912 | title=NatureServe Explorer 2.0 }}</ref>}}
'''''Lathyrus biflorus''''' wani nau'in wake ne na daji wanda ba kasafai ake samunsa ba, wanda aka fi sani da '''wake mai furanni biyu''' . Yana da yawa a gundumar Humboldt, California, inda ake saninsa ne kawai daga Dutsen Lassic Wilderness . Yana cikin flora na ƙasan serpentine . Wannan ƙaramin ganye ne da ke tsiro da tsayin daka, mai sirara, mai tauri, mai laushi, tare da ganye kowannensu ya ƙunshi nau'i biyu na ƙananan ganye masu layi. Akwai ƙananan tendrils masu kama da bristle. Inflorescences ɗin yana ɗauke da furanni biyu masu launin kore-fari kowanne har zuwa santimita ɗaya. 'Ya'yan itacen wani nau'in legume ne mai laushi wanda ba shi da gashi.
== Ƙarin karatu ==
* {{Cite journal |last=Nelson |first=T. W. |last2=Nelson |first2=J. P. |year=1983 |title=Two new species of Leguminosae from serpentine of Humboldt County, California |url=https://archive.org/details/sim_brittonia_april-june-1983_35_2/page/180 |journal=Brittonia |volume=35 |issue=2 |pages=180–3 |bibcode=1983Britt..35..180N |doi=10.2307/2805963 |jstor=2805963 |s2cid=85054975}}
== Manazarta ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [https://web.archive.org/web/20160401112441/http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?3691,3922,3925 Maganin Jepson da Manual]
* [https://plants.usda.gov/java/profile?symbol=LABI3 Bayanin Shuke-shuke na USDA]
* [http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=photos_index&where-taxon=Lathyrus+biflorus Hotunan hoto]
* [https://www.calflora.org/cgi-bin/species_query.cgi?where-taxon=Lathyrus+biflorus Bayanin Shuke-shuke da Hoto]
{{Taxonbar|from=Q1767155}}
motu9rb4g3lyl9pghv21166s59wox7m
Stygobromus hadenoecus
0
176341
971387
952621
2026-10-25T13:49:51Z
Salma Raddah
45959
971387
wikitext
text/x-wiki
{{Speciesbox|image=|status=VU|status_system=IUCN3.1|status_ref=<ref name=IUCN>{{Cite iucn|author=Inland Water Crustacean Specialist Group|year= 1996 |title= ''Stygobromus hadenoecus'' |article-number= e.T20988A9235916 |doi=10.2305/IUCN.UK.1996.RLTS.T20988A9235916.en|access-date=2017-09-04}}</ref>|status2=G1|status2_system=TNC|status2_ref=<ref name=NatureServe>{{cite web |title=''Stygobromus hadenoecus'' |url=https://explorer.natureserve.org/Taxon/ELEMENT_GLOBAL.2.116144/Stygobromus_hadenoecus |website=NatureServe Explorer An online encyclopedia of life |version=7.1|publisher=NatureServe |access-date=17 March 2023 |language=en}}</ref>|genus=Stygobromus|species=hadenoecus|authority=(Holsinger, 1966)}}
'''''Stygobromus hadenoecus''''', wanda aka fi sani da '''Devil's Sinkhole amphipod''', wani nau'in amphipod ne mai siffar troglomorphic a cikin dangin Crangonyctidae . Yana da yawa a [[Texas]] a [[Amurka]].
== Duba kuma ==
* Devil's Sinkhole State Natural Area - the National Natural Landmark where it lives in three lakes inside the big cave.<ref>{{Cite web |title=About – Devil's Sinkhole |url=https://devilssinkhole.com/about/ |access-date=2021-12-31 |language=en-US}}</ref>
== Manazarta ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
42k9hpdhssp239e3bu365vw1sxk0dah
Laburaren Kiwon Lafiya na Boston
0
177134
971831
967297
2026-10-26T09:39:28Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971831
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
An kafa '''ɗakin karatu na likitanci na Boston''' a shekarar 1875 a [[Boston]], [[Massachusetts]], da farko don rage matsalar rarraba rubuce-rubucen likitanci a ko'ina cikin Boston. Tun daga lokacin ya rikide zuwa "babbar ɗakin karatu ta likitanci a duniya". <ref name="NLM-NIH">{{Cite web |title=Directory of History of Medicine Collections: Center for the History of Medicine, Francis A. Countway Library of Medicine, Harvard University |url=https://hmddirectory.nlm.nih.gov/hmddir/collection_detail/87?location_status=America |access-date=11 April 2020 |website=History of Medicine |publisher=U.S. National Library of Medicine, National Institutes of Health}}</ref>
== Tarihin farko ==
A shekara ta 1875, Ƙungiyar Kula da Lafiya, Ƙungiyar Inganta Lafiya, Laburaren Treadwell da ke Babban Asibitin Massachusetts, da Laburaren Jama'a duk suna da tarin bayanai da ke buƙatar likitoci su samu damar amfani da su. <ref name="Chadwick1903">{{Cite journal |last=Chadwick |first=J. R. |year=1903 |title=The Boston Medical Library |journal=Medical Library and Historical Journal |volume=1 |issue=2 |pages=126.122–135 |pmc=1692114 |pmid=18340795}}</ref> Wannan shine karo na biyu da aka yi ƙoƙarin ƙirƙirar ɗakin karatu na likitanci a birnin; <ref name="Hawes1975">{{Cite journal |last=Hawes |first=L. E. |year=1975 |title=Countway — A New Harvard Eponym |url=https://archive.org/details/sim_new-england-journal-of-medicine_1975-06-12_292_24/page/1294 |journal=New England Journal of Medicine |volume=292 |issue=24 |pages=1294–1295 |doi=10.1056/NEJM197506122922411 |pmid=1093027}}</ref> yunƙurin farko ya kasance a shekarar 1805. <ref>{{Cite journal |last=Garland |first=J. E. |year=1975 |title=Centennial Salute to Boston Medical Library |url=https://archive.org/details/sim_new-england-journal-of-medicine_1975-10-23_293_17/page/874 |journal=New England Journal of Medicine |volume=293 |issue=17 |pages=874–875 |doi=10.1056/NEJM197510232931712 |pmid=1101056}}</ref> An haɗa wannan ɗakin karatu na biyu tare da na farko "a matsayin wata cibiya mai zaman kanta da ke ƙarƙashin ikon sana'ar gaba ɗaya". <ref name="Chadwick1903" /> James Read Chadwick, likitan mata, ya tattara littattafai, ƙasidu, da mujallu na likitanci kuma ya sa wannan kayan ya isa ga likitan da ke aiki. Daga baya ya zama ɗakin karatu na Boston Medical Library (BML). <ref name="AboutTheCenter">{{Cite web |title=About the Center |url=http://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/about/history.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130719015503/https://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/about/history.html |archive-date=19 July 2013 |access-date=15 May 2011 |website=Harvard Countway Library |publisher=Countway Library of Medicine, Center for the History of Medicine, Harvard University}}</ref> Oliver Wendell Holmes Sr., Farfesa Parkman na Ilimin Halittar Jiki da Ilimin Halittar Jiki a Harvard, <ref name="Hawes1975" /> ya yi aiki a matsayin shugaban BML na farko kuma marubuci mai kula da ɗakin karatu . <ref name="Chadwick1903" />
== Laburaren Magunguna na Francis A. Countway ==
A shekarar 1960, BML da Harvard Medical Library sun haɗa tarin kayansu. An gina shi a cikin wani sabon gini mai suna ga babban jami'in Lever Brothers, Francis A. Countway, wanda 'yar'uwarsa, bayan mutuwarsa, ta ba da dala miliyan 3.5 na dukiyarsa ga ɗakin karatu. <ref name="Hawes1975" />
== Ci gaban da ake samu a yanzu ==
[[File:Francis_A._Countway_Library_of_Medicine_(54954488124).jpg|thumb| Cikakken Laburare]]
A shekarar 1999, Sashen Littattafai Masu Rare da Tarin Musamman na Laburaren Countway ya ɗauki nauyin kula da Gidan Tarihin Halittar Jiki na Warren . Daga cikin abubuwan da ke cikinsa akwai ƙoƙon kan [[Phineas Gage]], <ref>{{Cite web |title=Warren Anatomical Museum (WAM): The Phineas Gage Case |url=http://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/warren/exhibits.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140814071815/https://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/warren/exhibits.html |archive-date=14 August 2014 |access-date=15 May 2011 |website=Countway Library of Medicine}}</ref> wanda rayuwarsa bayan raunin kwakwalwa ya ba da gudummawa sosai ga kimiyyar likitanci.
An sake sanya wa sashen suna '''Cibiyar Tarihin Magunguna''' a shekarar 2004. <ref name="AboutTheCenter" /> Tana da tarin kayan tarihi da suka shafi tarihin magani daga tarin ɗakunan karatu. Ana nuna hotunan a cikin falon kuma a buɗe suke ga jama'a. <ref>{{Cite web |title=Exhibits and Events |url=https://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/exhibit.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141103043841/https://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/exhibit.html |archive-date=3 November 2014 |access-date=20 February 2016 |website=Countway Library of Medicine |publisher=Harvard University}}</ref> {{As of|2019}} duk da haka, ana rufe baje kolin kayayyakin yayin da ake gyaran Laburare; ana sa ran sake bude ginin a shekarar 2021. <ref>{{Cite web |last=Gustainis |first=Emily Novak |date=July 2019 |title=Renovation: Shaping a New Library – Taking Care, July 2019 |url=https://countway.harvard.edu/renovation/renovation-shaping-new-library |access-date=11 April 2020 |website=Harvard Countway Library |publisher=Countway Library of Medicine, Center for the History of Medicine, Harvard University |archive-url=https://web.archive.org/web/20200411152713/https://countway.harvard.edu/renovation/renovation-shaping-new-library |archive-date=11 April 2020 |url-status=dead}}</ref>
A cewar Sashen Tarihin Magunguna na Cibiyar Nazarin Magunguna ta Ƙasa ta Cibiyoyin Lafiya ta Ƙasa, Laburaren Likitanci na Francis A. Countway shine "babbar ɗakin karatu na likitanci na ilimi a duniya, kuma tarinsa, waɗanda aka kafa tsawon kusan ƙarni biyu, wani lokacin ta hanyar riƙe da kayan likitanci na wasu ɗakunan karatu, sun haɗa da kayan tarihi masu wuya waɗanda za a iya ƙidaya su a cikin mafi girma a duniya." [1] Mujallar Magunguna ta New England ta lura cewa Laburaren Magunguna na Francis A. Countway sun ba da rance daga kayan tarihi na ƙarni na 19 don tabbatar da cewa an yi amfani da fasahar zamani ta 2010, domin an gano kwafin takardu na wasu mujallu na Mujallar da suka ɓace daga cikin tarihinsu. [2]
Tun daga ranar 3 ga Maris, 2022, BML ta kawo ƙarshen haɗin gwiwa da ɗakin karatu na Harvard Medical Library. An cire tarin BML daga ɗakin karatu na Countway. BML ta sanar da haɗin gwiwa a nan gaba da Makarantar Likitanci ta Chan ta Jami'ar Massachusetts . <ref>{{Cite web |title=2022 Announcement - New Direction for Boston Medical Library |url=https://bml.org/bml-announcement/ |access-date=2023-07-07 |website=Boston Medical Library |language=en-US}}</ref>
== Manazarta ==
c89d4jxbd0f6nggjy4v8a6gzuc54gtx
Laburaren Kimiyya na Lafiya na Bracken
0
177137
971828
957171
2026-10-26T09:37:40Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971828
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Laburaren Kimiyyar Lafiya na Bracken''' da ke Jami'ar Queen's da ke Kingston, Ontario, Kanada, yana da hawa biyu na Botterell Hall. <ref>{{Cite web |title=Location and Map - Bracken Library |url=http://library.queensu.ca/health/location-map |access-date=2010-07-15 |publisher=Queen's University |archive-url=https://web.archive.org/web/20100115174437/http://library.queensu.ca/health/location-map |archive-date=2010-01-15 |url-status=dead}}</ref> Tana bayar da cikakkun ayyukan ɗakin karatu kuma ma'aikatanta sun himmatu wajen samar da kyakkyawan sabis na mai amfani. Laburare yana buɗe awanni 100 a kowane mako, tare da tsawaita lokutan karatu da jarrabawa zuwa ƙarshen zangon karatu.
Laburaren Kimiyyar Lafiya na Bracken ya shahara da ayyukan koyarwa, waɗanda suka haɗa da cikakken shirin karatu [[Bayanan bayanai|da rubutu mai haɗa bayanai]] ga ɗaliban likitanci da kuma wani dakin gwaje-gwaje na lantarki wanda aka sanye shi da na'urorin saka idanu na talabijin, na'urorin nuna kwamfuta, da kwamfutocin tafi-da-gidanka. Darussan da ke cikin wannan shirin sun shafi dukkan shekaru huɗu na manhajar likitanci, kuma masana laburare na Bracken ne ke koyarwa.
Laburaren Kimiyyar Lafiya na Bracken yana da hanyar sadarwa ta hanyar amfani da bayanai na kimiyyar lafiya, gami da MEDLINE da Sharhin Magungunan da ke Ba da Shaida. Sauran ayyukan masu amfani sun haɗa da isar da takardu masu tallafi sosai ga kayan da ba a samu a Kingston ba, da kuma ayyukan tunani na gargajiya da na lantarki. Baya ga mujallu da littattafai da aka buga, ɗakin karatu yana ba da damar shiga cikin na'urar lantarki ta yau da kullun zuwa ga tarin mujallu da littattafai masu cikakken rubutu.
== Haɗin gwiwa da haɗin gwiwa ==
Laburaren Kimiyyar Lafiya na Bracken ya kafa haɗin gwiwa da wasu asibitoci na al'umma da masu samar da kiwon lafiya. [1] Laburaren Jami'ar Queen memba ne na Ƙungiyar Laburaren Bincike, Ƙungiyar Laburaren Bincike ta Kanada, da kuma Majalisar Laburaren Jami'o'i ta Ontario . Laburaren Jami'ar Queen's suna ba da gudummawa ga Buɗaɗɗen Abun Ciki Alliance.
== Manazarta ==
sidn8du46n7h936jrzenyxj6vvc7tlf
Kungiyar Laburaren Kiwon Lafiya
0
177208
971705
957864
2026-10-26T04:22:52Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971705
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ƙungiyar Laburaren Likitanci''' ( '''MLA''' ) ƙungiya ce mai zaman kanta ta ilimi wacce ke da hedikwata a Amurka tare da mambobi sama da 3,400 na ƙwararrun masana ilimin kimiyyar lafiya.
== Tarihi ==
[[File:Medical_Library_Association_Historical_Marker_1420_Chestnut_St_Philadelphia_PA_(DSC_3248).jpg|thumb| Alamar Tarihi ta Ƙungiyar Laburaren Likita, 1420 Chestnut St. Philadelphia PA]]
An kafa Ƙungiyar Masu Ɗakunan Karatu na Likitanci a ranar 2 ga Mayu, 1898, kamar yadda aka san ta har zuwa 1907, "don ƙarfafa haɓakawa da haɓaka ɗakunan karatu na likitanci na jama'a." Membobin da aka ba wa izinin sun haɗa da ma'aikatan laburare huɗu: [[Marcia Croker Noyes|Marcia C. Noyes]], [[Margaret Ridley Charlton|Margaret R. Charlton]], [[Elizabeth Thies-Meyer]], da Charles Perry Fisher, da kuma likitoci biyar: George M. Gould, John L. Rothrock, EH Brigham, William Osler da William Browning. <ref>{{Cite journal |last=Doe |first=J. |date=1949 |title=The Development of Education For Medical Librarianship |journal=Bulletin of the Medical Library Association |volume=37 |issue=3 |pages=213–220 |issn=0025-7338 |pmc=194818 |pmid=16016868}}</ref> MLA ita ce ƙungiyar ɗakunan karatu na musamman ta biyu mafi tsufa a Amurka.
Musayar MLA tana ɗaya daga cikin ayyukan farko kuma mafi mahimmanci na waɗanda suka kafa ta, inda ta taimaka wajen gina ɗakunan karatu na likitanci a Amurka da sauran ƙasashe da yawa ta hanyar musayar kwafi-kwafi na wallafe-wallafe. Daga baya ƙungiyar ta ƙirƙiro shirye-shirye iri-iri don biyan buƙatun ƙwararrun masana kan harkokin kiwon lafiya.
Laburaren Magunguna na Ƙasa suna ɗauke da tarin kayan tarihin ƙungiyar waɗanda suka kama daga 1898 zuwa 2002. <ref>{{Cite web |title=Medical Library Association Archives 1898-2002 |url=https://findingaids.nlm.nih.gov/repositories/ammp/resources/mla |publisher=National Library of Medicine}}</ref>
== Memba ==
Membobin MLA sun ƙunshi cibiyoyi sama da 400 da kuma mutane 3,000 a fannin bayanai kan kimiyyar lafiya a duk duniya, <ref>{{Cite web |title=MLA: About: Vision, Values & Mission |url=https://www.mlanet.org/p/cm/ld/fid=21 |access-date=2020-01-29 |website=www.mlanet.org}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> duk da haka—kamar yadda sauran ƙasashe da yawa ke da nasu ƙungiyoyin laburaren kiwon lafiya na ƙasa—yanzu haka suna wakiltar ɗakunan karatu da masu kula da laburare na kimiyyar lafiya a Amurka.
An tsara membobinsu don biyan buƙatu daban-daban da matsayin ƙwararru na fannoni daban-daban na masu aiki. Rukuni sun haɗa da zama memba na yau da kullun, zama memba na cibiyoyi, zama memba na ƙasashen duniya, zama memba na haɗin gwiwa, da zama memba na ɗalibai.
=== Kwalejin Ƙwararrun Masana Bayanan Lafiya ===
Kwalejin Ƙwararrun Bayanai kan Lafiya (AHIP) shiri ne na ci gaban ƙwararru da kuma tantance aiki wanda MLA ta yi nazari a kai.
Ana ba wa membobin makarantar shaidar zama ƙwararrun masu ba da bayanai kan lafiya ta hanyar nuna shirye-shiryensu na ilimi, ƙwarewarsu ta ƙwarewa da kuma nasarorin da suka samu a fannin aiki. Takardar shaidar ta bambanta da takardar shaida domin takardar shaidar ta mayar da hankali ne kan cimma mafi ƙarancin ƙa'idodi da ƙwarewa da za a iya aunawa, yayin da takardar shaidar ta fahimci lokaci da ƙoƙarin da ake buƙata don ci gaban ƙwararru. Haka kuma ya bambanta da lasisi domin lasisin aiki wani abu ne da doka ta tanada ga ƙwararru a wasu sana'o'i, kamar likitanci.
==== Tarihin Kwalejin ====
MLA ta kafa shirinta na bayar da takardar shaidar aiki a shekarar 1949 kuma an kafa Kwalejin Ƙwararrun Masana Bayanan Lafiya a ranar 1 ga Janairu, 1978. An sake duba shirin daga baya. Matakin da MLA ta ɗauka kwanan nan ya faru ne a watan Afrilun 1995, lokacin da Hukumar Daraktocin MLA ta naɗa membobi a cikin Ƙungiyar Aiki don Duba Kwalejin Ƙwararrun Bayanai kan Lafiya. A watan Mayu na shekarar 1996, ƙungiyar aikin ta kammala rahotonta da shawarwarinta ga Hukumar Daraktocin MLA, waɗanda suka sake duba makarantar a yanayin da take a yanzu kuma suka ba da shawarwari kan manufofi na gaba.
== Manazarta ==
r0ivq1s54lkpwk4kd18xf4gd9qtijqw
Kisan Bobby Greenlease
0
177297
971681
958132
2026-10-26T00:07:02Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971681
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Cosgrove Greenlease Jr.''' (Fabrairu 3, 1947 - Satumba 28, 1953) ɗan shekara shida ne daga Kansas City, Missouri, Amurka, wanda aka yi garkuwa da shi kuma aka kashe shi a ranar 28 ga watan Satumba, a shekarar 1953. Mahaifinsa, Robert Cosgrove Greenlease Sr., ya kasance dillalin mota mai miliyoyin mutane, kuma biyan kudin fansa da ake buƙata shine mafi girma a tarihin Amurka a lokacin.
Masu satar Greenlease Jr., Carl Hall da Bonnie Heady, ba su da niyyar mayar da shi ga iyalinsa, an kashe yaron kafin a ba da bukatar fansa. Dukkanin masu aikata laifin [[Hukuncin kisa a Amurka|An yanke masa hukuncin kisa]] kuma an kashe su a cikin Gidan gas na Missouri a watan Disamba a shekara ta 1953. Heady ita ce mace ta uku da hukumomin tarayya na Amurka suka kashe.<ref>{{Cite web |title=Only 5 women have been federally executed — and Lisa Montgomery could be next |url=https://nypost.com/2021/01/09/only-5-women-have-been-federally-executed-and-lisa-montgomery-could-be-next/ |access-date=May 17, 2026 |website=nypost.com |language=en-US}}</ref>
== Tarihi ==
Robert "Bobby" Cosgrove Greenlease Jr. an haife shi ne ga Robert Greenlease Sr. da Virginia Greenlease (née Pollock), matarsa ta biyu, a ranar 3 ga Fabrairu, 1947. (Sun yi aure a shekarar 1939. Matar farko ta Greenlease ita ce Betty Bessie Rush, wanda ya auri a ranar 3 ga watan Maris, shekara ta 1913. Tsohon Greenlease ya kasance dillalin mota mai miliyoyin daloli kuma ɗan kasuwa, bayan ya sami wadata ta hanyar gabatar da motocin General Motors zuwa Great Plains a farkon karni na ashirin, yana da dillalai daga [[Texas]] zuwa [[South Dakota|Dakota ta Kudu]]. Yana da shekaru 65 lokacin da aka haifi Bobby a shekarar 1947. An ce Greenleases sun sadaukar da kansu ga Bobby.
A cewar marubucin John Heidenry, an ce Bobby yaro ne mai amincewa; Bonnie Heady daga baya ta bayyana cewa daga lokacin da ta bayyana a makarantarsa tana nuna cewa kawunsa ne ya kai shi ga mahaifiyarsa, sai kawai ya kama hannunta ya yi duk abin da aka gaya masa ya yi.
== Satar da kuma kisan kai ==
[[File:Hall_and_Heady.jpg|thumb|Carl Hall (hagu) da Bonnie Heady (dama) ]]
A watan Satumbar shekara ta 1953, Carl Hall (34) da Bonnie Heady (41), sun sace Bobby daga Notre Dame de Sion, makarantar [[Cocin katolika|Katolika]] da ke Kansas City, [[Missouri (jiha)|Missouri]].<ref name=":0">{{Cite web |title=The Greenlease Kidnapping |url=https://www.fbi.gov/about-us/history/famous-cases/greenlease-kidnapping/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20160122065901/https://www.fbi.gov/about-us/history/famous-cases/greenlease-kidnapping/ |archive-date=January 22, 2016 |website=Federal Bureau of Investigation}}</ref> Masu satar sun kasance masu shan miyagun ƙwayoyi sannan suna zaune tare a kusa da St. Joseph. A farkon shekarun 1930, Hall ya halarci Makarantar Soja ta Kemper a Boonville tare da Paul Robert Greenlease, ɗan'uwan Bobby. Hall ya shirya shekaru da yawa don cin zarafin dangin tsohon abokin karatunsa masu arziki.
Heady ya ziyarci makarantar Bobby kuma ya shawo kan wata nun, Sister Morand, cewa ita kawunsa ce, tana gaya mata cewa mahaifiyarsa ta kamu da [[ciwon zuciya]] kuma tana asibitin St. Mary. Daga nan sai ta dauki Bobby a cikin taksi da John Oliver Hager, na kamfanin Ace Cab, wanda daga baya ya ba da shaida a kotu. Lokacin da wata nun daga makarantar ta yi tambaya game da yanayin Virginia Greenlease, ta gano gaskiyar kuma mijinta ya tuntubi [[Ofishin Bincike na Tarayya (FBI)|Ofishin Bincike na Tarayya]] (FBI). Hall da Heady sun dauki yaron a fadin layin jihar zuwa Johnson County, [[Kansas]], inda Hall ya harbe shi ya mutu da bindiga mai caliber .38 bayan yunkurin da ya gaza na maƙure shi. Daga nan sai suka ɗauki jikin yaron zuwa St. Joseph kuma suka binne shi a bayan gidan Heady, a 1201 South 38th Street.
== Fuskar ==
Bayan kisan, Hall da Heady sun aika da saƙonnin mahaifin Bobby a cikin wasiku da kiran waya suna neman fansa na $ 600,000 ($ 7.2 miliyan a yau). Greenlease, yana ƙoƙarin ceton ɗansa, ya hana hukumomi kuma ya biya kuɗin. A wannan lokacin, ita ce babbar fansa da aka taɓa biya a tarihin Amurka, kuma ta kasance haka har zuwa satar Virginia Piper a shekarar 1972. Hall ya gamsu cewa 'yan sanda za su gano shi da Heady zuwa St. Joseph, don haka ya tuka zuwa [[St. Louis]]. Ma'auratan sun karɓi fansa suka gudu.
== Kamawa ==
Da zarar a St. Louis, Hall ya bar Heady a tsakiyar dare a cikin ɗakin haya. Ya tuntubi abokan aikata laifuka don neman taimakon su don karkatar da hankalin 'yan sanda. Ɗaya daga cikin abokan hulɗa, tsohon Ma'aikacin jima'i mai suna Sandra O'Day, ya kamata ya tashi zuwa [[Los Angeles]] kuma ya aika wasika da Hall ya rubuta. An yi tunanin cewa wannan zai karkatar da hankalin 'yan sanda daga St. Louis. Koyaya, O'Day ya ɗan gajeren kuɗin fansa. Ba da daɗewa ba 'yan sanda na St. Louis suka fahimci cewa Hall yana nuna kudi mai yawa, kuma sun kawo shi don yin tambayoyi.
Hall daga ƙarshe ya haɗa da Heady. 'Yan sanda sun same ta a wani gida a 4504 Arsenal Street kuma sun gano jikin Bobby a cikin wani kabari mai zurfi a cikin farfajiyarta. Daga baya aka binne Bobby a cikin kabarin iyali a Kabari na Forest Hill Calvary a Kansas City .
== Shari'a da kisa ==
Kashewar Bobby da kisan kai sun ba da kunya ga al'ummar. Saboda an karbe shi a kan iyakokin jihohi, laifin ya zama shari'ar tarayya a karkashin Dokar Kidnapping ta Tarayya. Hall da Heady dukansu sun yarda da laifin satar mutane. Masu juri sun yi shawarwari na awa daya da minti takwas kafin su ba da shawarar hukuncin kisa. [[Hukuncin Kisa|An kashe shi]] biyu tare a cikin ɗakin gas na Missouri a ranar 18 ga Disamba, 1953. <ref>{{Cite web |date=18 December 1953 |title=Kidnap Killers Die Side by Side Amid Swirling Clouds of Cyanide |url=http://www.newspapers.com/image/22721935/ |page=1}}</ref> Kwanaki 81 ne kawai suka wuce tsakanin laifin da kisa. Babu Hall ko Heady da suka yi ƙoƙari su daukaka kara.<ref>{{Cite web |date=2022-03-19 |title=Missouri's most infamous child kidnapping and murder |url=https://fox2now.com/news/true-crime/missouris-most-infamous-child-kidnapping-and-murder/ |access-date=2023-05-09 |website=FOX 2 |language=en-US |archive-url=https://web.archive.org/web/20230509203237/https://fox2now.com/news/true-crime/missouris-most-infamous-child-kidnapping-and-murder/ |archive-date=2023-05-09 |url-status=dead}}</ref>
Heady tana ɗaya daga cikin mata huɗu kawai da hukumomin tarayya suka taɓa kashewa har zuwa 2021: sauran su ne mai makircin kisan gillar Lincoln Mary Surratt a 1865 da Ethel Rosenberg, wanda, tare da mijinta Julius, aka yanke masa hukuncin zama ɗan leƙen asiri na [[Tarayyar Sobiyet|Soviet]] kuma aka kashe shi ta wurin kujerar lantarki a ranar 19 ga Yuni, 1953, watanni kaɗan kafin Heady. Matar ta huɗu, Lisa Montgomery ta Kansas, an kashe ta hanyar allurar kisa a ranar 13 ga Janairu, 2021, don kisan Bobbie Jo Stinnett na shekara ta 2004.
A ranar 18 ga watan Disamba 1953, an kashe Carl Austin Hall da Bonnie Heady tare a cikin ɗakin gas na Missouri a gidan yarin Jihar Missouri . <ref>{{Cite web |title=Greenlease Kidnapping |url=https://www.fbi.gov/history/cases-and-criminals/greenlease-kidnapping |publisher=Federal Bureau of Investigation}}</ref> An sanar da Hall ya mutu a karfe 12:12 na safe, tare da Heady ya mutu 20 seconds bayan haka.<ref>{{Cite web |title=Greenlease Kidnapping |url=https://www.fbi.gov/history/cases-and-criminals/greenlease-kidnapping |publisher=Federal Bureau of Investigation}}</ref> Tun da gwamnatin tarayya ba ta da wani wurin kisa, an yi amfani da wuraren jihohi don aiwatar da kisan tarayya. An yi amfani da ɗakin gas na gidan yarin Jihar Missouri don kashe Hall da Heady, da kuma sauran fursunonin tarayya da aka yanke musu hukuncin kisa.<ref>{{Cite web |title=Federal Executions |url=https://www.bop.gov/about/history/federal_executions.jsp |publisher=Federal Bureau of Prisons}}</ref> An sake aiwatar da hukuncin kisa na Tarayya a shekara ta 2001 tare da kashe Timothy McVeigh a gidan yarin Amurka, Terre Haute, [[Indiana|Indiya]] . <ref>{{Cite web |title=Federal Executions |url=https://www.bop.gov/about/history/federal_executions.jsp |publisher=Federal Bureau of Prisons}}</ref> Heady ita ce kadai mace da gwamnatin tarayya ta kashe ta hanyar kashewa kuma an binne ta a Clearmont, Nodaway County, Missouri, inda ta girma.
An dawo da $ 288,000 ne kawai na kuɗin fansa. Rashin $ 312,000 ya kasance batun hasashe mai yawa. Wasu daga cikin ra'ayoyin da ke lissafin wannan sune:
* Wani direban taksi wanda ya kai Hall zuwa Motel na Kotun Coral ya sanar da ɗan daba na gida Joseph G. Costello .
* Hall ya yi ƙoƙari ba tare da nasara ba don binne tsabar kudi a kusa da Kogin Meramec, kodayake FBI daga baya ta bincika wannan yankin ba tare da amfani ba.
* Masu kamawa ba su kawo takardun da Hall ya mallaka ba a lokacin da aka kama shi a tashar gundumar 11 ta jami'an da suka kama shi, Lieutenant Louis Ira Shoulders da Patrolman Elmer Dolan.<ref name=":0" /> Shoulders da Dolan sun gaya wa babban juri cewa $ 288,000 da suka mika shi ne cikakken adadin da aka kwace daga Hall lokacin da suka kama shi. An ƙaddara wannan sanarwa ta zama ƙarya; an yi zargin cewa Shoulders ya ɗauki ma'aunin fansa na $ 600,000 da Hall ke da shi a lokacin da aka kama shi. Daga bisani aka gurfanar da jami'an biyu a matsayin masu tuhuma kuma aka yanke musu hukunci kan ƙarya. An yanke Shoulders hukunci a ranar 15 ga Afrilu, 1954, kuma an yanke masa hukuncin shekaru uku a kurkuku; ya mutu a ranar 12 ga Mayu, 1962. An yanke wa Dolan hukunci a ranar 31 ga Maris, 1954, kuma an yanke masa hukuncin shekaru biyu a kurkuku: a 1962, ya sanar da FBI cewa ya yi ƙarya saboda tsoron da yake da shi na Shoulders ya wuce tsoron da yake ji na kurkuku. Dolan ya sami gafara daga Shugaban Amurka Lyndon B. Johnson a ranar 21 ga Yuli, 1965. <ref name=":0" />
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
d19mi33kxpqndtms8sijbnl84d9zvtu
Kwamitin Ilimi
0
177300
971790
958142
2026-10-26T07:55:46Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971790
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''kwamitin ilimi''', '''Kwamitin makaranta''' ko '''Kwamitin makaranta''' shine kwamitin daraktoci ko kwamitin amintattu na makaranta, gundumar makaranta gida ko kuma ma'aikata masu kama da juna.<ref>{{Cite web |title=School board elections guide {{!}} Alberta.ca |url=https://www.alberta.ca/school-board-elections-guide |access-date=2023-12-03 |website=www.alberta.ca |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=XQ |first=Team |date=2023-05-13 |title=So, What Does a School Board Do, Anyway? |url=https://xqsuperschool.org/high-school-community/what-does-a-school-board-do-frequently-asked-questions/ |access-date=2023-12-03 |website=XQ |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=What does a school board member do? {{!}} Get On Board Ohio |url=https://www.getonboardohio.org/about |access-date=2023-12-03 |website=www.getonboardohio.org}}</ref>
Majalisar da aka zaba ta ƙayyade manufofin ilimi a cikin ƙaramin yanki, kamar birni, gundumar, jihar, ko lardin. Sau da yawa, kwamitin daraktoci yana da iko tare da babbar ma'aikata, kamar sashen ilimi na gwamnati mafi girma. Ana amfani da sunan irin wannan allon sau da yawa don komawa ga tsarin makaranta a ƙarƙashin irin wannan kulawar.<ref>{{Cite web |title=What does a school board do? Why are Pueblo board elections important? |url=https://www.chieftain.com/story/news/2023/11/01/what-the-pueblo-d60-school-board-does-and-why-elections-are-important/71380955007/ |access-date=2023-12-03 |website=Pueblo Chieftain |language=en-US}}</ref>
Ma'aikatar gwamnati da ke gudanar da ilimi a Burtaniya kafin kafuwar Ma'aikatu ta kasance ana kiranta Hukumar Ilimi.
Kwamitin ilimi suna aiki a matsayin ginshiƙai masu mahimmanci a cikin gine-ginen tsarin ilimi a duk duniya, tsara manufofi, jagorantar cibiyoyin, da kuma rinjayar makomar tsararraki. Wannan rubutun ya fara tafiya ta hanyar tarihin allon ilimi, yana bincika juyin halitta, ayyuka, da hanyoyin da suke aiki a cikin tsarin makarantu da kasashe daban-daban.<ref>{{Cite web |last=Body |first=Courtney N. |date=2022-11-08 |title=School Board Decisions Are Vital to Our Children's Future |url=https://www.mississippifreepress.org/29019/you-have-the-power-so-use-it-school-board-decisions-are-vital-to-our-childrens-future |access-date=2023-12-03 |website=Mississippi Free Press |language=en-US}}</ref>
== Tarihi ==
Tushen allon makaranta za a iya ganowa zuwa karni na 19 lokacin da fadada tsarin ilimi na yau da kullun ya buƙaci kulawa mai tsari.<ref>{{Cite web |title=School Boards {{!}} The Canadian Encyclopedia |url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/school-boards |access-date=2023-12-03 |website=www.thecanadianencyclopedia.ca}}</ref><ref>{{Cite web |title=The Historic and Political Role of the School Board |url=https://www.iasb.com/IASB/media/Documents/HistoricPoliticalRoleBoards.pdf |access-date=2026-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250604195717/https://www.iasb.com/IASB/media/Documents/HistoricPoliticalRoleBoards.pdf |archive-date=2025-06-04 |url-status=dead}}</ref> Kafa kwamitocin gida da na yanki ya fito ne a matsayin martani ga karuwar rikitarwa na gudanar da ilimi. A Amurka, alal misali, ra'ayin ya sami karbuwa a tsakiyar shekarun 1800, yana nuna jajircewa don samar da ilimi mai sauƙi da inganci. Wadannan allon farko galibi ana gudanar da su ne ta hanyar al'umma, suna nuna dabi'u da fifiko na jama'ar yankin.
Yayinda tsarin ilimi ya samo asali, haka kuma matsayin da tsarin allon ilimi. Karni na 20 ya ga inganta ayyukan su, tare da karuwar jaddadawa kan daidaitattun tsarin karatu, amincewar malami, da rarraba albarkatu daidai. A wasu sassan duniya, kamar Turai da Asiya, bambance-bambance a cikin ci gaban tarihi na allon ilimi suna nuna al'adu, zamantakewa, da kuma yanayin siyasa na musamman.
== Ayyuka ==
Kwamitin makarantu suna da nau'o'i da yawa a hanyar da suke aiki, wanda ya haɗa da tsarin manufofi, rarraba albarkatu, kula da cibiyoyin ilimi, da wakiltar bukatun al'umma.<ref>{{Cite web |date=2020-01-10 |title=You Asked, We Answered: How Do N.H. School Boards Work? |url=https://www.nhpr.org/second-greatest/2020-01-10/you-asked-we-answered-how-do-n-h-school-boards-work |access-date=2023-12-03 |website=New Hampshire Public Radio |language=en}}</ref> Ɗaya daga cikin manyan ayyuka shine kafawa da sake dubawa na manufofin ilimi waɗanda ke jagorantar ci gaban tsarin karatu, dabarun kimantawa, da hanyoyin koyarwa. Wadannan manufofi suna aiki ne a matsayin tsarin da makarantu ke aiki, suna tsara abubuwan da suka faru na dalibai.
Rarraba albarkatun wani bangare ne mai mahimmanci na rawar da kwamitin ke takawa. Kwamitin ilimi suna da alhakin amincewa da kasafin kuɗi, ƙayyade abubuwan da suka fi muhimmanci a cikin kuɗi, da kuma tabbatar da cewa ana rarraba albarkatun kuɗi daidai tsakanin makarantu.<ref>{{Cite web |last=LisaL |date=2022-01-19 |title=What does a school board do? |url=https://www.wegopublic.com/public-education/what-does-a-school-board-do-charter-schools-have-a-school-board/ |access-date=2023-12-03 |website=We Go Public |language=en-US}}</ref> Wannan aikin yana da mahimmanci don magance batutuwan daidaito na ilimi, tabbatar da cewa duk dalibai suna da damar samun mahimman albarkatun ba tare da la'akari da asalin zamantakewarsu ba.
Kula da cibiyoyin ilimi ya haɗa da ɗaukar ma'aikata da kimantawa na masu gudanar da makaranta, magance damuwa da ke da alaƙa da aikin malami, da kuma saka idanu kan tasirin tsarin ilimi gaba ɗaya. Kwamitocin suna aiki a matsayin gada tsakanin al'umma da makarantu, suna wakiltar bukatun da dabi'u na masu jefa kuri'a da suke hidima.<ref>{{Cite web |date=2021-10-19 |title=Atlanta has school board elections this year. Here's what you should know about them. |url=https://www.atlantamagazine.com/news-culture-articles/atlanta-has-school-board-elections-this-year-heres-what-you-should-know-about-them/ |access-date=2023-12-03 |website=Atlanta Magazine |language=en-US}}</ref>
== Tsarinsa ==
Tsarin da aikin allon ilimi sun bambanta sosai a cikin kasashe har ma a cikin yankuna daban-daban na ƙasa. A Amurka, alal misali, kowace jiha tana gudanar da tsarin iliminta, kuma tsarin gudanarwa na kwamitocin makaranta na iya bambanta sosai. Wasu jihohi sun zabi kwamitocin makaranta, yayin da wasu na iya sanya kwamitocin ko haɗuwa da duka biyun.<ref>{{Cite web |date=2022-10-06 |title=Everything You Need to Know About School Trustees |url=https://thelocal.to/school-trustee-election-tdsb/ |access-date=2023-12-03 |website=The Local |language=en-US}}</ref> Bugu da ƙari, akwai bambance-bambance a cikin ikon da aka ba wa waɗannan allon, daga mahimman ikon yanke shawara zuwa matsayi mai ba da shawara.
Sabanin haka, kasashe kamar Finland suna da tsarin ilimi na tsakiya tare da karamin girmamawa a kan allon makaranta na gida.<ref>{{Cite web |last=Hancock |first=LynNell |title=Why Are Finland's Schools Successful? |url=https://www.smithsonianmag.com/innovation/why-are-finlands-schools-successful-49859555/ |access-date=2023-12-03 |website=Smithsonian Magazine |language=en}}</ref> Hukumar ilimi ta kasa tana taka muhimmiyar rawa kai tsaye wajen saita manufofi, haɓaka tsarin karatu, da kuma tabbatar da daidaito a duk faɗin ƙasar. Hanyar Finnish tana nuna falsafar al'adu da gudanarwa daban-daban, inda amincewa da malamai da kuma mayar da hankali kan ci gaban kwararru sune mahimman ka'idoji.
A cikin ƙasashen Asiya kamar Japan da Koriya ta Kudu, allon makaranta na iya kasancewa a matakin gida, amma ayyukansu da ikonsu galibi ana rinjayar su da manufofin ƙasa. Karfafawa kan rawar da gwamnati ta tsakiya ke takawa a ilimi yana nuna dabi'un al'adu da yanayin tarihi na waɗannan ƙasashe.
== Ƙalubalen ==
Kwamitocin ilimi suna fuskantar ƙalubale da yawa a kokarin su na kewaya yanayin ilimi mai canzawa. Ɗaya daga cikin ƙalubalen da aka saba da shi shine daidaitawa tsakanin ikon cin gashin kansa na gida da buƙatar daidaitaccen ayyuka.<ref>{{Cite web |last=epstudios |date=2016-11-30 |title=What does a school board trustee do anyway? |url=https://thenelsondaily.com/2016/11/what-does-school-board-trustee-do-anyway-43251/ |access-date=2023-12-03 |website=The Nelson Daily |language=en-US}}</ref> Yin amfani da daidaitattun daidaito yana tabbatar da cewa manufofin ilimi sun dace da bukatun musamman na al'ummomi yayin da suke riƙe da matakin daidaito a cikin ka'idodin ilimi.
Duniyar duniya da ci gaban fasaha suna kawo sabbin kalubale da dama. Dole ne allon makaranta su yi gwagwarmaya da batutuwan da suka shafi ilimin dijital, hadewar fasaha a cikin aji, da shirya dalibai don sauyawa mai sauri a duniya. Matsayin allon yana fadada fiye da ayyukan gargajiya yayin da suke kewaya rikitarwa na zamanin dijital.<ref>{{Cite web |date=2022-11-30 |title=School Board Trustees: What Do They Do for a Public School District? |url=https://www.governing.com/sponsored/school-board-trustees-what-do-they-do-for-a-public-school-district |access-date=2023-12-03 |website=Governing |language=en}}</ref>
Sabuntawa a cikin shugabancin ilimi kuma suna fitowa yayin da allon ke daidaitawa da ƙalubalen zamani. Wasu tsarin ilimi suna gwaji tare da samfuran shiga, wanda ya shafi iyaye, malamai, da membobin al'umma a cikin hanyoyin yanke shawara. Wannan tsarin hadin gwiwa yana da niyyar ƙirƙirar ma'anar alhakin raba da haɓaka zurfin alaƙa tsakanin al'umma da tsarin ilimi.
== Jerin kwamiti na zaben ilimi ==
* Zaben Hukumar Ilimi ta San Francisco ta 2018
* 2022 Hukumar Ilimi ta San Francisco ta tuno da zaben
== Dubi kuma ==
* [[Ayyuka da ilimin fasaha]]
* Ilimi
* Hukumar Ilimi (United Kingdom)
* Jerin gundumomin makaranta a Ontario
* Kwamitin makaranta a Scotland
* Kwamitin makaranta a Ingila da Wales
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ptmc0nwqvxbx2tkcpjjj966rzssrlkl
Kanshi Ram
0
177302
971477
958155
2026-10-25T18:14:27Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971477
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kanshi Ram''' (15 Maris 1934 - 9 Oktoba 2006), wanda aka fi sani da '''Bahujan Nayak''' ko '''Manyavar''', '''Sahab Kanshiram''' <ref>{{Cite web |date=2018-10-09 |title=How 'manyavar' Kanshiram stood up for a colleague and changed Indian politics |url=https://theprint.in/politics/how-manyavar-kanshiram-stood-up-for-a-colleague-and-changed-indian-politics/131612/ |access-date=2020-09-17 |website=ThePrint}}</ref> ɗan siyasa ne na Indiya kuma mai kawo sauyi a zamantakewa wanda ya yi aiki don haɓaka da haɓaka siyasa na Bahujans, mutanen da ke da koma baya ko ƙabilanci gami da ƙungiyoyi marasa taɓawa a ƙasan [[Tsarin kabilanci a Indiya|tsarin ƙabilanci a Indiya]] . <ref name="Narayan 2012">{{Cite web |last=Narayan |first=Badri |date=11 May 2012 |title=Ambedkar and Kanshi Ram – so alike, yet so different |url=https://www.thehindu.com/opinion/op-ed/ambedkar-and-kanshi-ram-so-alike-yet-so-different/article3405293.ece |access-date=2016-05-15 |website=The Hindu}}</ref> Don cimma wannan buri, Kanshi Ram ya kafa Dalit Shoshit Samaj Sangharsh Samiti (DS-4), All India Backwards (SC/ST/OBC) da Minorities Communities Employees' Federation (BAMCEF) a shekarar 1971 da kuma Bahujan Samaj Party (BSP) a shekarar 1984. A shekara ta 2003, ya miƙa shugabancin BSP ga ƙaninsa [[Mayawati]] wanda ya yi wa'adi huɗu a matsayin Babban Ministan Uttar Pradesh .
== Rayuwar farko ==
An haifi Kanshi Ram a ranar 15 ga Maris, 1934 a cikin dangin Sikh na Ramdasia na Chamar a ƙauyen Pirthipur Bunga, kusa da Khawaspur, gundumar Ropar, Punjab, Birtaniya Indiya<ref>{{Cite web |date=2019-03-15 |title=Kanshi Ram Death Anniversary: Know contributions made by Bahujan Nayak for upliftment of Dalits |url=https://newsd.in/kanshiram-birth-anniversary-know-contributions-made-by-bahujan-nayak-for-upliftment-of-dalits/ |access-date=2020-09-21 |website=Newsd.in |language=en-US}}</ref> Abin lura shi ne, ba a yi masa wariya sosai a zamantakewa ba a lokacin ƙuruciyarsa ko ƙuruciyarsa. Dalilin rashin nuna wariya a tsakanin jama'a a farkon shekarun Kanshi Ram shi ne saboda yana cikin dangin Sikh. Kanshi Ram ya yi nuni da wannan a wata hira da ya yi da masanin kimiyyar siyasa na Faransa Christophe Jaffrelot yana mai cewa, ''<nowiki/>'koyarwar malaman Sikh ta fi daidaito' kuma 'koyarwar Chamars da aka tuba tana da ɗan motsi sama'' .' A matsayinsa na matashi ɗan Sikh daga dangin sojoji, bai san da zamansa ba a lokacin da yake makaranta ko kuma a wata kwaleji a Punjab.
Bayan karatu a makarantu daban-daban na yankin, Ram ya kammala karatunsa a shekarar 1956 da digirin BSc daga Kwalejin Gwamnati ta Ropar.
== Sana'a ==
Kanshi Ram ya shiga ofisoshin dakin gwaje-gwajen bincike da ci gaban fashewa da ke [[Pune]]. A wannan lokacin ne ya fara fuskantar wariyar launin fata a tsakanin kabilu kuma a shekarar 1964 ya zama mai fafutuka. Waɗanda suka yaba masa sun nuna cewa ya sami kwarin gwiwa wajen yin hakan ne bayan ya karanta littafin [[B. R. Ambedkar|BR Ambedkar]] ''mai suna Annihilation of Caste'' da kuma ganin wariya da aka nuna wa wani ma'aikacin Dalit wanda ke son yin biki yana murnar haihuwar Ambedkar. Kanshi Ram ya sami kwarin gwiwa sosai daga BR Ambedkar da falsafarsa.
Da farko Ram ya goyi bayan Jam'iyyar Republican ta Indiya (RPI) amma ya kasa gamsuwa da haɗin gwiwar da take yi da Majalisar Dokokin Indiya . A shekarar 1971, ya kafa ƙungiyar All India SC, ST, OBC da Minority Employees Association kuma a shekarar 1978 wannan ya zama BAMCEF, wata ƙungiya da ke da nufin shawo kan masu ilimi na Jagororin Rarrabuwa, Kabilun Jagorori, Sauran Azuzuwan Baya da Minorities don tallafawa ƙa'idodin Ambedkarite. <ref name=":0">{{Cite web |last=Yadav |first=Shyamlal |date=2022-03-16 |title=88 and going strong: Beyond BSP, the reach of its founder Kanshi Ram |url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/kanshi-ram-bsp-founder-mayawati-dalits-oppressed-politics-7823177/ |access-date=2023-04-03 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> BAMCEF ba ƙungiya ce ta siyasa ba kuma ba ta da wata manufa ta tayar da zaune tsaye don manufarta. Suryakant Waghmore ya ce ya yi wa "aji tsakanin 'yan Dalits da ke da wadata a cikin mutane, galibi suna zaune a birane da ƙananan garuruwa suna aiki a matsayin ma'aikatan gwamnati kuma wani ɓangare na nesa da asalinsu da ba za a taɓa ba".
Daga baya, a shekarar 1981, Ram ya kafa wata ƙungiyar zamantakewa da aka sani da Dalit Shoshit Samaj Sangharsh Samiti (DSSSS, ko DS4). Ya fara ƙoƙarinsa na haɗa ƙuri'un Dalit kuma a shekarar 1984 ya kafa Jam'iyyar Bahujan Samaj (BSP). Ya fafata a zaɓensa na farko a shekarar 1984 daga mazabar Janjgir-Champa da ke [[Chhattisgarh]]. Ƙungiyar BSP ta sami nasara a [[Uttar Pradesh]], da farko ta yi fama da wahalar cike gibin da ke tsakanin Dalits da Sauran Azuzuwan Baya amma daga baya a ƙarƙashin jagorancin Mayawati ta cike wannan gibin.
A shekarar 1982, ya buga littafinsa guda ɗaya tilo ''mai suna The Chamcha Age'', a ranar cika shekaru hamsin da kafa yarjejeniyar Poona . Ya sadaukar da littafin ga Jyotirao Phule, [[B. R. Ambedkar|BR Ambedkar]], Periyar, da kuma 'wasu ruhohin tawaye da yawa' waɗanda suka yi aiki don 'yantar da Dalit. A cikin yarjejeniyar Poona, Ambedkar wanda ya yi aiki tukuru don samun 'yan takara daban-daban daga Birtaniya, dole ne ya mika wuya saboda azumin [[Mahatma Gandhi|Mahatma]] Gandhi har zuwa mutuwarsa. Ambedkar yana jin tsoron illar da hakan zai iya haifarwa ga sabuwar ƙungiyar Dalit idan bai yi ba. Ram ya yi imanin cewa masu zaɓe daban-daban za su samar wa 'yan Dalits 'yancin kai da iko; da hakan zai rage ƙarfin manyan kabilu waɗanda suka ƙunshi ƙaramin yawan jama'a. Ram ya yi jayayya cewa Gandhi ya yi amfani da Ambedkar wajen sanya hannu kan yarjejeniyar, kuma ya nuna cewa 'yan Dalit sun sha kashi. Wannan ya kai ga Zamanin ''Chamcha'' (stooge) '','' inda aka sanya shugabannin Dalit a matsayin 'yan ƙabilar da ke da rinjaye. Masu zaɓen Dalit ba su da wani tasiri wajen zaɓen wakilansu ko da a kujerun da aka tanada musu ne. <ref name=":1">{{Citation|journal=D. Shyam|url-status=Verma}}</ref> Ram ya yi amfani da kalmar don bayyana shugabannin Dalit kamar Jagjivan Ram da Ram Vilas Paswan . Ya yi jayayya cewa ya kamata 'yan Dalits su yi aiki a siyasance don amfanin kansu maimakon yin sulhu ta hanyar yin aiki da wasu jam'iyyu. Don haka, haɗakar wani ɓangare na Dalits a zamanin ''chamcha'' ke haifar da abin da Kanshi Ram ya kira, 'watsi da fitattu'. Manyan Dalit za su iya shawo kan wannan rabuwar kai ta hanyar 'ramawa ga al'ummar da aka zalunta da kuma cin zarafinsu'.<ref name=":1" />
Bayan kafa BSP, Ram ya ce jam'iyyar za ta fafata a zaben farko da za ta sha kaye, sannan a lura da ita sannan a yi nasara a zabe na uku. A shekarar 1988, ya fafata a Allahabad da wanda zai zama mataimakin firayim minista Singh a nan gaba kuma ya yi rawar gani amma ya rasa kuri'u kusan 70,000.
Bai yi nasara ba a zaɓen da ya yi daga Gabashin Delhi (yankin Lok Sabha) (da HKL Bhagat ) da Amethi (yankin Lok Sabha) (da Rajiv Gandhi) a shekarar 1989 kuma ya zo na uku a kujeru biyu. Sannan ya wakilci Lok Sabha na 11 (1996–1998) daga Hoshiarpur, <ref name="IIS Windows Server 1934">{{Cite web |date=15 March 1934 |title=Biographical Sketch of Member of XI Lok Sabha: KANSHI RAM, SHRI B.S.P. – HOSHIARPUR (PUNJAB) |url=http://164.100.47.192/loksabha/writereaddata/biodata_1_12/3518.htm |access-date=2016-05-02 |website=IIS Windows Server}}{{Dead link|date=February 2020}}</ref> An kuma zaɓi Kanshiram a matsayin memba na Lok Sabha daga Etawah a Uttar Pradesh. <ref name=":0" />
Bayan rushe Masallacin Babri a shekarar 1992, Mulayam Singh Yadav da Kanshi Ram sun haɗu don hana rundunonin al'umma shiga mulki ta hanyar ƙirƙirar haɗin kai tsakanin ƙungiyoyin baya da na Dalit tare da yin taken da aka fi sani da " '''Mile Mulayam-Kanshi Ram, Hawa mein ud gaye Jai Shri Ram''' " (Lokacin da Mulayam da Kanshiram suka haɗu, Jai Shri Ram ya ɓace). <ref>{{Cite web |title='Slogan hai': Some known and not-so-well-known electorally successful slogans - Sabko dekha bari bari, abki bari Atal Bihari |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/slogan-hai-some-known-and-not-so-well-known-electorally-successful-slogans/mile-mulayam-kanshi-ram-hawa-ho-gaye-jai-shri-ram/slideshow/68546012.cms |access-date=2023-12-08 |website=The Economic Times}}</ref> Bayan zaɓen, an kafa gwamnatin haɗin gwiwa ta Jam'iyyar Samajwadi da Jam'iyyar Bahujan Samaj a UP a ƙarƙashin jagorancin Mulayam Singh Yadav, kodayake saboda wasu bambance-bambance da kuma burin Mayawati, wannan haɗin gwiwa ya wargaje a watan Yunin 1995, Mayawati ya zama Babban Ministan Uttar Pradesh a karon farko don goyon bayan BJP . A ƙarshen shekarun 1990, Ram ya bayyana BJP a matsayin jam'iyyar da ta fi cin hanci da rashawa ( ''mahabrasht'' ) a Indiya, kuma jam'iyyar Indian National Congress, jam'iyyar Samajwadi da kuma jam'iyyar Janata Dal sun yi daidai da jam'iyyar da ta ci hanci da rashawa. A shekara ta 2001, ya ayyana Mayawati a matsayin magajinsa. <ref name="India Today 15041997 1997">{{Cite web |date=15 April 1997 |title=Continuity of govt policies may be a casualty as BJP, BSP take turns to rule |url=https://www.indiatoday.in/magazine/nation/story/19970415-continuity-of-govt-policies-may-be-casualty-as-bjp-bsp-take-turns-to-rule-831294-1997-04-14 |access-date=2016-04-24 |website=India Today 15041997}}</ref> <ref name="Rediff.com 1998">{{Cite web |date=20 March 1998 |title=Rediff on the NeT Elections '98: BSP to vote against Vajpayee |url=http://www.rediff.com/news/1998/mar/20kanshi.htm |access-date=2016-04-24 |website=Rediff.com}}</ref>
== An gabatar da shawarar yin juyin juya hali zuwa addinin Buddha ==
A shekara ta 2002, Ram ya sanar da niyyarsa ta komawa [[Buddha|addinin Buddha]] a ranar 14 ga Oktoba, 2006, cika shekaru 50 da karbar [[B. R. Ambedkar|Ambedkar]] . Ya yi niyyar magoya bayansa miliyan 50,000,000 su tuba a lokaci guda. <ref>{{Cite web |last=Pippal |first=K.C. |date=15 March 2023 |title=Kanshi Ram Saheb who gave edge to caste politics - RSVS India. All rights reserved. Managed by ProtoCom India |url=http://www.rsvsindia.com/pi/index.php/activities/196-2023-03-16-07-48-45 |access-date=2025-01-13 |website=www.rsvsindia.com |quote=Under this vision, Manyavar Kanshi Ram Saheb expressed his desire in 2002 to be initiated into Buddhism along with 6 crore Bahujan people on October 20, 2006. He specifically chose this date because it marked the 50th anniversary of Babasaheb Ambedkar's Buddhist initiation. This was intended to be a significant cultural act by Manyavar Kanshi Ram, akin to that of Babasaheb Ambedkar, but it remained incomplete due to his untimely death. |archive-url=https://web.archive.org/web/20241204003931/http://www.rsvsindia.com/pi/index.php/activities/196-2023-03-16-07-48-45 |archive-date=2024-12-04 |url-status=dead}}</ref> Wani ɓangare na mahimmancin wannan shirin shine cewa mabiyan Ram ba wai kawai waɗanda ba a taɓa su ba ne, har ma da mutane daga nau'ikan kabilu daban-daban, waɗanda za su iya faɗaɗa goyon bayan addinin Buddha sosai. Duk da haka, shi da magajinsa Mayawati sun yanke shawarar komawa addinin Buddha lokacin da BSP za ta kafa gwamnati mai cikakken iko a wasu jihohi da gwamnati a tsakiya.<ref>{{Cite web |last=Lal |first=Krishna Mohan |date=2024-10-09 |title=The enduring Buddhist legacy of Kanshi Ram |url=https://www.thenewsminute.com/news/the-enduring-buddhist-legacy-of-kanshi-ram |access-date=2025-01-13 |website=The News Minute |language=en}}</ref>
Magajin [[Mayawati]] ya ce "Ni da Saheb Kanshi Ram mun yanke shawarar cewa za mu tuba mu rungumi addinin Buddha lokacin da za mu sami 'mafi rinjaye' a tsakiya. Mun so mu yi haka ne domin za mu iya kawo canji ga addinin ta hanyar tafiya da miliyoyin mutane. Idan muka tuba ba tare da iko ba to mu biyu ne kawai za mu tuba. Amma idan kana da iko za ka iya haifar da rudani."
== Mutuwa ==
Kanshi Ram yana fama [[Ciwon suga|da ciwon suga]] . Ya yi fama da bugun zuciya a shekarar 1994, da kuma toshewar jijiyoyin jini a kwakwalwarsa a shekarar 1995, da kuma [[bugun jini]] mai kama da gurgu a shekarar 2003. Ya mutu a New Delhi a ranar 9 ga Oktoba, 2006 sakamakon bugun zuciya mai tsanani yana da shekaru 72. Ya shafe sama da shekaru biyu yana kwance a kan gado. Bisa ga burinsa,<ref>{{Cite web |title=Kanshi Ram's ashes will not be immersed: Mayavati |url=http://www.rediff.com/news/2006/oct/10kanshi.htm |access-date=2012-08-04 |website=Rediff.com}}</ref> an yi jana'izarsa bisa ga al'adar Buddha, inda Mayawati suka kunna wutar. <ref name="times">{{Deprecated archive|url=https://archive.today/20130125111750/http://www.hindustantimes.com/Mobile/Pages/StoryPage.aspx?ID=ada7e2c5-9ca5-4923-bab3-3b391fd38783&BC=Lifestyle-Wellness|title=HT News}}</ref> An saka tokarsa a cikin wani akwati aka ajiye a Prerna Sthal, inda mutane da yawa suka yi ta'aziyya.<ref>{{Cite web |date=19 October 2006 |title=Maya gives city traffic blues! |url=http://www.hindustantimes.com/StoryPage/Print/162979.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121022094453/http://www.hindustantimes.com/StoryPage/Print/162979.aspx |archive-date=22 October 2012 |access-date=2012-08-04 |website=Hindustan Times}}</ref>
A cikin sakon ta'aziyyarsa, Firayim Ministan Indiya Manmohan Singh ya bayyana Ram a matsayin "daya daga cikin manyan masu kawo sauyi a zamantakewa a zamaninmu.. ra'ayoyinsa da motsinsa na siyasa sun yi tasiri sosai kan juyin halittar siyasarmu... Yana da fahimtar sauyin zamantakewa sosai kuma ya sami damar haɗa sassa daban-daban na al'ummarmu marasa galihu da kuma samar da dandamali na siyasa inda za a ji muryoyinsu." A ƙarƙashin jagorancin Ram, jam'iyyar BSP ta lashe kujeru 14 na majalisar dokoki a zaɓen 'yan majalisa na 1999.
A shekarar 1982, Kanshi Ram ya rubuta ''The Chamcha Age'' (Zamanin Stooges), wani littafi da ya yi amfani da kalmar ''chamcha'' (stooge) ga shugabannin Dalit waɗanda ya yi zargin suna da dalilai na son kai na yin aiki ga jam'iyyu kamar Indian National Congress (INC) da Bharatiya Janata Party (BJP). An kuma buga littafinsa ''Birth of BAMCEF.''<ref>{{Cite web |title=Biographical Sketch of Member of XI Lok Sabha |url=http://164.100.47.194/loksabha/writereaddata/biodata_1_12/3518.htm |access-date=2018-05-20 |website=164.100.47.194}}</ref> Tarihin rayuwarsa, ''Kanshiram: Jagoran Dalits'' Badri Narayan Tiwari ne ya rubuta shi.<ref>{{Cite web |title=Kanshiram: Leader of the Dalits {{!}} DALITLITERATURE |url=https://www.dalitliterature.com/product/kanshiram-leader-of-the-dalits/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180706030856/https://www.dalitliterature.com/product/kanshiram-leader-of-the-dalits/ |archive-date=6 July 2018 |access-date=2018-05-20 |website=DALITLITERATURE |language=en-US}}</ref> An tattara jawabansa a cikin littattafai kamar ''Bahujan Nayak Kanshiram Ke Avismarniya Bhashan'' na Anuj Kumar, ''Rubuce-rubuce & Jawabin Kanshiram'' wanda SS Gautam & AR Akela suka haɗa da ''Editorials of Kanshi Ram'' na Bahujan Samaj Publications a 1997.
== Gado ==
[[File:MANYAWAR_SHRI_KANSHIRAM_JI_SMARAK_STHAL.jpg|thumb| Kanshi Ram's memorial a Manyawar Shri Kanshiram Ji Green Eco Garden]]
Akwai shirye-shirye da tsare-tsare da dama na gwamnati da kuma cibiyoyin gwamnati da aka sanya wa suna bayan Kanshi Ram a Uttar Pradesh.<ref>{{Cite web |last=Upaddhayay |first=Dr. Sunil |title=::Manyawar Kanshiram Institute of Tourism Management:: |url=http://www.mkitm.com/vission_mission.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190818133558/http://www.mkitm.com/vission_mission.htm |archive-date=18 August 2019 |access-date=2018-05-20 |website=www.mkitm.com}}</ref> Wurin haihuwarsa Pirthipur Bunga Sahib yana da wurin tunawa da mutum-mutuminsa. An sanya wa Manyawar Shri Kanshiram Ji Green Eco Garden suna a Lucknow a cikin tunawa da shi.
== Tarihin Rayuwa ==
A shekarar 2017, an fitar da wani fim mai [[Harshen Hindu|suna]] ''The Great Leader Kanshiram'' a Indiya, wanda Arjun Singh ya ba da umarni kuma ya shirya,<ref>{{Cite web |date=2016-03-12 |title=3 Dalit youngsters who are breaking caste barriers to script own stories |url=https://www.hindustantimes.com/delhi/breaking-caste-barriers-to-script-their-own-stories/story-UDstlkLENxkROJ3wmzyvlJ.html |access-date=2018-12-22 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> bisa labarin wanda ya kafa DS4, BAMCEF da kuma wanda ya kafa jam'iyyar Bahujan Samaj Party Kanshi Ram tun daga lokacin ƙuruciyarsa har zuwa 1984.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2006]]
[[Rukuni:Haifaffun 1934]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
4d7f7wuw27ndon43igmrvx53s535hku
Kungiyar Kwallon Kafa ta Turai
0
177507
971704
967058
2026-10-26T04:19:09Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971704
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Gasar ƙwallon ƙafa ta Turai''' ( '''ELF''' ) ƙwararriyar ƙungiyar [[Kwallon ƙafa na Amurka|ƙwallon ƙafa ta Amurka]] ce <ref>{{Cite web |date=2022-05-11 |title=CFL or ELF, GFL? Top International players split on their pro football future |url=https://www.americanfootballinternational.com/cfl-or-elf-gfl-top-international-players-split-on-their-pro-football-future/ |access-date=2023-05-26 |website=American Football International |language=en-US}}</ref> wacce ke da hedikwata a Turai, tana ci gaba da wasu sunayen ƙungiyoyin da suka fito daga tsohuwar ƙungiyar NFL ta Turai . Kungiyar ELF ta buga kakar wasa ta farko a shekarar 2021 da kungiyoyi takwas, <ref name="Hamburger">{{Cite web |date=17 February 2021 |title=Neues Hamburger Footballteam spielt im Stadion Hoheluft |url=https://www.abendblatt.de/sport/article231587759/Neues-Hamburger-Footballteam-spielt-im-Stadion-Hoheluft.html |access-date=17 February 2021 |publisher=Hamburger Abendblatt |language=German}}</ref> kuma tana da kungiyoyi 16 a kakar wasa ta karshe ta 2025 . Ƙungiyoyin suna cikin [[Austriya|Austria]], [[Kazech|Jamhuriyar Czech]], [[Denmark]], [[Faransa]], [[Hungariya|Hungary]], [[Italiya]] [[Jamus|, Jamus]], [[Poland]], [[Ispaniya|Spain]], [[Switzerland]], da [[Turkiyya]] . <ref>{{Cite web |date=14 May 2022 |title=ELF Erweiterung 2023: Drei Franchises stehen fest |url=https://football-austria.com/elf-erweiterung-2023-drei-franchises-stehen-fest/}}</ref>
Bayan kakar wasa ta 2025, yawancin ƙungiyoyi sun bar gasar domin kafa sabuwar gasar da ake kira European Football Alliance (EFA). Sauran ƙungiyoyi sun koma sabuwar ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Amurka da aka kafa a Turai, yayin da wasu suka faɗi.
== Tarihi ==
Patrick Esume, tsohon kocin ƙwallon ƙafa ta Amurka kuma mai sharhi kan talabijin, kuma manajan wasanni Zeljko Karajica ne ya sanar da gasar ƙwallon ƙafa ta Turai a ranar 4 ga Nuwamba, 2020. Tun daga shekarar 2018, Esume ya soki Ƙungiyar Kwallon Kafa ta Amurka (AFVD) saboda rashin amfani da damar magoya baya a Jamus, kuma ya yi ƙoƙarin kafa tsarin ƙwarewa ga ƙwallon ƙafa ta Amurka a Jamus da sauran ƙasashen Turai.
Sanarwar gasar ta fuskanci shakku daga AFVD da kuma gasar ƙwallon ƙafa ta Jamus (GFL). Shugaban AFVD Robert Huber, ya ce, "...muna da gogewa a cikin shekaru arba'in da suka gabata a gudanar da gasar lig-lig a Jamus da Turai kuma muna da kyakkyawar fahimta game da abin da ƙungiyoyin za su iya yi". Duk da haka, Esume ya yi imani da cewa wannan gasar za ta yi nasara saboda "ƙwallon ƙafa ta Amurka tana fuskantar bunƙasa a Jamus". <ref>{{Cite web |date=2020-11-10 |title=A nation divided: Germany's football leaders react to the European League of Football |url=http://www.americanfootballinternational.com/a-nation-divided-germanys-football-leaders-react-to-the-european-league-of-football/ |access-date=2021-02-09 |website=American Football International |language=en-US}}</ref>
Sabbin ƙungiyoyi biyu na farko da suka bayyana asalinsu sune ƙungiyar Ingolstadt Praetorians da ƙungiyar German Knights 1367 da ke Hanover, a farkon Disamba 2020. <ref>{{Cite tweet|user=elf_official|title=New YouTube video live now! Check it out. Portrait of our first Franchise}}</ref> <ref>{{Cite web |date=10 December 2020 |title=German Knights 1367 Niedersachsen sind das ELF Team in Hannover / Hildesheim |url=https://www.american-football.com/news/german-knights-1367-niedersachsen-sind-das-elf-team-in-hannover-hildesheim-3120 |access-date=10 December 2020 |language=German}}</ref> Ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Sipaniya Gladiators Football ce ta biyo bayansu, inda ta kuma bayyana cewa za su buga wasanninsu a wajen Costa Daurada, kuma kocin CFL na dogon lokaci Adam Rita zai horar da su. <ref>{{Cite web |date=11 January 2021 |title=Gladiators from Spain newest addition to the European League of Football |url=https://www.americanfootballinternational.com/gladiators-the-newest-addition-to-the-european-league-of-football |access-date=7 February 2021}}</ref> <ref>{{Cite tweet|user=Gladiators_ELF|title=ADAM RITA is our new HEAD COACH!}}</ref>
A watan Maris na 2021, ƙungiyar ta sanar da yarjejeniya da NFL don samun damar amfani da sunayen tsoffin ƙungiyoyin NFL na Turai . A wannan rana, an sanar da cewa kamfanonin da ke Hamburg da Frankfurt za su yi amfani da sunayen Hamburg Sea Devils da Frankfurt Galaxy na baya. <ref>{{Cite web |date=9 March 2021 |title=Football-Comeback des Jahres: Hamburg Sea Devils und Frankfurt Galaxy starten in der ELF |url=https://www.ran.de/american-football/elf/elf-news/football-comeback-des-jahres-hamburg-sea-devils-und-frankfurt-galaxy-starten-in-der-elf-116073 |access-date=9 March 2021 |website=ran.de |language=German}}{{Dead link|date=March 2024}}</ref> Kungiyar Sea Devils ta kuma gabatar da sabon kocinta, Ted Daisher, tsohon kocin ƙungiyoyi na musamman ga ƙungiyoyin NFL da yawa. <ref>{{Cite web |date=12 March 2021 |title=Ex-NFL-Trainer Ted Daisher wird Head Coach bei Hamburg Sea Devils |url=https://www.ran.de/american-football/elf/elf-news/ex-nfl-trainer-ted-daisher-wird-head-coach-bei-hamburg-sea-devils-116281 |access-date=9 March 2021 |website=ran.de |language=German}}</ref> Daga nan aka sanar da cewa kamfanonin da ke Ingolstadt da Hannover ba su shirya fara gasar ba a shekarar 2021; an maye gurbinsu da sabbin kungiyoyi biyu a Leipzig da Cologne. Kungiyoyin da ke Cologne, Berlin, da Barcelona za su kuma ɗauki sunayen daga takwarorinsu na NFL Europe . <ref>{{Cite web |date=22 March 2021 |title=Shake-up to inaugural ELF line-up announced; 3 new franchises enter, 2 exit |url=https://www.americanfootballinternational.com/shake-up-to-inaugural-elf-line-up-announced-3-new-franchises-enter-2-exit/ |access-date=22 March 2021 |website=americanfootballinternational.com}}</ref>
=== kakar 2021 ===
{| style="float:right; border:1px solid #BBB"
|'''Ƙungiyoyin ELF da aka fara gabatarwa'''
: {{Flagicon|ESP}}[[Barcelona Dragons (ELF)|Dodanni na Barcelona]]
: {{Flagicon|GER}} [[Berlin Thunder (ELF)|Berlin Thunder]]
: {{Flagicon|GER}} [[Cologne Centurions (ELF)|Sansanonin Cologne]]
: {{Flagicon|GER}} [[Frankfurt Galaxy (ELF)|Galajin Frankfurt]]
: {{Flagicon|GER}} [[Hamburg Sea Devils (ELF)|Aljanun Tekun Hamburg]]
: {{Flagicon|GER}} [[Leipzig Kings|Sarakunan Leipzig]]
: {{Flagicon|POL}} [[Panthers Wrocław]]
: {{Flagicon|GER}} [[Stuttgart Surge]]
|}
A ranar 19 ga Yuni 2021 da ƙarfe 6 na yamma aka fara fara gasar ELF a Wroclaw . Ƙungiyar Panthers mai masaukin baki ta doke Cologne Centurions da ci 55-39. Frankfurt Galaxy ta lashe gasar South Division da rashin nasara sau ɗaya kacal, sannan ta doke abokiyar hamayyarta Cologne Centurions a wasan kusa da na karshe. Kungiyar Hamburg Sea Devils ce ta lashe gasar North Division, inda ta yi nasara a wasan kusa da na karshe da abokiyar hamayyarta ta rukunin Panthers Wrocław. A ranar 26 ga Satumba, 2021, wasan ƙarshe na farko na ELF ya faru kafin 22,000 a Merkur Spiel-Arena da ke Düsseldorf. A wasan kusa da na karshe, Frankfurt Galaxy ta yi nasara a kan Hamburg Sea Devils da ci 32-30. Mako guda bayan haka, an yi wasan taurari tsakanin taurarin ELF da kuma wasu 'yan wasa da ke Amurka.
A watan Yunin 2021, ƙungiyar ta sanar da yarjejeniyar haɗin gwiwa da Hukumar Kwallon Kafa ta Brazil, Brasil Futebol Americano, wadda za ta bai wa 'yan wasa da aka zaɓa, masu horarwa da jami'ai damar musayar damammaki, da kuma yiwuwar shirya wasa tsakanin zakarun ELF da BFA a nan gaba. <ref name="Brazil">{{Cite web |date=23 June 2021 |title=ELF announces partnership agreement with Brazilian American Football |url=https://www.americanfootballinternational.com/elf-announces-partnership-agreement-with-brazilian-federation/}}</ref>
A watan Yulin 2021, gasar ta sanar da fara wasan All-Star, wanda aka gudanar mako guda bayan karshen kakar wasa, a ranar 3 ga Oktoba ( Ranar Hadin Kan Jamus ), a Friedrich-Ludwig-Jahn-Sportpark da ke [[Berlin]] . Za a yi gasar ne da zaɓaɓɓun 'yan wasa daga ƙungiyar ELF, waɗanda za su fafata da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta maza ta Amurka . <ref>{{Cite web |date=13 July 2021 |title=European League of Football All-Star Game |url=https://europeanleague.football/elf-news/european-league-of-football-all-star-game |access-date=29 September 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210713101351/https://europeanleague.football/elf-news/european-league-of-football-all-star-game |archive-date=13 July 2021 |url-status=dead}}</ref> Kamar yadda aka tsara jadawalin ƙungiyoyi daban-daban, ƙungiyar taurari ta takaita ga Amurkawa huɗu, waɗanda biyu ne kawai za su iya kasancewa a filin wasa a kowane lokaci.
=== kakar 2022 ===
A watan Satumba na 2021, alamun farko na sabbin ƙungiyoyi a kakar wasa ta biyu sun bayyana. An sanar da ƙungiyoyi 12 zuwa 16 don kakar wasa ta 2022. A ranar 12 ga Satumba, 2021, ƙungiyar Vienna Vikings daga gasar ƙwallon ƙafa ta Austrian Football League ta sanar da sha'awarta ta shiga ƙungiyar ELF a wani taron manema labarai. Abokin hamayyar Austria Raiders Tirol shi ma ya tabbatar da shiga gasar kwana ɗaya kafin wasan ƙarshe na ELF. A wannan rana, an gabatar da Rhein Fire daga Düsseldorf, inda ya maye gurbin wani suna daga NFL Europe. A ranar 15 ga Oktoba 2021 gasar ta yi maraba da Istanbul Rams, inda aka kammala gasar rukuni na kungiyoyi goma sha biyu na kakar wasa ta 2022.
A kakar wasa ta 2022, ƙungiyoyi biyu na faɗaɗa gasar Austria, Vienna Vikings da Raiders Tirol, sun kasance cikin ƙungiyoyi mafi ƙarfi a gasar. Vikings ta lashe gasar Central Conference da nasara 10 da rashin nasara 2; Raiders Tirol ta cancanci da ci 8-4 a matsayin mafi kyawun taron na biyu a gasar playoffs. Abin mamaki, ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona ta lashe gasar Southern Conference da ci 8-4. Hamburg Sea Devils ita ce ƙungiyar da ta fi kowacce a kakar wasa ta yau da kullun kuma ta lashe gasar Northern Conference. Bayan nasarar da suka samu a wasan kusa da na karshe da Dragons, Vienna Vikings ta kuma lashe gasar Championship ta 2022 da Sea Devils da ci 27-15.
=== kakar 2023 ===
An riga an sanar da ƙungiyoyi uku na faɗaɗa gasar 2023 kafin kakar wasa ta 2022: Milano Seamen daga Gasar Kwallon Kafa ta Italiya, ƙungiyar ' yan wasan Fehérvár ta Hungary daga Sashen 1 na Gasar Kwallon Kafa ta Austria, da kuma sabuwar ƙungiyar Helvetic Guards da aka kafa. Bugu da ƙari, a ranar 3 ga Agusta 2022 Munich da kuma a watan Satumba 2022 an gabatar da Paris da Prague a matsayin sabbin ikon mallakar kamfanoni. A ranar 16 ga Disamba 2022, ƙungiyar Istanbul Rams ta janye daga gasar. Saboda haka kakar wasa ta 2023 ta fara da ƙungiyoyi 17 daga ƙasashe tara. A lokacin kakar wasa ta yau da kullun, Leipzig Kings dole ne ta janye daga gasar a ranar 10 ga Yulin 2023.
A karshen mako na farko na kakar wasa ta 2023, Rhein Fire ya kafa sabon tarihi na halartar wasannin yau da kullun a wasan da Jamus ta fafata da Frankfurt Galaxy da 'yan kallo 12665. An karya tarihin a mako na biyu da Hamburg Sea Devils, wadanda suka buga wasa a karon farko a Volksparkstadion (mai daukar 'yan wasa 57,000). 'Yan kallo 32,500 ne suka halarci wasan da za su fafata da Rhein Fire. Gasar wasannin da aka saba gudanarwa ta kasance ta fi daukar hankali ne a gasar Rhein Fire a taron kasashen yamma da kuma gasar Vienna Vikings a taron kasashen gabas. Stuttgart Surge ta sami damar lashe gasar Central Conference a karkashin sabon kocinta Jordan Neuman . Frankfurt Galaxy, Panthers Wroclaw da kuma Berlin Thunder a karon farko sun cancanci shiga gasar share fagen shiga gasar. A zagayen Wild Card, wanda aka gudanar a karon farko, Frankfurt da Berlin da Stuttgart da Wroclaw sun yi amfani da damar da aka samu a gida. Kungiyar Rhein Fire ta kuma yi nasara a kan Frankfurt Galaxy a wasan kusa da na karshe a filin wasanta. A wasan ƙarshe, Stuttgart Surge ta sami damar koyawa Vienna Vikings rashin nasara a gida a gasar ELF da ci 40-33. Rhein Fire ta lashe wasan karshe.
=== kakar 2024 ===
A lokacin da ake gab da kakar wasa ta 2023, an sanar da Madrid a matsayin birnin faɗaɗa gasar. Leipzig Kings ta fice daga gasar a kakar wasa ta 2023. An maye gurbin Helvetic Guards da sabuwar ƙungiyar Switzerland a watan Afrilun 2024.
Madrid Bravos sun fara wasa mai kyau a gasar ELF. A mako na 2 sun doke zakaran Rhein Fire mai mulki. Duk da haka, bayan rashin nasarar, Fire ta lashe dukkan sauran wasannin kuma ta jagoranci gasar Western Conference. Sauran tarukan sun kuma samu nasara ne daga waɗanda suka yi nasara a bara: Vienna Vikings a Gabas ba tare da sun sha kashi ba, da kuma Stuttgart Surge a Babban Taro inda aka sha kashi ɗaya a hannun Raiders Tirol. Kungiyar Raiders ta kasa samun cancantar shiga gasar bayan ta sha kashi a hannun Munich Ravens a wasan da suka buga a kakar wasa ta bana. A zagayen da aka fafata, Paris da Munich sun fafata a wasan zagaye na biyu. A wasan da aka yi da sauye-sauyen shugabanci guda goma, Musketeers sun sami damar yin nasara a ƙarshe. A wani wasan da aka buga a filin wasa, Rhein Fire ta ɗauki fansa kan rashin nasara da ta yi a hannun Bravos a kakar wasa ta yau da kullun. A wasan kusa da na karshe, Fire ta hadu da Stuttgart Surge a wasan sake kunnawa na wasan karshe na bara. Surge ya yi kama da wanda ya yi nasara na dogon lokaci, amma Rhein Fire ta sami damar daidaita wasan jim kaɗan kafin ƙarshen wasan kuma daga ƙarshe ta yi nasara a cikin ƙarin lokaci. Kungiyar Vienna Vikings ta yi nasara da ci 47-31 a kan Paris. An buga wasan zakara a filin wasa na Arena AufSchalke dake [[Gelsenkirchen]] . A wasan da aka yi tsakanin zakarun kakar wasa biyu da suka gabata, Rhein Fire ce ta yi nasara.
=== kakar 2025 ===
Ƙungiyar Nordic Storm, wacce ke wakiltar Copenhagen a Denmark da Malmö a Sweden, ta shiga gasar a kakar wasa ta 2025. 'Yan wasan Barcelona Dragons sun yi kasa a gwiwa, yayin da ' yan wasan Milano suka dakatar da atisaye. Tare da QB Jadrian Clark da RB Glen Toonga, Nordic Storm ta sayi manyan 'yan wasa biyu daga zakaran Rhein Fire. Tsohon shugaban hukumar kashe gobara Andrew Weidinger ya koma Madrid Bravos a matsayin babban jami'in gudanarwa. Jack Del Rio ya shiga Paris Musketeers a matsayin HC. DJ Irons ya koma Wroclaw Panthers a matsayin QB a kakar wasa ta 2025 yayin da suka sha wahala da QBs a bara. ELF ta kulla yarjejeniya da DAZN don watsa dukkan wasanninsu da Game Pass ɗinsu.
Stuttgart Surge ta lashe kofinta na farko bayan ta doke Vienna Vikings da ci 24-17 a wasan karshe.
=== kakar 2026 ===
A ƙarshen kakar wasa ta 2025, ƙungiyoyi goma sha ɗaya — Berlin Thunder, Rhein Fire, Nordic Storm, Frankfurt Galaxy, Paris Musketeers, Stuttgart Surge, Madrid Bravos, Raiders Tirol, Panthers Wrocław, Prague Lions, da Vienna Vikings — sun bar ELF suka kafa sabuwar ƙungiyar da ake kira ''European Football Alliance'' (EFA). <ref>{{Cite web |date=September 5, 2025 |title=European Football Alliance remains skeptical amid ELF leadership shakeup and appointment of Ingo Schiller |url=https://www.americanfootballinternational.com/european-football-alliance-remains-skeptical-amid-elf-leadership-shakeup-and-appointment-of-ingo-schiller/#google_vignette |access-date=September 9, 2025 |website=American Football International}}</ref> <ref>{{Cite web |date=August 13, 2025 |title=Berlin Thunder and Stuttgart Surge strengthen European Football Alliance |url=https://www.americanfootballinternational.com/berlin-thunder-and-stuttgart-surge-strengthen-european-football-alliance/ |access-date=September 9, 2025 |website=American Football International}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Craig Llewellyn |date=August 13, 2025 |title=EUROPEAN FOOTBALL ALLIANCE EXPANDS TO ELEVEN |url=https://www.gridiron-magazine.com/world-football/european-football-alliance-expands |access-date=September 9, 2025 |website=Gridiron Magazine}}</ref> Daga baya ELF ta sanar da cewa suna da ƙungiyoyi goma sha ɗaya "a ƙarƙashin kwantiragin inganci" na kakar wasa ta 2026 kuma suna cikin "tattaunawa mai zurfi" da abokan hulɗa da dama kuma "sun ci gaba da jajircewa wajen buɗe tattaunawa da duk kamfanonin da ke da lasisi na yanzu, tare da manufar gina harsashin haɗin gwiwa don ci gaba da haɓaka gasar da kuma ƙwallon ƙafa ta Amurka a faɗin Turai". <ref>{{Cite web |date=September 3, 2025 |title=Eleven franchises contracted for ELF 2026 season – Talks with additional prospective teams underway |url=https://europeanleague.football/news/eleven-franchises-contracted-for-elf-2026-season-talks-with-additional-prospective-teams-underway-3941 |access-date=September 9, 2025 |website=European League of Football |archive-url=https://web.archive.org/web/20250910021907/https://europeanleague.football/news/eleven-franchises-contracted-for-elf-2026-season-talks-with-additional-prospective-teams-underway-3941 |archive-date=September 10, 2025 |url-status=dead}}</ref>
A ranar 26 ga Nuwamba 2025, ELF da EFA sun sanar da cewa za a sake hade gasar biyu tare da sauye-sauye da dama na gudanarwa da kasuwanci kafin kakar wasa ta 2026. <ref>{{Cite web |title=ELF and EFA agree to reunify European American Football - European League Football |url=https://europeanleague.football/news/elf-and-efa-agree-to-reunify-european-american-football-4024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251209224647/https://europeanleague.football/news/elf-and-efa-agree-to-reunify-european-american-football-4024 |archive-date=2025-12-09 |access-date=2026-08-18}}</ref> Duk da haka, a ranar 15 ga Janairu, 2026, EFA ta soke yarjejeniyar haɗin gwiwa saboda rashin daidaiton kuɗi da kuma bayyana gaskiya na ELF. <ref>{{Cite web |title=European Football Alliance (EFA) beendet Zusammenarbeit mit ELF - Football |url=https://www.raiders-tirol.com/football/european-football-alliance-efa-beendet-zusammenarbeit-mit-elf/ |access-date=2026-08-18 |website=www.raiders-tirol.com}}</ref> Hukumar EFA za ta ci gaba da shirinta na farko na kafa wata lig mai zaman kanta. A lokaci guda, ƙungiyoyi huɗu sun rabu daga EFL zuwa sabuwar ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Amurka da aka ƙirƙira a Turai . <ref>{{Cite web |date=2025-12-06 |title=AFLE: Rhein Fire als erstes Team bestätigt |url=https://www.ran.de/sports/american-football/news/afle-rhein-fire-als-erstes-team-bestaetigt-600444 |access-date=2025-12-07 |language=de}}</ref>
A watan Fabrairun 2026, ELF ta sanar da cewa za ta shiga shari'ar farko ta gudanar da harkokin kanta a ƙarƙashin dokar sakacin Jamus. A cewar sanarwar ELF, wannan ya faru ne sakamakon hasashen cewa ba za a samu kudaden da masu zuba jari za su kashe ba. Duk ayyukan, gami da wasanni, suna ci gaba yayin wannan tsari. <ref>{{Cite web |title=ELF restructures under self-administration |url=https://europeanleague.football/news/elf-restructures-under-self-administration-4073 |access-date=2026-02-09 |website=europeanleague.football |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20260204193834/https://europeanleague.football/news/elf-restructures-under-self-administration-4073 |archive-date=2026-02-04 |url-status=dead}}</ref> Duk da haka, a kan
{| class="toptextcells" style="border-spacing:10px; font-size:90%;"
|+Ƙungiyoyin ELF na 2025 a kakar wasa ta 2026
| '''Ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Turai'''
* Galajin Frankfurt
* Hankaka na Munich
* Guguwar Nordic
* Masu Tarin Kaya na Paris
* Zakunan Prague
* Raiders Tirol
| '''Ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Amurka a Turai'''
* Berlin Thunder
* Panthers Wrocław
* Wutar Rhein
* Vikin Vikings
| '''Gasar Kwallon Kafa ta Austria'''
* Masu shiga Fehérvár
| '''naɗe'''
* Sansanonin Cologne
* Aljanun Tekun Hamburg
* Masu Harin Helvetic
* Madrid Bravos
* Stuttgart Surge
|}
== Ƙwallaye ==
Kungiyar ELF ta ce tana fatan dawo da sha'awar kwallon kafa ta Amurka da ta wanzu a zamanin NFL Turai. Ba kamar NFL Europe ba, wanda jerin 'yan wasan ƙungiyarsa ya ƙunshi 'yan wasan Amurka, za a yi ƙuntatawa ga adadin 'yan wasan ƙasashen waje da aka yarda su shiga cikin jerin 'yan wasan. Za a fi mai da hankali kan 'yan wasan gida, tare da burin haɓaka mafi kyawun waɗannan 'yan wasan zuwa ga masu sha'awar NFL. Hanya ɗaya da suke shirin yin hakan ita ce ta hanyar ƙirƙirar "ELF Academy". Duk da cewa kamfanonin ELF ba za su sami "ƙungiyoyin matasa ba," Shugaba Zeljko Karajica ya ce makarantar za ta "ba wa 'yan wasa damar yin mataki na gaba", wanda zai zama ƙwarewar da za su yi nasara a ELF da kuma yin gasa don samun matsayi a ƙungiyar NFL.
== Dokoki ==
ELF tana wasa da ƙa'idojin NFL da aka gyara, sai dai idan an yi amfani da ƙarin lokaci, inda take amfani da ƙa'idodin ƙwallon ƙafa na kwaleji na NCAA . Ba kamar yawancin wasannin motsa jiki na Turai ba, (gami da wasannin ƙwallon ƙafa na Turai na Amurka) wasan da har yanzu ba a daidaita shi ba a ƙarshen ƙa'ida a lokacin kakar wasa ta yau da kullun yana komawa zuwa ƙarin lokaci . Duk da haka, ba a buga ƙarin lokaci ba a kakar wasa ta farko ta 2021 domin dukkan wasannin sun yi nasara bayan an tsara su. A lokacin kakar wasa ta yau da kullun ta farkon kakar wasa ta 2021, ELF ba ta da sake kunnawa nan take ko wasu nau'ikan sake dubawa a ƙwallon ƙafa ta gridiron (kamar ƙalubalen kocin); duk da haka, an gabatar da wannan fasalin don ELF Bowl na 2021 da kuma kakar wasa mai zuwa.
A ranar 30 ga Nuwamba 2021, shafin Twitter na hukuma na gasar ƙwallon ƙafa ta Turai ya sanar da sabuwar dokar fara wasa. Sabuwar dokar ta ce 'yan wasan ƙungiyar masu bugun ƙwallo, banda mai bugun ƙwallo, za su yi layi a layin yadi 35 na abokin hamayyarsu, yayin da 'yan wasan ƙungiyar masu karɓar ƙwallo, banda mai dawowa, za su yi layi a layin yadi 30 na kansu. Ana barin ƙungiyoyin biyu su motsa ne kawai idan ko dai mai dawowa ya taɓa ƙwallon ko kuma daƙiƙa uku bayan ƙwallon ta taɓa ƙasa. Wannan doka kusan iri ɗaya ce da dokar fara wasa da aka yi amfani da ita a shekarar 2020 ta XFL sannan daga baya ta NFL. Sai dai abin da ake buƙata shi ne, cewa dole ne a buga ƙwallon tsakanin layin yadi 20 na ƙungiyar da za ta karɓi ƙwallo, a wannan lokacin, ba wani ɓangare na dokar ba ne. Babban dalilin da aka ambata na sauya dokar shine tsaron lafiyar 'yan wasa. <ref>{{Cite web |title=ELF official tweet |url=https://twitter.com/elf_official/status/1465686308030980097 |access-date=2021-12-08 |website=Twitter |language=en}}</ref>
=== Mai gudanarwa ===
Yin alkalanci a ELF yayi daidai da NFL. Shugaban alkalan wasa tun kakar wasa ta farko a shekarar 2021 shine tsohon jami'in gasar ƙwallon ƙafa ta Jamus Kurt Paulus. A wannan matsayin, shi ne ke da alhakin horarwa da tsara ƙungiyoyin da za su jagoranci wasannin a kowane lokaci. Bugu da ƙari, shugaban kwamitin gudanarwa da mataimakansa suna tuntubar kwamishinan da Kwamitin Gasar don sauye-sauyen dokoki da sabbin dokoki. <ref name="FootBowl#6">{{Cite web |title=Foot Bowl – Die Webshow #6 mit Malte Scholz und Kurt Paulus |url=https://www.youtube.com/watch?v=34NVg0tfF_4&t=590s |access-date=29 May 2022 |website=[[YouTube]] |language=de}}</ref>
Ma'aikatan da za su jagoranci gasar sun kunshi jami'ai bakwai a filin wasa wadanda ke zama tare na tsawon kakar wasa daya. A lokacin wasa, ana haɗa su ta hanyar sadarwa ta intanet da kuma tattaunawa ta harshen Ingilishi a filin wasa. A kakar wasa ta 2022, alkalan wasa sun fito daga kasashe 16 daban-daban na Turai. Banda GFL da hukumar gudanarwa, alkalan wasa da ke yin alkalanci a ELF ana ba su damar shiga gasar lig-lig ta ƙasa a lokacin hutun kakar wasa ta ELF. <ref name="FootBowl#6" /> Jami'an ELF ba sa sanya lambobi a kan rigunansu.
== Albashi ==
Jerin 'yan wasan ya ƙunshi aƙalla 'yan wasa 53, tare da wasu 12 a cikin ƙungiyar da za ta yi atisaye a shekarar 2023. Saboda 'yan wasan gida suna ɗaya daga cikin manyan abubuwan da gasar ke mayar da hankali a kai, akwai iyaka kan adadin 'yan ƙasashen waje. Kowace ƙungiyar 'yan wasa za ta iya samun 'yan wasa huɗu kawai na Amurka, Kanada, Mexico, ko Japan ('yan wasa A-A), da kuma wasu 'yan wasa goma na ƙasashen waje a kakar wasa ta 2021, <ref name="Hamburger" /> wanda daga baya aka rage shi zuwa 'yan wasa takwas a kakar wasa ta 2022 da kuma 'yan wasa shida a kakar wasa ta 2023. <ref>{{Cite web |date=22 December 2021 |title=Instagram Post – Leipzig Kings |url=https://www.instagram.com/p/CXypoDGI87V/ |url-access=registration |archive-url=https://web.archive.org/web/20230103070935/https://www.instagram.com/p/CXypoDGI87V/ |archive-date=3 January 2023 |access-date=5 January 2022 |publisher=Leipzig Kings official Instagram |url-status=bot: unknown}}</ref> <ref>{{Cite web |title=This is the European League of Football! |url=https://europeanleague.football/elf-news/this-is-the-european-league-of-football |access-date=2026-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221220183121/https://europeanleague.football/elf-news/this-is-the-european-league-of-football |archive-date=2022-12-20 |url-status=dead}}</ref> Duk da haka, hukuncin Bosman ya hana nuna wariya ga 'yan ƙasar EU ga ƙungiyoyin wasanni da lig-lig na EU. 'Yan wasan Brazil ba su yi la'akari da adadin shigo da kaya ba saboda haɗin gwiwar gasar da hukumar kula da harkokin wasanni ta La Liga a kakar wasa ta 2021. <ref name="Brazil" />
Gasar tana da iyaka ga albashin dukkan 'yan wasa, wanda aka raba zuwa rukuni uku na albashin 'yan wasanta. Har zuwa 'yan wasa takwas—ciki har da guraben shiga guda huɗu na A-import—ana biyan su cikakken albashi. Ga 'yan wasan shigo da kaya daga Amurka, kamfanin ikon mallakar kamfani zai iya biyan albashi tsakanin €600 (kimanin $700) zuwa €3,000 ($3,500) a kowane wata. <ref>{{Cite web |title=European League Updates |url=http://unitedplayers.org/european-league-updates/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210706142820/http://unitedplayers.org/european-league-updates/ |archive-date=6 July 2021 |access-date=8 July 2021}}</ref> Mataki na biyu ya ƙunshi ƙarin 'yan wasa huɗu na wucin gadi (na ƙasashen waje ko na gida) waɗanda ke da albashin ɗan lokaci. Kowanne memba na cikin jerin sunayen yana cikin rukunin albashin gida tare da aikin yi mai ƙarancin albashi da kuma kuɗin shiga na wata-wata tsakanin €100 zuwa €450. Duk 'yan wasan da ke ƙarƙashin kwangilar suna karɓar inshorar lafiya kuma suna shiga cikin inshorar fansho na jiha. Dole ne a tattauna ƙarin fa'idodi kamar gidaje da abinci a lokacin kakar wasa. <ref>{{Cite web |title=Transparent #6 |url=https://www.youtube.com/watch?v=gwZd2w7gaQM |access-date=29 May 2022 |website=[[YouTube]] |language=de}}</ref>
== Ƙungiyoyi ==
{{CSS crop|Location=right|bSize=700|cWidth=350|cHeight=350|oTop=200|oLeft=65|Description=Locations of teams competing in the 2025 ELF season.{{hlist|[[File:Blue pog.svg|8px]] North Division|[[File:Green pog.svg|8px]] West Division|[[File:Red pog.svg|8px]] South Division|[[File:Yellow pog.svg|8px]] East Division}}|Content={{Location map+|Europe|float=right|width=700|places=
{{Location map~|Europe|lat=52.52437|long=13.41053|label_size=80|label=[[Berlin Thunder (ELF)|Thunder]]|mark=Blue pog.svg}}
{{Location map~|Europe|lat=50.11092|long=8.68212|label_size=80|label=[[Frankfurt Galaxy (ELF)|Galaxy]]|mark=Green pog.svg}}
{{Location map~|Europe|lat=53.55108|long=9.99368|label_size=80|label=[[Hamburg Sea Devils (ELF)|Sea Devils]]|mark=Blue pog.svg}}
{{Location map~|Europe|lat=48.78333|long=9.18333|label_size=80|label=[[Stuttgart Surge|Surge]]|mark=Green pog.svg}}
{{Location map~|Europe|lat=50.937531|long=6.960279|label_size=80|label=[[Cologne Centurions (ELF)|Centurions]]|mark=Green pog.svg|position=left}}
{{Location map~|Europe|lat=51.10788|long=17.03853|label_size=80|label=[[Panthers Wrocław|Panthers]]|mark=Yellow pog.svg}}
{{Location map~|Europe|lat=48.249444|long=16.357778|label_size=80|label=[[Vienna Vikings|Vikings]]|mark=Yellow pog.svg}}
{{Location map~|Europe|lat=47.255833|long=11.410833|label_size=80|label=[[Swarco Raiders Tirol|Raiders]]|mark=Red pog.svg}}
{{Location map~|Europe|lat=51.224960|long=6.775670|label_size=80|label=[[Rhein Fire (ELF)|Fire]]|mark=Blue pog.svg}}
{{Location map~|Europe|lat=47.18877|long=18.41384|label_size=80|label=[[Fehérvár Enthroners|Enthroners]]|mark=Yellow pog.svg}}
{{Location map~|Europe|lat=47.374444|long=8.541111|label_size=80|label=[[Helvetic Mercenaries|Mercenaries]]|mark=Red pog.svg|position=left}}
{{Location map~|Europe|lat=48.0815|long=11.3430|label_size=80|label=[[Munich Ravens|Ravens]]|mark=Red pog.svg}}
{{Location map~|Europe|lat=50.0515|long=14.2517|label_size=80|label=[[Prague Lions|Lions]]|mark=Yellow pog.svg}}
{{Location map~|Europe|lat=48.5124|long=2.2108|label_size=80|label=[[Paris Musketeers|Musketeers]]|mark=Green pog.svg|position=left}}
{{Location map~|Europe|lat=55.4124|long=12.3509|label_size=80|label=[[Nordic Storm|Storm]]|mark=Blue pog.svg}}
{{Location map~|Europe|lat=40.2501|long=-3.4212|label_size=80|label=[[Madrid Bravos|Bravos]]|mark=Red pog.svg}}
}}}}A kakar wasa ta 2025, gasar ƙwallon ƙafa ta Turai tana da ƙungiyoyi 16 a cikin rukuni huɗu a cikin ƙasashe 10: 7 a Jamus, 2 a Austria, ɗaya a Jamhuriyar Czech, Denmark, Faransa, Hungary, Spain, Poland, da Switzerland. ELF ta fara da ƙungiyoyi 8 a kakar farko ta 2021. Wannan ya haɗa da Wroclaw Panthers daga Poland American Football League, da kuma sabbin ƙungiyoyi bakwai: Berlin Thunder, Cologne Centurions, Frankfurt Galaxy, Hamburg Sea Devils, Leipzig Kings da Stuttgart Surge a Jamus, da kuma Barcelona Dragons a Spain. Manufar gasar ita ce a fadada zuwa akalla kungiyoyi 24 daga kasashe 10 nan gaba. Tun daga shekarar 2021, an gano Austria, Faransa, da Ingila a matsayin kasuwannin da ke sha'awar faɗaɗa ikon mallakar kamfanoni, kuma musamman London Warriors sun nuna sha'awar shiga gasar. <ref>{{Cite web |title=European League of Football – Q&A |url=https://www.youtube.com/watch?v=JZCfm7pG_OQ |access-date=2020-11-17 |website=youtube.com}}</ref>
Ƙungiyar Vienna Vikings da Raiders Tirol daga gasar ƙwallon ƙafa ta Austrian Football League, da kuma ƙungiyar Istanbul Rams daga gasar ƙwallon ƙafa ta Turkish Gridiron Football First League sun shiga gasar a kakar wasa ta 2022, duk da cewa Rams sun fice bayan kammala kakar wasa. <ref name="rams">{{Cite web |date=2022-12-15 |title=Istanbul Rams will not compete in the European League of Football in 2023 |url=https://europeanleague.football/elf-news/istanbul-rams-will-not-compete-in-the-european-league-of-football-in-2023 |website=European League of Football |access-date=2026-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221216095200/https://europeanleague.football/elf-news/istanbul-rams-will-not-compete-in-the-european-league-of-football-in-2023 |archive-date=2022-12-16 |url-status=dead}}</ref> An yi wa ƙungiyar Rhein Fire kwaskwarima wadda ƙungiyar tarihi daga NFL Turai ta yi wahayi zuwa gare ta, kuma ta shiga gasar a kakar wasa ta 2022 bayan zato da tsammani daga magoya baya a duk lokacin kakar wasa ta baya. <ref>{{Cite web |date=2021-05-14 |title=Hoffnung auf die Rückkehr von Rhein Fire |url=https://www.viernull.de/stadt-mit-ue/hoffnung-auf-die-rueckkehr-von-rhein-fire/ |language=DE}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2021-09-25 |title=New Franchise Announced: Düsseldorf Rhein Fire |url=https://europeanleague.football/elf-news/new-franchise-announced-dusseldorf-rhein-fire |access-date=2026-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230321170629/https://europeanleague.football/elf-news/new-franchise-announced-dusseldorf-rhein-fire |archive-date=2023-03-21 |url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2021-09-22 |title=Dream-Stadium: The MERKUR SPIEL-ARENA And Its Rich History |url=https://europeanleague.football/elf-news/dream-stadium-the-merkur-spiel-arena-and-its-rich-history |access-date=2026-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230528171409/https://europeanleague.football/elf-news/dream-stadium-the-merkur-spiel-arena-and-its-rich-history |archive-date=2023-05-28 |url-status=dead}}</ref> Duk da cewa takaddama da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Italiya ta fara hana ƙungiyar faɗaɗa gasar Italiya, yarjejeniyar da aka cimma ta ƙarshe ta ba wa Milano Seamen damar shiga a kakar wasa ta 2023, <ref>{{Cite web |date=24 May 2022 |title=Opinion: ELF expansion – the impact of the departure of the Milano Seamen from Italian Football League |url=https://www.americanfootballinternational.com/opinion-elf-expansion-the-impact-of-the-departure-of-the-milano-seamen-from-italy/}}</ref> wanda ya kuma sa 'yan wasan Fehérvár Enthroners daga ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Hungary da Prague Lions daga ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Czech League of American Football suka shiga, tare da sabbin ƙungiyoyin 'yan wasa guda uku: Helvetic Guards daga Switzerland, Munich Ravens daga Jamus, <ref>{{Cite web |date=3 August 2022 |title=Munich, Germany becomes latest city to join the European League of Football |url=https://www.americanfootballinternational.com/munich-germany-becomes-latest-city-to-join-the-european-league-of-football/}}</ref> da Paris Musketeers daga Faransa. An dakatar da Kings a lokacin kakar wasa ta 2023, an maye gurbin Guards da Helvetic Mercenaries a watan Afrilun 2024, yayin da Madrid Bravos ta shiga a shekarar 2024. Guguwar Nordic Storm daga [[Kwapanhagan|Copenhagen]], [[Denmark]] za ta zama sabuwar shiga a kakar wasa ta 2025.
=== Ƙungiyoyin 2025 ===
{| class="wikitable" style="text-align:left;"
! scope="col" |Team
! scope="col" |City
! scope="col" |Stadium(s)
! scope="col" |Capacity
! scope="col" |Joined
! scope="col" |Head coach
|-
! colspan="6" style="color:#ffffff; background:#1f3f77;" |North Division
|-
| scope="row" |Berlin Thunder
|{{Flagicon|GER}} [[Berlin]]
|Preussenstadion
| align="center" |3,000
| align="center" |2021
|{{Flagicon|CAN}} [[Jag Bal]]
|-
| scope="row" |Hamburg Sea Devils
|{{Flagicon|GER}} [[Hamburg]]
|Stadion Hoheluft
| align="center" |11,000
| align="center" |2021
|{{Flagicon|UK}} [[Lee Rowland]]
|-
| scope="row" |Nordic Storm
|{{Flagicon|DEN}} [[Kwapanhagan|Copenhagen]]/[[Søborg (Gladsaxe municipality)|Søborg]]
|Gladsaxe Stadium
| align="center" |13,800
| align="center" |2025
|{{Flagicon|USA}} [[John Shoop]]
|-
| scope="row" |Rhein Fire
|{{Flagicon|GER}} [[Düsseldorf]]/[[Duisburg]]
|Schauinsland-Reisen-Arena
| align="center" |31,514
| align="center" |2022
|{{Flagicon|USA}} [[Richard Kent (American football)|Richard Kent]]
|-
! colspan="6" style="color:#ffffff; background:#005030;" |West Division
|-
| scope="row" |Cologne Centurions
|{{Flagicon|GER}} [[Köln|Cologne]]
|Südstadion
| align="center" |11,748
| align="center" |2021
|{{Flagicon|USA}} [[Javan Lenhardt]]
|-
| scope="row" |Frankfurt Galaxy
|{{Flagicon|GER}} [[Frankfurt]]
|PSD Bank Arena
| align="center" |12,542
| align="center" |2021
|{{Flagicon|USA}} [[Bart Andrus]]
|-
| scope="row" |Paris Musketeers
|{{Flagicon|FRA}} [[Faris|Paris]]/[[Bondoufle]]
|Stade Robert Bobin
| align="center" |18,850
| align="center" |2023
|{{Flagicon|USA}} [[Jack Del Rio]]
|-
| scope="row" |Stuttgart Surge
|{{Flagicon|GER}} [[Stuttgart]]
|Gazi-Stadion auf der Waldau
| align="center" |11,410
| align="center" |2021
|{{Flagicon|USA}} [[Jordan Neuman]]
|-
! colspan="6" style="color:#ffffff; background:#ac162c;" |South Division
|-
| scope="row" |Helvetic Mercenaries
|{{Flagicon|SUI}} [[Zurich]]/[[Wil]]
|Lidl Arena
| align="center" |6,048
| align="center" |2024
|{{Flagicon|USA}} [[Marcus Herford]]
|-
| scope="row" |Madrid Bravos
|{{Flagicon|SPA}} [[Madrid]]
|Estadio de Vallehermoso
| align="center" |9,000
| align="center" |2024
|{{Flagicon|USA}} [[Andrew Weidinger]]
|-
| scope="row" |Munich Ravens
|{{Flagicon|GER}} [[Unterhaching]]
|Uhlsport Park
| align="center" |15,053
| align="center" |2023
|{{Flagicon|USA}} [[Kendral Ellison]]
|-
| scope="row" |Raiders Tirol
|{{Flagicon|AUT}} [[Innsbruck]]
|Tivoli Stadion Tirol
| align="center" |16,008
| align="center" |2022
|{{Flagicon|USA}} [[Jim Herrmann]]
|-
! colspan="6" style="color:#000000; background:#dfdf39;" |East Division
|-
| scope="row" |Fehérvár Enthroners
|{{Flagicon|HUN}} [[Székesfehérvár]]
|First Field
| align="center" |{{0}}3,500
| align="center" |2023
|{{Flagicon|USA}} [[Mark Ridgley]]
|-
| scope="row" |Prague Lions
|{{Flagicon|CZ}} [[Prag|Prague]]
|FK Viktoria Stadion
| align="center" |{{0}}3,327
| align="center" |2023
|{{Flagicon|USA}} [[Dave Warner (American football)|Dave Warner]]
|-
| rowspan="2" scope="row" |Vienna Vikings
| rowspan="2" |{{Flagicon|AUT}} [[Vienna]]
|Generali Arena
| align="center" |15,000
| rowspan="2" align="center" |2022
| rowspan="2" |{{Flagicon|USA}} [[Chris Calaycay]]
|-
|Hohe Warte Stadium
| align="center" |{{0}}5,000
|-
| scope="row" |Panthers Wrocław
|{{Flagicon|POL}} [[Wrocław]]
|Stadion Olimpijski
| align="center" |11,000
| align="center" |2021
|{{Flagicon|USA}} [[Craig Kuligowski]]
|}
=== Tsoffin ƙungiyoyi har zuwa 2025 ===
{| class="wikitable" style="text-align:left;"
|+Tsoffin ƙungiyoyi a gasar ƙwallon ƙafa ta Turai
! scope="col" | Ƙungiyar
! scope="col" | Birni
! scope="col" | An shiga
! scope="col" | Kakar ƙarshe
! scope="col" | Kaddara
|-
| scope="row" | Istanbul Rams
|{{Flagicon|TUR}} [[Istanbul]]
| style="text-align:center;" | 2022
| style="text-align:center;" | 2022
| Ya janye daga buga wasa a watan Disamba na 2022; ya koma gasar Turkiyya <ref name="rams" />
|-
| scope="row" | Sarakunan Leipzig
|{{Flagicon|GER}} [[Leipzig]]
| style="text-align:center;" | 2021
| style="text-align:center;" | 2023
| An janye lasisin ne a lokacin kakar wasa ta 2023 bayan da ya kasa cika wa'adin kudin gasar <ref>{{Cite web |title=Official statement of the European League of Football on the Leipzig Kings 2023 |url=https://europeanleague.football/news/official-statement-of-the-european-league-of-football-on-the-leipzig-kings-2023-1332 |website=European League of Football |language=en-US |access-date=2026-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250725090044/https://europeanleague.football/news/official-statement-of-the-european-league-of-football-on-the-leipzig-kings-2023-1332 |archive-date=2025-07-25 |url-status=dead}}</ref>
|-
| scope="row" | Masu Tsaron Helvetic
|{{Flagicon|SUI}} [[Zürich|Zurich]] / [[Wil]]
| style="text-align:center;" | 2023
| style="text-align:center;" | 2023
| An janye daga gasar a watan Afrilun 2024, an maye gurbinsa da Helvetic Mercenaries
|-
| scope="row" | Dodanni na Barcelona
|{{Flagicon|SPA}} [[Barcelona]]
| style="text-align:center;" | 2021
| style="text-align:center;" | 2024
| Ya fice daga gasar a watan Disamba na 2024
|-
| scope="row" | Ma'aikatan Tekun Milano
|{{Flagicon|ITA}}[[Milano|Milan]]
| style="text-align:center;" | 2023
| style="text-align:center;" | 2024
| An dakatar da shi na 2025; ba za a dawo da shi ba a 2026
|}
=== Tsarin lokaci ===
<timeline>
DateFormat = yyyy
ImageSize = width:800 height:auto barincrement:20
Period = from:2021 till:2027
TimeAxis = orientation:horizontal
PlotArea = right:100 left:3 bottom:70 top:5 #> to display a count on left side of graph, use "left:20" to suppress the count, use "left:20"<#
Colors =
id:line value:pink
id:Full value:rgb(0.85,0.85,0.95)
id:Former value:rgb(0.85,0.85,0.95)
Define $EFA = align:left text:" > EFA" textcolor:black fontsize:S color:white
Define $AFLE = align:left text:" > AFLE" textcolor:black fontsize:S color:white
PlotData=
width:15 textcolor:black shift:(5,-5) anchor:from fontsize:s
bar:1 color:Former from:2021 till:2025 text:Barcelona Dragons (2021–2024)
bar:2 color:Former from:2021 till:2026 text:Berlin Thunder (2021–2025)
bar:2 from:2026 till:2027 $AFLE
bar:3 color:Full from:2021 till:2026 text:Cologne Centurions (2021–2025)
bar:4 color:Former from:2021 till:2026 text:Frankfurt Galaxy (2021–2025)
bar:4 from:2026 till:2027 $EFA
bar:5 color:Full from:2021 till:2026 text:Hamburg Sea Devils (2021–2025)
bar:6 color:Former from:2021 till:2024 text:Leipzig Kings (2021–2023)
bar:7 color:Former from:2021 till:2026 text:Panthers Wrocław (2021–2025)
bar:7 from:2026 till:2027 $AFLE
bar:8 color:Former from:2021 till:2026 text:Stuttgart Surge (2021–2025)
bar:9 color:Former from:2022 till:2023 text:Istanbul Rams (2022)
bar:10 color:Former from:2022 till:2026 text:Raiders Tirol (2022–2025)
bar:10 from:2026 till:2027 $EFA
bar:11 color:Former from:2022 till:2026 text:Rhein Fire (2022–2025)
bar:11 from:2026 till:2027 $AFLE
bar:12 color:Former from:2022 till:2026 text:Vienna Vikings (2022–2025)
bar:12 from:2026 till:2027 $AFLE
bar:13 color:Former from:2023 till:2026 text:Fehérvár Enthroners (2023–2025)
bar:14 color:Former from:2023 till:2024 text:Helvetic Guards (2023)
bar:15 color:Former from:2023 till:2026 text:Munich Ravens (2023–2025)
bar:15 from:2026 till:2027 $EFA
bar:16 color:Former from:2023 till:2026 text:Paris Musketeers (2023–2025)
bar:16 from:2026 till:2027 $EFA
bar:17 color:Former from:2023 till:2026 text:Prague Lions (2023–2025)
bar:17 from:2026 till:2027 $EFA
bar:18 color:Former from:2023 till:2025 text:Milano Seamen (2023–2024)
bar:19 color:Former from:2024 till:2026 text:Helvetic Mercenaries (2024–2025)
bar:20 color:Former from:2024 till:2026 text:Madrid Bravos (2024–2025)
bar:21 color:Former from:2025 till:2026 text:Nordic Storm (2025)
bar:21 from:2026 till:2027 $EFA
ScaleMajor = gridcolor:line unit:year increment:1 start:2021
TextData =
fontsize:L
textcolor:black
pos:(0,30) tabs:(400-center)
text:
</timeline>
== Zakaru ==
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center;"
|+Zakarun Gasar Kwallon Kafa ta Turai
! scope="col" | Ƙungiyar
! scope="col" | Lakabi
! scope="col" | Masu matsayi na biyu
! scope="col" | Shekarar da aka ci
! scope="col" | Shekarar da ta zo ta biyu
|-
| align="left" | Wutar Rhein
| 2
| 0
| align="left" scope="row" | 2023, 2024
| align="left" | {{En dash}}
|-
| align="left" | Vikin Vikings
| 1
| 2
| align="left" scope="row" | 2022
| align="left" | 2024, 2025
|-
| align="left" | Galajin Frankfurt
| 1
| 0
| align="left" scope="row" | 2021
| align="left" | {{En dash}}
|-
| align="left" | Stuttgart Surge
| 1
| 1
| align="left" | 2025
| align="left" scope="row" | 2023
|-
| align="left" | Aljanun Tekun Hamburg
| 0
| 2
| align="left" | {{En dash}}
| align="left" scope="row" | 2021, 2022
|}
=== Wasannin Zakarun Turai ===
<span style="background:#FFFF99;">Ƙungiyoyi masu '''launin shuɗi''' suna lashe gasar Championship</span>
{| class="wikitable"
|+Overview of European League of Football Championship Games
! scope="col" |No.
! scope="col" |Year
! colspan="2" scope="col" |Team 1
! colspan="2" scope="col" |Team 2
! scope="col" |Venue
! scope="col" |City
! scope="col" |Attendance
! scope="col" |MVP
|-
| scope="row" |I<ref>{{Cite web |title=European League of Football Championship Game |url=https://www.ticketmaster.de/event/european-league-of-football-championship-game-tickets/416809 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210430111232/https://www.ticketmaster.de/event/european-league-of-football-championship-game-tickets/416809 |archive-date=30 April 2021 |access-date=4 May 2021 |website=[[ticketmaster]] |publisher=ELF}}</ref>
|2021
|Hamburg Sea Devils
|30
| style="background:#FFFF99" |'''Frankfurt Galaxy'''
| style="background:#FFFF99" |'''32'''
|Merkur Spiel-Arena
|{{Flagicon|GER}} [[Düsseldorf]], [[Jamus|Germany]]
| align="center" |22,000<ref>{{Cite web |title=ELF Championship Game scoring summary |url=https://assets-global.website-files.com/5fb916e4beed7f5a8f3276f7/6151e57a90b7f5728d37a866_STATS_FGHD21FI.pdf |access-date=15 October 2021 |website=europeanleague.football |publisher=ELF}}</ref>
| align="left" |{{Flagicon|USA}} [[Jakeb Sullivan]] ([[Quarterback|QB]], [[Frankfurt Galaxy (ELF)|Frankfurt Galaxy]])
|-
| scope="row" |II
|2022
|Hamburg Sea Devils
|15
| style="background:#FFFF99" |'''Vienna Vikings'''
| style="background:#FFFF99" |'''27'''
|Wörthersee Stadion
|{{Flagicon|AUT}} [[Klagenfurt]], [[Austriya|Austria]]
| align="center" |14,566<ref>{{Cite web |date=25 September 2022 |title=Scoring Summary (Final) European League of Football Vienna Vikings vs Hamburg Sea Devils (Sep 25, 2022 at Klagenfurt) |url=https://assets-global.website-files.com/5fb916e4beed7f5a8f3276f7/6330cc7761b9ea0fb14b7e4a_STATS_HDVV22FI.pdf}}</ref>
| align="left" |{{Flagicon|FIN}} Kimi Linnainmaa ([[Wide receiver|WR]], [[Vienna Vikings]])
|-
| scope="row" |III
|2023
| style="background:#FFFF99" |'''Rhein Fire'''
| style="background:#FFFF99" |'''53'''
|Stuttgart Surge
|34
|Schauinsland-Reisen-Arena
|{{Flagicon|GER}} [[Duisburg]], [[Jamus|Germany]]
| align="center" |31,500
| align="left" |{{Flagicon|USA}} Jadrian Clark ([[Quarterback|QB]], [[Rhein Fire (ELF)|Rhein Fire]])
|-
| scope="row" |IV
|2024
|Vienna Vikings
|20
| style="background:#FFFF99" |'''Rhein Fire'''
| style="background:#FFFF99" |'''51'''
|Veltins-Arena
|{{Flagicon|GER}} [[Gelsenkirchen]], [[Jamus|Germany]]
| align="center" |41,364
| align="left" |{{Flagicon|USA}} Jadrian Clark ([[Quarterback|QB]], [[Rhein Fire (ELF)|Rhein Fire]])
|-
| scope="row" |V
|2025
|Vienna Vikings
|17
| style="background:#FFFF99" |'''Stuttgart Surge'''
| style="background:#FFFF99" |'''24'''
|MHPArena
|{{Flagicon|GER}} [[Stuttgart]], [[Jamus|Germany]]
| align="center" |36,784
| align="left" |{{Flagicon|GER}} [[Louis Geyer]] (WR, Stuttgart Surge)
|}
== Wasan Taurari na ELF ==
<span style="background:#FFFF99;">Ƙungiyoyi masu '''launin shuɗi''' suna cin nasara a gasar All Star Game</span>
{| class="wikitable"
|+Bayani Game da Wasannin Taurari na Gasar Kwallon Kafa ta Turai
! scope="col" | Shekara
! colspan="2" scope="col" | Gida
! colspan="2" scope="col" | A waje
! scope="col" | Wuri
! scope="col" | Birni
! scope="col" | Halartar
|-
| scope="row" | 2021 <ref>{{Cite web |title=The European League of Football All-Stars win over the US Federation National Team |url=https://europeanleague.football/elf-news/game-report-all-star-team-vs-us-federation-national-team |access-date=2026-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221210062221/https://europeanleague.football/elf-news/game-report-all-star-team-vs-us-federation-national-team |archive-date=2022-12-10 |url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Abbott, JC |date=5 October 2021 |title=ELF All-Stars down hodge-podge US Federation team in defensive affair |url=https://www.americanfootballinternational.com/elf-all-stars-down-hodge-podge-us-federation-team-in-dull-defensive-affair/ |website=americanfootballinternational.com}}</ref>
| style="background:#FFFF99" | '''Duk Taurarin ELF'''
| style="background:#FFFF99" | '''26'''
| Ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Amurka
| 8
| Friedrich-Ludwig-Jahn-Sportpark
|{{Flagicon|GER}} [[Berlin]], [[Jamus]]
| 300 <ref>{{Cite web |last=Sebastian Sendlak |date=9 October 2021 |title=ELF: All Star Game wird zum Fan-Fiasko |url=https://www.us-sports.tv/2021/10/08/elf-all-star-game-wird-zum-fan-fiasko/ |access-date=8 January 2025 |website=us-sports.tv |language=de}}</ref>
|}
== Watsa shirye-shirye ==
A kakar wasa ta farko, gasar ta sanya hannu kan yarjejeniyar wasanni 13, ciki har da wasannin share fagen shiga gasar da kuma gasar zakarun Turai, za a watsa su kai tsaye a Jamus, Austria da Switzerland a ProSieben Maxx, tare da duk sauran wasannin da za a watsa kai tsaye a ran.de da kuma More Than Sports TV. <ref>{{Cite web |date=7 February 2021 |title=European League of Football ab Juni 2021 live auf ProSieben MAXX und ran.de |url=https://www.ran.de/us-sport/nfl/nfl-news/european-league-of-football-ab-juni-2021-live-auf-prosieben-maxx-und-ran-de-113481 |access-date=7 February 2021 |publisher=ran.de |language=German}}</ref> <ref>{{Cite web |date=10 June 2021 |title=European League of Football on More Than Sports TV |url=https://europeanleague.football/elf-news/european-league-of-football-live-on-more-than-sports-tv |access-date=10 June 2021 |publisher=europeanleague.football |archive-url=https://web.archive.org/web/20210610125906/https://europeanleague.football/elf-news/european-league-of-football-live-on-more-than-sports-tv |archive-date=10 June 2021 |url-status=dead}}</ref> Adadin wasannin da ake samu a talabijin ya ƙaru a shekarar 2023, inda aka nuna wasanni 30 kai tsaye a tashoshin ProSieben, ciki har da Wasan Zakarun Turai a babban tashar su. <ref>{{Cite web |date=20 May 2023 |title=Top moments of the ELF 2023 Season Kick-Off Press Conference |url=https://www.americanfootballinternational.com/top-moments-of-the-elf-2023-season-kick-off-press-conference/ |access-date=22 May 2023 |publisher=americanfootballinternational.com}}</ref>
Ana kuma samun dukkan wasannin a duk duniya, a gidan yanar gizon gasar, sabis ɗin da kamfanin Burtaniya StreamAMG ya samar, kuma, daga 2023, ta Endeavor Streaming . <ref>{{Cite web |date=4 May 2021 |title=It's official! With our new partner @streamamg you will never miss a game again! |url=https://www.facebook.com/europeanleagueoffootball/posts/216122930316666 |access-date=4 May 2021 |publisher=facebook.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=22 May 2023 |title=European League of Football partners with Endeavor Streaming to power next-generation streaming service |url=https://europeanleague.football/elf-news/european-league-of-football-partners-with-endeavor-streaming-to-power-next-generation-streaming-service |access-date=22 May 2023 |publisher=europeanleague.football |archive-url=https://web.archive.org/web/20230522134255/https://europeanleague.football/elf-news/european-league-of-football-partners-with-endeavor-streaming-to-power-next-generation-streaming-service |archive-date=22 May 2023 |url-status=dead}}</ref>
A ranar 30 ga Janairu 2025, ELF ta sanar da yarjejeniya da DAZN don watsa dukkan wasannin gasar har zuwa 2032. <ref name="DAZN">{{Cite web |date=30 January 2025 |title=ELF and DAZN agree multi-year global broadcast deal |url=https://europeanleague.football/news/elf-and-dazn-agree-multi-year-global-broadcast-deal-2905 |access-date=30 January 2025 |publisher=European League of Football}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Kididdiga da bayanai ==
=== Teburin kowane lokaci ===
:: ''Tun daga ƙarshen kakar wasa ta 2025.''
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! rowspan="2" width="30" |
! rowspan="2" width="180" |Team
! rowspan="2" width="30" |{{Abbr|SP|Seasons played}}
! colspan="4" |Regular season
! colspan="4" |Play-offs
|-
! width="30" |{{Abbr|GP|Games played}}
! width="30" |{{Abbr|W|Wins}}
! width="30" |{{Abbr|L|Losses}}
! width="35" |{{Abbr|PCT|Winning percentage}}
! width="30" |{{Abbr|Q|Seasons qualified}}
! width="35" |{{Abbr|WC|Wildcard games}}
! width="35" |{{Abbr|SF|Semifinals}}
! width="35" |{{Abbr|CG|Championship games}}
|-
|1
| style="text-align:left;" |{{Flagicon|AUT}} Vienna Vikings
|4
|47
|44
|3
|.936
|4
|
|3–1
|1–2
|-
|2
| style="text-align:left;" |{{Flagicon|GER}} Rhein Fire
|4
|48
|38
|10
|.792
|3
|1–1
|2–0
|2–0
|-
|3
| style="text-align:left;" |{{Flagicon|GER}} Frankfurt Galaxy
|5
|58
|37
|21
|.638
|2
|1–0
|1–1
|1–0
|-
|4
| style="text-align:left;" |{{Flagicon|GER}} Stuttgart Surge
|5
|58
|33
|25
|.569
|3
|2–0
|2–1
|1–1
|-
|5
| style="text-align:left;" |{{Flagicon|AUT}} Raiders Tirol
|4
|48
|30
|18
|.625
|1
|
|0–1
|
|-
|6
| style="text-align:left;" |{{Flagicon|POL}} Panthers Wroclaw
|5
|57
|29
|28
|.509
|2
|0–1
|0–1
|
|-
|7
| style="text-align:left;" |{{Flagicon|GER}} Hamburg Sea Devils
|5
|58
|27
|31
|.466
|2
|
|2–0
|0–2
|-
|8
| style="text-align:left;" |{{Flagicon|GER}} Munich Ravens
|3
|36
|27
|9
|.750
|2
|0–1
|0-1
|
|-
|9
| style="text-align:left;" |{{Flagicon|GER}} Berlin Thunder
|5
|57
|25
|32
|.439
|1
|0–1
|
|
|-
|10
| style="text-align:left;" |{{Flagicon|FRA}} Paris Musketeers
|3
|36
|23
|13
|.639
|1
|1–0
|0–1
|
|-
|11
| style="text-align:left;" |{{Flagicon|ESP}} Madrid Bravos
|2
|24
|16
|8
|.667
|2
|0–2
|
|
|-
|12
| style="text-align:left;" |{{Flagicon|GER}} Cologne Centurions
|5
|56
|16
|40
|.286
|1
|
|0–1
|
|-
|13
| style="text-align:left;" |{{Flagicon|ESP}} Barcelona Dragons
|4
|46
|15
|31
|.326
|1
|
|0–1
|
|-
|14
| style="text-align:left;" |{{Flagicon|GER}} Leipzig Kings
|3
|27
|11
|16
|.407
|
|
|
|
|-
|15
| style="text-align:left;" |{{Flagicon|DEN}} Nordic Storm
|1
|12
|10
|2
|.833
|1
|1–0
|0–1
|
|-
|16
| style="text-align:left;" |{{Flagicon|CZE}} Prague Lions
|3
|34
|8
|26
|.235
|
|
|
|
|-
|17
| style="text-align:left;" |{{Flagicon|ITA}} Milano Seamen
|2
|24
|6
|18
|.250
|
|
|
|
|-
|18
| style="text-align:left;" |{{Flagicon|HUN}} Fehérvár Enthroners
|3
|34
|4
|30
|.118
|
|
|
|
|-
|19
| style="text-align:left;" |{{Flagicon|SUI}} Helvetic Guards
|1
|12
|3
|9
|.250
|
|
|
|
|-
|20
| style="text-align:left;" |{{Flagicon|TUR}} Istanbul Rams
|1
|12
|1
|11
|.083
|
|
|
|
|-
|21
| style="text-align:left;" |{{Flagicon|SUI}} Helvetic Mercenaries
|2
|24
|1
|23
|.042
|
|
|
|
|}
Wasannin kakar wasa na yau da kullun kawai aka haɗa. <ref>{{Cite web |date=20 February 2025 |title=All-time Standings |url=https://elfdata.eu/standings/alltime/ |language=en |access-date=29 September 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251117095154/https://elfdata.eu/standings/alltime/ |archive-date=17 November 2025 |url-status=dead}}</ref>
== Halarta ==
=== Matsakaicin yanayi ===
Duk matsakaicin wasa ya haɗa da wasannin share fage da na zakarun gasar.
{| class="wikitable sortable"
!Kakar wasa
! Jimlar ƙofar
! Wasanni
! Matsakaicin
! Sauyi
! Matsakaicin matsakaici.
! Ƙungiyar
! Matsakaicin matsakaici.
! Ƙungiyar
|-
| align="center" | 2021
| align="right" | 94,704
| align="right" | 43 {{Efn|Two games were played behind closed doors due to the [[COVID-19 pandemic]]. These games are not included in the statistics.}}
| align="right" | 2,310
| align="right" |
| align="right" | 3,600
| Panthers Wrocław
| align="right" | 914
| Berlin Thunder
|-
| align="center" | 2022
| align="right" | 249,015
| align="right" | 75
| align="right" | 3,327
| align="right" | +44.0%
| align="right" | 8,144
| Wutar Rhein
| align="right" | 435
| Istanbul Rams
|-
| align="center" | 2023
| align="right" | 428,631
| align="right" | 99
| align="right" | 4,330
| align="right" | +33.2%
| align="right" | 9,814
| Wutar Rhein
| align="right" | 952
| Zakunan Prague
|-
| align="center" | 2024
| align="right" | 474,103
| align="right" | 107
| align="right" | 4,431
| align="right" | +2.3%
| align="right" | 10,786
| Wutar Rhein
| align="right" | 638
| Zakunan Prague
|-
| align="center" | 2025
| align="right" | 353,647
| align="right" | 100 {{Efn|One match was not played.}}
| align="right" | 3,536
| align="right" | −20.2%
| align="right" | 10,205
| Wutar Rhein
| align="right" | 644
| Berlin Thunder
|-
|}
=== Matsakaicin halarta a tarihi ===
Duk matsakaicin wasa ya haɗa da wasan da aka buga da kuma wasan kusa da na ƙarshe.
{| class="wikitable mw-datatable" style="text-align:center; font-size:90%;"
! width="35" |Season
! width="25" |{{Tooltip|[[Barcelona Dragons (ELF)|BAR]]|Barcelona Dragons}}
! width="25" |{{Tooltip|[[Berlin Thunder (ELF)|BER]]|Berlin Thunder}}
! width="25" |{{Tooltip|[[Cologne Centurions (ELF)|COL]]|Cologne Centurions}}
! width="25" |{{Tooltip|[[Fehérvár Enthroners|FEH]]|Fehérvár Enthroners}}
! width="25" |{{Tooltip|[[Frankfurt Galaxy (ELF)|FRA]]|Frankfurt Galaxy}}
! width="25" |{{Tooltip|[[Hamburg Sea Devils (ELF)|HAM]]|Hamburg Sea Devils}}
! width="25" |{{Tooltip|[[Helvetic Guards|HVG]]|Helvetic Guards}}
! width="25" |{{Tooltip|[[Helvetic Mercenaries|HVM]]|Helvetic Mercenaries}}
! width="25" |{{Tooltip|[[Istanbul Rams|IST]]|Istanbul Rams}}
! width="25" |{{Tooltip|[[Leipzig Kings|LEI]]|Leipzig Kings}}
! width="25" |{{Tooltip|[[Madrid Bravos|MAD]]|Madrid Bravos}}
! width="25" |{{Tooltip|[[Milano Seamen|MIL]]|Milano Seamen}}
! width="25" |{{Tooltip|[[Munich Ravens|MUN]]|Munich Ravens}}
! width="25" |{{Tooltip|[[Nordic Storm|NOR]]|Nordic Storm}}
! width="25" |{{Tooltip|[[Paris Musketeers|PAR]]|Paris Musketeers}}
! width="25" |{{Tooltip|[[Prague Lions|PRA]]|Prague Lions}}
! width="25" |{{Tooltip|[[Rhein Fire (ELF)|RHE]]|Rhein Fire}}
! width="25" |{{Tooltip|[[Stuttgart Surge|STU]]|Stuttgart Surge}}
! width="25" |{{Tooltip|[[Raiders Tirol|TIR]]|Raiders Tirol}}
! width="25" |{{Tooltip|[[Vienna Vikings|VIE]]|Vienna Vikings}}
! width="25" |{{Tooltip|[[Panthers Wrocław|WRO]]|Panthers Wroclaw}}
|-
|2021
|1,163
|931
|1,243
|
|2,100
|1,744
|
|
|
|2,072
|
|
|
|
|
|
|
|1,429
|
|
|3,600
|-
|2022
|1,025
|3,583
|1,843
|
|5,008
|3,520
|
|
|435
|2,600
|
|
|
|
|
|
|8,144
|2,084
|3,692
|3,085
|2,344
|-
|2023
|1,081
|4,566
|2,773
|1,700
|6,437
|8,164
|2,260
|
|
|2,357
|
|1,100
|5,009
|
|3,867
|952
|9,814
|3,939
|3,904
|4,915
|2,550
|-
|2024
|918
|3,456
|2,735
|1,550
|7,098
|9,277
|
|1,028
|
|
|1,393
|740
|5,035
|
|3,389
|638
|10,786
|4,419
|3,370
|6,064
|5,992
|-
|2025
|
|644
|770
|1,083
|7,251
|2,377
|
|1,541
|
|
|3,145
|
|3,450
|2,134
|1,834
|950
|10,205
|3,037
|3,410
|6,323
|2,345
|}
== Nassoshi ==
{{reflist|2}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Official website}}
* {{YouTube|https://www.youtube.com/channel/UC5dCzAA96G_LLpW6-DyEPBQ}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
jgb3pushjtkjywrkg709zc9rm9gv00h
K. R. Naik
0
177623
971449
960883
2026-10-25T16:31:20Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971449
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kamlaksha Rama Naik''', wanda aka fi sani da '''KR Naik''' injiniyan masana'antar Indiya ne. Ya kafa kamfanin D-Link Ltd. (India) a shekarar 1993.<ref>{{Cite web |date=7 November 2006 |title=CIOL : Portraits : Portrait: KR Naik: D-Link |url=http://www.ciol.com/content/news/exeTrack/Portraits/2006/106110701.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070129114050/http://www.ciol.com/content/news/exeTrack/Portraits/2006/106110701.asp |archive-date=29 January 2007 |access-date=1 September 2012 |website=CyberMedia India Online Ltd}}</ref> A shekarar 1994 ya shiga wani haɗin gwiwa da wani kamfani mai suna "D-Link Corporation" wanda ke da masana'antu a Goa da kuma ofishin kamfanoni a Mumbai.
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haifi Naik a Karwar, Karnataka a ranar 19 ga Nuwamba, 1947. Ya kammala karatunsa a Karwar sannan daga baya ya koma Mumbai. Naik injiniyan injiniya ne mai digirin PG a fannin Injiniyan Masana'antu da kuma lasisin Injiniyan Roba. Ya sami digirin Gudanar da Kasuwanci daga Cibiyar Jamnalal Bajaj da ke [[Mumbai]].<ref name="A self-made entrepreneur">{{Cite web |title=A self-made entrepreneur |url=http://www.expresscomputeronline.com/20090330/pathfinders11.shtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100922125137/http://www.expresscomputeronline.com/20090330/pathfinders11.shtml |archive-date=22 September 2010 |access-date=19 September 2012 |publisher=www.expresscomputeronline.com}}</ref>
== Sana'a ==
Aikinsa na farko a Mumbai yana tare da Bradma, amma ba da daɗewa ba bayan haka ya shiga IBM India a shekarar 1970 ya fara aiki a matsayin Injiniyan Babban Taro na Mainframe. A shekarar 1977 ya ba da gudummawa sosai wajen haɓaka firintar layi ta asali a cibiyar 'Big Blue'. Ya yi aiki don haɓaka sassan kayan aikin kwamfuta na asali na filastik da ƙarfe har sai da IBM ta rufe aikinta na Indiya a shekarar 1978. <ref name="A self-made entrepreneur" /> Bayan rufe kamfanin IBM, ya shiga ORG System Ltd. inda ya kasance ɗaya daga cikin membobin ƙungiyar guda 6 da suka ƙirƙiro firintocin farko na asali masu saurin layi 1000+ a minti ɗaya. <ref name="A self-made entrepreneur" />
A shekarar 1984, Naik ya kafa Virtual Computer Pvt. Ltd., kuma yana cikin waɗanda suka fara shigo da injin soldering don ƙera allunan da aka buga na kwamfutocin kwamfuta.
Daga 1990 zuwa 1991, Naik ya shiga harkar sadarwa a matsayin mai rarraba kayayyakin kamfanin D-Link. Cikin shekaru 3, ya yanke shawarar fara kera kayayyakin sadarwa a Indiya a matsayin hadin gwiwa da D-Link. Da yake amfani da fa'idodin kuɗi da haraji da gwamnatin Goa ke bayarwa, ya canza ayyukan masana'antu daga Ansa Industrial Estate da ke Mumbai zuwa Verna Electronic City, Goa. A tsakanin 1994–95 ya kuma fara kamfanin samar da kayayyaki masu zaman kansu tare da kamfanin Sapphire UK Ltd da ke Burtaniya. A shekarar 1994, ya shiga hadin gwiwa da D-Link Corporation Taiwan <ref>{{Cite web |last=Menezes, Beryl |date=1 April 2011 |title=Schneider Electric acquires Digilink for Rs 500 cr |url=http://voicendata.ciol.com/content/news/111040101.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120521175320/http://voicendata.ciol.com/content/news/111040101.asp |archive-date=21 May 2012 |access-date=19 September 2012 |publisher=www.voicendata.ciol.com}}</ref> kuma ya taimaka wajen gina sabbin gine-gine da kuma shigo da layukan SMT daga Japan.
A shekarar 1995, Naik ya fara ƙirƙirar sabuwar hanya ta musamman don samfuran D-Link. Maimakon ya bi manyan masu rarrabawa, sai ya yanke shawarar sanya tsarin rarrabawa na yanki - wanda za a iya cewa shi ne na farko a Indiya a cikin hanyoyin sadarwa na IT. <ref>{{Cite web |title=Channel Chief "I don’t look at my company’s future through the narrow prism of D-Link" |url=http://www.crn.in/KR-Naik-Channel-Chief-001Nov010.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111018150821/http://www.crn.in/KR-Naik-Channel-Chief-001Nov010.aspx |archive-date=18 October 2011 |access-date=19 September 2012 |publisher=www.crn.in}}</ref>
== Girmamawa da kyaututtuka ==
{| class="wikitable"
!Shekara
! Suna
! Ƙungiyar bayar da kyaututtuka
! Bayani
|-
| 2012
| Gudummawar Tashar da ta Fi Kyau
| CRN, UBM Indiya
| <ref name="CRN">{{Cite web |last=Singh |first=Amit |date=7 August 2012 |title=CRN Honors 28 Leading Partners at the 12th Edition of CRN Xcellence Awards 2012 |url=http://www.crn.in//ITChannel-007Aug012-CRN-Honors-28-Leading-Partners-At-the-12th-Edition-Of-CRN-Xcellence-Awards-2012.aspx |access-date=31 August 2012 |website=www.crn.in}}{{Dead link|date=July 2025}}</ref>
|-
| 2011
| Manyan 'Yan Kasuwa Masu Ƙananan Masana'antu 2010–11
| Tashoshin Ƙananan Ƙananan Hukumomi
| <ref name="SME Channels">{{Cite web |title=SME Channels Achievers's Award 2011 |url=http://smechannels.com/awardees.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130121183717/http://www.smechannels.com/awardees.htm |archive-date=21 January 2013 |access-date=31 August 2012 |website=Smechannels.com}}</ref>
|-
| 2003-4
| Shugaban MAIT
| MAIT
| <ref name="MAIT">{{Cite web |title=MAIT Past Presidents |url=http://www.mait.com/index.php?option=com_members&view=pastmembers&uid=9 |access-date=31 August 2012 |website=www.mait.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20250814154611/https://www.mait.com/index.php?option=com_members&view=pastmembers&uid=9 |archive-date=14 August 2025 |url-status=dead}}</ref>
|}
== Rayuwa ta sirri ==
Matar Naik Sudha Naik mai kula da gida ce; suna da 'ya'ya mata 2: Arati Naik da Dr. Lakshana Sharma (wanda ya auri Dr. Amit Sharma).
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1947]]
qb4fjjkd4t4a6toxcm6b954xb18w2ah
Kungiyar wasan ƙwallon ƙafa ta mata ta Jersey
0
177687
971723
967069
2026-10-26T04:58:37Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971723
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Ƙungiyar wasan kurket ta mata ta Jersey tana wakiltar dogaro da Crown a wasannin kurket na mata na duniya. Sun zama memba mai alaƙa da Majalisar Cricket ta Duniya (ICC) a shekarar 2005, kuma sun zama memba mai haɗin gwiwa a shekarar 2007.
== Tarihi ==
A shekarar 2012, Jersey ta lashe gasar Cricket ta mata ta Turai da aka shirya a Utrecht, inda ta doke Jamus a wasan karshe.
A watan Afrilun 2018, ICC ta ba wa dukkan membobinta cikakken matsayin mata na Twenty20 International (WT20I). Saboda haka, duk wasannin Twenty20 da aka buga tsakanin matan Jersey da sauran membobin ICC bayan 1 ga Yuli 2018 suna da cikakken matsayin WT20I. <ref name="status">{{Cite web |title=All T20I matches to get international status |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/672322 |access-date=26 April 2018 |website=International Cricket Council}}</ref>
Jersey ta buga wasanta na farko na WT20I a ranar 31 ga Mayu 2019, inda ta sha kashi a hannun maƙwabciyarta Guernsey da wickets bakwai a gasar cin kofin T20 Inter-Insular ta 2019 a College Field, Saint Peter Port . <ref>{{Cite web |title=Guernsey Women beat Jersey in islands' first full international |url=https://www.itv.com/news/channel/2019-06-03/guernsey-women-beat-jersey-in-islands-first-full-international |access-date=2024-06-05 |publisher=ITV}}</ref> <ref>{{Cite web |title=InfrasoftTech Women's T20I Inter Insular Cup |url=https://cricclubs.com/GuernseyCricketBoard/viewScorecard.do?matchId=1375&clubId=4869 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240605154514/https://cricclubs.com/GuernseyCricketBoard/viewScorecard.do?matchId=1375&clubId=4869 |archive-date=5 June 2024 |access-date=2024-06-05 |publisher=cricclubs.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Guernsey Women vs Jersey Women |url=https://www.espncricinfo.com/series/jersey-wmn-in-guernsey-2019-1185206/guernsey-women-vs-jersey-women-only-t20i-1185208/full-scorecard |access-date=2024-06-05 |publisher=ESPNcricinfo}}</ref>
Sun sami nasarar farko ta WT20I daga baya a wannan shekarar lokacin da suka doke Norway da wickets bakwai a ranar 1 ga Agusta a rana ta biyu ta gasar cin kofin mata ta Faransa T20I Quadrangular Series ta 2019 da aka gudanar a [[Nantes]] . Da nasarori huɗu da rashin nasara biyu, Jersey ta zo ta biyu a bayan mai masaukin baki Faransa a gasar da ta haɗa da Austria . <ref>{{Cite web |date=7 August 2019 |title=Young cricketers take second in "unbelievable" tournament |url=https://www.bailiwickexpress.com/jsy/news/young-cricketeers-take-second-place-unbelievable-tournament/ |access-date=2024-06-05 |publisher=Bailiwick Express}}</ref> <ref>{{Cite web |title=WT20 Quad France 2019 |url=https://www.espncricinfo.com/series/wt20-quad-france-2019-1193663 |access-date=2024-06-03 |publisher=ESPNcricinfo}}</ref> Tawagar Jersey a wurin taron ta ƙunshi 'yan wasa da dama da har yanzu suna makaranta, ciki har da Nia Greig, wacce 'yar shekara 11 da kwana 40 kacal, ta zama ƙaramar 'yar wasan kurket ta ƙasa da ƙasa lokacin da ta buga wasan farko na 'yan tsibirin da Faransa. <ref>
{{Cite web |title=Youngest international cricketer |url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/577860-youngest-international-cricket-player-on-debut |access-date=2024-06-05 |publisher=Guinness World Records}}</ref> <ref>
{{Cite web |title=ICC prohibit under 15s from playing international cricket |url=https://www.thecricketer.com/Topics/international/icc_prohibit_under_15s_international_cricket.html |access-date=2024-06-05 |publisher=The Cricketer}}</ref>
Trinity Smith ta zira kwallaye na farko a tarihin WT20I a Jersey a ranar 6 ga Mayu 2022, inda ta zira kwallaye 59 ba tare da an cire ta ba a wasan da ta buga da Spain a gasar cin kofin mata ta T20I Quadrangular Series ta 2022. <ref>
{{Cite web |title=Jersey Women vs Spain Women |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20i-quadrangular-series-in-france-2022-1310205/jersey-women-vs-spain-women-3rd-match-1310212/full-scorecard |access-date=2024-06-03 |publisher=ESPNcricinfo}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Jersey register third win of the quadrangular series |url=https://www.womenscriczone.com/jersey-register-second-win-of-the-quadrangular-series |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240809032024/https://www.womenscriczone.com/jersey-register-second-win-of-the-quadrangular-series |archive-date=9 August 2024 |access-date=2024-06-20 |website=Women's CricZone |publisher=womenscriczone.com}}</ref> Duk da rashin kaye a gasar, Jersey ta lashe gasar a Dreux wadda ta hada da Faransa da Austria. <ref>
{{Cite web |date=9 May 2022 |title=Jersey Women on the up |url=https://www.jerseyeveningpost.com/sport/2022/05/09/jersey-women-on-the-up/ |access-date=2024-06-05 |publisher=Jersey Evening Post}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Unbeaten Jersey make it four-in-four to win Quadrangular T20I trophy in France |url=https://www.womenscriczone.com/jersey-finish-the-quadrangular-in-france-unbeaten-to-win-the-trophy |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220508043511/https://www.womenscriczone.com/jersey-finish-the-quadrangular-in-france-unbeaten-to-win-the-trophy |archive-date=8 May 2022 |access-date=2024-06-20 |publisher=womenscriczone.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=14 May 2022 |title=Eurowrap: Jersey's women win in France, while Finland's men give Denmark a fright |url=https://emergingcricket.com/news/eurowrap-jerseys-women-win-in-france-while-finlands-men-give-denmark-a-fright/ |access-date=2024-06-21 |publisher=Emerging Cricket}}</ref>
A watan da ya biyo baya, Jersey ta lashe gasar cin kofin mata ta T20I Inter-Insular Cup, inda ta lashe dukkan wasanni uku a gida da Guernsey. <ref>{{Cite web |date=27 June 2022 |title=A home hat-trick |url=https://jerseyeveningpost.com/sport/more/cricket/2022/06/27/a-home-hat-trick/ |access-date=2024-06-05 |publisher=Jersey Evening Post}}</ref>
A watan Janairun 2023, an sanar da cewa an zabi Jersey don karbar bakuncin gasar cin kofin duniya ta mata ta T20 ta ICC ta shekarar 2023, wacce za a gudanar a watan Mayu da Yuni. <ref>{{Cite web |date=31 January 2023 |title=Jersey to host 2024 Women's T20 World Cup qualifier |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/64469655 |access-date=2024-06-05 |website=BBC Sport}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Jersey to Host Women's T20 World Cup Pathway Event |url=https://www.jerseycricket.je/latest-news/jersey-to-host-womens-t20-world-cup-pathway-event |access-date=2024-06-05 |publisher=Jersey Cricket}}</ref>
A wurin taron, 'yan tsibirin sun kare a matsayi na uku cikin kungiyoyi shida, inda suka rasa damar zuwa mataki na gaba na cancantar shiga gasar. A lokacin gasar, Chloe Greenchan ta zama mace ta farko a Jersey da ta yi nasarar cin kwallo biyar a WT20Is lokacin da ta samu maki 5/4 a wasan da ta yi da Sweden a zagaye 108 a ranar 2 ga Yuni 2023. <ref>{{Cite web |date=2 June 2023 |title=T20 World Cup qualifier: Jersey thrash Sweden by 108 runs for record victory |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/65787788 |access-date=2024-06-05 |website=BBC Sport}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Jersey aim to build on record-breaking week of cricket |url=https://www.thegantry.je/jersey-womens-cricket/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230606062732/https://www.thegantry.je/jersey-womens-cricket/ |archive-date=6 June 2023 |access-date=2024-06-05 |publisher=The Gantry}}</ref>
Daga baya a wannan watan, Jersey ta buga wasa da Guernsey a gasar cin kofin mata ta T20I Inter-Insular Cup ta 2023 a filin wasa na King George V Sports da ke Castel . A karo na biyu a jere sun lashe gasar da ci 3-0, inda abin da ya fi daukar hankali shi ne wasa na uku inda suka samu maki mafi girma a gasar WT20I zuwa yanzu - 196/3 - kafin su kori masu masaukin baki da maki 39 don cin nasara da maki 157, wanda hakan ya zama sabon tarihi na babban nasarar da suka samu. <ref>{{Cite web |date=26 June 2023 |title=Jersey set new record T20 victory as they thrash Guernsey in inter-insulars |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/66019910 |access-date=2024-06-05 |website=BBC Sport}}</ref>
Jersey ta ci gaba da lashe gasar cin kofin WT20I Inter-insular Cup a shekara ta uku a jere a shekarar 2024, inda ta lashe wasa daya tilo a Grainville Cricket Ground da ke St Saviour da maki 104. Da suka yi ta bugun ƙwallo, 'yan tsibirin sun ci ƙwallaye 157 gaba ɗaya, Charlie Miles ya yi ƙwallo 68 daga ƙwallaye 42, kafin su kori Guernsey da ƙwallo 53 kacal, yayin da Sophia Hanson ta ɗauki ƙwallo 3/7. <ref>{{Cite web |title=Jersey women win inter-insular |url=https://www.cricketeurope.com/DATABASE/ARTICLES2024/articles/000007/000773.shtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240805225436/https://cricketeurope.com/DATABASE/ARTICLES2024/articles/000007/000773.shtml |archive-date=5 August 2024 |access-date=15 July 2024 |publisher=Cricket Europe}}</ref> <ref>{{Cite web |date=15 July 2024 |title=Jersey beat Guernsey to win inter-island T20 title |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/articles/cz47r270vrlo |access-date=15 July 2024 |publisher=BBC Sport}}</ref>
A watan Disamba na 2024, Jersey ta lashe gasar Challenger Division ta Turai ta T10, inda ta yi rashin nasara a duk tsawon gasar a Spain, sannan ta doke [[Kungiyar wasan kurket ta mata ta Jamus|Jamus]] da maki 15 a wasan karshe. <ref>{{Cite web |date=14 December 2024 |title=Jersey win European Cricket Championship Challenger title |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/articles/cn54y31wn02o |access-date=14 December 2024 |publisher=BBC Sport}}</ref> <ref>{{Cite web |date=15 December 2024 |title=Jersey Crowned Champions of the Inaugural ECC-W Challenger Division |url=https://www.ecn.cricket/series/ecc-w-challenger-2024-7160/news/jersey-crowned-champions-of-the-inaugural-ecc-w-challenger-division |access-date=15 December 2024 |publisher=European Cricket Network |archive-url=https://web.archive.org/web/20241215140602/https://www.ecn.cricket/series/ecc-w-challenger-2024-7160/news/jersey-crowned-champions-of-the-inaugural-ecc-w-challenger-division |archive-date=15 December 2024 |url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web |date=16 December 2024 |title=Jersey Ladies are European Cricket Champions! |url=https://jerseyeveningpost.com/sport/more/cricket/2024/12/16/jersey-ladies-are-european-cricket-champions/ |access-date=16 December 2024 |publisher=Jersey Evening Post}}</ref> Sun biyo bayan wannan nasarar ta hanyar lashe gasar WT20I ta wasanni biyu da Gibraltar a Europa Sports Park, inda suka yi nasara da maki takwas da kuma maki tara. <ref>{{Cite web |date=16 December 2024 |title=Jersey cruise to T20 wins against Gibraltar |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/articles/c5yv2emz7zpo |access-date=16 December 2024 |publisher=BBC Sport}}</ref>
A watan Afrilun 2025, Jersey ta lashe gasar Quadrangular Series ta Cyprus WT20I, inda ta mamaye teburin gasar da nasarori shida daga wasanni shida da ta yi a gasar, wadanda suka hada da masu masaukin baki, Denmark da kuma Isle of Man . <ref>{{Cite web |date=22 April 2025 |title='Tremendous' Jersey win six out of six in Cyprus |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/articles/c1egv1j137do |access-date=22 April 2025 |publisher=BBC Sport}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Jersey women win Cyprus quadrangular |url=https://www.cricketeurope.com/DATABASE/ARTICLES2025/articles/000017/001748.shtml |access-date=24 April 2025 |publisher=Cricket Europe}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
A watan Mayu na 2025, Jersey ta kare a matsayi na uku a gasar cin kofin duniya ta mata ta T20 ta Turai a shekarar 2025 a [[Rum|Rome]], inda ta samu nasara biyu daga wasanni biyar da ta buga, wanda hakan ya sa ta sake rasa damar zuwa mataki na gaba na gasar. <ref>{{Cite web |date=29 May 2025 |title=Jersey out of T20 World Cup qualifiers after Sweden loss |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/articles/cn4q1wx4n91o |access-date=29 May 2025 |publisher=BBC Sport}}</ref>
A ranar 5 ga Yuli 2025, Jersey ta doke Guernsey da maki 89 a ƙarƙashin hanyar DLS a wasan da ruwan sama ya shafa a Castel don lashe Kofin Duniya na WT20I na shekara ta huɗu a jere. <ref>{{Cite web |title=Jersey thrash Guernsey to retain inter-island crown |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/c75rvz6ny4eo |access-date=7 July 2025 |publisher=BBC Sport}}</ref>
Jersey ta ci gaba da riƙe gasar cin kofin WT20I Inter-Insular a shekara ta biyar a jere a ranar 14 ga Yuni 2026, inda ta doke Guernsey da ci 2-0, inda duka wasannin suka ƙare da nasara da maki 100. <ref>{{Cite web |title=Jersey thrash Guernsey to retain inter-island T20 title |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/articles/c5yz04pjdrgo |access-date=23 June 2026 |publisher=BBC Sport}}</ref>
== Rikodi da ƙididdiga ==
'''Takaitaccen Bayani Game da Wasannin Ƙasashen Duniya — Matan Jersey''' <ref name="T20I">{{Cite web |title=Records / Jersey Women / Twenty20 Internationals / Result summary |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=10;id=6627;type=team |publisher=[[Cricinfo]]}}</ref>
''An sabunta shi na ƙarshe a ranar 29 ga Yuli, 2026''
{| class="wikitable" style="text-align: center; width: 500px;"
| colspan="7" align="center" |'''Rikodin Wasa'''
|-
! Tsarin
! M
! W
! L
! T
! NR
! Wasan Farko
|-
| align="left" | Twenty20 Internationals
| 52
| 34
| 17
| 0
| 1
| 31 Mayu 2019
|}
=== Twenty20 International ===
* Jimillar yawan 'yan wasa: 214/4 da Denmark a ranar 18 ga Afrilu 2025 a Happy Valley Ground, Episkopi . <ref>{{Cite web |title=Records / Jersey women / Women's Twenty20 Internationals / Highest totals |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/highest_innings_totals.html?class=10;id=6627;type=team |access-date=6 May 2022 |website=ESPN Cricinfo}}</ref>
* Mafi girman maki na mutum ɗaya: 85, Aimee Aikenhead da Guernsey a ranar 14 ga Yuni 2026 a Grainville Cricket Ground, Saint Saviour da 85 *, Grace Wetherall da Switzerland a Embrach Cricket Ground, Embrach a ranar 27 ga Yuli 2026. <ref>{{Cite web |title=Records / Jersey women / Women's Twenty20 Internationals / Top Scores |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_innings.html?class=10;id=6627;type=team |access-date=6 May 2022 |website=ESPN Cricinfo}}</ref>
* Mafi kyawun 'yan wasan bowling na mutum ɗaya: 5/4, Chloe Greekchan da Sweden a ranar 2 ga Yuni 2023 a FB Playing Fields, St Clement . <ref>{{Cite web |title=Records / Jersey women / Women's Twenty20 Internationals / Best Bowling figures |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/best_figures_innings.html?class=10;id=6627;type=team |access-date=6 May 2022 |website=ESPN Cricinfo}}</ref>
'''Rikodin T20I idan aka kwatanta da sauran ƙasashe''' <ref name="T20I" />
''An kammala bayanan zuwa WT20I #2934.'' ''An sabunta shi na ƙarshe a ranar 29 ga Yuli, 2026.''
{| class="wikitable" style="text-align: center; width: 600px;"
!Opponent
!M
!W
!L
!T
!NR
!First match
!First win
|-
| colspan="8" style="text-align: center;" |'''ICC Associate members'''
|-
| align="left" |{{Crw|AUT}}
|3
|2
|1
|0
|0
|1 August 2019
|3 August 2019
|-
| align="left" |{{Crw|BRA}}
|3
|0
|3
|0
|0
|3 September 2025
|
|-
| align="left" |{{Crw|CYP}}
|2
|2
|0
|0
|0
|18 April 2025
|18 April 2025
|-
| align="left" |{{Crw|DEN}}
|2
|2
|0
|0
|0
|18 April 2025
|18 April 2025
|-
| align="left" |{{Crw|FRA}}
|5
|3
|2
|0
|0
|31 July 2019
|2 August 2019
|-
| align="left" |{{Crw|GER}}
|4
|1
|3
|0
|0
|30 May 2023
|27 July 2024
|-
| align="left" |{{Crw|GIB}}
|2
|2
|0
|0
|0
|15 December 2024
|15 December 2024
|-
| align="left" |{{Crw|GUE}}
|10
|9
|1
|0
|0
|31 May 2019
|25 June 2022
|-
| align="left" |{{Crw|IOM}}
|4
|3
|1
|0
|0
|19 April 2025
|19 April 2025
|-
| align="left" |{{Crw|ITA}}
|4
|1
|3
|0
|0
|29 May 2023
|29 May 2023
|-
| align="left" |{{Crw|NED}}
|3
|0
|2
|0
|1
|24 August 2023
|
|-
| align="left" |{{Crw|NOR}}
|2
|2
|0
|0
|0
|1 August 2019
|1 August 2019
|-
| align="left" |{{Crw|ESP}}
|3
|3
|0
|0
|0
|6 May 2022
|6 May 2022
|-
| align="left" |{{Crw|SWE}}
|2
|1
|1
|0
|0
|2 June 2023
|2 June 2023
|-
| align="left" |{{Crw|SUI}}
|2
|2
|0
|0
|0
|27 July 2026
|27 July 2026
|-
| align="left" |{{Crw|TUR}}
|1
|1
|0
|0
|0
|30 May 2023
|30 May 2023
|}
== Tarihin gasa ==
=== Kofin Duniya na Mata na ICC ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
! colspan="8" |Tarihin Gasar Cin Kofin Duniya
|-
! width="150" | Shekara
! width="150" | Zagaye
! width="50" | Matsayi
! width="50" | Babban Likitan mata (GP)
! width="50" | W
! width="50" | L
! width="50" | T
! width="50" | NR
|-
|{{Flagicon|England}} [[1973 Women's Cricket World Cup|1973]]
| colspan="7" rowspan="13" | Ban cancanta ba/Babu matsayin ODI na mata
|-
|{{Flagicon|India}} [[1978 Women's Cricket World Cup|1978]]
|-
|{{Flagicon|New Zealand}} [[1982 Women's Cricket World Cup|1982]]
|-
|{{Flagicon|Australia}} [[1988 Women's Cricket World Cup|1988]]
|-
|{{Flagicon|England}} [[1993 Women's Cricket World Cup|1993]]
|-
|{{Flagicon|India}} [[1997 Women's Cricket World Cup|1997]]
|-
|{{Flagicon|New Zealand}} [[2000 Women's Cricket World Cup|2000]]
|-
|{{Flagicon|South Africa}} [[2005 Women's Cricket World Cup|2005]]
|-
|{{Flagicon|Australia}} [[2009 Women's Cricket World Cup|2009]]
|-
|{{Flagicon|India}} [[2013 Women's Cricket World Cup|2013]]
|-
|{{Flagicon|England}} [[2017 Women's Cricket World Cup|2017]]
|-
|{{Flagicon|New Zealand}} [[2022 Women's Cricket World Cup|2022]]
|-
|{{Flagicon|India}} [[Women's Cricket World Cup|2025]]
|-
| '''Jimilla'''
| '''0/13'''
| '''Lakabi 0'''
| '''0'''
| '''0'''
| '''0'''
| '''0'''
| '''0'''
|}
=== Duniyar Mata ta ICC T20 ===
{| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;"
! colspan="8" |Tarihin Gasar Cin Kofin Duniya na Twenty20
|-
! width="150" | Shekara
! width="150" | Zagaye
! width="50" | Matsayi
! width="50" | Babban Likitan mata (GP)
! width="50" | W
! width="50" | L
! width="50" | T
! width="50" | NR
|-
|{{Flagicon|England}} [[2009 ICC Women's World Twenty20|2009]]
| colspan="7" rowspan="10" | Ban cancanta ba
|-
|{{Flagicon|West Indies}} [[2010 ICC Women's World Twenty20|2010]]
|-
|{{Flagicon|Sri Lanka}} [[2012 ICC Women's World Twenty20|2012]]
|-
|{{Flagicon|Bangladesh}} [[2014 ICC Women's World Twenty20|2014]]
|-
|{{Flagicon|India}} [[2016 ICC Women's World Twenty20|2016]]
|-
|{{Flagicon|West Indies}} [[2018 ICC Women's World Twenty20|2018]]
|-
|{{Flagicon|Australia}} [[2020 ICC Women's World Twenty20|2020]]
|-
|{{Flagicon|South Africa}} [[2023 ICC Women's T20 World Cup|2023]]
|-
|{{Flagicon|United Arab Emirates}} [[2024 ICC Women's T20 World Cup|2024]]
|-
|{{Flagicon|England}} [[2026 ICC Women's T20 World Cup|2026]]
|-
| '''Jimilla'''
| '''0/10'''
| '''Lakabi 0'''
| '''0'''
| '''0'''
| '''0'''
| '''0'''
| '''0'''
|}
=== Gasar Cin Kofin Duniya ta Mata ta ICC ta 220 a Turai ===
{| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;"
! colspan="9" |Rikodin gasar cin kofin mata ta ICC ta Twenty20 Qualifier ta Turai
|-
! width="150" | Shekara
! width="150" | Zagaye
! width="50" | Matsayi
! width="50" | Babban Likitan mata (GP)
! width="50" | W
! width="50" | L
! width="50" | T
! width="50" | NR
|-
|{{Flagicon|Spain}} [[2019 ICC Women's Qualifier Europe|2019]]
| colspan="8" rowspan="2" | Ban shiga ba
|-
|{{Flagicon|Spain}} [[2021 ICC Women's T20 World Cup Europe Qualifier|2021]]
|-
| style="border: 3px solid red" |{{Flagicon|Jersey}} [[2023 Women's T20 World Cup Europe Qualifier|2023]]
| DNQ
| –
| 5
| 3
| 2
| 0
| 0
|-
|{{Flagicon|Italy}} [[2025 Women's T20 World Cup Europe Qualifier|2025]]
| DNQ
| –
| 5
| 2
| 3
| 0
| 0
|-
| '''Jimilla'''
| '''2/4'''
| '''Lakabi 0'''
| '''10'''
| '''5'''
| '''5'''
| '''0'''
| '''0'''
|}
=== Gasar Kurket ta Mata ta Turai ===
{| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;"
! colspan="9" |Tarihin Gasar Kurket ta Mata ta Turai
|-
! width="150" | Shekara
! width="150" | Zagaye
! width="50" | Matsayi
! width="50" | Babban Likitan mata (GP)
! width="50" | W
! width="50" | L
! width="50" | T
! width="50" | NR
|-
|{{Flagicon|Denmark}} [[1989 Women's European Cricket Cup|1989]]
| colspan="8" rowspan="12" | Ban shiga ba
|-
|{{Flagicon|England}} [[1990 Women's European Cricket Cup|1990]]
|-
|{{Flagicon|Netherlands}} [[1991 Women's European Cricket Cup|1991]]
|-
|{{Flagicon|Ireland}} [[1995 Women's European Cricket Cup|1995]]
|-
|{{Flagicon|Denmark}} [[1999 Women's European Cricket Championship|1999]]
|-
|{{Flagicon|England}} [[2001 Women's European Cricket Championship|2001]]
|-
|{{Flagicon|Wales}} 2005
|-
|{{Flagicon|Netherlands}} 2007
|-
|{{Flagicon|Ireland}} [[2009 Women's European Cricket Championship|2009]]
|-
|{{Flagicon|Scotland}} 2010
|-
|{{Flagicon|Netherlands}} [[2011 Women's European Cricket Championship|2011]]
|-
|{{Flagicon|England}} 2014
|-
| '''Jimilla'''
| '''0/12'''
| '''Lakabi 0'''
| '''0'''
| '''0'''
| '''0'''
| '''0'''
| '''0'''
|}
=== Wasan Kurket a Gasar Olympics ta bazara ===
{| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;"
! colspan="9" |Rikodin Cricket a Gasar Olympics ta bazara
|-
! width="150" | Mai masaukin baki<br /><br /><br /><br /> Shekara
! width="150" | Zagaye
! width="50" | Matsayi
! width="50" | Babban Likitan mata (GP)
! width="50" | W
! width="50" | L
! width="50" | T
! width="50" | NR
|-
|{{Flagicon|United States}} [[Cricket at the 2028 Summer Olympics|2028]]
| colspan="8" rowspan="2" | Za a ƙaddara
|-
|{{Flagicon|Australia}} [[Wasannin Olympics na bazara na 2028|2032]]
|-
| '''Jimilla'''
| '''–'''
| '''Lakabi 0'''
| '''0'''
| '''0'''
| '''0'''
| '''0'''
| '''0'''
|}
=== Kofin Zakarun T20 na Mata na ICC ===
{| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;"
! colspan="9" |Rikodin Kofin Zakarun T20 na Mata na ICC
|-
! width="150" | Mai masaukin baki<br /><br /><br /><br /> Shekara
! width="150" | Zagaye
! width="50" | Matsayi
! width="50" | Babban Likitan mata (GP)
! width="50" | W
! width="50" | L
! width="50" | T
! width="50" | NR
|-
|{{Flagicon|Sri Lanka}} [[ICC Women's Champions Trophy|2027]]
| colspan="8" rowspan="2" | Za a ƙaddara
|-
|[[ICC Women's Champions Trophy|2031]]
|-
| '''Jimilla'''
| '''–'''
| '''Lakabi 0'''
| '''0'''
| '''0'''
| '''0'''
| '''0'''
| '''0'''
|}
== Nassoshi ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
rpyksrr58874smdh5cno8eob8vogq3q
Lafiyawo
0
177844
971833
967120
2026-10-26T09:54:20Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971833
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Lafiya
| settlement_type = Town and electoral ward
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[Nigeria]]
| subdivision_type1 = State
| subdivision_name1 = [[Gombe State]]
| subdivision_type2 = Local Government Area
| subdivision_name2 = [[Dukku]]
| government_type = Registration Area
| postal_code = 760105
| timezone = WAT
| utc_offset = +1
}}
'''Lafiya''' yanki ne da kuma Registration Area (ward) da ke cikin [[Dukku Local Government Area]] ta [[Gombe State]], a arewa maso gabashin [[Nigeria]]. Hukumar Zaɓe ta Ƙasa (INEC) ta ware Lafiya a matsayin Registration Area mai lamba 05 a cikin Dukku Local Government Area. <ref>{{cite web |title=Directory of Polling Units, Gombe State |url=https://www.inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/PU_Directory_Revised_January_2015_Gombe.pdf |publisher=Independent National Electoral Commission |access-date=2 October 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260815145348/https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/PU_Directory_Revised_January_2015_Gombe.pdf |archive-date=15 August 2026 |url-status=dead}}</ref>
Lafiya na daga cikin wards 11 na Dukku Local Government Area. Sauran wards ɗin sun haɗa da Gombe Abba, Hashidu, Jamari, Kunde, Malala, Waziri North, Waziri South/Central, Wuro Tale, Zange da Zaune. <ref>{{cite web |title=Full List of Polling Unit Numbers and ID Codes in Dukku LGA, Gombe State |url=https://www.eduweb.com.ng/full-list-of-polling-unit-numbers-and-id-codes-in-dukku-lga-gombe-state/ |publisher=Eduweb |access-date=2 October 2026}}</ref>
== Matsayi da gudanarwa ==
A tsarin gudanarwar zaɓe na Dukku, Lafiya tana da lambar 15/04/05, inda 15 ke wakiltar Jihar Gombe, 04 kuma ke wakiltar Dukku Local Government Area, yayin da 05 ke wakiltar Lafiya Registration Area. Wannan lambar tana bayyana a kundin polling units na yankin. <ref>{{cite web |title=Directory of Polling Units, Gombe State |url=https://www.inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/PU_Directory_Revised_January_2015_Gombe.pdf |publisher=Independent National Electoral Commission |access-date=2 October 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260815145348/https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/PU_Directory_Revised_January_2015_Gombe.pdf |archive-date=15 August 2026 |url-status=dead}}</ref>
Lafiya tana da polling units 11 bisa bayanan da aka wallafa daga kundin INEC. Waɗannan wuraren kaɗa kuri'a suna cikin Lafiya da wasu ƙauyuka da wuraren zama da ake gudanar da harkokin zaɓe a ƙarƙashin ward ɗin. <ref>{{cite web |title=Full List of Polling Unit Numbers and ID Codes in Dukku LGA, Gombe State |url=https://www.eduweb.com.ng/full-list-of-polling-unit-numbers-and-id-codes-in-dukku-lga-gombe-state/ |publisher=Eduweb |access-date=2 October 2026}}</ref>
== Wuraren da ke ƙarƙashin Lafiya ==
Kundin INEC ya lissafa wurare da dama a ƙarƙashin Lafiya Registration Area. Daga cikinsu akwai Lafiya Chiroma, Lafiya Yerima, Jauro Adi/Maltewo, Jalingo, Maltewo, Kaloma/Gadum, Tale Yerima, Dirango Jonordi, Nyoldewo da Alkaleri. <ref>{{cite web |title=Directory of Polling Units, Gombe State |url=https://www.inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/PU_Directory_Revised_January_2015_Gombe.pdf |publisher=Independent National Electoral Commission |access-date=2 October 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260815145348/https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/PU_Directory_Revised_January_2015_Gombe.pdf |archive-date=15 August 2026 |url-status=dead}}</ref>
Lafiya Chiroma tana da polling units biyu, ɗaya a Lafiya Primary School, ɗayan kuma a Kofar Dan Madami Lafiya. Lafiya Yerima kuma tana da wurin kaɗa kuri'a a Kofar Sarki Lafiya. Waɗannan bayanai suna cikin kundin polling units na INEC. <ref>{{cite web |title=Directory of Polling Units, Gombe State |url=https://www.inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/PU_Directory_Revised_January_2015_Gombe.pdf |publisher=Independent National Electoral Commission |access-date=2 October 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260815145348/https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/PU_Directory_Revised_January_2015_Gombe.pdf |archive-date=15 August 2026 |url-status=dead}}</ref>
Jauro Adi/Maltewo yana da polling unit a Kofar Jauro Adi, yayin da Jalingo ke da wurin kaɗa kuri'a a Kofar Sarki Jalingo. Maltewo kuma yana da wurin kaɗa kuri'a a Kofar Sarki Maltewo. <ref>{{cite web |title=Directory of Polling Units, Gombe State |url=https://www.inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/PU_Directory_Revised_January_2015_Gombe.pdf |publisher=Independent National Electoral Commission |access-date=2 October 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260815145348/https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/PU_Directory_Revised_January_2015_Gombe.pdf |archive-date=15 August 2026 |url-status=dead}}</ref>
Kaloma/Gadum na da polling unit a Kofar Sarki Kaloma, yayin da Tale Yerima ke da wurin kaɗa kuri'a a Tale Primary School. Dirango Jonordi yana da wurin kaɗa kuri'a a Kofar Sarki Dirango. <ref>{{cite web |title=Directory of Polling Units, Gombe State |url=https://www.inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/PU_Directory_Revised_January_2015_Gombe.pdf |publisher=Independent National Electoral Commission |access-date=2 October 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260815145348/https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/PU_Directory_Revised_January_2015_Gombe.pdf |archive-date=15 August 2026 |url-status=dead}}</ref>
Nyoldewo da Alkaleri su ma suna cikin wuraren da aka lissafa a Lafiya Registration Area. Nyoldewo yana da polling unit a Kofar Mai Unguwa, yayin da Alkaleri yake da wurin kaɗa kuri'a a Kofar Sarki Alkaleri. <ref>{{cite web |title=Directory of Polling Units, Gombe State |url=https://www.inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/PU_Directory_Revised_January_2015_Gombe.pdf |publisher=Independent National Electoral Commission |access-date=2 October 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260815145348/https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/PU_Directory_Revised_January_2015_Gombe.pdf |archive-date=15 August 2026 |url-status=dead}}</ref>
== Wuraren kaɗa kuri'a ==
Lafiya tana da polling units 11. Lambobinsu su ne 15/04/05/001 zuwa 15/04/05/011. Daga cikin sunayen wuraren akwai Lafiya Chiroma, Lafiya Yerima, Jauro Adi/Maltewo, Jalingo, Maltewo, Kaloma/Gadum, Tale Yerima, Dirango Jonordi, Nyoldewo da Alkaleri. <ref>{{cite web |title=Full List of Polling Unit Numbers and ID Codes in Dukku LGA, Gombe State |url=https://www.eduweb.com.ng/full-list-of-polling-unit-numbers-and-id-codes-in-dukku-lga-gombe-state/ |publisher=Eduweb |access-date=2 October 2026}}</ref>
A cikin bayanan INEC, Lafiya Chiroma, Lafiya Primary School tana da lambar polling unit 15/04/05/001, yayin da Lafiya Chiroma, Kofar Dan Madami Lafiya take da lamba 15/04/05/002. Lafiya Yerima, Kofar Sarki Lafiya kuma tana da lamba 15/04/05/003. <ref>{{cite web |title=Directory of Polling Units, Gombe State |url=https://www.inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/PU_Directory_Revised_January_2015_Gombe.pdf |publisher=Independent National Electoral Commission |access-date=2 October 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260815145348/https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/PU_Directory_Revised_January_2015_Gombe.pdf |archive-date=15 August 2026 |url-status=dead}}</ref>
Jauro Adi/Maltewo, Kofar Jauro Adi yana da lamba 004, Jalingo, Kofar Sarki Jalingo yana da lamba 005, Maltewo, Kofar Sarki Maltewo yana da lamba 006, sannan Kaloma/Gadum, Kofar Sarki Kaloma yana da lamba 007. <ref>{{cite web |title=Directory of Polling Units, Gombe State |url=https://www.inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/PU_Directory_Revised_January_2015_Gombe.pdf |publisher=Independent National Electoral Commission |access-date=2 October 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260815145348/https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/PU_Directory_Revised_January_2015_Gombe.pdf |archive-date=15 August 2026 |url-status=dead}}</ref>
Tale Yerima, Tale Primary School yana da lamba 008, Dirango Jonordi, Kofar Sarki Dirango yana da lamba 009, Nyoldewo, Kofar Mai Unguwa yana da lamba 010, sannan Alkaleri, Kofar Sarki Alkaleri yana da lamba 011. <ref>{{cite web |title=Directory of Polling Units, Gombe State |url=https://www.inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/PU_Directory_Revised_January_2015_Gombe.pdf |publisher=Independent National Electoral Commission |access-date=2 October 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260815145348/https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/PU_Directory_Revised_January_2015_Gombe.pdf |archive-date=15 August 2026 |url-status=dead}}</ref>
== Zaɓe ==
Lafiya tana cikin Dukku North a tsarin wakilcin zaɓe na Jihar Gombe. Kundin bayanan INEC na zaɓen 2015 ya nuna cewa Dukku North Constituency ta ƙunshi Lafiya tare da Hashidu, Jamari, Malala, Wuro Tale da Zaune. <ref>{{cite web |title=2015 General Elections Information Kit |url=https://wp1.inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/2015-GENERAL-ELECTIONS-INFO-KIT-.pdf |publisher=Independent National Electoral Commission |access-date=2 October 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260315054826/https://wp1.inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/2015-GENERAL-ELECTIONS-INFO-KIT-.pdf |archive-date=15 March 2026 |url-status=dead}}</ref>
Bayanan da aka tattara daga sakamakon zaɓe na polling units sun kuma nuna Lafiya a matsayin ward mai polling units 11. Wannan ya yi daidai da kundin polling units na INEC da ya lissafa wuraren kaɗa kuri'a 11 a ƙarƙashin Lafiya. <ref>{{cite web |title=Dukku election results |url=https://mundx.com/ng/gombe/dukku/ |publisher=Mundx |access-date=2 October 2026}}</ref>
A cikin bayanan sakamakon zaɓe da aka tattara a matakin polling unit, Lafiya Chiroma, Lafiya Primary School tana daga cikin polling units na Lafiya. Wannan yana ba da damar rarrabe bayanan zaɓe na Lafiya daga na sauran wards na Dukku. <ref>{{cite web |title=Dukku election results |url=https://mundx.com/ng/gombe/dukku/ |publisher=Mundx |access-date=2 October 2026}}</ref>
== Ilimi da cibiyoyin jama'a ==
Lafiya Primary School tana daga cikin cibiyoyin da aka bayyana a kundin polling units na yankin. An yi amfani da makarantar a matsayin wurin kaɗa kuri'a na Lafiya Chiroma, abin da ya tabbatar da kasancewarta a cikin tsarin cibiyoyin jama'a na yankin. <ref>{{cite web |title=Directory of Polling Units, Gombe State |url=https://www.inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/PU_Directory_Revised_January_2015_Gombe.pdf |publisher=Independent National Electoral Commission |access-date=2 October 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260815145348/https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/PU_Directory_Revised_January_2015_Gombe.pdf |archive-date=15 August 2026 |url-status=dead}}</ref>
Tale Primary School ma tana daga cikin cibiyoyin da aka ambata a cikin Lafiya Registration Area, inda aka ayyana ta a matsayin wurin kaɗa kuri'a na Tale Yerima. Wannan ya nuna cewa makarantu suna daga cikin wuraren da ake amfani da su wajen gudanar da harkokin zaɓe a yankin. <ref>{{cite web |title=Directory of Polling Units, Gombe State |url=https://www.inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/PU_Directory_Revised_January_2015_Gombe.pdf |publisher=Independent National Electoral Commission |access-date=2 October 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260815145348/https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/PU_Directory_Revised_January_2015_Gombe.pdf |archive-date=15 August 2026 |url-status=dead}}</ref>
== Yawan mutane da ƙaura ==
Bayanan da International Organization for Migration (IOM) ta wallafa a cikin rahoton Displacement Tracking Matrix sun haɗa Lafiya cikin wards ɗin da aka tantance a Dukku, tare da bayanan gidaje da mutane da aka tantance a lokacin binciken. Rahoton ya nuna Lafiya da adadin gidaje 78 da mutane 544 a cikin bayanan tantancewar da aka gudanar. <ref>{{cite report |title=DTM Round 25: List of Assessed Wards |url=https://dtm.iom.int/sites/g/files/tmzbdl1461/files/reports/DTM%20RND%2025%20LIST%20OF%20WARDS%20ASSESSED.pdf |publisher=International Organization for Migration |access-date=2 October 2026}}</ref>
Wannan adadi na IOM ba ƙidayar yawan jama'ar Lafiya ba ce ta hukuma; yana wakiltar mutanen da aka tantance a cikin tsarin binciken DTM. Saboda haka, bai kamata a yi amfani da adadin 544 a matsayin jimillar yawan jama'ar Lafiya ba tare da ƙarin sahihin ƙidayar jama'a ba. <ref>{{cite report |title=DTM Round 25: List of Assessed Wards |url=https://dtm.iom.int/sites/g/files/tmzbdl1461/files/reports/DTM%20RND%2025%20LIST%20OF%20WARDS%20ASSESSED.pdf |publisher=International Organization for Migration |access-date=2 October 2026}}</ref>
== Abubuwan more rayuwa ==
Bayanan polling units sun nuna cewa Lafiya tana da cibiyoyi daban-daban da suka haɗa da makarantu da wuraren da ake amfani da su wajen gudanar da ayyukan jama'a. Lafiya Primary School da Tale Primary School suna daga cikin wuraren da aka yi amfani da su a matsayin polling units. <ref>{{cite web |title=Directory of Polling Units, Gombe State |url=https://www.inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/PU_Directory_Revised_January_2015_Gombe.pdf |publisher=Independent National Electoral Commission |access-date=2 October 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260815145348/https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/PU_Directory_Revised_January_2015_Gombe.pdf |archive-date=15 August 2026 |url-status=dead}}</ref>
Wasu daga cikin wuraren Lafiya suna amfani da gine-ginen al'umma kamar Kofar Sarki, Kofar Mai Unguwa da Kofar Jauro a matsayin wuraren polling units. Wannan bayanin yana nuna tsarin wuraren taruwar al'umma da ake amfani da su wajen gudanar da zaɓe, amma ba ya tabbatar da cewa duk waɗannan wurare cibiyoyin gwamnati ne. <ref>{{cite web |title=Directory of Polling Units, Gombe State |url=https://www.inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/PU_Directory_Revised_January_2015_Gombe.pdf |publisher=Independent National Electoral Commission |access-date=2 October 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260815145348/https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/PU_Directory_Revised_January_2015_Gombe.pdf |archive-date=15 August 2026 |url-status=dead}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Dukku]]
* [[Gombe State]]
* [[Hashidu]]
* [[Jamari]]
* [[Kunde]]
* [[Malala]]
* [[Wuro Tale]]
* [[Zange]]
* [[Zaune]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
o4fia45wj3wphqcev44kn24ufufoi90
Kupto
0
177852
971732
967072
2026-10-26T05:07:06Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971732
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Jillahi
| settlement_type = Registration Area
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[Nigeria]]
| subdivision_type1 = State
| subdivision_name1 = [[Gombe State]]
| subdivision_type2 = Local Government Area
| subdivision_name2 = [[Funakaye]]
| government_type = Registration Area
| parts_type = Ward
| parts = Jillahi
| timezone = WAT
| utc_offset = +1
}}
'''Jillahi''' yanki ne na rajista da gundumar zaɓe da ke cikin [[Funakaye]] Local Government Area na [[Gombe State]], [[Nigeria]]. Hukumar Zabe Mai Zaman Kanta ta Ƙasa (INEC) ta sanya Jillahi a matsayin Registration Area ta shida a cikin Funakaye, kuma lambar yankin ita ce '''15/05/06'''. <ref>{{cite web |title=GOMBE |url=https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2023/01/GOMBE.pdf |website=Independent National Electoral Commission |access-date=2 October 2026}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Jillahi na daga cikin Registration Areas guda goma da ke ƙarƙashin Funakaye Local Government Area. Sauran yankunan sun haɗa da Ashaka/Magaba, Bage, Bajoga West, Bajoga East, Bodor/Tilde, Kupto, Ribadu, Tongo da Wawa/Wakkulutu. <ref>{{cite web |title=GOMBE |url=https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2023/01/GOMBE.pdf |website=Independent National Electoral Commission |access-date=2 October 2026}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
A bayanan da aka sabunta na rumfunan zaɓe, Jillahi tana da rumfunan zaɓe guda '''16'''. Wannan adadin ya yi daidai da jerin rumfunan zaɓe na Jillahi da aka wallafa bisa tsarin lambar INEC na Funakaye. <ref>{{cite web |title=Full List of Polling Unit Numbers and ID Codes in FUNAKAYE LGA, Gombe State |url=https://www.eduweb.com.ng/full-list-of-polling-unit-numbers-and-id-codes-in-funakaye-lga-gombe-state/ |website=Eduweb |access-date=2 October 2026}}</ref>
Kundin INEC na rumfunan zaɓe na Gombe State ya kuma tabbatar da cewa Funakaye tana cikin jerin Local Government Areas na jihar, kuma bayanan Jillahi suna cikin tsarin rabon Registration Areas da rumfunan zaɓe na wannan ƙaramar hukuma. <ref>{{cite web |title=Directory of Polling Units, Gombe State |url=https://www.inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/PU_Directory_Revised_January_2015_Gombe.pdf |website=Independent National Electoral Commission |date=January 2015 |access-date=2 October 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260815145348/https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/PU_Directory_Revised_January_2015_Gombe.pdf |archive-date=15 August 2026 |url-status=dead}}</ref>
== Rumfunan zaɓe ==
Jillahi tana da rumfunan zaɓe 16. Rumfunan sun haɗa da '''Ung. Bauchi Jillahi, Kofar Sarki''', '''Ung. Madaki, Pri. Sch.''', '''Ung. Galadima, Dispensary''', da '''Busum, Kofar Jauro'''. <ref>{{cite web |title=Funakaye L.G.A Polling Units/Wards |url=https://www.medianigeria.com/funakaye-l-g-a-polling-units-wards/ |website=Media Nigeria |access-date=2 October 2026}}</ref>
Sauran rumfunan zaɓen Jillahi sun haɗa da '''Wuro Arsi, Pri. Sch.''', '''Dubbel, Pri. Sch.''', '''Primary School Marmagani''', '''Jagabali, Kofar Jauro''', '''Kacacciya, Kofar Jauro''' da '''Jarkum, Kofar Jauro'''. <ref>{{cite web |title=Funakaye L.G.A Polling Units/Wards |url=https://www.medianigeria.com/funakaye-l-g-a-polling-units-wards/ |website=Media Nigeria |access-date=2 October 2026}}</ref>
Haka kuma, jerin rumfunan zaɓen ya ƙunshi '''Fetila, Kofar Jauro''', '''Mutuke, Kofar Jauro''', '''Bodoryel, Kofar Jauro''', '''Jamtari, Kofar Jauro''', '''Mangari, Kofar Jauro''' da '''Duga Sabo, Kofar Damji'''. <ref>{{cite web |title=Funakaye L.G.A Polling Units/Wards |url=https://www.medianigeria.com/funakaye-l-g-a-polling-units-wards/ |website=Media Nigeria |access-date=2 October 2026}}</ref>
Lambobin rumfunan zaɓen Jillahi suna farawa da '''15-05-06-001''' zuwa '''15-05-06-016'''. A tsarin lambar INEC, ''15'' na wakiltar Gombe State, ''05'' Funakaye Local Government Area, yayin da ''06'' ke wakiltar Jillahi Registration Area. <ref>{{cite web |title=Full List of Polling Unit Numbers and ID Codes in FUNAKAYE LGA, Gombe State |url=https://www.eduweb.com.ng/full-list-of-polling-unit-numbers-and-id-codes-in-funakaye-lga-gombe-state/ |website=Eduweb |access-date=2 October 2026}}</ref>
== Tarihin tsarin zaɓe ==
A kundin INEC da aka sake fasalin a watan Janairun 2015, Jillahi tana cikin jerin Registration Areas na Funakaye Local Government Area. Kundin ya tanadi bayanan rumfunan zaɓe da wuraren da ake gudanar da zaɓe a yankin. <ref>{{cite web |title=Directory of Polling Units, Gombe State |url=https://www.inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/PU_Directory_Revised_January_2015_Gombe.pdf |website=Independent National Electoral Commission |date=January 2015 |access-date=2 October 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260815145348/https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/PU_Directory_Revised_January_2015_Gombe.pdf |archive-date=15 August 2026 |url-status=dead}}</ref>
A tsarin zaɓe na Gombe State, Jillahi tana ƙarƙashin Funakaye, wadda ke daga cikin ƙananan hukumomin jihar Gombe. Rahoton INEC na Babban Zaɓen 2023 ya bayyana cewa Gombe State tana da ƙananan hukumomi 11, Registration Areas 114 da rumfunan zaɓe 2,988 a faɗin jihar. <ref>{{cite web |title=Report of the 2023 General Election |url=https://www.inecnigeria.org/wp-content/uploads/2024/02/2023-GENERAL-ELECTION-REPORT-1.pdf |website=Independent National Electoral Commission |date=2024 |access-date=2 October 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260214132338/https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2024/02/2023-GENERAL-ELECTION-REPORT-1.pdf |archive-date=14 February 2026 |url-status=dead}}</ref>
== Zaɓe ==
Jillahi na daga cikin yankunan da ke shiga tsarin zaɓe na Funakaye Local Government Area. Bayanai na rumfunan zaɓe sun nuna cewa dukkan rumfunan zaɓe 16 na Jillahi suna cikin tsarin lambar 15-05-06, wanda ke nuna alaƙarsu da Funakaye da Jillahi Registration Area. <ref>{{cite web |title=Full List of Polling Unit Numbers and ID Codes in FUNAKAYE LGA, Gombe State |url=https://www.eduweb.com.ng/full-list-of-polling-unit-numbers-and-id-codes-in-funakaye-lga-gombe-state/ |website=Eduweb |access-date=2 October 2026}}</ref>
A shekarar 2026, Funakaye ta kasance ɗaya daga cikin ƙananan hukumomin da suka shiga zaɓen cike gurbi na Gombe–Kwami–Funakaye Federal Constituency. INEC ta bayyana cewa an gudanar da zaɓen a rumfunan zaɓe 903 da ke cikin ƙananan hukumomi uku na mazabar tarayya, ciki har da Funakaye. <ref>{{cite web |title=Gombe- Kwami- Funakaye- Federal Constituency Bye-Election - Result Sheets |url=https://cvr.inecnigeria.org/the_election_results/viewElection/3004 |website=Independent National Electoral Commission |access-date=2 October 2026}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Funakaye]]
* [[Gombe State]]
* [[Bage]]
* [[Ashaka, Gombe State]]
* [[Bajoga]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
czc1jx3hujmhsf1b2vnxnggls5idx4l
Kumo Central
0
177878
971700
967053
2026-10-26T03:42:07Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971700
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Kumo Central
| settlement_type = Ward
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = Nigeria
| subdivision_type1 = State
| subdivision_name1 = Gombe State
| subdivision_type2 = Local Government Area
| subdivision_name2 = Akko
| established_title = Ward code
| established_date = 05
| postal_code = 771102
| timezone = WAT
| utc_offset = +1
}}
'''Kumo Central''' wata [[ward]] ce da ke cikin [[Akko (Nigeria)|Akko Local Government Area]], a [[Jihar Gombe]], [[Najeriya]]. Hukumar Zabe Mai Zaman Kanta ta Ƙasa (INEC) ta sanya Kumo Central a matsayin Registration Area mai lamba 05 a Akko LGA. Kumo Central na daga cikin wards 11 na Akko LGA. <ref>{{cite web
|title=Gombe State: RA PVC Collection Centres
|url=https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2023/01/GOMBE.pdf
|publisher=Independent National Electoral Commission
|access-date=2 October 2026
}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Wuri da matsayi ==
Kumo Central tana cikin garin [[Kumo]], wanda shi ne hedkwatar [[Akko (Nigeria)|Akko Local Government Area]] na Jihar Gombe. INEC ta bayyana Kumo Central a matsayin ɗaya daga cikin Registration Areas na Akko LGA, tare da Akko, Garko, Kalshingi, Kashere, Kumo East, Kumo North, Kumo West, Pindiga, Tumu da Tukulma. <ref>{{cite web
|title=PVC Collection Centres for Ward-level
|url=https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2023/01/PVC-Collection-centers-for-Ward-level-1.pdf
|publisher=Independent National Electoral Commission
|access-date=2 October 2026
|archive-url=https://web.archive.org/web/20260815142057/https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2023/01/PVC-Collection-centers-for-Ward-level-1.pdf
|archive-date=15 August 2026
|url-status=dead
}}</ref>
== Ilimi da cibiyoyin jama'a ==
Daga cikin cibiyoyin da ke cikin Kumo Central akwai Central Primary School, Kumo, wadda INEC ta bayyana a matsayin cibiyar tattara katin PVC na wannan Registration Area. Wannan ya nuna kasancewar makarantar a matsayin ɗaya daga cikin muhimman cibiyoyin jama'a da ake amfani da su wajen ayyukan zaɓe a yankin. <ref>{{cite web
|title=PVC Collection Centres for Ward-level
|url=https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2023/01/PVC-Collection-centers-for-Ward-level-1.pdf
|publisher=Independent National Electoral Commission
|access-date=2 October 2026
|archive-url=https://web.archive.org/web/20260815142057/https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2023/01/PVC-Collection-centers-for-Ward-level-1.pdf
|archive-date=15 August 2026
|url-status=dead
}}</ref>
== Ƙauyuka da wuraren zama ==
Bayanan da aka tattara kan polling units na Kumo Central sun nuna cewa yankin ya ƙunshi wurare da dama a cikin Kumo, ciki har da Kumo S. Yaki, Kumo Galadima, Kumo Sardauna, Kumo B. Kasuwa, Kumo Fuloti, Kumo Bakoshi, Kumo Fulani, Nayinawa, Chiroma Dawa, Gaudare, Dakkiti, Lergo da wasu wurare. <ref>{{cite web
|title=Kumo Central Ward: Polling Units
|url=https://nigeria2.com/ward/15-01-05/
|publisher=Nigeria 2.0
|access-date=2 October 2026
}}</ref>
== Zaɓe ==
Kumo Central tana da muhimmiyar rawa a tsarin zaɓe saboda INEC ta ware mata lambar Registration Area '''15/01/05''', inda 15 ke wakiltar Jihar Gombe, 01 kuma Akko LGA, yayin da 05 ke wakiltar Kumo Central. Bayanan da aka wallafa kan ward ɗin sun nuna cewa tana da polling units da dama da ake amfani da su wajen gudanar da zaɓe. <ref>{{cite web
|title=Kumo Central — Polling Units & Election Results
|url=https://nigeria2.com/ward/15-01-05/
|publisher=Nigeria 2.0
|access-date=2 October 2026
}}</ref>
== Yawan masu rajista ==
Bayanan da aka wallafa kan zaɓen shekarar 2023 sun nuna cewa Kumo Central tana da masu rajistar zaɓe 19,207 a cikin polling units 38. Wannan adadi na nuni da muhimmancin ward ɗin a tsarin zaɓe na Akko LGA, kodayake adadin masu rajista na iya sauyawa yayin da INEC ke gudanar da sabbin rajistar masu zaɓe. <ref>{{cite web
|title=Kumo Central — Polling Units & Election Results
|url=https://nigeria2.com/ward/15-01-05/
|publisher=Nigeria 2.0
|access-date=2 October 2026
}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Wards of Gombe State]]
[[Category:Akko Local Government Area]]
[[Category:Populated places in Gombe State]]
iy9um2jb0uspui3qc8jtj256uz4a6m9
Kumo ta Gabas
0
177879
971702
967055
2026-10-26T03:42:34Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971702
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Kumo East
| settlement_type = Ward
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = Nigeria
| subdivision_type1 = State
| subdivision_name1 = Gombe State
| subdivision_type2 = Local Government Area
| subdivision_name2 = Akko
| established_title = Registration Area code
| established_date = 06
| postal_code = 771102
| timezone = WAT
| utc_offset = +1
}}
'''Kumo East''' wata [[ward]] ce da ke cikin [[Akko (Nigeria)|Akko Local Government Area]] (LGA) ta [[Jihar Gombe]], [[Najeriya]]. Hukumar Zabe Mai Zaman Kanta ta Ƙasa (INEC) ta sanya Kumo East a matsayin Registration Area mai lamba '''06''' a Akko LGA. Kumo East na daga cikin Registration Areas 11 da ke cikin Akko LGA. <ref>{{cite web
|title=Gombe State: Registration Areas and PVC Collection Centres
|url=https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2023/01/GOMBE.pdf
|publisher=Independent National Electoral Commission
|access-date=2 October 2026
}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Matsayi da wuri ==
Kumo East tana cikin yankin [[Kumo]], wanda yake a Akko LGA na Jihar Gombe. Kumo shi ne hedkwatar Akko LGA, kuma yana daga cikin muhimman garuruwan jihar. Kumo yana kan hanyar Gombe zuwa Yola, kuma yana da nisan kusan kilomita 40 daga birnin Gombe, babban birnin jihar. <ref>{{cite web
|title=Kumo, Nigeria
|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Kumo,_Nigeria
|publisher=Wikipedia
|access-date=2 October 2026
}}</ref>
== Matsayin gudanarwa ==
A tsarin gudanarwar zaɓe na Najeriya, Kumo East tana ƙarƙashin Akko LGA, kuma INEC ta ba ta lambar Registration Area '''15/01/06'''. Lambar '''15''' tana wakiltar Jihar Gombe, '''01''' kuma Akko LGA, yayin da '''06''' ke wakiltar Kumo East. <ref>{{cite web
|title=Registration Areas and PVC Collection Centres in Gombe State
|url=https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2023/01/PVC-Collection-centers-for-Ward-level-1.pdf
|publisher=Independent National Electoral Commission
|access-date=2 October 2026
|archive-url=https://web.archive.org/web/20260815142057/https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2023/01/PVC-Collection-centers-for-Ward-level-1.pdf
|archive-date=15 August 2026
|url-status=dead
}}</ref>
Kumo East na daga cikin wards da ke cikin Kumo tare da [[Kumo Central]], [[Kumo North]] da [[Kumo West]]. A bayanan gwamnati na tsarin lissafin kuɗaɗen ƙananan hukumomi na Gombe, an jera Kumo East a ƙarƙashin Akko LGA da lambar '''21510106'''. <ref>{{cite web
|title=Harmonized Chart of Accounts for Local Governments in Gombe State
|url=https://www.mof.gm.gov.ng/download/harmonized-chart-of-accounts-coa-for-local-governments-in-gombe-state/
|publisher=Gombe State Ministry of Finance
|access-date=2 October 2026
}}</ref>
== Makarantu da cibiyoyin jama'a ==
Daga cikin cibiyoyin da INEC ta danganta da Kumo East akwai **Akkoyel Primary School, Kumo East**. An ware makarantar a matsayin cibiyar tattara katin PVC ga masu zaɓe na Registration Area ɗin Kumo East. <ref>{{cite web
|title=PVC Collection Centres for Ward-level
|url=https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2023/01/PVC-Collection-centers-for-Ward-level-1.pdf
|publisher=Independent National Electoral Commission
|access-date=2 October 2026
|archive-url=https://web.archive.org/web/20260815142057/https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2023/01/PVC-Collection-centers-for-Ward-level-1.pdf
|archive-date=15 August 2026
|url-status=dead
}}</ref>
Bayanan wuraren zaɓe da aka tattara a Kumo East sun nuna cewa yankin ya ƙunshi wurare da ƙauyuka da dama, ciki har da Buba Waziri, Kumo Tera, Akkoyel, Bangu Bantashi, Garkoyel, Garaza, Wuro Giye, Kumo Shadori, Kembu da wasu ƙananan wuraren zama. Waɗannan sunayen sun fito daga jerin wuraren zaɓe da aka tsara a ƙarƙashin Kumo East. <ref>{{cite web
|title=List of villages and settlements in Gombe State
|url=https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_villages_in_Gombe_State
|publisher=Wikipedia
|access-date=2 October 2026
}}</ref>
== Zaɓe ==
Kumo East tana da muhimmiyar rawa a tsarin gudanar da zaɓe a Akko LGA, domin INEC ta ware mata Registration Area na musamman tare da cibiyoyin tattara PVC. Haka kuma, an rarraba wuraren zaɓe a ƙarƙashinta domin bai wa mazauna yankin damar shiga tsarin zaɓe. <ref>{{cite web
|title=Gombe State: Registration Areas and PVC Collection Centres
|url=https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2023/01/GOMBE.pdf
|publisher=Independent National Electoral Commission
|access-date=2 October 2026
}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Tattalin arziki ==
Kumo, wanda Kumo East take cikinsa, yana daga cikin manyan cibiyoyin kasuwanci da gudanarwa na Akko LGA. Matsayinsa a kan hanyar Gombe–Yola da kasancewarsa hedkwatar ƙaramar hukumar sun taimaka wajen muhimmancin garin wajen zirga-zirga, kasuwanci da hulɗar al'ummomin da ke kewaye da shi. <ref>{{cite web
|title=Kumo, Nigeria
|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Kumo,_Nigeria
|publisher=Wikipedia
|access-date=2 October 2026
}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Wards of Gombe State]]
[[Category:Akko Local Government Area]]
[[Category:Populated places in Gombe State]]
r5psxs2c8js9qjltkka0pf7ngxe976n
Kumo North
0
177880
971701
967054
2026-10-26T03:42:19Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971701
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Kumo North
| settlement_type = Ward
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = Nigeria
| subdivision_type1 = State
| subdivision_name1 = Gombe State
| subdivision_type2 = Local Government Area
| subdivision_name2 = Akko
| established_title = Registration Area code
| established_date = 07
| postal_code = 771102
| timezone = WAT
| utc_offset = +1
}}
'''Kumo North''' wata [[ward]] ce da ke cikin [[Akko (Nigeria)|Akko Local Government Area]] (LGA), a [[Jihar Gombe]], [[Najeriya]]. Hukumar Zabe Mai Zaman Kanta ta Ƙasa (INEC) ta jera Kumo North a matsayin Registration Area mai lamba '''07''' a Akko LGA. Kumo North na daga cikin Registration Areas 11 na Akko LGA. <ref>{{cite web
|title=List of PVC Collection Centres for Ward Level Collection — Gombe State
|url=https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2023/01/PVC-Collection-centers-for-Ward-level-1.pdf
|publisher=Independent National Electoral Commission
|access-date=2 October 2026
|archive-url=https://web.archive.org/web/20260815142057/https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2023/01/PVC-Collection-centers-for-Ward-level-1.pdf
|archive-date=15 August 2026
|url-status=dead
}}</ref>
== Wuri ==
Kumo North tana cikin yankin [[Kumo]], hedkwatar Akko LGA ta Jihar Gombe. Kumo yana a kudancin birnin Gombe, kuma yana kan babbar hanyar Gombe–Yola. Kumo shi ne cibiyar gudanarwar Akko LGA. <ref>{{cite web
|title=Akko Local Government Area
|url=https://www.gombestate.gov.ng/
|publisher=Gombe State Government
|access-date=2 October 2026
}}</ref>
Kumo North tana daga cikin wards da suka shafi yankin Kumo, tare da [[Kumo Central]], [[Kumo East]] da [[Kumo West]]. INEC ta jera waɗannan Registration Areas huɗu a ƙarƙashin Akko LGA, tare da sauran Registration Areas na ƙaramar hukumar. <ref>{{cite web
|title=Gombe State: Registration Areas and PVC Collection Centres
|url=https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2023/01/GOMBE.pdf
|publisher=Independent National Electoral Commission
|access-date=2 October 2026
}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Matsayin gudanarwa ==
A tsarin zaɓe na Najeriya, Kumo North tana ƙarƙashin Akko LGA kuma INEC ta ba ta lambar Registration Area '''15/01/07'''. Lamba '''15''' tana wakiltar Jihar Gombe, '''01''' kuma Akko LGA, yayin da '''07''' ke wakiltar Kumo North. <ref>{{cite web
|title=List of PVC Collection Centres for Ward Level Collection
|url=https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2023/01/PVC-Collection-centers-for-Ward-level-1.pdf
|publisher=Independent National Electoral Commission
|access-date=2 October 2026
|archive-url=https://web.archive.org/web/20260815142057/https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2023/01/PVC-Collection-centers-for-Ward-level-1.pdf
|archive-date=15 August 2026
|url-status=dead
}}</ref>
Bayanan da INEC ta wallafa sun nuna cewa an ware **Lembi Primary School, Lembi** a matsayin cibiyar tattara katin zaɓe na dindindin (PVC) ga Kumo North. Wannan ya nuna cewa Lembi na daga cikin wuraren da aka danganta da tsarin gudanarwar zaɓe na ward ɗin. <ref>{{cite web
|title=List of PVC Collection Centres for Ward Level Collection — Gombe State
|url=https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2023/01/PVC-Collection-centers-for-Ward-level-1.pdf
|publisher=Independent National Electoral Commission
|access-date=2 October 2026
|archive-url=https://web.archive.org/web/20260815142057/https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2023/01/PVC-Collection-centers-for-Ward-level-1.pdf
|archive-date=15 August 2026
|url-status=dead
}}</ref>
== Ƙauyuka da wuraren zama ==
Bayanan polling units da aka tattara kan Kumo North sun nuna cewa akwai wurare da dama a ƙarƙashin ward ɗin, ciki har da **Lembi, Lembe Weddare, Gamawa, Nahuta W/Yaya, Yelwa Mararraba, Wuro Sale Lembi, Wuro Yaya, Barambu I, Barambu II, Garin Garba, Wuro Baka, Maidugu, Tongo Sambo, Koroti, Hamma Shanu** da **Londo**. <ref>{{cite web
|title=List of villages in Gombe State — Electoral Wards
|url=https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_villages_in_Gombe_State
|publisher=Wikipedia
|access-date=2 October 2026
}}</ref>
Daga cikin wuraren da aka bayyana a matsayin cibiyoyin polling unit akwai **Lembi Primary School**, **Barambu Primary School**, **Maidugu Primary School** da wasu wuraren taruwar jama'a da aka yi amfani da su wajen gudanar da ayyukan zaɓe. <ref>{{cite web
|title=List of villages in Gombe State — Electoral Wards
|url=https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_villages_in_Gombe_State
|publisher=Wikipedia
|access-date=2 October 2026
}}</ref>
== Zaɓe ==
Kumo North tana da matsayi a tsarin zaɓe na Akko LGA saboda INEC ta amince da ita a matsayin Registration Area mai zaman kanta tare da polling units da aka rarraba domin mazauna yankin su gudanar da zaɓe. INEC ta tabbatar da Kumo North a matsayin ɗaya daga cikin Registration Areas na Akko LGA a cikin jerin hukumarta. <ref>{{cite web
|title=Gombe State: Registration Areas and PVC Collection Centres
|url=https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2023/01/GOMBE.pdf
|publisher=Independent National Electoral Commission
|access-date=2 October 2026
}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
A cikin bayanan da aka tattara kan Kumo North, an nuna cewa ward ɗin tana da polling units da dama waɗanda aka rarraba tsakanin Lembi, Barambu, Garin Garba, Maidugu da sauran wuraren da ke ƙarƙashin ward ɗin. Wannan rabon polling units yana taimaka wa INEC wajen gudanar da zaɓe a matakin al'umma. <ref>{{cite web
|title=List of villages in Gombe State — Electoral Wards
|url=https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_villages_in_Gombe_State
|publisher=Wikipedia
|access-date=2 October 2026
}}</ref>
== Yawan jama'a ==
Ba a samu sahihin ƙididdigar yawan jama'a ta hukuma wadda ta ware **Kumo North Ward** ita kaɗai ba. Saboda haka, ba a saka wani adadin jama'a a cikin wannan labarin domin guje wa amfani da ƙididdigar da ba a tabbatar da ita ba. <ref>{{cite web
|title=National Population and Housing Census
|url=https://nationalpopulation.gov.ng/
|publisher=National Population Commission
|access-date=2 October 2026
}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Kumo Central]]
* [[Kumo East]]
* [[Kumo West]]
* [[Akko (Nigeria)]]
* [[Jihar Gombe]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Wards of Gombe State]]
[[Category:Akko Local Government Area]]
[[Category:Kumo]]
fkkywlccp0p4nryivudq7ej5fuug5er
Lalit Surajmal Kanodia
0
178150
971834
967129
2026-10-26T10:07:51Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971834
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Lalit Surajmal Kanodia''' (an haife ta a ranar 30 ga Maris 1941) ƴar kasuwa ce 'yar ƙasar Indiya. Shi ne wanda ya kafa kuma shugaban ƙungiyar Datamatics. Ya riƙe mukamai a ƙungiyoyin kasuwanci kamar Ƙungiyar Kasuwanci ta Indo-American,<ref name="iaccindia.com">{{Cite web |title=Indo-American Chamber Of Commerce |url=https://www.iaccindia.com/page.asp?pageid=10}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ƙungiyar 'Yan Kasuwa ta Indiya,<ref name="imcnet.org">{{Cite web |title=:: Indian Merchant Chamber :: |url=http://www.imcnet.org/media_center/listing/center/page/2}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> kuma ya yi aiki a matsayin shugaban Ƙungiyar Masu Ba da Shawara kan Gudanarwa ta Indiya.<ref name="flywithvip.com">{{Cite web |title=Lalit Kanodia |url=https://flywithvip.com/celebrities/profile/104/ |access-date=2026-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180112160305/https://flywithvip.com/celebrities/profile/104/ |archive-date=2018-01-12 |url-status=dead}}</ref>
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haifi Kanodia a [[Kolkata|Kolkata, Indiya]], ga Surajmal Kanodia, wani mai sayar da bullion, da kuma Chandravati Kanodia, wani mai gyaran gida. Iyalansa sun ƙaura zuwa [[Mumbai]] a shekarar 1942.
Kanodia ya halarci Makarantar Bombay Scottish School da ke [[Mumbai]], inda ya jagoranci ƙungiyar ƙwallon ƙafa kuma ya fafata a wasannin motsa jiki. Ya yi karatun kimiyya a Kwalejin Elphinstone, Jami'ar Bombay, na tsawon shekaru biyu sannan aka shigar da shi [[IIT Bombay|Cibiyar Fasaha ta Indiya Bombay]] don yin karatun Injiniyan Injiniya . <ref>{{Cite web |title=Indian Institute of Technology Bombay - Alumni update |url=http://www1.iitb.ac.in/Newsletter3.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110410114257/http://www.iitb.ac.in:80/Newsletter3.pdf |archive-date=2011-04-10}}</ref> Bayan kammala karatunsa a shekarar 1963, ya sami digirin Master of Science a Management daga MIT a shekarar 1965, tare da tallafin Ford Fosndation Fellowship, <ref>{{Cite web |title=The Ford Foundation - Annual Report 1965 |url=https://fordfoundcontent.blob.core.windows.net/media/2435/1965-annual-report.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20170406231923/https://fordfoundcontent.blob.core.windows.net/media/2435/1965-annual-report.pdf |archive-date=2017-04-06}}</ref> sannan ya koma MIT a shekarar 1966 don kammala karatunsa na PhD a fannin gudanarwa a shekarar 1967. Kanodia memba ne na Project MAC a MIT, wanda ya ƙirƙiro Tsarin Raba Lokaci Mai Daidaituwa da MULTICS ( tsarin aiki na kwamfuta mai amfani da yawa da kuma waɗanda suka riga suka zama UNIX ). <ref>{{Cite web |title=Godrej India Culture Lab - Indian Graduates from MIT Who Have Changed the Face of Technology |url=http://indiaculturelab.org/blog/11-indian-mit-graduates-that-you-must-know-about/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160508205033/http://indiaculturelab.org/blog/11-indian-mit-graduates-that-you-must-know-about/ |archive-date=8 May 2016 |access-date=26 April 2016}}</ref>
== Koyarwa ==
A lokacin da yake a MIT, Kanodia ta koyar da kwas kan ka'idar yanke shawara ta kididdiga ga ɗaliban MBA (1964–65). Ya kuma koyar da ɗaliban MBA na tsawon shekaru biyu (1968–70) a Cibiyar Nazarin Gudanarwa ta Jamnalal Bajaj, Jami'ar Bombay, [[Indiya]] . <ref>{{Cite web |title=rpglifesciences annual report |url=http://www.rpglifesciences.com/downloads/annualreports/annualreport_2007-08.pdf}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Ayyukan Shawarwari na Tata ==
A shekarar 1965, JRD Tata, shugaban ƙungiyar Tata a wancan lokacin, ya ɗora wa Kanodia alhakin yin nazarin yuwuwar amfani da kwamfuta a cikin ƙungiyar Tata. Aikin Kanodia ya haifar da:{{Ana bukatan hujja|date=January 2026}}
# Tsarin rarraba Load na Kamfanonin Tata Electric ta atomatik ta Westinghouse,
# Tsarin lissafin wutar lantarki na kamfanin ta hanyar kwamfuta,
# Kafa cibiyar haɓaka software.
Kanodia ta koma MIT don digirin digirgir <ref>{{Cite web |title=Print :India and MIT: How we became a technological force to reckon with |url=http://www.firstpost.com/printpage.php?idno=2670296&sr_no=0 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160314101457/http://www.firstpost.com/printpage.php?idno=2670296&sr_no=0 |archive-date=14 March 2016 |access-date=26 April 2016}}</ref> sannan daga baya ta koma [[Kamfanin Tata|Tata Group]] don jagorantar sabuwar sashin software da aka tsara. A shekarar 1967, ya kafa Cibiyar Kwamfuta ta Tata, wacce aka sake mata suna Tata Consultancy Services (TCS) a shekarar 1968.{{Ana bukatan hujja|date=December 2025}}
== Shawarwari ==
A lokacin da yake [[Tarayyar Amurka|Amurka]], Kanodia ta nemi taimakon Arthur D. Little da [[Ford|Kamfanin Motocin Ford]] . <ref>{{Cite web |title=Rpg Life Sciences Ltd (RPGL.BO) |url=http://in.reuters.com/finance/stocks/officerProfile?symbol=RPGL.BO&officerId=1661185 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160509053832/http://in.reuters.com/finance/stocks/officerProfile?symbol=RPGL.BO&officerId=1661185 |archive-date=2016-05-09 |website=Reuters India}}</ref> Ya kuma yi shawarwari da Bankin Jiha na Indiya, Kamfanin Somani, da kuma Kamfanin Kamani.
== Bayanan Bayanai ==
A shekarar 1975, Kanodia ta kafa kamfanin Datamatics, kamfanin IT. Zuwa shekarar 1979, kamfanin ya kafa cibiyar bunkasa harkokin waje ga Dakunan gwaje-gwaje na Wang .{{Ana bukatan hujja|date=January 2026}} A shekarar 1991, Datamatics ta aiwatar da hanyar haɗin tauraron dan adam don haɓaka software tsakanin [[Mumbai]] da AT&amp;T Bell Labs na Amurka ; wannan ya ba da gudummawa ga farkon ci gaban ayyukan BPO a Indiya. Daga nan Kanodia ta fara "Datamatics Technologies Limited," inda ta mai da hankali kan ayyukan BPO da KPO. Fadada ayyukan BPO ya sa Datamatics ta sayi kamfanonin SAZTEC da ke Amurka a shekarar 1997 <ref>{{Cite web |last=SAZTEC International, Inc. |date=13 October 2003 |title=Datamatics Technologies Limited to Acquire SAZTEC International, Inc. |url=http://www.prnewswire.com/news-releases/datamatics-technologies-limited-to-acquire-saztec-international-inc-72481732.html}}</ref> da kuma CorPay a shekarar 2003. <ref>{{Cite web |title=Datamatics plans to buy overseas BPO firms |url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2004-04-08/news/27371501_1_datamatics-technologies-corpay-acquisition-plans |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160509084115/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2004-04-08/news/27371501_1_datamatics-technologies-corpay-acquisition-plans |archive-date=9 May 2016 |website=timesofindia-economictimes}}</ref> Datamatics ta ci gaba da samun wasu kamfanonin ƙasashen duniya tun daga lokacin. Kanodia ita ce Shugaban Rukunin Datamatics <ref name="datamatics.com">{{Cite web |title=Company Overview - Datamatics Global Services Ltd |url=https://www.datamatics.com/about-us/company-overview |website=Datamatics}}</ref> wanda ya ƙunshi:
* Kamfanin Datamatics Global Services Ltd <ref>{{Cite web |title=A Digital Technologies, Operations & Experiences Company |url=https://www.datamatics.com/ |website=Datamatics}}</ref> (Kamfani mai rijista tare da BSE/NSE) <ref>{{Cite web |title=NSE - National Stock Exchange of India Ltd. |url=http://www.nseindia.com/live_market/dynaContent/live_watch/get_quote/GetQuote.jsp?symbol=DATAMATICS#}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Stock Share Price | Get Quote | BSE |url=https://www.bseindia.com/stock-share-price/datamatics-global-services-ltd/datamatics/532528/ |website=www.bseindia.com}}</ref>
* CIGNEX Datamatics Technologies Ltd <ref>{{Cite web |title=Open Source Enterprise Solutions - Portals, ECM, eCommerce, Big Data Analytics |url=http://www.cignex.com/ |website=CIGNEX Datamatics |access-date=2026-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260327051936/https://www.cignex.com/ |archive-date=2026-03-27 |url-status=dead}}</ref>
* Kamfanin Lumina Datamatics Ltd <ref>{{Cite web |title=Online Publishing - Retail Solutions - Publishing Services - Content Development |url=http://luminadatamatics.com/ |website=Lumina Datamatics |access-date=2026-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261009143527/https://www.luminadatamatics.com/ |archive-date=2026-10-09 |url-status=dead}}</ref>
* Kamfanin Datamatics Staffing Services Ltd <ref>{{Cite web |title=Home |url=http://www.datamaticsindia.com/ |website=datamaticsindia.com}}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Kanodia yana da 'ya'ya huɗu tare da matarsa, Asha. Babban ɗansa, Rahul Kanodia shi ne mataimakin shugaba kuma babban jami'in gudanarwa na Datamatics Global Services, <ref name="datamatics.com" /> kuma ƙaramin ɗansa, Sameer Kanodia, babban darakta ne. Yana kuma da 'ya'ya mata biyu, Aneesha da Amrita.
== Ganewa ==
# Kyautar 'Yan Indiya ta Shekara ta Indiya don Ayyukan IT, Shawarwari da BPO <ref>{{Cite web |title=Indian Affairs India Leadership Conclave Awards conferred by Satya Brahma at ILC 2015 |url=http://network7mediagroup.blogspot.com/2015/10/indian-affairs-india-leadership.html?view=timeslide}}</ref> <ref>{{Cite web |title=History of Indian Affair's India Leadership Conclave & Indian Affairs Business Leadership Awards |url=http://breakfastnews.tv/history-of-indian-affairs-india-leadership-conclave-indian-affairs-business-leadership-awards/ |website=Breakfast News TV |access-date=2026-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171012114928/http://breakfastnews.tv/history-of-indian-affairs-india-leadership-conclave-indian-affairs-business-leadership-awards/ |archive-date=2017-10-12 |url-status=dead}}</ref>
# Kyauta ta Musamman ta Nasara a Kyaututtukan Kasuwanci na Asiya Pacific <ref>{{Cite web |date=3 April 2015 |title=APEA New Delhi 2015 Award Winners |url=http://www.asianentrepreneur.org/apea-new-delhi-2015-award-winners/ |website=The Asian Entrepreneur |access-date=3 October 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200919094126/https://www.asianentrepreneur.org/apea-new-delhi-2015-award-winners/ |archive-date=19 September 2020 |url-status=dead}}</ref>
# Kyautar Masu Nasara ta Duniya don Inganta Kasuwanci <ref>{{Cite web |title=Datamatics Wins Global Achievers Award for Business Excellence |url=https://www.pr.com/press-release/607306 |website=PR.com}}</ref>
# Kyauta daga Firayim Ministan Indiya saboda mafi kyawun samfurin software <ref name="nazerry">{{Cite web |last=nazerry |title=APEA / INDIA / DR LALIT S KANODIA |url=http://enterpriseasia.org/apea/india/awards/in-2015/dr-lalit-s-kanodia/ |website=Enterprise Asia |access-date=2026-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210623054646/https://enterpriseasia.org/apea/india/awards/in-2015/dr-lalit-s-kanodia/ |archive-date=2021-06-23 |url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Officer Profile - Quotes |url=http://in.reuters.com/finance/stocks/officerProfile?symbol=DATC.NS&officerId=825922 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160409001239/http://in.reuters.com/finance/stocks/officerProfile?symbol=DATC.NS&officerId=825922 |archive-date=2016-04-09 |website=Reuters India}}</ref>
Kanodia ta kasance shugabar ƙungiyar masu ba da shawara kan harkokin gudanarwa ta Indiya. <ref name="flywithvip.com" /> <ref>{{Cite web |title=Lalit S. Kanodia, Author at Gateway House |url=http://www.gatewayhouse.in/author/lalit-kanodia/ |website=Gateway House}}</ref> Shi ne shugaban ƙungiyar kasuwanci ta Indo-American. <ref name="iaccindia.com" /> Shi ne mataimakin shugaban ƙungiyar 'yan kasuwa ta Indiya kuma shugaban kwamitin IT ɗinta. <ref name="imcnet.org" /> <ref>{{Cite web |title=Deepak Premnarayen to be IMC's President, Dr. Lalit Kanodia Vice-President for 2016-17 |url=http://globalnewsonnetwork.com/2016/03/17/deepak-premnarayen-to-be-imcs-president-dr-lalit-kanodia-vice-president-for-2016-17/}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ya kasance memba na kwamitin zartarwa na NASSCOM . <ref>{{Cite web |title=Dr. Lalit Surajmal Kanodia is the Chairman of IT Committee of IMC |url=http://instantpublish.blogspot.com/2014/01/dr-lalit-surajmal-kanodia-is-chairman.html}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Dr. Lalit Surajmal Kanodia takes over as IACC National President |url=http://prsync.com/datamatics-global-services-limited/dr-lalit-surajmal-kanodia-takes-over-as-iacc-national-president-766483/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160426180242/http://prsync.com/datamatics-global-services-limited/dr-lalit-surajmal-kanodia-takes-over-as-iacc-national-president-766483/ |archive-date=26 April 2016 |access-date=26 April 2016}}</ref> Ya kasance shugaban Majalisar Tallafawa Fitar da Manhajojin Lantarki da Kwamfuta (Yankin Yamma). <ref name="nazerry" /> Ya shiga kwamitin zartarwa na Makarantar Gudanarwa ta Sloan a MIT a shekarar 2008. <ref>{{Cite web |title=MIT Sloan Regional Executive Boards |url=http://mitsloan.mit.edu/alumnimagazine/pdf/Spring2010-Executive%20Boards.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20160512191138/http://mitsloan.mit.edu/alumnimagazine/pdf/Spring2010-Executive%20Boards.pdf |archive-date=2016-05-12}}</ref> Ya yi aiki a matsayin Babban Jami'in Hulɗa na Chile a Indiya daga 2002 zuwa 2014. <ref>{{Cite web |last=AyerViernes S.A. |title=Sección Consular de Chile en Nueva Delhi |url=http://chile.gob.cl/nueva-delhi/en/sobre-el-consulado/consulados-honorarios/}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Consulate of Chile in Mumbai, India |url=http://www.embassypages.com/missions/embassy21156/}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Business with Latin America |url=http://www.businesswithlatinamerica.com/Contacts3.html |access-date=2026-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250219063159/http://www.businesswithlatinamerica.com/Contacts3.html |archive-date=2025-02-19 |url-status=dead}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1941]]
a81x6ifqajw0zzyvgsyt8y2p73bxeux
Kudin
0
178175
971699
962973
2026-10-26T03:07:18Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971699
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Tallafi''' shine aikin samar da albarkatu don biyan kuɗi ga buƙata, shiri, ko aiki. Duk da cewa wannan yawanci yana cikin nau'in [[Kuɗi|kuɗi ne]], yana iya ɗaukar nau'in ƙoƙari ko lokaci daga ƙungiya ko kamfani. Gabaɗaya, ana amfani da wannan kalmar ne lokacin da kamfani ke amfani da ajiyar kuɗinsa na ciki don biyan buƙatunsa na kuɗi, yayin da ake amfani da kalmar '''kuɗi''' lokacin da kamfanin ke samun jari daga tushen waje.
Tushen samun kuɗi sun haɗa da bashi, jarin kamfani, gudummawa, tallafi, [[Arziƙi|tanadi]], tallafi, da [[haraji]] . Ana bayyana hanyoyin samun kuɗi kamar gudummawa, tallafi, da tallafi waɗanda ba su da wata buƙata kai tsaye don dawo da jarin da aka zuba a matsayin " '''kuɗin tallafi mai sauƙi''' " ko " kuɗaɗen tara kuɗi ". Kuɗaɗen da ke sauƙaƙa musayar mallakar hannun jari a cikin kamfani don saka hannun jari ta hanyar hanyar yanar gizo ta hanyar asusun tallafi bisa ga Dokar Fara Kasuwancinmu ta Jumpstart (a madadin haka, "Dokar JOBS ta 2012") (Amurka) ana kiranta da tara kuɗi . Ana iya ware kuɗi don ayyukan ɗan gajeren lokaci ko na dogon lokaci.
== tattalin arziki ==
[[File:Flow_of_Funds.svg|right|thumb|200x200px| Gudun kuɗi daga mai ba da bashi zuwa mai karɓar bashi]]
[[File:Grafik_220.jpg|thumb|201x201px| Nau'o'in kuɗi/kuɗi ]]
A fannin tattalin arziki, masu ba da lamuni suna zuba kuɗi a kasuwa a matsayin jari kuma masu karɓar bashi suna karɓar su a matsayin rance . Akwai hanyoyi guda biyu da jarin zai iya kaiwa ga mai karɓar bashi. Mai ba da lamuni zai iya ba da rancen jari ga mai shiga tsakani na kuɗi ba tare da riba ba. Waɗannan masu shiga tsakani na kuɗi sai su sake saka hannun jari a kan ƙarin farashi. Ana kiran amfani da masu shiga tsakani na kuɗi don gudanar da ayyukan kuɗi kai tsaye . Mai ba da rance kuma zai iya zuwa kasuwannin kuɗi don ba da rance kai tsaye ga mai karɓar bashi. Ana kiran wannan hanyar da kuɗi kai tsaye . <ref>{{Cite book|last3=Frederic Mishkin}}</ref>
== Manufa ==
=== Bincike ===
Tallafin bincike kuɗi ne da ake amfani da shi don dalilai [[Bincike|masu alaƙa da bincike]] . Ana amfani da shi sau da yawa don bayyana kuɗaɗen da ake samu a fannonin fasaha ko kimiyyar zamantakewa. Ana bayar da rabon kuɗi ne bisa ga kowane aiki, sashe, ko cibiya bisa ga girman binciken ko aikin. Ana iya raba kuɗaɗen bincike zuwa rabon kasuwanci da na kasuwanci.
Sashen bincike da ci gaba na kamfani yawanci yana ba da kuɗaɗen bincike na kasuwanci. Ganin cewa, ana samun kuɗaɗen bincike na kasuwanci daga ƙungiyoyin agaji, majalisun bincike, ko hukumomin gwamnati . Ƙungiyoyin da ke buƙatar irin wannan kuɗi yawanci suna yin zaɓen gasa. Sai waɗanda suka fi ƙarfin za a zaɓa. Tallafin kuɗi yana da matuƙar muhimmanci wajen tabbatar da dorewar wasu ayyuka.
=== Kaddamar da kasuwanci ===
'Yan kasuwa masu ra'ayin kasuwanci za su so su tara dukkan albarkatun da ake buƙata, gami da jari don shiga kasuwa. Tallafin kuɗi wani ɓangare ne na tsarin, domin wasu kasuwanci za su buƙaci manyan kuɗaɗen farawa waɗanda mutane ba za su samu ba. <ref>{{Cite web |title=Set up a business |url=https://www.gov.uk/set-up-business |access-date=2025-12-23 |website=GOV.UK |language=en}}</ref> Waɗannan kuɗaɗen fara kasuwanci suna da matuƙar muhimmanci don fara tunanin kasuwanci, ba tare da shi ba, 'yan kasuwa ba za su sami damar aiwatar da manufofinsu a duniyar kasuwanci ba.
=== Zuba Jari ===
Kamfanonin kula da asusun suna tattara tarin kuɗi daga masu zuba jari da yawa kuma suna amfani da su don siyan takardun shaida . Ana sarrafa waɗannan kuɗaɗen ta hanyar ƙwararrun manajojin saka hannun jari, wanda zai iya samar da riba mai yawa tare da raguwar haɗari ta hanyar rarraba kadarori. <ref>{{Cite web |title=Mutual Funds {{!}} Investor.gov |url=https://www.investor.gov/introduction-investing/investing-basics/glossary/mutual-funds |archive-url=https://web.archive.org/web/20250925201840/https://www.investor.gov/introduction-investing/investing-basics/glossary/mutual-funds |archive-date=2025-09-25 |access-date=2025-12-23 |website=www.investor.gov |language=en}}</ref> Girman waɗannan kuɗaɗen zai iya zama kaɗan kamar 'yan miliyoyin ko kuma har zuwa biliyoyin da yawa. Manufar waɗannan ayyukan tallafi galibi shine neman ribar mutum ɗaya ko ƙungiya.
== Nau'o'i ==
=== Tallafin kai na mutum ===
Tallafin kuɗi na mutum ya ƙunshi amfani da kuɗin mutum don ɗaukar nauyin wani shiri. Wannan zai iya haɗawa da tanadi, rancen kuɗi na mutum, ko kuɗi daga abokai da dangi. Yana faruwa ne a farkon matakin kasuwanci ko aiki lokacin da wasu hanyoyin samun kuɗi ba za a iya samun su ba.
=== Tallafin kamfanoni ===
Tallafin kamfanoni ya ƙunshi kuɗaɗen da kamfanoni ke bayarwa, galibi ta hanyar saka hannun jari ko rance. Kamfanoni na iya samar da kuɗi ga wasu 'yan kasuwa, musamman a masana'antu inda akwai fa'ida ta dabaru.
=== Tallafin gwamnati ===
Ana bayar da kuɗaɗen gwamnati ne daga gwamnatocin ƙananan hukumomi, jihohi, ko na tarayya don tallafawa takamaiman ayyuka ko ayyuka. Wannan nau'in tallafin zai iya zuwa ta hanyar tallafi, tallafi, ko rance. Tallafin gwamnati galibi ana yin sa ne don inganta manufofin gwamnati ko tallafawa ci gaban tattalin arziki da ci gaba.
=== Masu zuba jari na mala'iku ===
Masu zuba jari na mala'iku mutane ne masu arziki waɗanda ke ba da jari ga kamfanoni masu tasowa da ƙananan kasuwanci, yawanci a musanya da bashi mai canzawa ko hannun jari. Sau da yawa suna cikin dangin ɗan kasuwa da abokansa. Kudaden da suke bayarwa na iya zama jarin da ake sakawa sau ɗaya don taimakawa kasuwancin ya tashi daga tushe ko kuma allurar ci gaba don tallafawa da kuma ɗaukar kamfanin zuwa matakan farko masu wahala.
=== Babban jarin kasuwanci ===
Jarin jarin kamfani wani nau'in hannun jari ne na kamfanoni masu zaman kansu da kuma nau'in kuɗaɗen da kamfanoni ko asusu ke bayarwa ga ƙananan kamfanoni masu tasowa waɗanda ake ganin suna da babban ƙarfin ci gaba ko kuma waɗanda suka nuna babban ci gaba. Ana saka hannun jari a cikin jarin kamfanoni gabaɗaya don musanya hannun jari a cikin [[Kamfani|kamfanin]] . <ref>{{Cite web |date=2026-09-11 |title=Venture capital |url=https://www.investopedia.com/terms/v/venturecapital.asp |url-status=live |access-date=2026-09-11 |website=investopedia}}</ref>
=== Tallafin ===
Tallafi kuɗi ne da wani ɓangare ɗaya, galibi ma'aikatar gwamnati, kamfani, gidauniya, ko amintacce, ke bayarwa ga mai karɓa, yawanci ƙungiya mai zaman kanta, cibiyar ilimi, kasuwanci, ko mutum ɗaya. Ba kamar lamuni ba, ba a buƙatar a biya tallafi ba.
=== Lamuni ===
Lamuni kuɗi ne da aka aro waɗanda ake sa ran za a biya tare da riba. Ana iya bayar da su ta bankuna, ƙungiyoyin bashi, ko wasu cibiyoyin kuɗi . Lamuni wani nau'i ne na tallafi ga 'yan kasuwa, daidaikun mutane, da gwamnatoci. <ref>{{Cite web |date=2026-09-11 |title=Loan and its types |url=https://www.investopedia.com/terms/t/termloan.asp |url-status=live |access-date=2026-09-11 |website=investopedia}}</ref>
=== Tallafin hannun jari ===
Tallafin hannun jari ya ƙunshi tara jari ta hanyar sayar da hannun jari a cikin wani kamfani. Tallafin hannun jari shine sayar da ribar mallakar wani kamfani don tara kuɗi don dalilai na kasuwanci. Wannan nau'in kuɗaɗen galibi ana amfani da shi ne ta hanyar kamfanoni masu tasowa da kuma kamfanoni masu tasowa don tara jari.
=== Ba da kuɗaɗen bashi ===
Tallafin bashi ya ƙunshi rancen kuɗi don a biya, tare da riba, a wani lokaci daga baya. Nau'o'in tallafin bashi na yau da kullun sun haɗa da lamunin banki na gargajiya, lamunin mutum, shaidu, da layukan bashi. Wannan nau'in kuɗaɗen yana da fa'ida domin ba ya buƙatar barin mallakar kasuwancin.
=== Garanti ===
Wani nau'i na garanti yana haifar da wani sharaɗi na biyan kuɗi, inda mai garantin zai biya babban mai bashi idan ya kasa yin hakan. A zahiri idan alhakin biyan kuɗi ya taso, mai garantin zai zama mai ba da kuɗi.
== Hanyoyi ==
=== Tallafin gwamnati ===
Gwamnati na iya ware kuɗi da kanta ko kuma ta hanyar hukumomin gwamnati ga ayyukan da za su amfani jama'a ta hanyar zaɓe ga ɗalibai ko [[Bincike|masu bincike]] har ma da ƙungiyoyi. Aƙalla masu bita biyu na waje da kwamitin bayar da kyaututtuka na bincike na ciki suna duba kowace aikace-aikacen. Kwamitin bayar da kyaututtukan bincike zai yi wani lokaci domin tattauna aikace-aikacen da aka gabatar a jerin sunayen. An sake yin jerin sunayen da aka zaɓa kuma aka yi musu matsayi. Ana ba da kuɗi ga ayyukan kuma ana sanar da masu neman aiki. <ref>{{Cite web |title=Stroke Association(2009) Research funding process [Online] |url=https://www.stroke.org.uk/research/our-funding-schemes |access-date=2025-12-23 |website=www.stroke.org.uk |language=en}}</ref> Shaidun tattalin arziki sun nuna cewa tallafin gwamnati ga kamfanoni na iya haifar da ƙarin aiki, tallace-tallace, ƙarin ƙima, kirkire-kirkire da jari. Misali, an nuna cewa hakan ya faru ne ga manyan tallafin bincike da ci gaba, <ref>{{Cite journal |last=Howell |first=Sabrina T. |year=2017 |title=Financing Innovation: Evidence from R&D Grants |journal=American Economic Review |volume=107 |issue=4 |pages=1136–1164 |doi=10.1257/aer.20150808 |doi-access=free}}</ref> da kuma ƙananan tallafin gwamnati ga kamfanonin yawon buɗe ido <ref>{{Cite journal |last=Srhoj |first=Stjepan |last2=Vitezić |first2=Vanja |last3=Walde |first3=Janette |year=2021 |title=Do small public grants boost tourism firms' performance? |journal=Tourism Economics |volume=28 |issue=6 |pages=1435–1452 |doi=10.1177/1354816621994436 |doi-access=free}}</ref> ko ƙananan kamfanoni da matsakaitan kamfanoni gabaɗaya. <ref>{{Cite journal |last=Dvouletý |first=Ondřej |last2=Srhoj |first2=Stjepan |last3=Pantea |first3=Smaranda |year=2020 |title=Public SME grants and firm performance in European Union: A systematic review of empirical evidence |journal=Small Business Economics |volume=57 |pages=243–263 |doi=10.1007/s11187-019-00306-x |doi-access=free}}</ref>
Matakan gwamnati daban-daban suna bayar da tallafin gwamnati don tallafawa ayyukan da ke amfanar da jama'a. Ayyukan da aka tallafa za su iya haɗawa da kuɗaɗen gudanar da bincike na kimiyya, haɓaka ababen more rayuwa, shirye-shiryen kiwon lafiyar jama'a, da shirye-shiryen ilimi. Misalai sun haɗa da tallafin Pell a [[Tarayyar Amurka|Amurka]], wanda ke taimaka wa ɗaliban da ba su da kuɗi su biya kuɗin kwaleji, da kuma shirin Horizon Europe, wanda ke ba da kuɗaɗen gudanar da bincike da ayyukan kirkire-kirkire a faɗin Turai.
Ga 'yan kasuwa, tallafin gwamnati gudummawa ce ta kuɗi da ƙungiyoyin gwamnati ke bayarwa don taimakawa 'yan kasuwa cimma takamaiman manufofi, kamar ƙirƙira, faɗaɗawa, ƙirƙirar ayyukan yi, da haɓaka fitar da kayayyaki zuwa ƙasashen waje. Misali, a [[Kanada]], shirin CanExport yana taimaka wa kasuwanci su faɗaɗa zuwa kasuwannin duniya ta hanyar biyan kuɗaɗen da suka shafi tafiye-tafiye, tallatawa, da nunin kasuwanci. Ba kamar rancen da ba shi da riba ba, ba a buƙatar a biya tallafin, wanda hakan ya sa suka zama zaɓi mai kyau na kuɗaɗen tallafi ga 'yan kasuwa da ke neman rage haɗarin kuɗi. <ref>{{Cite web |last=R. |first=D. |title=Government Funding for Business: What Are Government Grants? |url=https://inacservices.com/government-funding-explained/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250426043359/https://inacservices.com/government-funding-explained/ |archive-date=2025-04-26 |access-date=2025-12-23 |website=INAC Services |language=en-US}}</ref>
=== Tallafin Kuɗi ga Jama'a ===
Tsarin zuba jari na Crowdfunding yana samuwa ne a nau'i biyu, tsarin zuba jari na Crowdfunding bisa lada da kuma tsarin zuba jari na Crowdfunding bisa ga daidaito. A na farko, ƙananan kamfanoni na iya sayar da kaya ko sabis kafin su fara kasuwanci, yayin da na biyu kuma, masu tallafawa suna siyan wani adadin hannun jari na wani kamfani don musanya kuɗi.
Dangane da tara kuɗi bisa lada, masu ƙirƙirar ayyukan za su tsara wani maƙasudi na samar da kuɗi da kuma wa'adin da za a ɗauka. Duk wanda ke da sha'awa zai iya yin alƙawarin ayyukan. Dole ne ayyuka su kai adadin da aka tsara domin a gudanar da su. Da zarar ayyukan sun ƙare da isassun kuɗi, masu ƙirƙirar ayyuka za su tabbatar da cewa sun cika alkawuransu bisa ga lokacin da aka tsara kuma su isar da kayayyaki ko ayyukansu. <ref>{{Cite web |last= |first= |date=2010 |title=Seven things to know about Kickstarter |url=https://www.kickstarter.com/hello?ref=footer |access-date=2025-12-23 |website=www.kickstarter.com |language=en}}</ref>
=== Tara kuɗi daga masu zuba jari ===
Domin tara jari, kuna buƙatar kuɗi daga masu zuba jari waɗanda ke da sha'awar saka hannun jari . Dole ne ka gabatar wa waɗannan masu zuba jari ayyukan da za su kawo riba mai yawa. Ta hanyar nuna manyan damar da ayyukan ke da ita, masu zuba jari za su fi sha'awar saka hannun jarinsu a cikin waɗannan ayyukan. Bayan wani lokaci, yawanci cikin shekara guda, za a raba ladan jarin ga masu zuba jari. Wannan yana faranta wa masu zuba jari rai kuma suna iya ci gaba da saka hannun jari.
Idan ribar da aka samu ba ta kai matakin da aka tsara ba, wannan zai iya rage sha'awar masu zuba jari na saka hannun jari a cikin asusun. Saboda haka, adadin tallafin kuɗi suna da matuƙar muhimmanci don tabbatar da cewa kuɗin ya kasance a matakin da ake so. Venture Capital (VC) wani yanki ne na Private Equity inda masu zuba jari na waje ke ba da kuɗaɗen ƙananan kamfanoni waɗanda ke da babban yuwuwar ci gaba a cikin dogon lokaci. Masu zuba jari suna karɓar wani ɓangare na hannun jarin kamfanin a madadin kuɗin da suka zuba. Adadin kuɗin da kamfanin jari na Venture zai iya tara ya dogara ne akan dangantakar babban wakili tsakanin Abokan Hulɗa Masu Iyaka da Kamfanin Jari na Venture .<ref>Raise Capital(2011) "Business talk - How to raise capital for a hedge fund" [Online] Available at: http://www.raise-capital.com/raise-capital-for-hedge-fund.php {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190103161245/http://www.raise-capital.com/raise-capital-for-hedge-fund.php |date=2019-01-03 }} (Accessed: 24 October 2014)</ref>
=== Rarraba Kuɗin Kai da Kai ===
Rarraba kuɗaɗen da aka tsara kai (SOFA) hanya ce ta rarraba kuɗaɗen [[bincike]] na kimiyya. A cikin wannan tsarin, kowane mai bincike ana ware masa daidai adadin kuɗi, kuma ana buƙatar ya ware wani ɓangare na kuɗinsa ga binciken wasu ba tare da ɓoye sunansa ba. Masu goyon bayan SOFA suna jayayya cewa zai haifar da rarraba kuɗi iri ɗaya kamar tsarin tallafin da ake bayarwa a yanzu, amma tare da ƙarancin kuɗin da ake kashewa. <ref>{{Cite journal |last=Bollen |first=Johan |date=8 August 2018 |title=Who would you share your funding with? |journal=Nature |language=EN |volume=560 |issue=7717 |pages=143 |bibcode=2018Natur.560..143B |doi=10.1038/d41586-018-05887-3 |pmid=30089925 |doi-access=free}}</ref> A shekarar 2016, an fara gwajin SOFA a [[Holand|Netherlands]] . <ref>{{Cite web |last=Coelho |first=Andre |title=NETHERLANDS: A radical new way do fund science |url=https://basicincome.org/news/2017/05/netherlands-radical-new-way-fund-science/ |access-date=2 June 2019}}</ref>
== Amincewa da lamuni ==
Kamfani ko mutum ɗaya zai iya samun rance don samun damar mallakar jari. Sau da yawa masu karɓar bashi dole ne su yi amfani da rancen da aka amince da shi inda aka yi wa kadarori alƙawari a matsayin jingina. Idan mai karɓar bashi ya kasa biyan bashin, mallakar jinginar zai koma hannun mai ba da bashi. Ana iya amfani da kadarorin da za a iya gani da waɗanda ba a iya gani ba don samun lamuni. Amfani da IP a matsayin jingina a cikin ma'amaloli na kuɗi da IP ke tallafawa shine batun jerin rahotanni a Ƙungiyar Kare Hakkin Masana ta Duniya . <ref>{{Cite web |title=Launch of new WIPO report series on unlocking IP-Backed Finance at Singapore's IP Week, 26 August 2021 – Sharing the Singapore Country Report |url=https://www.wipo.int/sme/en/news/2021/news_0006.html |access-date=2021-12-24 |website=www.wipo.int |language=en}}</ref>
== Janyewa ==
Janye tallafi, ko rage tallafin kuɗi, yana faruwa ne lokacin da tallafin da aka bai wa wata ƙungiya ya ƙare, musamman dangane da tallafin gwamnati. <ref>{{Cite web |title=The definition of defund |url=https://www.dictionary.com/browse/defund |access-date=7 October 2018 |website=www.dictionary.com |language=en}}</ref>
Rashin samun kuɗi na iya faruwa ne sakamakon rashin jituwa ko gazawar cimma [[wiktionary:objective|manufofin]] da aka tsara. Misali da ke bayyana janye tallafin a wannan shari'ar shine na shawarar [[Donald Trump|Shugaba Trump]] na dakatar da ba da tallafi ga [[Hukumar Lafiya ta Duniya]] (WHO) saboda zargin rashin da'a a kan cutar Coronavirus.
== Manazarta ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
qc4wq8k4ogqr2f4uj0x557n0bisloyi
Ladan Yerima Gaule
0
178781
971832
965764
2026-10-26T09:42:14Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971832
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Ladan Yerima Gaule
| other_names = Yerima Ladan Gaule
| nationality = [[Najeriya]]
| office = Ɗan Majalisar Dokokin Jihar Gombe
| constituency = [[Kaltungo East]]
| term_start = 2023
| party = [[All Progressives Congress]]
}}
'''Ladan Yerima Gaule''', wanda kuma ake kira '''Yerima Ladan Gaule''', ɗan siyasan Najeriya ne daga [[Jihar Gombe]]. Yana wakiltar mazabar Kaltungo East a [[Majalisar Dokokin Jihar Gombe]], inda ya lashe zaɓen shekarar 2023 a ƙarƙashin jam'iyyar [[All Progressives Congress]] (APC).<ref name="INEC2023">{{cite report
|title=Report of the 2023 General Election
|url=https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2024/02/2023-GENERAL-ELECTION-REPORT-1.pdf
|publisher=Independent National Electoral Commission
|access-date=10 October 2026
|archive-date=14 February 2026
|archive-url=https://web.archive.org/web/20260214132338/https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2024/02/2023-GENERAL-ELECTION-REPORT-1.pdf
|url-status=dead
}}</ref>
== Siyasa ==
=== Zaɓen 2023 ===
A zaɓen gama-gari na Najeriya na shekarar 2023, Ladan Yerima Gaule ya tsaya takara a mazabar Kaltungo East domin zama ɗan Majalisar Dokokin Jihar Gombe. Ya tsaya takarar ne a ƙarƙashin jam'iyyar APC, kuma INEC ta tabbatar da cewa ya lashe zaɓen.<ref name="INEC2023"/>
A lokacin yaƙin neman zaɓe, gwamnan Jihar Gombe, [[Muhammad Inuwa Yahaya]], ya gabatar da shi a matsayin ɗan takarar APC na Kaltungo East. Gaule ya bayyana cewa ya amince da alhakin da jam'iyyar ta ɗora masa na neman nasara a mazabar.<ref name="VON">{{cite news
|title=2023: Gombe State Governor takes campaign to LGAs
|url=https://von.gov.ng/2023-gombe-state-governor-takes-campaign-to-lgas/
|work=Voice of Nigeria
|access-date=10 October 2026
}}</ref>
=== Jagoranci a Majalisar Dokokin Jihar Gombe ===
Bayan zaɓensa, Gaule ya zama ɗaya daga cikin mambobin Majalisar Dokokin Jihar Gombe. Daga baya ya riƙe muƙamin shugaban masu rinjaye na majalisar, wanda ke taka rawa wajen tsara harkokin jam'iyyar da ke da rinjaye a majalisar.<ref name="Periscope">{{cite news
|title=Gombe house leader hails stakeholders, Gov. Yahaya despite losing consensus nomination
|url=https://periscopenga.com/2026/05/gombe-house-leader-hails-stakeholders-gov-yahaya-despite-losing-consensus-nomination/
|work=Periscope Nigeria
|date=9 May 2026
|access-date=10 October 2026
}}</ref>
A watan Mayu na shekarar 2026, rahoto ya bayyana cewa Gaule ya goyi bayan tsarin yarjejeniya da shugabannin APC suka yi wajen zaɓen 'yan takarar jam'iyyar na babban zaɓen 2027, duk da cewa tsarin ya sa ba shi ne ɗan takarar da aka zaɓa a mazabarsa ba. Ya bayyana cewa zai ci gaba da tallafa wa jam'iyyar.<ref name="Periscope"/>
== Jam'iyya ==
Ladan Yerima Gaule ɗan jam'iyyar [[All Progressives Congress]] ne. Ya tsaya takarar kujerar Kaltungo East a ƙarƙashin APC a zaɓen 2023, kuma ya ci gaba da kasancewa cikin jagorancin jam'iyyar a Jihar Gombe.<ref name="INEC2023"/><ref name="VON"/>
== Duba kuma ==
* [[Majalisar Dokokin Jihar Gombe]]
* [[Jihar Gombe]]
* [[Kaltungo]]
* [[All Progressives Congress]]
* [[Zaɓen Najeriya na 2023]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:’Yan siyasar Najeriya]]
[[Category:’Yan siyasar Jihar Gombe]]
[[Category:’Yan siyasar All Progressives Congress]]
[[Category:’Yan Majalisar Dokokin Jihar Gombe]]
30ia5im0h4r2c97za3c0txgesn8axyg
Kavita Bala
0
178847
971596
965975
2026-10-25T21:07:00Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971596
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kavita Bala''' (an haife ta a shekara ta 1971) ƙwararriyar masaniyar kwamfuta ce 'yar asalin ƙasar Indiya. Ita ce shugabar [[Cornell|Jami'ar Cornell]] ta 17 kuma a halin yanzu. <ref>{{Cite web |last=Hayes |first=Caitlin |date=25 September 2024 |title=Kavita Bala, dean of Cornell Bowers CIS, named provost |url=https://news.cornell.edu/stories/2024/09/kavita-bala-dean-cornell-bowers-cis-named-provost |access-date=24 February 2025 |website=[[Cornell Chronicle]]}}</ref> Ita farfesa ce a fannin kimiyyar kwamfuta a Cornell. Bayan ta yi aiki a matsayin shugabar sashen daga 2018–2020, <ref name=":0">{{Cite web |title=Kavita Bala Named New Dean of Computing and Information Science {{!}} Department of Computer Science |url=https://www.cs.cornell.edu/information/news/newsitem11212/kavita-bala-named-new-dean-computing-and-information-science |access-date=3 November 2021 |publisher=[[Cornell University]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20211017094224/https://www.cs.cornell.edu/information/news/newsitem11212/kavita-bala-named-new-dean-computing-and-information-science |archive-date=17 October 2021 |url-status=dead}}</ref> an naɗa ta shugabar sashen Kwalejin Kimiyyar Kwamfuta da Bayanai, <ref name=":0" /> wacce yanzu aka sani da Kwalejin Kimiyyar Kwamfuta da Bayanai ta Cornell Ann S. Bowers . <ref>{{Cite web |last=Lefkowitz |first=Melanie |date=17 December 2020 |title=Gift from Ann S. Bowers '59 creates new college of computing and information science |url=https://news.cornell.edu/stories/2020/12/gift-ann-s-bowers-59-creates-new-college-computing-and-information-science |access-date=3 November 2021 |website=[[Cornell Chronicle]]}}</ref>
== Ilimi ==
Bala ya sami digirin farko a fannin fasaha (B.Tech.) daga [[IIT Bombay|Cibiyar Fasaha ta Indiya da ke Bombay]] a shekarar 1992, da kuma digiri na biyu a fannin Kimiyya (SM) da kuma digiri na uku a fannin kimiyyar kwamfuta daga Cibiyar Fasaha ta Massachusetts a shekarar 1999. <ref name=":3">{{Cite web |title=Kavita Bala |url=https://www.cs.cornell.edu/~kb/ |access-date=3 November 2021 |website=[[Cornell University]]}}</ref>
== Sana'a ==
A [[Cornell|Jami'ar Cornell]], Bala ya zama mai bincike na digiri na uku a fannin nazarin zane-zanen kwamfuta wanda Donald P. Greenberg ke jagoranta a shekarar 1999, kuma ya shiga sashen Kimiyyar Kwamfuta na Cornell a shekarar 2002. <ref name=":3" />
Bala ya kafa GrokStyle tare da Sean Bell, wani masanin kimiyya a [[Fezbuk|Facebook]] . <ref name="techhq.com">{{Cite web |date=2 July 2020 |title=From academia to acquisition – the journey of computer vision startup GrokStyle |url=https://techhq.com/2020/07/from-academia-to-acquisition-the-journey-of-computer-vision-startup-grokstyle/ |access-date=3 November 2021 |website=TechHQ}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=8 February 2019 |title=Facebook picks up retail computer vision outfit GrokStyle |url=https://techcrunch.com/2019/02/08/facebook-picks-up-retail-computer-vision-outfit-grokstyle/ |access-date=6 October 2019 |website=[[TechCrunch]]}}</ref> GrokStyle, wani kamfani mai gano abubuwa ta hanyar gani, ya fara ne a matsayin kayan aikin bincike da siyayya da aka haɗa tare da aikace-aikacen Augmented Reality na IKEA, kuma daga baya Facebook ya same shi a shekarar 2019. Daga baya an yi amfani da wannan fasahar don ƙirƙirar GrokNet na Facebook, wanda ke ba masu amfani damar siye da sayar da kayayyaki a duk dandamalin Facebook. <ref>{{Cite web |last=Paris |first=Martine |title=Meet Facebook's Newest Shopping AI |url=https://www.forbes.com/sites/martineparis/2020/05/19/meet-facebooks-newest-shopping-ai/ |access-date=3 November 2021 |website=Forbes}}</ref>
Bala ya kasance cikin Kwamitin Daraktoci na ƙungiyar agaji ta Amurka mai zaman kanta ga ɗaliban tsiraru a fannin kimiyyar kwamfuta, ColorStack, <ref>{{Cite web |title=ColorStack {{!}} About |url=https://www.colorstack.org/about |access-date=3 November 2021 |website=[[ColorStack]]}}</ref> Kwamitin Amintattu na Cibiyar Fasaha ta Toyota da ke Chicago, <ref>{{Cite web |title=TTIC Board of Trustees |url=https://www.ttic.edu/board/ |access-date=3 November 2021 |publisher=[[Toyota Technological Institute at Chicago]]}}</ref> Kwamitin Ba da Shawara kan Mu'amalar ACM akan Zane-zane, da kuma Ƙungiyar Ba da Shawara kan Papers na ACM SIGGRAPH. <ref name=":2">{{Cite web |title=2020 Computer Graphics Achievement Award: Kavita Bala |url=https://www.siggraph.org/2020-computer-graphics-achievement-award-kavita-bala/ |access-date=3 November 2021 |publisher=[[SIGGRAPH]]}}</ref> Bala ya kuma yi aiki a cikin al'ummar bincike, ciki har da mukamai a matsayin Shugaban Takardun Fasaha na SIGGRAPH Asia a 2011, da kuma Babban Editan ACM Transactions on Graphics daga 2015 zuwa 2018. <ref name=":2" />
== Bincike ==
Babban abin da Bala ya mayar da hankali a kai shi ne hangen nesa na kwamfuta da zane-zane. An karrama aikinta a shekarar 2020 ta ƙungiyar masu sha'awar zane-zane ta kwamfuta, ACM SIGGRAPH, saboda "gudummawar da ta bayar ga zane-zanen da suka dogara da jiki da kuma girmansu, ƙirar kayan aiki, fahimtar zane-zane, da kuma gane gani." Bincikenta na farko ya mayar da hankali kan yin zane mai ma'ana da kuma na zahiri, kuma ya haɗa da babban aiki kan yin zane mai girma, musamman ƙirƙirar Lightcuts da sauran algorithms na haske, da kuma gudummawa ga ƙirar yadi mai girma da tsari. A halin yanzu, Bala yana nazarin fahimtar kayan aiki, salo, da sauran halayen abubuwa a cikin hotuna. <ref name=":2" /> An nuna ayyukanta a kan Mandalas na 3D a Gidan Tarihi na Rubin, New York. <ref>{{Cite web |title=The Kalachakra Mandala |url=https://www.cs.cornell.edu/~kb/mandala/ |access-date=3 November 2021 |publisher=[[Cornell University]]}}</ref>
Binciken farko na Bala ya mayar da hankali kan yin zane mai ma'ana, wanda ya dogara da zahiri da kuma yin zane mai girma, gami da haɓaka Lightcuts da sauran algorithms na hasken da aka kiyasta. Algorithm ɗin Lightcuts ya zama babban injin samarwa a cikin na'urar kwaikwayon gajimare ta Autodesk. Ta kasance tare da rubuta littafin Advanced Global Illumination. Ta kuma ba da gudummawa ga ƙirar yadi mai girma da tsari, kuma an yi amfani da ayyukanta a cikin fahimtar zane-zane. <ref name=":2" />
Zane na biyu a cikin aikin Bala ya ƙunshi gane kayan aiki, salo, da sauran halayen abubuwa a cikin hotuna. Aikinta kan hotuna na zahiri da kuma gane kayan aiki ta amfani da bayanan horo daga jama'a ya yi tasiri sosai, aikinta kan canja salon kuma ya sami karɓuwa, kamar yadda ta yi aiki kan gane salon. <ref>{{Cite web |date=31 March 2017 |title=One Day Photoshop Might Let You Instantly Copy Another Photo's Style |url=https://gizmodo.com/one-day-photoshop-might-let-you-instantly-copy-another-1793889339 |access-date=3 November 2021 |website=Gizmodo}}</ref> An yi amfani da wannan fasaha don ƙarfafa GrokStyle. <ref name="techhq.com" /> Bala ya kuma yi aikin kwanan nan kan nazarin salon zamani a duk duniya ta hanyar nazarin tarin hotuna don gano yadda salon suturar al'adu ya bambanta a duniya. <ref>{{Cite web |date=16 June 2017 |title=With AI and Instagram, Researchers Study Cultural Patterns Worldwide |url=https://www.digitaltrends.com/social-media/cornell-instagram-ai-anthropology/ |access-date=3 November 2021 |website=Digital Trends}}</ref>
== Ganewa ==
An zaɓi Bala a matsayin ACM Fellow a shekarar 2019 "saboda gudunmawar da ya bayar wajen yin zane da fahimtar yanayin wurin". <ref>{{Cite web |title=2019 ACM Fellows Honored for Accomplishments that Define Digital Age |url=https://www.acm.org/media-center/2019/december/fellows-2019 |access-date=3 November 2021 |website=www.acm.org}}</ref> An shigar da ita cikin Kwalejin SIGGRAPH a shekarar 2020. <ref name=":2" /> Ita ce ta karɓi kyautar SIGGRAPH Computer Graphics Achievement Award (2020), <ref name=":2" /> da kuma kyautar IIT Bombay Distinguished Alumnus Award a 2021. <ref>{{Cite web |title=IIT Bombay Celebrates 62nd Foundation Day {{!}} IIT Bombay |url=https://www.iitb.ac.in/en/breaking-news/iit-bombay-celebrates-62nd-foundation-day |access-date=3 November 2021 |publisher=[[IIT Bombay]]}}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Bala yana auren Andrew Myers, wanda shi ma farfesa ne a fannin kimiyyar kwamfuta a Cornell. <ref name="j327">{{Cite web |title=HER STORY |url=https://acr.iitbombay.org/womengenzero/kavita.html |website=Indian Institute of Technology Bombay}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1971]]
4lq0ehs5u5okb3sc34oxg6t0eooiy7v
José Eduardo dos Santos
0
178936
971429
966390
2026-10-25T14:42:18Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971429
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''José Eduardo Van-Dúnem dos Santos'''{{IPA|pt|ʒuˈzɛ eˈðwaɾðu ðuʃ ˈsɐ̃tuʃ}} ; 28 ga Agusta 1942 - 8 ga Yuli 2022) ɗan siyasa ne kuma jami'in soja na ƙasar Angola wanda ya yi aiki a matsayin shugaban ƙasar Angola na biyu daga 1979 zuwa 2017. A matsayinsa na shugaban ƙasa, dos Santos shi ne kuma babban kwamandan rundunar sojojin Angola (FAA) kuma shugaban [[MPLA|ƙungiyar 'yantar da Angola]] (MPLA), jam'iyyar da ta mulki Angola tun bayan samun 'yancin kai a shekarar 1975. A lokacin da ya sauka daga mulki a shekarar 2017, shi ne shugaban ƙasa na biyu mafi daɗewa a Afirka, wanda Teodoro Obiang Nguema Mbasogo na [[Gini Ikwatoriya|Equatorial Guinea]] ne kawai ya fi shi.
Dos Santos ya shiga MPLA, wacce a lokacin take fafutukar yaƙi da mulkin mallaka, yayin da yake makaranta, kuma ya sami digiri a fannin injiniyan mai da [[Radar|sadarwa ta radar]] yayin da yake karatu a [[Tarayyar Sobiyet|Tarayyar Soviet]] . Bayan [[Yakin Independence na Angola|Yaƙin 'Yancin Kan Angola]], an kafa Angola a shekarar 1975 a matsayin ƙasa mai jam'iyya ɗaya mai ra'ayin Marx-Leninist wanda MPLA ke jagoranta. Dos Santos ya riƙe mukamai da dama, ciki har da Ministan Harkokin Waje a gwamnatin shugaban Angola na farko mai 'yancin kai, Agostinho Neto .
Bayan mutuwar Neto a shekarar 1979, MPLA ta zaɓi dos Santos a matsayin sabon shugaban ƙasar, wanda Tarayyar Soviet ta goyi baya, kuma ya gaji yaƙin basasa da 'yan tawayen da ke adawa da kwaminisanci waɗanda ƙasashen yamma ke marawa baya, musamman [[UNITA]] . A shekarar 1991, gwamnatinsa ta amince da 'yan tawaye su gabatar da tsarin jam'iyyu da yawa, yayin da ta sauya akidar MPLA daga gurguzu zuwa [[Dimokuradiyya zamantakewa|dimokuradiyya ta zamantakewa]] . An zaɓe shi a matsayin shugaban ƙasa a zaɓen gama gari na Angola na 1992 a kan shugaban UNITA [[Jonas Savimbi]], kuma ya jagoranci 'yantar da tattalin arziki na kasuwa mai 'yanci da kuma ci gaban ɓangaren mai na Angola . A shekarar 1997, ya ba da gudummawa ga mamayar 'yan tawaye a kan maƙwabciyar Zaire a lokacin [[Yaƙin Kongo na farko|Yaƙin Kwango na Farko]], wanda ya haifar da hambarar da abokin hamayyar UNITA na Kongo Mobutu Sese Seko da kuma naɗa Laurent-Désiré Kabila a matsayin Shugaban Jamhuriyar Dimokuraɗiyyar Kongo daga baya a wannan shekarar. A lokacin Yaƙin Kwango na Biyu daga 1998 zuwa 2003, ya goyi bayan gwamnatin Kabila sannan daga baya na ɗansa Joseph a kan ƙungiyoyin 'yan tawaye da dama waɗanda ke da alaƙa da UNITA. Jam'iyyar MPLA ta sami nasara a yakin basasar kasar a shekarar 2002 bayan mutuwar Savimbi. Bayan ya lashe wa'adi na biyu na shugabancin ƙasa a zaɓen 2012, ya yi ritaya daga shugabancin ƙasa a shekarar 2017, abokin jam'iyyar João Lourenço ya gaje shi a matsayin shugaban ƙasa.
Mutumin da ake cece-kuce a kansa, Dos Santos ya sami kyaututtuka da dama na ƙasashen duniya saboda jajircewarsa wajen yaƙi da mulkin mallaka da kuma haɓaka tattaunawar zaman lafiya da 'yan tawaye don kawo ƙarshen yaƙe-yaƙe, kuma an yaba masa saboda jawo hankalin jarin ƙasashen waje ga tattalin arzikin Angola . An soki shi da cewa shi mai kama-karya ne kuma an zarge shi da ƙirƙirar ɗaya daga cikin gwamnatoci mafi cin hanci da rashawa a Afirka, tare da wata hanyar tallafi mai zurfi. <ref>{{Cite web |date=19 June 2011 |title=The world's enduring dictators: Jose Eduardo dos Santos, Angola |url=https://www.cbsnews.com/news/the-worlds-enduring-dictators-jose-eduardo-dos-santos-angola-19-06-2011/ |access-date=8 July 2022 |publisher=CBS News}}</ref>
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haifi José Eduardo Van-Dúnem dos Santos <ref>{{Cite web |last=Luís |first=Filipe |date=22 August 2017 |title=Toda a história da "Gloriosa Família" Van Dunem dos Santos |url=http://visao.sapo.pt/actualidade/mundo/2017-08-22-Toda-a-historia-da-Gloriosa-Familia-Van-Dunem-dos-Santos |access-date=23 August 2017 |publisher=Visão}}</ref> a ranar 28 ga Agusta 1942 a cikin abin da ke a yau gundumar Sambizanga a [[Luanda]], Iyayensa, Avelino Eduardo dos Santos da Jacinta José Paulino, sun koma [[Portuguese Angola]] daga mulkin mallaka na Portuguese São Tomé da Príncipe . Mahaifiyarsa mai aikin gida ce, yayin da mahaifinsa kuma mai gini ne da kuma ma'aikacin gini. Babban 'yar'uwarsa, Isabel Eduardo dos Santos ta girma Manuel Vicente, karkashin Dos Santos daga baya mataimakin shugaban Angola . Dan uwan Dos Santos [[Fernando da Piedade Dias dos Santos]] shi ne firaministan Angola daga 2002 zuwa 2008.
Ya yi makarantar firamare a [[Luanda]], kuma ya yi karatun sakandare a Liceu Salvador Correia, wanda a yau ake kira Mutu ya Kevela. <ref>{{Cite web |title=32 datas para entender José Eduardo dos Santos |url=https://cnnportugal.iol.pt/jose-eduardo-dos-santos/morte/32-datas-para-entender-jose-eduardo-dos-santos/20220708/62c81ea00cf2ea4f0a53148b |access-date=8 July 2022 |website=CNN Portugal |language=pt}}</ref>
A lokacin da yake makaranta, dos Santos ya shiga [[MPLA|jam'iyyar MPLA]], wadda ta zama farkon aikinsa na siyasa. Saboda matsin lamba da gwamnatin mulkin mallaka ta yi masa, dos Santos ya yi gudun hijira zuwa makwabciyarsa [[Jamhuriyar Kwango|Congo-Brazzaville]] a shekarar 1961. <ref name=":0" /> Daga nan, ya yi aiki tare da MPLA kuma ba da daɗewa ba ya zama memba na jam'iyyar.
Domin ci gaba da karatunsa, ya koma [[Azerbaijan]], wanda shine Jamhuriyar Gurguzu ta Soviet ta Azerbaijan a cikin [[Tarayyar Sobiyet|Tarayyar Soviet]], inda, a shekarar 1969, ya sami digiri a fannin injiniyan mai da [[Radar|sadarwa ta radar]] daga Cibiyar Man Fetur da Sinadarai ta Azerbaijan da ke [[Baku]] . <ref>{{Cite journal |last=Katsakioris |first=Constantin |date=2021 |title=Students from Portuguese Africa in the Soviet Union, 1960–74: Anti-colonialism, Education, and the Socialist Alliance |url=https://journals.sagepub.com/doi/pdf/10.1177/0022009419893739 |journal=Journal of Contemporary History |volume=56 |pages=142–165 |doi=10.1177/0022009419893739 |doi-access=free}}</ref>
== Sana'a ==
A shekarar 1970, dos Santos ya koma Angola, wanda har yanzu yankin Portugal ne da aka sani da [[Portuguese Angola|Lardin Angola na ƙasashen waje]] . Ya yi aiki na tsawon shekaru uku a rundunar 'yan tawayen EPLA ta MPLA ( ''Exército Para a Libertação de Angola'' ), wacce daga baya aka san ta da Rundunar Sojojin Jama'a don 'Yantar da Angola (FAPLA), reshen soja na MPLA, ya zama mai watsa rediyo a yankin siyasa da soja na biyu na MPLA a Lardin Cabinda . <ref name=":0" /> A shekarar 1974, an ɗaukaka shi zuwa ƙaramin kwamandan hukumar sadarwa ta yanki na biyu. <ref name="MPLA" /> Shi ne wakilin MPLA a Yugoslavia, Zaire, da Jamhuriyar Jama'ar China kafin a zaɓe shi a Kwamitin Tsakiya da kuma Ofishin Siyasa na MPLA a Moxico a watan Satumba na 1974. <ref name="MPLA" />
=== Matsayin siyasa na farko, 1975-1979 ===
[[File:Bundesarchiv_Bild_183-Z1014-018,_Berlin,_Staatsoberhaupt_Angolas_an_der_Grenze.jpg|left|thumb|227x227px| Dos Santos (na biyar daga hagu) a ƙofar Brandenburg a lokacin ziyarar aiki ta 1981, tare da jami'an Jamus ta Gabas]]
A watan Yunin 1975, dos Santos ya zama mai kula da Ma'aikatar Harkokin Waje ta MPLA da kuma Ma'aikatar Lafiya ta MPLA. Bayan samun 'yancin kai na Angola a watan Nuwamban 1975, MPLA ta riƙe iko a Luanda, amma sabuwar gwamnatin MPLA ta fuskanci yaƙin basasa tare da sauran ƙungiyoyin siyasa, wato National Union for the Total Independence of Angola ( [[UNITA]] ) da [[Ƙungiyar Ƙasa don 'Yanci na Angola|National Liberation Front of Angola]] (FNLA). A wannan shekarar, an naɗa dos Santos a matsayin Ministan Harkokin Waje na farko a Angola bayan samun 'yancin kai, <ref name="MPLA" /> kuma a wannan matsayin ya taka muhimmiyar rawa wajen samun amincewar diflomasiyya ga gwamnatin MPLA a tsakanin 1975-1976. <ref>{{Cite web |title=President José Eduardo dos Santos (1942 – ) |url=https://www.thepresidency.gov.za/national-orders/recipient/president-jos%C3%A9-eduardo-dos-santos-1942 |access-date=8 July 2022 |website=www.thepresidency.gov.za |archive-url=https://web.archive.org/web/20220708215800/https://www.thepresidency.gov.za/national-orders/recipient/president-jos%C3%A9-eduardo-dos-santos-1942 |archive-date=8 July 2022 |url-status=dead}}</ref> A babban taron MPLA na farko a watan Disamba na shekarar 1977, an sake zabar dos Santos a matsayin memba na kwamitin tsakiya da kuma ofishin siyasa. <ref name="MPLA" /> A watan Disamba na shekarar 1978, an dauke shi daga mukamin Mataimakin Firayim Minista na farko a gwamnati zuwa na Ministan Tsare-tsare. <ref name="MPLA" />
Bayan rasuwar shugaban farko na Angola, Agostinho Neto, a ranar 10 ga Satumba, 1979, an zaɓe dos Santos a matsayin shugaban MPLA a ranar 20 ga Satumba, 1979, kuma ya hau kan mulki a matsayin shugaban Angola kuma babban kwamandan rundunar sojin ƙasa a ranar 21 ga Satumba. A zaɓen 'yan majalisar Angola na farko a ranar 9 ga Nuwamba 1980, an zaɓe shi a matsayin shugaban Majalisar Jama'a ta Angola a matsayin ƙasa mai jam'iyya ɗaya .
=== Tsarin zaman lafiya, 1980-2002 ===
[[File:George_Bush_with_African_national_leaders_February_26,_2002.jpg|thumb|229x229px| [[George W. Bush]] ya karbi bakuncin Festus Mogae na Botswana, Joaquim Chissano na Mozambique, da José Eduardo dos Santos a 2002.]]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2022]]
[[Rukuni:Haifaffun 1942]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
rpfkpvxdy942v0heamds25y481a94t6
Kendriya Vidyalaya Janakpuri
0
179246
971662
967636
2026-10-25T21:59:41Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971662
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kendriya Vidyalaya Janakpuri''' (a hukumance PM Shri Kendriya Vidyalaya Janakpuri) babbar makarantar sakandare ce ta hadin gwiwa wacce ke Janakpuri, West Delhi, Indiya. An kafa makarantar a shekarar 1973, [[Kendriya Vidyalaya Sangathan]] (KVS), wata hukuma mai zaman kanta a ƙarƙashin [[Ma'aikatar Ilimi ta ƙasa (Indiya)|Ma'aikatar Ilimi]], Gwamnatin Indiya ce ke gudanar da ita. Cibiyar tana aiki a sassa biyu, inda aikin na biyu zai fara a watan Satumba na 2004. <ref name=":0">{{Cite web |title=Kendriya Vidyalaya Janakpuri |url=https://janakpuri.kvs.ac.in/en/about-kv/}}</ref>
Makarantar tana da matsayi na musamman na zama ofishin yanki na KVS Delhi daga Oktoba 1984 zuwa Nuwamba 1992. <ref name=":1">{{Cite web |title=Genesis {{!}} REGIONAL OFFICE, DELHI {{!}} India |url=https://rodelhi.kvs.gov.in/en/genesis/ |access-date=2025-10-17 |language=en-US}}</ref> An sanya ta a matsayin Makarantar PM SHRI a ƙarƙashin shirin ilimi na Gwamnatin Indiya mai taken haɓaka makarantun ƙira a faɗin ƙasar. <ref>{{Cite web |title=PM SHRI Schools {{!}} KVS - Kendriya Vidyalaya Sangathan, Government of India {{!}} India |url=https://kvsangathan.nic.in/en/pm-shri-schools/ |access-date=2025-10-17 |language=en-US}}</ref>
== Tarihi ==
=== Kafa da shekarun farko ===
An kafa Kendriya Vidyalaya Janakpuri a shekarar 1973 a matsayin wani ɓangare na cibiyar sadarwa ta Kendriya Vidyalaya Sangathan (KVS), wacce ke aiki a ƙarƙashin Ma'aikatar Ilimi, Gwamnatin Indiya . An kafa wannan cibiyar ne domin samar da ingantaccen ilimi ga yaran ma'aikatan gwamnatin tsakiya da za a iya canjawa wuri, ciki har da waɗanda ke cikin ɓangaren tsaro da na sojoji masu zaman kansu, don tabbatar da ci gaba da ilimi duk da yawan ƙaura.
=== Hedkwatar ofishin yanki (1984–1992) ===
Daga Oktoba 1984 zuwa Nuwamba 1992, harabar makarantar ta yi aiki a matsayin hedikwatar Ofishin Yankin KVS Delhi, wanda aka ƙaura daga Kendriya Vidyalaya Sector 2, RK Puram. A wannan lokacin, Yankin Delhi ya ƙunshi makarantu 33, waɗanda tun daga lokacin suka faɗaɗa zuwa [[Kendriya Vidyalaya Sangathan|Kendriya Vidyalayas]] 69, gami da sauye-sauye na biyu. <ref name=":1" />
=== Faɗaɗawa da ci gaban zamani ===
A watan Satumba na 2004, Kendriya Vidyalaya Janakpuri ta faɗaɗa don biyan buƙatun ilimi da ke ƙaruwa ta hanyar ƙaddamar da aikinta na biyu. Dangane da sabbin bayanai da ake da su, kimanin ɗalibai 2,600 ne suka yi karatu a canjin aiki na farko, da kuma ɗalibai 1,300 a canjin aiki na biyu, tare da haɗin gwiwar ma'aikatan koyarwa sama da 128 na masu ilimi da ma'aikatan gudanarwa. <ref>{{Cite web |title=पीएम श्री केन्द्रीय विद्यालय जनकपुरी नई दिल्ली {{!}} India |url=https://janakpurishift2.kvs.ac.in/ |access-date=2025-10-17 |language=en-US}}</ref>
== Harabar jami'a da kayayyakin more rayuwa ==
=== Wuri da kuma kayan aiki na gabaɗaya ===
Kendriya Vidyalaya Janakpuri yana a C-2 Block, Janakpuri, New Delhi - 110058. <ref>{{Cite journal |title=VIDYALAYA PROFILE JANAKPURI |url=https://cdnbbsr.s3waas.gov.in/s3kv02917f17d1a076a9ca052eb0e82c42/uploads/2024/05/2024053160.pdf? |journal=cdnbbsr}}</ref>
=== Yankin harabar jami'a ===
Makarantar ta mamaye fadin eka 7.37, wanda hakan ke samar da sarari don dalilai na ilimi, nishaɗi, da gudanarwa. <ref name=":2">{{Cite web |title=PM Shri Kendriya Vidyalaya (KV), Janakpuri, New Delhi: Admission, Fee, Affiliation |url=https://school.careers360.com/schools/pm-shri-kendriya-vidyalaya-janakpuri-new-delhi |access-date=2025-10-17 |website=school.careers360.com |language=en}}</ref>
=== Kayayyakin ilimi ===
Makarantar tana da kayan aiki na ilimi, ciki har da:
* Azuzuwan da ke da fasahar allo mai wayo
* Dakunan karatu masu kyau ga ɗalibai biyu
* Dakunan gwaje-gwajen kimiyya don kimiyyar lissafi, sinadarai, da ilmin halitta
* Dakunan gwaje-gwajen kwamfuta da kuma azuzuwan lantarki masu amfani da fasahar sadarwa (ICT)
* Dakin Gwaji na Harshe na Dijital
* Atal Tinkering Lab (wanda aka kafa a shekarar 2020) don ilimin kirkire-kirkire da fasaha <ref name=":0" />
=== Wasanni da nishaɗi ===
Harabar makarantar tana da wurare masu yawa na wasanni, ciki har da:
* Filin wasa don wasan ƙwallon raga, [[Kwallon kwando|ƙwallon kwando]], wasannin motsa jiki, da [[wasannin gargajiya na Indiya]]
* Filin wasan badminton da wasan teburi
* Filin [[Kurket|wasan kurket]] da [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] <ref name=":2" />
=== Ƙarin wurare ===
Sauran abubuwan more rayuwa na harabar jami'a sun haɗa da:
* Wuraren kiwon lafiya da shirye-shiryen lafiya
* Na'urar sanya ido ta CCTV don tsaro
* Tsarin tsarkake ruwa
* Hanyoyin zamani da wuraren shakatawa masu kyau <ref name=":2" />
== Malamai ==
=== Manhaja ta Manhaja ===
Kendriya Vidyalaya Janakpuri tana da alaƙa da Hukumar Ilimi ta Tsakiya (CBSE) a ƙarƙashin lambar haɗin gwiwa 2700007. Makarantar tana bin manhajar karatu ta CBSE daga Aji na 1 zuwa Aji na 12, tana ba da ilimi mai inganci kuma wanda aka amince da shi a duk faɗin ƙasar. <ref>{{Cite web |title=- SARAS |url=https://saras.cbse.gov.in/SARAS/AffiliatedList/AfflicationDetails/2700007 |access-date=2025-10-17 |website=saras.cbse.gov.in}}</ref>
=== Manyan hanyoyin sakandare ===
A matakin +2 (Aji XI–XII), Kendriya Vidyalaya Janakpuri tana bayar da kwararar ilimi guda uku a dukkan lokutan biyu:
* [[Ilmi|Kimiyya]] (tare da zaɓuɓɓukan Ayyukan [[Biology|Halittu]] da Informatics )
* Kasuwanci
* Ilimin ɗan adam / Fasaha
An tsara waɗannan hanyoyin don biyan buƙatun ɗalibai daban-daban da kuma burin aiki. <ref name=":0" />
=== Harshen koyarwa ===
Makarantar tana aiki a matsayin cibiyar da ke da harsuna biyu, tana ba da koyarwa a harsunan [[Harshen Hindu|Hindi]] da [[Turanci|Ingilishi]], wanda ke taimaka wa ɗalibai su sami ƙwarewa a harsunan biyu. <ref>{{Cite web |title=TEACHING OF REGIONAL LANGUAGE IN KENDRIYA VIDYALAYAS |url=https://sansad.in/getFile/loksabhaquestions/annex/183/AU123_N2eKcy.pdf?source=pqals}}</ref>
=== Aikin ilimi ===
Kendriya Vidyalaya Janakpuri ta ci gaba da samun sakamako mai kyau a fannin ilimi a Jarrabawar Hukumar CBSE, inda ta ci gaba da samun maki mai yawa a jarrabawar Aji na X da Aji na XII. Kendriya Vidyalayas a yankin Delhi sun sami maki mafi yawa a tarihi, wanda ya wuce kashi 99%.
== Ayyukan haɗin gwiwa ==
=== 'Yan leƙen asiri da jagorori ===
Kendriya Vidyalaya Janakpuri yana da ingantaccen shirin Scouts da jagorori . Dalibai suna shiga cikin ayyukan leƙen asiri daban-daban, ciki har da tarurrukan gangami, sansanonin sojoji, da ayyukan hidimar al'umma. Makarantar tana shirya sansanonin Rajya Puraskar da Rashtrapati Puraskar, kuma ɗalibai daga azuzuwan III zuwa na biyar suna shiga ayyukan Cubs da Bulbul. Waɗannan shirye-shiryen suna da nufin haɓaka jagoranci, ladabi, da kuma ɗaukar nauyin zamantakewa tsakanin ɗalibai. <ref>{{Cite web |title=NCC/Scout & Guides |url=https://janakpuri.kvs.ac.in/en/ncc-scout-guides/}}</ref>
=== Atal Tinkering Lab ===
An kafa Atal Tinkering Lab a farkon shekarar 2020, kuma yana haɓaka kirkire-kirkire, halayyar kimiyya, da kuma ilmantarwa ta hannu a cikin fasahohin zamani, ciki har da na'urorin robot, bugu na 3D, na'urorin lantarki, da kuma [[Kirkirar Basira|basirar wucin gadi]] . Dalibai suna shiga cikin ƙalubalen ƙirƙira da gasannin ƙasa da ƙungiyar Atal Innovation Mission ta shirya a ƙarƙashin NITI Aayog . <ref>{{Cite web |last=AvianWe |title=Atal Innovation Mission (AIM) |url=https://aim.gov.in/ |access-date=2025-10-17 |website=Atal Innovation Mission (AIM) |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20201007230956/https://www.aim.gov.in/ |archive-date=2020-10-07 |url-status=dead}}</ref>
=== Majalisar Matasa ===
Makarantar tana shiga cikin gasar Majalisar Matasa ta Ƙasa, tana ba wa ɗalibai dandamali don shiga cikin muhawara irin ta 'yan majalisa, haɓaka ƙwarewar jagoranci, da fahimtar hanyoyin dimokuraɗiyya. Gasar tana haɓaka wayar da kan jama'a da kuma iya magana a bainar jama'a. <ref>{{Cite web |title=Youth Parliament Janakpuri |url=https://janakpuri.kvs.ac.in/en/youth-parliament/}}</ref>
=== Ek Bharat Shreshtha Bharat ===
A matsayin wani ɓangare na shirin haɗin gwiwa na ƙasa, makarantar tana gudanar da ayyukan da ke nuna bambancin al'adu, ciki har da raye-rayen gargajiya, kiɗan gargajiya, nune-nunen fasaha, koyon harshe, da musayar al'adu da ƙasashe masu haɗin gwiwa. Wannan shirin yana nuna haɗin kai a cikin bambancin ra'ayi kuma ana gudanar da shi kowace shekara a Kendriya Vidyalayas. <ref>{{Cite web |title=एक भारत श्रेष्ठ भारत |url=https://janakpuri.kvs.ac.in/en/ek-bharat-shrestha-bharat/}}</ref>
=== Nasarorin wasanni ===
Ɗaliban KV Janakpuri sun samu nasara a gasar wasanni ta yanki da ta ƙasa. A gasar cin kofin Delhi ta 2022 da yankin KVS Delhi ya shirya, dalibai sun yi fice a wasan kwallon raga, wasannin motsa jiki, da wasannin kungiya. Dalibai takwas sun shiga gasar wasanni ta ƙasa baki ɗaya kuma sun sami matsayi na farko. <ref>{{Cite web |title=Delhi Cup - 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=oXnjJydemKM}}</ref>
=== Ayyukan al'adu ===
Makarantar tana shirya shirye-shiryen al'adu na yau da kullun waɗanda suka haɗa da:
* Bukukuwan Ranar Shekara-shekara
* Bikin Ranar 'Yanci da kuma Bikin Ranar Jamhuriya
* Nunin kimiyya
* Gasar fasaha da sana'a
* Waƙoƙin kiɗa da rawa <ref name=":5">{{Cite web |title=Kendriya Vidyalya Janakpuri |url=https://janakpuri.kvs.ac.in/}}</ref>
== Lambobin yabo da karramawa ==
=== Kyaututtukan cibiyoyi ===
Kendriya Vidyalaya Janakpuri ta sami lambobin yabo da dama na cibiyoyi saboda matsayinta na ilimi da kuma gudunmawarta ga ilimi na gaba ɗaya:
* An zaɓe shi a matsayin Makarantar PM SHRI a ƙarƙashin shirin Gwamnatin Indiya na ƙasa don haɓaka makarantun ƙira.
* Na sami kyautar Makaranta Mai Kyau ga Muhalli (2013) don ayyukan da suka daɗe a harabar jami'a.
* An karrama ta da lambar yabo ta "Girls-Centric Education and Training Award" (2018) saboda haɓaka ilimi mai haɗaka da ƙarfafawa ga ɗalibai mata.
=== Nasarorin malamai ===
An karrama malaman makarantar a matakin yanki da na ƙasa saboda ƙwarewarsu a fannin koyarwa da kirkire-kirkire:
* Sh. Kyautar Harshen Hindi ta Sushil Upadhyay (2024) saboda ƙwarewa a fannin ilimin Hindi. <ref name=":3">{{Cite web |title=Teacher Achiever |url=https://janakpurishift2.kvs.ac.in/teacher-achiever/}}</ref>
* Mrs. Punita – Kyautar Laxmi Mazumdar saboda gudunmawar da ta bayar ga ƙungiyar Bharat Scouts da Guides . <ref name=":3" />
* Mrs. Monika Batra – Kyauta ta Yanki don kayan koyarwa masu ƙirƙira ( ''Littafin Technofun'' ). <ref name=":4">{{Cite journal |title=ACHIEVEMENTS KVJP |url=https://cdnbbsr.s3waas.gov.in/s3kv02917f17d1a076a9ca052eb0e82c42/uploads/2024/05/2024053160.pdf |journal=cdnbbsr}}</ref>
* Ms. Manpreet Kaur – Kyauta ta Yanki don ƙirƙirar sabbin abubuwa na ilimi ( ''Littafin Technofun'' ). <ref name=":4" />
* Mista Vinay Kumar – Kyautar Malami Mai Kirkire-kirkire don haɗa fasaha da ilimin aji.
=== Nasarorin ɗalibai ===
Daliban Kendriya Vidyalaya Janakpuri sun sami karramawa a fannin ilimi, ayyukan da suka shafi manhaja, da wasanni a matakin jiha, yanki, da kuma ƙasa:
* Kasancewa da nasara akai-akai a gasar Olympics ta ƙasa da ta ƙasa (Lissafi, Kimiyya, Intanet, da kuma gasar Olympics ta kore).
* Wakilci a Nunin Kimiyya da Zamantakewa na Ƙasa wanda [[Kendriya Vidyalaya Sangathan]] da NCERT suka shirya.
* An yi gagarumin wasan kwaikwayo a Kala Utsav, inda ɗalibai ke wakiltar Yankin Delhi a matakin ƙasa.
* Masu lashe lambobin yabo da yawa a taron wasanni na yanki da na ƙasa na KVS, musamman a wasan ƙwallon raga, wasannin motsa jiki, da kuma tarurrukan ƙungiya.
* Shiga cikin gasannin Lab na Atal Tinkering, gami da ƙalubalen matakin ƙasa wanda Ofishin Atal Innovation Mission, NITI Aayog, ya shirya. <ref>{{Cite web |title=Student Achiever |url=https://janakpuri.kvs.ac.in/en/student-achiever/}}</ref>
== Majalisar ɗalibai da jagoranci ==
Kendriya Vidyalaya Janakpuri tana da Majalisar Dalibai masu aiki da ake zaɓa kowace shekara don ƙarfafa ɗalibai su shiga cikin shugabancin makaranta, ladabtarwa, da ayyukan haɗin gwiwa na manhaja. Majalisar ta ƙunshi mukamai kamar Kyaftin Makaranta (Sarara da 'Yan Mata), Mataimakan Kyaftin, Kyaftin na Majalisa, Kyaftin na Wasanni, Kyaftin na Ayyukan Kwas ɗin Haɗaka (CCA), Kyaftin na Ladabtarwa, da Kyaftin na Buga Littattafai. <ref name=":5" />
== Taken makaranta da falsafa ==
Taken Kendriya Vidyalaya Janakpuri shine "Tat Tvam Pooshan Apavrinu" (तत् त्वं पूषण अपावृणु), ayar da ta samo asali daga ''Isha Upanishad'' . Yana fassara zuwa:<blockquote>"Ya Ubangiji, fuskar Gaskiya an lulluɓe ta da faifan zinare. Don Allah ka cire wannan rufin ka bayyana gaskiya ga mai neman adalci."</blockquote>Wannan ka'ida mai jagora tana nuna falsafar ilimi ta makarantar, wadda ke jaddada:
* Neman gaskiya da ilimi ta hanyar koyo mai kyau.
* Cire jahilci da sanin kai a matsayin hanyar samun wayewa .
* Ilimi a matsayin hanyar adalci ( dharma ) da kuma ci gaban ɗan adam gaba ɗaya.
Taken ya yi daidai da hangen nesa na [[Kendriya Vidyalaya Sangathan]], wanda ke neman haɓaka ilimi, ɗabi'a, da ruhaniya a cikin ɗalibai tare da haɓaka haɗin kai na ƙasa da wayar da kan jama'a a duniya. <ref>{{Cite web |last=rnpatel1962 |date=2020-12-14 |title=KVS Foundation Day |url=https://kvlakhisarailibrarysite.wordpress.com/2020/12/14/kvs-foundation-day/ |access-date=2025-10-17 |language=en}}</ref>
== Duba kuma ==
* Jerin Kendriya Vidyalayas
* [[Kendriya Vidyalaya Sangathan]]
* Babban Hukumar Ilimi ta Sakandare
* Majalisar Ƙasa ta Bincike da Horarwa
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
12vtgltdaqkn5tjbujjqtzs6hk4shgo
Wikipedia:Hausa Wikimedia Data Support/2026/Cycle 4.json
4
179336
971360
971346
2026-10-25T12:34:37Z
Activist Nasir Abubakar
47404
Apply
971360
json
application/json
{
"u30120": {
"username": "EUwandu-WMF",
"state": "Imo",
"status": "pending",
"date": "2026-10-16",
"text": "This is just a faux application to test the Widget workflow in line with my discussion with Ammar."
},
"u32668": {
"username": "Muhdavdullahi",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina Neman wannan tallafi na data domin hakan zai taimaka man wajen cigaba da bada kirkira da Kuma gyara a wannan manhaja ta Wikipedia ba tare da fargabar yankewa ki karewar data ba.\nKuma rashin Shiga cikin masu nasarar samun wannan tallafi ba zai sareman gwiwa ba gurin cigaba da bada gudummuwa ba. Zanci gaba da bada guddumu ba dare ba rana kamar yanda na saba. Na gode"
},
"u28682": {
"username": "Khalifah123",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I need data support to research important topics, learn new things, and access educational materials on Wikipedia to improve my academic performance and my knowledge. It will also help me develop my research skills, increase my knowledge, and make better use of online educational resources. This support will go a long way in helping me achieve my academic goals and become a more knowledgeable and informed person. I will sincerely appreciate any assistance provided.thank you"
},
"u45571": {
"username": "Rahama Buhari Sani",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman taimakon data support saboda gudanar da aiki acikin wikipedia, kuma ina bada gudummuwa gurin fassara mukaloli don in kara ilimi akai ina godiya da wannann taimakon da ake mana na data support. Da fatan za'a amshin taimakon mu nagode sosai"
},
"u39275": {
"username": "Sardeeq",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I need data support to contribute consistently to Wikimedia projects, improve Wikipedia articles, and participate in online activities, especially creating free knowledge in Hausa and other wikimedia activities where i have knowledge."
},
"u24821": {
"username": "Ashiru Lawal",
"state": "Zamfara",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Am requesting internet data support to enable me to continue my voluntary contributions as a Wikipedia editor, including creating, editing, and improving articles to promote free access to knowledge. Your support will be highly appreciated."
},
"u48240": {
"username": "Tambudaura",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Assalamu Alaikum wa Rahmatullahi wa Barakatuhu.\n\nIna miƙa wannan saƙo ne domin neman tallafin ku na tsawon mako guda. Ina roƙon duk masu hali da masu kishin taimakon jama'a da su taimaka da abin da Allah Ya hore musu, domin biyan buƙatar da nake fuskanta.\n\nIna da yakinin cewa duk wanda ya taimaka gwargwadon ƙarfinsa, Allah zai saka masa da mafificin alheri. Ba girman abin da mutum ya bayar ne ya fi muhimmanci ba, sai dai niyya da taimako bisa ga hali.\n\nIna roƙon Allah Maɗaukakin Sarki Ya saka wa duk wanda ya bayar da tallafi, Ya yalwata arzikinsa, Ya ba shi lafiya da albarka a rayuwarsa, Ya kuma sanya taimakon ya zama sanadin samun lada a duniya da lahira.\n\nAllah Ya saka da alheri. Amin.\n\nNa gode da kulawarku da taimakonku."
},
"u22632": {
"username": "Royal Abdul",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Saboda in cigaba da bada gudummuwar Editin a wikimedia da sauran al amuran da suka shafi fassara yaren hausa, sannan kuma tallafin zai karaman kwarin gwuiwar yin editin a kowane lokaci, kuma hakan zaisa inzaman gwarzon wannan shekara da yafi kowa bada gudummuwa a wannan manhaja ta wikimedia"
},
"u28180": {
"username": "Staralliy",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I need data support to carry out Wikipedia editing contributions effectively, research reliable sources, verify information, and improve the accuracy and quality of articles for readers. And also upload quality photos."
},
"u23412": {
"username": "Abdurra'uf",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I am requesting data support to facilitate my participation in Wikimedia activities, including editing, content creation, and community engagement. Reliable internet access will enable me to contribute consistently to Wikimedia projects, improve Hausa-language content, and promote free knowledge. I am committed to using the support responsibly to make meaningful contributions to the Wikimedia community. Thank you."
},
"u14630": {
"username": "Musafuntua2",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina bukatar tallafin data don inganta, da smun sau lki wajen editing a Wikipedia hausa, domin wannan hanyar za ta taimaka man yin wallafa ko gyara a wannan dandali na wiki hausa\n\nIna bukatar tallafin data don inganta, da smun sau lki wajen editing a Wikipedia hausa, domin wannan hanyar za ta taimaka man yin wallafa ko gyara a wannan dandali na wiki hausa"
},
"u48576": {
"username": "DAN KANSILA 3323",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafi ne domin samun gudummawa daga Wikipedia domin cigaban wannan manhajar dake bada ilimi kyauta domin nima in zama ɗaya daga cikin waɗanda suke editin mai kyau wajen ganin cigaban jama'a akan ilimin dake cikin wannan manhajar ta Wikipedia"
},
"u37986": {
"username": "Maiakwai4u",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I Buhari form sokoto seeking data support for internet access to further my educational contributions to Wikipedia. \n\nThis support will also serve as an encouragement for me to remain committed to my voluntary work as a Wikipedia editor that is creating, editing, translating, and improving articles to promote access to free knowledge, support language development, and foster digital literacy in Northern Nigeria and beyond.\n\nI am very grateful for this assistance."
},
"u21046": {
"username": "Dev ammar",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina bukatar wannan tallafin domin kara kwazo wajen neman bayanai da Nassoshi a wajen rubuta mukaloli, kasancewar hakan na shan data sosai kuma data tayi tsada. Samun tallafin zai taimaka sosai wajen bada gudummuwa yadda ya kamata a Wikipedia."
},
"u45959": {
"username": "Salma Raddah",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I am a student and Wikimedia contributor. Data support will help me research, edit, and write Hausa Wikipedia articles consistently. It will reduce the burden of internet costs and enable me to contribute more actively to free knowledge."
},
"u31123": {
"username": "Nnamadee",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafi na data support saboda zai kara mani kwarin guiwa sosai wajen bada gudummuwa ta hanyar ƙirƙirar sababbin muƙaloli, gyara muƙala da ta gabata da kuma bibiyar ayyukan da suka gabata a matsayina na mai gudanarwa."
},
"u45962": {
"username": "Yakubu manya",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafi ne duba da yanayi na tsadar rayuwa. Kuma dan in samu sauki gudanar da wannan aiki cikin sauki da lumina. Duba yadda ake fama da tsadar data a wannan kasa tamu Najeriya. Datar da zakayi aiki tayi tsada matuka. Don haka ne nake naman tallafi don in gudanar da wannan aiki cikin sauki da kwanciyar hankali ngd."
},
"u21281": {
"username": "Mustysummy",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman tallafi domin inganta gudummawa ga Wikipedia ta Hausa da bunƙasa ilimi a harshen Hausa. Ina Sha’awar ƙara ingantattun bayanai kan tarihin al’ummarmu, al’adu, da ilimi da ke da ƙarancin bayani a yanar gizo.\n\nZan yi amfani da tallafin wajen biyan kuɗin intanet, gudanar da bincike, tattara bayanai, da ƙirƙira ko inganta muƙaloli. Haka kuma, ina da burin ƙarfafa ma masu sha’awa a Katsina su shiga aikin, su koyi yadda ake bayar da gudummawa mai inganci, da gina sabbin shuwagabanni.\n\nNa yi imanin cewa wannan zai taimaka wajen rage ƙarancin bayanai a Hausa a intanet, ƙara yawan bayanan da al’umma za su amfani da su, da tabbatar da dorewar gudummawar Wikimedia Hausa."
},
"u12577": {
"username": "Umar-askira",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman tallafin data domin sauƙaƙa ayyukan gyarawa da ƙirƙirar sabbin maƙaloli a Hausa Wikipedia. Wannan tallafi zai taimaka wajen inganta inganci da yawan bayanan Hausa a intanet, tare da bunƙasa ilimi da ƙarfafa al’umma wajen amfani da Wikipedia a matsayin tushen ilimi kyauta. Ina fatan samun wannan tallafi zai ƙara ƙarfafa gudummawata wajen haɓaka harshen Hausa a duniyar dijital."
},
"u45632": {
"username": "Hauwa-jiddert",
"state": "Jigawa",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman tallafin data domin sauƙaƙa gudanar da ayyukan gyara, ƙirƙira da inganta muƙaloli a Hausa Wikipedia. Wannan tallafi zai taimaka wajen yaɗa ilimi cikin harshen Hausa, ƙara yawan masu bayar da gudummawa, da kuma samar da ingantattun bayanai ga al’ummar Hausawa."
},
"u39557": {
"username": "GideonEkam",
"state": "Cross River",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I need data support so that it can enable me contribute to Wikimedia projects (e.g. editing) and also to learn and improve my skills in editing Wikipedia articles, wikidata, wiki commons and also to continue publicity in Wikimedia awareness in Akanu Ibiam Federal Polytechnic, Ebonyi State which I have already started."
},
"u45916": {
"username": "Matar Nasir",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina Neman tallafin data ne saboda bunkasa rubutu ko gyaregyere a man hajjar wikipedia.domin inganta yaren mu na Hausa da Kuma saukake ma yanuwanmu Hausa samu bayanai ko illimomi cikin sauki a harshensu"
},
"u23926": {
"username": "Abdulwahabameenu",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman tallafi domin inganta gudummawa ga Wikipedia ta Hausa da bunƙasa ilimi a harshen Hausa. Ina Sha’awar ƙara ingantattun bayanai kan tarihin al’ummarmu, al’adu, da ilimi da ke da ƙarancin bayani a yanar gizo.\nZan yi amfani da tallafin wajen biyan kuɗin intanet, gudanar da bincike, tattara bayanai, da ƙirƙira ko inganta muƙaloli."
},
"u50390": {
"username": "MuhammadLawanMD",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "ina neman Internet DAta support ne domin na samu damar da zan kara yin edits da wasu activities ba tare da barriers na connectivity ba, wanda yake kasancewa kalubale mai girma ga marubuta da ma makaranta a gabobi masu mahimmanci na aiwatar da aiyukansu a cikin tsanaki da natsuwa"
},
"u27936": {
"username": "Hauwa'u lawal ardo",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Enah neman wanan data support, din ne domin nasamu kudin siyan data don nacigaba da bada nawa gudumuwar a Hausa Wikipedia da sauran shafukan Wikipedia baki daya,\nIn sha Allah na tabbatar wanan kudin zasu samin ƙwarin gwiwa"
},
"u15878": {
"username": "Muhammad Idriss Criteria",
"state": "Yobe",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I am applying for the Hausa Wikipedia Data Support Program to help me continue creating and improving articles on Hausa Wikipedia. Due to the cost of internet data, consistent editing can be challenging. This support will enable me to contribute more effectively to Hausa Wikipedia and make knowledge accessible to Hausa-speaking people."
},
"u38699": {
"username": "Arcdanumma047",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I am applying for data support because reliable internet access is essential for my participation in Wikipedia activities. This support would help me contribute more consistently by editing articles, improving existing content, adding well-sourced information, and helping make knowledge freely accessible to Hausa-speaking communities."
},
"u23935": {
"username": "Ummun Sultan",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafi ne domin samun kuɗin data da zai ƙara min kwarin gwiwar yin editing na makalolin Hausa Wikipedia da yan uwanta, hakika idan na samu wannan tallafi zai taimaka min wajen bada gudunmawa sosai biye da yadda nake badawa a yanzun, ina fatan na samu domin kara kaimi da yawan editing da nakeyi"
},
"u21300": {
"username": "Maryam Gambo Abdurrahman",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I need the data support to boost my editing skills and make me do research to contribute to the Hausa Wikipedia,by writing and editing more articles related to Hausa food,attire and businesses,with the data support I will be able to do more."
},
"u37057": {
"username": "Bilkisu bala usman",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafi na data support saboda gudanar da aiki a cikin Wikipedia saboda Ina so Amma rashin data yasa bana samu, Ina so fassara mukaloli don Kara ilimi akai Ina godiya sosai da taimakon Wikipedia Baki daya."
},
"u50392": {
"username": "Jarmoknantok",
"state": "Plateau",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I am a newbie who is eager to do more online but access to the internet has always been a challenge data availability because with smaller subscription plans i still struggle with connectivity and have always been a huge challenge because I will have to end up spending more to go on Youtube to watch more videos, join Zoom meetings and access the materials both voicenotes and PDFs. My new contributions have to be well sourced, accurate and useful and the wikimedia best practice must eat up your small data service and you may easily get discouraged. However, With more data subscription at no cost it will help me do alot for myself and the community in improving the time I will spend editing articles and carrying out basic concepts and building my general portfolio and capacity within the wikimedia community. Thank you for the opportunity"
},
"u15944": {
"username": "Beehra",
"state": "Bauchi",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Assalamualaikum. Ina neman wannan tallafi na Data Support ne saboda na ƙara samun damar ci-gaba da ayyukan Wikimedia, musamman a shafin Hausa Wikipedia. Samun wannan tallafi zai ƙara min ƙwarin guiwa wajen cigaba da jajircewa wajen yin gyare-gyaren muƙalolin da basu da inganci da kuma samar da waɗannan babu. ina fatan samun wannan tallafi"
},
"u48635": {
"username": "Jafar Shamsu",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafi ne domin zai taimaka min ta hanyoyi da dama kuma saimun tallafin zaisa na bunkasa yawan gyararraki da kirkirar sabbin makaloli a shafukan hausa Wikipedia, idan na samu wannan tallafin zai bani kwarin gwiwar cigaba da gyararraki da fassarar sabbin makaloli. Nagode"
},
"u46863": {
"username": "Usman saadu",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Inna neman wannan tallafi na data support ne domin zaiƙaramin ƙharin ghiwa domin fada,da Wikipedia Hausa saboda Ni sabon editing ne dakuma samin ƙarin articul dayawa domin kawo abubuwa masu ma,ana ga al,umma da ƙara fada,da Wikipedia Hausa"
},
"u14681": {
"username": "Abdulmuddalib Iabrahim Salisu",
"state": "Plateau",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "wannan tallafi yana taimaka min sosai wajen ganin nayi editing da yawa saboda ina samun damar yin editing sosai idan na samu tallafin nan saboda zan siya isassar data da zanyi editing a duk lokacin da nake so dan haka ina neman wannan tallafin dan na samu kudin data rinka editing a kowane lokaci"
},
"u28235": {
"username": "Nassmart1",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafin na data domin ya kara taimaka min wajen kara ƙaimi da ƙwazo wajen bada gudummawa ta ƙirƙira da kuma gyara muƙaloli a Hausa Wikipedia ta hanyar kara jajircewa fiye da da wajen yin aiki domin wannan tsadar data da ake fama da shi. Ina fatan zani samu."
},
"u46234": {
"username": "Nafisat basiru",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "ina rukun wannan kungiya da ta tallafa mana a matsayinmu na yan gungiya taimakunta a garemu yana da mahimmanci dari bisa dari tare da karfafa mana akan cigaba da aiyukanmu saboda yanayi na rayuwa wani lokaci mutum yana son yin aiki amma babu halin yin haka ."
},
"u46865": {
"username": "Musty Aminu",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "ina neman tallafin domin bukatar wnan tallafin na wiki data,asbida zan rinka wallafawa da Kuma Dara bayanai da gyare gyrae Koh edit daku na rubutu a ƙafar Wikipedia \ndasauran so inshallah Fatan Alheri\nWikipedia.ha.org"
},
"u49060": {
"username": "Almustapha bk",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan wannan tallafin domin samun damar yin aiki da kuma bada gudummuwa. A matsayi na na sabon edita, wannan tallafi na data zai taimaka mani inyi aiki ba tare da fargaba ta yankewar data ba."
},
"u24854": {
"username": "Nura Bello",
"state": "Zamfara",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafin na data domin ya kara taimaka min wajen kara ƙaimi da ƙwazo wajen bada gudummawa ta ƙirƙira da kuma gyara muƙaloli a Hausa Wikipedia ta hanyar kara jajircewa fiye da da wajen yin aiki domin wannan tsadar data da ake fama da shi. Ina fatan zani samu."
},
"u45710": {
"username": "D son203",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Good evening, sir/ma. I hope you are doing well. Please, I would like to make a humble request, and I sincerely hope you will understand my situation.\n\nI am reaching out to ask for your kind support with mobile data. I would be very grateful if you could assist me with a data subscription, no matter how small it may be. Your support would mean a lot to me and help me with my communication and other important activities.\n\nI understand that everyone has their own responsibilities, and I do not take your kindness or consideration for granted. I am asking with respect and a sincere heart, hoping that you may find it in your heart to help me.\n\nPlease, I will truly appreciate your kindness and support. May God bless you, provide for you, and reward you abundantly for every good thing you do for others.\n\nThank you very much for your time, understanding, and consideration. I sincerely appreciate you. \nFrom D_son203 Abdullah ishaq 🙏"
},
"u12586": {
"username": "BnHamid",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Rashin bayar da gudummawa a yan kwanakin nan na da alaƙa da samun lokacin bayar da gudummawa da ma kalubale na rashin DATA a wasu lokutan da mu ke son bayar da gudummawa. Dalilin neman wannan tallafi na DATA support, don cigaba da bayar da gudummawa batare da fargabar rashin data ba a lokacin da ni ke free don bayar da tawa gudummawa ga Hausa Wikipedia da ma sauran projects."
},
"u24259": {
"username": "Abusule dankofa",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafin na data domin ya kara taimaka min wajen kara ƙaimi da ƙwazo wajen bada gudummawa ta ƙirƙira da kuma gyara muƙaloli.\ndomin insamu damar sayen datar dazan dinga aiki da ita kodan gujema tsayawar editing dina da gyaran mukaloli."
},
"u48089": {
"username": "Hauwa Hamisu",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-10-25",
"text": "Ina neman wannan tallafi ne domin Hakan zai taimaka min wajen cigaban aiki na na wannan manhaja ta Wikipedia Hausa, \nTabbas Hakan zai taimaka wa mambobin wannan gida zasuji kwarin gwiwar aiki tukuru babu dare babu rana."
},
"u45981": {
"username": "Murtala Abubakar Sokoto",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-10-25",
"text": "Ina neman wannan wannan tallafin ne domin cigaba da fassarar mukalolin da wannan shafin ke sakawa musamman na turanci, tare da yin gyare gyare a wannan shafi na Wikipedia Hausa na mukaloli. Hakan zai bani kwarin gwiwar cigaba da wannan aiki a kowane lokaci nagode."
},
"u47435": {
"username": "Baffa ali",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-10-25",
"text": "Ina neman tallafin intanet(data) ne soboda na cigaba da bawa Wikipedia ta harshen hausa (ha.wikipedia) gudunmawa yadda ya kamata sannan kuma mucigaba da bunƙasata sauran manhajojin Wikipedia ta harshen hausa."
},
"u20447": {
"username": "Sirjat",
"state": "Jigawa",
"status": "pending",
"date": "2026-10-25",
"text": "Ina neman wannan tallafin na Data Support ne domin ina son ci gaba da ba da gudummawa ta a Hausa Wikipedia. A matsayina na edita, ina ƙirƙira da gyara muƙaloli domin in taimaka wajen yaɗa ilimi cikin harshen Hausa. Wannan tallafi zai ba ni damar ci gaba da ba da gudummawa ta Don haka nake son neman wannan tallafin."
},
"u23886": {
"username": "Santa MMD",
"state": "Kebbi",
"status": "pending",
"date": "2026-10-25",
"text": "Ina son neman wannan tallafin na Data Support ne saboda ina ɗaya daga cikin editocin da suke ba da gudummawa ga Hausa Wikipedia, kuma ina son ci gaba da wannan aiki. Wannan zai ƙara mini ƙarfin gwiwa wajen ci gaba da bada gudummawa ta ga al'ummar Hausawa, kuma zai taimaka wajen bunƙasa Hausa Wikipedia. Nagode."
},
"u47404": {
"username": "Activist Nasir Abubakar",
"state": "Jigawa",
"status": "pending",
"date": "2026-10-25",
"text": "Ina neman tallafin data ne domin in samu damar ƙara ba da gudummawa ga Hausa Wikipedia. Tallafin zai taimaka min wajen yin bincike, rubuta sabbin bayanai, fassara da inganta labarai, musamman kan batutuwan lafiya da ilimi waɗanda har yanzu ba su da isasshen bayani a Hausa Wikipedia.\n\nA matsayina na ɗalibin aikin jinya kuma mai sha'awar yaɗa ilimi, ina son taimakawa wajen samar da ingantattun bayanai ga masu magana da Hausa. Tallafin data zai ba ni damar samun damar Wikipedia da sauran majiyoyin yanar gizo, dumin tabbatar da ingancin bayanai, da ci gaba da ba da gudummawata mai amfani.\n\nWannan tallafi zai taimaka min sosai wajen ci gaba da bunƙasa Hausa Wikipedia da kuma sauƙaƙa samun ilimi kyauta ga al'ummar masu magana da Hausa nagode."
}
}
kor3h1jp0hof94mxrgcr7vz0b18l0g9
971434
971360
2026-10-25T14:49:53Z
Mr.shaperr
50139
Apply
971434
json
application/json
{
"u30120": {
"username": "EUwandu-WMF",
"state": "Imo",
"status": "pending",
"date": "2026-10-16",
"text": "This is just a faux application to test the Widget workflow in line with my discussion with Ammar."
},
"u32668": {
"username": "Muhdavdullahi",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina Neman wannan tallafi na data domin hakan zai taimaka man wajen cigaba da bada kirkira da Kuma gyara a wannan manhaja ta Wikipedia ba tare da fargabar yankewa ki karewar data ba.\nKuma rashin Shiga cikin masu nasarar samun wannan tallafi ba zai sareman gwiwa ba gurin cigaba da bada gudummuwa ba. Zanci gaba da bada guddumu ba dare ba rana kamar yanda na saba. Na gode"
},
"u28682": {
"username": "Khalifah123",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I need data support to research important topics, learn new things, and access educational materials on Wikipedia to improve my academic performance and my knowledge. It will also help me develop my research skills, increase my knowledge, and make better use of online educational resources. This support will go a long way in helping me achieve my academic goals and become a more knowledgeable and informed person. I will sincerely appreciate any assistance provided.thank you"
},
"u45571": {
"username": "Rahama Buhari Sani",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman taimakon data support saboda gudanar da aiki acikin wikipedia, kuma ina bada gudummuwa gurin fassara mukaloli don in kara ilimi akai ina godiya da wannann taimakon da ake mana na data support. Da fatan za'a amshin taimakon mu nagode sosai"
},
"u39275": {
"username": "Sardeeq",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I need data support to contribute consistently to Wikimedia projects, improve Wikipedia articles, and participate in online activities, especially creating free knowledge in Hausa and other wikimedia activities where i have knowledge."
},
"u24821": {
"username": "Ashiru Lawal",
"state": "Zamfara",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Am requesting internet data support to enable me to continue my voluntary contributions as a Wikipedia editor, including creating, editing, and improving articles to promote free access to knowledge. Your support will be highly appreciated."
},
"u48240": {
"username": "Tambudaura",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Assalamu Alaikum wa Rahmatullahi wa Barakatuhu.\n\nIna miƙa wannan saƙo ne domin neman tallafin ku na tsawon mako guda. Ina roƙon duk masu hali da masu kishin taimakon jama'a da su taimaka da abin da Allah Ya hore musu, domin biyan buƙatar da nake fuskanta.\n\nIna da yakinin cewa duk wanda ya taimaka gwargwadon ƙarfinsa, Allah zai saka masa da mafificin alheri. Ba girman abin da mutum ya bayar ne ya fi muhimmanci ba, sai dai niyya da taimako bisa ga hali.\n\nIna roƙon Allah Maɗaukakin Sarki Ya saka wa duk wanda ya bayar da tallafi, Ya yalwata arzikinsa, Ya ba shi lafiya da albarka a rayuwarsa, Ya kuma sanya taimakon ya zama sanadin samun lada a duniya da lahira.\n\nAllah Ya saka da alheri. Amin.\n\nNa gode da kulawarku da taimakonku."
},
"u22632": {
"username": "Royal Abdul",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Saboda in cigaba da bada gudummuwar Editin a wikimedia da sauran al amuran da suka shafi fassara yaren hausa, sannan kuma tallafin zai karaman kwarin gwuiwar yin editin a kowane lokaci, kuma hakan zaisa inzaman gwarzon wannan shekara da yafi kowa bada gudummuwa a wannan manhaja ta wikimedia"
},
"u28180": {
"username": "Staralliy",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I need data support to carry out Wikipedia editing contributions effectively, research reliable sources, verify information, and improve the accuracy and quality of articles for readers. And also upload quality photos."
},
"u23412": {
"username": "Abdurra'uf",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I am requesting data support to facilitate my participation in Wikimedia activities, including editing, content creation, and community engagement. Reliable internet access will enable me to contribute consistently to Wikimedia projects, improve Hausa-language content, and promote free knowledge. I am committed to using the support responsibly to make meaningful contributions to the Wikimedia community. Thank you."
},
"u14630": {
"username": "Musafuntua2",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina bukatar tallafin data don inganta, da smun sau lki wajen editing a Wikipedia hausa, domin wannan hanyar za ta taimaka man yin wallafa ko gyara a wannan dandali na wiki hausa\n\nIna bukatar tallafin data don inganta, da smun sau lki wajen editing a Wikipedia hausa, domin wannan hanyar za ta taimaka man yin wallafa ko gyara a wannan dandali na wiki hausa"
},
"u48576": {
"username": "DAN KANSILA 3323",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafi ne domin samun gudummawa daga Wikipedia domin cigaban wannan manhajar dake bada ilimi kyauta domin nima in zama ɗaya daga cikin waɗanda suke editin mai kyau wajen ganin cigaban jama'a akan ilimin dake cikin wannan manhajar ta Wikipedia"
},
"u37986": {
"username": "Maiakwai4u",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I Buhari form sokoto seeking data support for internet access to further my educational contributions to Wikipedia. \n\nThis support will also serve as an encouragement for me to remain committed to my voluntary work as a Wikipedia editor that is creating, editing, translating, and improving articles to promote access to free knowledge, support language development, and foster digital literacy in Northern Nigeria and beyond.\n\nI am very grateful for this assistance."
},
"u21046": {
"username": "Dev ammar",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina bukatar wannan tallafin domin kara kwazo wajen neman bayanai da Nassoshi a wajen rubuta mukaloli, kasancewar hakan na shan data sosai kuma data tayi tsada. Samun tallafin zai taimaka sosai wajen bada gudummuwa yadda ya kamata a Wikipedia."
},
"u45959": {
"username": "Salma Raddah",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I am a student and Wikimedia contributor. Data support will help me research, edit, and write Hausa Wikipedia articles consistently. It will reduce the burden of internet costs and enable me to contribute more actively to free knowledge."
},
"u31123": {
"username": "Nnamadee",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafi na data support saboda zai kara mani kwarin guiwa sosai wajen bada gudummuwa ta hanyar ƙirƙirar sababbin muƙaloli, gyara muƙala da ta gabata da kuma bibiyar ayyukan da suka gabata a matsayina na mai gudanarwa."
},
"u45962": {
"username": "Yakubu manya",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafi ne duba da yanayi na tsadar rayuwa. Kuma dan in samu sauki gudanar da wannan aiki cikin sauki da lumina. Duba yadda ake fama da tsadar data a wannan kasa tamu Najeriya. Datar da zakayi aiki tayi tsada matuka. Don haka ne nake naman tallafi don in gudanar da wannan aiki cikin sauki da kwanciyar hankali ngd."
},
"u21281": {
"username": "Mustysummy",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman tallafi domin inganta gudummawa ga Wikipedia ta Hausa da bunƙasa ilimi a harshen Hausa. Ina Sha’awar ƙara ingantattun bayanai kan tarihin al’ummarmu, al’adu, da ilimi da ke da ƙarancin bayani a yanar gizo.\n\nZan yi amfani da tallafin wajen biyan kuɗin intanet, gudanar da bincike, tattara bayanai, da ƙirƙira ko inganta muƙaloli. Haka kuma, ina da burin ƙarfafa ma masu sha’awa a Katsina su shiga aikin, su koyi yadda ake bayar da gudummawa mai inganci, da gina sabbin shuwagabanni.\n\nNa yi imanin cewa wannan zai taimaka wajen rage ƙarancin bayanai a Hausa a intanet, ƙara yawan bayanan da al’umma za su amfani da su, da tabbatar da dorewar gudummawar Wikimedia Hausa."
},
"u12577": {
"username": "Umar-askira",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman tallafin data domin sauƙaƙa ayyukan gyarawa da ƙirƙirar sabbin maƙaloli a Hausa Wikipedia. Wannan tallafi zai taimaka wajen inganta inganci da yawan bayanan Hausa a intanet, tare da bunƙasa ilimi da ƙarfafa al’umma wajen amfani da Wikipedia a matsayin tushen ilimi kyauta. Ina fatan samun wannan tallafi zai ƙara ƙarfafa gudummawata wajen haɓaka harshen Hausa a duniyar dijital."
},
"u45632": {
"username": "Hauwa-jiddert",
"state": "Jigawa",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman tallafin data domin sauƙaƙa gudanar da ayyukan gyara, ƙirƙira da inganta muƙaloli a Hausa Wikipedia. Wannan tallafi zai taimaka wajen yaɗa ilimi cikin harshen Hausa, ƙara yawan masu bayar da gudummawa, da kuma samar da ingantattun bayanai ga al’ummar Hausawa."
},
"u39557": {
"username": "GideonEkam",
"state": "Cross River",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I need data support so that it can enable me contribute to Wikimedia projects (e.g. editing) and also to learn and improve my skills in editing Wikipedia articles, wikidata, wiki commons and also to continue publicity in Wikimedia awareness in Akanu Ibiam Federal Polytechnic, Ebonyi State which I have already started."
},
"u45916": {
"username": "Matar Nasir",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina Neman tallafin data ne saboda bunkasa rubutu ko gyaregyere a man hajjar wikipedia.domin inganta yaren mu na Hausa da Kuma saukake ma yanuwanmu Hausa samu bayanai ko illimomi cikin sauki a harshensu"
},
"u23926": {
"username": "Abdulwahabameenu",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman tallafi domin inganta gudummawa ga Wikipedia ta Hausa da bunƙasa ilimi a harshen Hausa. Ina Sha’awar ƙara ingantattun bayanai kan tarihin al’ummarmu, al’adu, da ilimi da ke da ƙarancin bayani a yanar gizo.\nZan yi amfani da tallafin wajen biyan kuɗin intanet, gudanar da bincike, tattara bayanai, da ƙirƙira ko inganta muƙaloli."
},
"u50390": {
"username": "MuhammadLawanMD",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "ina neman Internet DAta support ne domin na samu damar da zan kara yin edits da wasu activities ba tare da barriers na connectivity ba, wanda yake kasancewa kalubale mai girma ga marubuta da ma makaranta a gabobi masu mahimmanci na aiwatar da aiyukansu a cikin tsanaki da natsuwa"
},
"u27936": {
"username": "Hauwa'u lawal ardo",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Enah neman wanan data support, din ne domin nasamu kudin siyan data don nacigaba da bada nawa gudumuwar a Hausa Wikipedia da sauran shafukan Wikipedia baki daya,\nIn sha Allah na tabbatar wanan kudin zasu samin ƙwarin gwiwa"
},
"u15878": {
"username": "Muhammad Idriss Criteria",
"state": "Yobe",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I am applying for the Hausa Wikipedia Data Support Program to help me continue creating and improving articles on Hausa Wikipedia. Due to the cost of internet data, consistent editing can be challenging. This support will enable me to contribute more effectively to Hausa Wikipedia and make knowledge accessible to Hausa-speaking people."
},
"u38699": {
"username": "Arcdanumma047",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I am applying for data support because reliable internet access is essential for my participation in Wikipedia activities. This support would help me contribute more consistently by editing articles, improving existing content, adding well-sourced information, and helping make knowledge freely accessible to Hausa-speaking communities."
},
"u23935": {
"username": "Ummun Sultan",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafi ne domin samun kuɗin data da zai ƙara min kwarin gwiwar yin editing na makalolin Hausa Wikipedia da yan uwanta, hakika idan na samu wannan tallafi zai taimaka min wajen bada gudunmawa sosai biye da yadda nake badawa a yanzun, ina fatan na samu domin kara kaimi da yawan editing da nakeyi"
},
"u21300": {
"username": "Maryam Gambo Abdurrahman",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I need the data support to boost my editing skills and make me do research to contribute to the Hausa Wikipedia,by writing and editing more articles related to Hausa food,attire and businesses,with the data support I will be able to do more."
},
"u37057": {
"username": "Bilkisu bala usman",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafi na data support saboda gudanar da aiki a cikin Wikipedia saboda Ina so Amma rashin data yasa bana samu, Ina so fassara mukaloli don Kara ilimi akai Ina godiya sosai da taimakon Wikipedia Baki daya."
},
"u50392": {
"username": "Jarmoknantok",
"state": "Plateau",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I am a newbie who is eager to do more online but access to the internet has always been a challenge data availability because with smaller subscription plans i still struggle with connectivity and have always been a huge challenge because I will have to end up spending more to go on Youtube to watch more videos, join Zoom meetings and access the materials both voicenotes and PDFs. My new contributions have to be well sourced, accurate and useful and the wikimedia best practice must eat up your small data service and you may easily get discouraged. However, With more data subscription at no cost it will help me do alot for myself and the community in improving the time I will spend editing articles and carrying out basic concepts and building my general portfolio and capacity within the wikimedia community. Thank you for the opportunity"
},
"u15944": {
"username": "Beehra",
"state": "Bauchi",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Assalamualaikum. Ina neman wannan tallafi na Data Support ne saboda na ƙara samun damar ci-gaba da ayyukan Wikimedia, musamman a shafin Hausa Wikipedia. Samun wannan tallafi zai ƙara min ƙwarin guiwa wajen cigaba da jajircewa wajen yin gyare-gyaren muƙalolin da basu da inganci da kuma samar da waɗannan babu. ina fatan samun wannan tallafi"
},
"u48635": {
"username": "Jafar Shamsu",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafi ne domin zai taimaka min ta hanyoyi da dama kuma saimun tallafin zaisa na bunkasa yawan gyararraki da kirkirar sabbin makaloli a shafukan hausa Wikipedia, idan na samu wannan tallafin zai bani kwarin gwiwar cigaba da gyararraki da fassarar sabbin makaloli. Nagode"
},
"u46863": {
"username": "Usman saadu",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Inna neman wannan tallafi na data support ne domin zaiƙaramin ƙharin ghiwa domin fada,da Wikipedia Hausa saboda Ni sabon editing ne dakuma samin ƙarin articul dayawa domin kawo abubuwa masu ma,ana ga al,umma da ƙara fada,da Wikipedia Hausa"
},
"u14681": {
"username": "Abdulmuddalib Iabrahim Salisu",
"state": "Plateau",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "wannan tallafi yana taimaka min sosai wajen ganin nayi editing da yawa saboda ina samun damar yin editing sosai idan na samu tallafin nan saboda zan siya isassar data da zanyi editing a duk lokacin da nake so dan haka ina neman wannan tallafin dan na samu kudin data rinka editing a kowane lokaci"
},
"u28235": {
"username": "Nassmart1",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafin na data domin ya kara taimaka min wajen kara ƙaimi da ƙwazo wajen bada gudummawa ta ƙirƙira da kuma gyara muƙaloli a Hausa Wikipedia ta hanyar kara jajircewa fiye da da wajen yin aiki domin wannan tsadar data da ake fama da shi. Ina fatan zani samu."
},
"u46234": {
"username": "Nafisat basiru",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "ina rukun wannan kungiya da ta tallafa mana a matsayinmu na yan gungiya taimakunta a garemu yana da mahimmanci dari bisa dari tare da karfafa mana akan cigaba da aiyukanmu saboda yanayi na rayuwa wani lokaci mutum yana son yin aiki amma babu halin yin haka ."
},
"u46865": {
"username": "Musty Aminu",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "ina neman tallafin domin bukatar wnan tallafin na wiki data,asbida zan rinka wallafawa da Kuma Dara bayanai da gyare gyrae Koh edit daku na rubutu a ƙafar Wikipedia \ndasauran so inshallah Fatan Alheri\nWikipedia.ha.org"
},
"u49060": {
"username": "Almustapha bk",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan wannan tallafin domin samun damar yin aiki da kuma bada gudummuwa. A matsayi na na sabon edita, wannan tallafi na data zai taimaka mani inyi aiki ba tare da fargaba ta yankewar data ba."
},
"u24854": {
"username": "Nura Bello",
"state": "Zamfara",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafin na data domin ya kara taimaka min wajen kara ƙaimi da ƙwazo wajen bada gudummawa ta ƙirƙira da kuma gyara muƙaloli a Hausa Wikipedia ta hanyar kara jajircewa fiye da da wajen yin aiki domin wannan tsadar data da ake fama da shi. Ina fatan zani samu."
},
"u45710": {
"username": "D son203",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Good evening, sir/ma. I hope you are doing well. Please, I would like to make a humble request, and I sincerely hope you will understand my situation.\n\nI am reaching out to ask for your kind support with mobile data. I would be very grateful if you could assist me with a data subscription, no matter how small it may be. Your support would mean a lot to me and help me with my communication and other important activities.\n\nI understand that everyone has their own responsibilities, and I do not take your kindness or consideration for granted. I am asking with respect and a sincere heart, hoping that you may find it in your heart to help me.\n\nPlease, I will truly appreciate your kindness and support. May God bless you, provide for you, and reward you abundantly for every good thing you do for others.\n\nThank you very much for your time, understanding, and consideration. I sincerely appreciate you. \nFrom D_son203 Abdullah ishaq 🙏"
},
"u12586": {
"username": "BnHamid",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Rashin bayar da gudummawa a yan kwanakin nan na da alaƙa da samun lokacin bayar da gudummawa da ma kalubale na rashin DATA a wasu lokutan da mu ke son bayar da gudummawa. Dalilin neman wannan tallafi na DATA support, don cigaba da bayar da gudummawa batare da fargabar rashin data ba a lokacin da ni ke free don bayar da tawa gudummawa ga Hausa Wikipedia da ma sauran projects."
},
"u24259": {
"username": "Abusule dankofa",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafin na data domin ya kara taimaka min wajen kara ƙaimi da ƙwazo wajen bada gudummawa ta ƙirƙira da kuma gyara muƙaloli.\ndomin insamu damar sayen datar dazan dinga aiki da ita kodan gujema tsayawar editing dina da gyaran mukaloli."
},
"u48089": {
"username": "Hauwa Hamisu",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-10-25",
"text": "Ina neman wannan tallafi ne domin Hakan zai taimaka min wajen cigaban aiki na na wannan manhaja ta Wikipedia Hausa, \nTabbas Hakan zai taimaka wa mambobin wannan gida zasuji kwarin gwiwar aiki tukuru babu dare babu rana."
},
"u45981": {
"username": "Murtala Abubakar Sokoto",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-10-25",
"text": "Ina neman wannan wannan tallafin ne domin cigaba da fassarar mukalolin da wannan shafin ke sakawa musamman na turanci, tare da yin gyare gyare a wannan shafi na Wikipedia Hausa na mukaloli. Hakan zai bani kwarin gwiwar cigaba da wannan aiki a kowane lokaci nagode."
},
"u47435": {
"username": "Baffa ali",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-10-25",
"text": "Ina neman tallafin intanet(data) ne soboda na cigaba da bawa Wikipedia ta harshen hausa (ha.wikipedia) gudunmawa yadda ya kamata sannan kuma mucigaba da bunƙasata sauran manhajojin Wikipedia ta harshen hausa."
},
"u20447": {
"username": "Sirjat",
"state": "Jigawa",
"status": "pending",
"date": "2026-10-25",
"text": "Ina neman wannan tallafin na Data Support ne domin ina son ci gaba da ba da gudummawa ta a Hausa Wikipedia. A matsayina na edita, ina ƙirƙira da gyara muƙaloli domin in taimaka wajen yaɗa ilimi cikin harshen Hausa. Wannan tallafi zai ba ni damar ci gaba da ba da gudummawa ta Don haka nake son neman wannan tallafin."
},
"u23886": {
"username": "Santa MMD",
"state": "Kebbi",
"status": "pending",
"date": "2026-10-25",
"text": "Ina son neman wannan tallafin na Data Support ne saboda ina ɗaya daga cikin editocin da suke ba da gudummawa ga Hausa Wikipedia, kuma ina son ci gaba da wannan aiki. Wannan zai ƙara mini ƙarfin gwiwa wajen ci gaba da bada gudummawa ta ga al'ummar Hausawa, kuma zai taimaka wajen bunƙasa Hausa Wikipedia. Nagode."
},
"u47404": {
"username": "Activist Nasir Abubakar",
"state": "Jigawa",
"status": "pending",
"date": "2026-10-25",
"text": "Ina neman tallafin data ne domin in samu damar ƙara ba da gudummawa ga Hausa Wikipedia. Tallafin zai taimaka min wajen yin bincike, rubuta sabbin bayanai, fassara da inganta labarai, musamman kan batutuwan lafiya da ilimi waɗanda har yanzu ba su da isasshen bayani a Hausa Wikipedia.\n\nA matsayina na ɗalibin aikin jinya kuma mai sha'awar yaɗa ilimi, ina son taimakawa wajen samar da ingantattun bayanai ga masu magana da Hausa. Tallafin data zai ba ni damar samun damar Wikipedia da sauran majiyoyin yanar gizo, dumin tabbatar da ingancin bayanai, da ci gaba da ba da gudummawata mai amfani.\n\nWannan tallafi zai taimaka min sosai wajen ci gaba da bunƙasa Hausa Wikipedia da kuma sauƙaƙa samun ilimi kyauta ga al'ummar masu magana da Hausa nagode."
},
"u50139": {
"username": "Mr.shaperr",
"state": "FCT - Abuja",
"status": "pending",
"date": "2026-10-25",
"text": "I want to have this support in order to helps in editing wikipedia without having issue of financial problem or network problems cause by in sufficient of data i am.active editor who participate in so many campaing ,so i need this support so that i will edit without stress and be able to do it compotably i am grateful to be selected"
}
}
8mza3oiwa6jypc7ehi6yaqi42gnhi5j
971435
971434
2026-10-25T14:52:44Z
Ibrahim abusufyan
19233
Apply
971435
json
application/json
{
"u30120": {
"username": "EUwandu-WMF",
"state": "Imo",
"status": "pending",
"date": "2026-10-16",
"text": "This is just a faux application to test the Widget workflow in line with my discussion with Ammar."
},
"u32668": {
"username": "Muhdavdullahi",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina Neman wannan tallafi na data domin hakan zai taimaka man wajen cigaba da bada kirkira da Kuma gyara a wannan manhaja ta Wikipedia ba tare da fargabar yankewa ki karewar data ba.\nKuma rashin Shiga cikin masu nasarar samun wannan tallafi ba zai sareman gwiwa ba gurin cigaba da bada gudummuwa ba. Zanci gaba da bada guddumu ba dare ba rana kamar yanda na saba. Na gode"
},
"u28682": {
"username": "Khalifah123",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I need data support to research important topics, learn new things, and access educational materials on Wikipedia to improve my academic performance and my knowledge. It will also help me develop my research skills, increase my knowledge, and make better use of online educational resources. This support will go a long way in helping me achieve my academic goals and become a more knowledgeable and informed person. I will sincerely appreciate any assistance provided.thank you"
},
"u45571": {
"username": "Rahama Buhari Sani",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman taimakon data support saboda gudanar da aiki acikin wikipedia, kuma ina bada gudummuwa gurin fassara mukaloli don in kara ilimi akai ina godiya da wannann taimakon da ake mana na data support. Da fatan za'a amshin taimakon mu nagode sosai"
},
"u39275": {
"username": "Sardeeq",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I need data support to contribute consistently to Wikimedia projects, improve Wikipedia articles, and participate in online activities, especially creating free knowledge in Hausa and other wikimedia activities where i have knowledge."
},
"u24821": {
"username": "Ashiru Lawal",
"state": "Zamfara",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Am requesting internet data support to enable me to continue my voluntary contributions as a Wikipedia editor, including creating, editing, and improving articles to promote free access to knowledge. Your support will be highly appreciated."
},
"u48240": {
"username": "Tambudaura",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Assalamu Alaikum wa Rahmatullahi wa Barakatuhu.\n\nIna miƙa wannan saƙo ne domin neman tallafin ku na tsawon mako guda. Ina roƙon duk masu hali da masu kishin taimakon jama'a da su taimaka da abin da Allah Ya hore musu, domin biyan buƙatar da nake fuskanta.\n\nIna da yakinin cewa duk wanda ya taimaka gwargwadon ƙarfinsa, Allah zai saka masa da mafificin alheri. Ba girman abin da mutum ya bayar ne ya fi muhimmanci ba, sai dai niyya da taimako bisa ga hali.\n\nIna roƙon Allah Maɗaukakin Sarki Ya saka wa duk wanda ya bayar da tallafi, Ya yalwata arzikinsa, Ya ba shi lafiya da albarka a rayuwarsa, Ya kuma sanya taimakon ya zama sanadin samun lada a duniya da lahira.\n\nAllah Ya saka da alheri. Amin.\n\nNa gode da kulawarku da taimakonku."
},
"u22632": {
"username": "Royal Abdul",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Saboda in cigaba da bada gudummuwar Editin a wikimedia da sauran al amuran da suka shafi fassara yaren hausa, sannan kuma tallafin zai karaman kwarin gwuiwar yin editin a kowane lokaci, kuma hakan zaisa inzaman gwarzon wannan shekara da yafi kowa bada gudummuwa a wannan manhaja ta wikimedia"
},
"u28180": {
"username": "Staralliy",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I need data support to carry out Wikipedia editing contributions effectively, research reliable sources, verify information, and improve the accuracy and quality of articles for readers. And also upload quality photos."
},
"u23412": {
"username": "Abdurra'uf",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I am requesting data support to facilitate my participation in Wikimedia activities, including editing, content creation, and community engagement. Reliable internet access will enable me to contribute consistently to Wikimedia projects, improve Hausa-language content, and promote free knowledge. I am committed to using the support responsibly to make meaningful contributions to the Wikimedia community. Thank you."
},
"u14630": {
"username": "Musafuntua2",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina bukatar tallafin data don inganta, da smun sau lki wajen editing a Wikipedia hausa, domin wannan hanyar za ta taimaka man yin wallafa ko gyara a wannan dandali na wiki hausa\n\nIna bukatar tallafin data don inganta, da smun sau lki wajen editing a Wikipedia hausa, domin wannan hanyar za ta taimaka man yin wallafa ko gyara a wannan dandali na wiki hausa"
},
"u48576": {
"username": "DAN KANSILA 3323",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafi ne domin samun gudummawa daga Wikipedia domin cigaban wannan manhajar dake bada ilimi kyauta domin nima in zama ɗaya daga cikin waɗanda suke editin mai kyau wajen ganin cigaban jama'a akan ilimin dake cikin wannan manhajar ta Wikipedia"
},
"u37986": {
"username": "Maiakwai4u",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I Buhari form sokoto seeking data support for internet access to further my educational contributions to Wikipedia. \n\nThis support will also serve as an encouragement for me to remain committed to my voluntary work as a Wikipedia editor that is creating, editing, translating, and improving articles to promote access to free knowledge, support language development, and foster digital literacy in Northern Nigeria and beyond.\n\nI am very grateful for this assistance."
},
"u21046": {
"username": "Dev ammar",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina bukatar wannan tallafin domin kara kwazo wajen neman bayanai da Nassoshi a wajen rubuta mukaloli, kasancewar hakan na shan data sosai kuma data tayi tsada. Samun tallafin zai taimaka sosai wajen bada gudummuwa yadda ya kamata a Wikipedia."
},
"u45959": {
"username": "Salma Raddah",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I am a student and Wikimedia contributor. Data support will help me research, edit, and write Hausa Wikipedia articles consistently. It will reduce the burden of internet costs and enable me to contribute more actively to free knowledge."
},
"u31123": {
"username": "Nnamadee",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafi na data support saboda zai kara mani kwarin guiwa sosai wajen bada gudummuwa ta hanyar ƙirƙirar sababbin muƙaloli, gyara muƙala da ta gabata da kuma bibiyar ayyukan da suka gabata a matsayina na mai gudanarwa."
},
"u45962": {
"username": "Yakubu manya",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafi ne duba da yanayi na tsadar rayuwa. Kuma dan in samu sauki gudanar da wannan aiki cikin sauki da lumina. Duba yadda ake fama da tsadar data a wannan kasa tamu Najeriya. Datar da zakayi aiki tayi tsada matuka. Don haka ne nake naman tallafi don in gudanar da wannan aiki cikin sauki da kwanciyar hankali ngd."
},
"u21281": {
"username": "Mustysummy",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman tallafi domin inganta gudummawa ga Wikipedia ta Hausa da bunƙasa ilimi a harshen Hausa. Ina Sha’awar ƙara ingantattun bayanai kan tarihin al’ummarmu, al’adu, da ilimi da ke da ƙarancin bayani a yanar gizo.\n\nZan yi amfani da tallafin wajen biyan kuɗin intanet, gudanar da bincike, tattara bayanai, da ƙirƙira ko inganta muƙaloli. Haka kuma, ina da burin ƙarfafa ma masu sha’awa a Katsina su shiga aikin, su koyi yadda ake bayar da gudummawa mai inganci, da gina sabbin shuwagabanni.\n\nNa yi imanin cewa wannan zai taimaka wajen rage ƙarancin bayanai a Hausa a intanet, ƙara yawan bayanan da al’umma za su amfani da su, da tabbatar da dorewar gudummawar Wikimedia Hausa."
},
"u12577": {
"username": "Umar-askira",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman tallafin data domin sauƙaƙa ayyukan gyarawa da ƙirƙirar sabbin maƙaloli a Hausa Wikipedia. Wannan tallafi zai taimaka wajen inganta inganci da yawan bayanan Hausa a intanet, tare da bunƙasa ilimi da ƙarfafa al’umma wajen amfani da Wikipedia a matsayin tushen ilimi kyauta. Ina fatan samun wannan tallafi zai ƙara ƙarfafa gudummawata wajen haɓaka harshen Hausa a duniyar dijital."
},
"u45632": {
"username": "Hauwa-jiddert",
"state": "Jigawa",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman tallafin data domin sauƙaƙa gudanar da ayyukan gyara, ƙirƙira da inganta muƙaloli a Hausa Wikipedia. Wannan tallafi zai taimaka wajen yaɗa ilimi cikin harshen Hausa, ƙara yawan masu bayar da gudummawa, da kuma samar da ingantattun bayanai ga al’ummar Hausawa."
},
"u39557": {
"username": "GideonEkam",
"state": "Cross River",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I need data support so that it can enable me contribute to Wikimedia projects (e.g. editing) and also to learn and improve my skills in editing Wikipedia articles, wikidata, wiki commons and also to continue publicity in Wikimedia awareness in Akanu Ibiam Federal Polytechnic, Ebonyi State which I have already started."
},
"u45916": {
"username": "Matar Nasir",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina Neman tallafin data ne saboda bunkasa rubutu ko gyaregyere a man hajjar wikipedia.domin inganta yaren mu na Hausa da Kuma saukake ma yanuwanmu Hausa samu bayanai ko illimomi cikin sauki a harshensu"
},
"u23926": {
"username": "Abdulwahabameenu",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman tallafi domin inganta gudummawa ga Wikipedia ta Hausa da bunƙasa ilimi a harshen Hausa. Ina Sha’awar ƙara ingantattun bayanai kan tarihin al’ummarmu, al’adu, da ilimi da ke da ƙarancin bayani a yanar gizo.\nZan yi amfani da tallafin wajen biyan kuɗin intanet, gudanar da bincike, tattara bayanai, da ƙirƙira ko inganta muƙaloli."
},
"u50390": {
"username": "MuhammadLawanMD",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "ina neman Internet DAta support ne domin na samu damar da zan kara yin edits da wasu activities ba tare da barriers na connectivity ba, wanda yake kasancewa kalubale mai girma ga marubuta da ma makaranta a gabobi masu mahimmanci na aiwatar da aiyukansu a cikin tsanaki da natsuwa"
},
"u27936": {
"username": "Hauwa'u lawal ardo",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Enah neman wanan data support, din ne domin nasamu kudin siyan data don nacigaba da bada nawa gudumuwar a Hausa Wikipedia da sauran shafukan Wikipedia baki daya,\nIn sha Allah na tabbatar wanan kudin zasu samin ƙwarin gwiwa"
},
"u15878": {
"username": "Muhammad Idriss Criteria",
"state": "Yobe",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I am applying for the Hausa Wikipedia Data Support Program to help me continue creating and improving articles on Hausa Wikipedia. Due to the cost of internet data, consistent editing can be challenging. This support will enable me to contribute more effectively to Hausa Wikipedia and make knowledge accessible to Hausa-speaking people."
},
"u38699": {
"username": "Arcdanumma047",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I am applying for data support because reliable internet access is essential for my participation in Wikipedia activities. This support would help me contribute more consistently by editing articles, improving existing content, adding well-sourced information, and helping make knowledge freely accessible to Hausa-speaking communities."
},
"u23935": {
"username": "Ummun Sultan",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafi ne domin samun kuɗin data da zai ƙara min kwarin gwiwar yin editing na makalolin Hausa Wikipedia da yan uwanta, hakika idan na samu wannan tallafi zai taimaka min wajen bada gudunmawa sosai biye da yadda nake badawa a yanzun, ina fatan na samu domin kara kaimi da yawan editing da nakeyi"
},
"u21300": {
"username": "Maryam Gambo Abdurrahman",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I need the data support to boost my editing skills and make me do research to contribute to the Hausa Wikipedia,by writing and editing more articles related to Hausa food,attire and businesses,with the data support I will be able to do more."
},
"u37057": {
"username": "Bilkisu bala usman",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafi na data support saboda gudanar da aiki a cikin Wikipedia saboda Ina so Amma rashin data yasa bana samu, Ina so fassara mukaloli don Kara ilimi akai Ina godiya sosai da taimakon Wikipedia Baki daya."
},
"u50392": {
"username": "Jarmoknantok",
"state": "Plateau",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I am a newbie who is eager to do more online but access to the internet has always been a challenge data availability because with smaller subscription plans i still struggle with connectivity and have always been a huge challenge because I will have to end up spending more to go on Youtube to watch more videos, join Zoom meetings and access the materials both voicenotes and PDFs. My new contributions have to be well sourced, accurate and useful and the wikimedia best practice must eat up your small data service and you may easily get discouraged. However, With more data subscription at no cost it will help me do alot for myself and the community in improving the time I will spend editing articles and carrying out basic concepts and building my general portfolio and capacity within the wikimedia community. Thank you for the opportunity"
},
"u15944": {
"username": "Beehra",
"state": "Bauchi",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Assalamualaikum. Ina neman wannan tallafi na Data Support ne saboda na ƙara samun damar ci-gaba da ayyukan Wikimedia, musamman a shafin Hausa Wikipedia. Samun wannan tallafi zai ƙara min ƙwarin guiwa wajen cigaba da jajircewa wajen yin gyare-gyaren muƙalolin da basu da inganci da kuma samar da waɗannan babu. ina fatan samun wannan tallafi"
},
"u48635": {
"username": "Jafar Shamsu",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafi ne domin zai taimaka min ta hanyoyi da dama kuma saimun tallafin zaisa na bunkasa yawan gyararraki da kirkirar sabbin makaloli a shafukan hausa Wikipedia, idan na samu wannan tallafin zai bani kwarin gwiwar cigaba da gyararraki da fassarar sabbin makaloli. Nagode"
},
"u46863": {
"username": "Usman saadu",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Inna neman wannan tallafi na data support ne domin zaiƙaramin ƙharin ghiwa domin fada,da Wikipedia Hausa saboda Ni sabon editing ne dakuma samin ƙarin articul dayawa domin kawo abubuwa masu ma,ana ga al,umma da ƙara fada,da Wikipedia Hausa"
},
"u14681": {
"username": "Abdulmuddalib Iabrahim Salisu",
"state": "Plateau",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "wannan tallafi yana taimaka min sosai wajen ganin nayi editing da yawa saboda ina samun damar yin editing sosai idan na samu tallafin nan saboda zan siya isassar data da zanyi editing a duk lokacin da nake so dan haka ina neman wannan tallafin dan na samu kudin data rinka editing a kowane lokaci"
},
"u28235": {
"username": "Nassmart1",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafin na data domin ya kara taimaka min wajen kara ƙaimi da ƙwazo wajen bada gudummawa ta ƙirƙira da kuma gyara muƙaloli a Hausa Wikipedia ta hanyar kara jajircewa fiye da da wajen yin aiki domin wannan tsadar data da ake fama da shi. Ina fatan zani samu."
},
"u46234": {
"username": "Nafisat basiru",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "ina rukun wannan kungiya da ta tallafa mana a matsayinmu na yan gungiya taimakunta a garemu yana da mahimmanci dari bisa dari tare da karfafa mana akan cigaba da aiyukanmu saboda yanayi na rayuwa wani lokaci mutum yana son yin aiki amma babu halin yin haka ."
},
"u46865": {
"username": "Musty Aminu",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "ina neman tallafin domin bukatar wnan tallafin na wiki data,asbida zan rinka wallafawa da Kuma Dara bayanai da gyare gyrae Koh edit daku na rubutu a ƙafar Wikipedia \ndasauran so inshallah Fatan Alheri\nWikipedia.ha.org"
},
"u49060": {
"username": "Almustapha bk",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan wannan tallafin domin samun damar yin aiki da kuma bada gudummuwa. A matsayi na na sabon edita, wannan tallafi na data zai taimaka mani inyi aiki ba tare da fargaba ta yankewar data ba."
},
"u24854": {
"username": "Nura Bello",
"state": "Zamfara",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafin na data domin ya kara taimaka min wajen kara ƙaimi da ƙwazo wajen bada gudummawa ta ƙirƙira da kuma gyara muƙaloli a Hausa Wikipedia ta hanyar kara jajircewa fiye da da wajen yin aiki domin wannan tsadar data da ake fama da shi. Ina fatan zani samu."
},
"u45710": {
"username": "D son203",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Good evening, sir/ma. I hope you are doing well. Please, I would like to make a humble request, and I sincerely hope you will understand my situation.\n\nI am reaching out to ask for your kind support with mobile data. I would be very grateful if you could assist me with a data subscription, no matter how small it may be. Your support would mean a lot to me and help me with my communication and other important activities.\n\nI understand that everyone has their own responsibilities, and I do not take your kindness or consideration for granted. I am asking with respect and a sincere heart, hoping that you may find it in your heart to help me.\n\nPlease, I will truly appreciate your kindness and support. May God bless you, provide for you, and reward you abundantly for every good thing you do for others.\n\nThank you very much for your time, understanding, and consideration. I sincerely appreciate you. \nFrom D_son203 Abdullah ishaq 🙏"
},
"u12586": {
"username": "BnHamid",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Rashin bayar da gudummawa a yan kwanakin nan na da alaƙa da samun lokacin bayar da gudummawa da ma kalubale na rashin DATA a wasu lokutan da mu ke son bayar da gudummawa. Dalilin neman wannan tallafi na DATA support, don cigaba da bayar da gudummawa batare da fargabar rashin data ba a lokacin da ni ke free don bayar da tawa gudummawa ga Hausa Wikipedia da ma sauran projects."
},
"u24259": {
"username": "Abusule dankofa",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafin na data domin ya kara taimaka min wajen kara ƙaimi da ƙwazo wajen bada gudummawa ta ƙirƙira da kuma gyara muƙaloli.\ndomin insamu damar sayen datar dazan dinga aiki da ita kodan gujema tsayawar editing dina da gyaran mukaloli."
},
"u48089": {
"username": "Hauwa Hamisu",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-10-25",
"text": "Ina neman wannan tallafi ne domin Hakan zai taimaka min wajen cigaban aiki na na wannan manhaja ta Wikipedia Hausa, \nTabbas Hakan zai taimaka wa mambobin wannan gida zasuji kwarin gwiwar aiki tukuru babu dare babu rana."
},
"u45981": {
"username": "Murtala Abubakar Sokoto",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-10-25",
"text": "Ina neman wannan wannan tallafin ne domin cigaba da fassarar mukalolin da wannan shafin ke sakawa musamman na turanci, tare da yin gyare gyare a wannan shafi na Wikipedia Hausa na mukaloli. Hakan zai bani kwarin gwiwar cigaba da wannan aiki a kowane lokaci nagode."
},
"u47435": {
"username": "Baffa ali",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-10-25",
"text": "Ina neman tallafin intanet(data) ne soboda na cigaba da bawa Wikipedia ta harshen hausa (ha.wikipedia) gudunmawa yadda ya kamata sannan kuma mucigaba da bunƙasata sauran manhajojin Wikipedia ta harshen hausa."
},
"u20447": {
"username": "Sirjat",
"state": "Jigawa",
"status": "pending",
"date": "2026-10-25",
"text": "Ina neman wannan tallafin na Data Support ne domin ina son ci gaba da ba da gudummawa ta a Hausa Wikipedia. A matsayina na edita, ina ƙirƙira da gyara muƙaloli domin in taimaka wajen yaɗa ilimi cikin harshen Hausa. Wannan tallafi zai ba ni damar ci gaba da ba da gudummawa ta Don haka nake son neman wannan tallafin."
},
"u23886": {
"username": "Santa MMD",
"state": "Kebbi",
"status": "pending",
"date": "2026-10-25",
"text": "Ina son neman wannan tallafin na Data Support ne saboda ina ɗaya daga cikin editocin da suke ba da gudummawa ga Hausa Wikipedia, kuma ina son ci gaba da wannan aiki. Wannan zai ƙara mini ƙarfin gwiwa wajen ci gaba da bada gudummawa ta ga al'ummar Hausawa, kuma zai taimaka wajen bunƙasa Hausa Wikipedia. Nagode."
},
"u47404": {
"username": "Activist Nasir Abubakar",
"state": "Jigawa",
"status": "pending",
"date": "2026-10-25",
"text": "Ina neman tallafin data ne domin in samu damar ƙara ba da gudummawa ga Hausa Wikipedia. Tallafin zai taimaka min wajen yin bincike, rubuta sabbin bayanai, fassara da inganta labarai, musamman kan batutuwan lafiya da ilimi waɗanda har yanzu ba su da isasshen bayani a Hausa Wikipedia.\n\nA matsayina na ɗalibin aikin jinya kuma mai sha'awar yaɗa ilimi, ina son taimakawa wajen samar da ingantattun bayanai ga masu magana da Hausa. Tallafin data zai ba ni damar samun damar Wikipedia da sauran majiyoyin yanar gizo, dumin tabbatar da ingancin bayanai, da ci gaba da ba da gudummawata mai amfani.\n\nWannan tallafi zai taimaka min sosai wajen ci gaba da bunƙasa Hausa Wikipedia da kuma sauƙaƙa samun ilimi kyauta ga al'ummar masu magana da Hausa nagode."
},
"u50139": {
"username": "Mr.shaperr",
"state": "FCT - Abuja",
"status": "pending",
"date": "2026-10-25",
"text": "I want to have this support in order to helps in editing wikipedia without having issue of financial problem or network problems cause by in sufficient of data i am.active editor who participate in so many campaing ,so i need this support so that i will edit without stress and be able to do it compotably i am grateful to be selected"
},
"u19233": {
"username": "Ibrahim abusufyan",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-25",
"text": "Ni zakakurin edita ne wanda yake bada gudumuwa wajen samun halartar yin gassani da dama da kuma bada gudumuwa wajen gyaran wikipedia samun wannan tallafin zai karffaffa min gwiwa wje cigaba da bada gudunmuwata batare kallubale wajen neman sa data da kuma bada gudumuwa cikin jimami ko tunani ba nagode sosai fom8n wannan shiri yana matukar taimakawa kowane edita"
}
}
c73yznaifere8wwnjjpnnmi4pnyzhy1
971437
971435
2026-10-25T14:56:49Z
Hussey833
41082
Apply
971437
json
application/json
{
"u30120": {
"username": "EUwandu-WMF",
"state": "Imo",
"status": "pending",
"date": "2026-10-16",
"text": "This is just a faux application to test the Widget workflow in line with my discussion with Ammar."
},
"u32668": {
"username": "Muhdavdullahi",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina Neman wannan tallafi na data domin hakan zai taimaka man wajen cigaba da bada kirkira da Kuma gyara a wannan manhaja ta Wikipedia ba tare da fargabar yankewa ki karewar data ba.\nKuma rashin Shiga cikin masu nasarar samun wannan tallafi ba zai sareman gwiwa ba gurin cigaba da bada gudummuwa ba. Zanci gaba da bada guddumu ba dare ba rana kamar yanda na saba. Na gode"
},
"u28682": {
"username": "Khalifah123",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I need data support to research important topics, learn new things, and access educational materials on Wikipedia to improve my academic performance and my knowledge. It will also help me develop my research skills, increase my knowledge, and make better use of online educational resources. This support will go a long way in helping me achieve my academic goals and become a more knowledgeable and informed person. I will sincerely appreciate any assistance provided.thank you"
},
"u45571": {
"username": "Rahama Buhari Sani",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman taimakon data support saboda gudanar da aiki acikin wikipedia, kuma ina bada gudummuwa gurin fassara mukaloli don in kara ilimi akai ina godiya da wannann taimakon da ake mana na data support. Da fatan za'a amshin taimakon mu nagode sosai"
},
"u39275": {
"username": "Sardeeq",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I need data support to contribute consistently to Wikimedia projects, improve Wikipedia articles, and participate in online activities, especially creating free knowledge in Hausa and other wikimedia activities where i have knowledge."
},
"u24821": {
"username": "Ashiru Lawal",
"state": "Zamfara",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Am requesting internet data support to enable me to continue my voluntary contributions as a Wikipedia editor, including creating, editing, and improving articles to promote free access to knowledge. Your support will be highly appreciated."
},
"u48240": {
"username": "Tambudaura",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Assalamu Alaikum wa Rahmatullahi wa Barakatuhu.\n\nIna miƙa wannan saƙo ne domin neman tallafin ku na tsawon mako guda. Ina roƙon duk masu hali da masu kishin taimakon jama'a da su taimaka da abin da Allah Ya hore musu, domin biyan buƙatar da nake fuskanta.\n\nIna da yakinin cewa duk wanda ya taimaka gwargwadon ƙarfinsa, Allah zai saka masa da mafificin alheri. Ba girman abin da mutum ya bayar ne ya fi muhimmanci ba, sai dai niyya da taimako bisa ga hali.\n\nIna roƙon Allah Maɗaukakin Sarki Ya saka wa duk wanda ya bayar da tallafi, Ya yalwata arzikinsa, Ya ba shi lafiya da albarka a rayuwarsa, Ya kuma sanya taimakon ya zama sanadin samun lada a duniya da lahira.\n\nAllah Ya saka da alheri. Amin.\n\nNa gode da kulawarku da taimakonku."
},
"u22632": {
"username": "Royal Abdul",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Saboda in cigaba da bada gudummuwar Editin a wikimedia da sauran al amuran da suka shafi fassara yaren hausa, sannan kuma tallafin zai karaman kwarin gwuiwar yin editin a kowane lokaci, kuma hakan zaisa inzaman gwarzon wannan shekara da yafi kowa bada gudummuwa a wannan manhaja ta wikimedia"
},
"u28180": {
"username": "Staralliy",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I need data support to carry out Wikipedia editing contributions effectively, research reliable sources, verify information, and improve the accuracy and quality of articles for readers. And also upload quality photos."
},
"u23412": {
"username": "Abdurra'uf",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I am requesting data support to facilitate my participation in Wikimedia activities, including editing, content creation, and community engagement. Reliable internet access will enable me to contribute consistently to Wikimedia projects, improve Hausa-language content, and promote free knowledge. I am committed to using the support responsibly to make meaningful contributions to the Wikimedia community. Thank you."
},
"u14630": {
"username": "Musafuntua2",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina bukatar tallafin data don inganta, da smun sau lki wajen editing a Wikipedia hausa, domin wannan hanyar za ta taimaka man yin wallafa ko gyara a wannan dandali na wiki hausa\n\nIna bukatar tallafin data don inganta, da smun sau lki wajen editing a Wikipedia hausa, domin wannan hanyar za ta taimaka man yin wallafa ko gyara a wannan dandali na wiki hausa"
},
"u48576": {
"username": "DAN KANSILA 3323",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafi ne domin samun gudummawa daga Wikipedia domin cigaban wannan manhajar dake bada ilimi kyauta domin nima in zama ɗaya daga cikin waɗanda suke editin mai kyau wajen ganin cigaban jama'a akan ilimin dake cikin wannan manhajar ta Wikipedia"
},
"u37986": {
"username": "Maiakwai4u",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I Buhari form sokoto seeking data support for internet access to further my educational contributions to Wikipedia. \n\nThis support will also serve as an encouragement for me to remain committed to my voluntary work as a Wikipedia editor that is creating, editing, translating, and improving articles to promote access to free knowledge, support language development, and foster digital literacy in Northern Nigeria and beyond.\n\nI am very grateful for this assistance."
},
"u21046": {
"username": "Dev ammar",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina bukatar wannan tallafin domin kara kwazo wajen neman bayanai da Nassoshi a wajen rubuta mukaloli, kasancewar hakan na shan data sosai kuma data tayi tsada. Samun tallafin zai taimaka sosai wajen bada gudummuwa yadda ya kamata a Wikipedia."
},
"u45959": {
"username": "Salma Raddah",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I am a student and Wikimedia contributor. Data support will help me research, edit, and write Hausa Wikipedia articles consistently. It will reduce the burden of internet costs and enable me to contribute more actively to free knowledge."
},
"u31123": {
"username": "Nnamadee",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafi na data support saboda zai kara mani kwarin guiwa sosai wajen bada gudummuwa ta hanyar ƙirƙirar sababbin muƙaloli, gyara muƙala da ta gabata da kuma bibiyar ayyukan da suka gabata a matsayina na mai gudanarwa."
},
"u45962": {
"username": "Yakubu manya",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafi ne duba da yanayi na tsadar rayuwa. Kuma dan in samu sauki gudanar da wannan aiki cikin sauki da lumina. Duba yadda ake fama da tsadar data a wannan kasa tamu Najeriya. Datar da zakayi aiki tayi tsada matuka. Don haka ne nake naman tallafi don in gudanar da wannan aiki cikin sauki da kwanciyar hankali ngd."
},
"u21281": {
"username": "Mustysummy",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman tallafi domin inganta gudummawa ga Wikipedia ta Hausa da bunƙasa ilimi a harshen Hausa. Ina Sha’awar ƙara ingantattun bayanai kan tarihin al’ummarmu, al’adu, da ilimi da ke da ƙarancin bayani a yanar gizo.\n\nZan yi amfani da tallafin wajen biyan kuɗin intanet, gudanar da bincike, tattara bayanai, da ƙirƙira ko inganta muƙaloli. Haka kuma, ina da burin ƙarfafa ma masu sha’awa a Katsina su shiga aikin, su koyi yadda ake bayar da gudummawa mai inganci, da gina sabbin shuwagabanni.\n\nNa yi imanin cewa wannan zai taimaka wajen rage ƙarancin bayanai a Hausa a intanet, ƙara yawan bayanan da al’umma za su amfani da su, da tabbatar da dorewar gudummawar Wikimedia Hausa."
},
"u12577": {
"username": "Umar-askira",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman tallafin data domin sauƙaƙa ayyukan gyarawa da ƙirƙirar sabbin maƙaloli a Hausa Wikipedia. Wannan tallafi zai taimaka wajen inganta inganci da yawan bayanan Hausa a intanet, tare da bunƙasa ilimi da ƙarfafa al’umma wajen amfani da Wikipedia a matsayin tushen ilimi kyauta. Ina fatan samun wannan tallafi zai ƙara ƙarfafa gudummawata wajen haɓaka harshen Hausa a duniyar dijital."
},
"u45632": {
"username": "Hauwa-jiddert",
"state": "Jigawa",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman tallafin data domin sauƙaƙa gudanar da ayyukan gyara, ƙirƙira da inganta muƙaloli a Hausa Wikipedia. Wannan tallafi zai taimaka wajen yaɗa ilimi cikin harshen Hausa, ƙara yawan masu bayar da gudummawa, da kuma samar da ingantattun bayanai ga al’ummar Hausawa."
},
"u39557": {
"username": "GideonEkam",
"state": "Cross River",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I need data support so that it can enable me contribute to Wikimedia projects (e.g. editing) and also to learn and improve my skills in editing Wikipedia articles, wikidata, wiki commons and also to continue publicity in Wikimedia awareness in Akanu Ibiam Federal Polytechnic, Ebonyi State which I have already started."
},
"u45916": {
"username": "Matar Nasir",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina Neman tallafin data ne saboda bunkasa rubutu ko gyaregyere a man hajjar wikipedia.domin inganta yaren mu na Hausa da Kuma saukake ma yanuwanmu Hausa samu bayanai ko illimomi cikin sauki a harshensu"
},
"u23926": {
"username": "Abdulwahabameenu",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman tallafi domin inganta gudummawa ga Wikipedia ta Hausa da bunƙasa ilimi a harshen Hausa. Ina Sha’awar ƙara ingantattun bayanai kan tarihin al’ummarmu, al’adu, da ilimi da ke da ƙarancin bayani a yanar gizo.\nZan yi amfani da tallafin wajen biyan kuɗin intanet, gudanar da bincike, tattara bayanai, da ƙirƙira ko inganta muƙaloli."
},
"u50390": {
"username": "MuhammadLawanMD",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "ina neman Internet DAta support ne domin na samu damar da zan kara yin edits da wasu activities ba tare da barriers na connectivity ba, wanda yake kasancewa kalubale mai girma ga marubuta da ma makaranta a gabobi masu mahimmanci na aiwatar da aiyukansu a cikin tsanaki da natsuwa"
},
"u27936": {
"username": "Hauwa'u lawal ardo",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Enah neman wanan data support, din ne domin nasamu kudin siyan data don nacigaba da bada nawa gudumuwar a Hausa Wikipedia da sauran shafukan Wikipedia baki daya,\nIn sha Allah na tabbatar wanan kudin zasu samin ƙwarin gwiwa"
},
"u15878": {
"username": "Muhammad Idriss Criteria",
"state": "Yobe",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I am applying for the Hausa Wikipedia Data Support Program to help me continue creating and improving articles on Hausa Wikipedia. Due to the cost of internet data, consistent editing can be challenging. This support will enable me to contribute more effectively to Hausa Wikipedia and make knowledge accessible to Hausa-speaking people."
},
"u38699": {
"username": "Arcdanumma047",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I am applying for data support because reliable internet access is essential for my participation in Wikipedia activities. This support would help me contribute more consistently by editing articles, improving existing content, adding well-sourced information, and helping make knowledge freely accessible to Hausa-speaking communities."
},
"u23935": {
"username": "Ummun Sultan",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafi ne domin samun kuɗin data da zai ƙara min kwarin gwiwar yin editing na makalolin Hausa Wikipedia da yan uwanta, hakika idan na samu wannan tallafi zai taimaka min wajen bada gudunmawa sosai biye da yadda nake badawa a yanzun, ina fatan na samu domin kara kaimi da yawan editing da nakeyi"
},
"u21300": {
"username": "Maryam Gambo Abdurrahman",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I need the data support to boost my editing skills and make me do research to contribute to the Hausa Wikipedia,by writing and editing more articles related to Hausa food,attire and businesses,with the data support I will be able to do more."
},
"u37057": {
"username": "Bilkisu bala usman",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafi na data support saboda gudanar da aiki a cikin Wikipedia saboda Ina so Amma rashin data yasa bana samu, Ina so fassara mukaloli don Kara ilimi akai Ina godiya sosai da taimakon Wikipedia Baki daya."
},
"u50392": {
"username": "Jarmoknantok",
"state": "Plateau",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "I am a newbie who is eager to do more online but access to the internet has always been a challenge data availability because with smaller subscription plans i still struggle with connectivity and have always been a huge challenge because I will have to end up spending more to go on Youtube to watch more videos, join Zoom meetings and access the materials both voicenotes and PDFs. My new contributions have to be well sourced, accurate and useful and the wikimedia best practice must eat up your small data service and you may easily get discouraged. However, With more data subscription at no cost it will help me do alot for myself and the community in improving the time I will spend editing articles and carrying out basic concepts and building my general portfolio and capacity within the wikimedia community. Thank you for the opportunity"
},
"u15944": {
"username": "Beehra",
"state": "Bauchi",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Assalamualaikum. Ina neman wannan tallafi na Data Support ne saboda na ƙara samun damar ci-gaba da ayyukan Wikimedia, musamman a shafin Hausa Wikipedia. Samun wannan tallafi zai ƙara min ƙwarin guiwa wajen cigaba da jajircewa wajen yin gyare-gyaren muƙalolin da basu da inganci da kuma samar da waɗannan babu. ina fatan samun wannan tallafi"
},
"u48635": {
"username": "Jafar Shamsu",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafi ne domin zai taimaka min ta hanyoyi da dama kuma saimun tallafin zaisa na bunkasa yawan gyararraki da kirkirar sabbin makaloli a shafukan hausa Wikipedia, idan na samu wannan tallafin zai bani kwarin gwiwar cigaba da gyararraki da fassarar sabbin makaloli. Nagode"
},
"u46863": {
"username": "Usman saadu",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Inna neman wannan tallafi na data support ne domin zaiƙaramin ƙharin ghiwa domin fada,da Wikipedia Hausa saboda Ni sabon editing ne dakuma samin ƙarin articul dayawa domin kawo abubuwa masu ma,ana ga al,umma da ƙara fada,da Wikipedia Hausa"
},
"u14681": {
"username": "Abdulmuddalib Iabrahim Salisu",
"state": "Plateau",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "wannan tallafi yana taimaka min sosai wajen ganin nayi editing da yawa saboda ina samun damar yin editing sosai idan na samu tallafin nan saboda zan siya isassar data da zanyi editing a duk lokacin da nake so dan haka ina neman wannan tallafin dan na samu kudin data rinka editing a kowane lokaci"
},
"u28235": {
"username": "Nassmart1",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafin na data domin ya kara taimaka min wajen kara ƙaimi da ƙwazo wajen bada gudummawa ta ƙirƙira da kuma gyara muƙaloli a Hausa Wikipedia ta hanyar kara jajircewa fiye da da wajen yin aiki domin wannan tsadar data da ake fama da shi. Ina fatan zani samu."
},
"u46234": {
"username": "Nafisat basiru",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "ina rukun wannan kungiya da ta tallafa mana a matsayinmu na yan gungiya taimakunta a garemu yana da mahimmanci dari bisa dari tare da karfafa mana akan cigaba da aiyukanmu saboda yanayi na rayuwa wani lokaci mutum yana son yin aiki amma babu halin yin haka ."
},
"u46865": {
"username": "Musty Aminu",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "ina neman tallafin domin bukatar wnan tallafin na wiki data,asbida zan rinka wallafawa da Kuma Dara bayanai da gyare gyrae Koh edit daku na rubutu a ƙafar Wikipedia \ndasauran so inshallah Fatan Alheri\nWikipedia.ha.org"
},
"u49060": {
"username": "Almustapha bk",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan wannan tallafin domin samun damar yin aiki da kuma bada gudummuwa. A matsayi na na sabon edita, wannan tallafi na data zai taimaka mani inyi aiki ba tare da fargaba ta yankewar data ba."
},
"u24854": {
"username": "Nura Bello",
"state": "Zamfara",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafin na data domin ya kara taimaka min wajen kara ƙaimi da ƙwazo wajen bada gudummawa ta ƙirƙira da kuma gyara muƙaloli a Hausa Wikipedia ta hanyar kara jajircewa fiye da da wajen yin aiki domin wannan tsadar data da ake fama da shi. Ina fatan zani samu."
},
"u45710": {
"username": "D son203",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Good evening, sir/ma. I hope you are doing well. Please, I would like to make a humble request, and I sincerely hope you will understand my situation.\n\nI am reaching out to ask for your kind support with mobile data. I would be very grateful if you could assist me with a data subscription, no matter how small it may be. Your support would mean a lot to me and help me with my communication and other important activities.\n\nI understand that everyone has their own responsibilities, and I do not take your kindness or consideration for granted. I am asking with respect and a sincere heart, hoping that you may find it in your heart to help me.\n\nPlease, I will truly appreciate your kindness and support. May God bless you, provide for you, and reward you abundantly for every good thing you do for others.\n\nThank you very much for your time, understanding, and consideration. I sincerely appreciate you. \nFrom D_son203 Abdullah ishaq 🙏"
},
"u12586": {
"username": "BnHamid",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Rashin bayar da gudummawa a yan kwanakin nan na da alaƙa da samun lokacin bayar da gudummawa da ma kalubale na rashin DATA a wasu lokutan da mu ke son bayar da gudummawa. Dalilin neman wannan tallafi na DATA support, don cigaba da bayar da gudummawa batare da fargabar rashin data ba a lokacin da ni ke free don bayar da tawa gudummawa ga Hausa Wikipedia da ma sauran projects."
},
"u24259": {
"username": "Abusule dankofa",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-24",
"text": "Ina neman wannan tallafin na data domin ya kara taimaka min wajen kara ƙaimi da ƙwazo wajen bada gudummawa ta ƙirƙira da kuma gyara muƙaloli.\ndomin insamu damar sayen datar dazan dinga aiki da ita kodan gujema tsayawar editing dina da gyaran mukaloli."
},
"u48089": {
"username": "Hauwa Hamisu",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-10-25",
"text": "Ina neman wannan tallafi ne domin Hakan zai taimaka min wajen cigaban aiki na na wannan manhaja ta Wikipedia Hausa, \nTabbas Hakan zai taimaka wa mambobin wannan gida zasuji kwarin gwiwar aiki tukuru babu dare babu rana."
},
"u45981": {
"username": "Murtala Abubakar Sokoto",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-10-25",
"text": "Ina neman wannan wannan tallafin ne domin cigaba da fassarar mukalolin da wannan shafin ke sakawa musamman na turanci, tare da yin gyare gyare a wannan shafi na Wikipedia Hausa na mukaloli. Hakan zai bani kwarin gwiwar cigaba da wannan aiki a kowane lokaci nagode."
},
"u47435": {
"username": "Baffa ali",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-10-25",
"text": "Ina neman tallafin intanet(data) ne soboda na cigaba da bawa Wikipedia ta harshen hausa (ha.wikipedia) gudunmawa yadda ya kamata sannan kuma mucigaba da bunƙasata sauran manhajojin Wikipedia ta harshen hausa."
},
"u20447": {
"username": "Sirjat",
"state": "Jigawa",
"status": "pending",
"date": "2026-10-25",
"text": "Ina neman wannan tallafin na Data Support ne domin ina son ci gaba da ba da gudummawa ta a Hausa Wikipedia. A matsayina na edita, ina ƙirƙira da gyara muƙaloli domin in taimaka wajen yaɗa ilimi cikin harshen Hausa. Wannan tallafi zai ba ni damar ci gaba da ba da gudummawa ta Don haka nake son neman wannan tallafin."
},
"u23886": {
"username": "Santa MMD",
"state": "Kebbi",
"status": "pending",
"date": "2026-10-25",
"text": "Ina son neman wannan tallafin na Data Support ne saboda ina ɗaya daga cikin editocin da suke ba da gudummawa ga Hausa Wikipedia, kuma ina son ci gaba da wannan aiki. Wannan zai ƙara mini ƙarfin gwiwa wajen ci gaba da bada gudummawa ta ga al'ummar Hausawa, kuma zai taimaka wajen bunƙasa Hausa Wikipedia. Nagode."
},
"u47404": {
"username": "Activist Nasir Abubakar",
"state": "Jigawa",
"status": "pending",
"date": "2026-10-25",
"text": "Ina neman tallafin data ne domin in samu damar ƙara ba da gudummawa ga Hausa Wikipedia. Tallafin zai taimaka min wajen yin bincike, rubuta sabbin bayanai, fassara da inganta labarai, musamman kan batutuwan lafiya da ilimi waɗanda har yanzu ba su da isasshen bayani a Hausa Wikipedia.\n\nA matsayina na ɗalibin aikin jinya kuma mai sha'awar yaɗa ilimi, ina son taimakawa wajen samar da ingantattun bayanai ga masu magana da Hausa. Tallafin data zai ba ni damar samun damar Wikipedia da sauran majiyoyin yanar gizo, dumin tabbatar da ingancin bayanai, da ci gaba da ba da gudummawata mai amfani.\n\nWannan tallafi zai taimaka min sosai wajen ci gaba da bunƙasa Hausa Wikipedia da kuma sauƙaƙa samun ilimi kyauta ga al'ummar masu magana da Hausa nagode."
},
"u50139": {
"username": "Mr.shaperr",
"state": "FCT - Abuja",
"status": "pending",
"date": "2026-10-25",
"text": "I want to have this support in order to helps in editing wikipedia without having issue of financial problem or network problems cause by in sufficient of data i am.active editor who participate in so many campaing ,so i need this support so that i will edit without stress and be able to do it compotably i am grateful to be selected"
},
"u19233": {
"username": "Ibrahim abusufyan",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-10-25",
"text": "Ni zakakurin edita ne wanda yake bada gudumuwa wajen samun halartar yin gassani da dama da kuma bada gudumuwa wajen gyaran wikipedia samun wannan tallafin zai karffaffa min gwiwa wje cigaba da bada gudunmuwata batare kallubale wajen neman sa data da kuma bada gudumuwa cikin jimami ko tunani ba nagode sosai fom8n wannan shiri yana matukar taimakawa kowane edita"
},
"u41082": {
"username": "Hussey833",
"state": "Borno",
"status": "pending",
"date": "2026-10-25",
"text": "I am active editor with experience who.wishes to.continue in giving my maximum attention in editing wikipedia.currently i am into so many contest which need more time and financial stability so being part of tje winners of this support will helps me alot in covering some obtacles while giving my contribution. Thank you"
}
}
iihpc2724sonc8jfszm3eksg0knmhsh
Ka'idar
0
179376
971456
968248
2026-10-25T16:39:54Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971456
wikitext
text/x-wiki
[[File:Statua_Iustitiae.jpg|thumb|299x299px|Ma'anar adalci makaho ƙa'idar ɗabi'a ce.]]
'''ka'ida''' na iya danganta da ainihin gaskiya ko ra'ayi wanda ke aiki a matsayin tushe ga tsarin imani ko halayyar ko sarkar tunani.<ref name=":0">{{Cite web |date=2010-01-01 |editor-last=Stevenson |editor-first=Angus |editor2-last=Lindberg |editor2-first=Christine A. |title=New Oxford American Dictionary |url=http://dx.doi.org/10.1093/acref/9780195392883.001.0001 |url-access=subscription |doi=10.1093/acref/9780195392883.001.0001 |isbn=978-0-19-539288-3}}</ref> Suna ba da jagora don halayyar ko kimantawa.<ref name=":0" /> Ka'idar na iya bayyana dabi'u, don haka ana bayyana su ta hanyar dokoki da ka'idoji. Ka'idojin cire dabi'u don haka za a iya sauƙaƙa su a cikin maganganun manufofi da ayyuka.<ref>{{Cite web |last=UNESCO |date=2021 |title=Recommendation on the Ethics of Artificial Intelligence |url=https://www.unesco.org/en/legal-affairs/recommendation-ethics-artificial-intelligence}}</ref>
A cikin [[doka]], ka'idoji masu girma, manyan ka'idojin sun kafa [[Doka|dokoki]] da za a bi, an gyara su ta hanyar yanke hukunci da jagororin da suka shafi mahallin da daidaito. A cikin kimiyya da yanayi, ka'ida na iya bayyana muhimman halaye na tsarin ko nuna manufar tsarin da aka tsara. Ayyukan da suka dace ba za su yiwu ba idan an yi watsi da ɗayan ƙa'idodin. Tsarin na iya kasancewa a bayyane kuma a aiwatar da shi daga takardar ka'idoji, kamar yadda aka yi a cikin IBM's 360/370 Principles of Operation. Yana da mahimmanci a rarrabe ka'idar aiki, gami da ambaton "ka'idoji na farko," daga ka'idojin "jagoranci" ko "misali", kamar daidaito, [[adalci]], da dorewa. Ka'idodin "mafi girma" (Super-Ps) suna ba da tushe don warware bambance-bambance da gina yarjejeniya / daidaitawa.<ref>{{Cite web |last=Sharpley |first=D. |date=2024 |title=Leadership Principles and Purpose |url=https://www.routledge.com/Leadership-Principles-and-Purpose-Developing-Leadership-Effectiveness-and-Future-Focused-Capability/Sharpley/p/book/9781032575063}}</ref>
Misalan ka'idoji sun haɗa da entropy a fannoni da yawa da mafi ƙarancin aiki a cikin kimiyyar lissafi. Misalan a cikin doka mai bayyanawa, cikakke, da kuma muhimmiyar doka sun haɗa da koyarwar ko zato da ke samar da ka'idojin halayyar, kamar rabuwa da coci da jihar a cikin aikin gwamnati, tsakiya na ilimin halitta, [[wiktionary:fairness|adalci]] a cikin ɗabi'a, da sauransu.
A cikin Turanci na yau da kullun, kalma ce mai mahimmanci da kuma haɗin gwiwa da ke nufin mulkin mallaka, wanda rashin shi, kasancewa "marasa ka'ida," ana ɗaukarsa lahani ne. Hakanan ana iya amfani dashi don bayyana cewa gaskiyar ta rabu da wasu manufofi ko al'ada, kamar lokacin da aka ce wani abu gaskiya ne kawai "a ka'ida" amma ba a zahiri ba.
== A matsayin doka ==
=== A matsayin dokar ɗabi'a ===
[[File:Socrates_BM_GR1973.03-27.16.jpg|thumb|[[Socrates]] ya fi son fuskantar kisa maimakon ya ci amanar ka'idodinsa.]]
Ka'idar tana wakiltar dabi'u waɗanda ke jagorantar da sarrafa halayyar mutane a cikin wata al'umma. Don "aiki bisa ka'ida" shine yin aiki daidai da ka'idodin ɗabi'a.<ref>[https://www.nytimes.com/2017/10/24/us/politics/jeff-flake-transcript-senate-speech.html "Full Transcript: Jeff Flake's Speech on the Senate Floor."] ''New York Times''. 24 October 2017. 25 October 2017.</ref>Ana amfani da ka'idoji a lokacin ƙuruciya ta hanyar tsarin zamantakewa. Akwai zaton 'yanci na mutane wanda aka hana. Ka'idojin misali sun haɗa da Na farko, kada ka cutar da shi, Dokar Zinariya da Koyarwar Ma'ana.
=== A matsayin dokar shari'a ===
Yana wakiltar jerin dabi'u waɗanda ke ba da shawarar ka'idojin da aka rubuta waɗanda ke tsara rayuwar al'umma da ke biyayya ga ikon hukuma, gabaɗaya jihar. Dokar ta kafa wajibin doka ta hanyar tilasta; saboda haka yana aiki a matsayin ka'idar da ke iyakance 'yanayin mutane. Dubi, don misalai, Ka'idar yanki, ka'idodin gida, da [[Tsarin taka Tsantsan|Ka'idar kariya]].
=== A matsayin dokar kimiyya ===
Ka'idar Archimedes, Andangantashi da nauyin ruwa, misali ne na farko na doka a kimiyya. Wani farkon wanda Malthus ya kirkira shine ''ka'idar yawan jama'a'', yanzu ana kiranta Ka'idar Malthusian..<ref>Elwell, Frank W. [http://www.faculty.rsu.edu/users/f/felwell/www/Theorists/Essays/Malthus1.htm "T. Robert Mathus's Principle ...."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230303201535/http://www.faculty.rsu.edu/users/f/felwell/www/Theorists/Essays/Malthus1.htm |date=2023-03-03 }} ''Rogers State University''. 2013. 25 October 2017.</ref> Freud ya kuma rubuta a kan ka'idoji, musamman Ka'idar gaskiyar da ake buƙata don kiyaye ka'idar da jin daɗi. Masana ilimin halittu suna amfani da ka'idar fifiko da ka'ida na nomenclature na Binominal don daidaito a cikin nau'ukan suna. Akwai ka'idoji da yawa da aka lura a cikin kimiyyar lissafi, musamman a cikin ilimin sararin samaniya wanda ke kiyaye ka'idar matsakaici, ka'idar ɗan adam, ka'idodin ma'ana, da ka'idar cosmological. Sauran sanannun ka'idoji sun haɗa da Ka'idar rashin tabbas a cikin injiniyoyin lissafi da ka'idojin pigeonhole da ka'idodin superposition a cikin lissafi.
== A matsayin axiom ko tushen tunani ==
=== Ka'idar isasshen dalili ===
Ka'idar ta bayyana cewa kowane abin da ya faru yana da bayani mai ma'ana.<ref>[https://plato.stanford.edu/entries/sufficient-reason/ "Principle of Sufficient Reason."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180611143503/https://plato.stanford.edu/entries/sufficient-reason/|date=2018-06-11}} ''Stanford Encyclopedia of Philosophy''. 7 September 2016. 25 October 2017.</ref> Ka'idar tana da maganganu iri-iri, dukansu watakila mafi kyau a taƙaita su da masu zuwa:
: Ga kowane bangare ''x'', idan ''x'' ya wanzu, to akwai isasshen bayani game da dalilin da ya sa ''x'' ya wanzuwa.
: Ga kowane taron e, idan e ya faru, to akwai isasshen bayani game da dalilin da ya sa e ya faru.
: Ga kowane ra'ayi ''p'', idan ''p'' gaskiya ne, to akwai isasshen bayani game da dalilin da ya sa ''p'' gaskiya ne.
Koyaya, mutum ya fahimci cewa a cikin kowane jumla akwai alaƙa kai tsaye tsakanin maganganu da batun. Don cewa "Duniya tana da zagaye" ya dace da dangantaka kai tsaye tsakanin batun da maganganu.
=== Ka'idar rashin jituwa ===
[[File:Aristoteles_Louvre.jpg|thumb|Hoton hoto na Aristotle; kwafin Roman Imperial na wani siffar tagulla da Lysippos ya yi]]
A cewar [[Aristotle]], "Ba zai yiwu abu ɗaya ya kasance kuma ba ya kasance a lokaci guda ga abu ɗaya kuma a cikin wannan batu.. "Misali, ba zai yiwu a daidai wannan lokacin da wuri ba, ruwan sama yana yi kuma ba ruwan sama ba.
=== Ka'idar da aka ware a tsakiya ===
<templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>K''A''<nowiki/>'id''A'' cire na uku ko "''P'' tertium exclusum," wata ka'ida ce ta ma'anar gargajiya da [./Gottfried_Wilhelm_Lei<i id= ''B''" id="mwng" rel="mw:WikiLink" title="Gottfried Wilhelm Leibniz">Leibniz] ya tsara kamar haka: ko dai A shine B ko A ba B bane. Ana karanta shi kamar haka: Ko dai ''P'' gaskiya ne, ko kuma ƙin yarda da shi ¬P ne.
Har ila yau an san shi da "tertium non datur" ('A na uku (wani abu) ba ne'). A al'ada, ana ɗaukarsa ɗaya daga cikin mahimman ka'idoji ko ka'idojin tunani (tare da ka'idodin ainihi, rashin saɓani, da isasshen dalili).
== Dubi kuma ==
* Ahimsa
* Axiom
* Sakamakon
* Ragewa
* Sakamakon da ya dace
* Maxim (falsafa)
* Ka'idar rashin tashin hankali
* <span class="plainlinks">Tabbacin kai</span>
== Bayanan da aka ambata ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
lhunm4psp7niyupxggmrzwudaq291nz
Echis ocellatus
0
179835
971488
970831
2026-10-25T18:37:08Z
Kamal JB
24987
/* Tarihin lissafi */
971488
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''''Echis ocellatus''''', wanda aka fi sani da sunayen gama gari na ''[[West African carpet viper]]'' da ''ocellated carpet vipar,'' wani nau'in maciji ne mai guba sosai wanda ke cikin [[Afirka ta Yamma|Yammacin Afirka]]. A halin yanzu ba a san nau'ukan jinsunansu ba.
Yana da alhakin mutuwar mutane da yawa saboda cizon maciji fiye da sauran nau'ukan mace-mace a dalilin cizon maciji a Afirka gaba daua. Wani maganin rigakafi da ake kira ''Echitab-plus-ICP'' an ƙera shi ne a cibiyar bincike ta Costa Rican Instituto Clodomiro Picado kuma wani mai suna ''EchiTabG'' <ref>{{Cite web |title=EchiTAb-Plus-ICP Description and Instructions |url=https://www.echitabplusicp.org/product/description |archive-url=https://web.archive.org/web/20191214155222/https://www.echitabplusicp.org/product/description |archive-date=2019-12-14 |access-date=2019-12-14}}</ref> an ƙera ta MicroPharm Ltd a Burtaniya.
== Tarihin lissafi ==
[[Othmar Stemmler]] ya bayyana nau'in a cikin shekara ta alif 1970. An dauke shi wani nau'i na ''E. carinatus'' .
Binciken da aka yi kwanan nan ya raba nau'in zuwa uku, tare da amincewa da ''Echis jogeri'' daga Senegal, Guinea da Mali, da ''Echis romani'' daga gabashin Najeriya, kudu maso gabashin (Nijar), Kamaru da Chadi.<ref>{{Cite journal |last=Pook |first=C.E. |last2=Joger |first2=U. |last3=Stümpel |first3=N. |last4=Wüster |first4=W. |date=2009 |title=When continents collide: Phylogeny, historical biogeography and systematics of the medically important viper genus ''Echis'' (Squamata: Serpentes: Viperidae) |url=http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1055790309003145 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |volume=53 |issue=3 |pages=792–807 |doi=10.1016/j.ympev.2009.08.002 |issn=1055-7903 |pmid=19666129 |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Trape |first=Jean-François |date=2018 |title=Partition d'''Echis ocellatus'' Stemmler, 1970 (Squamata, Viperidae), avec la description d'une espèce nouvelle |journal=Bulletin de la Société Herpétologique de France |volume=167 |pages=13–34}}</ref>
takamaiman suna, ''ocellatus'', yana nufin jerin "masu ido" (ocelli) wanda ke gudana tsawon jiki.
Sunayen da aka saba amfani da su sun haɗa da maciji mai laushi na Afirka, maciji mai kafet mai laushi da maciji na kafet na [[Yammacin Afirka]].
== Bayyanawa da halayyar ==
Matsakaicin jimlar tsawon (jiki + wutsiya) shine {{Convert|65|cm|in}} in), mai yiwuwa fiye, yayin da matsakaicin jimillar tsawon shine 30-50 cm (12-20 in). Ana nuna su da idanunsu masu girma da gajeren hanci, na al'ada ga nau'in jinsin Echis. E. ocellatus na duniya ne, na dare da kuma crepuscular: yawanci yakan fita don farautar ganimar sa a farkon sa'o'i na dare, ganima kamar kananan dabbobi masu shayarwa, tsuntsaye, lizards da amphibians, an riga an ruwaito shi don farautar kananan dabbobi marasa rai kamar centipedes da kunama. Yana da tsananin tsananin tashin hankali; yana samar da jikinsa kamar "S" kuma yana shafa kansa yana yin sauti mai faɗakarwa tare da ma'auni.<ref name="toxinology.com">{{Cite web |title=WCH Clinical Toxinology Resources |url=http://www.toxinology.com/fusebox.cfm?fuseaction=main.snakes.display&id=SN0221 |access-date=2020-09-16 |website=www.toxinology.com}}</ref>
== Yankin da mazaunin ==
Ana samunsa a [[Afirka ta Yamma|Yammacin Afirka]] a [[Mali]], [[Ivory Coast]], [[Burkina Faso]], [[Ghana]], [[Togo]], [[Benin]], kudancin [[Nijar (ƙasa)|Nijar]], da [[Najeriya]]. Tsoffin rubuce-rubuce daga Senegal, Guinea Bissau da Guinea suna nufin ''Echis jogeri'', kuma waɗanda ke gabashin Najeriya, Kamaru da kudancin Chadi zuwa ''Echis romani''.
An bayyana irin wannan yankin a matsayin "Haute Volta, Garango, 048 N, 033 W" (Burkina Faso).
Har ila yau, akwai rahotanni game da samfurori guda ɗaya da aka samo a [[Bangui]] a [[Afirka ta Tsakiya (ƙasa)|Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya]] da kuma tsakiyar [[Sudan]]. Ba a yawan samun shi a arewacin 15<span style="font-size:100%;"><sup>th</sup></span> parallel, bayan haka ''E. leucogaster'' ya zama gama gari. Yankin ƙasa na ''E. ocellatus'' ya kai ga bakin teku ta hanyar Dahomey Gap. Ana samun su galibi a cikin savanna kuma a wasu lokuta a wuraren katako.<ref name="WCH Clinical Toxinology Resources">{{Cite web |title=WCH Clinical Toxinology Resources |url=http://www.toxinology.com/fusebox.cfm?fuseaction=main.snakes.display&id=SN0221 |access-date=2020-09-15 |website=www.toxinology.com}}</ref>
== Haihuwa ==
Mata masu girma na jima'i suna sa tsakanin ƙwai 6 zuwa 20, yawanci a ƙarshen lokacin fari a watan Fabrairu zuwa Maris. Yaran suna da 10-12 in) jimlar tsawon.
== Rashin guba ==
Rashin guba na maciji na Afirka ta Yamma yana da alhakin mutuwar mutane da yawa fiye da sauran macizai na Afirka da aka haɗa. Abun guba shine fili na procoagulants, anticoagulantes, hemorraghins, nephrotoxins da necrotoxins, kuma alamun ciwo sun haɗa da ciwo na gida, kumburi, zubar da jini da kuma lalacewa wanda zai iya haifar da yankewa. Alamomin tsarin sun haɗa da coagulopathy, zubar da jini, firgici, gazawar koda da makanta. Adadin guba shine 80% kuma adadin kisa shine 10-20% .<ref name="toxinology.com" /><ref>{{Cite journal |last=Habib |first=A. G. |last2=Abubakar |first2=S. B. |last3=Abubakar |first3=I. S. |last4=Larnyang |first4=S. |last5=Durfa |first5=N. |last6=Nasidi |first6=A. |last7=Yusuf |first7=P. O. |last8=Garnvwa |first8=J. |last9=Theakston |first9=R. D. G. |last10=Salako |first10=L. |last11=Warrell |first11=D. A. |date=September 2008 |title=Envenoming after carpet viper (Echis ocellatus) bite during pregnancy: timely use of effective antivenom improves maternal and foetal outcomes |journal=Tropical Medicine & International Health |volume=13 |issue=9 |pages=1172–1175 |doi=10.1111/j.1365-3156.2008.02122.x |issn=1360-2276 |pmc=2857546 |pmid=18631310}}</ref>
== manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
66djjvqv70qn4gu197v03h5t3i8i5dw
971489
971488
2026-10-25T18:38:47Z
Kamal JB
24987
971489
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''''Echis ocellatus''''', wanda aka fi sani da sunayen gama gari na ''[[West African carpet viper]]'' da ''ocellated carpet vipar,'' wani nau'in maciji ne mai guba sosai wanda ke cikin [[Afirka ta Yamma|Yammacin Afirka]]. A halin yanzu ba a san nau'ukan jinsunansu ba.
Yana da alhakin mutuwar mutane da yawa saboda cizon maciji fiye da sauran nau'ukan mace-mace a dalilin cizon maciji a Afirka gaba daua. Wani maganin rigakafi da ake kira ''Echitab-plus-ICP'' an ƙera shi ne a cibiyar bincike ta Costa Rican Instituto Clodomiro Picado kuma wani mai suna ''EchiTabG'' <ref>{{Cite web |title=EchiTAb-Plus-ICP Description and Instructions |url=https://www.echitabplusicp.org/product/description |archive-url=https://web.archive.org/web/20191214155222/https://www.echitabplusicp.org/product/description |archive-date=2019-12-14 |access-date=2019-12-14}}</ref> an ƙera ta MicroPharm Ltd a Burtaniya.
== Tarihin lissafi ==
[[Othmar Stemmler]] ya bayyana nau'in a cikin shekara ta alif 1970. An ɗauke shi wani nau'i na ''E. carinatus'' .
Binciken da aka yi kwanan nan ya raba nau'in zuwa uku, tare da amincewa da ''Echis jogeri'' daga Senegal, Guinea da Mali, da ''Echis romani'' daga gabashin Najeriya, kudu maso gabashin (Nijar), Kamaru da Chadi.<ref>{{Cite journal |last=Pook |first=C.E. |last2=Joger |first2=U. |last3=Stümpel |first3=N. |last4=Wüster |first4=W. |date=2009 |title=When continents collide: Phylogeny, historical biogeography and systematics of the medically important viper genus ''Echis'' (Squamata: Serpentes: Viperidae) |url=http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1055790309003145 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |volume=53 |issue=3 |pages=792–807 |doi=10.1016/j.ympev.2009.08.002 |issn=1055-7903 |pmid=19666129 |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Trape |first=Jean-François |date=2018 |title=Partition d'''Echis ocellatus'' Stemmler, 1970 (Squamata, Viperidae), avec la description d'une espèce nouvelle |journal=Bulletin de la Société Herpétologique de France |volume=167 |pages=13–34}}</ref>
takamaiman suna, ''ocellatus'', yana nufin jerin "masu ido" (ocelli) wanda ke gudana tsawon jiki.
Sunayen da aka saba amfani da su sun haɗa da maciji mai laushi na Afirka, maciji mai kafet mai laushi da maciji na kafet na [[Yammacin Afirka]].
== Bayyanawa da halayyar ==
Matsakaicin jimlar tsawon (jiki + wutsiya) shine {{Convert|65|cm|in}} in), mai yiwuwa fiye, yayin da matsakaicin jimillar tsawon shine 30-50 cm (12-20 in). Ana nuna su da idanunsu masu girma da gajeren hanci, na al'ada ga nau'in jinsin Echis. E. ocellatus na duniya ne, na dare da kuma crepuscular: yawanci yakan fita don farautar ganimar sa a farkon sa'o'i na dare, ganima kamar kananan dabbobi masu shayarwa, tsuntsaye, lizards da amphibians, an riga an ruwaito shi don farautar kananan dabbobi marasa rai kamar centipedes da kunama. Yana da tsananin tsananin tashin hankali; yana samar da jikinsa kamar "S" kuma yana shafa kansa yana yin sauti mai faɗakarwa tare da ma'auni.<ref name="toxinology.com">{{Cite web |title=WCH Clinical Toxinology Resources |url=http://www.toxinology.com/fusebox.cfm?fuseaction=main.snakes.display&id=SN0221 |access-date=2020-09-16 |website=www.toxinology.com}}</ref>
== Yankin da mazaunin ==
Ana samunsa a [[Afirka ta Yamma|Yammacin Afirka]] a [[Mali]], [[Ivory Coast]], [[Burkina Faso]], [[Ghana]], [[Togo]], [[Benin]], kudancin [[Nijar (ƙasa)|Nijar]], da [[Najeriya]]. Tsoffin rubuce-rubuce daga Senegal, Guinea Bissau da Guinea suna nufin ''Echis jogeri'', kuma waɗanda ke gabashin Najeriya, Kamaru da kudancin Chadi zuwa ''Echis romani''.
An bayyana irin wannan yankin a matsayin "Haute Volta, Garango, 048 N, 033 W" (Burkina Faso).
Har ila yau, akwai rahotanni game da samfurori guda ɗaya da aka samo a [[Bangui]] a [[Afirka ta Tsakiya (ƙasa)|Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya]] da kuma tsakiyar [[Sudan]]. Ba a yawan samun shi a arewacin 15<span style="font-size:100%;"><sup>th</sup></span> parallel, bayan haka ''E. leucogaster'' ya zama gama gari. Yankin ƙasa na ''E. ocellatus'' ya kai ga bakin teku ta hanyar Dahomey Gap. Ana samun su galibi a cikin savanna kuma a wasu lokuta a wuraren katako.<ref name="WCH Clinical Toxinology Resources">{{Cite web |title=WCH Clinical Toxinology Resources |url=http://www.toxinology.com/fusebox.cfm?fuseaction=main.snakes.display&id=SN0221 |access-date=2020-09-15 |website=www.toxinology.com}}</ref>
== Haihuwa ==
Mata masu girma na jima'i suna sa tsakanin ƙwai 6 zuwa 20, yawanci a ƙarshen lokacin fari a watan Fabrairu zuwa Maris. Yaran suna da 10-12 in) jimlar tsawon.
== Rashin guba ==
Rashin guba na maciji na Afirka ta Yamma yana da alhakin mutuwar mutane da yawa fiye da sauran macizai na Afirka da aka haɗa. Abun guba shine fili na procoagulants, anticoagulantes, hemorraghins, nephrotoxins da necrotoxins, kuma alamun ciwo sun haɗa da ciwo na gida, kumburi, zubar da jini da kuma lalacewa wanda zai iya haifar da yankewa. Alamomin tsarin sun haɗa da coagulopathy, zubar da jini, firgici, gazawar koda da makanta. Adadin guba shine 80% kuma adadin kisa shine 10-20% .<ref name="toxinology.com" /><ref>{{Cite journal |last=Habib |first=A. G. |last2=Abubakar |first2=S. B. |last3=Abubakar |first3=I. S. |last4=Larnyang |first4=S. |last5=Durfa |first5=N. |last6=Nasidi |first6=A. |last7=Yusuf |first7=P. O. |last8=Garnvwa |first8=J. |last9=Theakston |first9=R. D. G. |last10=Salako |first10=L. |last11=Warrell |first11=D. A. |date=September 2008 |title=Envenoming after carpet viper (Echis ocellatus) bite during pregnancy: timely use of effective antivenom improves maternal and foetal outcomes |journal=Tropical Medicine & International Health |volume=13 |issue=9 |pages=1172–1175 |doi=10.1111/j.1365-3156.2008.02122.x |issn=1360-2276 |pmc=2857546 |pmid=18631310}}</ref>
== manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
0wxnjp7cknhy1r9u72ltet35qj1ie3u
971490
971489
2026-10-25T18:39:49Z
Kamal JB
24987
/* Tarihin lissafi */
971490
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''''Echis ocellatus''''', wanda aka fi sani da sunayen gama gari na ''[[West African carpet viper]]'' da ''ocellated carpet vipar,'' wani nau'in maciji ne mai guba sosai wanda ke cikin [[Afirka ta Yamma|Yammacin Afirka]]. A halin yanzu ba a san nau'ukan jinsunansu ba.
Yana da alhakin mutuwar mutane da yawa saboda cizon maciji fiye da sauran nau'ukan mace-mace a dalilin cizon maciji a Afirka gaba daua. Wani maganin rigakafi da ake kira ''Echitab-plus-ICP'' an ƙera shi ne a cibiyar bincike ta Costa Rican Instituto Clodomiro Picado kuma wani mai suna ''EchiTabG'' <ref>{{Cite web |title=EchiTAb-Plus-ICP Description and Instructions |url=https://www.echitabplusicp.org/product/description |archive-url=https://web.archive.org/web/20191214155222/https://www.echitabplusicp.org/product/description |archive-date=2019-12-14 |access-date=2019-12-14}}</ref> an ƙera ta MicroPharm Ltd a Burtaniya.
== Tarihin lissafi ==
[[Othmar Stemmler]] ya bayyana nau'in a cikin shekara ta alif 1970. An ɗauke shi wani nau'i na ''E. carinatus'' .
Binciken da aka yi kwanan nan ya rabu zuwa nau'in zuwa uku, tare da amincewa da ''Echis jogeri'' daga Senegal, Guinea da Mali, da ''Echis romani'' daga gabashin Najeriya, kudu maso gabashin (Nijar), Kamaru da Chadi.<ref>{{Cite journal |last=Pook |first=C.E. |last2=Joger |first2=U. |last3=Stümpel |first3=N. |last4=Wüster |first4=W. |date=2009 |title=When continents collide: Phylogeny, historical biogeography and systematics of the medically important viper genus ''Echis'' (Squamata: Serpentes: Viperidae) |url=http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1055790309003145 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |volume=53 |issue=3 |pages=792–807 |doi=10.1016/j.ympev.2009.08.002 |issn=1055-7903 |pmid=19666129 |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Trape |first=Jean-François |date=2018 |title=Partition d'''Echis ocellatus'' Stemmler, 1970 (Squamata, Viperidae), avec la description d'une espèce nouvelle |journal=Bulletin de la Société Herpétologique de France |volume=167 |pages=13–34}}</ref>
takamaiman suna, ''ocellatus'', yana nufin jerin "masu ido" (ocelli) wanda ke gudana tsawon jiki.
Sunayen da aka saba amfani da su sun haɗa da maciji mai laushi na Afirka, maciji mai kafet mai laushi da maciji na kafet na [[Yammacin Afirka]].
== Bayyanawa da halayyar ==
Matsakaicin jimlar tsawon (jiki + wutsiya) shine {{Convert|65|cm|in}} in), mai yiwuwa fiye, yayin da matsakaicin jimillar tsawon shine 30-50 cm (12-20 in). Ana nuna su da idanunsu masu girma da gajeren hanci, na al'ada ga nau'in jinsin Echis. E. ocellatus na duniya ne, na dare da kuma crepuscular: yawanci yakan fita don farautar ganimar sa a farkon sa'o'i na dare, ganima kamar kananan dabbobi masu shayarwa, tsuntsaye, lizards da amphibians, an riga an ruwaito shi don farautar kananan dabbobi marasa rai kamar centipedes da kunama. Yana da tsananin tsananin tashin hankali; yana samar da jikinsa kamar "S" kuma yana shafa kansa yana yin sauti mai faɗakarwa tare da ma'auni.<ref name="toxinology.com">{{Cite web |title=WCH Clinical Toxinology Resources |url=http://www.toxinology.com/fusebox.cfm?fuseaction=main.snakes.display&id=SN0221 |access-date=2020-09-16 |website=www.toxinology.com}}</ref>
== Yankin da mazaunin ==
Ana samunsa a [[Afirka ta Yamma|Yammacin Afirka]] a [[Mali]], [[Ivory Coast]], [[Burkina Faso]], [[Ghana]], [[Togo]], [[Benin]], kudancin [[Nijar (ƙasa)|Nijar]], da [[Najeriya]]. Tsoffin rubuce-rubuce daga Senegal, Guinea Bissau da Guinea suna nufin ''Echis jogeri'', kuma waɗanda ke gabashin Najeriya, Kamaru da kudancin Chadi zuwa ''Echis romani''.
An bayyana irin wannan yankin a matsayin "Haute Volta, Garango, 048 N, 033 W" (Burkina Faso).
Har ila yau, akwai rahotanni game da samfurori guda ɗaya da aka samo a [[Bangui]] a [[Afirka ta Tsakiya (ƙasa)|Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya]] da kuma tsakiyar [[Sudan]]. Ba a yawan samun shi a arewacin 15<span style="font-size:100%;"><sup>th</sup></span> parallel, bayan haka ''E. leucogaster'' ya zama gama gari. Yankin ƙasa na ''E. ocellatus'' ya kai ga bakin teku ta hanyar Dahomey Gap. Ana samun su galibi a cikin savanna kuma a wasu lokuta a wuraren katako.<ref name="WCH Clinical Toxinology Resources">{{Cite web |title=WCH Clinical Toxinology Resources |url=http://www.toxinology.com/fusebox.cfm?fuseaction=main.snakes.display&id=SN0221 |access-date=2020-09-15 |website=www.toxinology.com}}</ref>
== Haihuwa ==
Mata masu girma na jima'i suna sa tsakanin ƙwai 6 zuwa 20, yawanci a ƙarshen lokacin fari a watan Fabrairu zuwa Maris. Yaran suna da 10-12 in) jimlar tsawon.
== Rashin guba ==
Rashin guba na maciji na Afirka ta Yamma yana da alhakin mutuwar mutane da yawa fiye da sauran macizai na Afirka da aka haɗa. Abun guba shine fili na procoagulants, anticoagulantes, hemorraghins, nephrotoxins da necrotoxins, kuma alamun ciwo sun haɗa da ciwo na gida, kumburi, zubar da jini da kuma lalacewa wanda zai iya haifar da yankewa. Alamomin tsarin sun haɗa da coagulopathy, zubar da jini, firgici, gazawar koda da makanta. Adadin guba shine 80% kuma adadin kisa shine 10-20% .<ref name="toxinology.com" /><ref>{{Cite journal |last=Habib |first=A. G. |last2=Abubakar |first2=S. B. |last3=Abubakar |first3=I. S. |last4=Larnyang |first4=S. |last5=Durfa |first5=N. |last6=Nasidi |first6=A. |last7=Yusuf |first7=P. O. |last8=Garnvwa |first8=J. |last9=Theakston |first9=R. D. G. |last10=Salako |first10=L. |last11=Warrell |first11=D. A. |date=September 2008 |title=Envenoming after carpet viper (Echis ocellatus) bite during pregnancy: timely use of effective antivenom improves maternal and foetal outcomes |journal=Tropical Medicine & International Health |volume=13 |issue=9 |pages=1172–1175 |doi=10.1111/j.1365-3156.2008.02122.x |issn=1360-2276 |pmc=2857546 |pmid=18631310}}</ref>
== manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
dlm9drn72rgrols81k22phisnc6nng4
971491
971490
2026-10-25T18:40:15Z
Kamal JB
24987
/* Tarihin lissafi */
971491
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''''Echis ocellatus''''', wanda aka fi sani da sunayen gama gari na ''[[West African carpet viper]]'' da ''ocellated carpet vipar,'' wani nau'in maciji ne mai guba sosai wanda ke cikin [[Afirka ta Yamma|Yammacin Afirka]]. A halin yanzu ba a san nau'ukan jinsunansu ba.
Yana da alhakin mutuwar mutane da yawa saboda cizon maciji fiye da sauran nau'ukan mace-mace a dalilin cizon maciji a Afirka gaba daua. Wani maganin rigakafi da ake kira ''Echitab-plus-ICP'' an ƙera shi ne a cibiyar bincike ta Costa Rican Instituto Clodomiro Picado kuma wani mai suna ''EchiTabG'' <ref>{{Cite web |title=EchiTAb-Plus-ICP Description and Instructions |url=https://www.echitabplusicp.org/product/description |archive-url=https://web.archive.org/web/20191214155222/https://www.echitabplusicp.org/product/description |archive-date=2019-12-14 |access-date=2019-12-14}}</ref> an ƙera ta MicroPharm Ltd a Burtaniya.
== Tarihin lissafi ==
[[Othmar Stemmler]] ya bayyana nau'in a cikin shekara ta alif 1970. An ɗauke shi wani nau'i na ''E. carinatus'' .
Binciken da aka yi kwanan nan ya rabu zuwa nau'in uku, tare da amincewa da ''Echis jogeri'' daga Senegal, Guinea da Mali, da ''Echis romani'' daga gabashin Najeriya, kudu maso gabashin (Nijar), Kamaru da Chadi.<ref>{{Cite journal |last=Pook |first=C.E. |last2=Joger |first2=U. |last3=Stümpel |first3=N. |last4=Wüster |first4=W. |date=2009 |title=When continents collide: Phylogeny, historical biogeography and systematics of the medically important viper genus ''Echis'' (Squamata: Serpentes: Viperidae) |url=http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1055790309003145 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |volume=53 |issue=3 |pages=792–807 |doi=10.1016/j.ympev.2009.08.002 |issn=1055-7903 |pmid=19666129 |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Trape |first=Jean-François |date=2018 |title=Partition d'''Echis ocellatus'' Stemmler, 1970 (Squamata, Viperidae), avec la description d'une espèce nouvelle |journal=Bulletin de la Société Herpétologique de France |volume=167 |pages=13–34}}</ref>
takamaiman suna, ''ocellatus'', yana nufin jerin "masu ido" (ocelli) wanda ke gudana tsawon jiki.
Sunayen da aka saba amfani da su sun haɗa da maciji mai laushi na Afirka, maciji mai kafet mai laushi da maciji na kafet na [[Yammacin Afirka]].
== Bayyanawa da halayyar ==
Matsakaicin jimlar tsawon (jiki + wutsiya) shine {{Convert|65|cm|in}} in), mai yiwuwa fiye, yayin da matsakaicin jimillar tsawon shine 30-50 cm (12-20 in). Ana nuna su da idanunsu masu girma da gajeren hanci, na al'ada ga nau'in jinsin Echis. E. ocellatus na duniya ne, na dare da kuma crepuscular: yawanci yakan fita don farautar ganimar sa a farkon sa'o'i na dare, ganima kamar kananan dabbobi masu shayarwa, tsuntsaye, lizards da amphibians, an riga an ruwaito shi don farautar kananan dabbobi marasa rai kamar centipedes da kunama. Yana da tsananin tsananin tashin hankali; yana samar da jikinsa kamar "S" kuma yana shafa kansa yana yin sauti mai faɗakarwa tare da ma'auni.<ref name="toxinology.com">{{Cite web |title=WCH Clinical Toxinology Resources |url=http://www.toxinology.com/fusebox.cfm?fuseaction=main.snakes.display&id=SN0221 |access-date=2020-09-16 |website=www.toxinology.com}}</ref>
== Yankin da mazaunin ==
Ana samunsa a [[Afirka ta Yamma|Yammacin Afirka]] a [[Mali]], [[Ivory Coast]], [[Burkina Faso]], [[Ghana]], [[Togo]], [[Benin]], kudancin [[Nijar (ƙasa)|Nijar]], da [[Najeriya]]. Tsoffin rubuce-rubuce daga Senegal, Guinea Bissau da Guinea suna nufin ''Echis jogeri'', kuma waɗanda ke gabashin Najeriya, Kamaru da kudancin Chadi zuwa ''Echis romani''.
An bayyana irin wannan yankin a matsayin "Haute Volta, Garango, 048 N, 033 W" (Burkina Faso).
Har ila yau, akwai rahotanni game da samfurori guda ɗaya da aka samo a [[Bangui]] a [[Afirka ta Tsakiya (ƙasa)|Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya]] da kuma tsakiyar [[Sudan]]. Ba a yawan samun shi a arewacin 15<span style="font-size:100%;"><sup>th</sup></span> parallel, bayan haka ''E. leucogaster'' ya zama gama gari. Yankin ƙasa na ''E. ocellatus'' ya kai ga bakin teku ta hanyar Dahomey Gap. Ana samun su galibi a cikin savanna kuma a wasu lokuta a wuraren katako.<ref name="WCH Clinical Toxinology Resources">{{Cite web |title=WCH Clinical Toxinology Resources |url=http://www.toxinology.com/fusebox.cfm?fuseaction=main.snakes.display&id=SN0221 |access-date=2020-09-15 |website=www.toxinology.com}}</ref>
== Haihuwa ==
Mata masu girma na jima'i suna sa tsakanin ƙwai 6 zuwa 20, yawanci a ƙarshen lokacin fari a watan Fabrairu zuwa Maris. Yaran suna da 10-12 in) jimlar tsawon.
== Rashin guba ==
Rashin guba na maciji na Afirka ta Yamma yana da alhakin mutuwar mutane da yawa fiye da sauran macizai na Afirka da aka haɗa. Abun guba shine fili na procoagulants, anticoagulantes, hemorraghins, nephrotoxins da necrotoxins, kuma alamun ciwo sun haɗa da ciwo na gida, kumburi, zubar da jini da kuma lalacewa wanda zai iya haifar da yankewa. Alamomin tsarin sun haɗa da coagulopathy, zubar da jini, firgici, gazawar koda da makanta. Adadin guba shine 80% kuma adadin kisa shine 10-20% .<ref name="toxinology.com" /><ref>{{Cite journal |last=Habib |first=A. G. |last2=Abubakar |first2=S. B. |last3=Abubakar |first3=I. S. |last4=Larnyang |first4=S. |last5=Durfa |first5=N. |last6=Nasidi |first6=A. |last7=Yusuf |first7=P. O. |last8=Garnvwa |first8=J. |last9=Theakston |first9=R. D. G. |last10=Salako |first10=L. |last11=Warrell |first11=D. A. |date=September 2008 |title=Envenoming after carpet viper (Echis ocellatus) bite during pregnancy: timely use of effective antivenom improves maternal and foetal outcomes |journal=Tropical Medicine & International Health |volume=13 |issue=9 |pages=1172–1175 |doi=10.1111/j.1365-3156.2008.02122.x |issn=1360-2276 |pmc=2857546 |pmid=18631310}}</ref>
== manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
5cqee8anhalyha2iqqoump6clzk6mpx
971492
971491
2026-10-25T18:41:35Z
Kamal JB
24987
/* Tarihin lissafi */
971492
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''''Echis ocellatus''''', wanda aka fi sani da sunayen gama gari na ''[[West African carpet viper]]'' da ''ocellated carpet vipar,'' wani nau'in maciji ne mai guba sosai wanda ke cikin [[Afirka ta Yamma|Yammacin Afirka]]. A halin yanzu ba a san nau'ukan jinsunansu ba.
Yana da alhakin mutuwar mutane da yawa saboda cizon maciji fiye da sauran nau'ukan mace-mace a dalilin cizon maciji a Afirka gaba daua. Wani maganin rigakafi da ake kira ''Echitab-plus-ICP'' an ƙera shi ne a cibiyar bincike ta Costa Rican Instituto Clodomiro Picado kuma wani mai suna ''EchiTabG'' <ref>{{Cite web |title=EchiTAb-Plus-ICP Description and Instructions |url=https://www.echitabplusicp.org/product/description |archive-url=https://web.archive.org/web/20191214155222/https://www.echitabplusicp.org/product/description |archive-date=2019-12-14 |access-date=2019-12-14}}</ref> an ƙera ta MicroPharm Ltd a Burtaniya.
== Tarihin lissafi ==
[[Othmar Stemmler]] ya bayyana nau'in a cikin shekara ta alif 1970. An ɗauke shi wani nau'i na ''E. carinatus'' .
Binciken da aka yi kwanan nan ya rabu zuwa nau'in uku, tare da amincewa da ''Echis jogeri'' daga [[Senegal]], Guinea da Mali, da ''Echis romani'' daga gabashin Najeriya, kudu maso gabashin (Nijar), Kamaru da Chadi.<ref>{{Cite journal |last=Pook |first=C.E. |last2=Joger |first2=U. |last3=Stümpel |first3=N. |last4=Wüster |first4=W. |date=2009 |title=When continents collide: Phylogeny, historical biogeography and systematics of the medically important viper genus ''Echis'' (Squamata: Serpentes: Viperidae) |url=http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1055790309003145 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |volume=53 |issue=3 |pages=792–807 |doi=10.1016/j.ympev.2009.08.002 |issn=1055-7903 |pmid=19666129 |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Trape |first=Jean-François |date=2018 |title=Partition d'''Echis ocellatus'' Stemmler, 1970 (Squamata, Viperidae), avec la description d'une espèce nouvelle |journal=Bulletin de la Société Herpétologique de France |volume=167 |pages=13–34}}</ref>
takamaiman suna, ''ocellatus'', yana nufin jerin "masu ido" (ocelli) wanda ke gudana tsawon jiki.
Sunayen da aka saba amfani da su sun haɗa da maciji mai laushi na Afirka, maciji mai kafet mai laushi da maciji na kafet na [[Yammacin Afirka]].
== Bayyanawa da halayyar ==
Matsakaicin jimlar tsawon (jiki + wutsiya) shine {{Convert|65|cm|in}} in), mai yiwuwa fiye, yayin da matsakaicin jimillar tsawon shine 30-50 cm (12-20 in). Ana nuna su da idanunsu masu girma da gajeren hanci, na al'ada ga nau'in jinsin Echis. E. ocellatus na duniya ne, na dare da kuma crepuscular: yawanci yakan fita don farautar ganimar sa a farkon sa'o'i na dare, ganima kamar kananan dabbobi masu shayarwa, tsuntsaye, lizards da amphibians, an riga an ruwaito shi don farautar kananan dabbobi marasa rai kamar centipedes da kunama. Yana da tsananin tsananin tashin hankali; yana samar da jikinsa kamar "S" kuma yana shafa kansa yana yin sauti mai faɗakarwa tare da ma'auni.<ref name="toxinology.com">{{Cite web |title=WCH Clinical Toxinology Resources |url=http://www.toxinology.com/fusebox.cfm?fuseaction=main.snakes.display&id=SN0221 |access-date=2020-09-16 |website=www.toxinology.com}}</ref>
== Yankin da mazaunin ==
Ana samunsa a [[Afirka ta Yamma|Yammacin Afirka]] a [[Mali]], [[Ivory Coast]], [[Burkina Faso]], [[Ghana]], [[Togo]], [[Benin]], kudancin [[Nijar (ƙasa)|Nijar]], da [[Najeriya]]. Tsoffin rubuce-rubuce daga Senegal, Guinea Bissau da Guinea suna nufin ''Echis jogeri'', kuma waɗanda ke gabashin Najeriya, Kamaru da kudancin Chadi zuwa ''Echis romani''.
An bayyana irin wannan yankin a matsayin "Haute Volta, Garango, 048 N, 033 W" (Burkina Faso).
Har ila yau, akwai rahotanni game da samfurori guda ɗaya da aka samo a [[Bangui]] a [[Afirka ta Tsakiya (ƙasa)|Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya]] da kuma tsakiyar [[Sudan]]. Ba a yawan samun shi a arewacin 15<span style="font-size:100%;"><sup>th</sup></span> parallel, bayan haka ''E. leucogaster'' ya zama gama gari. Yankin ƙasa na ''E. ocellatus'' ya kai ga bakin teku ta hanyar Dahomey Gap. Ana samun su galibi a cikin savanna kuma a wasu lokuta a wuraren katako.<ref name="WCH Clinical Toxinology Resources">{{Cite web |title=WCH Clinical Toxinology Resources |url=http://www.toxinology.com/fusebox.cfm?fuseaction=main.snakes.display&id=SN0221 |access-date=2020-09-15 |website=www.toxinology.com}}</ref>
== Haihuwa ==
Mata masu girma na jima'i suna sa tsakanin ƙwai 6 zuwa 20, yawanci a ƙarshen lokacin fari a watan Fabrairu zuwa Maris. Yaran suna da 10-12 in) jimlar tsawon.
== Rashin guba ==
Rashin guba na maciji na Afirka ta Yamma yana da alhakin mutuwar mutane da yawa fiye da sauran macizai na Afirka da aka haɗa. Abun guba shine fili na procoagulants, anticoagulantes, hemorraghins, nephrotoxins da necrotoxins, kuma alamun ciwo sun haɗa da ciwo na gida, kumburi, zubar da jini da kuma lalacewa wanda zai iya haifar da yankewa. Alamomin tsarin sun haɗa da coagulopathy, zubar da jini, firgici, gazawar koda da makanta. Adadin guba shine 80% kuma adadin kisa shine 10-20% .<ref name="toxinology.com" /><ref>{{Cite journal |last=Habib |first=A. G. |last2=Abubakar |first2=S. B. |last3=Abubakar |first3=I. S. |last4=Larnyang |first4=S. |last5=Durfa |first5=N. |last6=Nasidi |first6=A. |last7=Yusuf |first7=P. O. |last8=Garnvwa |first8=J. |last9=Theakston |first9=R. D. G. |last10=Salako |first10=L. |last11=Warrell |first11=D. A. |date=September 2008 |title=Envenoming after carpet viper (Echis ocellatus) bite during pregnancy: timely use of effective antivenom improves maternal and foetal outcomes |journal=Tropical Medicine & International Health |volume=13 |issue=9 |pages=1172–1175 |doi=10.1111/j.1365-3156.2008.02122.x |issn=1360-2276 |pmc=2857546 |pmid=18631310}}</ref>
== manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
0qx85psipr7kv33z2ya33c5im02yamc
971493
971492
2026-10-25T18:42:00Z
Kamal JB
24987
/* Tarihin lissafi */
971493
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''''Echis ocellatus''''', wanda aka fi sani da sunayen gama gari na ''[[West African carpet viper]]'' da ''ocellated carpet vipar,'' wani nau'in maciji ne mai guba sosai wanda ke cikin [[Afirka ta Yamma|Yammacin Afirka]]. A halin yanzu ba a san nau'ukan jinsunansu ba.
Yana da alhakin mutuwar mutane da yawa saboda cizon maciji fiye da sauran nau'ukan mace-mace a dalilin cizon maciji a Afirka gaba daua. Wani maganin rigakafi da ake kira ''Echitab-plus-ICP'' an ƙera shi ne a cibiyar bincike ta Costa Rican Instituto Clodomiro Picado kuma wani mai suna ''EchiTabG'' <ref>{{Cite web |title=EchiTAb-Plus-ICP Description and Instructions |url=https://www.echitabplusicp.org/product/description |archive-url=https://web.archive.org/web/20191214155222/https://www.echitabplusicp.org/product/description |archive-date=2019-12-14 |access-date=2019-12-14}}</ref> an ƙera ta MicroPharm Ltd a Burtaniya.
== Tarihin lissafi ==
[[Othmar Stemmler]] ya bayyana nau'in a cikin shekara ta alif 1970. An ɗauke shi wani nau'i na ''E. carinatus'' .
Binciken da aka yi kwanan nan ya rabu zuwa nau'in uku, tare da amincewa da ''Echis jogeri'' daga [[Senegal]], {{Guinea]] da Mali, da ''Echis romani'' daga gabashin Najeriya, kudu maso gabashin (Nijar), Kamaru da Chadi.<ref>{{Cite journal |last=Pook |first=C.E. |last2=Joger |first2=U. |last3=Stümpel |first3=N. |last4=Wüster |first4=W. |date=2009 |title=When continents collide: Phylogeny, historical biogeography and systematics of the medically important viper genus ''Echis'' (Squamata: Serpentes: Viperidae) |url=http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1055790309003145 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |volume=53 |issue=3 |pages=792–807 |doi=10.1016/j.ympev.2009.08.002 |issn=1055-7903 |pmid=19666129 |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Trape |first=Jean-François |date=2018 |title=Partition d'''Echis ocellatus'' Stemmler, 1970 (Squamata, Viperidae), avec la description d'une espèce nouvelle |journal=Bulletin de la Société Herpétologique de France |volume=167 |pages=13–34}}</ref>
takamaiman suna, ''ocellatus'', yana nufin jerin "masu ido" (ocelli) wanda ke gudana tsawon jiki.
Sunayen da aka saba amfani da su sun haɗa da maciji mai laushi na Afirka, maciji mai kafet mai laushi da maciji na kafet na [[Yammacin Afirka]].
== Bayyanawa da halayyar ==
Matsakaicin jimlar tsawon (jiki + wutsiya) shine {{Convert|65|cm|in}} in), mai yiwuwa fiye, yayin da matsakaicin jimillar tsawon shine 30-50 cm (12-20 in). Ana nuna su da idanunsu masu girma da gajeren hanci, na al'ada ga nau'in jinsin Echis. E. ocellatus na duniya ne, na dare da kuma crepuscular: yawanci yakan fita don farautar ganimar sa a farkon sa'o'i na dare, ganima kamar kananan dabbobi masu shayarwa, tsuntsaye, lizards da amphibians, an riga an ruwaito shi don farautar kananan dabbobi marasa rai kamar centipedes da kunama. Yana da tsananin tsananin tashin hankali; yana samar da jikinsa kamar "S" kuma yana shafa kansa yana yin sauti mai faɗakarwa tare da ma'auni.<ref name="toxinology.com">{{Cite web |title=WCH Clinical Toxinology Resources |url=http://www.toxinology.com/fusebox.cfm?fuseaction=main.snakes.display&id=SN0221 |access-date=2020-09-16 |website=www.toxinology.com}}</ref>
== Yankin da mazaunin ==
Ana samunsa a [[Afirka ta Yamma|Yammacin Afirka]] a [[Mali]], [[Ivory Coast]], [[Burkina Faso]], [[Ghana]], [[Togo]], [[Benin]], kudancin [[Nijar (ƙasa)|Nijar]], da [[Najeriya]]. Tsoffin rubuce-rubuce daga Senegal, Guinea Bissau da Guinea suna nufin ''Echis jogeri'', kuma waɗanda ke gabashin Najeriya, Kamaru da kudancin Chadi zuwa ''Echis romani''.
An bayyana irin wannan yankin a matsayin "Haute Volta, Garango, 048 N, 033 W" (Burkina Faso).
Har ila yau, akwai rahotanni game da samfurori guda ɗaya da aka samo a [[Bangui]] a [[Afirka ta Tsakiya (ƙasa)|Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya]] da kuma tsakiyar [[Sudan]]. Ba a yawan samun shi a arewacin 15<span style="font-size:100%;"><sup>th</sup></span> parallel, bayan haka ''E. leucogaster'' ya zama gama gari. Yankin ƙasa na ''E. ocellatus'' ya kai ga bakin teku ta hanyar Dahomey Gap. Ana samun su galibi a cikin savanna kuma a wasu lokuta a wuraren katako.<ref name="WCH Clinical Toxinology Resources">{{Cite web |title=WCH Clinical Toxinology Resources |url=http://www.toxinology.com/fusebox.cfm?fuseaction=main.snakes.display&id=SN0221 |access-date=2020-09-15 |website=www.toxinology.com}}</ref>
== Haihuwa ==
Mata masu girma na jima'i suna sa tsakanin ƙwai 6 zuwa 20, yawanci a ƙarshen lokacin fari a watan Fabrairu zuwa Maris. Yaran suna da 10-12 in) jimlar tsawon.
== Rashin guba ==
Rashin guba na maciji na Afirka ta Yamma yana da alhakin mutuwar mutane da yawa fiye da sauran macizai na Afirka da aka haɗa. Abun guba shine fili na procoagulants, anticoagulantes, hemorraghins, nephrotoxins da necrotoxins, kuma alamun ciwo sun haɗa da ciwo na gida, kumburi, zubar da jini da kuma lalacewa wanda zai iya haifar da yankewa. Alamomin tsarin sun haɗa da coagulopathy, zubar da jini, firgici, gazawar koda da makanta. Adadin guba shine 80% kuma adadin kisa shine 10-20% .<ref name="toxinology.com" /><ref>{{Cite journal |last=Habib |first=A. G. |last2=Abubakar |first2=S. B. |last3=Abubakar |first3=I. S. |last4=Larnyang |first4=S. |last5=Durfa |first5=N. |last6=Nasidi |first6=A. |last7=Yusuf |first7=P. O. |last8=Garnvwa |first8=J. |last9=Theakston |first9=R. D. G. |last10=Salako |first10=L. |last11=Warrell |first11=D. A. |date=September 2008 |title=Envenoming after carpet viper (Echis ocellatus) bite during pregnancy: timely use of effective antivenom improves maternal and foetal outcomes |journal=Tropical Medicine & International Health |volume=13 |issue=9 |pages=1172–1175 |doi=10.1111/j.1365-3156.2008.02122.x |issn=1360-2276 |pmc=2857546 |pmid=18631310}}</ref>
== manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
le7q3q9s72xkecs9xmrsamka3vlqjte
971494
971493
2026-10-25T18:42:36Z
Kamal JB
24987
/* Tarihin lissafi */
971494
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''''Echis ocellatus''''', wanda aka fi sani da sunayen gama gari na ''[[West African carpet viper]]'' da ''ocellated carpet vipar,'' wani nau'in maciji ne mai guba sosai wanda ke cikin [[Afirka ta Yamma|Yammacin Afirka]]. A halin yanzu ba a san nau'ukan jinsunansu ba.
Yana da alhakin mutuwar mutane da yawa saboda cizon maciji fiye da sauran nau'ukan mace-mace a dalilin cizon maciji a Afirka gaba daua. Wani maganin rigakafi da ake kira ''Echitab-plus-ICP'' an ƙera shi ne a cibiyar bincike ta Costa Rican Instituto Clodomiro Picado kuma wani mai suna ''EchiTabG'' <ref>{{Cite web |title=EchiTAb-Plus-ICP Description and Instructions |url=https://www.echitabplusicp.org/product/description |archive-url=https://web.archive.org/web/20191214155222/https://www.echitabplusicp.org/product/description |archive-date=2019-12-14 |access-date=2019-12-14}}</ref> an ƙera ta MicroPharm Ltd a Burtaniya.
== Tarihin lissafi ==
[[Othmar Stemmler]] ya bayyana nau'in a cikin shekara ta alif 1970. An ɗauke shi wani nau'i na ''E. carinatus'' .
Binciken da aka yi kwanan nan ya rabu zuwa nau'in uku, tare da amincewa da ''Echis jogeri'' daga [[Senegal]], [[Guinea]] da Mali, da ''Echis romani'' daga gabashin Najeriya, kudu maso gabashin (Nijar), Kamaru da Chadi.<ref>{{Cite journal |last=Pook |first=C.E. |last2=Joger |first2=U. |last3=Stümpel |first3=N. |last4=Wüster |first4=W. |date=2009 |title=When continents collide: Phylogeny, historical biogeography and systematics of the medically important viper genus ''Echis'' (Squamata: Serpentes: Viperidae) |url=http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1055790309003145 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |volume=53 |issue=3 |pages=792–807 |doi=10.1016/j.ympev.2009.08.002 |issn=1055-7903 |pmid=19666129 |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Trape |first=Jean-François |date=2018 |title=Partition d'''Echis ocellatus'' Stemmler, 1970 (Squamata, Viperidae), avec la description d'une espèce nouvelle |journal=Bulletin de la Société Herpétologique de France |volume=167 |pages=13–34}}</ref>
takamaiman suna, ''ocellatus'', yana nufin jerin "masu ido" (ocelli) wanda ke gudana tsawon jiki.
Sunayen da aka saba amfani da su sun haɗa da maciji mai laushi na Afirka, maciji mai kafet mai laushi da maciji na kafet na [[Yammacin Afirka]].
== Bayyanawa da halayyar ==
Matsakaicin jimlar tsawon (jiki + wutsiya) shine {{Convert|65|cm|in}} in), mai yiwuwa fiye, yayin da matsakaicin jimillar tsawon shine 30-50 cm (12-20 in). Ana nuna su da idanunsu masu girma da gajeren hanci, na al'ada ga nau'in jinsin Echis. E. ocellatus na duniya ne, na dare da kuma crepuscular: yawanci yakan fita don farautar ganimar sa a farkon sa'o'i na dare, ganima kamar kananan dabbobi masu shayarwa, tsuntsaye, lizards da amphibians, an riga an ruwaito shi don farautar kananan dabbobi marasa rai kamar centipedes da kunama. Yana da tsananin tsananin tashin hankali; yana samar da jikinsa kamar "S" kuma yana shafa kansa yana yin sauti mai faɗakarwa tare da ma'auni.<ref name="toxinology.com">{{Cite web |title=WCH Clinical Toxinology Resources |url=http://www.toxinology.com/fusebox.cfm?fuseaction=main.snakes.display&id=SN0221 |access-date=2020-09-16 |website=www.toxinology.com}}</ref>
== Yankin da mazaunin ==
Ana samunsa a [[Afirka ta Yamma|Yammacin Afirka]] a [[Mali]], [[Ivory Coast]], [[Burkina Faso]], [[Ghana]], [[Togo]], [[Benin]], kudancin [[Nijar (ƙasa)|Nijar]], da [[Najeriya]]. Tsoffin rubuce-rubuce daga Senegal, Guinea Bissau da Guinea suna nufin ''Echis jogeri'', kuma waɗanda ke gabashin Najeriya, Kamaru da kudancin Chadi zuwa ''Echis romani''.
An bayyana irin wannan yankin a matsayin "Haute Volta, Garango, 048 N, 033 W" (Burkina Faso).
Har ila yau, akwai rahotanni game da samfurori guda ɗaya da aka samo a [[Bangui]] a [[Afirka ta Tsakiya (ƙasa)|Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya]] da kuma tsakiyar [[Sudan]]. Ba a yawan samun shi a arewacin 15<span style="font-size:100%;"><sup>th</sup></span> parallel, bayan haka ''E. leucogaster'' ya zama gama gari. Yankin ƙasa na ''E. ocellatus'' ya kai ga bakin teku ta hanyar Dahomey Gap. Ana samun su galibi a cikin savanna kuma a wasu lokuta a wuraren katako.<ref name="WCH Clinical Toxinology Resources">{{Cite web |title=WCH Clinical Toxinology Resources |url=http://www.toxinology.com/fusebox.cfm?fuseaction=main.snakes.display&id=SN0221 |access-date=2020-09-15 |website=www.toxinology.com}}</ref>
== Haihuwa ==
Mata masu girma na jima'i suna sa tsakanin ƙwai 6 zuwa 20, yawanci a ƙarshen lokacin fari a watan Fabrairu zuwa Maris. Yaran suna da 10-12 in) jimlar tsawon.
== Rashin guba ==
Rashin guba na maciji na Afirka ta Yamma yana da alhakin mutuwar mutane da yawa fiye da sauran macizai na Afirka da aka haɗa. Abun guba shine fili na procoagulants, anticoagulantes, hemorraghins, nephrotoxins da necrotoxins, kuma alamun ciwo sun haɗa da ciwo na gida, kumburi, zubar da jini da kuma lalacewa wanda zai iya haifar da yankewa. Alamomin tsarin sun haɗa da coagulopathy, zubar da jini, firgici, gazawar koda da makanta. Adadin guba shine 80% kuma adadin kisa shine 10-20% .<ref name="toxinology.com" /><ref>{{Cite journal |last=Habib |first=A. G. |last2=Abubakar |first2=S. B. |last3=Abubakar |first3=I. S. |last4=Larnyang |first4=S. |last5=Durfa |first5=N. |last6=Nasidi |first6=A. |last7=Yusuf |first7=P. O. |last8=Garnvwa |first8=J. |last9=Theakston |first9=R. D. G. |last10=Salako |first10=L. |last11=Warrell |first11=D. A. |date=September 2008 |title=Envenoming after carpet viper (Echis ocellatus) bite during pregnancy: timely use of effective antivenom improves maternal and foetal outcomes |journal=Tropical Medicine & International Health |volume=13 |issue=9 |pages=1172–1175 |doi=10.1111/j.1365-3156.2008.02122.x |issn=1360-2276 |pmc=2857546 |pmid=18631310}}</ref>
== manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
8f7ph80u2fjnkgujmf9mbvd2kau9ars
971495
971494
2026-10-25T18:43:12Z
Kamal JB
24987
/* Tarihin lissafi */
971495
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''''Echis ocellatus''''', wanda aka fi sani da sunayen gama gari na ''[[West African carpet viper]]'' da ''ocellated carpet vipar,'' wani nau'in maciji ne mai guba sosai wanda ke cikin [[Afirka ta Yamma|Yammacin Afirka]]. A halin yanzu ba a san nau'ukan jinsunansu ba.
Yana da alhakin mutuwar mutane da yawa saboda cizon maciji fiye da sauran nau'ukan mace-mace a dalilin cizon maciji a Afirka gaba daua. Wani maganin rigakafi da ake kira ''Echitab-plus-ICP'' an ƙera shi ne a cibiyar bincike ta Costa Rican Instituto Clodomiro Picado kuma wani mai suna ''EchiTabG'' <ref>{{Cite web |title=EchiTAb-Plus-ICP Description and Instructions |url=https://www.echitabplusicp.org/product/description |archive-url=https://web.archive.org/web/20191214155222/https://www.echitabplusicp.org/product/description |archive-date=2019-12-14 |access-date=2019-12-14}}</ref> an ƙera ta MicroPharm Ltd a Burtaniya.
== Tarihin lissafi ==
[[Othmar Stemmler]] ya bayyana nau'in a cikin shekara ta alif 1970. An ɗauke shi wani nau'i na ''E. carinatus'' .
Binciken da aka yi kwanan nan ya rabu zuwa nau'in uku, tare da amincewa da ''Echis jogeri'' daga [[Senegal]], [[GhanaGuinea]] da Mali, da ''Echis romani'' daga gabashin Najeriya, kudu maso gabashin (Nijar), Kamaru da Chadi.<ref>{{Cite journal |last=Pook |first=C.E. |last2=Joger |first2=U. |last3=Stümpel |first3=N. |last4=Wüster |first4=W. |date=2009 |title=When continents collide: Phylogeny, historical biogeography and systematics of the medically important viper genus ''Echis'' (Squamata: Serpentes: Viperidae) |url=http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1055790309003145 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |volume=53 |issue=3 |pages=792–807 |doi=10.1016/j.ympev.2009.08.002 |issn=1055-7903 |pmid=19666129 |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Trape |first=Jean-François |date=2018 |title=Partition d'''Echis ocellatus'' Stemmler, 1970 (Squamata, Viperidae), avec la description d'une espèce nouvelle |journal=Bulletin de la Société Herpétologique de France |volume=167 |pages=13–34}}</ref>
takamaiman suna, ''ocellatus'', yana nufin jerin "masu ido" (ocelli) wanda ke gudana tsawon jiki.
Sunayen da aka saba amfani da su sun haɗa da maciji mai laushi na Afirka, maciji mai kafet mai laushi da maciji na kafet na [[Yammacin Afirka]].
== Bayyanawa da halayyar ==
Matsakaicin jimlar tsawon (jiki + wutsiya) shine {{Convert|65|cm|in}} in), mai yiwuwa fiye, yayin da matsakaicin jimillar tsawon shine 30-50 cm (12-20 in). Ana nuna su da idanunsu masu girma da gajeren hanci, na al'ada ga nau'in jinsin Echis. E. ocellatus na duniya ne, na dare da kuma crepuscular: yawanci yakan fita don farautar ganimar sa a farkon sa'o'i na dare, ganima kamar kananan dabbobi masu shayarwa, tsuntsaye, lizards da amphibians, an riga an ruwaito shi don farautar kananan dabbobi marasa rai kamar centipedes da kunama. Yana da tsananin tsananin tashin hankali; yana samar da jikinsa kamar "S" kuma yana shafa kansa yana yin sauti mai faɗakarwa tare da ma'auni.<ref name="toxinology.com">{{Cite web |title=WCH Clinical Toxinology Resources |url=http://www.toxinology.com/fusebox.cfm?fuseaction=main.snakes.display&id=SN0221 |access-date=2020-09-16 |website=www.toxinology.com}}</ref>
== Yankin da mazaunin ==
Ana samunsa a [[Afirka ta Yamma|Yammacin Afirka]] a [[Mali]], [[Ivory Coast]], [[Burkina Faso]], [[Ghana]], [[Togo]], [[Benin]], kudancin [[Nijar (ƙasa)|Nijar]], da [[Najeriya]]. Tsoffin rubuce-rubuce daga Senegal, Guinea Bissau da Guinea suna nufin ''Echis jogeri'', kuma waɗanda ke gabashin Najeriya, Kamaru da kudancin Chadi zuwa ''Echis romani''.
An bayyana irin wannan yankin a matsayin "Haute Volta, Garango, 048 N, 033 W" (Burkina Faso).
Har ila yau, akwai rahotanni game da samfurori guda ɗaya da aka samo a [[Bangui]] a [[Afirka ta Tsakiya (ƙasa)|Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya]] da kuma tsakiyar [[Sudan]]. Ba a yawan samun shi a arewacin 15<span style="font-size:100%;"><sup>th</sup></span> parallel, bayan haka ''E. leucogaster'' ya zama gama gari. Yankin ƙasa na ''E. ocellatus'' ya kai ga bakin teku ta hanyar Dahomey Gap. Ana samun su galibi a cikin savanna kuma a wasu lokuta a wuraren katako.<ref name="WCH Clinical Toxinology Resources">{{Cite web |title=WCH Clinical Toxinology Resources |url=http://www.toxinology.com/fusebox.cfm?fuseaction=main.snakes.display&id=SN0221 |access-date=2020-09-15 |website=www.toxinology.com}}</ref>
== Haihuwa ==
Mata masu girma na jima'i suna sa tsakanin ƙwai 6 zuwa 20, yawanci a ƙarshen lokacin fari a watan Fabrairu zuwa Maris. Yaran suna da 10-12 in) jimlar tsawon.
== Rashin guba ==
Rashin guba na maciji na Afirka ta Yamma yana da alhakin mutuwar mutane da yawa fiye da sauran macizai na Afirka da aka haɗa. Abun guba shine fili na procoagulants, anticoagulantes, hemorraghins, nephrotoxins da necrotoxins, kuma alamun ciwo sun haɗa da ciwo na gida, kumburi, zubar da jini da kuma lalacewa wanda zai iya haifar da yankewa. Alamomin tsarin sun haɗa da coagulopathy, zubar da jini, firgici, gazawar koda da makanta. Adadin guba shine 80% kuma adadin kisa shine 10-20% .<ref name="toxinology.com" /><ref>{{Cite journal |last=Habib |first=A. G. |last2=Abubakar |first2=S. B. |last3=Abubakar |first3=I. S. |last4=Larnyang |first4=S. |last5=Durfa |first5=N. |last6=Nasidi |first6=A. |last7=Yusuf |first7=P. O. |last8=Garnvwa |first8=J. |last9=Theakston |first9=R. D. G. |last10=Salako |first10=L. |last11=Warrell |first11=D. A. |date=September 2008 |title=Envenoming after carpet viper (Echis ocellatus) bite during pregnancy: timely use of effective antivenom improves maternal and foetal outcomes |journal=Tropical Medicine & International Health |volume=13 |issue=9 |pages=1172–1175 |doi=10.1111/j.1365-3156.2008.02122.x |issn=1360-2276 |pmc=2857546 |pmid=18631310}}</ref>
== manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
booaia95ogj2umf5277gy0oxuyx5y0j
971496
971495
2026-10-25T18:43:35Z
Kamal JB
24987
/* Tarihin lissafi */
971496
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''''Echis ocellatus''''', wanda aka fi sani da sunayen gama gari na ''[[West African carpet viper]]'' da ''ocellated carpet vipar,'' wani nau'in maciji ne mai guba sosai wanda ke cikin [[Afirka ta Yamma|Yammacin Afirka]]. A halin yanzu ba a san nau'ukan jinsunansu ba.
Yana da alhakin mutuwar mutane da yawa saboda cizon maciji fiye da sauran nau'ukan mace-mace a dalilin cizon maciji a Afirka gaba daua. Wani maganin rigakafi da ake kira ''Echitab-plus-ICP'' an ƙera shi ne a cibiyar bincike ta Costa Rican Instituto Clodomiro Picado kuma wani mai suna ''EchiTabG'' <ref>{{Cite web |title=EchiTAb-Plus-ICP Description and Instructions |url=https://www.echitabplusicp.org/product/description |archive-url=https://web.archive.org/web/20191214155222/https://www.echitabplusicp.org/product/description |archive-date=2019-12-14 |access-date=2019-12-14}}</ref> an ƙera ta MicroPharm Ltd a Burtaniya.
== Tarihin lissafi ==
[[Othmar Stemmler]] ya bayyana nau'in a cikin shekara ta alif 1970. An ɗauke shi wani nau'i na ''E. carinatus'' .
Binciken da aka yi kwanan nan ya rabu zuwa nau'in uku, tare da amincewa da ''Echis jogeri'' daga [[Senegal]], [[Ghana|Guinea]] da Mali, da ''Echis romani'' daga gabashin Najeriya, kudu maso gabashin (Nijar), Kamaru da Chadi.<ref>{{Cite journal |last=Pook |first=C.E. |last2=Joger |first2=U. |last3=Stümpel |first3=N. |last4=Wüster |first4=W. |date=2009 |title=When continents collide: Phylogeny, historical biogeography and systematics of the medically important viper genus ''Echis'' (Squamata: Serpentes: Viperidae) |url=http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1055790309003145 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |volume=53 |issue=3 |pages=792–807 |doi=10.1016/j.ympev.2009.08.002 |issn=1055-7903 |pmid=19666129 |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Trape |first=Jean-François |date=2018 |title=Partition d'''Echis ocellatus'' Stemmler, 1970 (Squamata, Viperidae), avec la description d'une espèce nouvelle |journal=Bulletin de la Société Herpétologique de France |volume=167 |pages=13–34}}</ref>
takamaiman suna, ''ocellatus'', yana nufin jerin "masu ido" (ocelli) wanda ke gudana tsawon jiki.
Sunayen da aka saba amfani da su sun haɗa da maciji mai laushi na Afirka, maciji mai kafet mai laushi da maciji na kafet na [[Yammacin Afirka]].
== Bayyanawa da halayyar ==
Matsakaicin jimlar tsawon (jiki + wutsiya) shine {{Convert|65|cm|in}} in), mai yiwuwa fiye, yayin da matsakaicin jimillar tsawon shine 30-50 cm (12-20 in). Ana nuna su da idanunsu masu girma da gajeren hanci, na al'ada ga nau'in jinsin Echis. E. ocellatus na duniya ne, na dare da kuma crepuscular: yawanci yakan fita don farautar ganimar sa a farkon sa'o'i na dare, ganima kamar kananan dabbobi masu shayarwa, tsuntsaye, lizards da amphibians, an riga an ruwaito shi don farautar kananan dabbobi marasa rai kamar centipedes da kunama. Yana da tsananin tsananin tashin hankali; yana samar da jikinsa kamar "S" kuma yana shafa kansa yana yin sauti mai faɗakarwa tare da ma'auni.<ref name="toxinology.com">{{Cite web |title=WCH Clinical Toxinology Resources |url=http://www.toxinology.com/fusebox.cfm?fuseaction=main.snakes.display&id=SN0221 |access-date=2020-09-16 |website=www.toxinology.com}}</ref>
== Yankin da mazaunin ==
Ana samunsa a [[Afirka ta Yamma|Yammacin Afirka]] a [[Mali]], [[Ivory Coast]], [[Burkina Faso]], [[Ghana]], [[Togo]], [[Benin]], kudancin [[Nijar (ƙasa)|Nijar]], da [[Najeriya]]. Tsoffin rubuce-rubuce daga Senegal, Guinea Bissau da Guinea suna nufin ''Echis jogeri'', kuma waɗanda ke gabashin Najeriya, Kamaru da kudancin Chadi zuwa ''Echis romani''.
An bayyana irin wannan yankin a matsayin "Haute Volta, Garango, 048 N, 033 W" (Burkina Faso).
Har ila yau, akwai rahotanni game da samfurori guda ɗaya da aka samo a [[Bangui]] a [[Afirka ta Tsakiya (ƙasa)|Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya]] da kuma tsakiyar [[Sudan]]. Ba a yawan samun shi a arewacin 15<span style="font-size:100%;"><sup>th</sup></span> parallel, bayan haka ''E. leucogaster'' ya zama gama gari. Yankin ƙasa na ''E. ocellatus'' ya kai ga bakin teku ta hanyar Dahomey Gap. Ana samun su galibi a cikin savanna kuma a wasu lokuta a wuraren katako.<ref name="WCH Clinical Toxinology Resources">{{Cite web |title=WCH Clinical Toxinology Resources |url=http://www.toxinology.com/fusebox.cfm?fuseaction=main.snakes.display&id=SN0221 |access-date=2020-09-15 |website=www.toxinology.com}}</ref>
== Haihuwa ==
Mata masu girma na jima'i suna sa tsakanin ƙwai 6 zuwa 20, yawanci a ƙarshen lokacin fari a watan Fabrairu zuwa Maris. Yaran suna da 10-12 in) jimlar tsawon.
== Rashin guba ==
Rashin guba na maciji na Afirka ta Yamma yana da alhakin mutuwar mutane da yawa fiye da sauran macizai na Afirka da aka haɗa. Abun guba shine fili na procoagulants, anticoagulantes, hemorraghins, nephrotoxins da necrotoxins, kuma alamun ciwo sun haɗa da ciwo na gida, kumburi, zubar da jini da kuma lalacewa wanda zai iya haifar da yankewa. Alamomin tsarin sun haɗa da coagulopathy, zubar da jini, firgici, gazawar koda da makanta. Adadin guba shine 80% kuma adadin kisa shine 10-20% .<ref name="toxinology.com" /><ref>{{Cite journal |last=Habib |first=A. G. |last2=Abubakar |first2=S. B. |last3=Abubakar |first3=I. S. |last4=Larnyang |first4=S. |last5=Durfa |first5=N. |last6=Nasidi |first6=A. |last7=Yusuf |first7=P. O. |last8=Garnvwa |first8=J. |last9=Theakston |first9=R. D. G. |last10=Salako |first10=L. |last11=Warrell |first11=D. A. |date=September 2008 |title=Envenoming after carpet viper (Echis ocellatus) bite during pregnancy: timely use of effective antivenom improves maternal and foetal outcomes |journal=Tropical Medicine & International Health |volume=13 |issue=9 |pages=1172–1175 |doi=10.1111/j.1365-3156.2008.02122.x |issn=1360-2276 |pmc=2857546 |pmid=18631310}}</ref>
== manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
g1nyowk0z7msr1kdsbmscq28232fr3h
971497
971496
2026-10-25T18:44:05Z
Kamal JB
24987
/* Tarihin lissafi */
971497
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''''Echis ocellatus''''', wanda aka fi sani da sunayen gama gari na ''[[West African carpet viper]]'' da ''ocellated carpet vipar,'' wani nau'in maciji ne mai guba sosai wanda ke cikin [[Afirka ta Yamma|Yammacin Afirka]]. A halin yanzu ba a san nau'ukan jinsunansu ba.
Yana da alhakin mutuwar mutane da yawa saboda cizon maciji fiye da sauran nau'ukan mace-mace a dalilin cizon maciji a Afirka gaba daua. Wani maganin rigakafi da ake kira ''Echitab-plus-ICP'' an ƙera shi ne a cibiyar bincike ta Costa Rican Instituto Clodomiro Picado kuma wani mai suna ''EchiTabG'' <ref>{{Cite web |title=EchiTAb-Plus-ICP Description and Instructions |url=https://www.echitabplusicp.org/product/description |archive-url=https://web.archive.org/web/20191214155222/https://www.echitabplusicp.org/product/description |archive-date=2019-12-14 |access-date=2019-12-14}}</ref> an ƙera ta MicroPharm Ltd a Burtaniya.
== Tarihin lissafi ==
[[Othmar Stemmler]] ya bayyana nau'in a cikin shekara ta alif 1970. An ɗauke shi wani nau'i na ''E. carinatus'' .
Binciken da aka yi kwanan nan ya rabu zuwa nau'in uku, tare da amincewa da ''Echis jogeri'' daga [[Senegal]], [[Ghana|Guinea]] da [[Mali]], da ''Echis romani'' daga gabashin Najeriya, kudu maso gabashin (Nijar), Kamaru da Chadi.<ref>{{Cite journal |last=Pook |first=C.E. |last2=Joger |first2=U. |last3=Stümpel |first3=N. |last4=Wüster |first4=W. |date=2009 |title=When continents collide: Phylogeny, historical biogeography and systematics of the medically important viper genus ''Echis'' (Squamata: Serpentes: Viperidae) |url=http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1055790309003145 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |volume=53 |issue=3 |pages=792–807 |doi=10.1016/j.ympev.2009.08.002 |issn=1055-7903 |pmid=19666129 |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Trape |first=Jean-François |date=2018 |title=Partition d'''Echis ocellatus'' Stemmler, 1970 (Squamata, Viperidae), avec la description d'une espèce nouvelle |journal=Bulletin de la Société Herpétologique de France |volume=167 |pages=13–34}}</ref>
takamaiman suna, ''ocellatus'', yana nufin jerin "masu ido" (ocelli) wanda ke gudana tsawon jiki.
Sunayen da aka saba amfani da su sun haɗa da maciji mai laushi na Afirka, maciji mai kafet mai laushi da maciji na kafet na [[Yammacin Afirka]].
== Bayyanawa da halayyar ==
Matsakaicin jimlar tsawon (jiki + wutsiya) shine {{Convert|65|cm|in}} in), mai yiwuwa fiye, yayin da matsakaicin jimillar tsawon shine 30-50 cm (12-20 in). Ana nuna su da idanunsu masu girma da gajeren hanci, na al'ada ga nau'in jinsin Echis. E. ocellatus na duniya ne, na dare da kuma crepuscular: yawanci yakan fita don farautar ganimar sa a farkon sa'o'i na dare, ganima kamar kananan dabbobi masu shayarwa, tsuntsaye, lizards da amphibians, an riga an ruwaito shi don farautar kananan dabbobi marasa rai kamar centipedes da kunama. Yana da tsananin tsananin tashin hankali; yana samar da jikinsa kamar "S" kuma yana shafa kansa yana yin sauti mai faɗakarwa tare da ma'auni.<ref name="toxinology.com">{{Cite web |title=WCH Clinical Toxinology Resources |url=http://www.toxinology.com/fusebox.cfm?fuseaction=main.snakes.display&id=SN0221 |access-date=2020-09-16 |website=www.toxinology.com}}</ref>
== Yankin da mazaunin ==
Ana samunsa a [[Afirka ta Yamma|Yammacin Afirka]] a [[Mali]], [[Ivory Coast]], [[Burkina Faso]], [[Ghana]], [[Togo]], [[Benin]], kudancin [[Nijar (ƙasa)|Nijar]], da [[Najeriya]]. Tsoffin rubuce-rubuce daga Senegal, Guinea Bissau da Guinea suna nufin ''Echis jogeri'', kuma waɗanda ke gabashin Najeriya, Kamaru da kudancin Chadi zuwa ''Echis romani''.
An bayyana irin wannan yankin a matsayin "Haute Volta, Garango, 048 N, 033 W" (Burkina Faso).
Har ila yau, akwai rahotanni game da samfurori guda ɗaya da aka samo a [[Bangui]] a [[Afirka ta Tsakiya (ƙasa)|Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya]] da kuma tsakiyar [[Sudan]]. Ba a yawan samun shi a arewacin 15<span style="font-size:100%;"><sup>th</sup></span> parallel, bayan haka ''E. leucogaster'' ya zama gama gari. Yankin ƙasa na ''E. ocellatus'' ya kai ga bakin teku ta hanyar Dahomey Gap. Ana samun su galibi a cikin savanna kuma a wasu lokuta a wuraren katako.<ref name="WCH Clinical Toxinology Resources">{{Cite web |title=WCH Clinical Toxinology Resources |url=http://www.toxinology.com/fusebox.cfm?fuseaction=main.snakes.display&id=SN0221 |access-date=2020-09-15 |website=www.toxinology.com}}</ref>
== Haihuwa ==
Mata masu girma na jima'i suna sa tsakanin ƙwai 6 zuwa 20, yawanci a ƙarshen lokacin fari a watan Fabrairu zuwa Maris. Yaran suna da 10-12 in) jimlar tsawon.
== Rashin guba ==
Rashin guba na maciji na Afirka ta Yamma yana da alhakin mutuwar mutane da yawa fiye da sauran macizai na Afirka da aka haɗa. Abun guba shine fili na procoagulants, anticoagulantes, hemorraghins, nephrotoxins da necrotoxins, kuma alamun ciwo sun haɗa da ciwo na gida, kumburi, zubar da jini da kuma lalacewa wanda zai iya haifar da yankewa. Alamomin tsarin sun haɗa da coagulopathy, zubar da jini, firgici, gazawar koda da makanta. Adadin guba shine 80% kuma adadin kisa shine 10-20% .<ref name="toxinology.com" /><ref>{{Cite journal |last=Habib |first=A. G. |last2=Abubakar |first2=S. B. |last3=Abubakar |first3=I. S. |last4=Larnyang |first4=S. |last5=Durfa |first5=N. |last6=Nasidi |first6=A. |last7=Yusuf |first7=P. O. |last8=Garnvwa |first8=J. |last9=Theakston |first9=R. D. G. |last10=Salako |first10=L. |last11=Warrell |first11=D. A. |date=September 2008 |title=Envenoming after carpet viper (Echis ocellatus) bite during pregnancy: timely use of effective antivenom improves maternal and foetal outcomes |journal=Tropical Medicine & International Health |volume=13 |issue=9 |pages=1172–1175 |doi=10.1111/j.1365-3156.2008.02122.x |issn=1360-2276 |pmc=2857546 |pmid=18631310}}</ref>
== manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
5ayux08elt5xcho12mcmenzy26ba077
971499
971497
2026-10-25T18:44:51Z
Kamal JB
24987
/* Tarihin lissafi */
971499
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''''Echis ocellatus''''', wanda aka fi sani da sunayen gama gari na ''[[West African carpet viper]]'' da ''ocellated carpet vipar,'' wani nau'in maciji ne mai guba sosai wanda ke cikin [[Afirka ta Yamma|Yammacin Afirka]]. A halin yanzu ba a san nau'ukan jinsunansu ba.
Yana da alhakin mutuwar mutane da yawa saboda cizon maciji fiye da sauran nau'ukan mace-mace a dalilin cizon maciji a Afirka gaba daua. Wani maganin rigakafi da ake kira ''Echitab-plus-ICP'' an ƙera shi ne a cibiyar bincike ta Costa Rican Instituto Clodomiro Picado kuma wani mai suna ''EchiTabG'' <ref>{{Cite web |title=EchiTAb-Plus-ICP Description and Instructions |url=https://www.echitabplusicp.org/product/description |archive-url=https://web.archive.org/web/20191214155222/https://www.echitabplusicp.org/product/description |archive-date=2019-12-14 |access-date=2019-12-14}}</ref> an ƙera ta MicroPharm Ltd a Burtaniya.
== Tarihin lissafi ==
[[Othmar Stemmler]] ya bayyana nau'in a cikin shekara ta alif 1970. An ɗauke shi wani nau'i na ''E. carinatus'' .
Binciken da aka yi kwanan nan ya rabu zuwa nau'in uku, tare da amincewa da ''Echis jogeri'' daga [[Senegal]], [[Ghana|Guinea]] da [[Mali]], da ''Echis romani'' daga gabashin [[Najeriya]], kudu maso gabashin (Nijar), Kamaru da Chadi.<ref>{{Cite journal |last=Pook |first=C.E. |last2=Joger |first2=U. |last3=Stümpel |first3=N. |last4=Wüster |first4=W. |date=2009 |title=When continents collide: Phylogeny, historical biogeography and systematics of the medically important viper genus ''Echis'' (Squamata: Serpentes: Viperidae) |url=http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1055790309003145 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |volume=53 |issue=3 |pages=792–807 |doi=10.1016/j.ympev.2009.08.002 |issn=1055-7903 |pmid=19666129 |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Trape |first=Jean-François |date=2018 |title=Partition d'''Echis ocellatus'' Stemmler, 1970 (Squamata, Viperidae), avec la description d'une espèce nouvelle |journal=Bulletin de la Société Herpétologique de France |volume=167 |pages=13–34}}</ref>
takamaiman suna, ''ocellatus'', yana nufin jerin "masu ido" (ocelli) wanda ke gudana tsawon jiki.
Sunayen da aka saba amfani da su sun haɗa da maciji mai laushi na Afirka, maciji mai kafet mai laushi da maciji na kafet na [[Yammacin Afirka]].
== Bayyanawa da halayyar ==
Matsakaicin jimlar tsawon (jiki + wutsiya) shine {{Convert|65|cm|in}} in), mai yiwuwa fiye, yayin da matsakaicin jimillar tsawon shine 30-50 cm (12-20 in). Ana nuna su da idanunsu masu girma da gajeren hanci, na al'ada ga nau'in jinsin Echis. E. ocellatus na duniya ne, na dare da kuma crepuscular: yawanci yakan fita don farautar ganimar sa a farkon sa'o'i na dare, ganima kamar kananan dabbobi masu shayarwa, tsuntsaye, lizards da amphibians, an riga an ruwaito shi don farautar kananan dabbobi marasa rai kamar centipedes da kunama. Yana da tsananin tsananin tashin hankali; yana samar da jikinsa kamar "S" kuma yana shafa kansa yana yin sauti mai faɗakarwa tare da ma'auni.<ref name="toxinology.com">{{Cite web |title=WCH Clinical Toxinology Resources |url=http://www.toxinology.com/fusebox.cfm?fuseaction=main.snakes.display&id=SN0221 |access-date=2020-09-16 |website=www.toxinology.com}}</ref>
== Yankin da mazaunin ==
Ana samunsa a [[Afirka ta Yamma|Yammacin Afirka]] a [[Mali]], [[Ivory Coast]], [[Burkina Faso]], [[Ghana]], [[Togo]], [[Benin]], kudancin [[Nijar (ƙasa)|Nijar]], da [[Najeriya]]. Tsoffin rubuce-rubuce daga Senegal, Guinea Bissau da Guinea suna nufin ''Echis jogeri'', kuma waɗanda ke gabashin Najeriya, Kamaru da kudancin Chadi zuwa ''Echis romani''.
An bayyana irin wannan yankin a matsayin "Haute Volta, Garango, 048 N, 033 W" (Burkina Faso).
Har ila yau, akwai rahotanni game da samfurori guda ɗaya da aka samo a [[Bangui]] a [[Afirka ta Tsakiya (ƙasa)|Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya]] da kuma tsakiyar [[Sudan]]. Ba a yawan samun shi a arewacin 15<span style="font-size:100%;"><sup>th</sup></span> parallel, bayan haka ''E. leucogaster'' ya zama gama gari. Yankin ƙasa na ''E. ocellatus'' ya kai ga bakin teku ta hanyar Dahomey Gap. Ana samun su galibi a cikin savanna kuma a wasu lokuta a wuraren katako.<ref name="WCH Clinical Toxinology Resources">{{Cite web |title=WCH Clinical Toxinology Resources |url=http://www.toxinology.com/fusebox.cfm?fuseaction=main.snakes.display&id=SN0221 |access-date=2020-09-15 |website=www.toxinology.com}}</ref>
== Haihuwa ==
Mata masu girma na jima'i suna sa tsakanin ƙwai 6 zuwa 20, yawanci a ƙarshen lokacin fari a watan Fabrairu zuwa Maris. Yaran suna da 10-12 in) jimlar tsawon.
== Rashin guba ==
Rashin guba na maciji na Afirka ta Yamma yana da alhakin mutuwar mutane da yawa fiye da sauran macizai na Afirka da aka haɗa. Abun guba shine fili na procoagulants, anticoagulantes, hemorraghins, nephrotoxins da necrotoxins, kuma alamun ciwo sun haɗa da ciwo na gida, kumburi, zubar da jini da kuma lalacewa wanda zai iya haifar da yankewa. Alamomin tsarin sun haɗa da coagulopathy, zubar da jini, firgici, gazawar koda da makanta. Adadin guba shine 80% kuma adadin kisa shine 10-20% .<ref name="toxinology.com" /><ref>{{Cite journal |last=Habib |first=A. G. |last2=Abubakar |first2=S. B. |last3=Abubakar |first3=I. S. |last4=Larnyang |first4=S. |last5=Durfa |first5=N. |last6=Nasidi |first6=A. |last7=Yusuf |first7=P. O. |last8=Garnvwa |first8=J. |last9=Theakston |first9=R. D. G. |last10=Salako |first10=L. |last11=Warrell |first11=D. A. |date=September 2008 |title=Envenoming after carpet viper (Echis ocellatus) bite during pregnancy: timely use of effective antivenom improves maternal and foetal outcomes |journal=Tropical Medicine & International Health |volume=13 |issue=9 |pages=1172–1175 |doi=10.1111/j.1365-3156.2008.02122.x |issn=1360-2276 |pmc=2857546 |pmid=18631310}}</ref>
== manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
s0lfz6da4kyh4get5x5ho0e7urid49y
971500
971499
2026-10-25T18:45:33Z
Kamal JB
24987
/* Tarihin lissafi */
971500
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''''Echis ocellatus''''', wanda aka fi sani da sunayen gama gari na ''[[West African carpet viper]]'' da ''ocellated carpet vipar,'' wani nau'in maciji ne mai guba sosai wanda ke cikin [[Afirka ta Yamma|Yammacin Afirka]]. A halin yanzu ba a san nau'ukan jinsunansu ba.
Yana da alhakin mutuwar mutane da yawa saboda cizon maciji fiye da sauran nau'ukan mace-mace a dalilin cizon maciji a Afirka gaba daua. Wani maganin rigakafi da ake kira ''Echitab-plus-ICP'' an ƙera shi ne a cibiyar bincike ta Costa Rican Instituto Clodomiro Picado kuma wani mai suna ''EchiTabG'' <ref>{{Cite web |title=EchiTAb-Plus-ICP Description and Instructions |url=https://www.echitabplusicp.org/product/description |archive-url=https://web.archive.org/web/20191214155222/https://www.echitabplusicp.org/product/description |archive-date=2019-12-14 |access-date=2019-12-14}}</ref> an ƙera ta MicroPharm Ltd a Burtaniya.
== Tarihin lissafi ==
[[Othmar Stemmler]] ya bayyana nau'in a cikin shekara ta alif 1970. An ɗauke shi wani nau'i na ''E. carinatus'' .
Binciken da aka yi kwanan nan ya rabu zuwa nau'in uku, tare da amincewa da ''Echis jogeri'' daga [[Senegal]], [[Ghana|Guinea]] da [[Mali]], da ''Echis romani'' daga gabashin [[Najeriya]], kudu maso gabashin ([[Nijar]], Kamaru da Chadi.<ref>{{Cite journal |last=Pook |first=C.E. |last2=Joger |first2=U. |last3=Stümpel |first3=N. |last4=Wüster |first4=W. |date=2009 |title=When continents collide: Phylogeny, historical biogeography and systematics of the medically important viper genus ''Echis'' (Squamata: Serpentes: Viperidae) |url=http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1055790309003145 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |volume=53 |issue=3 |pages=792–807 |doi=10.1016/j.ympev.2009.08.002 |issn=1055-7903 |pmid=19666129 |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Trape |first=Jean-François |date=2018 |title=Partition d'''Echis ocellatus'' Stemmler, 1970 (Squamata, Viperidae), avec la description d'une espèce nouvelle |journal=Bulletin de la Société Herpétologique de France |volume=167 |pages=13–34}}</ref>
takamaiman suna, ''ocellatus'', yana nufin jerin "masu ido" (ocelli) wanda ke gudana tsawon jiki.
Sunayen da aka saba amfani da su sun haɗa da maciji mai laushi na Afirka, maciji mai kafet mai laushi da maciji na kafet na [[Yammacin Afirka]].
== Bayyanawa da halayyar ==
Matsakaicin jimlar tsawon (jiki + wutsiya) shine {{Convert|65|cm|in}} in), mai yiwuwa fiye, yayin da matsakaicin jimillar tsawon shine 30-50 cm (12-20 in). Ana nuna su da idanunsu masu girma da gajeren hanci, na al'ada ga nau'in jinsin Echis. E. ocellatus na duniya ne, na dare da kuma crepuscular: yawanci yakan fita don farautar ganimar sa a farkon sa'o'i na dare, ganima kamar kananan dabbobi masu shayarwa, tsuntsaye, lizards da amphibians, an riga an ruwaito shi don farautar kananan dabbobi marasa rai kamar centipedes da kunama. Yana da tsananin tsananin tashin hankali; yana samar da jikinsa kamar "S" kuma yana shafa kansa yana yin sauti mai faɗakarwa tare da ma'auni.<ref name="toxinology.com">{{Cite web |title=WCH Clinical Toxinology Resources |url=http://www.toxinology.com/fusebox.cfm?fuseaction=main.snakes.display&id=SN0221 |access-date=2020-09-16 |website=www.toxinology.com}}</ref>
== Yankin da mazaunin ==
Ana samunsa a [[Afirka ta Yamma|Yammacin Afirka]] a [[Mali]], [[Ivory Coast]], [[Burkina Faso]], [[Ghana]], [[Togo]], [[Benin]], kudancin [[Nijar (ƙasa)|Nijar]], da [[Najeriya]]. Tsoffin rubuce-rubuce daga Senegal, Guinea Bissau da Guinea suna nufin ''Echis jogeri'', kuma waɗanda ke gabashin Najeriya, Kamaru da kudancin Chadi zuwa ''Echis romani''.
An bayyana irin wannan yankin a matsayin "Haute Volta, Garango, 048 N, 033 W" (Burkina Faso).
Har ila yau, akwai rahotanni game da samfurori guda ɗaya da aka samo a [[Bangui]] a [[Afirka ta Tsakiya (ƙasa)|Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya]] da kuma tsakiyar [[Sudan]]. Ba a yawan samun shi a arewacin 15<span style="font-size:100%;"><sup>th</sup></span> parallel, bayan haka ''E. leucogaster'' ya zama gama gari. Yankin ƙasa na ''E. ocellatus'' ya kai ga bakin teku ta hanyar Dahomey Gap. Ana samun su galibi a cikin savanna kuma a wasu lokuta a wuraren katako.<ref name="WCH Clinical Toxinology Resources">{{Cite web |title=WCH Clinical Toxinology Resources |url=http://www.toxinology.com/fusebox.cfm?fuseaction=main.snakes.display&id=SN0221 |access-date=2020-09-15 |website=www.toxinology.com}}</ref>
== Haihuwa ==
Mata masu girma na jima'i suna sa tsakanin ƙwai 6 zuwa 20, yawanci a ƙarshen lokacin fari a watan Fabrairu zuwa Maris. Yaran suna da 10-12 in) jimlar tsawon.
== Rashin guba ==
Rashin guba na maciji na Afirka ta Yamma yana da alhakin mutuwar mutane da yawa fiye da sauran macizai na Afirka da aka haɗa. Abun guba shine fili na procoagulants, anticoagulantes, hemorraghins, nephrotoxins da necrotoxins, kuma alamun ciwo sun haɗa da ciwo na gida, kumburi, zubar da jini da kuma lalacewa wanda zai iya haifar da yankewa. Alamomin tsarin sun haɗa da coagulopathy, zubar da jini, firgici, gazawar koda da makanta. Adadin guba shine 80% kuma adadin kisa shine 10-20% .<ref name="toxinology.com" /><ref>{{Cite journal |last=Habib |first=A. G. |last2=Abubakar |first2=S. B. |last3=Abubakar |first3=I. S. |last4=Larnyang |first4=S. |last5=Durfa |first5=N. |last6=Nasidi |first6=A. |last7=Yusuf |first7=P. O. |last8=Garnvwa |first8=J. |last9=Theakston |first9=R. D. G. |last10=Salako |first10=L. |last11=Warrell |first11=D. A. |date=September 2008 |title=Envenoming after carpet viper (Echis ocellatus) bite during pregnancy: timely use of effective antivenom improves maternal and foetal outcomes |journal=Tropical Medicine & International Health |volume=13 |issue=9 |pages=1172–1175 |doi=10.1111/j.1365-3156.2008.02122.x |issn=1360-2276 |pmc=2857546 |pmid=18631310}}</ref>
== manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
jw4txhs8su05444tjwqcnh69tzsayiu
Kerry Howley
0
179905
971663
971073
2026-10-25T22:18:46Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
971663
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kerry Howley''' (an haife shi a shekara ta 1981) marubuci ne na Amurka a mujallar New York, farfesa a Jami'ar Iowa ta Nonfiction Writing Program, kuma marubuci.<ref>{{Cite web |last=N'Duka |first=Amanda |date=2019-12-03 |title='The Spy Who Dumped Me' Helmer Susanna Fogel To Direct Reality 'Winner' Biopic For 'The Farewell' Producers |url=https://deadline.com/2019/12/susanna-fogel-reality-winner-biopic-big-beach-1202799428/ |access-date=2022-06-15 |website=Deadline |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Kerry Howley |url=https://english.uiowa.edu/people/kerry-howley |access-date=2016-09-28 |website=english.uiowa.edu}}</ref> Ita ce marubucin aikin wallafe-wallafen da ba a rubuta ba Thrown (2014).
== Rayuwa da aiki ==
Howley ta kammala karatu daga Jami'ar Georgetown da Jami'ar Iowa ta shirin MFA.
Kafin ta yi aiki a New York, ta kasance edita a ''Mujallar Reason.'' . <ref>{{Cite web |title=Kerry Howley |url=http://reason.com/people/kerry-howley/articles |access-date=2016-09-28 |website=Reason.com}}</ref> Ayyukanta sun bayyana a cikin mujallar New York, <ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=Kerry Howley |url=https://nymag.com/author/Kerry%20Howley/ |access-date= |website= |publisher=New York magazine |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321143738/http://nymag.com/author/Kerry%20Howley |archive-date=2019-03-21 |url-status=dead}}</ref> The Paris Review, The New Yorker, da ''Granta'' <ref>{{Cite web |title=Kerry Howley |url=https://granta.com/contributor/kerry-howley/ |access-date=2021-09-11 |website=Granta |language=en-US}}</ref> .
Howley is the author of ''Thrown'', which was named a ''New York Times'' Notable Book, a ''New York Times'' Editor's Choice, and a best book of 2014 in ''Slate'', ''Salon'',<ref>{{Cite web |last=Filgate |first=Michele |date=2014-12-29 |title=Salon's What to Read Awards: Top critics choose the best books of 2014 |url=https://www.salon.com/2014/12/29/salon%e2%80%99s_what_to_read_awards_top_critics_choose_the_best_books_of_2014/ |access-date=2022-06-15 |website=Salon |language=en}}</ref> ''Playboy'', and ''Time''. ''Thrown'' was long-listed for the PEN/ESPN Award for Literary Sportswriting<ref>{{Cite web |title=PEN/ESPN Award for Literary Sports Writing Longlist {{!}} Book awards |url=https://www.librarything.com/bookaward/PEN%252FESPN+Award+for+Literary+Sports+Writing+Longlist |access-date=2022-06-15 |website=www.librarything.com}}</ref> and won first prize in the Next Generation Indie Book Awards.
An kira Howley Fellow na Gidauniyar Lannan . <ref>{{Cite web |title=Kerry Howley |url=https://lannan.org/bios/kerry-howley |access-date=2022-06-15 |website=Lannan Foundation |language=en}}</ref> Dukkanin labarinta na New York na 2018 game da likitan Larry Nassar da kuma rubutun ta na New York a ranar 6 ga Janairu an zabi su don Kyautattun Kyaututtuka a National Magazine Awards . <ref>{{Cite web |date=2019-02-07 |title=New York Media Sweeps Up 8 Nominations for the National Magazine Awards |url=https://nymag.com/press/2019/02/new-york-medias-8-nominations-for-national-magazine-awards.html |access-date=2022-06-15 |website=New York Press Room |language=en-us}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-02-25 |title=New York Receives 8 National Magazine Awards Nominations |url=https://nymag.com/press/2022/02/new-york-receives-eight-national-magazine-award-nominations.html |access-date=2022-06-15 |website=New York Press Room |language=en-us}}</ref>
A cikin 2022 fim din ya fara ne a kan Winner, fim din da Howley ya rubuta bisa ga rayuwar Reality Winner. Susanna Fogel da taurari Emilia Jones ne suka ba da umarnin.<ref>{{Cite web |last=Complex |first=Valerie |date=October 24, 2022 |title=Emilia Jones To Lead 'Winner' Biopic From Susanna Fogel; Zach Galifianakis And Connie Britton Also Star |url=https://deadline.com/2022/10/emilia-jones-to-lead-winner-biopic-from-susanna-fogel-and-kerry-howley-1235153477/ |access-date=October 24, 2022 |website=[[Deadline Hollywood]] |publisher=[[Penske Media Corporation]]}}</ref>
[[File:Kerry-Howley-Politics-and-Prose-Thrown-23-Nov-2014.jpg|thumb|Kerry Howley a karatun littafinta, Thrown a Siyasa da Prose, a Jami'ar Georgetown, 23 Nuwamba 2014]]
== Ayyuka ==
=== Littattafai ===
*
*
=== Labarai ===
* [https://nymag.com/intelligencer/article/daniel-hale-drone-wars.html "Ka kira ni mai cin amana"] New York. 20 ga Yulin 2021.
* "[https://nymag.com/intelligencer/2019/06/tulsi-gabbard-2020-presidential-campaign.html "Tulsi Gabbard yana da ƙuruciya mai ban mamaki"]" New York. 11 Yuni 2019.
* "Ta yaya Larry Nassar yaudari Mutane da yawa don Tsawon Lokaci?" 19 ga Nuwamba 2018.
*
*
=== Tattaunawa ===
*
*
*
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1981]]
ispbso7pbr8fmefuenbgl71mwpk1c2n
Sibel Redžep
0
179914
971715
971100
2026-10-26T04:49:46Z
Yakubu manya
45962
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1359353866|Sibel Redžep]]"
971715
wikitext
text/x-wiki
Redžep ya shiga cikin Melodifestivalen 2010 tare da waƙar "Stop". Ta yi wasan kusa da na karshe 4, wanda aka gudanar a ranar 27 ga Fabrairu. Mikaela Stenström da Dimitri Stassos ne suka rubuta waƙar. Ta yi gasa don damar wakiltar Sweden a Gasar Waƙoƙin Eurovision, amma ta kasa, saboda ta sanya ta 7th kawai.{{Infobox musical artist|Name=Sibel Redžep|native_name=Сибел Реџеп|image=Sibel Redzep 08.jpg|caption=Sibel Redžep in May 2008 during the Rix FM Festival in [[Jönköping]], Sweden|Background=solo_singer|birth_date={{Birth date and age|df=y|1987|12|12}}|birth_place=[[Radoviš]], [[Socialist Republic of Macedonia|SR Macedonia]], [[Socialist Federal Republic of Yugoslavia|SFR Yugoslavia]]|death_date=|Origin=[[Kristianstad]], Sweden|Instrument=Vocals|Genre=Pop, rock, [[Ambient music|ambient]], [[House music|house]]|Occupation=Singer|Years_active=2008–present|Label=[[Warner Bros. Records]], [[Warner Music Group|Warner Music Sweden]] (2008–present)|website={{url|sibel.se/}}}}'''Sibel Redžep''' (Turkish: Sibel Recep, Macedonian: Сибел Реџеп; born 12 December 1987) is a Macedonian-born Swedish pop singer. She is known from the Swedish television show ''Idol 2005'', where she was the second runner up.
She was also a semi-finalist of ''Idol 2004'', where she placed fourth in her group but didn't make it to the finals.
Kafin ta shiga wasan kwaikwayon ta zauna a Kristianstad, Sweden . Sibel tana magana da Yaren mutanen Sweden, Turkiyya, Makidoniya, Turanci, Faransanci da ɗan Sinanci da Jamusanci. Har ila yau, ita ce mai ba da labari na baya don waƙar da aka buga a shekara ta 2009 "It's Alright, It's OK" ta Ashley Tisdale .
An haife ta ne a Radoviš a cikin tsaunuka na kudu maso gabas [[Masadoiniya ta Arewa|Arewacin Makidoniya]], sannan Yugoslavia, ga dangin Turkiyya ta Makidoniya. Iyalinta suna zaune a kusa da ƙaramin ƙauyen Makidoniya na Topolnica .
A shekara ta 2004, Redžep mai shekaru 16 ya shiga gasar ƙwarewar Sweden Idol . Ta raira "Beautiful" ta Christina Aguilera, ta rage alƙalin da ke da fuska mai tsanani Peter Swartling zuwa hawaye. A Shekara mai zuwa, Agnes Carlsson da Sebastian Karlsson sun doke ta zuwa wasan karshe.
Kungiyar gudanarwa ta Sibel ta hada da alƙalin "Idol" Peter Swartling, wanda nan da nan bayan asarar Sibel a zagaye na karshe na Idol 2005. Swartling ya tsaya ga maganarsa kuma a lokacin rani na shekara ta 2006, ya fara aiki tare da Sibel a cikin ɗakin karatu tare da marubucin waƙa / furodusa Christian Antblad a Dublin. Tare da Sibel a makirufo an yanke shawarar cewa za su yi aiki tare da manyan ballads don muryarta. Ɗaya daga cikin ballads, "Yadda na Gwada Bar Ka Ta" asalinsa ƙaramin ra'ayi ne don mawaƙa da Sibel ta rera a waya, wanda aka kai shi ɗakin studio inda Kirista da Bitrus nan da nan suka fadi. Tare da jimlar kusan waƙoƙi talatin da aka rubuta, Sibel ta koma garin Kristianstad don kammala karatu daga makarantar sakandare.
Redžep ta shiga cikin Melodifestivalen 2008 tare da ballad "That Is Where I'll Go", a wasan kusa da na karshe, inda ta ci gaba zuwa "Andra chansen" (dabara ta biyu), sannan daga baya ta kai ga wasan karshe. Da fatan wakiltar Sweden a Eurovision Song Contest 2008 a Belgrade, Serbia. Charlotte Perrelli ce ta rasa ta, wacce daga baya ta wakilci Sweden a Eurovision 2008.
Tun lokacin da Sibel ta fito da kundi mai suna The Diving Belle da guda biyu, "That Is Where I'll Go" da "Make Believe". Akwai shirye-shiryen fitar da kundi na farko a cikin yaren ta, [[Turkanci|Turkiyya]].
A cikin 2010, Sibel Redžep ta rubuta waƙar "Our Generation" don jerin shirye-shiryen talabijin na Disney Channel Shake It Up, wanda aka nuna a kan sauti Shake It up: Break It Down .
Sibel kuma marubuciya ce da ta sanya hannu a BMG bayan shekaru da yawa na rubuce-rubuce a Warner Chappell . Tun daga shekara ta 2014 galibi tana rubuta waƙoƙi ga wasu masu fasaha. Ta raira waƙoƙin goyon baya a kan waƙoƙinsa na Ariana Grande Into You, Love Me Harder, da Bad Decisions; Carly Rae Jepsen's Run Away With Me; da sauran masu fasaha kamar Victoria Justice, Ashley Tisdale da Hilary Duff . Sibel tana yawan kasancewa tsakanin Stockholm da Los Angeles tana rubuta waƙoƙi.
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1987]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
4n8v1lekqfqw2pc5uzv3y1638lqr21n
971717
971715
2026-10-26T04:50:50Z
Yakubu manya
45962
971717
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Redžep ya shiga cikin Melodifestivalen 2010 tare da waƙar "Stop". Ta yi wasan kusa da na karshe 4, wanda aka gudanar a ranar 27 ga Fabrairu. Mikaela Stenström da Dimitri Stassos ne suka rubuta waƙar. Ta yi gasa don damar wakiltar Sweden a Gasar Waƙoƙin Eurovision, amma ta kasa, saboda ta sanya ta 7th kawai.{{Infobox musical artist|Name=Sibel Redžep|native_name=Сибел Реџеп|image=Sibel Redzep 08.jpg|caption=Sibel Redžep in May 2008 during the Rix FM Festival in [[Jönköping]], Sweden|Background=solo_singer|birth_date={{Birth date and age|df=y|1987|12|12}}|birth_place=[[Radoviš]], [[Socialist Republic of Macedonia|SR Macedonia]], [[Socialist Federal Republic of Yugoslavia|SFR Yugoslavia]]|death_date=|Origin=[[Kristianstad]], Sweden|Instrument=Vocals|Genre=Pop, rock, [[Ambient music|ambient]], [[House music|house]]|Occupation=Singer|Years_active=2008–present|Label=[[Warner Bros. Records]], [[Warner Music Group|Warner Music Sweden]] (2008–present)|website={{url|sibel.se/}}}}'''Sibel Redžep''' (Turkish: Sibel Recep, Macedonian: Сибел Реџеп; born 12 December 1987) is a Macedonian-born Swedish pop singer. She is known from the Swedish television show ''Idol 2005'', where she was the second runner up.
She was also a semi-finalist of ''Idol 2004'', where she placed fourth in her group but didn't make it to the finals.
Kafin ta shiga wasan kwaikwayon ta zauna a Kristianstad, Sweden . Sibel tana magana da Yaren mutanen Sweden, Turkiyya, Makidoniya, Turanci, Faransanci da ɗan Sinanci da Jamusanci. Har ila yau, ita ce mai ba da labari na baya don waƙar da aka buga a shekara ta 2009 "It's Alright, It's OK" ta Ashley Tisdale .
An haife ta ne a Radoviš a cikin tsaunuka na kudu maso gabas [[Masadoiniya ta Arewa|Arewacin Makidoniya]], sannan Yugoslavia, ga dangin Turkiyya ta Makidoniya. Iyalinta suna zaune a kusa da ƙaramin ƙauyen Makidoniya na Topolnica .
A shekara ta 2004, Redžep mai shekaru 16 ya shiga gasar ƙwarewar Sweden Idol . Ta raira "Beautiful" ta Christina Aguilera, ta rage alƙalin da ke da fuska mai tsanani Peter Swartling zuwa hawaye. A Shekara mai zuwa, Agnes Carlsson da Sebastian Karlsson sun doke ta zuwa wasan karshe.
Kungiyar gudanarwa ta Sibel ta hada da alƙalin "Idol" Peter Swartling, wanda nan da nan bayan asarar Sibel a zagaye na karshe na Idol 2005. Swartling ya tsaya ga maganarsa kuma a lokacin rani na shekara ta 2006, ya fara aiki tare da Sibel a cikin ɗakin karatu tare da marubucin waƙa / furodusa Christian Antblad a Dublin. Tare da Sibel a makirufo an yanke shawarar cewa za su yi aiki tare da manyan ballads don muryarta. Ɗaya daga cikin ballads, "Yadda na Gwada Bar Ka Ta" asalinsa ƙaramin ra'ayi ne don mawaƙa da Sibel ta rera a waya, wanda aka kai shi ɗakin studio inda Kirista da Bitrus nan da nan suka fadi. Tare da jimlar kusan waƙoƙi talatin da aka rubuta, Sibel ta koma garin Kristianstad don kammala karatu daga makarantar sakandare.
Redžep ta shiga cikin Melodifestivalen 2008 tare da ballad "That Is Where I'll Go", a wasan kusa da na karshe, inda ta ci gaba zuwa "Andra chansen" (dabara ta biyu), sannan daga baya ta kai ga wasan karshe. Da fatan wakiltar Sweden a Eurovision Song Contest 2008 a Belgrade, Serbia. Charlotte Perrelli ce ta rasa ta, wacce daga baya ta wakilci Sweden a Eurovision 2008.
Tun lokacin da Sibel ta fito da kundi mai suna The Diving Belle da guda biyu, "That Is Where I'll Go" da "Make Believe". Akwai shirye-shiryen fitar da kundi na farko a cikin yaren ta, [[Turkanci|Turkiyya]].
A cikin 2010, Sibel Redžep ta rubuta waƙar "Our Generation" don jerin shirye-shiryen talabijin na Disney Channel Shake It Up, wanda aka nuna a kan sauti Shake It up: Break It Down .
Sibel kuma marubuciya ce da ta sanya hannu a BMG bayan shekaru da yawa na rubuce-rubuce a Warner Chappell . Tun daga shekara ta 2014 galibi tana rubuta waƙoƙi ga wasu masu fasaha. Ta raira waƙoƙin goyon baya a kan waƙoƙinsa na Ariana Grande Into You, Love Me Harder, da Bad Decisions; Carly Rae Jepsen's Run Away With Me; da sauran masu fasaha kamar Victoria Justice, Ashley Tisdale da Hilary Duff . Sibel tana yawan kasancewa tsakanin Stockholm da Los Angeles tana rubuta waƙoƙi.
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1987]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
rkn95vrhp2nmra4ah70g3ngdfto64uq
Lilli Kay
0
179915
971714
971106
2026-10-26T04:46:41Z
Yakubu manya
45962
971714
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}{{Databox}}
'''Lilli Kay''' 'yar wasan kwaikwayo ce ta Amurka. An san ta da rawar da ta taka a matsayin Penelope Fowler a cikin jerin shirye-shiryen [[Netflix]] Chambers (2019) da Sofia "Fia" Baxter a cikin jerin wasan kwaikwayo na Showtime Your Honor (2020-2023). <ref>{{Cite web |date=June 8, 2024 |title=Lilli Kay: An In-depth Biography of the Rising Star |url=https://papularmagazine.com/lilli-kay/ |access-date=September 8, 2024 |publisher=papularmagazine.com}}</ref> Ta kuma bayyana a karo na biyar na jerin wasan kwaikwayo na Neo-Western na Paramount Network ''Yellowstone'' (2022). <ref>{{Cite web |date=November 16, 2022 |title=Who Plays Clara Brewer On Yellowstone? |url=https://www.looper.com/1105243/who-plays-clara-brewer-on-yellowstone/ |access-date=September 8, 2024 |publisher=Looper}}</ref> A shekara ta 2025 ta bayyana a matsayin "Zero" a cikin wasan kwaikwayo na Apple TV+ Stick .
== Ayyuka ==
Kay ta fito a matsayin Fia Baxter a gaban Bryan Cranston da Michael Stuhlbarg a cikin jerin wasan kwaikwayo na Showtime Your Honor, <ref>{{Cite web |last=Jensen |first=Erin |date=16 January 2023 |title='Your Honor' star Bryan Cranston on Season 2 premiere shocker, 'new possibility of joy' |url=https://eu.usatoday.com/story/entertainment/tv/2023/01/16/showtime-your-honor-season-2-premiere-bryan-cranston-reveal-recap/10943975002/ |access-date=September 8, 2024 |website=USA Today}}</ref> ya zama jerin na yau da kullun a kakar wasa ta biyu. Ta kuma fito a cikin fim din Paterno da [[Netflix]] jerin Chambers . <ref>{{Cite web |last=Petski |first=Denise |date=August 1, 2022 |title='Your Honor': Jimi Stanton, Lilli Kay & Benjamin Flores Jr. Upped To Series Regulars For Season 2 |url=https://deadline.com/2022/08/your-honor-jimi-stanton-lilli-kay-benjamin-flores-jr-promoted-series-regular-season-2-1235079954/ |access-date=September 8, 2024 |website=Deadline Hollywood}}</ref>
Tana da rawar da ake yi akai-akai a matsayin [./List_of_<i id=]Yellowstone_(American_TV_series)_characters" id="mwNQ" rel="mw:WikiLink" title="List of Yellowstone (American TV series) characters">Clara Brewer a Yellowstone a kakar wasa ta biyar.<ref>{{Cite web |last=Earl |first=William |date=10 January 2023 |title=Yellowstone' Breakout Lilli Kay on Clara's Future Fighting Alongside John Dutton and How Fans Reacted to the Series' First Queer Kiss |url=https://variety.com/2023/tv/news/yellowstone-season-5-clara-lilli-kay-queer-kiss-1235480488/ |access-date=September 8, 2024 |website=Variety}}</ref> Ta shiga cikin sumba ta farko da ba ta jima'i ba a cikin wasan kwaikwayon, ta sumbace abokin aikinta na ainihi, Juli Kocemba.<ref>{{Cite web |date=Jan 4, 2023 |title='Queer People Love "Yellowstone"': Lilli Kay Rates Reaction to LGBTQ+ Kiss |url=https://www.newsweek.com/queerpeoplelove-yellowstone-lilli-kay-clara-rates-reaction-lgbtq-kiss-1771157 |access-date=September 8, 2024 |website=Newsweek}}</ref><ref>{{Cite web |last=Rice |first=Lynette |date=January 1, 2023 |title=Yellowstone' Actress Lilli Kay Talks About Playing Dutton's Confidante And A "Lesbian On The Range" |url=https://deadline.com/2023/01/yellowstone-lilli-kay-clara-brewer-lesbians-on-the-range-1235209609/ |access-date=September 8, 2024 |website=Deadline Hollywood}}</ref>
Kay ta buga Rachelle Horowitz a fim din ''Rustin'' a gaban Colman Domingo, [[Chris Rock]] da Jeffrey Wright . <ref>{{Cite web |last=Abrams |first=Bryan |date=December 29, 2023 |title=Best of 2023: "Rustin" Screenwriter Julian Breece on Giving a Legend his Due |url=https://www.motionpictures.org/2023/12/rustin-screenwriter-julian-breece-on-giving-a-legend-his-due-2/ |access-date=September 8, 2024 |website=Motionpictures.org}}</ref> Ana iya ganinta a fim din indie mai suna The Luckiest Man in America a gaban Paul Walter Hauser . A watan Yunin 2024, an jefa ta a cikin jerin wasan kwaikwayo na Apple TV+ na golf mai suna Stick daga Jason Keller, tare da [[Owen Wilson]]. <ref>{{Cite web |last=Petski |first=Denise |date=June 24, 2024 |title=Lilli Kay Joins Owen Wilson In Apple Golf Comedy Series |url=https://deadline.com/2024/06/lilli-kay-owen-wilson-apple-golf-comedy-series-cast-1235981614/ |access-date=September 8, 2024 |website=Deadline Hollywood}}</ref>
== Rayuwa ta mutum ==
Har ila yau, mawaƙa ce kuma memba ce ta al'ummar LGBTQA + . A cikin jerin shirye-shiryen talabijin na ''Yellowstone'', ta yi aiki tare da mahaifinta Stephen Kay wanda shine darektan kuma babban furodusa a cikin jerin. Mahaifiyarta Piper Perabo ita ma ta yi aiki a cikin jerin.<ref>{{Cite web |last=Nebens |first=Richard |date=June 4, 2024 |title=Who Is Lilli Kay? 6 Things to Know About Your Honor & Yellowstone Actress |url=https://thedirect.com/article/lilli-kay-your-honor-yellowstone-actress |access-date=September 8, 2024 |website=The Direct}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
t7u68mk8o06oa088gaizh8gi18vrtf8
Jaylen Barron
0
179916
971718
971110
2026-10-26T04:54:08Z
Yakubu manya
45962
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1369780229|Jaylen Barron]]"
971718
wikitext
text/x-wiki
Jaylen Barron (an haife ta a ranar 31 ga watan Agusta, shekara ta 1997) 'yar wasan kwaikwayo ce ta Amurka, wacce aka sani da matsayinta na Dominique Winslow a cikin jerin shirye-shiryen Showtime Shameless da Zoe Phillips a cikin jerin wasan kwaikwayo na Netflix Free Rein . A cikin 2021, ta fara fitowa a cikin jerin Starz Blindspotting .
⁸An haifi Barron a ranar 31 ga watan Agusta, 1997, a Reno, Nevada . <ref name="dis411">{{Cite web |last=Crooks |first=Amy |title=Happy Birthday To Jaylen Barron August 31, 2013 |url=http://www.dis411.net/2013/08/31/happy-birthday-to-jaylen-barron-august-31-2013/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190329234249/http://www.dis411.net/2013/08/31/happy-birthday-to-jaylen-barron-august-31-2013/ |archive-date=March 29, 2019 |access-date=April 18, 2020 |website=Dis411}}</ref> Barron da iyalinta daga baya suka koma [[Los Angeles]], inda ta fara yin wasan kwaikwayo.<ref name="TVOvermind">{{Cite web |last=Mason |first=Aiden |date=July 11, 2018 |title=Exclusive Interview with Up and Coming Actress Jaylen Barron |url=https://www.tvovermind.com/exclusive-interview-coming-actress-jaylen-barron/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210117150908/https://www.tvovermind.com/exclusive-interview-coming-actress-jaylen-barron/ |archive-date=January 17, 2021 |access-date=April 18, 2020 |website=TVOvermind}}</ref> Mahaifiyar Barron ta fito ne daga asalin Mexico, yayin da mahaifinta Ba'amurke ne.<ref name="TVOvermind" />
Barron ta fara fitowa a talabijin a shekarar 2012, ta bayyana a cikin Bones da Shake It Up . <ref name="the360">{{Cite web |date=August 20, 2018 |title=Jaylen Barron |url=https://the360mag.com/jaylen-barron/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190130055112/https://the360mag.com/jaylen-barron/ |archive-date=January 30, 2019 |access-date=January 29, 2019 |website=360 MAGAZINE |language=en-US}}</ref> Daga nan sai ta ci gaba da taka rawa a See Dad Run, Good Luck Charlie da Shameless . Lokacin da aka tambaye ta game da lokacinta a kan Shameless, ta yi sharhi: "Yana daya daga cikin abubuwan da suka fi dacewa. Mutane sun kasance masu ban mamaki da basira. Na koyi abubuwa da yawa kuma ina ɗaukar salon saurin aiki a duk lokacin da nake aiki".<ref name="TVOvermind" />A cikin 2017, an jefa Barron a cikin rawar Zoe Phillips a cikin jerin wasan kwaikwayo na [[Netflix]] na asali Free Rein . <ref>{{Cite web |title=Interview: Jaylen Barron on Her Role on the Netflix Series, 'Free Rein' |url=https://glittermagrocks.com/connect/2019/02/13/interview-jaylen-barron-on-her-role-on-the-netflix-series-free-rein/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210117150848/https://glittermagrocks.com/connect/2019/02/13/interview-jaylen-barron-on-her-role-on-the-netflix-series-free-rein/ |archive-date=January 17, 2021 |access-date=April 18, 2020 |website=Glitter}}</ref><ref>{{Cite web |title=Free Rein |url=https://www.limepictures.com/programmes/scripted/free-rein |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809202813/https://www.limepictures.com/programmes/scripted/free-rein |archive-date=August 9, 2020 |access-date=April 18, 2020 |website=[[Lime Pictures]]}}</ref><ref name="cliche">{{Cite web |last=Tatum |first=Erin |date=July 3, 2018 |title=Jaylen Barron takes the reins in "Free Rein" |url=https://www.clichemag.com/celebrity-news/interviews-celebrity-news/jaylen-barron-takes-the-reins-in-free-rein/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190201013059/https://www.clichemag.com/celebrity-news/interviews-celebrity-news/jaylen-barron-takes-the-reins-in-free-rein/ |archive-date=February 1, 2019 |access-date=January 31, 2019}}</ref> Ta fito a cikin dukkan yanayi uku na jerin, da kuma bayyana a fina-finai biyu na Free Rein.<ref>{{Cite web |last=Lane |first=Penelope |date=February 11, 2019 |title=Hollywood's Up & Coming: Free Rein Star Jaylen Barron |url=https://holrmagazine.com/netflix-free-rein/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200808211922/https://holrmagazine.com/netflix-free-rein/ |archive-date=August 8, 2020 |access-date=April 18, 2020 |website=Holr}}</ref> A watan Janairun 2021, Barron ya bayyana a cikin wani labari na jerin [[Fox Broadcasting Company|Fox]] ''9-1-1''. Daga baya a cikin 2021, ta fito a cikin jerin Starz Blindspotting, sauyawar talabijin na Fim din 2018 na wannan sunan.
{| class="wikitable unsortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
!Bayani
|-
|2012
|''Ƙashin ƙasusuwa''
|Ashley Otton
|Fim: "Bump a cikin Hanyar"
|-
|2012
|''Ka girgiza shi''
|Melanie
|Fim: "Ku yi zanga-zanga"
|-
|2012–2013
|''Dubi Dad Run''
|Maryamu
|Abubuwa 8
|-
|2013–2014
|''Sa'a Mai Kyau Charlie''
|Lauren Dabney
|Abubuwa 5
|-
|2016
|''Rashin kunya''
|Dominique Winslow
|Matsayin da ake yi akai-akai
|-
|2016, 2019
|''Wadanda Ba Za Ta Iya Ba''
|Tina
|Abubuwa 2
|-
|2017
|''Fashewar Jones''
|Jenny Jones
|1 fitowar
|-
|2017–2019
|''Sarautar 'Yanci''
|Zoe Phillips
|Babban rawar da take takawa
|-
|2018
|''Dare tare da Platanito''
|Shi da kansa
|Baƙo; 1 episode
|-
|2018
|''Free Rein: Makwabta 12 na Kirsimeti''
|Zoe Phillips
|Fim din [[Netflix]]
|-
|2019
|''Free Rein: Ranar soyayya''
|Zoe Phillips
|Fim din Netflix
|-
|2019
|''Goma sha biyu Har abada''
|Esther (murya)
|Babban rawar da take takawa
|-
|2021
|''9-1-1''
|Katie
|Fim: "Kawai Tare"
|-
|2021–2023
|''Rashin gani''
|Abin farin ciki
|Babban rawar da take takawa
|-
|2024
|''Aaron Hernandez: Labarin Wasanni na Amurka''
|Shayanna Jenkins
|Babban rawar da take takawa
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1998]]
nvk8ph5qxmfaivvwyd8f58ed6w2159k
971719
971718
2026-10-26T04:54:53Z
Yakubu manya
45962
971719
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Jaylen Barron (an haife ta a ranar 31 ga watan Agusta, shekara ta 1997) 'yar wasan kwaikwayo ce ta Amurka, wacce aka sani da matsayinta na Dominique Winslow a cikin jerin shirye-shiryen Showtime Shameless da Zoe Phillips a cikin jerin wasan kwaikwayo na Netflix Free Rein . A cikin 2021, ta fara fitowa a cikin jerin Starz Blindspotting .
⁸An haifi Barron a ranar 31 ga watan Agusta, 1997, a Reno, Nevada . <ref name="dis411">{{Cite web |last=Crooks |first=Amy |title=Happy Birthday To Jaylen Barron August 31, 2013 |url=http://www.dis411.net/2013/08/31/happy-birthday-to-jaylen-barron-august-31-2013/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190329234249/http://www.dis411.net/2013/08/31/happy-birthday-to-jaylen-barron-august-31-2013/ |archive-date=March 29, 2019 |access-date=April 18, 2020 |website=Dis411}}</ref> Barron da iyalinta daga baya suka koma [[Los Angeles]], inda ta fara yin wasan kwaikwayo.<ref name="TVOvermind">{{Cite web |last=Mason |first=Aiden |date=July 11, 2018 |title=Exclusive Interview with Up and Coming Actress Jaylen Barron |url=https://www.tvovermind.com/exclusive-interview-coming-actress-jaylen-barron/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210117150908/https://www.tvovermind.com/exclusive-interview-coming-actress-jaylen-barron/ |archive-date=January 17, 2021 |access-date=April 18, 2020 |website=TVOvermind}}</ref> Mahaifiyar Barron ta fito ne daga asalin Mexico, yayin da mahaifinta Ba'amurke ne.<ref name="TVOvermind" />
Barron ta fara fitowa a talabijin a shekarar 2012, ta bayyana a cikin Bones da Shake It Up . <ref name="the360">{{Cite web |date=August 20, 2018 |title=Jaylen Barron |url=https://the360mag.com/jaylen-barron/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190130055112/https://the360mag.com/jaylen-barron/ |archive-date=January 30, 2019 |access-date=January 29, 2019 |website=360 MAGAZINE |language=en-US}}</ref> Daga nan sai ta ci gaba da taka rawa a See Dad Run, Good Luck Charlie da Shameless . Lokacin da aka tambaye ta game da lokacinta a kan Shameless, ta yi sharhi: "Yana daya daga cikin abubuwan da suka fi dacewa. Mutane sun kasance masu ban mamaki da basira. Na koyi abubuwa da yawa kuma ina ɗaukar salon saurin aiki a duk lokacin da nake aiki".<ref name="TVOvermind" />A cikin 2017, an jefa Barron a cikin rawar Zoe Phillips a cikin jerin wasan kwaikwayo na [[Netflix]] na asali Free Rein . <ref>{{Cite web |title=Interview: Jaylen Barron on Her Role on the Netflix Series, 'Free Rein' |url=https://glittermagrocks.com/connect/2019/02/13/interview-jaylen-barron-on-her-role-on-the-netflix-series-free-rein/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210117150848/https://glittermagrocks.com/connect/2019/02/13/interview-jaylen-barron-on-her-role-on-the-netflix-series-free-rein/ |archive-date=January 17, 2021 |access-date=April 18, 2020 |website=Glitter}}</ref><ref>{{Cite web |title=Free Rein |url=https://www.limepictures.com/programmes/scripted/free-rein |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809202813/https://www.limepictures.com/programmes/scripted/free-rein |archive-date=August 9, 2020 |access-date=April 18, 2020 |website=[[Lime Pictures]]}}</ref><ref name="cliche">{{Cite web |last=Tatum |first=Erin |date=July 3, 2018 |title=Jaylen Barron takes the reins in "Free Rein" |url=https://www.clichemag.com/celebrity-news/interviews-celebrity-news/jaylen-barron-takes-the-reins-in-free-rein/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190201013059/https://www.clichemag.com/celebrity-news/interviews-celebrity-news/jaylen-barron-takes-the-reins-in-free-rein/ |archive-date=February 1, 2019 |access-date=January 31, 2019}}</ref> Ta fito a cikin dukkan yanayi uku na jerin, da kuma bayyana a fina-finai biyu na Free Rein.<ref>{{Cite web |last=Lane |first=Penelope |date=February 11, 2019 |title=Hollywood's Up & Coming: Free Rein Star Jaylen Barron |url=https://holrmagazine.com/netflix-free-rein/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200808211922/https://holrmagazine.com/netflix-free-rein/ |archive-date=August 8, 2020 |access-date=April 18, 2020 |website=Holr}}</ref> A watan Janairun 2021, Barron ya bayyana a cikin wani labari na jerin [[Fox Broadcasting Company|Fox]] ''9-1-1''. Daga baya a cikin 2021, ta fito a cikin jerin Starz Blindspotting, sauyawar talabijin na Fim din 2018 na wannan sunan.
{| class="wikitable unsortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
!Bayani
|-
|2012
|''Ƙashin ƙasusuwa''
|Ashley Otton
|Fim: "Bump a cikin Hanyar"
|-
|2012
|''Ka girgiza shi''
|Melanie
|Fim: "Ku yi zanga-zanga"
|-
|2012–2013
|''Dubi Dad Run''
|Maryamu
|Abubuwa 8
|-
|2013–2014
|''Sa'a Mai Kyau Charlie''
|Lauren Dabney
|Abubuwa 5
|-
|2016
|''Rashin kunya''
|Dominique Winslow
|Matsayin da ake yi akai-akai
|-
|2016, 2019
|''Wadanda Ba Za Ta Iya Ba''
|Tina
|Abubuwa 2
|-
|2017
|''Fashewar Jones''
|Jenny Jones
|1 fitowar
|-
|2017–2019
|''Sarautar 'Yanci''
|Zoe Phillips
|Babban rawar da take takawa
|-
|2018
|''Dare tare da Platanito''
|Shi da kansa
|Baƙo; 1 episode
|-
|2018
|''Free Rein: Makwabta 12 na Kirsimeti''
|Zoe Phillips
|Fim din [[Netflix]]
|-
|2019
|''Free Rein: Ranar soyayya''
|Zoe Phillips
|Fim din Netflix
|-
|2019
|''Goma sha biyu Har abada''
|Esther (murya)
|Babban rawar da take takawa
|-
|2021
|''9-1-1''
|Katie
|Fim: "Kawai Tare"
|-
|2021–2023
|''Rashin gani''
|Abin farin ciki
|Babban rawar da take takawa
|-
|2024
|''Aaron Hernandez: Labarin Wasanni na Amurka''
|Shayanna Jenkins
|Babban rawar da take takawa
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1998]]
6dg7glxtv4vpqe7z4eh9sxww0fr7tdj
Mata a cikin Black na Wat Samian Nari
0
179953
971774
971269
2026-10-26T07:19:41Z
Baffa ali
47435
/* An ruwaito abubuwan da aka gani */
971774
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:วัดเสมียนนารี_เขตจตุจักร_กรุงเทพมหานคร_(21).jpg|thumb|250x250px| Wat Samian Nari, wurin da aka ruwaito cewa an ga Mata sanye da Baƙaƙe]]
'''Mata sanye da Baƙi na Wat Samian Nari''' wani tatsuniyar birni ce ta ƙasar Thailand wadda ke kewaye da fatalwowi na mata biyu sanye da baƙaƙe, waɗanda aka ce suna bayyana kusa da gaban Wat Samian Nari da ke [[Bangkok]] da daddare. Ana ɗaukarsa ɗaya daga cikin shahararrun tatsuniyoyi na birane na zamani na Bangkok.
== Bayani ==
Tatsuniyar 'Mata Masu Baƙar Fata' ta fara yaɗuwa a shekarun 1990. Shaidu sun fi bayyana matan a matsayin kyawawan mutane sanye da baƙaƙe. Sau da yawa ana ganin su a yankunan dare na Bangkok, kamar RCA ko Ratchadaphisek, suna kiran taksi bayan tsakar dare suna neman a kai su Wat Samian Nari. A lokacin tafiyar, matan biyu za su yi shiru gaba ɗaya. Ba su taɓa yin magana da juna ba, sai suka zuba ido a kan gaba. Wasu direbobi daga baya sun yarda cewa sun ji ba daɗi, suna jin cewa wani abu ba daidai ba ne. Wasu ma sun yi ƙoƙarin fara tattaunawa, amma matan ba su amsa ba.
Lokacin da taksin ya isa ƙofar haikalin, fasinjojin suka ɓace ba zato ba tsammani ba tare da an gano ko su waye ba. Cikin ruɗani da damuwa, wasu direbobi suka fito daga motocinsu, sai kawai abin da suka gani ya firgita su. Matan biyu suna rarrafe a kan hanyoyin jirgin ƙasa da ke wucewa ta wurin haikalin, jikinsu ya jike da jini kuma an yanke su biyu, suna jan kansu gaba cikin mummunan yanayi da baƙin ciki. <ref>{{Cite web |last=Spruce |first=Tom |date=2021-10-25 |title=17 Bone-Chilling Spots In Thailand And Their Stories |url=https://tropicalwarehouse.co.uk/blog/2021/10/scariest-places-in-thailand/ |website=Tropicalwarehouse}}</ref> <ref name="r">{{Cite web |last=Chanyanuch |title=ผีสาวชุดดำที่วัดเสมียนนารี |url=https://www.readawrite.com/c/f62d87d97890df347297018aec7ffae4 |access-date=2025-08-20 |website=ReadAwrite |language=thai}}</ref>
=== Bambancin ===
Wasu daga cikin labaran sun yi iƙirarin cewa matan biyu 'yan'uwa mata ne sanye da baƙaƙen kaya domin suna kan hanyarsu ta zuwa jana'izar mahaifiyarsu, amma sun mutu kafin su isa gare ta. Wasu kuma sun ce lokacin da wani direba ya sauke su, sai ya ga matan suna tsaye a wajen tagarsa, suna kallonsa da fuskokinsu masu launin fari da idanu masu ja kamar jini, da kuma kwararar jini masu duhu. Wani direban tasi ya ba da rahoton cewa ya taɓa karɓar kuɗin baht 50 a matsayin kuɗin tafiya, kuma matar ta ƙi karɓar wani canji. Washegari da safe, lokacin da ya buɗe walat ɗinsa, takardar kuɗin ta rikide ta zama ganye ba zato ba tsammani. <ref name="ii">{{Cite web |date=2020-06-26 |title=ตำนานผู้หญิงชุดดำสุดหลอน แห่งวัดเสมียนนารี |url=https://tna.mcot.net/tna-447279 |access-date=2025-08-20 |website=[[MCOT]] |language=thai}}</ref> <ref name="r" />
Akwai kuma waɗanda suka dage cewa ko da mutum bai taɓa haɗuwa da bayyanar ba kai tsaye, abubuwa masu ban mamaki suna faruwa lokacin da yake wucewa a gaban Wat Samian Nari. Ko da a cikin hasken rana ko kuma a cikin dare, ana cewa injina suna fashewa ko kuma suna tsayawa ba tare da wani dalili ba. <ref name="ii" />
== An ruwaito abubuwan da aka gani ==
A shekarar 2005, wani shirin talabijin mai suna ''Horror Hour'', wanda aka watsa a tashar Channel 7, wanda Kanchai Kamnerdploy da Kapol Thongplub suka dauki nauyin shiryawa, ya nuna labarin Mata sanye da Bakar Wat Samian Nari. Shirin ya gayyaci direbobin tasi guda biyu waɗanda suka yi iƙirarin cewa sun haɗu da matan da kansu. An zana zane-zane daga tunaninsu, inda aka nuna wata mace mai gajeren gashi da kuma wata mai dogon gashi. Direbobin sun tabbatar da cewa zane-zanen sun yi kama da abin da suka gani daidai da kashi 80 zuwa 90 cikin ɗari. Ɗaya daga cikin direbobin tasi ya damu ƙwarai da wannan abin da ya faru har ya daina sana'ar gaba ɗaya. <ref name="o">{{Cite web |last=Itthipongmaetee |first=Chayanit |date=2016-10-31 |title=CUT INTO PIECES: THE HAUNTING OF WAT SAMIAN NARI |url=https://www.khaosodenglish.com/life/socialmedia/2016/10/31/cut-into-pieces-the-haunting-of-wat-samian-nari/ |access-date=2025-08-20 |website=Khaosod}}</ref> <ref name="r" />
A cikin shirin, an bayyana ƙarin bayani: matan 'yan'uwa mata ne masu suna Tipsuksri, masu suna Chulee da Sulee. Sun mutu a farkon shekarun 1990 bayan da jirgin kasa ya buge su a gaban Wat Samian Nari. Wannan bala'i ya yi matukar tayar da hankali har aka ruwaito shi a shafukan farko na jaridun yankin. <ref name="o" />
Wani mutum da aka ruwaito ya haɗu da matan biyu shi ne Sutthipong Eiamsa-ard. Abin da ya fuskanta ya yi kama da na direbobin tasi guda biyu, amma ana kyautata zaton ya faru ne a kusan shekarar 2000. Wannan lamari ya ba shi mamaki sosai har ya suma sannan daga baya ya farka a asibiti. Tun bayan wannan lamari, Sutthipong ya sha fama da bugun zuciya mara tsari kuma dole ne ya dogara da magunguna. Ko a lokacin da shirin ya gabatar da labarinsa, har yanzu yana ƙarƙashin magani kuma ya dogara da maganin. A wani lamari daban, wani mutum ya tuna da mutuwar Wat Samian Nari wata dare a shekarar 1997. Yayin da ya tsayar da motarsa don ya huta a gefen hanya, sai kwatsam matarsa ta zo ta gaya masa ya waiwayi motarsu. Abin da ya firgita shi, ya ga mata biyu sanye da baƙaƙen kaya a tsaye kusa da motar, suna kallon ɗansu wanda ke zaune shi kaɗai a kujerar baya. Bayan ɗan lokaci, matan sun ɓace a gaban idanunsa, abin da ya bar masa wani abin mamaki da ba za a manta da shi ba. <ref name="o" />
A watan Yunin a shekarar 2024, Thairath Studio ta yi hira da Somkiat Sapchalerm, wani ɗan jarida daga Pathum Thani wanda ya yi iƙirarin cewa shi ne farkon wanda ya yaɗa labarin Matan nan biyu sanye da Baƙaƙe. A lokacin, yana tukin tasi mai daddare a arewacin Bangkok, kusa da Chatuchak da Bang Sue . <ref name="s">{{Cite web |last=Thairath Studio |date=2024-06-26 |title=“สาวชุดดำวัดเสมียนนารี" กับคนต้นเรื่องที่ปลุกตำนานความสยอง |url=https://www.youtube.com/watch?v=n83RDAYAIN4&t=8s |access-date=2025-08-20 |language=thai |via=YouTube}}</ref>
Wata rana da dare, ya ɗauki mata biyu sanye da baƙaƙen kaya. Su biyun sun shiga motar cikin shiru har ya firgita, bai ma san lokacin da abin ya faru ba, kuma cikin wannan shiru kasancewarsu ta ji kamar sun yi masa nauyi sosai. Matar mai dogon gashi ce kawai ta yi magana, tana furta kalmar "Wat Samian" a hankali don nuna inda za su je. Ta zauna a gaba kusa da shi, jikinta ya ɗan juya zuwa ga taga kuma fuskarta koyaushe tana kallonsa, ba ta taɓa canza matsayi a duk tsawon tafiyar ba, yayin da matar mai gajeren gashi ta zauna a baya a shiru, ba a iya ganinta kwata-kwata a madubin baya.
Kusa da haikalin, ya yi niyyar kada ya shiga, amma motar ta tsaya a gaban wurin ƙona gawawwakin. Mitar ta nuna kusan baht 30, sai matar mai dogon gashi ta ce "30", ya yarda. Sai, duka biyun suka ɓace a ɓoye.
Bai san cewa ba mutane ba ne, sai ya tambayi wani dattijo da ke wucewa ko ya gan su. Mutumin ya amsa, "Waɗannan 'yan mata biyu kuma "Ka yafe musu." <ref name="s" />
A hankali Somkiat ta fahimci cewa matan biyu ba mutane ba ne washegari. Abokin tasi ɗinsa na rana ya ce ba shi da fasinjoji duk tsawon yini, amma wani direba ya ba da rahoton ganin matan suna zaune a cikin motar Somkiat duk tsawon yini. <ref name="s" />
Daga baya ya ba da labarin ta wayar tarho a wani shiri na rediyo mai farin jini wanda Kapol Thongplub ya shirya, inda ya sami amsoshi masu yawa. Saƙonni sun shigo kamar "Labarin da ya fi ban tsoro a daren" da kuma "Ina wannan direban yake? Menene lambar motar?" <ref name="s" />
Shekara guda bayan haka, bayan ya daina tukin tasi, ya koma aiki kuma ya kalli shirin, wanda ke tattaunawa kan lamarinsa. Ya kira saboda wani mutum, ma'aikacin kamfani, ya ba da rahoton irin wannan haɗuwa. Mai masaukin baki ya shirya tattaunawa ta hanyoyi uku, kuma Somkiat ta fahimci gaskiya: matan biyu ba 'yan'uwa mata ba ne amma abokai ne, sanye da baƙi don yin gaggawar kona saurayin matar mai dogon gashi. Sun hau babur tare, amma babur ɗin ya tsaya a kan layin jirgin ƙasa a daidai lokacin da jirgin ƙasa ke gabatowa, wanda ya kashe su nan take. <ref name="s" />
Dattijon da suka haɗu da shi ma bai da rai, amma magajin haikalin da ya mutu ne. Haɗuwar Somkiat ta faru ne a kusan shekarar 1992. <ref name="s" />
== Bincike ==
A shekarar 2020, tashar talabijin ta 9 MCOT HD ta binciki tatsuniyar mata masu sanye da baƙaƙe a Wat Samian Nari. Haikalin, wanda yake a Lat Yao, Chatuchak, arewacin Bangkok, ya wuce shekaru 100, tun zamanin Sarki [[Chulalongkorn|Rama na V.]] Akwai wani magudanar ruwa ta Khlong Prem Prachakon, sannan layin dogo na arewa da titin Kamphaeng Phet 6 suna wucewa a gaba. Da daddare, yankin yana da duhu sosai kuma shiru ne.
Wani direban tuk-tuk wanda ya shafe sama da shekaru goma yana aiki a yankin ya ce ya ji labarin amma bai taɓa ganin komai ba. An ruwaito cewa wani direban tasi ya ga wata mata sanye da bakar riga tana daga hannu don tafiya da daddare shekaru biyar da suka gabata, amma ta ɓace ba zato ba tsammani.
Malamin addinin Kirista, wanda ya shafe sama da shekaru 50 yana aiki, ya ce ya ji labarin tun lokacin da ya hau mulki shekaru 30 da suka gabata, amma shi da malaman addinin Kirista, da mazauna yankin ba su taba ganin komai ba. Yana ganin labarin kawai labari ne da aka ruwaito ta hanyar magana da baki . Duk da cewa hatsarin jirgin ƙasa a gaban haikalin ya faru, babu wata shaida da ke nuna cewa akwai fatalwa. <ref name="ii" />
Bugu da ƙari, binciken da aka yi a cikin tarihin Khaosod tun daga shekarar 1997 ya nuna babu wani rahoto game da hatsarin jirgin ƙasa da ya kashe mata a rabi biyu a gaban haikalin. <ref name="o" />
== Duba ƙarin ==
* Mace cikin Baƙar fata
* Teke Teke
* Mai tafiya a ƙasa yana ɓacewa
* Mae Nak
* Jerin tatsuniyoyi na birane
* Jerin manyan titunan da aka ruwaito suna fuskantar barazanar tsaro
* Jerin wuraren da aka ruwaito cewa ana farautar masu yawon bude ido a Thailand
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ejlxisd2ruzu77z94wde3ow4ngaa6kg
Tattaunawar user:HasanAgha1922
3
179959
971369
2026-10-25T13:36:14Z
Cabayi
8435
Cabayi moved page [[Tattaunawar user:HasanAgha1922]] to [[Tattaunawar user:Sayfoh]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/HasanAgha1922|HasanAgha1922]]" to "[[Special:CentralAuth/Sayfoh|Sayfoh]]"
971369
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Tattaunawar user:Sayfoh]]
f17qxcguf5w4zlida0211r83xei4sj2
Samfuri:Infobox royalty/doc
10
179960
971378
2026-10-25T13:44:24Z
Mustpha umar mustpha
50426
Dakachi Paiko is the traditional title of the village head of Paiko in Paikoro LGA, Niger State, Nigeria.
971378
wikitext
text/x-wiki
Alhaji Umar Faruk Mustapha''' is a Nigerian civil servant and traditional ruler. He is the current Dakachi of Paiko in Paikoro Local Government Area, Niger State, Nigeria.
== Career ==
Mustapha is a staff of the Nigerian Export Promotion Council (NEPC). He is the Head of Southeast, NEPC, Enugu, and has held several strategic positions within the Council. His work has focused on export development and trade promotion in Nigeria.<ref>NEPC is the Federal Government agency for export promotion in Nigeria.</ref>
== Traditional title ==
He holds the traditional title of Dakachi of Paiko, Niger State, a title which in Hausa means Village Head.<ref>Dakachi Paiko is the traditional title of the village head of Paiko in Paikoro LGA, Niger State, Nigeria. Paiko is predominantly inhabited by the Gbagyi people.</ref>
== xcobbar ==
<references />
23c042ymziemla74n6ausnz24z7nr41
Karrama Nicholas na biyu da Alexandra Feodorovna
0
179961
971385
2026-10-25T13:49:01Z
DAN KANSILA 3323
48576
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1368686010|Coronation of Nicholas II and Alexandra Feodorovna]]"
971385
wikitext
text/x-wiki
[[File:Coronation_of_Nicholas_II_by_L.Tuxen_(1898,_Hermitage).jpg|thumb|350x350px|L. Tuxen "Naɗa Nicholas II a cikin Cathedral na Assumption na Moscow Kremlin a ranar 14 ga Mayu, 1896". 1898. Jihar Gidan Tarihi na Hermitage, St. Petersburg]]
Karramawa na Sarkin sarakuna Nicholas II da matarsa, Empress Alexandra Feodorovna ita ce karramawa ta ƙarshe a lokacin Daular Rasha. Ya faru ne a ranar Talata, 14 ga Mayu (O.S., 26 ga Mayu NS) 1896, a cikin Cocin Dormition a cikin Kremlin na Moscow . Nicholas II, wanda aka fi sani da Nikolai II Aleksandrovich, shi ne sarki na karshe na Rasha.
== Shirye-shiryen ==
A ranar 1 ga watan Janairun (O.S., 13 ga watan Janairu N.S.) 1896, an buga takardar shaidar <ref>{{Cite web |script-title=ru:Государство Россійское – О манифестахъ |trans-title=State of the Russian Empire – About Manifestos |url=http://www.russportal.ru/index.php?id=monarchy.manifest1896_01_01 |access-date=4 March 2019 |website=Russian Portal |language=ru}}</ref> "A kan karramawa mai tsarki na Majesties na Masarautarsu", bisa ga abin da za a gudanar da bikin karramawa a watan Mayu, <ref>{{Cite web |title=Description of the holy coronation of Their Imperial Majesties, Sovereign Emperor Alexander III and Sovereign Empress Maria Feodorovna of All Russia. |url=http://www.raruss.ru/ceremonies/587-alexiii-coronation.html |access-date=14 October 2018 |website=RARUS'S}}</ref> kuma ta gayyaci Majalisar Dattijan Gwamnati a Moscow, da sauran wakilan Daular Rasha, don halarta. <ref name="сoronation">{{Cite web |title=Полное собрание законов Российской Империи. Собрание Третье. 1 марта 1881 — 1913 гг. — Алфавитный каталог — Электронная библиотека Руниверс |url=https://runivers.ru/lib/book3139/9997/ |access-date=17 December 2023 |website=runivers.ru |language=ru}}</ref> An ba da alhakin shirya bikin ga Ma'aikatar Kotun Daular, bisa ga abin da aka shirya Hukumar Karramawa da Ofishin Karramawa.<ref name="сoronation" />
[[File:Krátký,_F._-_Moskva_-_Velké_divadlo_(1896).jpg|left|thumb|Gidan wasan kwaikwayo na Bolshoi a cikin tufafin biki]]
Lokacin da aka naɗa shi daga 6 ga Mayu zuwa 26 ga Mayu 1896, tare da 25 ga Mayu shine ranar haihuwar Empress Alexandra Feodorovna . A ranar 26 ga watan Mayu, an buga wata takarda da ta nuna godiyar sarki ga mazaunan Moscow.
[[File:1896_moscow-radchenko.jpg|thumb|"Tsarin birnin Moscow tare da sanya wuraren zama na wakilan musamman na HIGHEST, wakilan ƙasashen waje, kwamandoji da manyan jami'ai waɗanda suka isa Moscow a lokacin Ranar Mai Tsarki. Karramawa na Majesties na Imperial a watan Mayu 1896. Don jagorancin jami'an gidan waya na Moscow da aka ba su ayyuka daban-daban a lokacin da aka yi amfani da su a matsayin mai tsarki, wanda Daraktan gidan waya na Moscou ya tattara. Majalisar K. Radchenko]]
An ba da shawarar cewa duk mutanen da suka halarci shigarwar bikin na 9 ga Mayu na ma'aurata na sarki zuwa Moscow sun isa Moscow ba daga 5 ga Mayu ba. Shigar da bikin ya kasance daga Fadar Petrovsky a kan babbar hanyar Petersburg kuma ya ci gaba tare da titunan Tverskaya-Yamskaya da Tverskay .
Shirye-shiryen bikin alhakin Ministan Kotun Daular Count I. I. Vorontsov-Dashkov ne. Babban Marshal shine Count K. I. Palen; babban mai kula da bukukuwan shine Yarima A. S. Dolgorukov . Ayyukan mai sanarwar sun kasance ne daga E. K. Pribylsky, wani jami'in Majalisar Dattijai. An kafa ƙungiyar ɗaukaka mulki daga battalions 82, squadrons 36, kamfanoni 9, da batir 28, a ƙarƙashin umurnin Grand Duke Vladimir Alexandrovich, wanda a ƙarƙashinsa akwai hedkwatar musamman tare da haƙƙin Janar Janar wanda Lieutenant Janar N.I. Bobrikov ke jagoranta. Vladimir Alexandrovich ya isa Moscow kuma ya ɗauki umurni a ranar 3 ga Mayu 1896.
[[File:Коронация_Николай.jpg|left|thumb|Sanarwar Mai Tsarki na Sarkin sarakuna [[Nicholas na II|Nikolai Alexandrovich]] (Nicholas II) da Sarauniya Alexandra Feodorovna (Alexandra Fedorovna (matar Nicholas II)) ]]
== Baƙi na sarauta da na ƙasashen waje ==
== MANAZARTA ==
sxhbmt8wrhvlb1tji1pj78hm1dbimir
971386
971385
2026-10-25T13:49:34Z
DAN KANSILA 3323
48576
971386
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Coronation_of_Nicholas_II_by_L.Tuxen_(1898,_Hermitage).jpg|thumb|350x350px|L. Tuxen "Naɗa Nicholas II a cikin Cathedral na Assumption na Moscow Kremlin a ranar 14 ga Mayu, 1896". 1898. Jihar Gidan Tarihi na Hermitage, St. Petersburg]]
Karramawa na Sarkin sarakuna Nicholas II da matarsa, Empress Alexandra Feodorovna ita ce karramawa ta ƙarshe a lokacin Daular Rasha. Ya faru ne a ranar Talata, 14 ga Mayu (O.S., 26 ga Mayu NS) 1896, a cikin Cocin Dormition a cikin Kremlin na Moscow . Nicholas II, wanda aka fi sani da Nikolai II Aleksandrovich, shi ne sarki na karshe na Rasha.
== Shirye-shiryen ==
A ranar 1 ga watan Janairun (O.S., 13 ga watan Janairu N.S.) 1896, an buga takardar shaidar <ref>{{Cite web |script-title=ru:Государство Россійское – О манифестахъ |trans-title=State of the Russian Empire – About Manifestos |url=http://www.russportal.ru/index.php?id=monarchy.manifest1896_01_01 |access-date=4 March 2019 |website=Russian Portal |language=ru}}</ref> "A kan karramawa mai tsarki na Majesties na Masarautarsu", bisa ga abin da za a gudanar da bikin karramawa a watan Mayu, <ref>{{Cite web |title=Description of the holy coronation of Their Imperial Majesties, Sovereign Emperor Alexander III and Sovereign Empress Maria Feodorovna of All Russia. |url=http://www.raruss.ru/ceremonies/587-alexiii-coronation.html |access-date=14 October 2018 |website=RARUS'S}}</ref> kuma ta gayyaci Majalisar Dattijan Gwamnati a Moscow, da sauran wakilan Daular Rasha, don halarta. <ref name="сoronation">{{Cite web |title=Полное собрание законов Российской Империи. Собрание Третье. 1 марта 1881 — 1913 гг. — Алфавитный каталог — Электронная библиотека Руниверс |url=https://runivers.ru/lib/book3139/9997/ |access-date=17 December 2023 |website=runivers.ru |language=ru}}</ref> An ba da alhakin shirya bikin ga Ma'aikatar Kotun Daular, bisa ga abin da aka shirya Hukumar Karramawa da Ofishin Karramawa.<ref name="сoronation" />
[[File:Krátký,_F._-_Moskva_-_Velké_divadlo_(1896).jpg|left|thumb|Gidan wasan kwaikwayo na Bolshoi a cikin tufafin biki]]
Lokacin da aka naɗa shi daga 6 ga Mayu zuwa 26 ga Mayu 1896, tare da 25 ga Mayu shine ranar haihuwar Empress Alexandra Feodorovna . A ranar 26 ga watan Mayu, an buga wata takarda da ta nuna godiyar sarki ga mazaunan Moscow.
[[File:1896_moscow-radchenko.jpg|thumb|"Tsarin birnin Moscow tare da sanya wuraren zama na wakilan musamman na HIGHEST, wakilan ƙasashen waje, kwamandoji da manyan jami'ai waɗanda suka isa Moscow a lokacin Ranar Mai Tsarki. Karramawa na Majesties na Imperial a watan Mayu 1896. Don jagorancin jami'an gidan waya na Moscow da aka ba su ayyuka daban-daban a lokacin da aka yi amfani da su a matsayin mai tsarki, wanda Daraktan gidan waya na Moscou ya tattara. Majalisar K. Radchenko]]
An ba da shawarar cewa duk mutanen da suka halarci shigarwar bikin na 9 ga Mayu na ma'aurata na sarki zuwa Moscow sun isa Moscow ba daga 5 ga Mayu ba. Shigar da bikin ya kasance daga Fadar Petrovsky a kan babbar hanyar Petersburg kuma ya ci gaba tare da titunan Tverskaya-Yamskaya da Tverskay .
Shirye-shiryen bikin alhakin Ministan Kotun Daular Count I. I. Vorontsov-Dashkov ne. Babban Marshal shine Count K. I. Palen; babban mai kula da bukukuwan shine Yarima A. S. Dolgorukov . Ayyukan mai sanarwar sun kasance ne daga E. K. Pribylsky, wani jami'in Majalisar Dattijai. An kafa ƙungiyar ɗaukaka mulki daga battalions 82, squadrons 36, kamfanoni 9, da batir 28, a ƙarƙashin umurnin Grand Duke Vladimir Alexandrovich, wanda a ƙarƙashinsa akwai hedkwatar musamman tare da haƙƙin Janar Janar wanda Lieutenant Janar N.I. Bobrikov ke jagoranta. Vladimir Alexandrovich ya isa Moscow kuma ya ɗauki umurni a ranar 3 ga Mayu 1896.
[[File:Коронация_Николай.jpg|left|thumb|Sanarwar Mai Tsarki na Sarkin sarakuna [[Nicholas na II|Nikolai Alexandrovich]] (Nicholas II) da Sarauniya Alexandra Feodorovna (Alexandra Fedorovna (matar Nicholas II)) ]]
== Baƙi na sarauta da na ƙasashen waje ==
== MANAZARTA ==
oe47vmsnsctpwlp5f2ds6h3q4o3k6um
Boffa, Guinea
0
179962
971396
2026-10-25T14:01:28Z
SaadatuAliyu5484
48956
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1377572257|Boffa, Guinea]]"
971396
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox ib-settlement vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" |<div class="fn org">Boffa</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-subheader" |<div class="category">Yankin birni da gari</div>
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<templatestyles src="Module:Location map/styles.css"></templatestyles><div class="center"><div class="locmap" style="width:300px;float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto"><div style="width:300px;padding:0"><div style="position:relative;width:300px">[[File:Guinea_adm_location_map.svg|class=notpageimage noviewer|300x300px|Boffa is located in Guinea]]<div class="od notheme" style="top:46.193%;left:15.156%;font-size:91%"><div class="id" style="left:-4px;top:-4px">[[File:Red_pog.svg|link=|class=notpageimage noviewer|8x8px|Boffa]]</div><div class="pv" style="width:6em;top:5px;left:-3em"><div>Boffa</div></div></div></div><div style="padding-top:0.2em">Wurin da yake a Guinea</div></div></div></div>
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |Ma'auni:<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="geo-inline"><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Boffa,_Guinea¶ms=10_10_N_14_02_W_region:GN_type:city(8631) <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">10°10′N</span> <span class="longitude">14°02′W</span></span></span><span class="geo-multi-punct">/__hau____hau____hau__</span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">10.167°N 14.033°W</span><span style="display:none"> / <span class="geo">10.167; -14.033</span></span></span>]</span></span>
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Kasar
| class="infobox-data" |<span class="flagicon nowrap">[[File:Flag_of_Guinea.svg|link=|alt=|border|23x23px]] </span>[[Gini|Guinea]]
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |Yankin
| class="infobox-data" |Yankin Boke
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |Gundumar
| class="infobox-data" |Gundumar Boffa
|- class="mergedtoprow"
! colspan="2" class="infobox-header" |Gwamnati<div class="ib-settlement-fn"></div>
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |• Mai girma
| class="infobox-data" |Saidouba Kissing Camara
|- class="mergedtoprow"
! colspan="2" class="infobox-header" |Yawan jama'a<div class="ib-settlement-fn"> (2014)<span class="nowrap"> </span></div>
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |<div style="white-space:nowrap;">• Jimillar </div>
| class="infobox-data" |8,631
|}
[[File:Pont_sur_la_fatala.jpg|left|thumb|Babur a kan Kogin Fatala]]
'''Boffa''' wani gari ne da kuma [[Guinea]]" id="mwDg" rel="mw:WikiLink" title="Sub-prefectures of Guinea">karamar hukuma da ke bakin tekun Guinea. Shi ne babban birnin Boffa Prefecture. Boffa ita ce garin da ya fi kusa da((((((()'''Boffa''' is a town and [[:en:Sub-prefectures_of_Guinea|sub-prefecture]] located on [[:en:Guinea|Guinea]]'s coast. It is the capital of [[:en:Boffa_Prefecture|Boffa Prefecture]]. Boffa is the nearest town to the mouth of the [[:en:Pongo_River_(Guinea)|River Pongo]]. As of 2014)))))) bakin [[Kogin Pongo (Guinea)|Kogin Pongo]]. Har zuwa shekara ta 2014 tana da yawan mutane 8,631.
== Yanayi ==
Boffa tana da yanayin zafi mai zafi (Köppen climate classification ''Am'').<div style="width:75%">{{Weather box}}</div>
== Shahararrun mutane ==
* Sény Camara
== Asibitoci ==
* Asibitin Prefectoral na Boffa
== Gidajen Bauta ==
* Babban Masallacin Boffa
== Bayanan da aka ambata ==
1l6yh9u77m6h9s9cdoj1i5e42ue0erw
971397
971396
2026-10-25T14:02:26Z
SaadatuAliyu5484
48956
Sabon shafi
971397
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox ib-settlement vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" |<div class="fn org">Boffa</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-subheader" |<div class="category">Yankin birni da gari</div>
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<templatestyles src="Module:Location map/styles.css"></templatestyles><div class="center"><div class="locmap" style="width:300px;float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto"><div style="width:300px;padding:0"><div style="position:relative;width:300px">[[File:Guinea_adm_location_map.svg|class=notpageimage noviewer|300x300px|Boffa is located in Guinea]]<div class="od notheme" style="top:46.193%;left:15.156%;font-size:91%"><div class="id" style="left:-4px;top:-4px">[[File:Red_pog.svg|link=|class=notpageimage noviewer|8x8px|Boffa]]</div><div class="pv" style="width:6em;top:5px;left:-3em"><div>Boffa</div></div></div></div><div style="padding-top:0.2em">Wurin da yake a Guinea</div></div></div></div>
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |Ma'auni:<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="geo-inline"><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Boffa,_Guinea¶ms=10_10_N_14_02_W_region:GN_type:city(8631) <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">10°10′N</span> <span class="longitude">14°02′W</span></span></span><span class="geo-multi-punct">/__hau____hau____hau__</span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">10.167°N 14.033°W</span><span style="display:none"> / <span class="geo">10.167; -14.033</span></span></span>]</span></span>
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Kasar
| class="infobox-data" |<span class="flagicon nowrap">[[File:Flag_of_Guinea.svg|link=|alt=|border|23x23px]] </span>[[Gini|Guinea]]
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |Yankin
| class="infobox-data" |Yankin Boke
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |Gundumar
| class="infobox-data" |Gundumar Boffa
|- class="mergedtoprow"
! colspan="2" class="infobox-header" |Gwamnati<div class="ib-settlement-fn"></div>
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |• Mai girma
| class="infobox-data" |Saidouba Kissing Camara
|- class="mergedtoprow"
! colspan="2" class="infobox-header" |Yawan jama'a<div class="ib-settlement-fn"> (2014)<span class="nowrap"> </span></div>
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |<div style="white-space:nowrap;">• Jimillar </div>
| class="infobox-data" |8,631
|}
[[File:Pont_sur_la_fatala.jpg|left|thumb|Babur a kan Kogin Fatala]]
'''Boffa''' wani gari ne da kuma [[Guinea]]" id="mwDg" rel="mw:WikiLink" title="Sub-prefectures of Guinea">karamar hukuma da ke bakin tekun Guinea. Shi ne babban birnin Boffa Prefecture. Boffa ita ce garin da ya fi kusa da bakin [[Kogin Pongo (Guinea)|Kogin Pongo]]. Har zuwa shekara ta 2014 tana da yawan mutane 8,631.
== Yanayi ==
Boffa tana da yanayin zafi mai zafi (Köppen climate classification ''Am'').<div style="width:75%">{{Weather box}}</div>
== Shahararrun mutane ==
* Sény Camara
== Asibitoci ==
* Asibitin Prefectoral na Boffa
== Gidajen Bauta ==
* Babban Masallacin Boffa
== Bayanan da aka ambata ==
8vxud00dckk8ag45umyey71q6ugldxd
Dokar Dartmoor Commons ta 1985
0
179963
971406
2026-10-25T14:14:44Z
SaadatuAliyu5484
48956
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1380874880|Dartmoor Commons Act 1985]]"
971406
wikitext
text/x-wiki
Dokar Dartmoor Commons Act 1985 (c. xxxvii) wani aiki ne na Majalisar Dattijai ta Burtaniya wanda ke ba da doka don samun damar shiga((((((((The act established the '''Dartmoor Commoners' Council''', a [[:en:Statutory_body|statutory body]] responsible for regulation of [[:en:Livestock_husbandry|livestock husbandry]] on and public access to the commons, and delimits its regulatory and enforcement)))))) ƙasa a cikin Dartmour, wani yanki mai tsawo a kudancin Devon, Kudu maso Yammacin Ingila .
Dokar ta kafa '''Majalisar Dartmoor Commoners''', wata kungiya mai alhakin tsara [[Kiwo|Kiwon dabbobi]] da kuma samun damar jama'a ga jama'a, kuma ta ƙayyade ikon sarrafawa da tilasta shi.<ref>{{Cite web |title=The Commons |url=https://www.dartmoor.gov.uk/living-and-working/farming/the-commons |access-date=2024-05-22 |website=Dartmoor National Park}}</ref>
An ba da izinin sarauta a ranar 30 ga Oktoba 1985.<ref>{{Cite web |date=30 October 1985 |title=Royal Assent: Volume 84: debated on Wednesday 30 October 1985 |url=https://hansard.parliament.uk/Commons/1985-10-30/debates/a9d0aaf8-2ca6-4861-a3ab-2e54c2fe99ff/RoyalAssent |website=Hansard}}</ref>
== Samun dama ga jama'a ==
Sashe na 10 na dokar ya ba wa jama'a "dama na samun dama ga jama'a a kan ƙafa da kan doki don manufar nishaɗin iska". An yi jayayya game da ainihin ma'anar "nishaɗi na sararin samaniya", musamman game da sansanin daji, tare da hukuncin Babban Kotun a watan Janairun 2023 wanda ya hana aikin.<ref>{{Cite web |date=2023-02-10 |title=Dartmoor wild camping court case - what you need to know |url=https://www.nfuonline.com/updates-and-information/dartmoor-wild-camping-court-case-what-you-need-to-know/ |access-date=2024-05-23 |website=www.nfuonline.com |language=en-gb}}</ref>
Bayan hukuncin Kotun daukaka kara a watan Yulin 2023, an tabbatar da cewa sansanin wani aiki ne da dokar ta rufe, yana ba da izinin sansanin daji na doka a Dartmoor. <ref>{{Cite web |title=Wild camping returns to Dartmoor in court victory |url=https://www.globalcyclingnetwork.com/general/news/wild-camping-returns-to-dartmoor-in-court-victory |access-date=2024-05-22 |website=Global Cycling Network |language=en}}</ref>
Kotun Koli ta amince da hukuncin, wanda ya ba da izinin sansani, a watan Mayu na shekara ta 2025. <ref>{{Cite web |title=UKSC/2023/0126 Darwall and another (Appellants) v Dartmoor National Park Authority (Respondent) |url=https://supremecourt.uk/cases/uksc-2023-0126 |website=Supreme Court of the United Kingdom}}</ref>
== Bayanan da aka ambata ==
kw7y7bvuynb9q8limkbxydb2xchod4f
971428
971406
2026-10-25T14:31:07Z
SaadatuAliyu5484
48956
Sabon shafi
971428
wikitext
text/x-wiki
Dokar Dartmoor Commons Act 1985 (c. xxxvii) wani aiki ne na Majalisar Dattijai ta Burtaniya wanda ke ba da doka don samun damar shiga ƙasa a cikin Dartmour, wani yanki mai tsawo a kudancin Devon, Kudu maso Yammacin Ingila .
Dokar ta kafa '''Majalisar Dartmoor Commoners''', wata kungiya mai alhakin tsara [[Kiwo|Kiwon dabbobi]] da kuma samun damar jama'a ga jama'a, kuma ta ƙayyade ikon sarrafawa da tilasta shi.<ref>{{Cite web |title=The Commons |url=https://www.dartmoor.gov.uk/living-and-working/farming/the-commons |access-date=2024-05-22 |website=Dartmoor National Park}}</ref>
An ba da izinin sarauta a ranar 30 ga Oktoba 1985.<ref>{{Cite web |date=30 October 1985 |title=Royal Assent: Volume 84: debated on Wednesday 30 October 1985 |url=https://hansard.parliament.uk/Commons/1985-10-30/debates/a9d0aaf8-2ca6-4861-a3ab-2e54c2fe99ff/RoyalAssent |website=Hansard}}</ref>
== Samun dama ga jama'a ==
Sashe na 10 na dokar ya ba wa jama'a "dama na samun dama ga jama'a a kan ƙafa da kan doki don manufar nishaɗin iska". An yi jayayya game da ainihin ma'anar "nishaɗi na sararin samaniya", musamman game da sansanin daji, tare da hukuncin Babban Kotun a watan Janairun 2023 wanda ya hana aikin.<ref>{{Cite web |date=2023-02-10 |title=Dartmoor wild camping court case - what you need to know |url=https://www.nfuonline.com/updates-and-information/dartmoor-wild-camping-court-case-what-you-need-to-know/ |access-date=2024-05-23 |website=www.nfuonline.com |language=en-gb}}</ref>
Bayan hukuncin Kotun daukaka kara a watan Yulin 2023, an tabbatar da cewa sansanin wani aiki ne da dokar ta rufe, yana ba da izinin sansanin daji na doka a Dartmoor. <ref>{{Cite web |title=Wild camping returns to Dartmoor in court victory |url=https://www.globalcyclingnetwork.com/general/news/wild-camping-returns-to-dartmoor-in-court-victory |access-date=2024-05-22 |website=Global Cycling Network |language=en}}</ref>
Kotun Koli ta amince da hukuncin, wanda ya ba da izinin sansani, a watan Mayu na shekara ta 2025. <ref>{{Cite web |title=UKSC/2023/0126 Darwall and another (Appellants) v Dartmoor National Park Authority (Respondent) |url=https://supremecourt.uk/cases/uksc-2023-0126 |website=Supreme Court of the United Kingdom}}</ref>
== Bayanan da aka ambata ==
a4vo1aaq6cllfjx3l14efbmh2tippfk
Tsarin Kremlin
0
179964
971407
2026-10-25T14:15:38Z
DAN KANSILA 3323
48576
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1292552646|Kremlin Plot]]"
971407
wikitext
text/x-wiki
Kremlin Plot (Russian) wani lamari ne na aikata laifuka na 1935 a [[Tarayyar Sobiyet|Tarayyar Soviet]] game da yunkurin kisan kai a kan [[Joseph Stalin]],wanda ya riga ya wuce Babban Purge.
A watan Maris na shekara ta 1935, babban mai makirci Mikhail Cherniavsky ya furta cewa ya kasance wani ɓangare na makircin kisan kai na '[[ta'addanci]]' da aka shirya bayan al'amarin Kirov da imanin cewa irin wannan rashin tsaro a cikin Kremlin na iya ba masu makirci damar shiga cikin bindigogi da harbe Stalin. Babu wata shaida da ta nuna cewa an azabtar da Cherniavsky,amma an rinjaye shi ya yarda cewa wani dan Amurka mai suna Ryaskin ne ya dauke shi lokacin da yake karatu a kasashen waje a Cibiyar Fasaha ta Massachusetts (MIT).
== Makirci ==
Bayan kisan Sergei Kirov a watan Disamba na shekara ta 1934,binciken ya haifar da gano wani makirci a farkon shekara ta 1935 don kashe [[Joseph Stalin]] ban da matakan tsaro marasa kyau ga Kremlin da kuma mummunan zargi da Stalin daga ma'aikatan Kremlin.
Gabaɗaya, [[NKVD]] ta bincika mutane 110 kuma shida ne kawai daga cikinsu suka yi ikirarin cewa sun shiga. Babban mai makirci shine '''Mikhail Cherniavsky''',
jami'in sashen soja na huɗu wanda ya rasa bangaskiyar Kwaminisanci yayin da yake karatun ilmin sunadarai a Cibiyar Fasaha ta Massachusetts a ɓoye.Ya gamsu da cewa tattalin arzikin umarnin Stalinist ba zai iya yin gasa da jari-hujja na Amurka ba kuma ya zama dole a maye gurbin Stalin a matsayin shugaban Soviet. A ranar 26 ga watan Maris, ya furta cewa ya kasance wani ɓangare na makircin kisan kai na '[[ta'addanci]]' da aka shirya bayan al'amarin Kirov da imanin cewa irin wannan rashin tsaro a Kremlin zai iya ba su damar yin amfani da bindigogi da harbe Stalin..Babu wata shaida da ta nuna cewa an azabtar da shi, amma an rinjaye shi ya yarda cewa wani dan Amurka mai suna Ryaskin ne ya dauke shi lokacin da yake Amurka. Lokacin da aka tambaye shi game da cikakkun bayanai kwana biyu bayan haka, bai iya bayar da komai ba. Daga cikin wadanda aka kama akwai Nikolai Rosenfeld, ɗan'uwan Lev Kamenev da ɗan'uwansa,injiniya a tashar wutar lantarki ta Moscow.<ref name="rs">{{Cite web |last=Русская Семерка |date=3 September 2017 |title=Кремлевское дело: что произошло в действительности |url=https://news.rambler.ru/other/37805165-kremlevskoe-delo-chto-proizoshlo-v-deystvitelnosti/ |access-date=18 December 2023}}</ref>
Matsi don kashe masu makirci ya fito ne daga NKVD da shugabanta, Genrikh Yagoda, maimakon Stalin da kansa. Ba kamar yarjejeniyar da ya yi daga baya ba tare da buƙatun kisa, Stalin ya amince ne kawai da kashe mutane biyu daga cikin jimlar mutane ashirin da shida waɗanda aka bukaci mutuwarsu. Ɗaya shine Mikhail Cherniavsky ɗayan kuma Alexei Sinelobov, mataimakin kwamandan Kremlin, wanda daga baya aka sauya hukuncinsa zuwa shekaru 10 a kurkuku.
== Sakamakon haka ==
Tare da binciken, a watan Fabrairu, an cire Avel Yenukidze, a lokacin Sakataren Kwamitin Zartarwa na Tsakiya na Rasha daga mukamin, wanda ya kamata a tabbatar da tsaro na Kremlin. Rudolf Augustovich Peterson ya kuma rasa mukaminsa saboda shari'ar. A ranar 21 ga watan Maris, Politburo ta aika da mambobin kwamitin tsakiya da kwamitocin jam'iyyar da Soviet suna kula da "Rahoton kwamitin tsaki na jam'iyyar Kwaminisanci ta Bolsheviks a kan na'urar kwamitin zartarwa na tsakiya na USSR da kuma abokin tarayya. Yenukidze". Nikolai Yezhov ne ya gabatar da rahoton. A cikin rahoton, an zargi Avel Yenukidze da rashin yin isasshen tsaro na siyasa. An kuma yi iƙirarin cewa yunkurin kisan kai ya haɗa da Kamenev, Zinoviev, [[Leon Trotsky|Trotsky]], da kuma Menchevik da White Guards.<ref name="rs" />
== Bincike mai mahimmanci ==
Svetlana Lokhova ce ta gudanar da bincike mai mahimmanci, wanda bincikensa a cikin manyan tarihin Soviet ya ba da haske mai mahimmanci game da dalilin Stalin kafin Babban Purge.
== Bayanan da aka ambata ==
gr3azize5mqc8gn0izejrsbptp5ukm1
971408
971407
2026-10-25T14:16:17Z
DAN KANSILA 3323
48576
971408
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Kremlin Plot (Russian) wani lamari ne na aikata laifuka na 1935 a [[Tarayyar Sobiyet|Tarayyar Soviet]] game da yunkurin kisan kai a kan [[Joseph Stalin]],wanda ya riga ya wuce Babban Purge.
A watan Maris na shekara ta 1935, babban mai makirci Mikhail Cherniavsky ya furta cewa ya kasance wani ɓangare na makircin kisan kai na '[[ta'addanci]]' da aka shirya bayan al'amarin Kirov da imanin cewa irin wannan rashin tsaro a cikin Kremlin na iya ba masu makirci damar shiga cikin bindigogi da harbe Stalin. Babu wata shaida da ta nuna cewa an azabtar da Cherniavsky,amma an rinjaye shi ya yarda cewa wani dan Amurka mai suna Ryaskin ne ya dauke shi lokacin da yake karatu a kasashen waje a Cibiyar Fasaha ta Massachusetts (MIT).
== Makirci ==
Bayan kisan Sergei Kirov a watan Disamba na shekara ta 1934,binciken ya haifar da gano wani makirci a farkon shekara ta 1935 don kashe [[Joseph Stalin]] ban da matakan tsaro marasa kyau ga Kremlin da kuma mummunan zargi da Stalin daga ma'aikatan Kremlin.
Gabaɗaya, [[NKVD]] ta bincika mutane 110 kuma shida ne kawai daga cikinsu suka yi ikirarin cewa sun shiga. Babban mai makirci shine '''Mikhail Cherniavsky''',
jami'in sashen soja na huɗu wanda ya rasa bangaskiyar Kwaminisanci yayin da yake karatun ilmin sunadarai a Cibiyar Fasaha ta Massachusetts a ɓoye.Ya gamsu da cewa tattalin arzikin umarnin Stalinist ba zai iya yin gasa da jari-hujja na Amurka ba kuma ya zama dole a maye gurbin Stalin a matsayin shugaban Soviet. A ranar 26 ga watan Maris, ya furta cewa ya kasance wani ɓangare na makircin kisan kai na '[[ta'addanci]]' da aka shirya bayan al'amarin Kirov da imanin cewa irin wannan rashin tsaro a Kremlin zai iya ba su damar yin amfani da bindigogi da harbe Stalin..Babu wata shaida da ta nuna cewa an azabtar da shi, amma an rinjaye shi ya yarda cewa wani dan Amurka mai suna Ryaskin ne ya dauke shi lokacin da yake Amurka. Lokacin da aka tambaye shi game da cikakkun bayanai kwana biyu bayan haka, bai iya bayar da komai ba. Daga cikin wadanda aka kama akwai Nikolai Rosenfeld, ɗan'uwan Lev Kamenev da ɗan'uwansa,injiniya a tashar wutar lantarki ta Moscow.<ref name="rs">{{Cite web |last=Русская Семерка |date=3 September 2017 |title=Кремлевское дело: что произошло в действительности |url=https://news.rambler.ru/other/37805165-kremlevskoe-delo-chto-proizoshlo-v-deystvitelnosti/ |access-date=18 December 2023}}</ref>
Matsi don kashe masu makirci ya fito ne daga NKVD da shugabanta, Genrikh Yagoda, maimakon Stalin da kansa. Ba kamar yarjejeniyar da ya yi daga baya ba tare da buƙatun kisa, Stalin ya amince ne kawai da kashe mutane biyu daga cikin jimlar mutane ashirin da shida waɗanda aka bukaci mutuwarsu. Ɗaya shine Mikhail Cherniavsky ɗayan kuma Alexei Sinelobov, mataimakin kwamandan Kremlin, wanda daga baya aka sauya hukuncinsa zuwa shekaru 10 a kurkuku.
== Sakamakon haka ==
Tare da binciken, a watan Fabrairu, an cire Avel Yenukidze, a lokacin Sakataren Kwamitin Zartarwa na Tsakiya na Rasha daga mukamin, wanda ya kamata a tabbatar da tsaro na Kremlin. Rudolf Augustovich Peterson ya kuma rasa mukaminsa saboda shari'ar. A ranar 21 ga watan Maris, Politburo ta aika da mambobin kwamitin tsakiya da kwamitocin jam'iyyar da Soviet suna kula da "Rahoton kwamitin tsaki na jam'iyyar Kwaminisanci ta Bolsheviks a kan na'urar kwamitin zartarwa na tsakiya na USSR da kuma abokin tarayya. Yenukidze". Nikolai Yezhov ne ya gabatar da rahoton. A cikin rahoton, an zargi Avel Yenukidze da rashin yin isasshen tsaro na siyasa. An kuma yi iƙirarin cewa yunkurin kisan kai ya haɗa da Kamenev, Zinoviev, [[Leon Trotsky|Trotsky]], da kuma Menchevik da White Guards.<ref name="rs" />
== Bincike mai mahimmanci ==
Svetlana Lokhova ce ta gudanar da bincike mai mahimmanci, wanda bincikensa a cikin manyan tarihin Soviet ya ba da haske mai mahimmanci game da dalilin Stalin kafin Babban Purge.
== Bayanan da aka ambata ==
gldqyw9ijmb5pqlkk5do6b8757e0ttw
Harin jirgin sama na Kremlin
0
179965
971426
2026-10-25T14:30:27Z
DAN KANSILA 3323
48576
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1378435263|Kremlin drone attack]]"
971426
wikitext
text/x-wiki
{{Campaignbox Russian invasion of Ukraine}}A ranar 3 ga Mayu 2023, a cikin yakin da ke gudana tsakanin Rasha da Ukraine, jirage masu fashewa guda biyu da ake zargin sun yi niyya ga Kremlin a Moscow kuma an harbe su. Shugaba [[Vladimir Putin]] bai kasance a cikin ginin ba a lokacin kuma babu wanda ya ji rauni a lamarin.
Kremlin ta zargi Ukraine da aikata lamarin kuma ta kira shi "aikin ta'addanci" da yunkurin kisan kai. Jami'an Ukraine sun musanta cewa sun shiga, yayin da jami'an Amurka suka ce mai yiwuwa ne cewa wata rundunar leken asiri ta Ukraine ko rundunar soja ta musamman ta kasance a bayan harin.
== Abin da ya faru ==
Wani bidiyon da ba a tabbatar da shi ba wanda aka sanya a kafofin sada zumunta ya nuna wani abu da ke tashi zuwa Kremlin kafin karamin fashewa ya faru kusa da flagpole a saman Kremlin Senate dome. A cikin hoton, an ga mutane biyu da ba a san su ba suna hawa dome.<ref>{{Cite web |last=Altman |first=Howard |date=3 May 2023 |title=Drone Attack On The Kremlin In Moscow |url=https://www.thedrive.com/the-war-zone/drone-attack-on-the-kremlin-in-moscow |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230503164531/https://www.thedrive.com/the-war-zone/drone-attack-on-the-kremlin-in-moscow |archive-date=3 May 2023 |access-date=2023-05-03 |website=The Drive |language=en}}</ref> Wani bidiyon ya nuna hayaki yana tashi a kusa da ginin.
Jami'an Rasha sun yi iƙirarin cewa an kashe jirage biyu tare da kayan radar na lantarki.
== Halin da aka yi ==
=== Rasha ===
A ranar 3 ga Mayu, magajin garin Moscow Sergey Sobyanin ya ba da sanarwar cewa babu wani yanki na drone a kan birnin.
Vyacheslav Volodin, mai magana da yawun Duma ta Jiha ta Rasha kuma abokin tarayya na Putin, ya kira harin da ake zargi da kai hari na drone "harin ta'addanci" a kan Rasha kuma ya kwatanta gwamnatin Ukraine da kungiyoyin ta'addancin kamar [[al-Qaeda]] da Jihar Musulunci, yana mai cewa "Dole ne a gane gwamnatin Nazi Kyiv a matsayin kungiyar ta'addanciya". Volodin ya bukaci amfani da "makamai da za su iya dakatar da lalata mulkin ta'addanci na Kyiv". Mai biyayya kuma mataimakin Duma Mikhail Sheremet ya yi kira ga yajin aikin fansa a kan shugaban Ukraine Zelenskyy . <ref name="u-pravda" />
[[Yevgeny Prigozhin]], shugaban kungiyar soja ta Wagner, ya yi gargadi game da amfani da [[makaman nukiliya]], yana mai cewa "Muna kama da clowns da ke barazanar amfani da makamai na nukiliya don mayar da martani ga drone na yaro".
Mai magana da yawun Kremlin Dmitry Peskov ya yi iƙirarin cewa Amurka ce ke bayan wani hari na ba da labari a kan Kremlin da nufin kashe Putin, yana mai cewa "Mun san sosai cewa yanke shawara game da irin waɗannan ayyukan, game da irin wannan hare-haren ta'addanci, ba a Kyiv ba amma a Washington".Babban mai yada labarai na Kremlin Vladimir Solovyov ya kwatanta lamarin da [[September 11 attacks|Hare-haren Satumba 11]].
Tsohon shugaban kasa kuma shugaban Kwamitin Tsaro na Rasha na yanzu, Dmitry Medvedev, ya yi barazanar cewa "Bayan harin ta'addanci na yau, babu wani zaɓi da ya rage a waje da kawar da Zelensky da ƙungiyarsa. "Dan Duma na Jiha Andrey Gurulyov ya ce "Ya kamata mu bayyana a hukumance cewa duk jagorancin wannan al'ummar ta'addanci suna ƙarƙashin kawar da su a zahiri".
Moscow ta yi rantsuwa da ramawa a duk lokacin da kuma duk inda ta ga ya dace.<ref>{{Cite web |date=3 May 2023 |title=Russia claims Ukraine tried to assassinate Putin in Kremlin drone attack |url=https://www.nbcnews.com/news/world/russia-ukraine-tried-assassinate-putin-drone-attack-kremlin-rcna82608 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230503150724/https://www.nbcnews.com/news/world/russia-ukraine-tried-assassinate-putin-drone-attack-kremlin-rcna82608 |archive-date=3 May 2023 |access-date=3 May 2023 |website=NBC News}}</ref>
==== Masu adawa da Rasha ====
Tsohon dan siyasar Rasha Ilya Ponomarev ya yi iƙirarin a cikin wata hira da CNN cewa kafin harin ya yi magana da masu adawa da Rasha "masu adawa da fascism" wadanda suka aiwatar da shi. A cewar Ponomarev, kungiyar da farko ta shirya harin ya faru a Ranar Nasara, amma a watan Afrilu an yi tattaunawa inda ya ba da shawara cewa harin ya faruwa kafin bukukuwan, saboda haɗarin taron jama'a, kuma saboda tsarkakar ranar, zai iya samun akasin haka saboda gangami 'a kusa da tasirin tutar. A kan labarinsa, burin harin jirgin sama na 3 ga Mayu shine tilasta sokewar fareti don Rashawa su fahimci cewa yaƙin ya ɓace.
=== Ukraine ===
Mai ba da shawara ga shugaban kasar Ukraine Mykhailo Podolyak ya yi sharhi cewa [[Kiev|Kyiv]] ba ta da wani abu da ya shafi harin da ake zargi da kai hari kan Kremlin, cewa irin waɗannan ayyukan ba su sami wani abu ga Kyiv a fagen fama ba, kuma za su sa Rasha ta dauki mataki mai tsanani. Podolyak ya ce zargin cewa Kyiv ce ke bayan lamarin, da kuma kamawar Rasha na wadanda ake zargi da sabotage na Ukraine a Crimea, na iya nuna cewa Moscow na shirin kai hari kan Ukraine a cikin kwanaki masu zuwa. Shugaban Ukraine [[Volodymyr Zelensky|Volodymyr Zelenskyy]], yayin da yake ziyarar Finland ya bayyana cewa, "Ba mu kai hari kan Putin ko Moscow. Muna yaƙi a yankinmu. Muna kare ƙauyukanmu da biranenmu. "A ranar 3 ga Mayu 2023, hare-haren Rasha a yankin Kherson na Ukraine sun kashe mutane 21.
=== Sauran ƙasashe ===
Sakataren Harkokin Wajen Amurka [[Antony Blinken]] ya bayyana a wani taron manema labarai na duniya, "Zan dauki duk wani abu da ke fitowa daga Kremlin tare da [[wiktionary:with a grain of salt|babban mai girgiza gishiri]]".Jami'an Amurka sun yi shakku cewa duk wani jirgi mara matuka da aka aika zuwa Ukraine za a iya amfani da shi a cikin harin, saboda dole ne ya yi tafiya mai nisa don isa Moscow.<ref>{{Cite web |date=3 May 2023 |title=Russia claims Ukraine tried to assassinate Putin in Kremlin drone attack |url=https://www.nbcnews.com/news/world/russia-ukraine-tried-assassinate-putin-drone-attack-kremlin-rcna82608 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230503150724/https://www.nbcnews.com/news/world/russia-ukraine-tried-assassinate-putin-drone-attack-kremlin-rcna82608 |archive-date=3 May 2023 |access-date=2023-05-03 |website=NBC News |language=en}}</ref> Sakataren yada labarai na Fadar White House Karine Jean-Pierre ya ce Amurka "ba ta karfafa ko ba da damar Ukraine ta yajin aiki bayan iyakarta ba".
== MANAZARTA ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
7hyghlk3orsm605b3737wlyttrvc7xt
971427
971426
2026-10-25T14:30:57Z
DAN KANSILA 3323
48576
971427
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{Campaignbox Russian invasion of Ukraine}}A ranar 3 ga Mayu 2023, a cikin yakin da ke gudana tsakanin Rasha da Ukraine, jirage masu fashewa guda biyu da ake zargin sun yi niyya ga Kremlin a Moscow kuma an harbe su. Shugaba [[Vladimir Putin]] bai kasance a cikin ginin ba a lokacin kuma babu wanda ya ji rauni a lamarin.
Kremlin ta zargi Ukraine da aikata lamarin kuma ta kira shi "aikin ta'addanci" da yunkurin kisan kai. Jami'an Ukraine sun musanta cewa sun shiga, yayin da jami'an Amurka suka ce mai yiwuwa ne cewa wata rundunar leken asiri ta Ukraine ko rundunar soja ta musamman ta kasance a bayan harin.
== Abin da ya faru ==
Wani bidiyon da ba a tabbatar da shi ba wanda aka sanya a kafofin sada zumunta ya nuna wani abu da ke tashi zuwa Kremlin kafin karamin fashewa ya faru kusa da flagpole a saman Kremlin Senate dome. A cikin hoton, an ga mutane biyu da ba a san su ba suna hawa dome.<ref>{{Cite web |last=Altman |first=Howard |date=3 May 2023 |title=Drone Attack On The Kremlin In Moscow |url=https://www.thedrive.com/the-war-zone/drone-attack-on-the-kremlin-in-moscow |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230503164531/https://www.thedrive.com/the-war-zone/drone-attack-on-the-kremlin-in-moscow |archive-date=3 May 2023 |access-date=2023-05-03 |website=The Drive |language=en}}</ref> Wani bidiyon ya nuna hayaki yana tashi a kusa da ginin.
Jami'an Rasha sun yi iƙirarin cewa an kashe jirage biyu tare da kayan radar na lantarki.
== Halin da aka yi ==
=== Rasha ===
A ranar 3 ga Mayu, magajin garin Moscow Sergey Sobyanin ya ba da sanarwar cewa babu wani yanki na drone a kan birnin.
Vyacheslav Volodin, mai magana da yawun Duma ta Jiha ta Rasha kuma abokin tarayya na Putin, ya kira harin da ake zargi da kai hari na drone "harin ta'addanci" a kan Rasha kuma ya kwatanta gwamnatin Ukraine da kungiyoyin ta'addancin kamar [[al-Qaeda]] da Jihar Musulunci, yana mai cewa "Dole ne a gane gwamnatin Nazi Kyiv a matsayin kungiyar ta'addanciya". Volodin ya bukaci amfani da "makamai da za su iya dakatar da lalata mulkin ta'addanci na Kyiv". Mai biyayya kuma mataimakin Duma Mikhail Sheremet ya yi kira ga yajin aikin fansa a kan shugaban Ukraine Zelenskyy . <ref name="u-pravda" />
[[Yevgeny Prigozhin]], shugaban kungiyar soja ta Wagner, ya yi gargadi game da amfani da [[makaman nukiliya]], yana mai cewa "Muna kama da clowns da ke barazanar amfani da makamai na nukiliya don mayar da martani ga drone na yaro".
Mai magana da yawun Kremlin Dmitry Peskov ya yi iƙirarin cewa Amurka ce ke bayan wani hari na ba da labari a kan Kremlin da nufin kashe Putin, yana mai cewa "Mun san sosai cewa yanke shawara game da irin waɗannan ayyukan, game da irin wannan hare-haren ta'addanci, ba a Kyiv ba amma a Washington".Babban mai yada labarai na Kremlin Vladimir Solovyov ya kwatanta lamarin da [[September 11 attacks|Hare-haren Satumba 11]].
Tsohon shugaban kasa kuma shugaban Kwamitin Tsaro na Rasha na yanzu, Dmitry Medvedev, ya yi barazanar cewa "Bayan harin ta'addanci na yau, babu wani zaɓi da ya rage a waje da kawar da Zelensky da ƙungiyarsa. "Dan Duma na Jiha Andrey Gurulyov ya ce "Ya kamata mu bayyana a hukumance cewa duk jagorancin wannan al'ummar ta'addanci suna ƙarƙashin kawar da su a zahiri".
Moscow ta yi rantsuwa da ramawa a duk lokacin da kuma duk inda ta ga ya dace.<ref>{{Cite web |date=3 May 2023 |title=Russia claims Ukraine tried to assassinate Putin in Kremlin drone attack |url=https://www.nbcnews.com/news/world/russia-ukraine-tried-assassinate-putin-drone-attack-kremlin-rcna82608 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230503150724/https://www.nbcnews.com/news/world/russia-ukraine-tried-assassinate-putin-drone-attack-kremlin-rcna82608 |archive-date=3 May 2023 |access-date=3 May 2023 |website=NBC News}}</ref>
==== Masu adawa da Rasha ====
Tsohon dan siyasar Rasha Ilya Ponomarev ya yi iƙirarin a cikin wata hira da CNN cewa kafin harin ya yi magana da masu adawa da Rasha "masu adawa da fascism" wadanda suka aiwatar da shi. A cewar Ponomarev, kungiyar da farko ta shirya harin ya faru a Ranar Nasara, amma a watan Afrilu an yi tattaunawa inda ya ba da shawara cewa harin ya faruwa kafin bukukuwan, saboda haɗarin taron jama'a, kuma saboda tsarkakar ranar, zai iya samun akasin haka saboda gangami 'a kusa da tasirin tutar. A kan labarinsa, burin harin jirgin sama na 3 ga Mayu shine tilasta sokewar fareti don Rashawa su fahimci cewa yaƙin ya ɓace.
=== Ukraine ===
Mai ba da shawara ga shugaban kasar Ukraine Mykhailo Podolyak ya yi sharhi cewa [[Kiev|Kyiv]] ba ta da wani abu da ya shafi harin da ake zargi da kai hari kan Kremlin, cewa irin waɗannan ayyukan ba su sami wani abu ga Kyiv a fagen fama ba, kuma za su sa Rasha ta dauki mataki mai tsanani. Podolyak ya ce zargin cewa Kyiv ce ke bayan lamarin, da kuma kamawar Rasha na wadanda ake zargi da sabotage na Ukraine a Crimea, na iya nuna cewa Moscow na shirin kai hari kan Ukraine a cikin kwanaki masu zuwa. Shugaban Ukraine [[Volodymyr Zelensky|Volodymyr Zelenskyy]], yayin da yake ziyarar Finland ya bayyana cewa, "Ba mu kai hari kan Putin ko Moscow. Muna yaƙi a yankinmu. Muna kare ƙauyukanmu da biranenmu. "A ranar 3 ga Mayu 2023, hare-haren Rasha a yankin Kherson na Ukraine sun kashe mutane 21.
=== Sauran ƙasashe ===
Sakataren Harkokin Wajen Amurka [[Antony Blinken]] ya bayyana a wani taron manema labarai na duniya, "Zan dauki duk wani abu da ke fitowa daga Kremlin tare da [[wiktionary:with a grain of salt|babban mai girgiza gishiri]]".Jami'an Amurka sun yi shakku cewa duk wani jirgi mara matuka da aka aika zuwa Ukraine za a iya amfani da shi a cikin harin, saboda dole ne ya yi tafiya mai nisa don isa Moscow.<ref>{{Cite web |date=3 May 2023 |title=Russia claims Ukraine tried to assassinate Putin in Kremlin drone attack |url=https://www.nbcnews.com/news/world/russia-ukraine-tried-assassinate-putin-drone-attack-kremlin-rcna82608 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230503150724/https://www.nbcnews.com/news/world/russia-ukraine-tried-assassinate-putin-drone-attack-kremlin-rcna82608 |archive-date=3 May 2023 |access-date=2023-05-03 |website=NBC News |language=en}}</ref> Sakataren yada labarai na Fadar White House Karine Jean-Pierre ya ce Amurka "ba ta karfafa ko ba da damar Ukraine ta yajin aiki bayan iyakarta ba".
== MANAZARTA ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
9s2q0dms491ifopdtdj09pt9im2y74f
Fadar Nishaɗi
0
179966
971430
2026-10-25T14:43:28Z
DAN KANSILA 3323
48576
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1325142992|Amusement Palace]]"
971430
wikitext
text/x-wiki
'''Fadar Nishaɗi''' (Russian) tana a bangon yammacin Kremlin. Tana tsakanin Kwamandan da Hasumiyar Triniti.
An gina shi a shekara ta 1652 don Ilya Miloslavsky, wanda shi ne surukin Tsar Alexei Mikhailovich . Bayan mutuwar Miloslavsky, fadar ta tafi jihar. An yi amfani da shi azaman gidan wasan kwaikwayo. A cikin gidan wasan kwaikwayo, an shirya wasan kwaikwayon don faranta wa dangin tsar da kotunsa rai. Saboda haka, ya sami sunan Fadar Amusement .
A lokacin gwamnatin Tsar Peter the Great, an sanya Sashen 'yan sanda a fadar. A cikin karni na 19 Kwamandan Moscow ya zauna a can. Daga baya ya zama gidan [[Joseph Stalin]], inda matarsa ta biyu Nadezhda Alliluyeva ta kashe kanta. An mayar da fadar a cikin 2002-2004, gami da kayan ado na asali na bangon da Ikilisiyar Uwargidanmu.
== MANAZARTA ==
l345lazfmixanq2paatqri75dwkvd5f
971431
971430
2026-10-25T14:44:07Z
DAN KANSILA 3323
48576
971431
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Fadar Nishaɗi''' (Russian) tana a bangon yammacin Kremlin. Tana tsakanin Kwamandan da Hasumiyar Triniti.
An gina shi a shekara ta 1652 don Ilya Miloslavsky, wanda shi ne surukin Tsar Alexei Mikhailovich . Bayan mutuwar Miloslavsky, fadar ta tafi jihar. An yi amfani da shi azaman gidan wasan kwaikwayo. A cikin gidan wasan kwaikwayo, an shirya wasan kwaikwayon don faranta wa dangin tsar da kotunsa rai. Saboda haka, ya sami sunan Fadar Amusement .
A lokacin gwamnatin Tsar Peter the Great, an sanya Sashen 'yan sanda a fadar. A cikin karni na 19 Kwamandan Moscow ya zauna a can. Daga baya ya zama gidan [[Joseph Stalin]], inda matarsa ta biyu Nadezhda Alliluyeva ta kashe kanta. An mayar da fadar a cikin 2002-2004, gami da kayan ado na asali na bangon da Ikilisiyar Uwargidanmu.
== MANAZARTA ==
a2cyyuxdg6sz58e5pgjzm4pm4fy7tin
Tumari Kanuri
0
179967
971444
2026-10-25T15:37:29Z
SaadatuAliyu5484
48956
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1331591279|Tumari Kanuri]]"
971444
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language|name=Tumari Kanuri|nativename=|states=[[Niger]]|region=[[Diffa Region|Diffa]]|ethnicity=[[Kanuri people|Kanuri]]|speakers={{sigfig|115,000|3}}|date=2024|ref=<ref>{{e28|krt}}</ref>|dia1=Kubari|dia2=Tumari|dia3=Suwurti|script=[[Latin script|Latin]]|familycolor=Nilo-Saharan|fam1=[[Nilo-Saharan languages|Nilo-Saharan]]?|fam2=[[Saharan languages|Saharan]]|fam3=[[Saharan languages|Western]]|fam4=[[Kanuri language|Kanuri]]|iso3=krt|glotto=tuma1248|glottorefname=Tumari Kanuri}}'''Tumari Kanuri''', wanda aka fi sani da '''Kanembu''' a Nijar (ko da yake ya bambanta da Kanembu na Chadi), yare ne na Kanuri, yaren Nilo-[[Saharan languages|Sahara]] na reshen Sahara. Ana magana da shi a [[Nijar (ƙasa)|Nijar]] ta kusan masu magana 115,000 a [[Yankin Diffa]] na kudu maso gabashin Nijar,((((((((('''Tumari Kanuri''', also known as '''Kanembu''' in Niger (though different from [[:en:Kanembu_language|Kanembu]] of Chad), is a variety of the [[:en:Kanuri_language|Kanuri language]], a [[:en:Nilo-Saharan_languages|Nilo-Saharan]] language of the [[:en:Saharan_languages|Saharan]] branch. It is spoken in [[:en:Niger|Niger]] by approximately 115,000 speakers in the [[:en:Diffa_Region|Diffa Region]] of southeast Niger, near the border with [[:en:Chad|Chad]] and [[:en:Nigeria|Nigeria]]. Tumari Kanuri is closely related to the Movar dialect of [[:en:Central_Kanuri|Yerwa]]))))))))) kusa da iyakar [[Cadi|Chadi]] da [[Najeriya]]. Tumari Kanuri yana da alaƙa da yaren Movar na Yerwa Kanuri . <ref>{{Cite web |title=Kanuri, Tumari | Ethnologue Free |url=https://www.ethnologue.com/language/krt/}}</ref>
Tumari Kanuri yana nuna tsari na kalma-abu-kalma (SOV), inda batun yawanci ke gaba da aikatau, sannan abu ya biyo baya. A fannin sauti, Tumari Kanuri yana da wadataccen tsarin ƙamus da wasula, gami da bambanci tsakanin gajeren wasula da dogon. Halin Tumari Kanuri ya ƙunshi tsarin rikitarwa na suna da sauye-sauye na kalma, tare da prefixes da suffixes daban-daban da ke nuna siffofin ilimin lissafi kamar shari'a, jinsi, da lamba. Postpositions suna taka muhimmiyar rawa wajen nuna alaƙar sararin samaniya, kuma adjectives yawanci suna bin sunan da suke gyarawa. Sunayen a cikin Tumari Kanuri suna nuna bambance-bambance a cikin mutum, jinsi, da adadi, suna nuna tsarin harshe mai rikitarwa na yarjejeniyar suna da magana. Kalmomin sune muhimmiyar mahimmanci na Tumari Kanuri grammar, wanda ke nuna nau'o'i daban-daban da bambance-bambance. Harshen yana cikin nau'uka nau'ukan Harsuna masu haɗuwa, waɗanda ke nunawa ta hanyar samar da kalmomi ta hanyar ƙara ƙididdiga zuwa tushe.<ref>Kevin Anthony Jarrett and Maman Garba. 2004. Kanuri conjugation manual: bilma, dagara, mowor, manga, tumari. Niamey: Ministry of Basic Education and Literacy. 458pp.</ref>
== Bayanan da aka ambata ==
rgsmfwzg8ndpwldqkd1p9qlwfkkwuvq
971445
971444
2026-10-25T15:38:15Z
SaadatuAliyu5484
48956
Sabon shafi
971445
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language|name=Tumari Kanuri|nativename=|states=[[Niger]]|region=[[Diffa Region|Diffa]]|ethnicity=[[Kanuri people|Kanuri]]|speakers={{sigfig|115,000|3}}|date=2024|ref=<ref>{{e28|krt}}</ref>|dia1=Kubari|dia2=Tumari|dia3=Suwurti|script=[[Latin script|Latin]]|familycolor=Nilo-Saharan|fam1=[[Nilo-Saharan languages|Nilo-Saharan]]?|fam2=[[Saharan languages|Saharan]]|fam3=[[Saharan languages|Western]]|fam4=[[Kanuri language|Kanuri]]|iso3=krt|glotto=tuma1248|glottorefname=Tumari Kanuri}}'''Tumari Kanuri''', wanda aka fi sani da '''Kanembu''' a Nijar (ko da yake ya bambanta da Kanembu na Chadi), yare ne na Kanuri, yaren Nilo-[[Saharan languages|Sahara]] na reshen Sahara. Ana magana da shi a [[Nijar (ƙasa)|Nijar]] ta kusan masu magana 115,000 a [[Yankin Diffa]] na kudu maso gabashin Nijar, kusa da iyakar [[Cadi|Chadi]] da [[Najeriya]]. Tumari Kanuri yana da alaƙa da yaren Movar na Yerwa Kanuri . <ref>{{Cite web |title=Kanuri, Tumari | Ethnologue Free |url=https://www.ethnologue.com/language/krt/}}</ref>
Tumari Kanuri yana nuna tsari na kalma-abu-kalma (SOV), inda batun yawanci ke gaba da aikatau, sannan abu ya biyo baya. A fannin sauti, Tumari Kanuri yana da wadataccen tsarin ƙamus da wasula, gami da bambanci tsakanin gajeren wasula da dogon. Halin Tumari Kanuri ya ƙunshi tsarin rikitarwa na suna da sauye-sauye na kalma, tare da prefixes da suffixes daban-daban da ke nuna siffofin ilimin lissafi kamar shari'a, jinsi, da lamba. Postpositions suna taka muhimmiyar rawa wajen nuna alaƙar sararin samaniya, kuma adjectives yawanci suna bin sunan da suke gyarawa. Sunayen a cikin Tumari Kanuri suna nuna bambance-bambance a cikin mutum, jinsi, da adadi, suna nuna tsarin harshe mai rikitarwa na yarjejeniyar suna da magana. Kalmomin sune muhimmiyar mahimmanci na Tumari Kanuri grammar, wanda ke nuna nau'o'i daban-daban da bambance-bambance. Harshen yana cikin nau'uka nau'ukan Harsuna masu haɗuwa, waɗanda ke nunawa ta hanyar samar da kalmomi ta hanyar ƙara ƙididdiga zuwa tushe.<ref>Kevin Anthony Jarrett and Maman Garba. 2004. Kanuri conjugation manual: bilma, dagara, mowor, manga, tumari. Niamey: Ministry of Basic Education and Literacy. 458pp.</ref>
== Bayanan da aka ambata ==
tst516ds7cs36hovjs0n0tic8f92x4k
971457
971445
2026-10-25T16:41:22Z
Baban Asiya
15906
/* Bayanan da aka ambata */
971457
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language|name=Tumari Kanuri|nativename=|states=[[Niger]]|region=[[Diffa Region|Diffa]]|ethnicity=[[Kanuri people|Kanuri]]|speakers={{sigfig|115,000|3}}|date=2024|ref=<ref>{{e28|krt}}</ref>|dia1=Kubari|dia2=Tumari|dia3=Suwurti|script=[[Latin script|Latin]]|familycolor=Nilo-Saharan|fam1=[[Nilo-Saharan languages|Nilo-Saharan]]?|fam2=[[Saharan languages|Saharan]]|fam3=[[Saharan languages|Western]]|fam4=[[Kanuri language|Kanuri]]|iso3=krt|glotto=tuma1248|glottorefname=Tumari Kanuri}}'''Tumari Kanuri''', wanda aka fi sani da '''Kanembu''' a Nijar (ko da yake ya bambanta da Kanembu na Chadi), yare ne na Kanuri, yaren Nilo-[[Saharan languages|Sahara]] na reshen Sahara. Ana magana da shi a [[Nijar (ƙasa)|Nijar]] ta kusan masu magana 115,000 a [[Yankin Diffa]] na kudu maso gabashin Nijar, kusa da iyakar [[Cadi|Chadi]] da [[Najeriya]]. Tumari Kanuri yana da alaƙa da yaren Movar na Yerwa Kanuri . <ref>{{Cite web |title=Kanuri, Tumari | Ethnologue Free |url=https://www.ethnologue.com/language/krt/}}</ref>
Tumari Kanuri yana nuna tsari na kalma-abu-kalma (SOV), inda batun yawanci ke gaba da aikatau, sannan abu ya biyo baya. A fannin sauti, Tumari Kanuri yana da wadataccen tsarin ƙamus da wasula, gami da bambanci tsakanin gajeren wasula da dogon. Halin Tumari Kanuri ya ƙunshi tsarin rikitarwa na suna da sauye-sauye na kalma, tare da prefixes da suffixes daban-daban da ke nuna siffofin ilimin lissafi kamar shari'a, jinsi, da lamba. Postpositions suna taka muhimmiyar rawa wajen nuna alaƙar sararin samaniya, kuma adjectives yawanci suna bin sunan da suke gyarawa. Sunayen a cikin Tumari Kanuri suna nuna bambance-bambance a cikin mutum, jinsi, da adadi, suna nuna tsarin harshe mai rikitarwa na yarjejeniyar suna da magana. Kalmomin sune muhimmiyar mahimmanci na Tumari Kanuri grammar, wanda ke nuna nau'o'i daban-daban da bambance-bambance. Harshen yana cikin nau'uka nau'ukan Harsuna masu haɗuwa, waɗanda ke nunawa ta hanyar samar da kalmomi ta hanyar ƙara ƙididdiga zuwa tushe.<ref>Kevin Anthony Jarrett and Maman Garba. 2004. Kanuri conjugation manual: bilma, dagara, mowor, manga, tumari. Niamey: Ministry of Basic Education and Literacy. 458pp.</ref>
== Manazarta ==
78oklgxc88n7tweugbwpka30uvm3zf0
971459
971457
2026-10-25T16:50:18Z
Baban Asiya
15906
971459
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language|name=Tumari Kanuri|nativename=|states=[[Niger]]|region=[[Diffa Region|Diffa]]|ethnicity=[[Kanuri people|Kanuri]]|speakers={{sigfig|115,000|3}}|date=2024|ref=<ref>{{e28|krt}}</ref>|dia1=Kubari|dia2=Tumari|dia3=Suwurti|script=[[Latin script|Latin]]|familycolor=Nilo-Saharan|fam1=[[Nilo-Saharan languages|Nilo-Saharan]]?|fam2=[[Saharan languages|Saharan]]|fam3=[[Saharan languages|Western]]|fam4=[[Kanuri language|Kanuri]]|iso3=krt|glotto=tuma1248|glottorefname=Tumari Kanuri}}'''Tumari Kanuri''', wanda aka fi sani da '''Kanembu''' a Nijar (ko da yake ya bambanta da Kanembu na Chadi), yare ne na Kanuri, yaren Nilo-[[Saharan languages|Sahara]] na reshen Sahara. Ana magana da shi a [[Nijar (ƙasa)|Nijar]] ta kusan masu magana 115,000 a [[Yankin Diffa]] na kudu maso gabashin Nijar, kusa da iyakar [[Cadi|Chadi]] da [[Najeriya]]. Tumari Kanuri yana da alaƙa da yaren Movar na Yerwa Kanuri . <ref>{{Cite web |title=Kanuri, Tumari | Ethnologue Free |url=https://www.ethnologue.com/language/krt/}}</ref>
Tumari Kanuri yana nuna tsari na kalma-abu-kalma (SOV), inda batun yawanci ke gaba da aikatau, sannan abu ya biyo baya. A fannin sauti, Tumari Kanuri yana da wadataccen tsarin ƙamus da wasula, gami da bambanci tsakanin gajeren wasula da dogon. Halin Tumari Kanuri ya ƙunshi tsarin rikitarwa na suna da sauye-sauye na kalma, tare da prefixes da suffixes daban-daban da ke nuna siffofin ilimin lissafi kamar shari'a, jinsi, da lamba. Postpositions suna taka muhimmiyar rawa wajen nuna alaƙar sararin samaniya, kuma siffatau yawanci suna bin sunan da suke gyarawa. Sunayen a cikin Tumari Kanuri suna nuna bambance-bambance a cikin mutum, jinsi, da adadi, suna nuna tsarin harshe mai rikitarwa na yarjejeniyar suna da magana. Kalmomin sune muhimmiyar mahimmanci na Tumari Kanuri grammar, wanda ke nuna nau'o'i daban-daban da bambance-bambance. Harshen yana cikin nau'uka nau'ukan Harsuna masu haɗuwa, waɗanda ke nunawa ta hanyar samar da kalmomi ta hanyar ƙara ƙididdiga zuwa tushe.<ref>Kevin Anthony Jarrett and Maman Garba. 2004. Kanuri conjugation manual: bilma, dagara, mowor, manga, tumari. Niamey: Ministry of Basic Education and Literacy. 458pp.</ref>
== Manazarta ==
5vwbk4s4c7utcjtt5x5ld3y6iiq6fov
971461
971459
2026-10-25T16:56:46Z
Baban Asiya
15906
971461
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language|name=Tumari Kanuri|nativename=|states=[[Niger]]|region=[[Diffa Region|Diffa]]|ethnicity=[[Kanuri people|Kanuri]]|speakers={{sigfig|115,000|3}}|date=2024|ref=<ref>{{e28|krt}}</ref>|dia1=Kubari|dia2=Tumari|dia3=Suwurti|script=[[Latin script|Latin]]|familycolor=Nilo-Saharan|fam1=[[Nilo-Saharan languages|Nilo-Saharan]]?|fam2=[[Saharan languages|Saharan]]|fam3=[[Saharan languages|Western]]|fam4=[[Kanuri language|Kanuri]]|iso3=krt|glotto=tuma1248|glottorefname=Tumari Kanuri}}'''Tumari Kanuri''', wanda aka fi sani da '''Kanembu''' a Nijar (ko da yake ya bambanta da Kanembu na Chadi), yare ne na Kanuri, yaren Nilo-[[Saharan languages|Sahara]] na reshen Sahara. Ana magana da shi a [[Nijar (ƙasa)|Nijar]] ta kusan masu magana 115,000 a [[Yankin Diffa]] na kudu maso gabashin Nijar, kusa da iyakar [[Cadi|Chadi]] da [[Najeriya]]. Tumari Kanuri yana da alaƙa da yaren Movar na Yerwa Kanuri . <ref>{{Cite web |title=Kanuri, Tumari | Ethnologue Free |url=https://www.ethnologue.com/language/krt/}}</ref>
Tumari Kanuri yana nuna tsari na kalma-abu-kalma (SOV), inda batun yawanci ke gaba da aikatau, sannan abu ya biyo baya. A fannin sauti, Tumari Kanuri yana da wadataccen tsarin ƙamus da wasula, gami da bambanci tsakanin gajeren wasula da dogon. Halin Tumari Kanuri ya ƙunshi tsarin rikitarwa na suna da sauye-sauye na kalma, tare da dafa-goshi da suffixes daban-daban da ke nuna siffofin ilimin lissafi kamar shari'a, jinsi, da lamba. Postpositions suna taka muhimmiyar rawa wajen nuna alaƙar sararin samaniya, kuma siffatau yawanci suna bin sunan da suke gyarawa. Sunayen a cikin Tumari Kanuri suna nuna bambance-bambance a cikin mutum, jinsi, da adadi, suna nuna tsarin harshe mai rikitarwa na yarjejeniyar suna da magana. Kalmomin sune muhimmiyar mahimmanci na Tumari Kanuri grammar, wanda ke nuna nau'o'i daban-daban da bambance-bambance. Harshen yana cikin nau'uka nau'ukan Harsuna masu haɗuwa, waɗanda ke nunawa ta hanyar samar da kalmomi ta hanyar ƙara ƙididdiga zuwa tushe.<ref>Kevin Anthony Jarrett and Maman Garba. 2004. Kanuri conjugation manual: bilma, dagara, mowor, manga, tumari. Niamey: Ministry of Basic Education and Literacy. 458pp.</ref>
== Manazarta ==
mmog2kowtzj0mzmrbamw3v7u4hv67su
971462
971461
2026-10-25T16:57:59Z
Baban Asiya
15906
971462
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language|name=Tumari Kanuri|nativename=|states=[[Niger]]|region=[[Diffa Region|Diffa]]|ethnicity=[[Kanuri people|Kanuri]]|speakers={{sigfig|115,000|3}}|date=2024|ref=<ref>{{e28|krt}}</ref>|dia1=Kubari|dia2=Tumari|dia3=Suwurti|script=[[Latin script|Latin]]|familycolor=Nilo-Saharan|fam1=[[Nilo-Saharan languages|Nilo-Saharan]]?|fam2=[[Saharan languages|Saharan]]|fam3=[[Saharan languages|Western]]|fam4=[[Kanuri language|Kanuri]]|iso3=krt|glotto=tuma1248|glottorefname=Tumari Kanuri}}'''Tumari Kanuri''', wanda aka fi sani da '''Kanembu''' a Nijar (ko da yake ya bambanta da Kanembu na Chadi), yare ne na Kanuri, yaren Nilo-[[Saharan languages|Sahara]] na reshen Sahara. Ana magana da shi a [[Nijar (ƙasa)|Nijar]] ta kusan masu magana 115,000 a [[Yankin Diffa]] na kudu maso gabashin Nijar, kusa da iyakar [[Cadi|Chadi]] da [[Najeriya]]. Tumari Kanuri yana da alaƙa da yaren Movar na Yerwa Kanuri . <ref>{{Cite web |title=Kanuri, Tumari | Ethnologue Free |url=https://www.ethnologue.com/language/krt/}}</ref>
Tumari Kanuri yana nuna tsari na kalma-abu-kalma (SOV), inda batun yawanci ke gaba da aikatau, sannan abu ya biyo baya. A fannin sauti, Tumari Kanuri yana da wadataccen tsarin ƙamus da wasula, gami da bambanci tsakanin gajeren wasula da dogon. Halin Tumari Kanuri ya ƙunshi tsarin rikitarwa na suna da sauye-sauye na kalma, tare da dafa-goshi da dafa-keya daban-daban da ke nuna siffofin ilimin lissafi kamar shari'a, jinsi, da lamba. Postpositions suna taka muhimmiyar rawa wajen nuna alaƙar sararin samaniya, kuma siffatau yawanci suna bin sunan da suke gyarawa. Sunayen a cikin Tumari Kanuri suna nuna bambance-bambance a cikin mutum, jinsi, da adadi, suna nuna tsarin harshe mai rikitarwa na yarjejeniyar suna da magana. Kalmomin sune muhimmiyar mahimmanci na Tumari Kanuri grammar, wanda ke nuna nau'o'i daban-daban da bambance-bambance. Harshen yana cikin nau'uka nau'ukan Harsuna masu haɗuwa, waɗanda ke nunawa ta hanyar samar da kalmomi ta hanyar ƙara ƙididdiga zuwa tushe.<ref>Kevin Anthony Jarrett and Maman Garba. 2004. Kanuri conjugation manual: bilma, dagara, mowor, manga, tumari. Niamey: Ministry of Basic Education and Literacy. 458pp.</ref>
== Manazarta ==
a7xm123qodra5l71mn62hlpm88uo8rc
971463
971462
2026-10-25T17:03:39Z
Baban Asiya
15906
971463
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language|name=Tumari Kanuri|nativename=|states=[[Niger]]|region=[[Diffa Region|Diffa]]|ethnicity=[[Kanuri people|Kanuri]]|speakers={{sigfig|115,000|3}}|date=2024|ref=<ref>{{e28|krt}}</ref>|dia1=Kubari|dia2=Tumari|dia3=Suwurti|script=[[Latin script|Latin]]|familycolor=Nilo-Saharan|fam1=[[Nilo-Saharan languages|Nilo-Saharan]]?|fam2=[[Saharan languages|Saharan]]|fam3=[[Saharan languages|Western]]|fam4=[[Kanuri language|Kanuri]]|iso3=krt|glotto=tuma1248|glottorefname=Tumari Kanuri}}'''Tumari Kanuri''', wanda aka fi sani da '''Kanembu''' a Nijar (ko da yake ya bambanta da Kanembu na Chadi), yare ne na Kanuri, yaren Nilo-[[Saharan languages|Sahara]] na reshen Sahara. Ana magana da shi a [[Nijar (ƙasa)|Nijar]] ta kusan masu magana 115,000 a [[Yankin Diffa]] na kudu maso gabashin Nijar, kusa da iyakar [[Cadi|Chadi]] da [[Najeriya]]. Tumari Kanuri yana da alaƙa da yaren Movar na Yerwa Kanuri . <ref>{{Cite web |title=Kanuri, Tumari | Ethnologue Free |url=https://www.ethnologue.com/language/krt/}}</ref>
Tumari Kanuri yana nuna tsari na kalma-abu-kalma (SOV), inda batun yawanci ke gaba da aikatau, sannan abu ya biyo baya. A fannin sauti, Tumari Kanuri yana da wadataccen tsarin ƙamus da wasula, gami da bambanci tsakanin gajeren wasula da dogon. Halin Tumari Kanuri ya ƙunshi tsarin rikitarwa na suna da sauye-sauye na kalma, tare da dafa-goshi da dafa-keya daban-daban da ke nuna siffofin ilimin lissafi kamar shari'a, jinsi, da lamba. Bayanau suna taka muhimmiyar rawa wajen nuna alaƙar sararin samaniya, kuma siffatau yawanci suna bin sunan da suke gyarawa. Sunayen a cikin Tumari Kanuri suna nuna bambance-bambance a cikin mutum, jinsi, da adadi, suna nuna tsarin harshe mai rikitarwa na yarjejeniyar suna da magana. Kalmomin sune muhimmiyar mahimmanci na Tumari Kanuri grammar, wanda ke nuna nau'o'i daban-daban da bambance-bambance. Harshen yana cikin nau'uka nau'ukan Harsuna masu haɗuwa, waɗanda ke nunawa ta hanyar samar da kalmomi ta hanyar ƙara ƙididdiga zuwa tushe.<ref>Kevin Anthony Jarrett and Maman Garba. 2004. Kanuri conjugation manual: bilma, dagara, mowor, manga, tumari. Niamey: Ministry of Basic Education and Literacy. 458pp.</ref>
== Manazarta ==
75vkvmllf7lkrggh1kvgzlvde2emxlj
971464
971463
2026-10-25T17:07:49Z
Baban Asiya
15906
971464
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language|name=Tumari Kanuri|nativename=|states=[[Niger]]|region=[[Diffa Region|Diffa]]|ethnicity=[[Kanuri people|Kanuri]]|speakers={{sigfig|115,000|3}}|date=2024|ref=<ref>{{e28|krt}}</ref>|dia1=Kubari|dia2=Tumari|dia3=Suwurti|script=[[Latin script|Latin]]|familycolor=Nilo-Saharan|fam1=[[Nilo-Saharan languages|Nilo-Saharan]]?|fam2=[[Saharan languages|Saharan]]|fam3=[[Saharan languages|Western]]|fam4=[[Kanuri language|Kanuri]]|iso3=krt|glotto=tuma1248|glottorefname=Tumari Kanuri}}'''Tumari Kanuri''', wanda aka fi sani da '''Kanembu''' a Nijar (ko da yake ya bambanta da Kanembu na Chadi), yare ne na Kanuri, yaren Nilo-[[Saharan languages|Sahara]] na reshen Sahara. Ana magana da shi a [[Nijar (ƙasa)|Nijar]] ta kusan masu magana 115,000 a [[Yankin Diffa]] na kudu maso gabashin Nijar, kusa da iyakar [[Cadi|Chadi]] da [[Najeriya]]. Tumari Kanuri yana da alaƙa da yaren Movar na Yerwa Kanuri . <ref>{{Cite web |title=Kanuri, Tumari | Ethnologue Free |url=https://www.ethnologue.com/language/krt/}}</ref>
Tumari Kanuri yana nuna tsari na kalma-abu-kalma (SOV), inda batun yawanci ke gaba da aikatau, sannan abu ya biyo baya. A fannin sauti, Tumari Kanuri yana da wadataccen tsarin ƙamus da wasula, gami da bambanci tsakanin gajeren wasula da dogon. Halin Tumari Kanuri ya ƙunshi tsarin rikitarwa na suna da sauye-sauye na kalma, tare da dafa-goshi da dafa-keya daban-daban da ke nuna siffofin ilimin lissafi kamar shari'a, jinsi, da lamba. Bayanau suna taka muhimmiyar rawa wajen nuna alaƙar sararin samaniya, kuma siffatau yawanci suna bin sunan da suke gyarawa. Sunayen a cikin Tumari Kanuri suna nuna bambance-bambance a cikin mutum, jinsi, da adadi, suna nuna tsarin harshe mai rikitarwa na yarjejeniyar suna da magana. Kalmomin sune muhimmiyar mahimmanci na nahawun Tumari Kanuri, wanda ke nuna nau'o'i daban-daban da bambance-bambance. Harshen yana cikin nau'uka nau'ukan Harsuna masu haɗuwa, waɗanda ke nunawa ta hanyar samar da kalmomi ta hanyar ƙara ƙididdiga zuwa tushe.<ref>Kevin Anthony Jarrett and Maman Garba. 2004. Kanuri conjugation manual: bilma, dagara, mowor, manga, tumari. Niamey: Ministry of Basic Education and Literacy. 458pp.</ref>
== Manazarta ==
8ka08o1fq4t2m7kub4iq5insbvclmai
971468
971464
2026-10-25T17:32:02Z
Baban Asiya
15906
971468
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language|name=Tumari Kanuri|nativename=|states=[[Niger]]|region=[[Diffa Region|Diffa]]|ethnicity=[[Kanuri people|Kanuri]]|speakers={{sigfig|115,000|3}}|date=2024|ref=<ref>{{e28|krt}}</ref>|dia1=Kubari|dia2=Tumari|dia3=Suwurti|script=[[Latin script|Latin]]|familycolor=Nilo-Saharan|fam1=[[Nilo-Saharan languages|Nilo-Saharan]]?|fam2=[[Saharan languages|Saharan]]|fam3=[[Saharan languages|Western]]|fam4=[[Kanuri language|Kanuri]]|iso3=krt|glotto=tuma1248|glottorefname=Tumari Kanuri}}'''Tumari Kanuri''', wanda aka fi sani da '''Kanembu''' a Nijar (ko da yake ya bambanta da Kanembu na Chadi), yare ne na Kanuri, yaren Nilo-[[Saharan languages|Sahara]] na reshen Sahara. Ana magana da shi a [[Nijar (ƙasa)|Nijar]] ta kusan masu magana 115,000 a [[Yankin Diffa]] na kudu maso gabashin Nijar, kusa da iyakar [[Cadi|Chadi]] da [[Najeriya]]. Tumari Kanuri yana da alaƙa da yaren Movar na Yerwa Kanuri . <ref>{{Cite web |title=Kanuri, Tumari | Ethnologue Free |url=https://www.ethnologue.com/language/krt/}}</ref>
Tumari Kanuri yana nuna tsari na kalma-abu-kalma (SOV), inda batun yawanci ke gaba da aikatau, sannan abu ya biyo baya. A fannin sauti, Tumari Kanuri yana da wadataccen tsarin ƙamus da wasula, gami da bambanci tsakanin gajeren wasula da dogon. Halin Tumari Kanuri ya ƙunshi tsarin rikitarwa na suna da sauye-sauye na kalma, tare da ɗafa-goshi da dafa-keya daban-daban da ke nuna siffofin ilimin lissafi kamar shari'a, jinsi, da lamba. Bayanau suna taka muhimmiyar rawa wajen nuna alaƙar sararin samaniya, kuma siffatau yawanci suna bin sunan da suke gyarawa. Sunayen a cikin Tumari Kanuri suna nuna bambance-bambance a cikin mutum, jinsi, da adadi, suna nuna tsarin harshe mai rikitarwa na yarjejeniyar suna da magana. Kalmomin sune muhimmiyar mahimmanci na nahawun Tumari Kanuri, wanda ke nuna nau'o'i daban-daban da bambance-bambance. Harshen yana cikin nau'uka nau'ukan Harsuna masu haɗuwa, waɗanda ke nunawa ta hanyar samar da kalmomi ta hanyar ƙara ƙididdiga zuwa tushe.<ref>Kevin Anthony Jarrett and Maman Garba. 2004. Kanuri conjugation manual: bilma, dagara, mowor, manga, tumari. Niamey: Ministry of Basic Education and Literacy. 458pp.</ref>
== Manazarta ==
olr3gtglmtect8y7e77ttubvfm68s2f
971469
971468
2026-10-25T17:32:44Z
Baban Asiya
15906
971469
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language|name=Tumari Kanuri|nativename=|states=[[Niger]]|region=[[Diffa Region|Diffa]]|ethnicity=[[Kanuri people|Kanuri]]|speakers={{sigfig|115,000|3}}|date=2024|ref=<ref>{{e28|krt}}</ref>|dia1=Kubari|dia2=Tumari|dia3=Suwurti|script=[[Latin script|Latin]]|familycolor=Nilo-Saharan|fam1=[[Nilo-Saharan languages|Nilo-Saharan]]?|fam2=[[Saharan languages|Saharan]]|fam3=[[Saharan languages|Western]]|fam4=[[Kanuri language|Kanuri]]|iso3=krt|glotto=tuma1248|glottorefname=Tumari Kanuri}}'''Tumari Kanuri''', wanda aka fi sani da '''Kanembu''' a Nijar (ko da yake ya bambanta da Kanembu na Chadi), yare ne na Kanuri, yaren Nilo-[[Saharan languages|Sahara]] na reshen Sahara. Ana magana da shi a [[Nijar (ƙasa)|Nijar]] ta kusan masu magana 115,000 a [[Yankin Diffa]] na kudu maso gabashin Nijar, kusa da iyakar [[Cadi|Chadi]] da [[Najeriya]]. Tumari Kanuri yana da alaƙa da yaren Movar na Yerwa Kanuri . <ref>{{Cite web |title=Kanuri, Tumari | Ethnologue Free |url=https://www.ethnologue.com/language/krt/}}</ref>
Tumari Kanuri yana nuna tsari na kalma-abu-kalma (SOV), inda batun yawanci ke gaba da aikatau, sannan abu ya biyo baya. A fannin sauti, Tumari Kanuri yana da wadataccen tsarin ƙamus da wasula, gami da bambanci tsakanin gajeren wasula da dogon. Halin Tumari Kanuri ya ƙunshi tsarin rikitarwa na suna da sauye-sauye na kalma, tare da ɗafa-goshi da ɗafa-ƙeya daban-daban da ke nuna siffofin ilimin lissafi kamar shari'a, jinsi, da lamba. Bayanau suna taka muhimmiyar rawa wajen nuna alaƙar sararin samaniya, kuma siffatau yawanci suna bin sunan da suke gyarawa. Sunayen a cikin Tumari Kanuri suna nuna bambance-bambance a cikin mutum, jinsi, da adadi, suna nuna tsarin harshe mai rikitarwa na yarjejeniyar suna da magana. Kalmomin sune muhimmiyar mahimmanci na nahawun Tumari Kanuri, wanda ke nuna nau'o'i daban-daban da bambance-bambance. Harshen yana cikin nau'uka nau'ukan Harsuna masu haɗuwa, waɗanda ke nunawa ta hanyar samar da kalmomi ta hanyar ƙara ƙididdiga zuwa tushe.<ref>Kevin Anthony Jarrett and Maman Garba. 2004. Kanuri conjugation manual: bilma, dagara, mowor, manga, tumari. Niamey: Ministry of Basic Education and Literacy. 458pp.</ref>
== Manazarta ==
fux79xsbndkwn1ywbo73uztlse9exwf
Waltajottor
0
179968
971452
2026-10-25T16:35:27Z
~2026-57026-44
50435
Sabon shafi: Diamond Chinecherem Nnochiri (an haifi Yuni 14, 2006), Dan wasan kwaikwayo, darektan fina-finai, kuma mai shirya fina-finai na Nollywood a Najeriya.<ref><nowiki>https://nollywood.com/people/diamond-nnochiri</nowiki></ref>
971452
wikitext
text/x-wiki
Diamond Chinecherem Nnochiri (an haifi Yuni 14, 2006), Dan wasan kwaikwayo, darektan fina-finai, kuma mai shirya fina-finai na Nollywood a Najeriya.<ref><nowiki>https://nollywood.com/people/diamond-nnochiri</nowiki></ref>
5kdkbjyob76zaxsjf82vqv219r94mz8
971453
971452
2026-10-25T16:36:43Z
~2026-57026-44
50435
971453
wikitext
text/x-wiki
Diamond Chinecherem Nnochiri (an haifi Yuni 14, 2006), Dan wasan kwaikwayo, darektan fina-finai, kuma mai shirya fina-finai na Nollywood a Najeriya.<ref><nowiki>https://nollywood.com/people/diamond-nnochiri</nowiki></ref>
== Nuni ==
tsx6zyp98wxccxxheq8na5mausxpbgz
Gidan Sarkin Yakin Ringim
0
179969
971466
2026-10-25T17:24:49Z
Zuriyar gidan sarkin yakin Ringim 1860
50434
Kirkirar tarihin Gidan Sarkin Yakin Ringim 1860
971466
wikitext
text/x-wiki
u
9keqcyxpso4xt62us3suyjkxabmw6vg
971475
971466
2026-10-25T17:53:44Z
Zuriyar gidan sarkin yakin Ringim 1860
50434
An kara cikakken tarihin Gidan Sarkin Yakin Ringim tun 1860 da zuriyar Ringim da Gashua
971475
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
971478
971475
2026-10-25T18:15:18Z
Zuriyar gidan sarkin yakin Ringim 1860
50434
An mayar da tarihin Gidan Sarkin Yakin Ringim tun 1860
971478
wikitext
text/x-wiki
'''Gidan Sarkin Yakin Ringim''' wani babban gida ne mai tarihi da aka kafa a shekarar [[1860]] a garin [[Ringim]], [[Jihar Jigawa]], [[Najeriya]]. Ana kuma kiransa da suna '''Gidan Jarma''' da '''Gidan Dawaki'''.
== Tarihi ==
An kafa gidan ne a shekarar 1860. Wanda ya kafa gidan shi ne Sarkin Yakin Ringim na farko, jarumi a Masarautar Ringim. Gidan ya kasance gidan sarauta mai daraja wanda ya rike sarautun Jarma da Dawaki. Daga shekarar 1860 zuwa yau, gidan ya kai shekaru sama da 160.
== Zuriya ==
Zuriyar gidan ta yadu, kuma tana da rassa biyu masu girma:
=== 1. Rasshen Ringim ===
Zuriyar da ke garin Ringim har yau. Daga cikinsu akwai:
* '''Alh. Salisu Sarkin Karatun Ringim''' - fitaccen malami kuma daya daga cikin manyan zuriya a Ringim, mai rike da sarautar Sarkin Karatun Ringim.
=== 2. Rasshen Gashua ===
Zuriyar da ta koma garin [[Gashua]], [[Jihar Yobe]]. Daga cikinsu akwai:
* '''Alh. Ibrahim Mai Kwano Gashua''' - daya daga cikin zuriyar gidan, tsohon attajiri kuma babban mutum a garin Gashua.
Dukkan zuriyar gidan manyan mutane ne a yankin Arewa.
== Muhimmanci ==
* Gida mai tarihi tun 1860
* Gidan sarautar Jarma da Dawaki
* Ya haifar da manyan malamai, attajirai da masu sarauta a Ringim da Gashua
* Alamar hadin kan Ringim da Gashua
== Wuri ==
Asalin gidan yana a Ringim, Jihar Jigawa. Rasshen zuriya na Gashua yana a Gashua, Jihar Yobe.
n37o98sgcgqmb3owfuol82chl8v8615
Daniel Betts
0
179970
971471
2026-10-25T17:39:32Z
Yakubu manya
45962
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1378059555|Daniel Betts]]"
971471
wikitext
text/x-wiki
'''Daniel Alexander Betts''' (an haife shi 10 Disamba 1971) ɗan wasan kwaikwayo ne na Burtaniya.
== Rayuwa ta farko ==
An haife shi a Cuckfield, West Sussex, ya horar da shi a Cibiyar Wasan kwaikwayo ta London. <ref>{{Cite web |date= |title=Daniel Betts |url=http://www.jonathanarun.com/clients/actors/item/daniel-betts.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161019133911/http://www.jonathanarun.com/clients/actors/item/daniel-betts.html |archive-date=2016-10-19 |access-date=2017-05-22 |publisher=Jonathan Arun}}</ref>
== Ayyuka ==
Kazalika da bayyana a fina-finai Fury (2014), Allied (2016), War Machine (2017), Alien: Romulus (2024) <ref name="tomato">{{Cite web |title=Daniel Betts |url=https://www.rottentomatoes.com/celebrity/daniel_betts |access-date=10 May 2025 |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |publisher=rottentomatoes.com}}</ref> ya kuma bayyana a shirye-shiryen talabijin kamar The Crown, The Bill, ''Cadfael'', The ''Fixer'', Sex Education da Fate: The Winx Saga . <ref name="tomato" />
Ya kasance mai zane-zane a kan tallace-tallace da yawa.<ref>{{Cite web |title=Daniel Betts |url=https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2bb4a0d08e |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170602194240/http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2bb4a0d08e |archive-date=2 June 2017 |website=BFI}}</ref><ref>{{Cite web |title=Voiceover Agency - Daniel Betts Profile |url=http://www.damngoodvoices.com/Talents/Daniel-Betts |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191215233751/http://www.damngoodvoices.com/Talents/Daniel-Betts |archive-date=2019-12-15 |access-date=2017-05-22 |publisher=DamnGoodVoices}}</ref>
A cikin 2025, ya fito a cikin jerin shirye-shiryen talabijin na aikata laifuka na Burtaniya ''MobLand'', <sup class="mw-ref reference" cx-link="" data-linkid="56" href="./Tom_Hardy" rel="mw:WikiLink" title="Tom Hardy">Tom Hardy, Pierce Brosnan and [[Helen Mirren]] — Sets March Premiere on Paramount+<nowiki>&</nowiki>quot;},<nowiki>&</nowiki>quot;url<nowiki>&</nowiki>quot;:{<nowiki>&</nowiki>quot;wt<nowiki>&</nowiki>quot;:<nowiki>&</nowiki>quot;<nowiki>https://variety.com/2025/tv/news/guy-ritchie-show-tom-hardy-pierce-brosnan-title-release-date-1236321564/&quot;},&quot;website&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot</nowiki>;<nowiki>[[Variety (magazine)|Variety]]</nowiki><nowiki>&</nowiki>quot;},<nowiki>&</nowiki>quot;publisher<nowiki>&</nowiki>quot;:{<nowiki>&</nowiki>quot;wt<nowiki>&</nowiki>quot;:<nowiki>&</nowiki>quot;<nowiki>[[Penske Media Corporation]]</nowiki><nowiki>&</nowiki>quot;},<nowiki>&</nowiki>quot;date<nowiki>&</nowiki>quot;:{<nowiki>&</nowiki>quot;wt<nowiki>&</nowiki>quot;:<nowiki>&</nowiki>quot;February 26, 2025<nowiki>&</nowiki>quot;}},<nowiki>&</nowiki>quot;i<nowiki>&</nowiki>quot;:0}}]}\" data-ve-no-generated-contents=\"true\" id=\"mwzw\"><nowiki>&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki><nowiki><cite about=\"#mwt24\" class=\"citation magazine cs1\" id=\"CITEREFShanfeld2025\" data-ve-ignore=\"\">Shanfeld, Ethan (26 February 2025). <a class=\"external text\" href=\"https://variety.com/2025/tv/news/guy-ritchie-show-tom-hardy-pierce-brosnan-title-release-date-1236321564/\" id=\"mw0A\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">\"Guy Ritchie's <i id=\"mw0Q\">MobLand</i></nowiki> — Starring Tom Hardy, Pierce Brosnan and Helen Mirren — Sets March Premiere on Paramount+\"<nowiki></a></nowiki>. <nowiki><i id=\"mw0g\"><a class=\"cx-link\" data-linkid=\"105\" href=\"./Variety_(magazine)\" id=\"mw0w\" rel=\"mw:WikiLink\" title=\"Variety (magazine)\">Variety</a></nowiki><nowiki></i></nowiki>. <nowiki><a class=\"cx-link\" data-linkid=\"106\" href=\"./Penske_Media_Corporation\" id=\"mw1A\" rel=\"mw:WikiLink\" title=\"Penske Media Corporation\">Penske Media Corporation</a></nowiki>.<nowiki></cite></nowiki>"}}" id="cite_ref-mobland_6-0" rel="dc:references" typeof="mw:Extension/ref">[./Daniel_Betts#cite_note-mobland-6 <span class="mw-reflink-text"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket"><nowiki>]</nowiki></span></span>]</sup> a cikin simintin da suka hada da Tom Hardy, Pierce Brosnan, Helen Mirren, Paddy Considine, Joanne Froggatt, da Geoff Bell.
== Hotunan da aka zaɓa ==
* ''Ghost na Canterville'' (1996), a matsayin Francis, Duke na Cheshire
* ''Labarin sihiri na kutare'' (1999), a matsayin Mickey Muldoon
* Tom's Midnight Garden (1999) a matsayin Barty
* Fury (2014)
* Allied (2016) a matsayin George Kavanagh
* ''Injin Yaƙi'' (2017)
* ''Baƙo: Romulus'' (2024)
* ''A nan'' (2024), a matsayin William Franklin
* ''De Gaulle'' (2026), a matsayin Dwight D. Eisenhower
== Zaɓaɓɓen talabijin ==
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1971]]
g1ehor5tzw2wymqiz4vta1mu1pi60b8
971472
971471
2026-10-25T17:40:00Z
Yakubu manya
45962
971472
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Daniel Alexander Betts''' (an haife shi 10 Disamba 1971) ɗan wasan kwaikwayo ne na Burtaniya.
== Rayuwa ta farko ==
An haife shi a Cuckfield, West Sussex, ya horar da shi a Cibiyar Wasan kwaikwayo ta London. <ref>{{Cite web |date= |title=Daniel Betts |url=http://www.jonathanarun.com/clients/actors/item/daniel-betts.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161019133911/http://www.jonathanarun.com/clients/actors/item/daniel-betts.html |archive-date=2016-10-19 |access-date=2017-05-22 |publisher=Jonathan Arun}}</ref>
== Ayyuka ==
Kazalika da bayyana a fina-finai Fury (2014), Allied (2016), War Machine (2017), Alien: Romulus (2024) <ref name="tomato">{{Cite web |title=Daniel Betts |url=https://www.rottentomatoes.com/celebrity/daniel_betts |access-date=10 May 2025 |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |publisher=rottentomatoes.com}}</ref> ya kuma bayyana a shirye-shiryen talabijin kamar The Crown, The Bill, ''Cadfael'', The ''Fixer'', Sex Education da Fate: The Winx Saga . <ref name="tomato" />
Ya kasance mai zane-zane a kan tallace-tallace da yawa.<ref>{{Cite web |title=Daniel Betts |url=https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2bb4a0d08e |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170602194240/http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2bb4a0d08e |archive-date=2 June 2017 |website=BFI}}</ref><ref>{{Cite web |title=Voiceover Agency - Daniel Betts Profile |url=http://www.damngoodvoices.com/Talents/Daniel-Betts |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191215233751/http://www.damngoodvoices.com/Talents/Daniel-Betts |archive-date=2019-12-15 |access-date=2017-05-22 |publisher=DamnGoodVoices}}</ref>
A cikin 2025, ya fito a cikin jerin shirye-shiryen talabijin na aikata laifuka na Burtaniya ''MobLand'', <sup class="mw-ref reference" cx-link="" data-linkid="56" href="./Tom_Hardy" rel="mw:WikiLink" title="Tom Hardy">Tom Hardy, Pierce Brosnan and [[Helen Mirren]] — Sets March Premiere on Paramount+<nowiki>&</nowiki>quot;},<nowiki>&</nowiki>quot;url<nowiki>&</nowiki>quot;:{<nowiki>&</nowiki>quot;wt<nowiki>&</nowiki>quot;:<nowiki>&</nowiki>quot;<nowiki>https://variety.com/2025/tv/news/guy-ritchie-show-tom-hardy-pierce-brosnan-title-release-date-1236321564/&quot;},&quot;website&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot</nowiki>;<nowiki>[[Variety (magazine)|Variety]]</nowiki><nowiki>&</nowiki>quot;},<nowiki>&</nowiki>quot;publisher<nowiki>&</nowiki>quot;:{<nowiki>&</nowiki>quot;wt<nowiki>&</nowiki>quot;:<nowiki>&</nowiki>quot;<nowiki>[[Penske Media Corporation]]</nowiki><nowiki>&</nowiki>quot;},<nowiki>&</nowiki>quot;date<nowiki>&</nowiki>quot;:{<nowiki>&</nowiki>quot;wt<nowiki>&</nowiki>quot;:<nowiki>&</nowiki>quot;February 26, 2025<nowiki>&</nowiki>quot;}},<nowiki>&</nowiki>quot;i<nowiki>&</nowiki>quot;:0}}]}\" data-ve-no-generated-contents=\"true\" id=\"mwzw\"><nowiki>&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki><nowiki><cite about=\"#mwt24\" class=\"citation magazine cs1\" id=\"CITEREFShanfeld2025\" data-ve-ignore=\"\">Shanfeld, Ethan (26 February 2025). <a class=\"external text\" href=\"https://variety.com/2025/tv/news/guy-ritchie-show-tom-hardy-pierce-brosnan-title-release-date-1236321564/\" id=\"mw0A\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">\"Guy Ritchie's <i id=\"mw0Q\">MobLand</i></nowiki> — Starring Tom Hardy, Pierce Brosnan and Helen Mirren — Sets March Premiere on Paramount+\"<nowiki></a></nowiki>. <nowiki><i id=\"mw0g\"><a class=\"cx-link\" data-linkid=\"105\" href=\"./Variety_(magazine)\" id=\"mw0w\" rel=\"mw:WikiLink\" title=\"Variety (magazine)\">Variety</a></nowiki><nowiki></i></nowiki>. <nowiki><a class=\"cx-link\" data-linkid=\"106\" href=\"./Penske_Media_Corporation\" id=\"mw1A\" rel=\"mw:WikiLink\" title=\"Penske Media Corporation\">Penske Media Corporation</a></nowiki>.<nowiki></cite></nowiki>"}}" id="cite_ref-mobland_6-0" rel="dc:references" typeof="mw:Extension/ref">[./Daniel_Betts#cite_note-mobland-6 <span class="mw-reflink-text"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket"><nowiki>]</nowiki></span></span>]</sup> a cikin simintin da suka hada da Tom Hardy, Pierce Brosnan, Helen Mirren, Paddy Considine, Joanne Froggatt, da Geoff Bell.
== Hotunan da aka zaɓa ==
* ''Ghost na Canterville'' (1996), a matsayin Francis, Duke na Cheshire
* ''Labarin sihiri na kutare'' (1999), a matsayin Mickey Muldoon
* Tom's Midnight Garden (1999) a matsayin Barty
* Fury (2014)
* Allied (2016) a matsayin George Kavanagh
* ''Injin Yaƙi'' (2017)
* ''Baƙo: Romulus'' (2024)
* ''A nan'' (2024), a matsayin William Franklin
* ''De Gaulle'' (2026), a matsayin Dwight D. Eisenhower
== Zaɓaɓɓen talabijin ==
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1971]]
aoe0fs0pa75ccdnkuqapkiicm9cw94i
971720
971472
2026-10-26T04:57:13Z
Yakubu manya
45962
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1378059555|Daniel Betts]]"
971720
wikitext
text/x-wiki
Kazalika da bayyana a fina-finai Fury (2014), Allied (2016), War Machine (2017), Alien: Romulus (2024) [1] ya kuma bayyana a shirye-shiryen talabijin kamar The Crown, The Bill, Cadfael, The Fixer, Sex Education da Fate: The Winx Saga .
'''Daniel Alexander Betts''' (an haife shi 10 Disamba 1971) ɗan wasan kwaikwayo ne na Burtaniya.
An haife shi a Cuckfield, West Sussex, ya horar da shi a Cibiyar Wasan kwaikwayo ta London. <ref>{{Cite web |date= |title=Daniel Betts |url=http://www.jonathanarun.com/clients/actors/item/daniel-betts.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161019133911/http://www.jonathanarun.com/clients/actors/item/daniel-betts.html |archive-date=2016-10-19 |access-date=2017-05-22 |publisher=Jonathan Arun}}</ref>
<ref name="tomato">{{Cite web |title=Daniel Betts |url=https://www.rottentomatoes.com/celebrity/daniel_betts |access-date=10 May 2025 |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |publisher=rottentomatoes.com}}</ref>
A cikin 2025, ya fito a cikin jerin shirye-shiryen talabijin na aikata laifuka na Burtaniya ''MobLand'', <sup class="mw-ref reference" cx-link="" data-linkid="56" href="./Tom_Hardy" rel="mw:WikiLink" title="Tom Hardy">Tom Hardy, Pierce Brosnan and [[Helen Mirren]] — Sets March Premiere on Paramount+<nowiki>&</nowiki>quot;},<nowiki>&</nowiki>quot;url<nowiki>&</nowiki>quot;:{<nowiki>&</nowiki>quot;wt<nowiki>&</nowiki>quot;:<nowiki>&</nowiki>quot;<nowiki>https://variety.com/2025/tv/news/guy-ritchie-show-tom-hardy-pierce-brosnan-title-release-date-1236321564/&quot;},&quot;website&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot</nowiki>;<nowiki>[[Variety (magazine)|Variety]]</nowiki><nowiki>&</nowiki>quot;},<nowiki>&</nowiki>quot;publisher<nowiki>&</nowiki>quot;:{<nowiki>&</nowiki>quot;wt<nowiki>&</nowiki>quot;:<nowiki>&</nowiki>quot;<nowiki>[[Penske Media Corporation]]</nowiki><nowiki>&</nowiki>quot;},<nowiki>&</nowiki>quot;date<nowiki>&</nowiki>quot;:{<nowiki>&</nowiki>quot;wt<nowiki>&</nowiki>quot;:<nowiki>&</nowiki>quot;February 26, 2025<nowiki>&</nowiki>quot;}},<nowiki>&</nowiki>quot;i<nowiki>&</nowiki>quot;:0}}]}\" data-ve-no-generated-contents=\"true\" id=\"mwzw\"><nowiki>&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki><nowiki><cite about=\"#mwt24\" class=\"citation magazine cs1\" id=\"CITEREFShanfeld2025\" data-ve-ignore=\"\">Shanfeld, Ethan (26 February 2025). <a class=\"external text\" href=\"https://variety.com/2025/tv/news/guy-ritchie-show-tom-hardy-pierce-brosnan-title-release-date-1236321564/\" id=\"mw0A\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">\"Guy Ritchie's <i id=\"mw0Q\">MobLand</i></nowiki> — Starring Tom Hardy, Pierce Brosnan and Helen Mirren — Sets March Premiere on Paramount+\"<nowiki></a></nowiki>. <nowiki><i id=\"mw0g\"><a class=\"cx-link\" data-linkid=\"105\" href=\"./Variety_(magazine)\" id=\"mw0w\" rel=\"mw:WikiLink\" title=\"Variety (magazine)\">Variety</a></nowiki><nowiki></i></nowiki>. <nowiki><a class=\"cx-link\" data-linkid=\"106\" href=\"./Penske_Media_Corporation\" id=\"mw1A\" rel=\"mw:WikiLink\" title=\"Penske Media Corporation\">Penske Media Corporation</a></nowiki>.<nowiki></cite></nowiki>"}}" id="cite_ref-mobland_6-0" rel="dc:references" typeof="mw:Extension/ref">[./Daniel_Betts#cite_note-mobland-6 <span class="mw-reflink-text"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket"><nowiki>]</nowiki></span></span>]</sup> a cikin simintin da suka hada da Tom Hardy, Pierce Brosnan, Helen Mirren, Paddy Considine, Joanne Froggatt, da Geoff Bell.<ref name="mobland" />
* ''Ghost na Canterville'' (1996), a matsayin Francis, Duke na Cheshire
* ''Labarin sihiri na kutare'' (1999), a matsayin Mickey Muldoon
* Tom's Midnight Garden (1999) a matsayin Barty
* Fury (2014)
* Allied (2016) a matsayin George Kavanagh
* ''Injin Yaƙi'' (2017)
* ''Baƙo: Romulus'' (2024)
* ''A nan'' (2024), a matsayin William Franklin
* ''De Gaulle'' (2026), a matsayin Dwight D. Eisenhower
* Atlantic Crossing, a matsayin Harry Hopkins
* ''kambin''
* ''Kudin''
* ''Cadfael'', a matsayin Janyn
* ''Fixer''
* ''Ilimin Jima'i''
* ''Makomar: The Winx Saga''
* ''MobLand'' a matsayin Brendan Harrigan
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1971]]
qtneh6q7r25gm3phuu2rau2f6ahxth6
971721
971720
2026-10-26T04:57:53Z
Yakubu manya
45962
971721
wikitext
text/x-wiki
Kazalika da bayyana a fina-finai Fury (2014), Allied (2016), War Machine (2017), Alien: Romulus (2024) [1] ya kuma bayyana a s
{{Databox}}
hirye-shiryen talabijin kamar The Crown, The Bill, Cadfael, The Fixer, Sex Education da Fate: The Winx Saga .
'''Daniel Alexander Betts''' (an haife shi 10 Disamba 1971) ɗan wasan kwaikwayo ne na Burtaniya.
An haife shi a Cuckfield, West Sussex, ya horar da shi a Cibiyar Wasan kwaikwayo ta London. <ref>{{Cite web |date= |title=Daniel Betts |url=http://www.jonathanarun.com/clients/actors/item/daniel-betts.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161019133911/http://www.jonathanarun.com/clients/actors/item/daniel-betts.html |archive-date=2016-10-19 |access-date=2017-05-22 |publisher=Jonathan Arun}}</ref>
<ref name="tomato">{{Cite web |title=Daniel Betts |url=https://www.rottentomatoes.com/celebrity/daniel_betts |access-date=10 May 2025 |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |publisher=rottentomatoes.com}}</ref>
A cikin 2025, ya fito a cikin jerin shirye-shiryen talabijin na aikata laifuka na Burtaniya ''MobLand'', <sup class="mw-ref reference" cx-link="" data-linkid="56" href="./Tom_Hardy" rel="mw:WikiLink" title="Tom Hardy">Tom Hardy, Pierce Brosnan and [[Helen Mirren]] — Sets March Premiere on Paramount+<nowiki>&</nowiki>quot;},<nowiki>&</nowiki>quot;url<nowiki>&</nowiki>quot;:{<nowiki>&</nowiki>quot;wt<nowiki>&</nowiki>quot;:<nowiki>&</nowiki>quot;<nowiki>https://variety.com/2025/tv/news/guy-ritchie-show-tom-hardy-pierce-brosnan-title-release-date-1236321564/&quot;},&quot;website&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot</nowiki>;<nowiki>[[Variety (magazine)|Variety]]</nowiki><nowiki>&</nowiki>quot;},<nowiki>&</nowiki>quot;publisher<nowiki>&</nowiki>quot;:{<nowiki>&</nowiki>quot;wt<nowiki>&</nowiki>quot;:<nowiki>&</nowiki>quot;<nowiki>[[Penske Media Corporation]]</nowiki><nowiki>&</nowiki>quot;},<nowiki>&</nowiki>quot;date<nowiki>&</nowiki>quot;:{<nowiki>&</nowiki>quot;wt<nowiki>&</nowiki>quot;:<nowiki>&</nowiki>quot;February 26, 2025<nowiki>&</nowiki>quot;}},<nowiki>&</nowiki>quot;i<nowiki>&</nowiki>quot;:0}}]}\" data-ve-no-generated-contents=\"true\" id=\"mwzw\"><nowiki>&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki><nowiki><cite about=\"#mwt24\" class=\"citation magazine cs1\" id=\"CITEREFShanfeld2025\" data-ve-ignore=\"\">Shanfeld, Ethan (26 February 2025). <a class=\"external text\" href=\"https://variety.com/2025/tv/news/guy-ritchie-show-tom-hardy-pierce-brosnan-title-release-date-1236321564/\" id=\"mw0A\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">\"Guy Ritchie's <i id=\"mw0Q\">MobLand</i></nowiki> — Starring Tom Hardy, Pierce Brosnan and Helen Mirren — Sets March Premiere on Paramount+\"<nowiki></a></nowiki>. <nowiki><i id=\"mw0g\"><a class=\"cx-link\" data-linkid=\"105\" href=\"./Variety_(magazine)\" id=\"mw0w\" rel=\"mw:WikiLink\" title=\"Variety (magazine)\">Variety</a></nowiki><nowiki></i></nowiki>. <nowiki><a class=\"cx-link\" data-linkid=\"106\" href=\"./Penske_Media_Corporation\" id=\"mw1A\" rel=\"mw:WikiLink\" title=\"Penske Media Corporation\">Penske Media Corporation</a></nowiki>.<nowiki></cite></nowiki>"}}" id="cite_ref-mobland_6-0" rel="dc:references" typeof="mw:Extension/ref">[./Daniel_Betts#cite_note-mobland-6 <span class="mw-reflink-text"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket"><nowiki>]</nowiki></span></span>]</sup> a cikin simintin da suka hada da Tom Hardy, Pierce Brosnan, Helen Mirren, Paddy Considine, Joanne Froggatt, da Geoff Bell.<ref name="mobland" />
* ''Ghost na Canterville'' (1996), a matsayin Francis, Duke na Cheshire
* ''Labarin sihiri na kutare'' (1999), a matsayin Mickey Muldoon
* Tom's Midnight Garden (1999) a matsayin Barty
* Fury (2014)
* Allied (2016) a matsayin George Kavanagh
* ''Injin Yaƙi'' (2017)
* ''Baƙo: Romulus'' (2024)
* ''A nan'' (2024), a matsayin William Franklin
* ''De Gaulle'' (2026), a matsayin Dwight D. Eisenhower
* Atlantic Crossing, a matsayin Harry Hopkins
* ''kambin''
* ''Kudin''
* ''Cadfael'', a matsayin Janyn
* ''Fixer''
* ''Ilimin Jima'i''
* ''Makomar: The Winx Saga''
* ''MobLand'' a matsayin Brendan Harrigan
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1971]]
okncl0ud6ack1nfosuynps1dsqtxfi0
971722
971721
2026-10-26T04:58:35Z
Yakubu manya
45962
971722
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Kazalika da bayyana a fina-finai Fury (2014), Allied (2016), War Machine (2017), Alien: Romulus (2024) [1] ya kuma bayyana a s
{{Databox}}
hirye-shiryen talabijin kamar The Crown, The Bill, Cadfael, The Fixer, Sex Education da Fate: The Winx Saga .
'''Daniel Alexander Betts''' (an haife shi 10 Disamba 1971) ɗan wasan kwaikwayo ne na Burtaniya.
An haife shi a Cuckfield, West Sussex, ya horar da shi a Cibiyar Wasan kwaikwayo ta London. <ref>{{Cite web |date= |title=Daniel Betts |url=http://www.jonathanarun.com/clients/actors/item/daniel-betts.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161019133911/http://www.jonathanarun.com/clients/actors/item/daniel-betts.html |archive-date=2016-10-19 |access-date=2017-05-22 |publisher=Jonathan Arun}}</ref>
<ref name="tomato">{{Cite web |title=Daniel Betts |url=https://www.rottentomatoes.com/celebrity/daniel_betts |access-date=10 May 2025 |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |publisher=rottentomatoes.com}}</ref>
A cikin 2025, ya fito a cikin jerin shirye-shiryen talabijin na aikata laifuka na Burtaniya ''MobLand'', <sup class="mw-ref reference" cx-link="" data-linkid="56" href="./Tom_Hardy" rel="mw:WikiLink" title="Tom Hardy">Tom Hardy, Pierce Brosnan and [[Helen Mirren]] — Sets March Premiere on Paramount+<nowiki>&</nowiki>quot;},<nowiki>&</nowiki>quot;url<nowiki>&</nowiki>quot;:{<nowiki>&</nowiki>quot;wt<nowiki>&</nowiki>quot;:<nowiki>&</nowiki>quot;<nowiki>https://variety.com/2025/tv/news/guy-ritchie-show-tom-hardy-pierce-brosnan-title-release-date-1236321564/&quot;},&quot;website&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot</nowiki>;<nowiki>[[Variety (magazine)|Variety]]</nowiki><nowiki>&</nowiki>quot;},<nowiki>&</nowiki>quot;publisher<nowiki>&</nowiki>quot;:{<nowiki>&</nowiki>quot;wt<nowiki>&</nowiki>quot;:<nowiki>&</nowiki>quot;<nowiki>[[Penske Media Corporation]]</nowiki><nowiki>&</nowiki>quot;},<nowiki>&</nowiki>quot;date<nowiki>&</nowiki>quot;:{<nowiki>&</nowiki>quot;wt<nowiki>&</nowiki>quot;:<nowiki>&</nowiki>quot;February 26, 2025<nowiki>&</nowiki>quot;}},<nowiki>&</nowiki>quot;i<nowiki>&</nowiki>quot;:0}}]}\" data-ve-no-generated-contents=\"true\" id=\"mwzw\"><nowiki>&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki><nowiki><cite about=\"#mwt24\" class=\"citation magazine cs1\" id=\"CITEREFShanfeld2025\" data-ve-ignore=\"\">Shanfeld, Ethan (26 February 2025). <a class=\"external text\" href=\"https://variety.com/2025/tv/news/guy-ritchie-show-tom-hardy-pierce-brosnan-title-release-date-1236321564/\" id=\"mw0A\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">\"Guy Ritchie's <i id=\"mw0Q\">MobLand</i></nowiki> — Starring Tom Hardy, Pierce Brosnan and Helen Mirren — Sets March Premiere on Paramount+\"<nowiki></a></nowiki>. <nowiki><i id=\"mw0g\"><a class=\"cx-link\" data-linkid=\"105\" href=\"./Variety_(magazine)\" id=\"mw0w\" rel=\"mw:WikiLink\" title=\"Variety (magazine)\">Variety</a></nowiki><nowiki></i></nowiki>. <nowiki><a class=\"cx-link\" data-linkid=\"106\" href=\"./Penske_Media_Corporation\" id=\"mw1A\" rel=\"mw:WikiLink\" title=\"Penske Media Corporation\">Penske Media Corporation</a></nowiki>.<nowiki></cite></nowiki>"}}" id="cite_ref-mobland_6-0" rel="dc:references" typeof="mw:Extension/ref">[./Daniel_Betts#cite_note-mobland-6 <span class="mw-reflink-text"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket"><nowiki>]</nowiki></span></span>]</sup> a cikin simintin da suka hada da Tom Hardy, Pierce Brosnan, Helen Mirren, Paddy Considine, Joanne Froggatt, da Geoff Bell.<ref name="mobland" />
* ''Ghost na Canterville'' (1996), a matsayin Francis, Duke na Cheshire
* ''Labarin sihiri na kutare'' (1999), a matsayin Mickey Muldoon
* Tom's Midnight Garden (1999) a matsayin Barty
* Fury (2014)
* Allied (2016) a matsayin George Kavanagh
* ''Injin Yaƙi'' (2017)
* ''Baƙo: Romulus'' (2024)
* ''A nan'' (2024), a matsayin William Franklin
* ''De Gaulle'' (2026), a matsayin Dwight D. Eisenhower
* Atlantic Crossing, a matsayin Harry Hopkins
* ''kambin''
* ''Kudin''
* ''Cadfael'', a matsayin Janyn
* ''Fixer''
* ''Ilimin Jima'i''
* ''Makomar: The Winx Saga''
* ''MobLand'' a matsayin Brendan Harrigan
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1971]]
l2qehzfm0tk6ftxb35tsdu2knefmpr0
Antonia Clarke
0
179971
971473
2026-10-25T17:41:50Z
Yakubu manya
45962
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1380549541|Antonia Clarke]]"
971473
wikitext
text/x-wiki
'''Antonia Sophia E. Clarke''' (an haife ta a ranar 24 ga Mayu 1994) 'yar wasan kwaikwayo ce kuma mawaƙiya. Fim dinta sun hada da Altar (2014) <ref name="Savage Journal">{{Cite journal |title=Antonia Clarke: Interview - UCL's Arts and Culture Journal |url=http://www.savageonline.co.uk/our-london/antonia-clarke-interview/ |journal=Savage Journal |access-date=13 October 2017}}</ref> da All My Friends Hate Me (2021). A talabijin, an san ta da rawar da ta taka a matsayin matashiyar Emmeline a fim din BBC Two The Thirteenth Tale (2013) da Mary, Sarauniyar Scots a cikin jerin Starz The Serpent Queen (2022).
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haifi Clarke a Hammersmith kuma ta girma a ƙauyen Brackenbury, Yammacin London . [1] A lokacin da take da shekaru 15, ta halarci makarantar kwana ta Downe House a Berkshire . A nan ne ta yanke shawarar cewa tana so ta zama 'yar wasan kwaikwayo.[2] Ta yi karatun Tarihin Fasaha a Goldsmiths, Jami'ar London kuma daga baya ta kammala karatu tare da digiri na Master of Arts a Film Aesthetics da Falsafa daga Jami'ar
== Ayyuka ==
Clarke ta fara fitowa a talabijin a cikin wani labari na jerin ayyukan ''M.I. High'' na 2011. Ta yi fim dinta na farko a cikin 2012 na wasan kwaikwayo na Les Misérables, tana yin waƙar "Lovely Ladies". <ref name="Savage Journal" />
Babban rawar da ta taka na farko ita ce Young Emmeline a fim din wasan kwaikwayo na James Kent na 2013 The Thirteenth Tale tare da [[Olivia Colman]] da Sophie Turner .
A shekara ta 2014, tana da karamin rawa a fim din wasan kwaikwayo na Magic in the Moonlight . Har ila yau a cikin 2014, ta bayyana a cikin Altar, wanda Nick Willing ya jagoranta. An bayyana fim din a matsayin "mai kusanci". Clarke ta buga "Penny Hamilton".
Clarke ta buga Maria Feodorovna a cikin Sky Atlantic da HBO miniseries Catherine the Great . Ta bayyana a cikin wasan kwaikwayo mai ban tsoro na 2021 All My Friends Hate Me. A shekara mai zuwa, ta fito a matsayin Maryamu, Sarauniyar Scots a cikin wasan kwaikwayon tarihi na Starz The Serpent Queen .
== Rayuwa ta mutum ==
Clarke ta mallaki kare Jackadoodle. Ta bayyana littattafan da ta fi so su ne To Kill A Mockingbird na [[Harfer lee|Harper Lee]] da Just Kids na [[Patti Smith]] .
* The Flick (2018), a matsayin Rose, a Michael Pilch Studio, Oxford
[[Rukuni:Haihuwan 1994]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
lf4cn26iycpus7olgic58u5kzm4qqk1
971474
971473
2026-10-25T17:43:13Z
Yakubu manya
45962
971474
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Antonia Sophia E. Clarke''' (an haife ta a ranar 24 ga Mayu 1994) 'yar wasan kwaikwayo ce kuma mawaƙiya. Fim dinta sun hada da Altar (2014) <ref name="Savage Journal">{{Cite journal |title=Antonia Clarke: Interview - UCL's Arts and Culture Journal |url=http://www.savageonline.co.uk/our-london/antonia-clarke-interview/ |journal=Savage Journal |access-date=13 October 2017}}</ref> da All My Friends Hate Me (2021). A talabijin, an san ta da rawar da ta taka a matsayin matashiyar Emmeline a fim din BBC Two The Thirteenth Tale (2013) da Mary, Sarauniyar Scots a cikin jerin Starz The Serpent Queen (2022).
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haifi Clarke a Hammersmith kuma ta girma a ƙauyen Brackenbury, Yammacin London . [1] A lokacin da take da shekaru 15, ta halarci makarantar kwana ta Downe House a Berkshire . A nan ne ta yanke shawarar cewa tana so ta zama 'yar wasan kwaikwayo.[2] Ta yi karatun Tarihin Fasaha a Goldsmiths, Jami'ar London kuma daga baya ta kammala karatu tare da digiri na Master of Arts a Film Aesthetics da Falsafa daga Jami'ar
== Ayyuka ==
Clarke ta fara fitowa a talabijin a cikin wani labari na jerin ayyukan ''M.I. High'' na 2011. Ta yi fim dinta na farko a cikin 2012 na wasan kwaikwayo na Les Misérables, tana yin waƙar "Lovely Ladies". <ref name="Savage Journal" />
Babban rawar da ta taka na farko ita ce Young Emmeline a fim din wasan kwaikwayo na James Kent na 2013 The Thirteenth Tale tare da [[Olivia Colman]] da Sophie Turner .
A shekara ta 2014, tana da karamin rawa a fim din wasan kwaikwayo na Magic in the Moonlight . Har ila yau a cikin 2014, ta bayyana a cikin Altar, wanda Nick Willing ya jagoranta. An bayyana fim din a matsayin "mai kusanci". Clarke ta buga "Penny Hamilton".
Clarke ta buga Maria Feodorovna a cikin Sky Atlantic da HBO miniseries Catherine the Great . Ta bayyana a cikin wasan kwaikwayo mai ban tsoro na 2021 All My Friends Hate Me. A shekara mai zuwa, ta fito a matsayin Maryamu, Sarauniyar Scots a cikin wasan kwaikwayon tarihi na Starz The Serpent Queen .
== Rayuwa ta mutum ==
Clarke ta mallaki kare Jackadoodle. Ta bayyana littattafan da ta fi so su ne To Kill A Mockingbird na [[Harfer lee|Harper Lee]] da Just Kids na [[Patti Smith]] .
* The Flick (2018), a matsayin Rose, a Michael Pilch Studio, Oxford
[[Rukuni:Haihuwan 1994]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
ei9iftr2ynqm0zgh8d45i9tdzf7mp8u
971724
971474
2026-10-26T05:00:48Z
Yakubu manya
45962
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1380549541|Antonia Clarke]]"
971724
wikitext
text/x-wiki
Clarke ta buga Maria Feodorovna a cikin Sky Atlantic da HBO miniseries Catherine the Great . [1] Ta bayyana a cikin wasan kwaikwayo mai ban tsoro na 2021 All My Friends Hate Me. A shekara mai zuwa, ta fito a matsayin Maryamu, Sarauniyar Scots a cikin wasan kwaikwayon tarihi na Starz The Serpent Queen .
'''Antonia Sophia E. Clarke''' (an haife ta a ranar 24 ga Mayu 1994) 'yar wasan kwaikwayo ce kuma mawaƙiya. Fim dinta sun hada da Altar (2014) <ref name="Savage Journal">{{Cite journal |title=Antonia Clarke: Interview - UCL's Arts and Culture Journal |url=http://www.savageonline.co.uk/our-london/antonia-clarke-interview/ |journal=Savage Journal |access-date=13 October 2017}}</ref> da All My Friends Hate Me (2021). A talabijin, an san ta da rawar da ta taka a matsayin matashiyar Emmeline a fim din BBC Two The Thirteenth Tale (2013) da Mary, Sarauniyar Scots a cikin jerin Starz The Serpent Queen (2022).
An haifi Clarke a Hammersmith kuma ta girma a ƙauyen Brackenbury, Yammacin London . A lokacin da take da shekaru 15, ta halarci makarantar kwana ta Downe House a Berkshire . A nan ne ta yanke shawarar cewa tana so ta zama 'yar wasan kwaikwayo. Ta yi karatun Tarihin Fasaha a Goldsmiths, Jami'ar London kuma daga baya ta kammala karatu tare da digiri na Master of Arts a Film Aesthetics da Falsafa daga [[Jami'ar Oxford]] .
Clarke ta fara fitowa a talabijin a cikin wani labari na jerin ayyukan ''M.I. High'' na 2011. Ta yi fim dinta na farko a cikin 2012 na wasan kwaikwayo na Les Misérables, tana yin waƙar "Lovely Ladies". <ref name="Savage Journal" />
Babban rawar da ta taka na farko ita ce Young Emmeline a fim din wasan kwaikwayo na James Kent na 2013 The Thirteenth Tale tare da [[Olivia Colman]] da Sophie Turner .
A shekara ta 2014, tana da karamin rawa a fim din wasan kwaikwayo na Magic in the Moonlight . Har ila yau a cikin 2014, ta bayyana a cikin Altar, wanda Nick Willing ya jagoranta. An bayyana fim din a matsayin "mai kusanci". Clarke ta buga "Penny Hamilton".
Clarke ta mallaki kare Jackadoodle. Ta bayyana littattafan da ta fi so su ne To Kill A Mockingbird na [[Harfer lee|Harper Lee]] da Just Kids na [[Patti Smith]] .
=== Fim din ===
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
|-
|2012
|''Masu Rashin Hakki''
|Tare 'Lovely Ladies
|
|-
| rowspan="2" |2013
|''Yanayin tunani''
|Susan Merrick
|
|-
|''Labari na goma sha uku''
|Matashi Emmeline
|
|-
| rowspan="2" |2014
|''Magic a Hasken Wata''
|Mataimakin Wei Ling Soo
|
|-
|''Bagadin''
|Penny Hamilton
|
|-
|2015
|''Tafiya''
|Anna
|
|-
|2018
|''Ruhun Matasa''
|Alice
|
|-
|2021
|''Duk Abokina sun ƙi ni''
|Claire
|
|-
|2022
|''Littafin Ƙauna''
|Allison
|
|-
|2023
|''[[Femme (fim)|Mace]]''
|Molly
|
|-
|2026
|''Kowane Mutum Yana so Ya Fusata Ni''
|
|
|-
|}
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
|-
|2011
|''M.I. High''
|Ricki
|1 fitowar
|-
| rowspan="4" |2012
|''Fata''
|Carly
|1 fitowar
|-
|''Birnin Holby''
|Lucy
|1 fitowar
|-
|''Ɗan Uwa''
|Jess
|Abubuwa 2
|-
|''Ƙarshen Bikin''
|Yarinyar makaranta mai shekaru 16
|1 fitowar
|-
|2013
|''Filin Haske''
|Lucy
|Abubuwa 5
|-
| rowspan="2" |2014
|''Shari'a da oda: Burtaniya''
|Anna Sands
|1 fitowar
|-
|''Babban Wutar''
|Frances Stewart
|Abubuwa 2
|-
| rowspan="3" |2016
|''Mutumin da ya yi farin ciki na Stan Lee''
|Sasha Terekhova
|1 fitowar
|-
|''Ruwan inabi na Agatha''
|Beth Fortune
|1 fitowar
|-
|''Soyayya''
|Frankie
|1 fitowar
|-
|2018
|''Ƙoƙarin da aka yi''
|Ruth Astor
|1 fitowar
|-
|2019
|''Catherine Mai Girma''
|Gimbiya Sophia
|Abubuwa 2
|-
|2020
|''Zan iya Halaka Kai''
|Emily
|Fim: "Dabba Masu Farin Ciki"
|-
|2021
|''Yarinyar da ta gabata''
|Alyssia
|Abubuwa 2
|-
|2022
|''Sarauniyar Macijin''
|Maryamu, Sarauniyar Scotland
|Babban rawar da take takawa
|-
|}
== Mataki ==
* The Flick (2018), a matsayin Rose, a Michael Pilch Studio, Oxford
Manazarta
[[Rukuni:Haihuwan 1994]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
sjp9jnmdrtx61rmkpf861aimt3m03pb
971725
971724
2026-10-26T05:01:19Z
Yakubu manya
45962
971725
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Clarke ta buga Maria Feodorovna a cikin Sky Atlantic da HBO miniseries Catherine the Great . [1] Ta bayyana a cikin wasan kwaikwayo mai ban tsoro na 2021 All My Friends Hate Me. A shekara mai zuwa, ta fito a matsayin Maryamu, Sarauniyar Scots a cikin wasan kwaikwayon tarihi na Starz The Serpent Queen .
'''Antonia Sophia E. Clarke''' (an haife ta a ranar 24 ga Mayu 1994) 'yar wasan kwaikwayo ce kuma mawaƙiya. Fim dinta sun hada da Altar (2014) <ref name="Savage Journal">{{Cite journal |title=Antonia Clarke: Interview - UCL's Arts and Culture Journal |url=http://www.savageonline.co.uk/our-london/antonia-clarke-interview/ |journal=Savage Journal |access-date=13 October 2017}}</ref> da All My Friends Hate Me (2021). A talabijin, an san ta da rawar da ta taka a matsayin matashiyar Emmeline a fim din BBC Two The Thirteenth Tale (2013) da Mary, Sarauniyar Scots a cikin jerin Starz The Serpent Queen (2022).
An haifi Clarke a Hammersmith kuma ta girma a ƙauyen Brackenbury, Yammacin London . A lokacin da take da shekaru 15, ta halarci makarantar kwana ta Downe House a Berkshire . A nan ne ta yanke shawarar cewa tana so ta zama 'yar wasan kwaikwayo. Ta yi karatun Tarihin Fasaha a Goldsmiths, Jami'ar London kuma daga baya ta kammala karatu tare da digiri na Master of Arts a Film Aesthetics da Falsafa daga [[Jami'ar Oxford]] .
Clarke ta fara fitowa a talabijin a cikin wani labari na jerin ayyukan ''M.I. High'' na 2011. Ta yi fim dinta na farko a cikin 2012 na wasan kwaikwayo na Les Misérables, tana yin waƙar "Lovely Ladies". <ref name="Savage Journal" />
Babban rawar da ta taka na farko ita ce Young Emmeline a fim din wasan kwaikwayo na James Kent na 2013 The Thirteenth Tale tare da [[Olivia Colman]] da Sophie Turner .
A shekara ta 2014, tana da karamin rawa a fim din wasan kwaikwayo na Magic in the Moonlight . Har ila yau a cikin 2014, ta bayyana a cikin Altar, wanda Nick Willing ya jagoranta. An bayyana fim din a matsayin "mai kusanci". Clarke ta buga "Penny Hamilton".
Clarke ta mallaki kare Jackadoodle. Ta bayyana littattafan da ta fi so su ne To Kill A Mockingbird na [[Harfer lee|Harper Lee]] da Just Kids na [[Patti Smith]] .
=== Fim din ===
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
|-
|2012
|''Masu Rashin Hakki''
|Tare 'Lovely Ladies
|
|-
| rowspan="2" |2013
|''Yanayin tunani''
|Susan Merrick
|
|-
|''Labari na goma sha uku''
|Matashi Emmeline
|
|-
| rowspan="2" |2014
|''Magic a Hasken Wata''
|Mataimakin Wei Ling Soo
|
|-
|''Bagadin''
|Penny Hamilton
|
|-
|2015
|''Tafiya''
|Anna
|
|-
|2018
|''Ruhun Matasa''
|Alice
|
|-
|2021
|''Duk Abokina sun ƙi ni''
|Claire
|
|-
|2022
|''Littafin Ƙauna''
|Allison
|
|-
|2023
|''[[Femme (fim)|Mace]]''
|Molly
|
|-
|2026
|''Kowane Mutum Yana so Ya Fusata Ni''
|
|
|-
|}
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
|-
|2011
|''M.I. High''
|Ricki
|1 fitowar
|-
| rowspan="4" |2012
|''Fata''
|Carly
|1 fitowar
|-
|''Birnin Holby''
|Lucy
|1 fitowar
|-
|''Ɗan Uwa''
|Jess
|Abubuwa 2
|-
|''Ƙarshen Bikin''
|Yarinyar makaranta mai shekaru 16
|1 fitowar
|-
|2013
|''Filin Haske''
|Lucy
|Abubuwa 5
|-
| rowspan="2" |2014
|''Shari'a da oda: Burtaniya''
|Anna Sands
|1 fitowar
|-
|''Babban Wutar''
|Frances Stewart
|Abubuwa 2
|-
| rowspan="3" |2016
|''Mutumin da ya yi farin ciki na Stan Lee''
|Sasha Terekhova
|1 fitowar
|-
|''Ruwan inabi na Agatha''
|Beth Fortune
|1 fitowar
|-
|''Soyayya''
|Frankie
|1 fitowar
|-
|2018
|''Ƙoƙarin da aka yi''
|Ruth Astor
|1 fitowar
|-
|2019
|''Catherine Mai Girma''
|Gimbiya Sophia
|Abubuwa 2
|-
|2020
|''Zan iya Halaka Kai''
|Emily
|Fim: "Dabba Masu Farin Ciki"
|-
|2021
|''Yarinyar da ta gabata''
|Alyssia
|Abubuwa 2
|-
|2022
|''Sarauniyar Macijin''
|Maryamu, Sarauniyar Scotland
|Babban rawar da take takawa
|-
|}
== Mataki ==
* The Flick (2018), a matsayin Rose, a Michael Pilch Studio, Oxford
Manazarta
[[Rukuni:Haihuwan 1994]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
tee1oeyt24qil82mtnjquphvbtuwha7
971726
971725
2026-10-26T05:01:51Z
Yakubu manya
45962
971726
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{Databox}}
Clarke ta buga Maria Feodorovna a cikin Sky Atlantic da HBO miniseries Catherine the Great . [1] Ta bayyana a cikin wasan kwaikwayo mai ban tsoro na 2021 All My Friends Hate Me. A shekara mai zuwa, ta fito a matsayin Maryamu, Sarauniyar Scots a cikin wasan kwaikwayon tarihi na Starz The Serpent Queen .
'''Antonia Sophia E. Clarke''' (an haife ta a ranar 24 ga Mayu 1994) 'yar wasan kwaikwayo ce kuma mawaƙiya. Fim dinta sun hada da Altar (2014) <ref name="Savage Journal">{{Cite journal |title=Antonia Clarke: Interview - UCL's Arts and Culture Journal |url=http://www.savageonline.co.uk/our-london/antonia-clarke-interview/ |journal=Savage Journal |access-date=13 October 2017}}</ref> da All My Friends Hate Me (2021). A talabijin, an san ta da rawar da ta taka a matsayin matashiyar Emmeline a fim din BBC Two The Thirteenth Tale (2013) da Mary, Sarauniyar Scots a cikin jerin Starz The Serpent Queen (2022).
An haifi Clarke a Hammersmith kuma ta girma a ƙauyen Brackenbury, Yammacin London . A lokacin da take da shekaru 15, ta halarci makarantar kwana ta Downe House a Berkshire . A nan ne ta yanke shawarar cewa tana so ta zama 'yar wasan kwaikwayo. Ta yi karatun Tarihin Fasaha a Goldsmiths, Jami'ar London kuma daga baya ta kammala karatu tare da digiri na Master of Arts a Film Aesthetics da Falsafa daga [[Jami'ar Oxford]] .
Clarke ta fara fitowa a talabijin a cikin wani labari na jerin ayyukan ''M.I. High'' na 2011. Ta yi fim dinta na farko a cikin 2012 na wasan kwaikwayo na Les Misérables, tana yin waƙar "Lovely Ladies". <ref name="Savage Journal" />
Babban rawar da ta taka na farko ita ce Young Emmeline a fim din wasan kwaikwayo na James Kent na 2013 The Thirteenth Tale tare da [[Olivia Colman]] da Sophie Turner .
A shekara ta 2014, tana da karamin rawa a fim din wasan kwaikwayo na Magic in the Moonlight . Har ila yau a cikin 2014, ta bayyana a cikin Altar, wanda Nick Willing ya jagoranta. An bayyana fim din a matsayin "mai kusanci". Clarke ta buga "Penny Hamilton".
Clarke ta mallaki kare Jackadoodle. Ta bayyana littattafan da ta fi so su ne To Kill A Mockingbird na [[Harfer lee|Harper Lee]] da Just Kids na [[Patti Smith]] .
=== Fim din ===
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
|-
|2012
|''Masu Rashin Hakki''
|Tare 'Lovely Ladies
|
|-
| rowspan="2" |2013
|''Yanayin tunani''
|Susan Merrick
|
|-
|''Labari na goma sha uku''
|Matashi Emmeline
|
|-
| rowspan="2" |2014
|''Magic a Hasken Wata''
|Mataimakin Wei Ling Soo
|
|-
|''Bagadin''
|Penny Hamilton
|
|-
|2015
|''Tafiya''
|Anna
|
|-
|2018
|''Ruhun Matasa''
|Alice
|
|-
|2021
|''Duk Abokina sun ƙi ni''
|Claire
|
|-
|2022
|''Littafin Ƙauna''
|Allison
|
|-
|2023
|''[[Femme (fim)|Mace]]''
|Molly
|
|-
|2026
|''Kowane Mutum Yana so Ya Fusata Ni''
|
|
|-
|}
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
|-
|2011
|''M.I. High''
|Ricki
|1 fitowar
|-
| rowspan="4" |2012
|''Fata''
|Carly
|1 fitowar
|-
|''Birnin Holby''
|Lucy
|1 fitowar
|-
|''Ɗan Uwa''
|Jess
|Abubuwa 2
|-
|''Ƙarshen Bikin''
|Yarinyar makaranta mai shekaru 16
|1 fitowar
|-
|2013
|''Filin Haske''
|Lucy
|Abubuwa 5
|-
| rowspan="2" |2014
|''Shari'a da oda: Burtaniya''
|Anna Sands
|1 fitowar
|-
|''Babban Wutar''
|Frances Stewart
|Abubuwa 2
|-
| rowspan="3" |2016
|''Mutumin da ya yi farin ciki na Stan Lee''
|Sasha Terekhova
|1 fitowar
|-
|''Ruwan inabi na Agatha''
|Beth Fortune
|1 fitowar
|-
|''Soyayya''
|Frankie
|1 fitowar
|-
|2018
|''Ƙoƙarin da aka yi''
|Ruth Astor
|1 fitowar
|-
|2019
|''Catherine Mai Girma''
|Gimbiya Sophia
|Abubuwa 2
|-
|2020
|''Zan iya Halaka Kai''
|Emily
|Fim: "Dabba Masu Farin Ciki"
|-
|2021
|''Yarinyar da ta gabata''
|Alyssia
|Abubuwa 2
|-
|2022
|''Sarauniyar Macijin''
|Maryamu, Sarauniyar Scotland
|Babban rawar da take takawa
|-
|}
== Mataki ==
* The Flick (2018), a matsayin Rose, a Michael Pilch Studio, Oxford
Manazarta
[[Rukuni:Haihuwan 1994]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
qszmlgrob78lskvq8qiaryr9u5xm3qw
Menoetius
0
179972
971522
2026-10-25T19:23:44Z
Jafar Shamsu
48635
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1344511721|Menoetius]]"
971522
wikitext
text/x-wiki
'''Menoetius''' ko '''Menoetes''' (/məˈniːʃiəs/; Tsohon Girkanci: , , lit. 'ƙasassun iko') sunan ne wanda ke nufin mutane uku daban-daban daga tatsuniyoyin Girkanci:
* Menoetius, ƙarni na biyu [[Titans|Titan]], ɗan [[Iapetus (mythology)|Iapetus]] da [[Clymene (wife of Iapetus)|Clymene]] ko [[Asia (Oceanid)|Asiya]], kuma ɗan'uwan [[Atlas (mythology)|Atlas]], [[Prometheus]] da [[Epimetheus (mythology)|Epimetheus]]. [[Zeus]] ya kashe Menoetius tare da walƙiya a cikin [[Titanomachy]], kuma ya kore shi zuwa [[Tartarus]]. Sunansa ''kasa'' nufin "ƙarfi mai ƙarfi", wanda ya ''ƙaho'' asali ne daga kalmomin Helenanci na Dā menos ("ƙarfi, iko") da oitos ("ƙaddamarwa, ciwo"). Hesiod ya bayyana Menoetius a matsayin mai [[Hubris|girman kai]], ma'ana mai girman kai da gaggawa har zuwa ƙarshe. Daga abin da sunansa ya nuna, tare da asusun Hesiod, Menoetius watakila allahn Titan ne na fushi da gaggawa.<ref name="Smiley 1922 pp. 514–522">{{Cite journal |last=Smiley |first=Charles N. |year=1922 |title=Hesiod as an Ethical and Religious Teacher |url=http://www.jstor.org/stable/3288491 |journal=The Classical Journal |publisher=The Classical Association of the Middle West and South |volume=17 |issue=9 |page=519 |issn=0009-8353 |jstor=3288491 |oclc=5546543301 |access-date=2022-07-28}}</ref>
* Menoetes, mai kula da shanu na Hades. A lokacin aikin [[Heracles]] na goma sha biyu, wanda ya buƙaci ya sace kare [[Cerberus]] daga Underworld, ya kashe daya daga cikin shanu na Hades. Wani Menoetes, ɗan [[Keuthonymos]], ya kalubalanci Heracles zuwa wasan kokawa, a lokacin da Heracles ya rungume shi kuma ya karya haƙarƙarinsa kafin Persephone ya shiga tsakani.
* Menoetius daga [[Opuntian Locris|Opus]] na ɗaya daga cikin [[Argonauts]], kuma ɗan Actor da [[Aegina (mythology)|Aegina]]. Shi ne mahaifin [[Patroclus]] da [[Myrto (mythology)|Myrto]] ta hanyar [[Sthenele]], [[Philomela (mother of Patroclus)|Philomela]] [[Polymele]], ko Periopis Daga cikin mazaunan Locris, Sarki Opus II, ɗan Zeus da [[Protogeneia]] ne suka girmama Menoetius.
== Bayani ==
== Manazarta ==
lpa3mqjwwt4wp1vz858qr9ooy510agw
971523
971522
2026-10-25T19:28:19Z
Jafar Shamsu
48635
971523
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Menoetius''' ko '''Menoetes''' (/məˈniːʃiəs/; Tsohon Girkanci: , , lit. 'ƙasassun iko') sunan ne wanda ke nufin mutane uku daban-daban daga tatsuniyoyin Girkanci:
* Menoetius, ƙarni na biyu [[Titans|Titan]], ɗan [[Iapetus (mythology)|Iapetus]] da [[Clymene (wife of Iapetus)|Clymene]] ko [[Asia (Oceanid)|Asiya]], kuma ɗan'uwan [[Atlas (mythology)|Atlas]], [[Prometheus]] da [[Epimetheus (mythology)|Epimetheus]]. [[Zeus]] ya kashe Menoetius tare da walƙiya a cikin [[Titanomachy]], kuma ya kore shi zuwa [[Tartarus]]. Sunansa ''kasa'' nufin "ƙarfi mai ƙarfi", wanda ya ''ƙaho'' asali ne daga kalmomin Helenanci na Dā menos ("ƙarfi, iko") da oitos ("ƙaddamarwa, ciwo"). Hesiod ya bayyana Menoetius a matsayin mai [[Hubris|girman kai]], ma'ana mai girman kai da gaggawa har zuwa ƙarshe. Daga abin da sunansa ya nuna, tare da asusun Hesiod, Menoetius watakila allahn Titan ne na fushi da gaggawa.<ref name="Smiley 1922 pp. 514–522">{{Cite journal |last=Smiley |first=Charles N. |year=1922 |title=Hesiod as an Ethical and Religious Teacher |url=http://www.jstor.org/stable/3288491 |journal=The Classical Journal |publisher=The Classical Association of the Middle West and South |volume=17 |issue=9 |page=519 |issn=0009-8353 |jstor=3288491 |oclc=5546543301 |access-date=2022-07-28}}</ref>
* Menoetes, mai kula da shanu na Hades. A lokacin aikin [[Heracles]] na goma sha biyu, wanda ya buƙaci ya sace kare [[Cerberus]] daga Underworld, ya kashe daya daga cikin shanu na Hades. Wani Menoetes, ɗan [[Keuthonymos]], ya kalubalanci Heracles zuwa wasan kokawa, a lokacin da Heracles ya rungume shi kuma ya karya haƙarƙarinsa kafin Persephone ya shiga tsakani.
* Menoetius daga [[Opuntian Locris|Opus]] na ɗaya daga cikin [[Argonauts]], kuma ɗan Actor da [[Aegina (mythology)|Aegina]]. Shi ne mahaifin [[Patroclus]] da [[Myrto (mythology)|Myrto]] ta hanyar [[Sthenele]], [[Philomela (mother of Patroclus)|Philomela]] [[Polymele]], ko Periopis Daga cikin mazaunan Locris, Sarki Opus II, ɗan Zeus da [[Protogeneia]] ne suka girmama Menoetius.
== Bayani ==
== Manazarta ==
63lqk7gm4y66dxhvdsf5p9d2xq9zvsk
Kashe wuta ta atomatik
0
179973
971524
2026-10-25T19:31:12Z
Jafar Shamsu
48635
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1362477949|Automatic fire suppression]]"
971524
wikitext
text/x-wiki
Tsarin kashe [[Wuta|gobara]] na atomatik yana sarrafawa da kashe gobara ba tare da sa hannun mutum ba. Misalan tsarin atomatik sun haɗa da tsarin sprinkler na wuta, murkushe wuta mai iska, da murkushewar wuta ta aerosol. Lokacin da aka kashe gobara a farkon matakai asarar rai ba ta da yawa tun lokacin da kashi 93% na duk mutuwar da ke da alaƙa da wuta ta faru da zarar wuta ta ci gaba fiye da matakan farko.
== Nau'o'in tsarin atomatik ==
A yau akwai nau'ikan tsarin kashe wuta na atomatik da ka'idoji ga kowannensu. Tsarin sun bambanta kamar aikace-aikace da yawa.<ref>{{Cite web |title=New York Building City Code: Fire Protection Systems |url=http://www2.iccsafe.org/states/newyorkcity/Building/PDFs/Chapter%209_Fire%20Protection%20Systems.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160418003742/http://www2.iccsafe.org/states/newyorkcity/Building/PDFs/Chapter%209_Fire%20Protection%20Systems.pdf |archive-date=2016-04-18 |access-date=2016-03-07}}</ref> Gabaɗaya, duk da haka, tsarin kashe wuta na atomatik ya fada cikin nau'o'i biyu: tsarin ''injiniya'' da tsarin injiniya.
* Injiniyancin tsarin kashe wuta takamaiman tsari ne kuma galibi ana amfani dashi don manyan shigarwa inda aka tsara tsarin don takamaiman aikace-aikace. Misalan sun haɗa da manyan aikace-aikacen motocin ruwa da na ƙasa, ɗakunan uwar garken, gine-ginen jama'a da masu zaman kansu, layin fenti na masana'antu, tankuna da ɗakunan sauya wutar lantarki. Tsarin injiniya yana amfani da wasu wakilai masu gas ko masu ƙarfi tare da yawancin su ana tsara su musamman. Wasu ma ana adana su azaman [[Liquid|ruwa]] kuma ana fitar da su azaman [[gas]].
* '''Tsarin kashe gobara da aka riga aka tsara''' yana amfani da abubuwan da aka riga an tsara su don kawar da buƙatar aikin injiniya fiye da ƙirar samfurin asali. Maganin masana'antu na yau da kullun suna amfani da wakili mai laushi ko bushe, kamar [[potassium carbonate]] ko [[monoammonium phosphate]] (MAP), don kare ƙananan sarari kamar allon rarrabawa, ɗakunan batir, tashoshin injiniya, turbines na iska, kayan haɗari da sauran wuraren ajiya. Hakanan an samo wasu ƙirar zama waɗanda galibi suna amfani da hazo na ruwa da aikace-aikacen gyaran manufa.
== Abubuwan da aka haɗa ==
Ta hanyar ma'anar, tsarin kashe wuta na atomatik na iya aiki ba tare da sa hannun mutum ba. Don yin haka dole ne ya mallaki hanyar ganowa, aiki da isar da ita. A cikin tsarin da yawa, ana ganowa ta hanyar inji ko lantarki. Binciken inji yana amfani da fusible-link ko thermo-bulb detectors. Wadannan masu ganowa an tsara su ne don rabuwa a takamaiman zafin jiki da kuma saki tashin hankali a kan hanyar saki. Binciken lantarki yana amfani da masu gano zafi da aka sanye su da maido da kansu, lambobin sadarwa masu budewa waɗanda ke rufewa lokacin da aka kai ga zafin jiki. Hakanan yana yiwuwa a yi aiki na nesa da na gida. Ayyuka yawanci sun haɗa da ko dai ruwa mai matsin lamba da bawul ɗin saki, ko kuma a wasu lokuta famfo na lantarki. Ana aiwatar da isar da shi ta hanyar bututu da bututu. Tsarin ƙuƙwalwar ƙuƙwalwa takamaiman ne ga wakilin da aka yi amfani da shi da ɗaukar hoto da ake so.
== Masu kashewa ==
Ruwa shine mafi yawan wakili na kashe gobara da ake amfani da shi a duk duniya. Koyaya, amfani da ruwa yana da wasu iyakoki, waɗanda zasu iya kasancewa daga wadataccen kayan aiki (musamman a yankuna marasa ci gaba) zuwa ayyuka da matakai waɗanda ke da saukin kamuwa da lalacewar ruwa. A wasu lokuta, wasu abubuwan da ke ciki ko matakai (kamar sunadarai masu amsa ruwa ko karafa, kayan narkewa, da dai sauransu) ba su dace da ruwa ba; fitar da ruwa na iya haifar da fashewa. A cikin waɗannan lokuta, za a iya amfani da madadin sinadarai, iskar gas da makamantansu don kashe wuta kamar yadda aka tsara a ƙasa:
== Lafiya da damuwa game da muhalli ==
Duk da tasirin su, magungunan kashe gobara ba su da lahani. A farkon karni na 20, an yi amfani da carbon tetrachloride sosai a matsayin mai tsabtace bushe, mai sanyaya kuma a matsayin mai kashe wuta. A cikin lokaci, an gano carbon tetrachloride na iya haifar da mummunar tasirin kiwon lafiya. Daga tsakiyar shekarun 1960 [[Bromotrifluoromethane|Halon 1301]] shine ma'aunin masana'antu don kare kadarori masu daraja daga barazanar wuta. Halon 1301 yana da fa'idodi da yawa a matsayin wakili na kashe wuta; yana aiki da sauri, amintacce ga dukiya kuma yana buƙatar ƙaramin wurin ajiya. Babban matsalar Halon 1301 ita ce yana rage ozone na yanayi kuma yana iya cutar da mutane. Tun daga shekara ta 1987, wasu kasashe 191 sun sanya hannu kan Yarjejeniyar Montreal a kan Abubuwan da ke Rage Ozone Layer. Yarjejeniyar yarjejeniya ce ta kasa da kasa da aka tsara don kare Layer na ozone ta hanyar fitar da samar da abubuwa da yawa da aka yi imanin cewa suna da alhakin lalacewar ozone. Daga cikin wadannan akwai halogenated hydrocarbons sau da yawa amfani da su a kashe wuta. A sakamakon haka, masana'antun sun mayar da hankali kan madadin Halon 1301 da Halon 1211 (halogenated hydrocarbons). Kasashe da yawa sun kuma dauki matakai don ba da umarnin cire tsarin Halon da aka shigar. Mafi mahimmanci waɗannan sun haɗa da Jamus da Ostiraliya, ƙasashe biyu na farko a duniya don buƙatar wannan aikin. A cikin waɗannan ƙasashe biyu an kammala cikakken cire tsarin Halon da aka shigar sai dai ga 'yan aikace-aikacen amfani da mahimmanci. Kungiyar [[Tarayyar Turai]] a halin yanzu tana fuskantar irin wannan cirewar da aka shigar da tsarin Halon.
== Tarihi ==
An ba da takardar shaidar kashe wuta ta farko ga Alanson Crane na Virginia a ranar 10 ga Fabrairu, 1863. H.W. Pratt ne ya ba da izini ga tsarin shafa wuta na farko a cikin 1872. Amma tsarin sprinkler na atomatik na farko an ƙirƙira shi ne a cikin 1874 ta hanyar Henry S. Parmalee na New Haven, CT. Ya shigar da tsarin a cikin masana'antar piano da yake da ita.
== Tsarin zamani ==
Tun daga farkon shekarun 1990 masana'antun sun sami nasarar haɓaka hanyoyin Halon masu aminci da tasiri. Wadannan sun hada da DuPont's FM-200, American Pacific's Halotron, [[FirePro Systems|FirePro]]'s FPC Compound, Plumis" Automist da 3M's Novec 1230 Fire Protection Fluid. Gabaɗaya, wakilan maye gurbin Halon da ke akwai a yau sun fada cikin manyan rukunoni biyu, a cikin nau'i (masu kashe gas) ko a cikin nau-nau'i (sauran fasahohi). Masu amfani da iskar gas gabaɗaya suna fadawa cikin wasu nau'o'i biyu, halocarbons da iskar iskar gas. Ba za a iya amfani da wasu hanyoyin ba kamar zaɓuɓɓuka kamar hazo na ruwa ko amfani da tsarin gano hayaki na farko.
== Manazarta ==
8lwpocauv2zbnfm0ld9c8xt3pf3n8d3
971525
971524
2026-10-25T19:31:34Z
Jafar Shamsu
48635
971525
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Tsarin kashe [[Wuta|gobara]] na atomatik yana sarrafawa da kashe gobara ba tare da sa hannun mutum ba. Misalan tsarin atomatik sun haɗa da tsarin sprinkler na wuta, murkushe wuta mai iska, da murkushewar wuta ta aerosol. Lokacin da aka kashe gobara a farkon matakai asarar rai ba ta da yawa tun lokacin da kashi 93% na duk mutuwar da ke da alaƙa da wuta ta faru da zarar wuta ta ci gaba fiye da matakan farko.
== Nau'o'in tsarin atomatik ==
A yau akwai nau'ikan tsarin kashe wuta na atomatik da ka'idoji ga kowannensu. Tsarin sun bambanta kamar aikace-aikace da yawa.<ref>{{Cite web |title=New York Building City Code: Fire Protection Systems |url=http://www2.iccsafe.org/states/newyorkcity/Building/PDFs/Chapter%209_Fire%20Protection%20Systems.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160418003742/http://www2.iccsafe.org/states/newyorkcity/Building/PDFs/Chapter%209_Fire%20Protection%20Systems.pdf |archive-date=2016-04-18 |access-date=2016-03-07}}</ref> Gabaɗaya, duk da haka, tsarin kashe wuta na atomatik ya fada cikin nau'o'i biyu: tsarin ''injiniya'' da tsarin injiniya.
* Injiniyancin tsarin kashe wuta takamaiman tsari ne kuma galibi ana amfani dashi don manyan shigarwa inda aka tsara tsarin don takamaiman aikace-aikace. Misalan sun haɗa da manyan aikace-aikacen motocin ruwa da na ƙasa, ɗakunan uwar garken, gine-ginen jama'a da masu zaman kansu, layin fenti na masana'antu, tankuna da ɗakunan sauya wutar lantarki. Tsarin injiniya yana amfani da wasu wakilai masu gas ko masu ƙarfi tare da yawancin su ana tsara su musamman. Wasu ma ana adana su azaman [[Liquid|ruwa]] kuma ana fitar da su azaman [[gas]].
* '''Tsarin kashe gobara da aka riga aka tsara''' yana amfani da abubuwan da aka riga an tsara su don kawar da buƙatar aikin injiniya fiye da ƙirar samfurin asali. Maganin masana'antu na yau da kullun suna amfani da wakili mai laushi ko bushe, kamar [[potassium carbonate]] ko [[monoammonium phosphate]] (MAP), don kare ƙananan sarari kamar allon rarrabawa, ɗakunan batir, tashoshin injiniya, turbines na iska, kayan haɗari da sauran wuraren ajiya. Hakanan an samo wasu ƙirar zama waɗanda galibi suna amfani da hazo na ruwa da aikace-aikacen gyaran manufa.
== Abubuwan da aka haɗa ==
Ta hanyar ma'anar, tsarin kashe wuta na atomatik na iya aiki ba tare da sa hannun mutum ba. Don yin haka dole ne ya mallaki hanyar ganowa, aiki da isar da ita. A cikin tsarin da yawa, ana ganowa ta hanyar inji ko lantarki. Binciken inji yana amfani da fusible-link ko thermo-bulb detectors. Wadannan masu ganowa an tsara su ne don rabuwa a takamaiman zafin jiki da kuma saki tashin hankali a kan hanyar saki. Binciken lantarki yana amfani da masu gano zafi da aka sanye su da maido da kansu, lambobin sadarwa masu budewa waɗanda ke rufewa lokacin da aka kai ga zafin jiki. Hakanan yana yiwuwa a yi aiki na nesa da na gida. Ayyuka yawanci sun haɗa da ko dai ruwa mai matsin lamba da bawul ɗin saki, ko kuma a wasu lokuta famfo na lantarki. Ana aiwatar da isar da shi ta hanyar bututu da bututu. Tsarin ƙuƙwalwar ƙuƙwalwa takamaiman ne ga wakilin da aka yi amfani da shi da ɗaukar hoto da ake so.
== Masu kashewa ==
Ruwa shine mafi yawan wakili na kashe gobara da ake amfani da shi a duk duniya. Koyaya, amfani da ruwa yana da wasu iyakoki, waɗanda zasu iya kasancewa daga wadataccen kayan aiki (musamman a yankuna marasa ci gaba) zuwa ayyuka da matakai waɗanda ke da saukin kamuwa da lalacewar ruwa. A wasu lokuta, wasu abubuwan da ke ciki ko matakai (kamar sunadarai masu amsa ruwa ko karafa, kayan narkewa, da dai sauransu) ba su dace da ruwa ba; fitar da ruwa na iya haifar da fashewa. A cikin waɗannan lokuta, za a iya amfani da madadin sinadarai, iskar gas da makamantansu don kashe wuta kamar yadda aka tsara a ƙasa:
== Lafiya da damuwa game da muhalli ==
Duk da tasirin su, magungunan kashe gobara ba su da lahani. A farkon karni na 20, an yi amfani da carbon tetrachloride sosai a matsayin mai tsabtace bushe, mai sanyaya kuma a matsayin mai kashe wuta. A cikin lokaci, an gano carbon tetrachloride na iya haifar da mummunar tasirin kiwon lafiya. Daga tsakiyar shekarun 1960 [[Bromotrifluoromethane|Halon 1301]] shine ma'aunin masana'antu don kare kadarori masu daraja daga barazanar wuta. Halon 1301 yana da fa'idodi da yawa a matsayin wakili na kashe wuta; yana aiki da sauri, amintacce ga dukiya kuma yana buƙatar ƙaramin wurin ajiya. Babban matsalar Halon 1301 ita ce yana rage ozone na yanayi kuma yana iya cutar da mutane. Tun daga shekara ta 1987, wasu kasashe 191 sun sanya hannu kan Yarjejeniyar Montreal a kan Abubuwan da ke Rage Ozone Layer. Yarjejeniyar yarjejeniya ce ta kasa da kasa da aka tsara don kare Layer na ozone ta hanyar fitar da samar da abubuwa da yawa da aka yi imanin cewa suna da alhakin lalacewar ozone. Daga cikin wadannan akwai halogenated hydrocarbons sau da yawa amfani da su a kashe wuta. A sakamakon haka, masana'antun sun mayar da hankali kan madadin Halon 1301 da Halon 1211 (halogenated hydrocarbons). Kasashe da yawa sun kuma dauki matakai don ba da umarnin cire tsarin Halon da aka shigar. Mafi mahimmanci waɗannan sun haɗa da Jamus da Ostiraliya, ƙasashe biyu na farko a duniya don buƙatar wannan aikin. A cikin waɗannan ƙasashe biyu an kammala cikakken cire tsarin Halon da aka shigar sai dai ga 'yan aikace-aikacen amfani da mahimmanci. Kungiyar [[Tarayyar Turai]] a halin yanzu tana fuskantar irin wannan cirewar da aka shigar da tsarin Halon.
== Tarihi ==
An ba da takardar shaidar kashe wuta ta farko ga Alanson Crane na Virginia a ranar 10 ga Fabrairu, 1863. H.W. Pratt ne ya ba da izini ga tsarin shafa wuta na farko a cikin 1872. Amma tsarin sprinkler na atomatik na farko an ƙirƙira shi ne a cikin 1874 ta hanyar Henry S. Parmalee na New Haven, CT. Ya shigar da tsarin a cikin masana'antar piano da yake da ita.
== Tsarin zamani ==
Tun daga farkon shekarun 1990 masana'antun sun sami nasarar haɓaka hanyoyin Halon masu aminci da tasiri. Wadannan sun hada da DuPont's FM-200, American Pacific's Halotron, [[FirePro Systems|FirePro]]'s FPC Compound, Plumis" Automist da 3M's Novec 1230 Fire Protection Fluid. Gabaɗaya, wakilan maye gurbin Halon da ke akwai a yau sun fada cikin manyan rukunoni biyu, a cikin nau'i (masu kashe gas) ko a cikin nau-nau'i (sauran fasahohi). Masu amfani da iskar gas gabaɗaya suna fadawa cikin wasu nau'o'i biyu, halocarbons da iskar iskar gas. Ba za a iya amfani da wasu hanyoyin ba kamar zaɓuɓɓuka kamar hazo na ruwa ko amfani da tsarin gano hayaki na farko.
== Manazarta ==
ta4polbxiatwa2fvd5bj5too1be638l
Jerin Oceanids
0
179974
971527
2026-10-25T19:34:09Z
Jafar Shamsu
48635
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1381929175|List of Oceanids]]"
971527
wikitext
text/x-wiki
A cikin tatsuniyoyin Helenawa, 'ya'ya mata na [[Titan (mythology)|Titan]] [[Oceanus]] (Ocean), an san su gaba ɗaya a matsayin [[Oceanids]]. Tsohon tushe guda huɗu sun ba da jerin sunayen Oceanids. Tsohon, kuma mafi tsawo irin wannan jerin, wanda marigayi 8th-farkon 7th karni BC Greek poet [[Hesiod]], sunaye 41 Oceanids. Hesiod ya ci gaba da cewa waɗannan "su ne tsofaffi ... amma akwai da yawa ban da haka" kuma akwai "dubu uku" Oceanids, adadi da aka fassara a matsayin ma'anar "marasa iyaka". Duk da yake wasu daga cikin wadannan sunayen, kamar su [[Peitho]], [[Metis (mythology)|Metis]] da Tyche, tabbas sun nuna al'adun da ke akwai, da yawa tabbas sun kasance abubuwan kirkirar waka ne kawai. Wataƙila kusan tsohuwar Homeric Hymn to Demeter ta lissafa sunaye ashirin da ɗaya, goma sha shida daga cikinsu sun dace da waɗanda Hesiod ya ba su, kuma mai yiwuwa an ɗauke su kai tsaye daga can.
Kusan na zamani (? {{Circa|1st century AD}} ƙarni na 1 AD) marubucin tarihin Girka Apollodorus da marubucin Latin Hyginus suma sun ba da jerin sunayen Oceanids. Apollodorus ya ba da jerin sunayen da ke dauke da sunaye bakwai, tare da ambaton wasu Oceanids guda biyar a wasu wurare. Daga cikin wadannan sunaye goma sha biyu, takwas sun yi daidai da Hesiod. Hyginus, a farkon Fabulae, ya lissafa sunaye goma sha shida, yayin da a wasu wurare ya ba da sunayen wasu goma. Daga cikin wadannan sunayen 26, tara ne kawai ake samu a cikin Hesiod, Homeric Hymn, ko Apollodorus . An ba da wasu sunaye da yawa a wasu tsoffin tushe.
Sunayen Oceanids suna da nau'o'i daban-daban. Oceanids sun kasance nymphs na maɓuɓɓugar ruwa, kuma wasu daga cikin sunayen a bayyane suna nuna wannan haɗin ruwa, tare da wasu watakila sunayen ainihin maɓuɓuɓɓuga. Sauran sunayen ba su da wata alaƙa da ruwa. Wasu, daidai da aikin Oceanids, kamar yadda Hesiod ya ƙayyade, na samun "matasa a cikin kulawarsu" (watau kasancewa ''kourotrophoi''), suna wakiltar abubuwan da iyaye zasu iya fatan a ba wa 'ya'yansu: Plouto ("Dukiya'ya"), Tyche ("Good Fortune"), Idyia ("Sanya"), da Metis ("Hikima"). Sauran sun bayyana a matsayin sunayen ƙasa, kamar su Europa, Asiya, Ephyra (Corinth), da Rhodos (Rhodes).
Da yawa daga cikin sunayen da aka ba Oceanids, sunayen da suka ba Nereids, 'yan matan teku hamsin wadanda suka kasance' ya'yan allahn teku Nereus da Oceanid Doris.
== Jerin ==
== Dubi kuma ==
== Bayani ==
== Manazarta ==
<templatestyles src="Refbegin/styles.css" />
kgkmdn17s99f2fcxjehkaxrnpu51cfy
971529
971527
2026-10-25T19:37:15Z
Jafar Shamsu
48635
971529
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
A cikin tatsuniyoyin Helenawa, 'ya'ya mata na [[Titan (mythology)|Titan]] [[Oceanus]] Ocean, an san su gaba ɗaya a matsayin [[Oceanids]]. Tsohon tushe guda huɗu sun ba da jerin sunayen Oceanids. Tsohon, kuma mafi tsawo irin wannan jerin, wanda marigayi 8th-farkon 7th karni BC Greek poet [[Hesiod]], sunaye 41 Oceanids. Hesiod ya ci gaba da cewa waɗannan su ne tsofaffi ... amma akwai da yawa ban da haka" kuma akwai "dubu uku" Oceanids, adadi da aka fassara a matsayin ma'anar marasa iyaka Duk da yake wasu daga cikin wadannan sunayen, kamar su [[Peitho]], [[Metis (mythology)|Metis]] da Tyche, tabbas sun nuna al'adun da ke akwai, da yawa tabbas sun kasance abubuwan kirkirar waka ne kawai. Wataƙila kusan tsohuwar Homeric Hymn to Demeter ta lissafa sunaye ashirin da ɗaya, goma sha shida daga cikinsu sun dace da waɗanda Hesiod ya ba su, kuma mai yiwuwa an ɗauke su kai tsaye daga can.
Kusan na zamani ? {{Circa|1st century AD}} ƙarni na 1 AD marubucin tarihin Girka Apollodorus da marubucin Latin Hyginus suma sun ba da jerin sunayen Oceanids. Apollodorus ya ba da jerin sunayen da ke dauke da sunaye bakwai, tare da ambaton wasu Oceanids guda biyar a wasu wurare. Daga cikin wadannan sunaye goma sha biyu, takwas sun yi daidai da Hesiod. Hyginus, a farkon Fabulae, ya lissafa sunaye goma sha shida, yayin da a wasu wurare ya ba da sunayen wasu goma. Daga cikin wadannan sunayen 26, tara ne kawai ake samu a cikin Hesiod, Homeric Hymn, ko Apollodorus . An ba da wasu sunaye da yawa a wasu tsoffin tushe.
Sunayen Oceanids suna da nau'o'i daban-daban. Oceanids sun kasance nymphs na maɓuɓɓugar ruwa, kuma wasu daga cikin sunayen a bayyane suna nuna wannan haɗin ruwa, tare da wasu watakila sunayen ainihin maɓuɓuɓɓuga. Sauran sunayen ba su da wata alaƙa da ruwa. Wasu, daidai da aikin Oceanids, kamar yadda Hesiod ya ƙayyade, na samun "matasa a cikin kulawarsu" (watau kasancewa ''kourotrophoi''), suna wakiltar abubuwan da iyaye zasu iya fatan a ba wa 'ya'yansu: Plouto ("Dukiya'ya"), Tyche ("Good Fortune"), Idyia ("Sanya"), da Metis ("Hikima"). Sauran sun bayyana a matsayin sunayen ƙasa, kamar su Europa, Asiya, Ephyra (Corinth), da Rhodos (Rhodes).
Da yawa daga cikin sunayen da aka ba Oceanids, sunayen da suka ba Nereids, 'yan matan teku hamsin wadanda suka kasance' ya'yan allahn teku Nereus da Oceanid Doris.
== Jerin ==
== Dubi kuma ==
== Bayani ==
== Manazarta ==
<templatestyles src="Refbegin/styles.css" />
hgnd5jz6f3x4lwds57xwujl9wt1yfmd
Abubakar Lamido Sadiq
0
179975
971598
2026-10-25T21:21:17Z
Uskeone
40867
Sabon shafi: {{Infobox officeholder | name = Abubakar Lamido Sadiq | office = Ɗan Majalisar Wakilai ta Najeriya | constituency = Katsina North Central | term_start = 1999 | term_end = 2003 | party = [[People's Democratic Party (Nigeria)|Jam'iyyar PDP]] | country = [[Najeriya]] }} '''Abubakar Lamido Sadiq''' ɗan siyasan Najeriya ne wanda ya wakilci mazabar Katsina North Central a [[Majalisar Wakilai ta Najeriya]] a lokacin Majalisa ta huɗu, daga shekarar 19...
971598
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = Abubakar Lamido Sadiq
| office = Ɗan Majalisar Wakilai ta Najeriya
| constituency = Katsina North Central
| term_start = 1999
| term_end = 2003
| party = [[People's Democratic Party (Nigeria)|Jam'iyyar PDP]]
| country = [[Najeriya]]
}}
'''Abubakar Lamido Sadiq''' ɗan siyasan Najeriya ne wanda ya wakilci mazabar Katsina North Central a [[Majalisar Wakilai ta Najeriya]] a lokacin Majalisa ta huɗu, daga shekarar 1999 zuwa 2003. Ya lashe zaɓen shekarar 1999 a ƙarƙashin tutar [[People's Democratic Party (Nigeria)|Jam'iyyar People's Democratic Party (PDP)]].<ref name="Election">{{Cite web
|title=1999 Nigeria Elected House of Representatives Election
|website=Eduweb
|url=https://www.eduweb.com.ng/1999-nigeria-elected-house-of-representatives-election/
|access-date=25 Oktoba 2026
}}</ref>
== Aikin siyasa ==
A zaɓen Majalisar Wakilai na Najeriya na shekarar 1999, Sadiq ya lashe kujerar mazabar Katsina North Central a Jihar [[Katsina]]. An jera sunansa cikin wakilan jihar da suka lashe zaɓen a ƙarƙashin jam'iyyar PDP.<ref name="Election"/>
Lokacin da ya yi wa mazabar hidima ya yi daidai da Majalisa ta huɗu ta Najeriya, wadda ta fara aiki a shekarar 1999. Jerin wakilan Majalisar Wakilai na wancan lokaci ya kuma ambaci sunansa a matsayin wakilin Katsina North Central.<ref name="Members">{{Cite web
|title=Nigerian National Assembly Delegation from Katsina
|website=Wikipedia
|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Nigerian_National_Assembly_delegation_from_Katsina
|access-date=25 Oktoba 2026
}}</ref>
== Manazarta ==
<references />
== Duba kuma ==
* [[Majalisar Wakilai ta Najeriya]]
* [[Jihar Katsina]]
* [[People's Democratic Party (Nigeria)]]
[[Rukuni:’Yan siyasar Najeriya]]
[[Rukuni:’Yan majalisar wakilai ta Najeriya]]
[[Rukuni:’Yan siyasar Jam'iyyar PDP]]
d8ygn9ahhqxg1j9cp7wdki2lqrzra8f
971599
971598
2026-10-25T21:21:49Z
Uskeone
40867
971599
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Abubakar Lamido Sadiq
| office = Ɗan Majalisar Wakilai ta Najeriya
| constituency = Katsina North Central
| term_start = 1999
| term_end = 2003
| party = [[People's Democratic Party (Nigeria)|Jam'iyyar PDP]]
| country = [[Najeriya]]
}}
'''Abubakar Lamido Sadiq''' ɗan siyasan Najeriya ne wanda ya wakilci mazabar Katsina North Central a [[Majalisar Wakilai ta Najeriya]] a lokacin Majalisa ta huɗu, daga shekarar 1999 zuwa 2003. Ya lashe zaɓen shekarar 1999 a ƙarƙashin tutar [[People's Democratic Party (Nigeria)|Jam'iyyar People's Democratic Party (PDP)]].<ref name="Election">{{Cite web
|title=1999 Nigeria Elected House of Representatives Election
|website=Eduweb
|url=https://www.eduweb.com.ng/1999-nigeria-elected-house-of-representatives-election/
|access-date=25 Oktoba 2026
}}</ref>
== Aikin siyasa ==
A zaɓen Majalisar Wakilai na Najeriya na shekarar 1999, Sadiq ya lashe kujerar mazabar Katsina North Central a Jihar [[Katsina]]. An jera sunansa cikin wakilan jihar da suka lashe zaɓen a ƙarƙashin jam'iyyar PDP.<ref name="Election"/>
Lokacin da ya yi wa mazabar hidima ya yi daidai da Majalisa ta huɗu ta Najeriya, wadda ta fara aiki a shekarar 1999. Jerin wakilan Majalisar Wakilai na wancan lokaci ya kuma ambaci sunansa a matsayin wakilin Katsina North Central.<ref name="Members">{{Cite web
|title=Nigerian National Assembly Delegation from Katsina
|website=Wikipedia
|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Nigerian_National_Assembly_delegation_from_Katsina
|access-date=25 Oktoba 2026
}}</ref>
== Manazarta ==
<references />
== Duba kuma ==
* [[Majalisar Wakilai ta Najeriya]]
* [[Jihar Katsina]]
* [[People's Democratic Party (Nigeria)]]
[[Rukuni:’Yan siyasar Najeriya]]
[[Rukuni:’Yan majalisar wakilai ta Najeriya]]
[[Rukuni:’Yan siyasar Jam'iyyar PDP]]
s2n3zm5i1g7leo1z61oam08921hdlun
Tattaunawar user:Evakuli
3
179976
971600
2026-10-25T21:23:14Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971600
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Evakuli! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Evakuli|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:23, 25 Oktoba 2026 (UTC)
l55i4cblc5gukpt9bjydbgcf883gbxz
Tattaunawar user:Türkaras6257
3
179977
971601
2026-10-25T21:23:24Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971601
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Türkaras6257! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Türkaras6257|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:23, 25 Oktoba 2026 (UTC)
kxlfa9g01ylzy4bff963hxlhjn3jrev
Tattaunawar user:Pix xd
3
179978
971602
2026-10-25T21:23:34Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971602
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Pix xd! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Pix xd|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:23, 25 Oktoba 2026 (UTC)
0ppjgxpvlvcgywpadb341a7zrxhfk5y
Tattaunawar user:A.R. Mamduhi
3
179979
971603
2026-10-25T21:23:44Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971603
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, A.R. Mamduhi! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/A.R. Mamduhi|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:23, 25 Oktoba 2026 (UTC)
f2lym8fsbf6f91yupip8yapvrrmujji
Tattaunawar user:Eliecer Salas Olmos
3
179980
971604
2026-10-25T21:23:54Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971604
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Eliecer Salas Olmos! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Eliecer Salas Olmos|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:23, 25 Oktoba 2026 (UTC)
5d47nu4pxlpbd1mzcjsxoeecnjbwmnc
Tattaunawar user:Adamunzazzau
3
179981
971605
2026-10-25T21:24:04Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971605
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Adamunzazzau! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Adamunzazzau|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 25 Oktoba 2026 (UTC)
lfl27l8luk2ts1yplo2ah79t0rynast
Tattaunawar user:Ewen MW
3
179982
971606
2026-10-25T21:24:14Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971606
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Ewen MW! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Ewen MW|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 25 Oktoba 2026 (UTC)
hcvvbylrr48nsco6bjn3x6hglannz4e
Tattaunawar user:Boxcreature
3
179983
971608
2026-10-25T21:24:24Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971608
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Boxcreature! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Boxcreature|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 25 Oktoba 2026 (UTC)
54rdf86vta1g6rfuandr3lazgnldltz
Tattaunawar user:Comradebature
3
179984
971609
2026-10-25T21:24:34Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971609
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Comradebature! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Comradebature|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 25 Oktoba 2026 (UTC)
pbuuouky3xco4ng5suqqaa273bu7o18
Tattaunawar user:JuneBugRug
3
179985
971610
2026-10-25T21:24:44Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971610
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, JuneBugRug! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/JuneBugRug|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 25 Oktoba 2026 (UTC)
tnkdiaoe56dsh8tgqjgjbvwb78481ma
Tattaunawar user:AmateurEditor
3
179986
971611
2026-10-25T21:24:54Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971611
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, AmateurEditor! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/AmateurEditor|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 25 Oktoba 2026 (UTC)
byn3kgny813fmyr4d9zto3w10ptgre8
Tattaunawar user:Nafiou 71
3
179987
971612
2026-10-25T21:25:04Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971612
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Nafiou 71! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Nafiou 71|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 25 Oktoba 2026 (UTC)
ii4f2uerbj3vkvhjqujwo6ri5y9cd1b
Tattaunawar user:Γεώργιος Τερζής 1
3
179988
971613
2026-10-25T21:25:14Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971613
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Γεώργιος Τερζής 1! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Γεώργιος Τερζής 1|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 25 Oktoba 2026 (UTC)
ro4rmrbxwju9j9w9thti4ue4w59ldsd
Tattaunawar user:Zuriyar gidan sarkin yakin Ringim 1860
3
179989
971614
2026-10-25T21:25:24Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971614
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Zuriyar gidan sarkin yakin Ringim 1860! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Zuriyar gidan sarkin yakin Ringim 1860|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 25 Oktoba 2026 (UTC)
00w7ea96y6vfxrkdzlz97v2euqnb9ve
Tattaunawar user:Aidan J. Hafer
3
179990
971615
2026-10-25T21:25:34Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971615
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Aidan J. Hafer! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Aidan J. Hafer|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 25 Oktoba 2026 (UTC)
2rz00iak76cgx4x1dgj4q05u1xtly70
Abdul Jelili Oyewale Adesiyan
0
179991
971616
2026-10-25T21:25:34Z
Uskeone
40867
Sabon shafi: {{Infobox person | name = Abdul Jelili Oyewale Adesiyan | image = | office = Ministan Harkokin 'Yan Sanda na Najeriya | term_start = 6 Maris 2014 | term_end = Mayu 2015 | president = [[Goodluck Jonathan]] | predecessor = Caleb Olubolade | successor = Solomon Dalung | birth_date = 14 Agusta 1955 | birth_place = Ode-Omu, Jihar Osun, Najeriya | nationality = Najeriya | occupation...
971616
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Abdul Jelili Oyewale Adesiyan
| image =
| office = Ministan Harkokin 'Yan Sanda na Najeriya
| term_start = 6 Maris 2014
| term_end = Mayu 2015
| president = [[Goodluck Jonathan]]
| predecessor = Caleb Olubolade
| successor = Solomon Dalung
| birth_date = 14 Agusta 1955
| birth_place = Ode-Omu, Jihar Osun, Najeriya
| nationality = Najeriya
| occupation = Malami, ɗan siyasa
| alma_mater = [[Jami'ar Ibadan]]
| party = [[People's Democratic Party (Nigeria)|PDP]]
}}
'''Abdul Jelili Oyewale Adesiyan''' (an haife shi a ranar 14 ga Agusta 1955) ɗan siyasan Najeriya ne kuma tsohon malami. Ya taɓa zama Ministan Harkokin ’Yan Sanda a gwamnatin Shugaba [[Goodluck Jonathan]] daga Maris 2014 zuwa Mayu 2015. Kafin wannan naɗi, ya yi aiki a matsayin Kwamishinan Ilimi na Jihar Osun da kuma Darakta-Janar a ma'aikatar kasuwanci da masana'antu ta jihar.<ref name="AfricanExaminer">{{Cite web
|title=The Profile Of Osun State Ministerial Nominee - Hon Jelili Adesiyan
|website=African Examiner
|date=22 Janairu 2014
|url=https://www.africanexaminer.com/the-profile-of-osun-state-ministerial-nominee-hon-jelili-adesiyan/
|access-date=25 Oktoba 2026
}}</ref><ref name="Vanguard">{{Cite web
|title=The politics of Adesiyan, police affairs minister
|website=Vanguard
|date=17 Agusta 2014
|url=https://www.vanguardngr.com/2014/08/politics-adesiyan-police-affairs-minister/amp/
|access-date=25 Oktoba 2026
}}</ref>
== Rayuwarsa ta farko da ilimi ==
An haifi Adesiyan a ranar 14 ga Agusta 1955 a Ode-Omu, a yankin ƙaramar hukumar Ayedaade ta Jihar Osun, Najeriya. Ya fara karatunsa a A.U.D. Primary School da ke Ode-Omu, sannan ya halarci Ahmadiya Grammar School, Iwo, da Victory High School a Legas. Daga baya ya yi karatu a Oyo State College of Education da ke Ilesa, inda ya samu takardar shaidar Nigerian Certificate in Education (NCE) a fannin Tarihi da Nazarin Yarbanci.<ref name="CityPeople">{{Cite web
|title=Omisore Is The Man To Beat In Osun Guber Race
|website=City People Magazine
|date=27 Agusta 2018
|url=https://citypeopleonline.com/omisore-is-the-man-to-beat-in-osun-guber-race/
|access-date=25 Oktoba 2026
}}</ref>
A shekarar 1985 ya shiga [[Jami'ar Ibadan]], inda ya samu digiri a fannin Adult Education da Tarihi a shekarar 1988. Ya ci gaba da karatu a jami'ar, inda ya samu digirin M.Ed. a fannin Adult and Industrial Education a shekarar 1991.<ref name="CityPeople"/>
== Aikin koyarwa da siyasa ==
Kafin shiga siyasa sosai, Adesiyan ya yi aikin koyarwa a Community High School da ke Ibadan da kuma Victory High School a Legas. Ya kuma yi aiki a kamfanoni masu zaman kansu, ciki har da Guinness Nigeria Limited.<ref name="AfricanExaminer"/>
A siyasa, ya yi aiki da ƙungiyoyi da jam'iyyun siyasa daban-daban, ciki har da Unity Party of Nigeria da Social Democratic Party. Ya kuma kasance mataimakin sakatare na jam'iyyar Alliance for Democracy a Jihar Osun. Daga baya ya zama ɗaya daga cikin fitattun 'yan siyasar [[People's Democratic Party (Nigeria)|PDP]] a jihar.<ref name="AfricanExaminer"/><ref name="Vanguard"/>
Ya taɓa zama Kwamishinan Ilimi na Jihar Osun a gwamnatin jihar, sannan ya yi aiki a matsayin Darakta-Janar a Ma'aikatar Kasuwanci da Masana'antu ta Jihar Osun.<ref name="CityPeople"/>
== Ministan Harkokin 'Yan Sanda ==
A ranar 6 ga Maris 2014, Shugaba Goodluck Jonathan ya naɗa Adesiyan Ministan Harkokin 'Yan Sanda na Najeriya. Ya riƙe wannan muƙami har zuwa ƙarshen gwamnatin Jonathan a shekarar 2015.<ref name="Vanguard"/><ref name="Ministry">{{Cite web
|title=Ministry of Police Affairs
|website=Wikipedia
|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ministry_of_Police_Affairs
|access-date=25 Oktoba 2026
}}</ref>
A lokacin da yake minista, ya yi magana a bainar jama'a kan rawar da jami'an tsaro za su taka wajen tabbatar da tsaro a lokacin zaɓen Najeriya na 2015. A watan Maris 2015, ya kare shirin tura sojoji domin taimaka wa 'yan sanda wajen tabbatar da tsaro a lokacin zaɓe.<ref name="GuardianElection">{{Cite web
|title=Minister defends use of military for polls
|website=The Guardian Nigeria
|date=10 Maris 2015
|url=https://guardian.ng/news/minister-defends-use-of-military-for-polls/
|access-date=25 Oktoba 2026
}}</ref>
== Neman sarautar Alaafin na Oyo ==
A watan Mayu 2022, Adesiyan ya bayyana aniyarsa ta neman sarautar [[Alaafin na Oyo]] bayan rasuwar Oba Lamidi Adeyemi III. Ya bayyana cewa yana daga cikin zuriyar gidan sarautar Atiba kuma yana son amfani da gogewarsa ta shugabanci wajen yi wa al'ummar Oyo hidima.<ref name="GuardianAlaafin">{{Cite web
|title=Ex-Police Affairs minister declares interest to become next Alaafin
|website=The Guardian Nigeria
|date=11 Mayu 2022
|url=https://guardian.ng/news/ex-police-affairs-minister-declares-interest-to-become-next-alaafin/
|access-date=25 Oktoba 2026
}}</ref>
== Manazarta ==
<references />
== Duba kuma ==
* [[Goodluck Jonathan]]
* [[Jihar Osun]]
* [[Jami'ar Ibadan]]
* [[Ma'aikatar Harkokin 'Yan Sanda ta Najeriya]]
* [[Alaafin na Oyo]]
[[Rukuni:An haife su a 1955]]
[[Rukuni:’Yan siyasar Najeriya]]
[[Rukuni:’Yan siyasar Jihar Osun]]
[[Rukuni:Ministocin Najeriya]]
[[Rukuni:Malaman Najeriya]]
ek1kzrt4wejfvy4t68v1a9iju58c6hp
Tattaunawar user:LouisAragon
3
179992
971617
2026-10-25T21:25:44Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971617
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, LouisAragon! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/LouisAragon|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 25 Oktoba 2026 (UTC)
dci53ar46d0wjq06lkjm36kkwv8myws
Tattaunawar user:Fransvannes
3
179993
971618
2026-10-25T21:25:54Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971618
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Fransvannes! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Fransvannes|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 25 Oktoba 2026 (UTC)
qyhazf3dt9ihozxprb18w2mllnltnq6
Tattaunawar user:Blaizeitodo
3
179994
971619
2026-10-25T21:26:04Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971619
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Blaizeitodo! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Blaizeitodo|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:26, 25 Oktoba 2026 (UTC)
qlto6rh0pnez02omzxeu33o9wdkiney
Tattaunawar user:Drpteaches
3
179995
971620
2026-10-25T21:26:14Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971620
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Drpteaches! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Drpteaches|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:26, 25 Oktoba 2026 (UTC)
60d1vfnhqrqb6kls6azvipvzt0nuwmw
Tattaunawar user:Bricetofly
3
179996
971621
2026-10-25T21:26:24Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971621
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Bricetofly! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Bricetofly|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:26, 25 Oktoba 2026 (UTC)
qkmiy8ighhq9a5kbaf4v2g8vsorpd5n
Tattaunawar user:Mustpha umar mustpha
3
179997
971622
2026-10-25T21:26:34Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971622
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Mustpha umar mustpha! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Mustpha umar mustpha|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:26, 25 Oktoba 2026 (UTC)
q5vnu3scpryjluntd5ogh7m8q1g9sf9
Tattaunawar user:W. B. Jaeger
3
179998
971623
2026-10-25T21:26:44Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971623
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, W. B. Jaeger! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/W. B. Jaeger|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:26, 25 Oktoba 2026 (UTC)
jzwy5t9a0rjl6sw941btdqenz7p18w1
Tattaunawar user:Sendrasendra
3
179999
971624
2026-10-25T21:26:54Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971624
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Sendrasendra! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Sendrasendra|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:26, 25 Oktoba 2026 (UTC)
0jedhmq4c63h74643l89mx1t0i19j9r
Tattaunawar user:SHDenham
3
180000
971625
2026-10-25T21:27:04Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971625
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, SHDenham! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/SHDenham|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:27, 25 Oktoba 2026 (UTC)
t2rcjsetgfsoq8o9o41p43w9wjkode6
Tattaunawar user:Անահիտ Բաղդասարյան
3
180001
971626
2026-10-25T21:27:14Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971626
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Անահիտ Բաղդասարյան! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Անահիտ Բաղդասարյան|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:27, 25 Oktoba 2026 (UTC)
qk53sa7ml51h58jzswmmkfakik6lvzj
A.E. Howson-Wright
0
180002
971627
2026-10-25T21:27:15Z
Uskeone
40867
Sabon shafi: {{Infobox person | name = A. E. Howson-Wright | occupation = Babban ma'aikacin gwamnati | known_for = Gudummawarsa ga kafa tsarin gudanarwar Jihar Legas | nationality = Najeriya }} '''A. E. Howson-Wright''' babban ma'aikacin gwamnati ne wanda ya yi aiki a Najeriya a lokacin mulkin mallaka da kuma bayan samun 'yancin kai. Ya kasance cikin manyan ma'aikatan gwamnati da suka taimaka wajen kafa tsarin gudanarwar Jihar Legas bayan ƙirƙirar jihar a shekarar 1967. A lokac...
971627
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = A. E. Howson-Wright
| occupation = Babban ma'aikacin gwamnati
| known_for = Gudummawarsa ga kafa tsarin gudanarwar Jihar Legas
| nationality = Najeriya
}}
'''A. E. Howson-Wright''' babban ma'aikacin gwamnati ne wanda ya yi aiki a Najeriya a lokacin mulkin mallaka da kuma bayan samun 'yancin kai. Ya kasance cikin manyan ma'aikatan gwamnati da suka taimaka wajen kafa tsarin gudanarwar Jihar Legas bayan ƙirƙirar jihar a shekarar 1967. A lokacin gwamnatin soja ta Brigadier [[Mobolaji Johnson]], ya yi aiki a matsayin ɗaya daga cikin manyan masu gudanar da harkokin gwamnati a jihar.<ref name="Dawn">{{Cite web
|title=Brigadier Mobolaji Johnson (rtd)
|website=DAWN Commission
|url=https://dawncommission.org/brigadier-mobolaji-johnson-rtd/
|access-date=25 Oktoba 2026
}}</ref>
== Aikin gwamnati ==
Howson-Wright ya yi aiki a manyan mukamai a gwamnatin Najeriya. A cikin shekarun 1960, ya kasance mataimakin babban sakatare na dindindin (Deputy Permanent Secretary) a sashen gudanarwa na gwamnatin tarayya. Daga baya, ya zama Permanent Secretary a Ma'aikatar Harkokin Cikin Gida ta Tarayya.<ref name="Gazette1963">{{Cite web
|title=Nigeria Government Gazette, 12 December 1963
|website=Gazettes Africa
|url=https://archive.gazettes.africa/archive/ng/1963/ng-government-gazette-dated-1963-12-12-no-98.pdf
|access-date=25 Oktoba 2026
}}</ref><ref name="Gazette1967">{{Cite web
|title=Nigeria Government Gazette, 4 May 1967
|website=Gazettes Africa
|url=https://archive.gazettes.africa/archive/ng/1967/ng-government-gazette-dated-1967-05-04-no-29.pdf
|access-date=25 Oktoba 2026
}}</ref>
== Gudummawarsa ga kafa Jihar Legas ==
A shekarar 1967, an ƙirƙiri Jihar Legas daga tsohon Yankin Tarayya na Legas da wasu sassan tsohuwar Yankin Yamma. A lokacin kafa jihar, Howson-Wright ya kasance cikin ƙwararrun ma'aikatan gwamnati da suka taimaka wajen tsara sabon tsarin gudanarwa. Ya yi aiki tare da Brigadier Mobolaji Johnson da sauran manyan jami'ai wajen kafa cibiyoyin gwamnati da tsarin gudanarwar jihar.<ref name="Dawn"/>
A shekarar 1967, Howson-Wright ya rubuta wani bincike mai taken ''The Creation of the Lagos State Administration'', wanda ya bayyana matsalolin ma'aikata da na fasaha da suka taso yayin kafa tsarin gudanarwar sabuwar jihar. An wallafa binciken a mujallar ''Administration: Quarterly Review of the Institute of Administration, University of Ife''.<ref name="AfricaBib">{{Cite web
|title=The creation of the Lagos State Administration
|website=AfricaBib
|url=https://www.africabib.org/rec.php?RID=183512936
|access-date=25 Oktoba 2026
}}</ref>
== Manazarta ==
<references />
== Duba kuma ==
* [[Mobolaji Johnson]]
* [[Jihar Legas]]
* [[Tarihin Najeriya]]
[[Rukuni:Ma'aikatan gwamnati na Najeriya]]
[[Rukuni:Masu gudanar da harkokin gwamnati]]
[[Rukuni:Tarihin Jihar Legas]]
7bsju6x8noao7nhxtdc0bl6krr6m114
Tattaunawar user:యర్రా రామారావు
3
180003
971628
2026-10-25T21:27:24Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971628
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, యర్రా రామారావు! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/యర్రా రామారావు|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:27, 25 Oktoba 2026 (UTC)
ceq2g9l6ad7om1tjgn90dl7wb2pgifl
Tattaunawar user:Mustapha Shitu Abdu
3
180004
971629
2026-10-25T21:27:34Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971629
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Mustapha Shitu Abdu! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Mustapha Shitu Abdu|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:27, 25 Oktoba 2026 (UTC)
5dtaejldeex2q8y2rmeyf1hh5rc026k
Tattaunawar user:DebarghaS
3
180005
971630
2026-10-25T21:27:44Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971630
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, DebarghaS! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/DebarghaS|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:27, 25 Oktoba 2026 (UTC)
0jqhd957st7n29e0bra0p652dfzd5o8
Tattaunawar user:AxiEthos
3
180006
971631
2026-10-25T21:27:54Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971631
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, AxiEthos! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/AxiEthos|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:27, 25 Oktoba 2026 (UTC)
hoddiksc0y5k0dju1l2ujeu5ejmi6n4
Tattaunawar user:Fawzyano
3
180007
971632
2026-10-25T21:28:04Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971632
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Fawzyano! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Fawzyano|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:28, 25 Oktoba 2026 (UTC)
6fg97kvhpqfmstqid1hugp99sovniru
Tattaunawar user:Idris Abubakar Oshoma
3
180008
971634
2026-10-25T21:28:14Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971634
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Idris Abubakar Oshoma! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Idris Abubakar Oshoma|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:28, 25 Oktoba 2026 (UTC)
8qxd2x8hhjs24lioixmlk5d4830mn9k
Tattaunawar user:GreyBlueYellow
3
180009
971635
2026-10-25T21:28:24Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971635
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, GreyBlueYellow! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/GreyBlueYellow|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:28, 25 Oktoba 2026 (UTC)
hx02ck60c0e8jigxqpbneg8xn8t1402
Tattaunawar user:PaperMacheTardigrade
3
180010
971636
2026-10-25T21:28:34Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971636
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, PaperMacheTardigrade! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/PaperMacheTardigrade|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:28, 25 Oktoba 2026 (UTC)
kle5cmzr7cxv3ssxeh4zdmcbb2vflf1
Tattaunawar user:Sadil GB
3
180011
971638
2026-10-25T21:28:44Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971638
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Sadil GB! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Sadil GB|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:28, 25 Oktoba 2026 (UTC)
l5c3exycmjknn9yifnfcnm52rf7rooe
Tattaunawar user:Ronn Vervuurt
3
180012
971639
2026-10-25T21:28:54Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971639
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Ronn Vervuurt! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Ronn Vervuurt|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:28, 25 Oktoba 2026 (UTC)
6jtj45m9ye2t60djdwflrznw0axitrr
Abdul Yussuf Eke
0
180013
971640
2026-10-25T21:29:00Z
Uskeone
40867
Sabon shafi: {{Infobox person | name = Abdul Yussuf Eke | other_names = Abdul Yusuf Eke | office = Kwamishinan Tarayya na Ilimi | country = [[Najeriya]] | term_start = 1972 | predecessor = | successor = | occupation = Ɗan siyasa }} '''Abdul Yussuf Eke''', wanda aka rubuta sunansa a wasu takardun gwamnati da ''Abdul Yusuf Eke'', ɗan siyasan Najeriya ne da ya yi aiki a gwamnatin tarayya a lokacin mulkin soja. Kundin ''Nigeria Government Gazette'' na Jan...
971640
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Abdul Yussuf Eke
| other_names = Abdul Yusuf Eke
| office = Kwamishinan Tarayya na Ilimi
| country = [[Najeriya]]
| term_start = 1972
| predecessor =
| successor =
| occupation = Ɗan siyasa
}}
'''Abdul Yussuf Eke''', wanda aka rubuta sunansa a wasu takardun gwamnati da ''Abdul Yusuf Eke'', ɗan siyasan Najeriya ne da ya yi aiki a gwamnatin tarayya a lokacin mulkin soja. Kundin ''Nigeria Government Gazette'' na Janairu 1972 ya ambaci Chief Abdul Yusuf Eke a matsayin wanda aka naɗa mamba a Majalisar Zartarwa ta Tarayya, tare da muƙamin Kwamishinan Tarayya na Ilimi (Federal Commissioner for Education).<ref name="Gazette">{{Cite web
|title=Nigeria Government Gazette, 13 January 1972, No. 2
|website=Gazettes Africa
|date=13 Janairu 1972
|url=https://archive.gazettes.africa/archive/ng/1972/ng-government-gazette-dated-1972-01-13-no-2.pdf
|access-date=25 Oktoba 2026
}}</ref>
== Aikin gwamnati ==
A watan Janairun 1972, an wallafa sanarwar naɗin Chief Abdul Yusuf Eke a cikin kundin sanarwar gwamnatin Najeriya. Sanarwar ta bayyana cewa an naɗa shi mamba a Majalisar Zartarwa ta Tarayya kuma Kwamishinan Tarayya na Ilimi.<ref name="Gazette"/>
A wannan lokacin, tsarin gwamnatin tarayya yana amfani da muƙamin ''Federal Commissioner'' ga wasu shugabannin ma'aikatun gwamnati a ƙarƙashin gwamnatin soja. Muƙamin Kwamishinan Tarayya na Ilimi ya haɗa da jagorantar harkokin ilimi a matakin tarayya.
== Manazarta ==
<references />
== Duba kuma ==
* [[Tarihin Najeriya]]
* [[Ilimi a Najeriya]]
* [[Majalisar Zartarwa ta Tarayyar Najeriya]]
[[Rukuni:’Yan siyasar Najeriya]]
[[Rukuni:Kwamishinonin Tarayya na Najeriya]]
[[Rukuni:Ministocin Ilimi na Najeriya]]
nuv9kpkesfz06qie4praoaia2nh6i8n
Tattaunawar user:Tensorspace
3
180014
971641
2026-10-25T21:29:04Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971641
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Tensorspace! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Tensorspace|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:29, 25 Oktoba 2026 (UTC)
2mpbyosvumwn3j1drmo1a6wck7r1veh
Tattaunawar user:Hadiza Ahmad
3
180015
971642
2026-10-25T21:29:14Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971642
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Hadiza Ahmad! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Hadiza Ahmad|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:29, 25 Oktoba 2026 (UTC)
n1hmpu0fjf9vs604qulqohs9jh5le51
Tattaunawar user:Ndaliman
3
180016
971643
2026-10-25T21:29:24Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
971643
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Ndaliman! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Ndaliman|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:29, 25 Oktoba 2026 (UTC)
3ahq3dypsdhsvym91q3nw0zit9xz622
Abdullahi Sani
0
180017
971646
2026-10-25T21:30:45Z
Uskeone
40867
Sabon shafi: {{Infobox officeholder | name = Abdullahi Sani | office = Ɗan Majalisar Wakilai ta Najeriya | constituency = Karaye/Rogo | term_start = 2023 | term_end = | state = [[Jihar Kano]] | party = [[All Progressives Congress|APC]] | nationality = Najeriya | occupation = Ɗan siyasa }} '''Abdullahi Sani''' ɗan siyasan Najeriya ne wanda ke wakiltar mazabar Karaye/Rogo ta [[Jihar Kano]] a Majali...
971646
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = Abdullahi Sani
| office = Ɗan Majalisar Wakilai ta Najeriya
| constituency = Karaye/Rogo
| term_start = 2023
| term_end =
| state = [[Jihar Kano]]
| party = [[All Progressives Congress|APC]]
| nationality = Najeriya
| occupation = Ɗan siyasa
}}
'''Abdullahi Sani''' ɗan siyasan Najeriya ne wanda ke wakiltar mazabar Karaye/Rogo ta [[Jihar Kano]] a [[Majalisar Wakilai ta Najeriya]]. An zaɓe shi a zaɓen shekarar 2023 a ƙarƙashin jam'iyyar [[New Nigeria Peoples Party|New Nigeria People's Party (NNPP)]]. A watan Mayu 2025, ya sauya sheƙa daga NNPP zuwa [[All Progressives Congress|All Progressives Congress (APC)]].<ref name="NASS">{{Cite web
|title=Hon. Abdullahi Sani — Legislator Profile
|website=National Assembly of Nigeria
|url=https://nass.gov.ng/mps/single/532
|access-date=25 Oktoba 2026
}}</ref><ref name="Punch">{{Cite web
|last=Yakubu
|first=Dirisu
|title=Just in: Two NNPP Reps defect to APC
|website=Punch
|date=15 Mayu 2025
|url=https://punchng.com/just-in-two-nnpp-reps-defect-to-apc/
|access-date=25 Oktoba 2026
}}</ref>
== Aikin siyasa ==
An zaɓi Abdullahi Sani a matsayin wakilin mazabar Karaye/Rogo a zaɓen Majalisar Wakilai na shekarar 2023. Mazabar tana cikin Jihar Kano, a arewacin Najeriya.<ref name="NASS"/>
A lokacin da ya shiga Majalisar Wakilai, yana cikin jam'iyyar NNPP. A ranar 15 ga Mayu 2025, ya sauya sheƙa zuwa APC. Rahoton jaridar ''Punch'' ya bayyana cewa sanarwar sauya shekar tasa an karanta ta a zauren Majalisar Wakilai. Rahoton ya ce shi da wani ɗan majalisa sun danganta matakin da rikicin cikin gida da ke cikin NNPP.<ref name="Punch"/>
== Manazarta ==
<references />
== Duba kuma ==
* [[Majalisar Wakilai ta Najeriya]]
* [[Jihar Kano]]
* [[New Nigeria Peoples Party]]
* [[All Progressives Congress]]
[[Rukuni:’Yan siyasar Najeriya]]
[[Rukuni:’Yan siyasar Jihar Kano]]
[[Rukuni:’Yan majalisar wakilai ta Najeriya]]
[[Rukuni:’Yan siyasar All Progressives Congress]]
48cuxym7z9e6mq7w7hzi0qfs7hrb88d
971647
971646
2026-10-25T21:31:04Z
Uskeone
40867
971647
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Abdullahi Sani
| office = Ɗan Majalisar Wakilai ta Najeriya
| constituency = Karaye/Rogo
| term_start = 2023
| term_end =
| state = [[Jihar Kano]]
| party = [[All Progressives Congress|APC]]
| nationality = Najeriya
| occupation = Ɗan siyasa
}}
'''Abdullahi Sani''' ɗan siyasan Najeriya ne wanda ke wakiltar mazabar Karaye/Rogo ta [[Jihar Kano]] a [[Majalisar Wakilai ta Najeriya]]. An zaɓe shi a zaɓen shekarar 2023 a ƙarƙashin jam'iyyar [[New Nigeria Peoples Party|New Nigeria People's Party (NNPP)]]. A watan Mayu 2025, ya sauya sheƙa daga NNPP zuwa [[All Progressives Congress|All Progressives Congress (APC)]].<ref name="NASS">{{Cite web
|title=Hon. Abdullahi Sani — Legislator Profile
|website=National Assembly of Nigeria
|url=https://nass.gov.ng/mps/single/532
|access-date=25 Oktoba 2026
}}</ref><ref name="Punch">{{Cite web
|last=Yakubu
|first=Dirisu
|title=Just in: Two NNPP Reps defect to APC
|website=Punch
|date=15 Mayu 2025
|url=https://punchng.com/just-in-two-nnpp-reps-defect-to-apc/
|access-date=25 Oktoba 2026
}}</ref>
== Aikin siyasa ==
An zaɓi Abdullahi Sani a matsayin wakilin mazabar Karaye/Rogo a zaɓen Majalisar Wakilai na shekarar 2023. Mazabar tana cikin Jihar Kano, a arewacin Najeriya.<ref name="NASS"/>
A lokacin da ya shiga Majalisar Wakilai, yana cikin jam'iyyar NNPP. A ranar 15 ga Mayu 2025, ya sauya sheƙa zuwa APC. Rahoton jaridar ''Punch'' ya bayyana cewa sanarwar sauya shekar tasa an karanta ta a zauren Majalisar Wakilai. Rahoton ya ce shi da wani ɗan majalisa sun danganta matakin da rikicin cikin gida da ke cikin NNPP.<ref name="Punch"/>
== Manazarta ==
<references />
== Duba kuma ==
* [[Majalisar Wakilai ta Najeriya]]
* [[Jihar Kano]]
* [[New Nigeria Peoples Party]]
* [[All Progressives Congress]]
[[Rukuni:’Yan siyasar Najeriya]]
[[Rukuni:’Yan siyasar Jihar Kano]]
[[Rukuni:’Yan majalisar wakilai ta Najeriya]]
[[Rukuni:’Yan siyasar All Progressives Congress]]
81rgh0ui24q9m2e38239gwp6zppwe9x
Abdulwahed Abdulazeez
0
180018
971649
2026-10-25T21:32:59Z
Uskeone
40867
Sabon shafi: {{Infobox person | name = Abdulwahed Abdulazeez | nationality = Najeriya | occupation = Ɗan kasuwa, jagoran matasa | education = [[Jami'ar Ahmadu Bello]] | known_for = Shugabancin ƙungiyar ɗaliban Anatomy ta ABU }} '''Abdulwahed Abdulazeez''' ɗan Najeriya ne wanda ya shiga harkokin shugabancin ɗalibai da kasuwanci. Ya taɓa zama shugaban ƙungiyar ɗaliban Anatomy ta Najeriya (Anatomical Students' Society of Nigeria, ASSON), reshen Jami'ar Ahmadu B...
971649
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Abdulwahed Abdulazeez
| nationality = Najeriya
| occupation = Ɗan kasuwa, jagoran matasa
| education = [[Jami'ar Ahmadu Bello]]
| known_for = Shugabancin ƙungiyar ɗaliban Anatomy ta ABU
}}
'''Abdulwahed Abdulazeez''' ɗan Najeriya ne wanda ya shiga harkokin shugabancin ɗalibai da kasuwanci. Ya taɓa zama shugaban ƙungiyar ɗaliban Anatomy ta Najeriya (Anatomical Students' Society of Nigeria, ASSON), reshen [[Jami'ar Ahmadu Bello]] da ke Zariya, a shekarar karatu ta 2023/2024.<ref name="ASSON">{{Cite web
|title=About ASSON ABU Zaria
|website=Anatomical Students' Society of Nigeria, Ahmadu Bello University Zaria
|url=https://assonabu.wixsite.com/assonabu/about
|access-date=25 Oktoba 2026
}}</ref>
== Ilimi da shugabancin ɗalibai ==
Abdulwahed Abdulazeez ya yi karatun Human Anatomy a Jami'ar Ahmadu Bello da ke Zariya. A lokacin karatunsa, ya jagoranci ƙungiyar ASSON ta jami'ar a matsayin shugaban gudanarwa na 44, a shekarar 2023 zuwa 2024.<ref name="ASSON"/><ref name="Bayt">{{Cite web
|title=Abdulwahed Abdulazeez — Professional Profile
|website=Bayt.com
|url=https://people.bayt.com/abdulwahed-abdulazeez-91454444/
|access-date=25 Oktoba 2026
}}</ref>
== Aikin kasuwanci ==
Bayanan aikinsa da aka wallafa a Bayt.com sun nuna cewa Abdulwahed Abdulazeez ya fara aiki a matsayin babban darakta (Executive Director) a kamfanin Cowries Blues Investments a shekarar 2025.<ref name="Bayt"/>
== Manazarta ==
<references />
== Duba kuma ==
* [[Jami'ar Ahmadu Bello]]
* [[Zariya]]
* [[Shugabancin ɗalibai]]
[[Rukuni:Mutanen Najeriya]]
[[Rukuni:Ɗaliban Jami'ar Ahmadu Bello]]
[[Rukuni:’Yan kasuwar Najeriya]]
08ha4lvui7cvnvyv6hy5byq55eqima0
Abdurrahaman Mora
0
180019
971651
2026-10-25T21:35:26Z
Uskeone
40867
Sabon shafi: {{Infobox person | name = Abdurrahman Mora | birth_date = 19 Yuli 1916 | birth_place = Kaiama, Jihar Kwara, Najeriya | death_date = 1996 ko 1997 | occupation = Ɗan siyasa, malami, ma'aikacin gwamnati, jami'in diflomasiyya | known_for = Ayyukansa a gwamnatin Najeriya da gyara littafin ''The Abubakar Imam Memoirs'' }} '''Abdurrahman Mora''' (an haife shi a ranar 19 ga Yuli, 1916) ɗan Najeriya ne wanda ya yi fice a harkokin siyasa, ilimi, aikin gwamnati da diflomasiyya. Ya yi a...
971651
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Abdurrahman Mora
| birth_date = 19 Yuli 1916
| birth_place = Kaiama, Jihar Kwara, Najeriya
| death_date = 1996 ko 1997
| occupation = Ɗan siyasa, malami, ma'aikacin gwamnati, jami'in diflomasiyya
| known_for = Ayyukansa a gwamnatin Najeriya da gyara littafin ''The Abubakar Imam Memoirs''
}}
'''Abdurrahman Mora''' (an haife shi a ranar 19 ga Yuli, 1916) ɗan Najeriya ne wanda ya yi fice a harkokin siyasa, ilimi, aikin gwamnati da diflomasiyya. Ya yi aiki a matsayin malami a arewacin Najeriya kafin ya shiga aikin gwamnati. Daga baya ya zama babban sakatare a gwamnatin tarayya, sannan ya yi aikin diflomasiyya a ƙasashen waje.{{sfn|Biographical Legacy and Research Foundation|n.d.}}
== Rayuwarsa da karatunsa ==
An haifi Abdurrahman Mora a ranar 19 ga Yuli, 1916, a Kaiama, yankin da ke cikin Jihar Kwara ta yanzu. Ya fara karatunsa a makarantar firamare ta Kaiama daga shekarar 1924 zuwa 1928, sannan ya halarci makarantar Ilorin Middle School daga 1928 zuwa 1933. A shekarar 1933 ya shiga Katsina Higher College, wadda daga baya aka fi sani da Barewa College.{{sfn|Biographical Legacy and Research Foundation|n.d.}}
Daga shekarar 1945 zuwa 1946, ya halarci wani kwas a Institute of Education na Jami'ar London da ke Ingila.{{sfn|Biographical Legacy and Research Foundation|n.d.}}
== Aikin koyarwa ==
Mora ya fara aikin koyarwa a shekarar 1938 a Zaria Middle School, inda ya koyar da Turanci, tarihi da labarin ƙasa. Daga 1947 zuwa 1950 ya koyar a Kaduna College. Daga baya, ya zama shugaban makarantar Zaria Middle School daga shekarar 1950 zuwa 1954. A shekarar 1954 kuma ya yi aiki a matsayin jami'in kula da ilimi na yankin Arewacin Najeriya.{{sfn|Biographical Legacy and Research Foundation|n.d.}}
Ya kuma shiga ƙungiyoyin da suka shafi ilimi, ciki har da Northern Teachers' Association, wadda aka kafa a shekarar 1948. Ya zama mataimakin babban sakatarenta a shekarar 1950. Daga baya ƙungiyar ta haɗu da Nigeria Union of Teachers.{{sfn|Biographical Legacy and Research Foundation|n.d.}}
== Siyasa da aikin gwamnati ==
Mora ya shiga harkokin siyasa a Arewacin Najeriya. Ya kasance cikin waɗanda suka kafa jam'iyyar Northern People's Congress (NPC) a shekarar 1948. A shekarar 1953, an zaɓe shi shugaban jam'iyyar na lardin Zaria, amma ya janye daga wannan matsayi a shekarar 1954.{{sfn|Biographical Legacy and Research Foundation|n.d.}}
A shekarar 1959, ya bar aikin kula da ilimi ya koma wani sashe na aikin gwamnati. A shekarar 1961, an tura shi Saudiyya a matsayin jakadan hulɗa da jami'an ƙasar da kuma jami'in kula da mahajjata. Bayan Najeriya ta kafa hulɗar diflomasiyya da Saudiyya, ya yi aiki a ofishin jakadancin Najeriya da ke Jeddah. Daga baya, an mayar da shi Ma'aikatar Harkokin Legas, inda aka tabbatar da shi a matsayin babban sakatare a ranar 1 ga Nuwamba, 1962. Littafin tarihin gwamnatin Najeriya na shekarar 1966 ma ya ambace shi a matsayin babban sakataren Ma'aikatar Harkokin Legas.{{sfn|Biographical Legacy and Research Foundation|n.d.}}{{sfn|Government of Nigeria|1966}}
Bayanan tarihin rayuwarsa sun kuma nuna cewa ya yi aiki a matsayin babban kwamishinan Najeriya a Pakistan daga shekarar 1967 zuwa 1970, sannan ya yi ritaya a shekarar 1971. Bayan haka, ya ci gaba da shiga wasu ayyukan gwamnati a Jihar Kwara.{{sfn|Biographical Legacy and Research Foundation|n.d.}}
== Gudummawarsa ga adabin Hausa ==
Mora ya taimaka wajen adana tarihin adabin Hausa ta hanyar gyara littafin ''The Abubakar Imam Memoirs'', wanda aka wallafa a shekarar 1989 ta Northern Nigerian Publishing Company. Littafin ya ƙunshi bayanai game da rayuwa da ayyukan marubucin Hausa, [[Abubakar Imam]]. Kundin littafin da Google Books ya wallafa ya tabbatar da cewa Mora ne editan littafin.{{sfn|Google Books|1989}}
An kuma ambaci aikin editansa a cikin mujallar ilimi ''African Affairs'' ta Jami'ar Oxford, a wani bitar littafin da aka wallafa a shekarar 1992.{{sfn|Yakubu|1992}}
== Mutuwarsa ==
Bayanan da aka samu sun nuna cewa Abdurrahman Mora ya mutu a shekarun ƙarshe na ƙarni na ashirin. Sai dai akwai saɓani a shekarar mutuwarsa: Biographical Legacy and Research Foundation ya nuna shekarar 1996, yayin da wani rubutu daga iyalinsa da aka wallafa a jaridar Leadership ya nuna shekarar 1997.{{sfn|Biographical Legacy and Research Foundation|n.d.}}{{sfn|Mora|2025}}
== Manazarta ==
<references>
<ref name="blerf">{{cite web |title=Mora, Alhaji Abdulraman |url=https://blerf.org/index.php/biography/alhaji-abdulrraman-mora/ |website=Biographical Legacy and Research Foundation |access-date=25 Oktoba 2026}}</ref>
<ref name="yearbook">{{cite book |title=Nigeria Year Book 1966 |publisher=Government of Nigeria |url=https://nigeriareposit.nln.gov.ng/server/api/core/bitstreams/87de79b0-9d98-4f27-81ec-e78ec57e4f00/content |access-date=25 Oktoba 2026}}</ref>
<ref name="googlebooks">{{cite book |last=Imam |first=Abubakar |title=The Abubakar Imam Memoirs |editor=Abdurrahman Mora |publisher=Northern Nigerian Publishing Company |year=1989 |url=https://books.google.com/books/about/The_Abubakar_Imam_memoirs.html?hl=en&id=yawsAAAAIAAJ |access-date=25 Oktoba 2026}}</ref>
<ref name="oxford">{{cite journal |last=Yakubu |first=M. |title=Abubakar Imam Memoirs |journal=African Affairs |volume=91 |issue=362 |pages=152–153 |year=1992 |publisher=Oxford University Press |doi=10.1093/afraf/91.362.152}}</ref>
<ref name="leadership">{{cite web |last=Mora |first=Ahmed Tijjani |title=Muhammadu Buhari: One of Nigeria's Best |website=Leadership |url=https://leadership.ng/muhammadu-buhari-one-of-nigerias-best/ |access-date=25 Oktoba 2026}}</ref>
</references>[[Category:1916 births]]
[[Category:1990s deaths]]
[[Category:Nigerian politicians]]
[[Category:Nigerian civil servants]]
[[Category:Nigerian diplomats]]
[[Category:Nigerian educators]]
[[Category:People from Kwara State]]
[[Category:People from Kaiama]]
abusbtz3ctacuzy27qj3zb057qf45a8
Abdullahi Umar Yapak
0
180020
971652
2026-10-25T21:38:04Z
Uskeone
40867
Sabon shafi: {{Infobox person | name = Abdullahi Umar Yapak | nationality = Najeriya | occupation = Ɗan siyasa | office = Ɗan Majalisar Dokokin Jihar Adamawa | constituency = Verre | party = All Progressives Congress (APC) }} '''Abdullahi Umar Yapak''' ɗan siyasar Najeriya ne wanda ya taɓa wakiltar mazaɓar Verre a [[Majalisar Dokokin Jihar Adamawa]]. Ya yi aiki a ƙarƙashin jam'iyyar [[All Progressives Congress]] (APC), kuma ya jagoranci wasu ayyukan majalisa da suka shafi ilimi da d...
971652
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Abdullahi Umar Yapak
| nationality = Najeriya
| occupation = Ɗan siyasa
| office = Ɗan Majalisar Dokokin Jihar Adamawa
| constituency = Verre
| party = All Progressives Congress (APC)
}}
'''Abdullahi Umar Yapak''' ɗan siyasar Najeriya ne wanda ya taɓa wakiltar mazaɓar Verre a [[Majalisar Dokokin Jihar Adamawa]]. Ya yi aiki a ƙarƙashin jam'iyyar [[All Progressives Congress]] (APC), kuma ya jagoranci wasu ayyukan majalisa da suka shafi ilimi da dokokin jihar. Bayan ya bar majalisa, ya ci gaba da bayyana ra'ayoyinsa kan siyasar Jihar Adamawa da manufofin jam'iyyarsa.<ref name="thenews">{{cite web |title=Bill to raise teachers' retirement age passes second reading in Adamawa |url=https://thenewsnigeria.com.ng/2018/11/07/bill-to-raise-teachers-retirement-age-passes-second-reading-in-adamawa/ |website=The NEWS Nigeria |date=7 Nuwamba 2018 |access-date=25 Oktoba 2026}}</ref><ref name="businessday">{{cite web |last=Maffi |first=Ayuba |title=2027: We're not afraid of ADC, PDP in Adamawa – APC Chieftain, Yapak |url=https://businessday.ng/politics/article/2027-were-not-afraid-of-adc-pdp-in-adamawa-apc-chieftain-yapak/ |website=BusinessDay |date=24 Agusta 2025 |access-date=25 Oktoba 2026}}</ref>
== Aikin siyasa ==
Yapak ya wakilci mazaɓar Verre a Majalisar Dokokin Jihar Adamawa a ƙarƙashin jam'iyyar APC. A lokacin aikinsa, ya shiga muhawarar majalisa kan batutuwan ilimi da ci gaban al'umma. A shekarar 2018, ya ɗauki nauyin wani kudirin doka da ya shafi ƙara shekarun ritayar malaman makarantun firamare da sakandare daga shekara 60 zuwa 70. An gabatar da kudirin a majalisa, inda ya tsallake karatu na biyu.<ref name="thenews" />
A watan Disamba na shekarar 2018, Yapak ya kuma shiga aikin majalisa kan kasafin kuɗin Jihar Adamawa na shekarar 2019. Rahoton Pulse, wanda ya danganta labarinsa da Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN), ya bayyana cewa shi ne mukaddashin shugaban kwamitin kasafin kuɗi da rabon kuɗaɗe a lokacin da majalisar ta amince da kasafin kuɗin.<ref name="pulse">{{cite web |title=Adamawa Assembly passes 2019 Budget |url=https://www.pulse.ng/articles/news/local/adamawa-assembly-passes-2019-budget-2024080122010160184 |website=Pulse Nigeria |date=29 Disamba 2018 |access-date=25 Oktoba 2026}}</ref>
A shekarar 2019, an ambaci sunansa cikin 'yan majalisar da suka ɗauki nauyin wasu kudurori da suka kai ga amincewar majalisar dokokin jihar. Rahoto kan ayyukan majalisar ya nuna cewa Yapak ya kasance cikin waɗanda suka ɗauki nauyin kudurori biyu da suka wuce matakan majalisa a lokacin da ake nazarin ayyukan majalisar daga shekarar 2015 zuwa farkon 2019.<ref name="newshawk">{{cite web |title=Adamawa Assembly passes 51 bills, 162 motions |url=https://www.thenewshawk.ng/adamawa-assembly-passes-51-bills-162-motions/ |website=The News Hawk |date=24 Mayu 2019 |access-date=25 Oktoba 2026}}</ref>
== Ayyukan mazaba ==
A watan Agustan shekarar 2020, Yapak ya bayyana cewa ya raba sama da naira miliyan 15 ga mutane 800 a mazabarsa domin tallafa wa rayuwarsu da inganta tattalin arzikinsu. Rahoton Naija247news ya bayyana cewa shirin ya shafi matasa da mata, kuma yana daga cikin alkawuran da ya ɗauka a lokacin kamfen ɗinsa.<ref name="naija247">{{cite web |last=Adam |first=Muhammad |title=Empowerment: Adamawa Lawmaker Doles Out N15m To Constituents |url=https://naija247news.com/empowerment-adamawa-lawmaker-doles-out-n15m-to-constituents/ |website=Naija247news |date=23 Agusta 2020 |access-date=25 Oktoba 2026}}</ref>
A shekarar 2018, ya kuma yi magana kan buƙatar gyara makarantun firamare da suka lalace a yankin da yake wakilta. Wani rahoto ya ambato shi yana cewa ya gabatar da buƙatun gyaran makarantu da sauran ababen more rayuwa ga hukumomin da abin ya shafa.<ref name="habaruuji">{{cite web |title=Lawmaker to renovate dilapidated primary school |url=https://hanndehabaruuji.wordpress.com/2018/03/15/lawmaker-to-renovate-dilapidated-primary-school/ |website=Habaruuji Fulfulde |date=15 Maris 2018 |access-date=25 Oktoba 2026}}</ref>
== Siyasa bayan barin majalisa ==
Bayan ya bar majalisar dokokin jihar, Yapak ya ci gaba da bayyana ra'ayoyinsa a matsayin jigo a jam'iyyar APC a Jihar Adamawa. A watan Janairun 2024, ya yaba wa gwamnatin Gwamna [[Ahmadu Umaru Fintiri]] kan ayyukan gine-ginen hanyoyi a jihar, duk da cewa yana cikin jam'iyyar adawa.<ref name="dailytimes">{{cite web |title=Yapak praises Gov Fintiri over infrastructural development |url=https://dailytimesng.com/yapak-praises-gov-fintiri-over-infrastructural-development/ |website=Daily Times Nigeria |date=24 Janairu 2024 |access-date=25 Oktoba 2026}}</ref>
A watan Agustan 2025, ya bayyana cewa APC ba ta tsoron jam'iyyun PDP da ADC a siyasar Adamawa, yana mai cewa jam'iyyarsa za ta iya yin nasara a zaɓen gwamnan jihar na shekarar 2027. Ya kuma yi magana kan tasirin sauya sheƙar 'yan siyasa da yadda hakan zai iya shafar zaɓe.<ref name="businessday" />
== Manazarta ==
<references />[[Category:Ƴan siyasar Najeriya]]
[[Category:Ƴan siyasar Jihar Adamawa]]
[[Category:Ƴan majalisar dokokin jihohin Najeriya]]
4pwdag46sqn6u3ptcnfilzq55r849n9
Abubakar Bawa Bwari
0
180021
971653
2026-10-25T21:41:11Z
Uskeone
40867
Sabon shafi: {{Infobox person | name = Abubakar Bawa Bwari | birth_date = 4 Nuwamba 1963 | birth_place = Tafa, Jihar Neja, Najeriya | nationality = Najeriya | occupation = Ɗan siyasa, mai tsara birane | office = Ƙaramin Ministan Ma'adinai da Ƙarafa | term_start = 11 Nuwamba 2015 | term_end = 28 Mayu 2019 | president = [[Muhammadu Buhari]] | office2 = Memba na Majalisar Wakilan Najeriya | constituency2 = Suleja/Gurara/Tafa | term_start2 = 1999 | term_end2 = 2007 | party = All Progressi...
971653
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Abubakar Bawa Bwari
| birth_date = 4 Nuwamba 1963
| birth_place = Tafa, Jihar Neja, Najeriya
| nationality = Najeriya
| occupation = Ɗan siyasa, mai tsara birane
| office = Ƙaramin Ministan Ma'adinai da Ƙarafa
| term_start = 11 Nuwamba 2015
| term_end = 28 Mayu 2019
| president = [[Muhammadu Buhari]]
| office2 = Memba na Majalisar Wakilan Najeriya
| constituency2 = Suleja/Gurara/Tafa
| term_start2 = 1999
| term_end2 = 2007
| party = [[All Progressives Congress]] (APC)
}}
'''Abubakar Bawa Bwari''' (an haife shi a ranar 4 ga Nuwamba, 1963) ɗan siyasar Najeriya ne kuma mai tsara birane. Ya taɓa zama memba na [[Majalisar Wakilan Najeriya]], inda ya riƙe muƙamin babban bulala na majalisar daga shekarar 1999 zuwa 2007. Daga baya ya yi aiki a gwamnatin Shugaba [[Muhammadu Buhari]] a matsayin ƙaramin ministan ma'adinai da ƙarafa daga shekarar 2015 zuwa 2019.<ref name="vanguardcv">{{cite news |title=Ministerial nominee, Abubakar Bawa Bwari’s CV |url=https://www.vanguardngr.com/2015/10/ministerial-nominee-abubakar-bawa-bwaris-cv/ |work=Vanguard |date=14 Oktoba 2015}}</ref><ref name="fmino">{{cite web |title=MMSD Management and Staff Eulogise Bwari |url=https://fmino.gov.ng/mmsd-management-and-staff-eulogise-bwari/ |website=Federal Ministry of Information and National Orientation |date=28 Mayu 2019}}</ref>
== Rayuwarsa da karatunsa ==
An haifi Bwari a ranar 4 ga Nuwamba, 1963, a yankin ƙaramar hukumar Tafa ta Jihar Neja, Najeriya. Ya yi karatun firamare a Sokoto da Minna, sannan ya halarci Government Secondary School da ke Suleja, inda ya samu shaidar GCE O-Level a shekarar 1982.<ref name="vanguardcv" />
Ya kammala karatun digiri na farko a fannin [[Geography|ilimin ƙasa]] a [[Jami'ar Ahmadu Bello]] da ke Zariya a shekarar 1986. A shekarar 1990, ya samu digiri na biyu a fannin tsara birane da yankuna (Urban and Regional Planning) daga jami'ar. Ya kuma kasance memba na ƙungiyar masu tsara birane ta Najeriya da hukumar da ke kula da sana'ar tsara birane.<ref name="vanguardcv" />
== Aikin sana'a ==
Kafin ya shiga manyan mukaman siyasa, Bwari ya yi aiki a Ma'aikatar Filaye, Safiyo da Tsare-tsaren Birane ta Jihar Neja a matsayin jami'in tsara birane tun daga shekarar 1988. A shekarar 1994, ya kafa kamfanin Tropical Design Associates. Ya kuma yi harkokin kasuwanci ta wasu kamfanoni, ciki har da Mercury Nigeria Limited.<ref name="vanguardcv" />
== Aikin siyasa ==
=== Majalisar Wakilan Najeriya ===
Bwari ya shiga siyasar tarayya a ƙarshen shekarun 1990. An zaɓe shi a matsayin wakilin mazaɓar Suleja/Gurara/Tafa a Majalisar Wakilan Najeriya, inda ya yi aiki daga shekarar 1999 zuwa 2007. A lokacin aikinsa, ya riƙe muƙamin babban bulala (Chief Whip) na majalisar na tsawon shekaru takwas.<ref name="vanguardcv" /><ref name="thenation">{{cite news |title=From Ibeto to Bawa |url=https://thenationonlineng.net/from-ibeto-to-bawa/ |work=The Nation |date=2015}}</ref>
A shekarar 2000, ya zama mataimakin shugaban haɗin gwiwar majalisar dokoki ta ƙasashen Afirka, Caribbean, Pacific da Tarayyar Turai (ACP–EU Joint Parliamentary Assembly), sannan ya jagoranci kwamitin tsare-tsare na wannan haɗin gwiwa.<ref name="vanguardcv" />
Bayan ya bar Majalisar Wakilai a shekarar 2007, ya shiga fafutukar neman tikitin takarar gwamnan Jihar Neja a ƙarƙashin jam'iyyar [[Peoples Democratic Party]] (PDP). Daga baya ya sauya sheƙa zuwa [[Action Congress of Nigeria]] (ACN), inda ya ci gaba da harkokin siyasa a jihar.<ref name="vanguard2011">{{cite news |last=Aziken |first=Emmanuel |title=How PDP reforms were suppressed – Bawa Bwari |url=https://www.vanguardngr.com/2011/01/how-pdp-reforms-were-suppressed-bawa-bwari/ |work=Vanguard |date=11 Janairu 2011}}</ref>
=== Ƙaramin Ministan Ma'adinai da Ƙarafa ===
A watan Oktoban 2015, Shugaba Muhammadu Buhari ya zaɓi Bwari a matsayin wanda zai maye gurbin Ahmed Musa Ibeto a jerin waɗanda aka gabatar domin zama ministoci. Daga baya ya zama ƙaramin ministan Ma'adinai da Ƙarafa, inda ya yi aiki tare da ministan ma'aikatar, Kayode Fayemi.<ref name="vanguard2015">{{cite news |last=Asomba |first=Ikenna |title=Ministerial Screening: I'll serve Nigeria with fear of God – Bwari |url=https://www.vanguardngr.com/2015/10/ministerial-screening-ill-serve-nigeria-with-fear-of-god-bwari/ |work=Vanguard |date=27 Oktoba 2015}}</ref><ref name="fmino2019">{{cite web |title=We have made Mining Sector investor friendly – Bwari |url=https://fmino.gov.ng/we-have-made-mining-sector-investor-friendly-bwari/ |website=Federal Ministry of Information and National Orientation |date=5 Afrilu 2019}}</ref>
A lokacin aikinsa, ma'aikatar ta yi aiki kan gyaran tsarin gudanar da ma'adinai, samar da hanyoyin jawo masu zuba jari, da inganta gudummawar fannin ma'adinai ga tattalin arzikin Najeriya. A watan Mayun 2019, Bwari ya kammala wa'adinsa kuma ya miƙa ragamar aiki ga babban sakataren ma'aikatar.<ref name="fmino" /><ref name="thisday">{{cite news |last=Sumaina |first=Kasim |title=Buhari Has Been Kind to Mining Sector, Says Minister |url=https://www.thisdaylive.com/2019/05/28/buhari-has-been-kind-to-mining-sector-says-minister/ |work=ThisDay |date=28 Mayu 2019}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Majalisar Wakilan Najeriya]]
* [[Ma'adinai a Najeriya]]
* [[Jihar Neja]]
== Manazarta ==
<references />
[[Category:1963 births]]
[[Category:Living people]]
[[Category:Ƴan siyasar Najeriya]]
[[Category:Ministocin gwamnatin Najeriya]]
[[Category:Ƴan majalisar wakilan Najeriya]]
[[Category:Mutanen Jihar Neja]]
[[Category:Alumni of Ahmadu Bello University]]
3v6a7ga0d7szowgzy2huxiu3vkqb3oj
Abubakar Ali Gombe
0
180022
971655
2026-10-25T21:42:30Z
Uskeone
40867
Sabon shafi: {{Infobox person | name = Abubakar Ali-Gombe | birth_date = 8 Agusta 1958 | birth_place = Jihar Gombe, Najeriya | nationality = Najeriya | occupation = Likita, malami, ɗan siyasa | office = Ƙaramin Ministan Lafiya na Najeriya | term_start = 1998 | term_end = 1999 | alma_mater = Jami'ar Maiduguri; Jami'ar Manchester }} '''Abubakar Ali-Gombe''' likitan Najeriya ne kuma tsohon ɗan siyasa wanda ya taɓa riƙe muƙamin ƙaramin Ministan Lafiya na Tarayyar Najeriya daga shekarar...
971655
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Abubakar Ali-Gombe
| birth_date = 8 Agusta 1958
| birth_place = Jihar Gombe, Najeriya
| nationality = Najeriya
| occupation = Likita, malami, ɗan siyasa
| office = Ƙaramin Ministan Lafiya na Najeriya
| term_start = 1998
| term_end = 1999
| alma_mater = Jami'ar Maiduguri; Jami'ar Manchester
}}
'''Abubakar Ali-Gombe''' likitan Najeriya ne kuma tsohon ɗan siyasa wanda ya taɓa riƙe muƙamin ƙaramin Ministan Lafiya na Tarayyar Najeriya daga shekarar 1998 zuwa 1999. Ya kasance shugaban farko na Federal Medical Centre da ke Gombe, wadda daga baya aka mayar da ita Federal Teaching Hospital, Gombe. Ya kuma yi aiki a matsayin likitan ƙwararre kuma malami a fannin likitanci. <ref name="blerf">{{cite web |title=Ali-Gombe, Dr. Abubakar |url=https://blerf.org/index.php/biography/ali-gombe-dr-abubakar/ |website=Biographical Legacy and Research Foundation |access-date=25 Oktoba 2026}}</ref><ref name="dailytrust">{{cite news |title=Meet the erudite Ali Gombes |url=https://trustradio.com.ng/en/meet-the-erudite-ali-gombes |work=Trust Radio (Daily Trust) |access-date=25 Oktoba 2026}}</ref>
== Rayuwarsa da karatunsa ==
An haifi Abubakar Ali-Gombe a ranar 8 ga Agusta, 1958, a Jihar Gombe, Najeriya. Ya halarci Government College, Maiduguri, daga shekarar 1972 zuwa 1976. Daga nan ya yi karatun School of Basic Studies a Jami'ar Maiduguri daga 1976 zuwa 1978, sannan ya kammala karatun likitanci a jami'ar a shekarar 1983. <ref name="blerf" /><ref name="ashaka">{{cite report |title=AshakaCem Plc Annual Report 2012 |url=https://nairametrics.com/wp-content/uploads/2015/07/2012-AshakaCemPlc2012AnnualReport.pdf |publisher=AshakaCem Plc |access-date=25 Oktoba 2026}}</ref>
Bayan kammala karatunsa na likitanci, ya ci gaba da horo a fannin likitanci a University College Hospital, Ibadan, ƙarƙashin West African Postgraduate Medical College. A shekarar 1991, ya zama ɗan ƙungiyar ƙwararrun likitocin West African College of Physicians. Daga baya ya samu digiri na biyu a fannin ilimin annobar cututtukan rheumatism daga Jami'ar Manchester da ke Birtaniya. <ref name="blerf" /><ref name="ashaka" />
== Aikin likitanci ==
Ali-Gombe ya fara aiki a matsayin likitan ƙwararre a University of Maiduguri Teaching Hospital, inda ya yi aiki daga shekarar 1991 zuwa 1996. A wannan lokacin, ya kuma yi aikin koyarwa a sashen Physiology na Jami'ar Maiduguri. <ref name="blerf" />
A shekarar 1996, ya zama shugaban farko na Federal Medical Centre, Gombe. Ya jagoranci asibitin a farkon shekarun kafa shi, kafin ya bar muƙamin a shekarar 1998. Asibitin ya taka muhimmiyar rawa wajen samar da manyan ayyukan kiwon lafiya ga al'ummar Gombe da jihohin da ke makwabtaka da ita. <ref name="dailytrust" /><ref name="hospital">{{cite web |title=Historical Background |url=https://fthgombe.gov.ng/hospital-website/pages/historical-background.php |website=Federal Teaching Hospital, Gombe |access-date=25 Oktoba 2026}}</ref>
Bayan aikinsa a asibitin, Ali-Gombe ya ci gaba da ayyukan gwamnati da na likitanci. Ya kuma shiga harkokin gudanarwa da kasuwanci, ciki har da zama darakta a kamfanin AshakaCem Plc. Rahoton shekara-shekara na kamfanin ya bayyana shi a matsayin likita wanda ya yi karatu a Jami'ar Maiduguri, ya zama ɗan West African College of Physicians, sannan ya samu digiri na biyu daga Jami'ar Manchester. <ref name="ashaka" />
== Aikin gwamnati ==
A ƙarshen shekarun 1990, Ali-Gombe ya shiga gwamnatin tarayya a matsayin ƙaramin Ministan Lafiya. Ya riƙe muƙamin daga shekarar 1998 zuwa 1999. Wannan ya kasance wani mataki na aikinsa na gwamnati bayan ya yi aiki a matsayin shugaban Federal Medical Centre, Gombe. <ref name="ashaka" /><ref name="dailytrust" />
== Harkokin siyasa ==
Ali-Gombe ya ci gaba da shiga harkokin siyasa bayan ya bar aikin gwamnati. A shekarar 2022, an ambace shi a cikin 'yan siyasar da suka nuna sha'awar neman takarar gwamnan Jihar Gombe a ƙarƙashin jam'iyyar Peoples Democratic Party (PDP) a zaɓen 2023. <ref name="guardian">{{cite news |title=Gombe 2023 and PDP's gladiators |url=https://guardian.ng/opinion/gombe-2023-and-pdps-gladiators/ |work=The Guardian Nigeria |access-date=25 Oktoba 2026}}</ref>
Rahotannin siyasar lokacin sun bayyana shi a matsayin tsohon ƙaramin ministan lafiya kuma tsohon shugaban Federal Medical Centre, Gombe. Bai samu tikitin takarar gwamna na PDP ba a zaɓen fidda gwani na shekarar 2022. <ref name="guardian" /><ref name="vanguard">{{cite news |title=How PDP governorship primaries in Gombe may likely play out |url=https://www.vanguardngr.com/2022/05/how-pdp-govership-primaries-in-gombe-may-likely-play-out/ |work=Vanguard |access-date=25 Oktoba 2026}}</ref>
== Manazarta ==
<references />[[Category:1958 births]]
[[Category:Living people]]
[[Category:Ƴan siyasar Najeriya]]
[[Category:Ministocin Najeriya]]
[[Category:Likitan Najeriya]]
[[Category:Mutanen Jihar Gombe]]
[[Category:Alumni of the University of Maiduguri]]
[[Category:Alumni of the University of Manchester]]
5w5z70v6zgk709csd4orydxaut2t5is
Abraham Oba Ukefi
0
180023
971659
2026-10-25T21:46:21Z
Uskeone
40867
Sabon shafi: {{Infobox person | name = Abraham Oba Ukefi | nationality = Najeriya | occupation = Ɗan siyasa | office = Memba na Majalisar Dokokin Jihar Abia | constituency = Aba Central | term_start = 2019 | term_end = 2023 | party = All Progressives Grand Alliance (APGA); Peoples Democratic Party (PDP) }} '''Abraham Oba Ukefi''' ɗan siyasar Najeriya ne wanda ya wakilci mazaɓar Aba Central a [[Majalisar Dokokin Jihar Abia]]. An zaɓe shi a shekarar 2019 a ƙarƙashin jam'iyyar All Pr...
971659
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Abraham Oba Ukefi
| nationality = Najeriya
| occupation = Ɗan siyasa
| office = Memba na Majalisar Dokokin Jihar Abia
| constituency = Aba Central
| term_start = 2019
| term_end = 2023
| party = All Progressives Grand Alliance (APGA); Peoples Democratic Party (PDP)
}}
'''Abraham Oba Ukefi''' ɗan siyasar Najeriya ne wanda ya wakilci mazaɓar Aba Central a [[Majalisar Dokokin Jihar Abia]]. An zaɓe shi a shekarar 2019 a ƙarƙashin jam'iyyar [[All Progressives Grand Alliance]] (APGA). Daga baya, ya shiga [[Peoples Democratic Party]] (PDP), wadda ta zaɓe shi a matsayin ɗan takararta na mazaɓar Aba Central a zaɓen majalisar dokokin jihar na shekarar 2023.<ref name="inec2019">{{cite web |title=List of Members-Elect of State Houses of Assembly, 2019 |url=https://www.inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/05/LIST-OF-MEMBERS-ELECT-OF-STATE-HOUSES-OF-ASSEMBLY_may28.pdf |publisher=Independent National Electoral Commission |access-date=25 Oktoba 2026}}</ref><ref name="sun2022">{{cite news |title=Abia 2023: Abiriba PDP throws weight behind Ikpeazu, vows to support decision |url=https://thesun.ng/abia-2023-abiriba-pdp-throws-weight-behind-ikpeazu-vows-to-support-decision/ |work=The Sun Nigeria |access-date=25 Oktoba 2026}}</ref>
== Aikin siyasa ==
=== Majalisar Dokokin Jihar Abia ===
A zaɓen majalisar dokokin jihohin Najeriya na shekarar 2019, an zaɓi Ukefi domin wakiltar mazaɓar Aba Central a Jihar Abia a ƙarƙashin jam'iyyar APGA. Sakamakon zaɓen da INEC ta wallafa ya nuna cewa ya samu ƙuri'u 6,268, inda aka ayyana shi a matsayin wanda ya lashe zaɓen mazaɓar.<ref name="inecresult">{{cite web |title=Abia State House of Assembly Election Results, 2019: Aba Central |url=https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/10/ABA-CENTRAL.pdf |publisher=Independent National Electoral Commission |access-date=25 Oktoba 2026}}</ref>
A lokacin aikinsa, ya kasance cikin 'yan majalisar dokokin jihar da ke wakiltar al'ummar Aba Central. Majalisar dokokin jihar ce ke da alhakin yin dokoki da sa ido kan ayyukan gwamnatin Jihar Abia.
=== Zaɓen 2023 ===
A shekarar 2022, Ukefi ya zama ɗan takarar jam'iyyar PDP a mazaɓar Aba Central domin zaɓen Majalisar Dokokin Jihar Abia na shekarar 2023. Ma'aikatar Yaɗa Labarai da Wayar da Kan Jama'a ta Tarayya ta wallafa jerin sunayen waɗanda suka lashe zaɓen fidda gwani na PDP, inda aka ambaci sunansa a matsayin ɗan takarar mazaɓar Aba Central.<ref name="fmino">{{cite web |title=The Just Concluded PDP Primaries And Its Candidates For 2023 Election In Abia State |url=https://fmino.gov.ng/the-just-concluded-pdp-primaries-and-its-candidates-for-2023-election-in-abia-state/ |publisher=Federal Ministry of Information and National Orientation |access-date=25 Oktoba 2026}}</ref>
Rahoton jaridar The Sun kan taron siyasar PDP a Abia ya kuma ambaci Ukefi a matsayin ɗan majalisar dokokin jihar mai wakiltar Aba Central a lokacin.<ref name="sun2022" />
A zaɓen 2023, Ukefi ya sake tsayawa takara a mazaɓar Aba Central a ƙarƙashin jam'iyyar PDP. Bayanai kan zaɓen sun nuna cewa bai sake samun kujerar ba.<ref name="premiumtimes">{{cite web |title=List of Candidates for Nigeria 2023 Governorship and State Houses of Assembly Elections |url=https://media.premiumtimesng.com/wp-content/files/2023/03/List-of-Candidates-for-Nigeria-2023-Governorship-States-of-Assembly-Elections_compressed.pdf |publisher=Premium Times |access-date=25 Oktoba 2026}}</ref>
== Manazarta ==
<references />[[Category:Ƴan siyasar Najeriya]]
[[Category:Ƴan siyasar Jihar Abia]]
[[Category:Ƴan majalisar dokokin jihohin Najeriya]]
d4ec4pql7sw73e7l20gdo9nxzvfniuo
Aboyi Shekari
0
180024
971660
2026-10-25T21:48:00Z
Uskeone
40867
Sabon shafi: {{Infobox person | name = Aboyi Shekari | other_names = Aboyi Ishaya Shekari | nationality = Najeriya | occupation = Jami'in soja, ɗan siyasa | office = Ministan Ayyuka na Musamman | term_start = 1986 | term_end = 1989 | president = [[Ibrahim Babangida]] }} '''Aboyi Shekari''', wanda aka kuma ambata da cikakken suna '''Aboyi Ishaya Shekari''', tsohon jami'in sojan saman Najeriya ne kuma ɗan siyasa. Ya yi aiki a gwamnatin Janar [[Ibrahim Babangida]] a matsayin Ministan Ayyuk...
971660
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Aboyi Shekari
| other_names = Aboyi Ishaya Shekari
| nationality = Najeriya
| occupation = Jami'in soja, ɗan siyasa
| office = Ministan Ayyuka na Musamman
| term_start = 1986
| term_end = 1989
| president = [[Ibrahim Babangida]]
}}
'''Aboyi Shekari''', wanda aka kuma ambata da cikakken suna '''Aboyi Ishaya Shekari''', tsohon jami'in sojan saman Najeriya ne kuma ɗan siyasa. Ya yi aiki a gwamnatin Janar [[Ibrahim Babangida]] a matsayin Ministan Ayyuka na Musamman daga shekarar 1986 zuwa 1989. <ref name="cabinet">{{cite book |last=Inamete |first=Ufot Bassey |title=Foreign Policy Decision-Making in Nigeria |publisher=Susquehanna University Press |year=2001 |pages=135–147 |isbn=9781575910487}}</ref><ref name="trust">{{cite news |title=I returned to teaching after retirement because running a new firm was tough – Mataimaki Tom Maiyashi |url=https://trustradio.com.ng/en/i-returned-to-teaching-after-retirement-because-running-a-new-firm-was-tough-mataimaki-tom-maiyashi |work=Trust Radio |access-date=25 Oktoba 2026}}</ref>
== Aikin soja ==
An ambaci Shekari a matsayin Air Vice Marshal a cikin rahoton Trust Radio da ya tattauna tarihin Mataimaki Tom Maiyashi. Wannan muƙami yana cikin manyan mukaman jami'an sojan sama. Sai dai, har yanzu ana buƙatar ƙarin majiyoyi masu cikakken bayani game da shekarun da Shekari ya yi a aikin soja da irin ayyukan da ya jagoranta. <ref name="trust" />
== Aikin gwamnati ==
A lokacin mulkin soja na Janar Ibrahim Babangida, Shekari ya yi aiki a matsayin Ministan Ayyuka na Musamman daga shekarar 1986 zuwa 1989. An jera sunansa a cikin jerin majalisar ministocin wannan gwamnati tare da lokacin da ya riƙe muƙamin. <ref name="cabinet" />
== Manazarta ==
<references />[[Category:Ƴan siyasar Najeriya]]
[[Category:Jami'an sojan Najeriya]]
[[Category:Ministocin Najeriya]]
drenp5zkca6oapwuy7lqm1v4rie9606
Abiodun Akerele
0
180025
971661
2026-10-25T21:51:18Z
Uskeone
40867
Sabon shafi: {{Infobox person | name = Abiodun Akerele | honorific_prefix = Cif | nationality = Najeriya | occupation = Lauya, ɗan siyasa | office = Memba na Majalisar Wakilan Najeriya | party = [[Action Group]] }} '''Abiodun Akerele''' lauya ne kuma tsohon ɗan siyasar Najeriya. Ya kasance ɗaya daga cikin waɗanda suka halarci taron farko na kafa jam’iyyar [[Action Group]] a ranar 26 ga Maris 1950, wanda aka gudanar a gidan [[Obafemi Awolowo]] a Ibadan.<ref name="awolowo">{{cite book...
971661
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Abiodun Akerele
| honorific_prefix = Cif
| nationality = Najeriya
| occupation = Lauya, ɗan siyasa
| office = Memba na Majalisar Wakilan Najeriya
| party = [[Action Group]]
}}
'''Abiodun Akerele''' lauya ne kuma tsohon ɗan siyasar Najeriya. Ya kasance ɗaya daga cikin waɗanda suka halarci taron farko na kafa jam’iyyar [[Action Group]] a ranar 26 ga Maris 1950, wanda aka gudanar a gidan [[Obafemi Awolowo]] a Ibadan.<ref name="awolowo">{{cite book |last=Awolowo |first=Obafemi |title=Awo: The Autobiography of Chief Obafemi Awolowo |publisher=Cambridge University Press |year=1960}}</ref><ref name="thisday">{{cite news |title=Afenifere at 70: Footprints of a Colossus Movement |work=THISDAY |date=28 Afrilu 2021 |url=https://www.thisdaylive.com/2021/04/28/afenifere-at-70-footprints-of-a-colossus-movement/}}</ref>
== Rayuwa da aikin siyasa ==
Akerele ya yi aikin lauya kafin da kuma lokacin da yake cikin harkokin siyasa. A tarihin rayuwarsa, Obafemi Awolowo ya bayyana Akerele a matsayin lauya kuma memba na Majalisar Wakilan Najeriya a lokacin da aka rubuta littafin tarihin nasa.<ref name="awolowo" />
Akerele yana cikin mutane bakwai da suka halarci taron farko da Awolowo ya kira a Ibadan a shekarar 1950. Wannan taron ya taka rawa wajen kafa jam’iyyar Action Group, wadda aka ƙaddamar a hukumance a shekarar 1951.<ref name="thisday" /><ref name="sun">{{cite news |title=The undying legacy of Odua |work=The Sun Nigeria |url=https://thesun.ng/the-undying-legacy-of-odua/}}</ref>
== Aikin majalisa ==
A cikin takardun muhawarar majalisar yankin Yammacin Najeriya na shekarun 1965–1966, an jera Cif Abiodun Akerele a matsayin wakilin mazabar Oyo East.<ref name="debates">{{cite web |title=Western Members: Parliamentary Debates 1965–66 |url=https://ir.nilds.gov.ng/bitstream/handle/123456789/907/Parliamentary%20debates%201965-66%2018a.pdf?isAllowed=y&sequence=1 |publisher=National Institute for Legislative and Democratic Studies}}</ref>
== Manazarta ==
<references />
[[Category:Ƴan siyasar Najeriya]]
[[Category:Ƴan siyasar jam'iyyar Action Group]]
[[Category:Ƴan majalisar dokokin Najeriya]]
[[Category:Lauyoyin Najeriya]]
9kqaln98q82ya2g85d0218quq0l090f
Kisan Susan Smith
0
180026
971668
2026-10-25T23:58:52Z
Usman saadu
46863
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1351434296|Murder of Susan Smith]]"
971668
wikitext
text/x-wiki
'''Susan Smith''' (née ''Daniels'' 1961 <ref name="Fatal">{{Cite book|last3=Joe Sharkey}}</ref> - 8 ga Yuni, 1989) ta kasance mai ba da labari na [[Ofishin Bincike na Tarayya (FBI)|FBI]] ta Amurka. Mai kula da ita kuma masoyi, wakilin FBI Mark Putnam - wakilin FBI na farko da za a tuhume shi da kisan kai ya maƙure ta.
== Rayuwa ta farko ==
Susan Daniels Smith was born in 1961 in Matewan, West Virginia,<ref name="auto">{{Cite book|last3=Aphrodite Jones}}</ref> to Sidney "Sid" Daniels, an unemployed former coal miner, and Tracy Daniels, a housekeeper. She was the fifth of nine children. Her parents moved to Freeburn, Kentucky, when Susan was an infant.<ref name="auto" /> She studied at Freeburn grade school, but dropped out in 7th grade because of financial problems within her family.{{Ana bukatan hujja|date=May 2023}}
== Abubuwan da suka faru ==
=== Tarihi ===
A shekara ta 1977, Susan Daniels ta sadu da Kenneth Smith, dillalin methamphetamine, PCP, da cocaine. Yana da shekaru 22 a lokacin, tana da shekaru 15.<ref name="auto" /> Sun yi aure a lokacin da aka kama Kenneth a watan Nuwamba 1979. A tsakiyar shekarun 1980, Susan ta haifi 'ya'ya biyu. Koyaya, ma'auratan sun fara samun rikice-rikice, wanda ya lalace sosai ta hanyar amfani da miyagun ƙwayoyi. Susan da Kenneth daga ƙarshe sun sake aure, kodayake sun ci gaba da raba gidansu tare da juna da yaransu.<ref name="Fatal" />
=== Saduwar farko ta Smith ===
A shekara ta 1987, wani wakilin FBI mai suna Mark Putnam ya fara bincikensa na farko a Pikeville, Kentucky . <ref name="Fatal" /> Manufarsa ita ce ta kama wani tsohon fursuna mai shekaru 32 kuma ɗan fashi na banki, Carl Edward "Cat Eyes" Lockhart, wanda abokin Kenneth Smith ne.<ref name="TVCrime">{{Cite web |last=Curry-Reyes |first=Traciy |date=2019-04-19 |title=Susan Daniels Smith, Mark Putnam: FBI, 'Above Suspicion' Pikeville Killer Today |url=https://tvcrimesky.com/2019/04/19/susan-daniels-smith-mark-putnam-fbi-killer-above-suspicion-pikeville-update-today/1514 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190419170229/https://tvcrimesky.com/2019/04/19/susan-daniels-smith-mark-putnam-fbi-killer-above-suspicion-pikeville-update-today/1514 |archive-date=2019-04-19 |access-date=2020-07-27 |website=TV Crime Sky}}</ref> Mataimakin sheriff na yankin, Albert "Bert" Hartfield, ya ba da shawarar cewa abokinsa na dogon lokaci Susan Smith ya ziyarci Putnam don samun karin kudin shiga da kuma taimaka masa da shari'ar.<ref name="Fatal" /> Smith da Putnam sun fara samun hulɗa akai-akai don musayar bayanai game da shirye-shiryen aikata laifuka na Lockhart. An kama Lockhart a watan Disamba na shekara ta 1987 kuma a shekara mai zuwa aka yanke masa hukuncin shekaru 57 a kurkukun tarayya kan zargin fashi.<ref name="auto" /> Smith ta sami US $ 5,000 (daidai da $ 14,200 a 2025) don gudummawar da ta bayar ga shari'ar.
=== Yin zina da kashewa ===
According to Putnam, his contact with Smith became less frequent after Lockhart's case was closed. However, Smith insisted on continuing their relationship, and by mid-1988, they had begun an active sexual relationship. Putnam, however, was aware his behavior could damage his career and his family, and in early 1989, he signed a petition to be transferred from Kentucky to Florida, in order to focus on other cases. Still, in mid-1989 he had to return to complete an unrelated investigation. When he reached Kentucky, Smith contacted him about her pregnancy and told him the baby was his. Putnam insisted he and his wife Kathy could adopt the baby but Smith refused.{{Ana bukatan hujja|date=May 2023}}
On June 8, 1989, Putnam took Smith in his rental car to a clearing, and after a brief discussion and threats by both sides, they began to fight. At that time, Putnam strangled and killed Smith and placed her body in the trunk of his car. The next day, he dumped Smith's body along an old coal mining road. Putnam left Kentucky and returned to his family in Florida. Three days later, Smith was reported missing by her sister, Shelby Ward.{{Ana bukatan hujja|date=May 2023}}
A cikin 1990, binciken game da mutuwar Smith ya zama al'amari na FBI, yayin da Putnam ke karkashin tuhuma game da bacewarta. Putnam ya yi jarrabawar polygraph, wanda ya kasa. Daga baya ya furta, ya yi ikirarin laifin rataye Smith ba da gangan ba, kuma ya gaya wa hukumomi inda za a sami jikinta. <ref name="Fatal" /> A wannan shekarar, an yanke masa hukuncin shekaru 16 a kurkuku saboda kisan kai na farko. <ref name="courant" />
== Mai aikata laifin ==
Mark Steven Putnam (an haife shi a ranar 4 ga Yuli, 1959) masanin laifuka ne kuma ya yi aiki a matsayin wakilin FBI daga 1987 zuwa 1990, kuma wakilin FBI na farko da aka yanke masa hukuncin kisa. Ya yi karatu a Jami'ar Tampa, inda ya fi girma a fannin laifuka. A watan Oktoba na shekara ta 1986, Putnam ta kammala karatu daga Kwalejin FBI kuma jim kadan bayan haka, ta auri Kathy Putnam, 'yar wani mai haɓaka ƙasa mai arziki.<ref name="auto1" />
An yanke masa hukuncin shekaru 16 a kurkuku, kuma an sake shi bayan shekaru 10 saboda halin kirki, bayan an bayyana shi a matsayin "mai kula da misali".
A shekara ta 1998, yayin da yake cikin kurkuku, matarsa Kathy ta mutu daga gazawar gabobin saboda maye.
An saki Putnam daga kurkuku a shekara ta 2000, yana da shekaru 41. Ya koma Georgia, ya sake yin aure, kuma yana aiki a matsayin mai horar da kansa a cikin 2016.<ref name="TVCrime" />
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ia6ghwmfqsk4pilfoh45e8ryjrjfs61
971669
971668
2026-10-25T23:59:18Z
Usman saadu
46863
971669
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Susan Smith''' (née ''Daniels'' 1961 <ref name="Fatal">{{Cite book|last3=Joe Sharkey}}</ref> - 8 ga Yuni, 1989) ta kasance mai ba da labari na [[Ofishin Bincike na Tarayya (FBI)|FBI]] ta Amurka. Mai kula da ita kuma masoyi, wakilin FBI Mark Putnam - wakilin FBI na farko da za a tuhume shi da kisan kai ya maƙure ta.
== Rayuwa ta farko ==
Susan Daniels Smith was born in 1961 in Matewan, West Virginia,<ref name="auto">{{Cite book|last3=Aphrodite Jones}}</ref> to Sidney "Sid" Daniels, an unemployed former coal miner, and Tracy Daniels, a housekeeper. She was the fifth of nine children. Her parents moved to Freeburn, Kentucky, when Susan was an infant.<ref name="auto" /> She studied at Freeburn grade school, but dropped out in 7th grade because of financial problems within her family.{{Ana bukatan hujja|date=May 2023}}
== Abubuwan da suka faru ==
=== Tarihi ===
A shekara ta 1977, Susan Daniels ta sadu da Kenneth Smith, dillalin methamphetamine, PCP, da cocaine. Yana da shekaru 22 a lokacin, tana da shekaru 15.<ref name="auto" /> Sun yi aure a lokacin da aka kama Kenneth a watan Nuwamba 1979. A tsakiyar shekarun 1980, Susan ta haifi 'ya'ya biyu. Koyaya, ma'auratan sun fara samun rikice-rikice, wanda ya lalace sosai ta hanyar amfani da miyagun ƙwayoyi. Susan da Kenneth daga ƙarshe sun sake aure, kodayake sun ci gaba da raba gidansu tare da juna da yaransu.<ref name="Fatal" />
=== Saduwar farko ta Smith ===
A shekara ta 1987, wani wakilin FBI mai suna Mark Putnam ya fara bincikensa na farko a Pikeville, Kentucky . <ref name="Fatal" /> Manufarsa ita ce ta kama wani tsohon fursuna mai shekaru 32 kuma ɗan fashi na banki, Carl Edward "Cat Eyes" Lockhart, wanda abokin Kenneth Smith ne.<ref name="TVCrime">{{Cite web |last=Curry-Reyes |first=Traciy |date=2019-04-19 |title=Susan Daniels Smith, Mark Putnam: FBI, 'Above Suspicion' Pikeville Killer Today |url=https://tvcrimesky.com/2019/04/19/susan-daniels-smith-mark-putnam-fbi-killer-above-suspicion-pikeville-update-today/1514 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190419170229/https://tvcrimesky.com/2019/04/19/susan-daniels-smith-mark-putnam-fbi-killer-above-suspicion-pikeville-update-today/1514 |archive-date=2019-04-19 |access-date=2020-07-27 |website=TV Crime Sky}}</ref> Mataimakin sheriff na yankin, Albert "Bert" Hartfield, ya ba da shawarar cewa abokinsa na dogon lokaci Susan Smith ya ziyarci Putnam don samun karin kudin shiga da kuma taimaka masa da shari'ar.<ref name="Fatal" /> Smith da Putnam sun fara samun hulɗa akai-akai don musayar bayanai game da shirye-shiryen aikata laifuka na Lockhart. An kama Lockhart a watan Disamba na shekara ta 1987 kuma a shekara mai zuwa aka yanke masa hukuncin shekaru 57 a kurkukun tarayya kan zargin fashi.<ref name="auto" /> Smith ta sami US $ 5,000 (daidai da $ 14,200 a 2025) don gudummawar da ta bayar ga shari'ar.
=== Yin zina da kashewa ===
According to Putnam, his contact with Smith became less frequent after Lockhart's case was closed. However, Smith insisted on continuing their relationship, and by mid-1988, they had begun an active sexual relationship. Putnam, however, was aware his behavior could damage his career and his family, and in early 1989, he signed a petition to be transferred from Kentucky to Florida, in order to focus on other cases. Still, in mid-1989 he had to return to complete an unrelated investigation. When he reached Kentucky, Smith contacted him about her pregnancy and told him the baby was his. Putnam insisted he and his wife Kathy could adopt the baby but Smith refused.{{Ana bukatan hujja|date=May 2023}}
On June 8, 1989, Putnam took Smith in his rental car to a clearing, and after a brief discussion and threats by both sides, they began to fight. At that time, Putnam strangled and killed Smith and placed her body in the trunk of his car. The next day, he dumped Smith's body along an old coal mining road. Putnam left Kentucky and returned to his family in Florida. Three days later, Smith was reported missing by her sister, Shelby Ward.{{Ana bukatan hujja|date=May 2023}}
A cikin 1990, binciken game da mutuwar Smith ya zama al'amari na FBI, yayin da Putnam ke karkashin tuhuma game da bacewarta. Putnam ya yi jarrabawar polygraph, wanda ya kasa. Daga baya ya furta, ya yi ikirarin laifin rataye Smith ba da gangan ba, kuma ya gaya wa hukumomi inda za a sami jikinta. <ref name="Fatal" /> A wannan shekarar, an yanke masa hukuncin shekaru 16 a kurkuku saboda kisan kai na farko. <ref name="courant" />
== Mai aikata laifin ==
Mark Steven Putnam (an haife shi a ranar 4 ga Yuli, 1959) masanin laifuka ne kuma ya yi aiki a matsayin wakilin FBI daga 1987 zuwa 1990, kuma wakilin FBI na farko da aka yanke masa hukuncin kisa. Ya yi karatu a Jami'ar Tampa, inda ya fi girma a fannin laifuka. A watan Oktoba na shekara ta 1986, Putnam ta kammala karatu daga Kwalejin FBI kuma jim kadan bayan haka, ta auri Kathy Putnam, 'yar wani mai haɓaka ƙasa mai arziki.<ref name="auto1" />
An yanke masa hukuncin shekaru 16 a kurkuku, kuma an sake shi bayan shekaru 10 saboda halin kirki, bayan an bayyana shi a matsayin "mai kula da misali".
A shekara ta 1998, yayin da yake cikin kurkuku, matarsa Kathy ta mutu daga gazawar gabobin saboda maye.
An saki Putnam daga kurkuku a shekara ta 2000, yana da shekaru 41. Ya koma Georgia, ya sake yin aure, kuma yana aiki a matsayin mai horar da kansa a cikin 2016.<ref name="TVCrime" />
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
1axc1be0fnchjgszp1bwqmnkrsp97n2
971670
971669
2026-10-26T00:00:17Z
Usman saadu
46863
971670
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Susan Smith''' (née ''Daniels'' 1961 <ref name="Fatal">{{Cite book|last3=Joe Sharkey}}</ref> - 8 ga Yuni, 1989) ta kasance mai ba da labari na [[Ofishin Bincike na Tarayya (FBI)|FBI]] ta Amurka. Mai kula da ita kuma masoyi, wakilin FBI Mark Putnam - wakilin FBI na farko da za a tuhume shi da kisan kai ya maƙure ta.
== Rayuwa ta farko ==
Susan Daniels Smith was born in 1961 in Matewan, West Virginia,<ref name="auto">{{Cite book|last3=Aphrodite Jones}}</ref> to Sidney "Sid" Daniels, an unemployed former coal miner, and Tracy Daniels, a housekeeper. She was the fifth of nine children. Her parents moved to Freeburn, Kentucky, when Susan was an infant.<ref name="auto" /> She studied at Freeburn grade school, but dropped out in 7th grade because of financial problems within her family.{{Ana bukatan hujja|date=May 2023}}
== Abubuwan da suka faru ==
=== Tarihi ===
A shekara ta 1977, Susan Daniels ta sadu da Kenneth Smith, dillalin methamphetamine, PCP, da cocaine. Yana da shekaru 22 a lokacin, tana da shekaru 15.<ref name="auto" /> Sun yi aure a lokacin da aka kama Kenneth a watan Nuwamba 1979. A tsakiyar shekarun 1980, Susan ta haifi 'ya'ya biyu. Koyaya, ma'auratan sun fara samun rikice-rikice, wanda ya lalace sosai ta hanyar amfani da miyagun ƙwayoyi. Susan da Kenneth daga ƙarshe sun sake aure, kodayake sun ci gaba da raba gidansu tare da juna da yaransu.<ref name="Fatal" />
=== Saduwar farko ta Smith ===
A shekara ta 1987, wani wakilin FBI mai suna Mark Putnam ya fara bincikensa na farko a Pikeville, Kentucky . <ref name="Fatal" /> Manufarsa ita ce ta kama wani tsohon fursuna mai shekaru 32 kuma ɗan fashi na banki, Carl Edward "Cat Eyes" Lockhart, wanda abokin Kenneth Smith ne.<ref name="TVCrime">{{Cite web |last=Curry-Reyes |first=Traciy |date=2019-04-19 |title=Susan Daniels Smith, Mark Putnam: FBI, 'Above Suspicion' Pikeville Killer Today |url=https://tvcrimesky.com/2019/04/19/susan-daniels-smith-mark-putnam-fbi-killer-above-suspicion-pikeville-update-today/1514 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190419170229/https://tvcrimesky.com/2019/04/19/susan-daniels-smith-mark-putnam-fbi-killer-above-suspicion-pikeville-update-today/1514 |archive-date=2019-04-19 |access-date=2020-07-27 |website=TV Crime Sky}}</ref> Mataimakin sheriff na yankin, Albert "Bert" Hartfield, ya ba da shawarar cewa abokinsa na dogon lokaci Susan Smith ya ziyarci Putnam don samun karin kudin shiga da kuma taimaka masa da shari'ar.<ref name="Fatal" /> Smith da Putnam sun fara samun hulɗa akai-akai don musayar bayanai game da shirye-shiryen aikata laifuka na Lockhart. An kama Lockhart a watan Disamba na shekara ta 1987 kuma a shekara mai zuwa aka yanke masa hukuncin shekaru 57 a kurkukun tarayya kan zargin fashi.<ref name="auto" /> Smith ta sami US $ 5,000 (daidai da $ 14,200 a 2025) don gudummawar da ta bayar ga shari'ar.
=== Yin zina da kashewa ===
According to Putnam, his contact with Smith became less frequent after Lockhart's case was closed. However, Smith insisted on continuing their relationship, and by mid-1988, they had begun an active sexual relationship. Putnam, however, was aware his behavior could damage his career and his family, and in early 1989, he signed a petition to be transferred from Kentucky to Florida, in order to focus on other cases. Still, in mid-1989 he had to return to complete an unrelated investigation. When he reached Kentucky, Smith contacted him about her pregnancy and told him the baby was his. Putnam insisted he and his wife Kathy could adopt the baby but Smith refused.{{Ana bukatan hujja|date=May 2023}}
On June 8, 1989, Putnam took Smith in his rental car to a clearing, and after a brief discussion and threats by both sides, they began to fight. At that time, Putnam strangled and killed Smith and placed her body in the trunk of his car. The next day, he dumped Smith's body along an old coal mining road. Putnam left Kentucky and returned to his family in Florida. Three days later, Smith was reported missing by her sister, Shelby Ward.{{Ana bukatan hujja|date=May 2023}}
A cikin shekara ta 1990, binciken game da mutuwar Smith ya zama al'amari na FBI, yayin da Putnam ke karkashin tuhuma game da bacewarta. Putnam ya yi jarrabawar polygraph, wanda ya kasa. Daga baya ya furta, ya yi ikirarin laifin rataye Smith ba da gangan ba, kuma ya gaya wa hukumomi inda za a sami jikinta. <ref name="Fatal" /> A wannan shekarar, an yanke masa hukuncin shekaru 16 a kurkuku saboda kisan kai na farko. <ref name="courant" />
== Mai aikata laifin ==
Mark Steven Putnam (an haife shi a ranar 4 ga Yuli, 1959) masanin laifuka ne kuma ya yi aiki a matsayin wakilin FBI daga 1987 zuwa 1990, kuma wakilin FBI na farko da aka yanke masa hukuncin kisa. Ya yi karatu a Jami'ar Tampa, inda ya fi girma a fannin laifuka. A watan Oktoba na shekara ta 1986, Putnam ta kammala karatu daga Kwalejin FBI kuma jim kadan bayan haka, ta auri Kathy Putnam, 'yar wani mai haɓaka ƙasa mai arziki.<ref name="auto1" />
An yanke masa hukuncin shekaru 16 a kurkuku, kuma an sake shi bayan shekaru 10 saboda halin kirki, bayan an bayyana shi a matsayin "mai kula da misali".
A shekara ta 1998, yayin da yake cikin kurkuku, matarsa Kathy ta mutu daga gazawar gabobin saboda maye.
An saki Putnam daga kurkuku a shekara ta 2000, yana da shekaru 41. Ya koma Georgia, ya sake yin aure, kuma yana aiki a matsayin mai horar da kansa a cikin 2016.<ref name="TVCrime" />
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
kfzogxe63fv4h51iny8fug372y5r8tb
971671
971670
2026-10-26T00:00:48Z
Usman saadu
46863
971671
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Susan Smith''' (née ''Daniels'' 1961 <ref name="Fatal">{{Cite book|last3=Joe Sharkey}}</ref> - 8 ga Yuni, 1989) ta kasance mai ba da labari na [[Ofishin Bincike na Tarayya (FBI)|FBI]] ta Amurka. Mai kula da ita kuma masoyi, wakilin FBI Mark Putnam - wakilin FBI na farko da za a tuhume shi da kisan kai ya maƙure ta.
== Rayuwa ta farko ==
Susan Daniels Smith was born in 1961 in Matewan, West Virginia,<ref name="auto">{{Cite book|last3=Aphrodite Jones}}</ref> to Sidney "Sid" Daniels, an unemployed former coal miner, and Tracy Daniels, a housekeeper. She was the fifth of nine children. Her parents moved to Freeburn, Kentucky, when Susan was an infant.<ref name="auto" /> She studied at Freeburn grade school, but dropped out in 7th grade because of financial problems within her family.{{Ana bukatan hujja|date=May 2023}}
== Abubuwan da suka faru ==
=== Tarihi ===
A shekara ta 1977, Susan Daniels ta sadu da Kenneth Smith, dillalin methamphetamine, PCP, da cocaine. Yana da shekaru 22 a lokacin, tana da shekaru 15.<ref name="auto" /> Sun yi aure a lokacin da aka kama Kenneth a watan Nuwamba 1979. A tsakiyar shekarun 1980, Susan ta haifi 'ya'ya biyu. Koyaya, ma'auratan sun fara samun rikice-rikice, wanda ya lalace sosai ta hanyar amfani da miyagun ƙwayoyi. Susan da Kenneth daga ƙarshe sun sake aure, kodayake sun ci gaba da raba gidansu tare da juna da yaransu.<ref name="Fatal" />
=== Saduwar farko ta Smith ===
A shekara ta 1987, wani wakilin FBI mai suna Mark Putnam ya fara bincikensa na farko a Pikeville, Kentucky . <ref name="Fatal" /> Manufarsa ita ce ta kama wani tsohon fursuna mai shekaru 32 kuma ɗan fashi na banki, Carl Edward "Cat Eyes" Lockhart, wanda abokin Kenneth Smith ne.<ref name="TVCrime">{{Cite web |last=Curry-Reyes |first=Traciy |date=2019-04-19 |title=Susan Daniels Smith, Mark Putnam: FBI, 'Above Suspicion' Pikeville Killer Today |url=https://tvcrimesky.com/2019/04/19/susan-daniels-smith-mark-putnam-fbi-killer-above-suspicion-pikeville-update-today/1514 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190419170229/https://tvcrimesky.com/2019/04/19/susan-daniels-smith-mark-putnam-fbi-killer-above-suspicion-pikeville-update-today/1514 |archive-date=2019-04-19 |access-date=2020-07-27 |website=TV Crime Sky}}</ref> Mataimakin sheriff na yankin, Albert "Bert" Hartfield, ya ba da shawarar cewa abokinsa na dogon lokaci Susan Smith ya ziyarci Putnam don samun karin kudin shiga da kuma taimaka masa da shari'ar.<ref name="Fatal" /> Smith da Putnam sun fara samun hulɗa akai-akai don musayar bayanai game da shirye-shiryen aikata laifuka na Lockhart. An kama Lockhart a watan Disamba na shekara ta 1987 kuma a shekara mai zuwa aka yanke masa hukuncin shekaru 57 a kurkukun tarayya kan zargin fashi.<ref name="auto" /> Smith ta sami US $ 5,000 (daidai da $ 14,200 a 2025) don gudummawar da ta bayar ga shari'ar.
=== Yin zina da kashewa ===
According to Putnam, his contact with Smith became less frequent after Lockhart's case was closed. However, Smith insisted on continuing their relationship, and by mid-1988, they had begun an active sexual relationship. Putnam, however, was aware his behavior could damage his career and his family, and in early 1989, he signed a petition to be transferred from Kentucky to Florida, in order to focus on other cases. Still, in mid-1989 he had to return to complete an unrelated investigation. When he reached Kentucky, Smith contacted him about her pregnancy and told him the baby was his. Putnam insisted he and his wife Kathy could adopt the baby but Smith refused.{{Ana bukatan hujja|date=May 2023}}
On June 8, 1989, Putnam took Smith in his rental car to a clearing, and after a brief discussion and threats by both sides, they began to fight. At that time, Putnam strangled and killed Smith and placed her body in the trunk of his car. The next day, he dumped Smith's body along an old coal mining road. Putnam left Kentucky and returned to his family in Florida. Three days later, Smith was reported missing by her sister, Shelby Ward.{{Ana bukatan hujja|date=May 2023}}
A cikin shekara ta 1990, binciken game da mutuwar Smith ya zama al'amari na FBI, yayin da Putnam ke karkashin tuhuma game da bacewarta. Putnam ya yi jarrabawar polygraph, wanda ya kasa. Daga baya ya furta, ya yi ikirarin laifin rataye Smith ba da gangan ba, kuma ya gaya wa hukumomi inda za a sami jikinta. <ref name="Fatal" /> A wannan shekarar, an yanke masa hukuncin shekaru 16 a kurkuku saboda kisan kai na farko. <ref name="courant" />
== Mai aikata laifin ==
Mark Steven Putnam (an haife shi a ranar 4 ga watan Yuli, a shekarar 1959) masanin laifuka ne kuma ya yi aiki a matsayin wakilin FBI daga 1987 zuwa 1990, kuma wakilin FBI na farko da aka yanke masa hukuncin kisa. Ya yi karatu a Jami'ar Tampa, inda ya fi girma a fannin laifuka. A watan Oktoba na shekara ta 1986, Putnam ta kammala karatu daga Kwalejin FBI kuma jim kadan bayan haka, ta auri Kathy Putnam, 'yar wani mai haɓaka ƙasa mai arziki.<ref name="auto1" />
An yanke masa hukuncin shekaru 16 a kurkuku, kuma an sake shi bayan shekaru 10 saboda halin kirki, bayan an bayyana shi a matsayin "mai kula da misali".
A shekara ta 1998, yayin da yake cikin kurkuku, matarsa Kathy ta mutu daga gazawar gabobin saboda maye.
An saki Putnam daga kurkuku a shekara ta 2000, yana da shekaru 41. Ya koma Georgia, ya sake yin aure, kuma yana aiki a matsayin mai horar da kansa a cikin 2016.<ref name="TVCrime" />
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
smiq1hktuv92pvsrghxltj4kboy7g3h
971672
971671
2026-10-26T00:01:34Z
Usman saadu
46863
971672
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Susan Smith''' (née ''Daniels'' 1961 <ref name="Fatal">{{Cite book|last3=Joe Sharkey}}</ref> - 8 ga Yuni, 1989) ta kasance mai ba da labari na [[Ofishin Bincike na Tarayya (FBI)|FBI]] ta Amurka. Mai kula da ita kuma masoyi, wakilin FBI Mark Putnam - wakilin FBI na farko da za a tuhume shi da kisan kai ya maƙure ta.
== Rayuwa ta farko ==
Susan Daniels Smith was born in 1961 in Matewan, West Virginia,<ref name="auto">{{Cite book|last3=Aphrodite Jones}}</ref> to Sidney "Sid" Daniels, an unemployed former coal miner, and Tracy Daniels, a housekeeper. She was the fifth of nine children. Her parents moved to Freeburn, Kentucky, when Susan was an infant.<ref name="auto" /> She studied at Freeburn grade school, but dropped out in 7th grade because of financial problems within her family.{{Ana bukatan hujja|date=May 2023}}
== Abubuwan da suka faru ==
=== Tarihi ===
A shekara ta 1977, Susan Daniels ta sadu da Kenneth Smith, dillalin methamphetamine, PCP, da cocaine. Yana da shekaru 22 a lokacin, tana da shekaru 15.<ref name="auto" /> Sun yi aure a lokacin da aka kama Kenneth a watan Nuwamba 1979. A tsakiyar shekarun 1980, Susan ta haifi 'ya'ya biyu. Koyaya, ma'auratan sun fara samun rikice-rikice, wanda ya lalace sosai ta hanyar amfani da miyagun ƙwayoyi. Susan da Kenneth daga ƙarshe sun sake aure, kodayake sun ci gaba da raba gidansu tare da juna da yaransu.<ref name="Fatal" />
=== Saduwar farko ta Smith ===
A shekara ta 1987, wani wakilin FBI mai suna Mark Putnam ya fara bincikensa na farko a Pikeville, Kentucky . <ref name="Fatal" /> Manufarsa ita ce ta kama wani tsohon fursuna mai shekaru 32 kuma ɗan fashi na banki, Carl Edward "Cat Eyes" Lockhart, wanda abokin Kenneth Smith ne.<ref name="TVCrime">{{Cite web |last=Curry-Reyes |first=Traciy |date=2019-04-19 |title=Susan Daniels Smith, Mark Putnam: FBI, 'Above Suspicion' Pikeville Killer Today |url=https://tvcrimesky.com/2019/04/19/susan-daniels-smith-mark-putnam-fbi-killer-above-suspicion-pikeville-update-today/1514 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190419170229/https://tvcrimesky.com/2019/04/19/susan-daniels-smith-mark-putnam-fbi-killer-above-suspicion-pikeville-update-today/1514 |archive-date=2019-04-19 |access-date=2020-07-27 |website=TV Crime Sky}}</ref> Mataimakin sheriff na yankin, Albert "Bert" Hartfield, ya ba da shawarar cewa abokinsa na dogon lokaci Susan Smith ya ziyarci Putnam don samun karin kudin shiga da kuma taimaka masa da shari'ar.<ref name="Fatal" /> Smith da Putnam sun fara samun hulɗa akai-akai don musayar bayanai game da shirye-shiryen aikata laifuka na Lockhart. An kama Lockhart a watan Disamba na shekara ta 1987 kuma a shekara mai zuwa aka yanke masa hukuncin shekaru 57 a kurkukun tarayya kan zargin fashi.<ref name="auto" /> Smith ta sami US $ 5,000 (daidai da $ 14,200 a 2025) don gudummawar da ta bayar ga shari'ar.
=== Yin zina da kashewa ===
According to Putnam, his contact with Smith became less frequent after Lockhart's case was closed. However, Smith insisted on continuing their relationship, and by mid-1988, they had begun an active sexual relationship. Putnam, however, was aware his behavior could damage his career and his family, and in early 1989, he signed a petition to be transferred from Kentucky to Florida, in order to focus on other cases. Still, in mid-1989 he had to return to complete an unrelated investigation. When he reached Kentucky, Smith contacted him about her pregnancy and told him the baby was his. Putnam insisted he and his wife Kathy could adopt the baby but Smith refused.{{Ana bukatan hujja|date=May 2023}}
On June 8, 1989, Putnam took Smith in his rental car to a clearing, and after a brief discussion and threats by both sides, they began to fight. At that time, Putnam strangled and killed Smith and placed her body in the trunk of his car. The next day, he dumped Smith's body along an old coal mining road. Putnam left Kentucky and returned to his family in Florida. Three days later, Smith was reported missing by her sister, Shelby Ward.{{Ana bukatan hujja|date=May 2023}}
A cikin shekara ta 1990, binciken game da mutuwar Smith ya zama al'amari na FBI, yayin da Putnam ke karkashin tuhuma game da bacewarta. Putnam ya yi jarrabawar polygraph, wanda ya kasa. Daga baya ya furta, ya yi ikirarin laifin rataye Smith ba da gangan ba, kuma ya gaya wa hukumomi inda za a sami jikinta. <ref name="Fatal" /> A wannan shekarar, an yanke masa hukuncin shekaru 16 a kurkuku saboda kisan kai na farko. <ref name="courant" />
== Mai aikata laifin ==
Mark Steven Putnam an haife shi a ranar 4 ga watan Yuli, a shekarar 1959 masanin laifuka ne kuma ya yi aiki a matsayin wakilin FBI daga shekara ta 1987 zuwa 1990, kuma wakilin FBI na farko da aka yanke masa hukuncin kisa. Ya yi karatu a Jami'ar Tampa, inda ya fi girma a fannin laifuka. A watan Oktoba na shekara ta 1986, Putnam ta kammala karatu daga Kwalejin FBI kuma jim kadan bayan haka, ta auri Kathy Putnam, 'yar wani mai haɓaka ƙasa mai arziki.<ref name="auto1" />
An yanke masa hukuncin shekaru 16 a kurkuku, kuma an sake shi bayan shekaru 10 saboda halin kirki, bayan an bayyana shi a matsayin "mai kula da misali".
A shekara ta 1998, yayin da yake cikin kurkuku, matarsa Kathy ta mutu daga gazawar gabobin saboda maye.
An saki Putnam daga kurkuku a shekara ta 2000, yana da shekaru 41. Ya koma Georgia, ya sake yin aure, kuma yana aiki a matsayin mai horar da kansa a cikin 2016.<ref name="TVCrime" />
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
01sypb2y3ry6480g3ndoiw6a1c4pyjz
Aikin Midway Blitz
0
180027
971682
2026-10-26T00:10:20Z
Usman saadu
46863
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1379116232|Operation Midway Blitz]]"
971682
wikitext
text/x-wiki
Operation Midway Blitz wani aiki ne na Amurka Immigration and Customs Enforcement (ICE) wanda aka gudanar a ciki da kewayen [[Chicago]], Illinois, wanda ya fara a ranar 8 ga Satumba, 2025. Ma'aikatar Tsaro ta Amurka (DHS) ta bayyana cewa aikin zai kama Baƙi ba bisa ka'ida ba tare da bayanan aikata laifuka <ref name="Aleaziz-2025" /> kuma an yi niyyar murkushe manufofin tsarkakewa. Daruruwan jami'an DHS sun yi amfani da sansanin sojan ruwa da ke kusa da su a matsayin wurin zama.<ref name="Aleaziz-2025" />
Wasu masana shari'a sun yi tambaya game da halattaccen aikin, kuma Gwamnan Illinois JB Pritzker yana shirin daukar matakin shari'a. <ref name="Kapos-2025">{{Cite web |last=Kapos |first=Shia |date=September 9, 2025 |title=Trump's 'Midway Blitz' hits Chicago |url=https://www.politico.com/newsletters/illinois-playbook/2025/09/09/trumps-midway-blitz-hits-chicago-00551707 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112193920/https://www.politico.com/newsletters/illinois-playbook/2025/09/09/trumps-midway-blitz-hits-chicago-00551707 |archive-date=November 12, 2025 |access-date=September 9, 2025 |website=POLITICO |language=en}}</ref> Ofishin Pritzker ya bayyana cewa Gwamnatin Trump ba ta sadarwa da ofishinsa game da aikin ba.<ref name="Aleaziz-2025" /> Aikin ya haifar da damuwa tsakanin wasu mazaunan Chicago kamar Latinos . <ref name="Aleaziz-2025" /> Kungiyoyin addini a Birnin Chicago sun daidaita don tsara tarurruka da samar da albarkatu ga baƙi. <ref name="Aleaziz-2025" /> <ref>{{Cite web |last=Holmes |first=Evelyn |last2=Wall |first2=Craig |last3=Ward |first3=Tre |date=September 9, 2025 |title='Midway Blitz' ICE operation crackdown begins in Chicago as local leaders push back |url=https://abc7chicago.com/post/midway-blitz-ice-operation-crackdown-begins-chicago-local-leaders-push-back-president-donald-trump/17777872/ |website=ABC7 Chicago |language=en}}</ref> Layin zafi da aka kafa don bayar da rahoton abubuwan da aka gani na ICE ya kasance mai aiki sosai a ranar farko ta aikin, yana tabbatar da cewa ayyukan tilasta aiki sun karu.<ref name="Kapos-2025" />
A ranar 31 ga watan Disamba, 2025, Sojojin Tsaro na Kasa sun daina kasancewa wani ɓangare na turawar Chicago.
== Tarihi ==
A lokacin yakin neman zabensa na shekara ta 2024, Trump ya bayyana cewa zai yi amfani da sojoji don kawo karshen zanga-zangar ba tare da yardar gwamnonin jihohi ba, ayyukan da mataimakansa suka yi magana da shi a lokacin wa'adinsa na farko. Har ila yau, a lokacin yakin neman zabe na biyu na Trump da kuma wa'adinsa na yanzu, gwamnatinsa ta bi manufofin korar da aka kwatanta da "mafi girma", da kuma yakin neman korar da ya shafi daruruwan dubban baƙi ta hanyar tsare-tsare, tsare-tsaren, da fitarwa. Har ila yau, gwamnatin Trump ta kaddamar da tsaftacewa na manyan sojoji da shugabannin leken asiri waɗanda aka ga ra'ayoyinsu sun saba da Trump. A lokacin taron da aka yi a ranar 30 ga watan Satumba tare da janar-janar da admirals sama da 800, Trump ya bayyana cewa ya kamata a yi amfani da turawa a matsayin "tushen horo ga sojojinmu" kuma ya bayyana Amurka a matsayin "yaƙi daga ciki", ya kara da cewa "Amurka tana ƙarƙashin mamayewa daga ciki" kuma cewa " ya bambanta da abokin gaba na kasashen waje, amma ya fi wuya a hanyoyi da yawa saboda ba sa tufafi".[n]
A cikin 2025, gwamnatin Trump ta tura sojojin gwamnatin tarayya kamar su National Guard don zaɓar biranen Amurka. An fara turawa a Los Angeles a watan Yunin 2025, sannan aka tura shi zuwa Washington, DC, a watan Agustan 2025, kuma an shirya turawa zuwa Memphis, Chicago da Portland, da sauransu.<ref>{{Cite web |last=Seldon |first=Aja |date=August 22, 2025 |title=Trump threatens to send National Guard to San Francisco |url=https://www.ktvu.com/news/trump-threatens-send-troops-clean-up-san-francisco |access-date=August 24, 2025 |website=KTVU FOX 2 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=August 22, 2025 |title=Trump threatens to send federal troops into Chicago and New York City |url=https://www.msnbc.com/top-stories/latest/trump-chicago-new-york-troops-national-guard-washington-dc-rcna226683 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250823113331/https://www.msnbc.com/top-stories/latest/trump-chicago-new-york-troops-national-guard-washington-dc-rcna226683 |archive-date=August 23, 2025 |access-date=August 24, 2025 |website=MSNBC.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=August 24, 2025 |title=Trump threatens to send the military to Baltimore to 'clean up' crime |url=https://www.nbcnews.com/politics/white-house/trump-threatens-military-baltimore-crime-key-bridge-funding-chicago-rcna226846 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250824175358/https://www.nbcnews.com/politics/white-house/trump-threatens-military-baltimore-crime-key-bridge-funding-chicago-rcna226846 |archive-date=August 24, 2025 |access-date=August 24, 2025 |website=NBC News |language=en}}</ref> A ranar 8 ga Satumba, 2025, DHS ta ba da sanarwar cewa ICE za ta jagoranci Operation Midway Blitz, wani karuwar hukumomi da yawa da aka yi niyya ga "baƙi ba bisa ka'ida ba" a Illinois. A cewar wakilin Amurka [[Lauren Underwood]], aikin ya fara ne a ranar 6 ga Satumba, 2025.<ref name="CBS_LU1">{{Cite web |last=Team |first=CBS Chicago |date=2025-09-16 |title='Operation Midway Blitz' immigration operations underway in Chicago: Live updates |url=https://www.cbsnews.com/chicago/live-updates/trump-operation-midway-blitz-immigration-operations-live-updates/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250915072532/https://www.cbsnews.com/chicago/live-updates/trump-operation-midway-blitz-immigration-operations-live-updates/ |archive-date=September 15, 2025 |access-date=2025-09-16 |website=www.cbsnews.com |language=en-US}}</ref> A cewar DHS, aikin yana girmama Katie Abraham, wata mace ta yankin Chicago da aka kashe a farkon shekarar ta hanyar direban da ba shi da takardar shaidar a Urbana. {{R|HS 2025-09-08}}
== Farawa da fa'ida ==
Duk da yake an sanar da shi a matsayin cin zarafin Chicago, ikon aikin ya rufe duk jihar Illinois da makwabciyar Lake County, Indiana.<ref>{{Cite web |date=2025-09-16 |title=DHS Secretary Noem in Chicago as ICE Operation Midway Blitz ramps up |url=https://abc7chicago.com/post/ice-chicago-news-mexican-independence-day-fears-among-areas-immigrant-community-grow-reports-arrests/17826326/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250916161222/https://abc7chicago.com/post/ice-chicago-news-mexican-independence-day-fears-among-areas-immigrant-community-grow-reports-arrests/17826326/ |archive-date=September 16, 2025 |access-date=2025-09-16 |website=ABC7 Chicago |language=en}}</ref> Baya ga Ayyukan tilasta da cirewa na ICE (ERO), an haɗa ma'aikata daga Ofishin Marshals na Amurka, Hukumar tilasta magunguna da Ofishin Alcohol, Taba, Makamai da Fashewa (ATF).<ref>{{Cite web |date=2025-09-10 |title=FDA, US Marshals conduct raid at warehouse in Bensenville, seize vaping products, officials say |url=https://abc7chicago.com/post/bensenville-raid-us-marshals-federal-authorities-conducting-warehouse-officials-say/17786273/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250917054003/https://abc7chicago.com/post/bensenville-raid-us-marshals-federal-authorities-conducting-warehouse-officials-say/17786273/ |archive-date=September 17, 2025 |access-date=2025-09-16 |website=ABC7 Chicago |language=en}}</ref> Cibiyar sarrafa ICE a yankin Chicago na Broadview ita ce wurin rikice-rikice tsakanin masu zanga-zangar da jami'an tarayya. ABC 7 Chicago ta ba da rahoton cewa an kama fiye da mutane 250 a cikin kwanaki tara na farko, tare da fursunoni da aka tura zuwa cibiyoyin tsare shige da fice a Indiana da Wisconsin.<ref>{{Cite web |last=Thomas |first=Pierre |date=10 September 2025 |title=Chicago immigration enforcement surge begins with 3 arrests: ICE |url=https://abcnews.go.com/US/chicago-immigration-enforcement-surge-begins-3-arrests-ice/story?id=125416779 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250912085806/https://abcnews.go.com/US/chicago-immigration-enforcement-surge-begins-3-arrests-ice/story?id=125416779 |archive-date=September 12, 2025 |access-date=2025-09-16 |website=ABC News |language=en}}</ref> Kwanaki goma sha uku bayan aikin ya fara, Mataimakin Sakataren Harkokin Jama'a na DHS Tricia McLaughlin ya bayyana cewa jami'ai sun kama kusan mutane 550.<ref>{{Cite web |date=2025-09-19 |title=Nearly 550 arrested during Chicago area immigration crackdown so far, official says - CBS Chicago |url=https://www.cbsnews.com/chicago/news/400-ice-arrests-chicago-operation-midway-blitz/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250920224840/https://www.cbsnews.com/chicago/news/400-ice-arrests-chicago-operation-midway-blitz/ |archive-date=September 20, 2025 |access-date=2025-09-22 |website=www.cbsnews.com |language=en-US}}</ref> Aikin ya haɗa da tsare direbobin mota ba tare da takardun shige da fice ba. A ranar 11 ga watan Nuwamba, an kama direbobin ƙaura 140.
== Manazarta ==
=== Satumba ===
3mfg85g7sw2si9yqrqg9us6pkqpyiwi
971683
971682
2026-10-26T00:10:57Z
Usman saadu
46863
971683
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Operation Midway Blitz wani aiki ne na Amurka Immigration and Customs Enforcement (ICE) wanda aka gudanar a ciki da kewayen [[Chicago]], Illinois, wanda ya fara a ranar 8 ga Satumba, 2025. Ma'aikatar Tsaro ta Amurka (DHS) ta bayyana cewa aikin zai kama Baƙi ba bisa ka'ida ba tare da bayanan aikata laifuka <ref name="Aleaziz-2025" /> kuma an yi niyyar murkushe manufofin tsarkakewa. Daruruwan jami'an DHS sun yi amfani da sansanin sojan ruwa da ke kusa da su a matsayin wurin zama.<ref name="Aleaziz-2025" />
Wasu masana shari'a sun yi tambaya game da halattaccen aikin, kuma Gwamnan Illinois JB Pritzker yana shirin daukar matakin shari'a. <ref name="Kapos-2025">{{Cite web |last=Kapos |first=Shia |date=September 9, 2025 |title=Trump's 'Midway Blitz' hits Chicago |url=https://www.politico.com/newsletters/illinois-playbook/2025/09/09/trumps-midway-blitz-hits-chicago-00551707 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112193920/https://www.politico.com/newsletters/illinois-playbook/2025/09/09/trumps-midway-blitz-hits-chicago-00551707 |archive-date=November 12, 2025 |access-date=September 9, 2025 |website=POLITICO |language=en}}</ref> Ofishin Pritzker ya bayyana cewa Gwamnatin Trump ba ta sadarwa da ofishinsa game da aikin ba.<ref name="Aleaziz-2025" /> Aikin ya haifar da damuwa tsakanin wasu mazaunan Chicago kamar Latinos . <ref name="Aleaziz-2025" /> Kungiyoyin addini a Birnin Chicago sun daidaita don tsara tarurruka da samar da albarkatu ga baƙi. <ref name="Aleaziz-2025" /> <ref>{{Cite web |last=Holmes |first=Evelyn |last2=Wall |first2=Craig |last3=Ward |first3=Tre |date=September 9, 2025 |title='Midway Blitz' ICE operation crackdown begins in Chicago as local leaders push back |url=https://abc7chicago.com/post/midway-blitz-ice-operation-crackdown-begins-chicago-local-leaders-push-back-president-donald-trump/17777872/ |website=ABC7 Chicago |language=en}}</ref> Layin zafi da aka kafa don bayar da rahoton abubuwan da aka gani na ICE ya kasance mai aiki sosai a ranar farko ta aikin, yana tabbatar da cewa ayyukan tilasta aiki sun karu.<ref name="Kapos-2025" />
A ranar 31 ga watan Disamba, 2025, Sojojin Tsaro na Kasa sun daina kasancewa wani ɓangare na turawar Chicago.
== Tarihi ==
A lokacin yakin neman zabensa na shekara ta 2024, Trump ya bayyana cewa zai yi amfani da sojoji don kawo karshen zanga-zangar ba tare da yardar gwamnonin jihohi ba, ayyukan da mataimakansa suka yi magana da shi a lokacin wa'adinsa na farko. Har ila yau, a lokacin yakin neman zabe na biyu na Trump da kuma wa'adinsa na yanzu, gwamnatinsa ta bi manufofin korar da aka kwatanta da "mafi girma", da kuma yakin neman korar da ya shafi daruruwan dubban baƙi ta hanyar tsare-tsare, tsare-tsaren, da fitarwa. Har ila yau, gwamnatin Trump ta kaddamar da tsaftacewa na manyan sojoji da shugabannin leken asiri waɗanda aka ga ra'ayoyinsu sun saba da Trump. A lokacin taron da aka yi a ranar 30 ga watan Satumba tare da janar-janar da admirals sama da 800, Trump ya bayyana cewa ya kamata a yi amfani da turawa a matsayin "tushen horo ga sojojinmu" kuma ya bayyana Amurka a matsayin "yaƙi daga ciki", ya kara da cewa "Amurka tana ƙarƙashin mamayewa daga ciki" kuma cewa " ya bambanta da abokin gaba na kasashen waje, amma ya fi wuya a hanyoyi da yawa saboda ba sa tufafi".[n]
A cikin 2025, gwamnatin Trump ta tura sojojin gwamnatin tarayya kamar su National Guard don zaɓar biranen Amurka. An fara turawa a Los Angeles a watan Yunin 2025, sannan aka tura shi zuwa Washington, DC, a watan Agustan 2025, kuma an shirya turawa zuwa Memphis, Chicago da Portland, da sauransu.<ref>{{Cite web |last=Seldon |first=Aja |date=August 22, 2025 |title=Trump threatens to send National Guard to San Francisco |url=https://www.ktvu.com/news/trump-threatens-send-troops-clean-up-san-francisco |access-date=August 24, 2025 |website=KTVU FOX 2 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=August 22, 2025 |title=Trump threatens to send federal troops into Chicago and New York City |url=https://www.msnbc.com/top-stories/latest/trump-chicago-new-york-troops-national-guard-washington-dc-rcna226683 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250823113331/https://www.msnbc.com/top-stories/latest/trump-chicago-new-york-troops-national-guard-washington-dc-rcna226683 |archive-date=August 23, 2025 |access-date=August 24, 2025 |website=MSNBC.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=August 24, 2025 |title=Trump threatens to send the military to Baltimore to 'clean up' crime |url=https://www.nbcnews.com/politics/white-house/trump-threatens-military-baltimore-crime-key-bridge-funding-chicago-rcna226846 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250824175358/https://www.nbcnews.com/politics/white-house/trump-threatens-military-baltimore-crime-key-bridge-funding-chicago-rcna226846 |archive-date=August 24, 2025 |access-date=August 24, 2025 |website=NBC News |language=en}}</ref> A ranar 8 ga Satumba, 2025, DHS ta ba da sanarwar cewa ICE za ta jagoranci Operation Midway Blitz, wani karuwar hukumomi da yawa da aka yi niyya ga "baƙi ba bisa ka'ida ba" a Illinois. A cewar wakilin Amurka [[Lauren Underwood]], aikin ya fara ne a ranar 6 ga Satumba, 2025.<ref name="CBS_LU1">{{Cite web |last=Team |first=CBS Chicago |date=2025-09-16 |title='Operation Midway Blitz' immigration operations underway in Chicago: Live updates |url=https://www.cbsnews.com/chicago/live-updates/trump-operation-midway-blitz-immigration-operations-live-updates/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250915072532/https://www.cbsnews.com/chicago/live-updates/trump-operation-midway-blitz-immigration-operations-live-updates/ |archive-date=September 15, 2025 |access-date=2025-09-16 |website=www.cbsnews.com |language=en-US}}</ref> A cewar DHS, aikin yana girmama Katie Abraham, wata mace ta yankin Chicago da aka kashe a farkon shekarar ta hanyar direban da ba shi da takardar shaidar a Urbana. {{R|HS 2025-09-08}}
== Farawa da fa'ida ==
Duk da yake an sanar da shi a matsayin cin zarafin Chicago, ikon aikin ya rufe duk jihar Illinois da makwabciyar Lake County, Indiana.<ref>{{Cite web |date=2025-09-16 |title=DHS Secretary Noem in Chicago as ICE Operation Midway Blitz ramps up |url=https://abc7chicago.com/post/ice-chicago-news-mexican-independence-day-fears-among-areas-immigrant-community-grow-reports-arrests/17826326/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250916161222/https://abc7chicago.com/post/ice-chicago-news-mexican-independence-day-fears-among-areas-immigrant-community-grow-reports-arrests/17826326/ |archive-date=September 16, 2025 |access-date=2025-09-16 |website=ABC7 Chicago |language=en}}</ref> Baya ga Ayyukan tilasta da cirewa na ICE (ERO), an haɗa ma'aikata daga Ofishin Marshals na Amurka, Hukumar tilasta magunguna da Ofishin Alcohol, Taba, Makamai da Fashewa (ATF).<ref>{{Cite web |date=2025-09-10 |title=FDA, US Marshals conduct raid at warehouse in Bensenville, seize vaping products, officials say |url=https://abc7chicago.com/post/bensenville-raid-us-marshals-federal-authorities-conducting-warehouse-officials-say/17786273/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250917054003/https://abc7chicago.com/post/bensenville-raid-us-marshals-federal-authorities-conducting-warehouse-officials-say/17786273/ |archive-date=September 17, 2025 |access-date=2025-09-16 |website=ABC7 Chicago |language=en}}</ref> Cibiyar sarrafa ICE a yankin Chicago na Broadview ita ce wurin rikice-rikice tsakanin masu zanga-zangar da jami'an tarayya. ABC 7 Chicago ta ba da rahoton cewa an kama fiye da mutane 250 a cikin kwanaki tara na farko, tare da fursunoni da aka tura zuwa cibiyoyin tsare shige da fice a Indiana da Wisconsin.<ref>{{Cite web |last=Thomas |first=Pierre |date=10 September 2025 |title=Chicago immigration enforcement surge begins with 3 arrests: ICE |url=https://abcnews.go.com/US/chicago-immigration-enforcement-surge-begins-3-arrests-ice/story?id=125416779 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250912085806/https://abcnews.go.com/US/chicago-immigration-enforcement-surge-begins-3-arrests-ice/story?id=125416779 |archive-date=September 12, 2025 |access-date=2025-09-16 |website=ABC News |language=en}}</ref> Kwanaki goma sha uku bayan aikin ya fara, Mataimakin Sakataren Harkokin Jama'a na DHS Tricia McLaughlin ya bayyana cewa jami'ai sun kama kusan mutane 550.<ref>{{Cite web |date=2025-09-19 |title=Nearly 550 arrested during Chicago area immigration crackdown so far, official says - CBS Chicago |url=https://www.cbsnews.com/chicago/news/400-ice-arrests-chicago-operation-midway-blitz/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250920224840/https://www.cbsnews.com/chicago/news/400-ice-arrests-chicago-operation-midway-blitz/ |archive-date=September 20, 2025 |access-date=2025-09-22 |website=www.cbsnews.com |language=en-US}}</ref> Aikin ya haɗa da tsare direbobin mota ba tare da takardun shige da fice ba. A ranar 11 ga watan Nuwamba, an kama direbobin ƙaura 140.
== Manazarta ==
=== Satumba ===
spelivddsv33m5xbpfiv6zja6n5od56
971684
971683
2026-10-26T00:11:23Z
Usman saadu
46863
971684
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Operation Midway Blitz wani aiki ne na Amurka Immigration and Customs Enforcement (ICE) wanda aka gudanar a ciki da kewayen [[Chicago]], Illinois, wanda ya fara a ranar 8 ga watan Satumba, a shekarar 2025. Ma'aikatar Tsaro ta Amurka (DHS) ta bayyana cewa aikin zai kama Baƙi ba bisa ka'ida ba tare da bayanan aikata laifuka <ref name="Aleaziz-2025" /> kuma an yi niyyar murkushe manufofin tsarkakewa. Daruruwan jami'an DHS sun yi amfani da sansanin sojan ruwa da ke kusa da su a matsayin wurin zama.<ref name="Aleaziz-2025" />
Wasu masana shari'a sun yi tambaya game da halattaccen aikin, kuma Gwamnan Illinois JB Pritzker yana shirin daukar matakin shari'a. <ref name="Kapos-2025">{{Cite web |last=Kapos |first=Shia |date=September 9, 2025 |title=Trump's 'Midway Blitz' hits Chicago |url=https://www.politico.com/newsletters/illinois-playbook/2025/09/09/trumps-midway-blitz-hits-chicago-00551707 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112193920/https://www.politico.com/newsletters/illinois-playbook/2025/09/09/trumps-midway-blitz-hits-chicago-00551707 |archive-date=November 12, 2025 |access-date=September 9, 2025 |website=POLITICO |language=en}}</ref> Ofishin Pritzker ya bayyana cewa Gwamnatin Trump ba ta sadarwa da ofishinsa game da aikin ba.<ref name="Aleaziz-2025" /> Aikin ya haifar da damuwa tsakanin wasu mazaunan Chicago kamar Latinos . <ref name="Aleaziz-2025" /> Kungiyoyin addini a Birnin Chicago sun daidaita don tsara tarurruka da samar da albarkatu ga baƙi. <ref name="Aleaziz-2025" /> <ref>{{Cite web |last=Holmes |first=Evelyn |last2=Wall |first2=Craig |last3=Ward |first3=Tre |date=September 9, 2025 |title='Midway Blitz' ICE operation crackdown begins in Chicago as local leaders push back |url=https://abc7chicago.com/post/midway-blitz-ice-operation-crackdown-begins-chicago-local-leaders-push-back-president-donald-trump/17777872/ |website=ABC7 Chicago |language=en}}</ref> Layin zafi da aka kafa don bayar da rahoton abubuwan da aka gani na ICE ya kasance mai aiki sosai a ranar farko ta aikin, yana tabbatar da cewa ayyukan tilasta aiki sun karu.<ref name="Kapos-2025" />
A ranar 31 ga watan Disamba, 2025, Sojojin Tsaro na Kasa sun daina kasancewa wani ɓangare na turawar Chicago.
== Tarihi ==
A lokacin yakin neman zabensa na shekara ta 2024, Trump ya bayyana cewa zai yi amfani da sojoji don kawo karshen zanga-zangar ba tare da yardar gwamnonin jihohi ba, ayyukan da mataimakansa suka yi magana da shi a lokacin wa'adinsa na farko. Har ila yau, a lokacin yakin neman zabe na biyu na Trump da kuma wa'adinsa na yanzu, gwamnatinsa ta bi manufofin korar da aka kwatanta da "mafi girma", da kuma yakin neman korar da ya shafi daruruwan dubban baƙi ta hanyar tsare-tsare, tsare-tsaren, da fitarwa. Har ila yau, gwamnatin Trump ta kaddamar da tsaftacewa na manyan sojoji da shugabannin leken asiri waɗanda aka ga ra'ayoyinsu sun saba da Trump. A lokacin taron da aka yi a ranar 30 ga watan Satumba tare da janar-janar da admirals sama da 800, Trump ya bayyana cewa ya kamata a yi amfani da turawa a matsayin "tushen horo ga sojojinmu" kuma ya bayyana Amurka a matsayin "yaƙi daga ciki", ya kara da cewa "Amurka tana ƙarƙashin mamayewa daga ciki" kuma cewa " ya bambanta da abokin gaba na kasashen waje, amma ya fi wuya a hanyoyi da yawa saboda ba sa tufafi".[n]
A cikin 2025, gwamnatin Trump ta tura sojojin gwamnatin tarayya kamar su National Guard don zaɓar biranen Amurka. An fara turawa a Los Angeles a watan Yunin 2025, sannan aka tura shi zuwa Washington, DC, a watan Agustan 2025, kuma an shirya turawa zuwa Memphis, Chicago da Portland, da sauransu.<ref>{{Cite web |last=Seldon |first=Aja |date=August 22, 2025 |title=Trump threatens to send National Guard to San Francisco |url=https://www.ktvu.com/news/trump-threatens-send-troops-clean-up-san-francisco |access-date=August 24, 2025 |website=KTVU FOX 2 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=August 22, 2025 |title=Trump threatens to send federal troops into Chicago and New York City |url=https://www.msnbc.com/top-stories/latest/trump-chicago-new-york-troops-national-guard-washington-dc-rcna226683 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250823113331/https://www.msnbc.com/top-stories/latest/trump-chicago-new-york-troops-national-guard-washington-dc-rcna226683 |archive-date=August 23, 2025 |access-date=August 24, 2025 |website=MSNBC.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=August 24, 2025 |title=Trump threatens to send the military to Baltimore to 'clean up' crime |url=https://www.nbcnews.com/politics/white-house/trump-threatens-military-baltimore-crime-key-bridge-funding-chicago-rcna226846 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250824175358/https://www.nbcnews.com/politics/white-house/trump-threatens-military-baltimore-crime-key-bridge-funding-chicago-rcna226846 |archive-date=August 24, 2025 |access-date=August 24, 2025 |website=NBC News |language=en}}</ref> A ranar 8 ga Satumba, 2025, DHS ta ba da sanarwar cewa ICE za ta jagoranci Operation Midway Blitz, wani karuwar hukumomi da yawa da aka yi niyya ga "baƙi ba bisa ka'ida ba" a Illinois. A cewar wakilin Amurka [[Lauren Underwood]], aikin ya fara ne a ranar 6 ga Satumba, 2025.<ref name="CBS_LU1">{{Cite web |last=Team |first=CBS Chicago |date=2025-09-16 |title='Operation Midway Blitz' immigration operations underway in Chicago: Live updates |url=https://www.cbsnews.com/chicago/live-updates/trump-operation-midway-blitz-immigration-operations-live-updates/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250915072532/https://www.cbsnews.com/chicago/live-updates/trump-operation-midway-blitz-immigration-operations-live-updates/ |archive-date=September 15, 2025 |access-date=2025-09-16 |website=www.cbsnews.com |language=en-US}}</ref> A cewar DHS, aikin yana girmama Katie Abraham, wata mace ta yankin Chicago da aka kashe a farkon shekarar ta hanyar direban da ba shi da takardar shaidar a Urbana. {{R|HS 2025-09-08}}
== Farawa da fa'ida ==
Duk da yake an sanar da shi a matsayin cin zarafin Chicago, ikon aikin ya rufe duk jihar Illinois da makwabciyar Lake County, Indiana.<ref>{{Cite web |date=2025-09-16 |title=DHS Secretary Noem in Chicago as ICE Operation Midway Blitz ramps up |url=https://abc7chicago.com/post/ice-chicago-news-mexican-independence-day-fears-among-areas-immigrant-community-grow-reports-arrests/17826326/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250916161222/https://abc7chicago.com/post/ice-chicago-news-mexican-independence-day-fears-among-areas-immigrant-community-grow-reports-arrests/17826326/ |archive-date=September 16, 2025 |access-date=2025-09-16 |website=ABC7 Chicago |language=en}}</ref> Baya ga Ayyukan tilasta da cirewa na ICE (ERO), an haɗa ma'aikata daga Ofishin Marshals na Amurka, Hukumar tilasta magunguna da Ofishin Alcohol, Taba, Makamai da Fashewa (ATF).<ref>{{Cite web |date=2025-09-10 |title=FDA, US Marshals conduct raid at warehouse in Bensenville, seize vaping products, officials say |url=https://abc7chicago.com/post/bensenville-raid-us-marshals-federal-authorities-conducting-warehouse-officials-say/17786273/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250917054003/https://abc7chicago.com/post/bensenville-raid-us-marshals-federal-authorities-conducting-warehouse-officials-say/17786273/ |archive-date=September 17, 2025 |access-date=2025-09-16 |website=ABC7 Chicago |language=en}}</ref> Cibiyar sarrafa ICE a yankin Chicago na Broadview ita ce wurin rikice-rikice tsakanin masu zanga-zangar da jami'an tarayya. ABC 7 Chicago ta ba da rahoton cewa an kama fiye da mutane 250 a cikin kwanaki tara na farko, tare da fursunoni da aka tura zuwa cibiyoyin tsare shige da fice a Indiana da Wisconsin.<ref>{{Cite web |last=Thomas |first=Pierre |date=10 September 2025 |title=Chicago immigration enforcement surge begins with 3 arrests: ICE |url=https://abcnews.go.com/US/chicago-immigration-enforcement-surge-begins-3-arrests-ice/story?id=125416779 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250912085806/https://abcnews.go.com/US/chicago-immigration-enforcement-surge-begins-3-arrests-ice/story?id=125416779 |archive-date=September 12, 2025 |access-date=2025-09-16 |website=ABC News |language=en}}</ref> Kwanaki goma sha uku bayan aikin ya fara, Mataimakin Sakataren Harkokin Jama'a na DHS Tricia McLaughlin ya bayyana cewa jami'ai sun kama kusan mutane 550.<ref>{{Cite web |date=2025-09-19 |title=Nearly 550 arrested during Chicago area immigration crackdown so far, official says - CBS Chicago |url=https://www.cbsnews.com/chicago/news/400-ice-arrests-chicago-operation-midway-blitz/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250920224840/https://www.cbsnews.com/chicago/news/400-ice-arrests-chicago-operation-midway-blitz/ |archive-date=September 20, 2025 |access-date=2025-09-22 |website=www.cbsnews.com |language=en-US}}</ref> Aikin ya haɗa da tsare direbobin mota ba tare da takardun shige da fice ba. A ranar 11 ga watan Nuwamba, an kama direbobin ƙaura 140.
== Manazarta ==
=== Satumba ===
iyttnh8te1g34i0es9x6078detn61rn
971685
971684
2026-10-26T00:11:42Z
Usman saadu
46863
971685
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Operation Midway Blitz wani aiki ne na ƙasar Amurka Immigration and Customs Enforcement (ICE) wanda aka gudanar a ciki da kewayen [[Chicago]], Illinois, wanda ya fara a ranar 8 ga watan Satumba, a shekarar 2025. Ma'aikatar Tsaro ta Amurka (DHS) ta bayyana cewa aikin zai kama Baƙi ba bisa ka'ida ba tare da bayanan aikata laifuka <ref name="Aleaziz-2025" /> kuma an yi niyyar murkushe manufofin tsarkakewa. Daruruwan jami'an DHS sun yi amfani da sansanin sojan ruwa da ke kusa da su a matsayin wurin zama.<ref name="Aleaziz-2025" />
Wasu masana shari'a sun yi tambaya game da halattaccen aikin, kuma Gwamnan Illinois JB Pritzker yana shirin daukar matakin shari'a. <ref name="Kapos-2025">{{Cite web |last=Kapos |first=Shia |date=September 9, 2025 |title=Trump's 'Midway Blitz' hits Chicago |url=https://www.politico.com/newsletters/illinois-playbook/2025/09/09/trumps-midway-blitz-hits-chicago-00551707 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112193920/https://www.politico.com/newsletters/illinois-playbook/2025/09/09/trumps-midway-blitz-hits-chicago-00551707 |archive-date=November 12, 2025 |access-date=September 9, 2025 |website=POLITICO |language=en}}</ref> Ofishin Pritzker ya bayyana cewa Gwamnatin Trump ba ta sadarwa da ofishinsa game da aikin ba.<ref name="Aleaziz-2025" /> Aikin ya haifar da damuwa tsakanin wasu mazaunan Chicago kamar Latinos . <ref name="Aleaziz-2025" /> Kungiyoyin addini a Birnin Chicago sun daidaita don tsara tarurruka da samar da albarkatu ga baƙi. <ref name="Aleaziz-2025" /> <ref>{{Cite web |last=Holmes |first=Evelyn |last2=Wall |first2=Craig |last3=Ward |first3=Tre |date=September 9, 2025 |title='Midway Blitz' ICE operation crackdown begins in Chicago as local leaders push back |url=https://abc7chicago.com/post/midway-blitz-ice-operation-crackdown-begins-chicago-local-leaders-push-back-president-donald-trump/17777872/ |website=ABC7 Chicago |language=en}}</ref> Layin zafi da aka kafa don bayar da rahoton abubuwan da aka gani na ICE ya kasance mai aiki sosai a ranar farko ta aikin, yana tabbatar da cewa ayyukan tilasta aiki sun karu.<ref name="Kapos-2025" />
A ranar 31 ga watan Disamba, 2025, Sojojin Tsaro na Kasa sun daina kasancewa wani ɓangare na turawar Chicago.
== Tarihi ==
A lokacin yakin neman zabensa na shekara ta 2024, Trump ya bayyana cewa zai yi amfani da sojoji don kawo karshen zanga-zangar ba tare da yardar gwamnonin jihohi ba, ayyukan da mataimakansa suka yi magana da shi a lokacin wa'adinsa na farko. Har ila yau, a lokacin yakin neman zabe na biyu na Trump da kuma wa'adinsa na yanzu, gwamnatinsa ta bi manufofin korar da aka kwatanta da "mafi girma", da kuma yakin neman korar da ya shafi daruruwan dubban baƙi ta hanyar tsare-tsare, tsare-tsaren, da fitarwa. Har ila yau, gwamnatin Trump ta kaddamar da tsaftacewa na manyan sojoji da shugabannin leken asiri waɗanda aka ga ra'ayoyinsu sun saba da Trump. A lokacin taron da aka yi a ranar 30 ga watan Satumba tare da janar-janar da admirals sama da 800, Trump ya bayyana cewa ya kamata a yi amfani da turawa a matsayin "tushen horo ga sojojinmu" kuma ya bayyana Amurka a matsayin "yaƙi daga ciki", ya kara da cewa "Amurka tana ƙarƙashin mamayewa daga ciki" kuma cewa " ya bambanta da abokin gaba na kasashen waje, amma ya fi wuya a hanyoyi da yawa saboda ba sa tufafi".[n]
A cikin 2025, gwamnatin Trump ta tura sojojin gwamnatin tarayya kamar su National Guard don zaɓar biranen Amurka. An fara turawa a Los Angeles a watan Yunin 2025, sannan aka tura shi zuwa Washington, DC, a watan Agustan 2025, kuma an shirya turawa zuwa Memphis, Chicago da Portland, da sauransu.<ref>{{Cite web |last=Seldon |first=Aja |date=August 22, 2025 |title=Trump threatens to send National Guard to San Francisco |url=https://www.ktvu.com/news/trump-threatens-send-troops-clean-up-san-francisco |access-date=August 24, 2025 |website=KTVU FOX 2 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=August 22, 2025 |title=Trump threatens to send federal troops into Chicago and New York City |url=https://www.msnbc.com/top-stories/latest/trump-chicago-new-york-troops-national-guard-washington-dc-rcna226683 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250823113331/https://www.msnbc.com/top-stories/latest/trump-chicago-new-york-troops-national-guard-washington-dc-rcna226683 |archive-date=August 23, 2025 |access-date=August 24, 2025 |website=MSNBC.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=August 24, 2025 |title=Trump threatens to send the military to Baltimore to 'clean up' crime |url=https://www.nbcnews.com/politics/white-house/trump-threatens-military-baltimore-crime-key-bridge-funding-chicago-rcna226846 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250824175358/https://www.nbcnews.com/politics/white-house/trump-threatens-military-baltimore-crime-key-bridge-funding-chicago-rcna226846 |archive-date=August 24, 2025 |access-date=August 24, 2025 |website=NBC News |language=en}}</ref> A ranar 8 ga Satumba, 2025, DHS ta ba da sanarwar cewa ICE za ta jagoranci Operation Midway Blitz, wani karuwar hukumomi da yawa da aka yi niyya ga "baƙi ba bisa ka'ida ba" a Illinois. A cewar wakilin Amurka [[Lauren Underwood]], aikin ya fara ne a ranar 6 ga Satumba, 2025.<ref name="CBS_LU1">{{Cite web |last=Team |first=CBS Chicago |date=2025-09-16 |title='Operation Midway Blitz' immigration operations underway in Chicago: Live updates |url=https://www.cbsnews.com/chicago/live-updates/trump-operation-midway-blitz-immigration-operations-live-updates/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250915072532/https://www.cbsnews.com/chicago/live-updates/trump-operation-midway-blitz-immigration-operations-live-updates/ |archive-date=September 15, 2025 |access-date=2025-09-16 |website=www.cbsnews.com |language=en-US}}</ref> A cewar DHS, aikin yana girmama Katie Abraham, wata mace ta yankin Chicago da aka kashe a farkon shekarar ta hanyar direban da ba shi da takardar shaidar a Urbana. {{R|HS 2025-09-08}}
== Farawa da fa'ida ==
Duk da yake an sanar da shi a matsayin cin zarafin Chicago, ikon aikin ya rufe duk jihar Illinois da makwabciyar Lake County, Indiana.<ref>{{Cite web |date=2025-09-16 |title=DHS Secretary Noem in Chicago as ICE Operation Midway Blitz ramps up |url=https://abc7chicago.com/post/ice-chicago-news-mexican-independence-day-fears-among-areas-immigrant-community-grow-reports-arrests/17826326/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250916161222/https://abc7chicago.com/post/ice-chicago-news-mexican-independence-day-fears-among-areas-immigrant-community-grow-reports-arrests/17826326/ |archive-date=September 16, 2025 |access-date=2025-09-16 |website=ABC7 Chicago |language=en}}</ref> Baya ga Ayyukan tilasta da cirewa na ICE (ERO), an haɗa ma'aikata daga Ofishin Marshals na Amurka, Hukumar tilasta magunguna da Ofishin Alcohol, Taba, Makamai da Fashewa (ATF).<ref>{{Cite web |date=2025-09-10 |title=FDA, US Marshals conduct raid at warehouse in Bensenville, seize vaping products, officials say |url=https://abc7chicago.com/post/bensenville-raid-us-marshals-federal-authorities-conducting-warehouse-officials-say/17786273/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250917054003/https://abc7chicago.com/post/bensenville-raid-us-marshals-federal-authorities-conducting-warehouse-officials-say/17786273/ |archive-date=September 17, 2025 |access-date=2025-09-16 |website=ABC7 Chicago |language=en}}</ref> Cibiyar sarrafa ICE a yankin Chicago na Broadview ita ce wurin rikice-rikice tsakanin masu zanga-zangar da jami'an tarayya. ABC 7 Chicago ta ba da rahoton cewa an kama fiye da mutane 250 a cikin kwanaki tara na farko, tare da fursunoni da aka tura zuwa cibiyoyin tsare shige da fice a Indiana da Wisconsin.<ref>{{Cite web |last=Thomas |first=Pierre |date=10 September 2025 |title=Chicago immigration enforcement surge begins with 3 arrests: ICE |url=https://abcnews.go.com/US/chicago-immigration-enforcement-surge-begins-3-arrests-ice/story?id=125416779 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250912085806/https://abcnews.go.com/US/chicago-immigration-enforcement-surge-begins-3-arrests-ice/story?id=125416779 |archive-date=September 12, 2025 |access-date=2025-09-16 |website=ABC News |language=en}}</ref> Kwanaki goma sha uku bayan aikin ya fara, Mataimakin Sakataren Harkokin Jama'a na DHS Tricia McLaughlin ya bayyana cewa jami'ai sun kama kusan mutane 550.<ref>{{Cite web |date=2025-09-19 |title=Nearly 550 arrested during Chicago area immigration crackdown so far, official says - CBS Chicago |url=https://www.cbsnews.com/chicago/news/400-ice-arrests-chicago-operation-midway-blitz/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250920224840/https://www.cbsnews.com/chicago/news/400-ice-arrests-chicago-operation-midway-blitz/ |archive-date=September 20, 2025 |access-date=2025-09-22 |website=www.cbsnews.com |language=en-US}}</ref> Aikin ya haɗa da tsare direbobin mota ba tare da takardun shige da fice ba. A ranar 11 ga watan Nuwamba, an kama direbobin ƙaura 140.
== Manazarta ==
=== Satumba ===
10p7marawjq831xk08y0ke5xug5xo70
971686
971685
2026-10-26T00:12:23Z
Usman saadu
46863
971686
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Operation Midway Blitz wani aiki ne na ƙasar Amurka Immigration and Customs Enforcement (ICE) wanda aka gudanar a ciki da kewayen [[Chicago]], Illinois, wanda ya fara a ranar 8 ga watan Satumba, a shekarar 2025. Ma'aikatar Tsaro ta Amurka (DHS) ta bayyana cewa aikin zai kama Baƙi ba bisa ka'ida ba tare da bayanan aikata laifuka <ref name="Aleaziz-2025" /> kuma an yi niyyar murkushe manufofin tsarkakewa. Daruruwan jami'an DHS sun yi amfani da sansanin sojan ruwa da ke kusa da su a matsayin wurin zama.<ref name="Aleaziz-2025" />
Wasu masana shari'a sun yi tambaya game da halattaccen aikin, kuma Gwamnan Illinois JB Pritzker yana shirin daukar matakin shari'a. <ref name="Kapos-2025">{{Cite web |last=Kapos |first=Shia |date=September 9, 2025 |title=Trump's 'Midway Blitz' hits Chicago |url=https://www.politico.com/newsletters/illinois-playbook/2025/09/09/trumps-midway-blitz-hits-chicago-00551707 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112193920/https://www.politico.com/newsletters/illinois-playbook/2025/09/09/trumps-midway-blitz-hits-chicago-00551707 |archive-date=November 12, 2025 |access-date=September 9, 2025 |website=POLITICO |language=en}}</ref> Ofishin Pritzker ya bayyana cewa Gwamnatin Trump ba ta sadarwa da ofishinsa game da aikin ba.<ref name="Aleaziz-2025" /> Aikin ya haifar da damuwa tsakanin wasu mazaunan Chicago kamar Latinos . <ref name="Aleaziz-2025" /> Kungiyoyin addini a Birnin Chicago sun daidaita don tsara tarurruka da samar da albarkatu ga baƙi. <ref name="Aleaziz-2025" /> <ref>{{Cite web |last=Holmes |first=Evelyn |last2=Wall |first2=Craig |last3=Ward |first3=Tre |date=September 9, 2025 |title='Midway Blitz' ICE operation crackdown begins in Chicago as local leaders push back |url=https://abc7chicago.com/post/midway-blitz-ice-operation-crackdown-begins-chicago-local-leaders-push-back-president-donald-trump/17777872/ |website=ABC7 Chicago |language=en}}</ref> Layin zafi da aka kafa don bayar da rahoton abubuwan da aka gani na ICE ya kasance mai aiki sosai a ranar farko ta aikin, yana tabbatar da cewa ayyukan tilasta aiki sun karu.<ref name="Kapos-2025" />
A ranar 31 ga watan Disamba, 2025, Sojojin Tsaro na Kasa sun daina kasancewa wani ɓangare na turawar Chicago.
== Tarihi ==
A lokacin yakin neman zabensa na shekara ta 2024, Trump ya bayyana cewa zai yi amfani da sojoji don kawo karshen zanga-zangar ba tare da yardar gwamnonin jihohi ba, ayyukan da mataimakansa suka yi magana da shi a lokacin wa'adinsa na farko. Har ila yau, a lokacin yakin neman zabe na biyu na Trump da kuma wa'adinsa na yanzu, gwamnatinsa ta bi manufofin korar da aka kwatanta da mafi girma, da kuma yakin neman korar da ya shafi daruruwan dubban baƙi ta hanyar tsare-tsare, tsare-tsaren, da fitarwa. Har ila yau, gwamnatin Trump ta kaddamar da tsaftacewa na manyan sojoji da shugabannin leken asiri waɗanda aka ga ra'ayoyinsu sun saba da Trump. A lokacin taron da aka yi a ranar 30 ga watan Satumba tare da janar-janar da admirals sama da 800, Trump ya bayyana cewa ya kamata a yi amfani da turawa a matsayin "tushen horo ga sojojinmu" kuma ya bayyana Amurka a matsayin "yaƙi daga ciki, ya kara da cewa ƙasar Amurka tana ƙarƙashin mamayewa daga ciki" kuma cewa " ya bambanta da abokin gaba na kasashen waje, amma ya fi wuya a hanyoyi da yawa saboda ba sa tufafi".[n]
A cikin 2025, gwamnatin Trump ta tura sojojin gwamnatin tarayya kamar su National Guard don zaɓar biranen Amurka. An fara turawa a Los Angeles a watan Yunin 2025, sannan aka tura shi zuwa Washington, DC, a watan Agustan 2025, kuma an shirya turawa zuwa Memphis, Chicago da Portland, da sauransu.<ref>{{Cite web |last=Seldon |first=Aja |date=August 22, 2025 |title=Trump threatens to send National Guard to San Francisco |url=https://www.ktvu.com/news/trump-threatens-send-troops-clean-up-san-francisco |access-date=August 24, 2025 |website=KTVU FOX 2 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=August 22, 2025 |title=Trump threatens to send federal troops into Chicago and New York City |url=https://www.msnbc.com/top-stories/latest/trump-chicago-new-york-troops-national-guard-washington-dc-rcna226683 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250823113331/https://www.msnbc.com/top-stories/latest/trump-chicago-new-york-troops-national-guard-washington-dc-rcna226683 |archive-date=August 23, 2025 |access-date=August 24, 2025 |website=MSNBC.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=August 24, 2025 |title=Trump threatens to send the military to Baltimore to 'clean up' crime |url=https://www.nbcnews.com/politics/white-house/trump-threatens-military-baltimore-crime-key-bridge-funding-chicago-rcna226846 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250824175358/https://www.nbcnews.com/politics/white-house/trump-threatens-military-baltimore-crime-key-bridge-funding-chicago-rcna226846 |archive-date=August 24, 2025 |access-date=August 24, 2025 |website=NBC News |language=en}}</ref> A ranar 8 ga Satumba, 2025, DHS ta ba da sanarwar cewa ICE za ta jagoranci Operation Midway Blitz, wani karuwar hukumomi da yawa da aka yi niyya ga "baƙi ba bisa ka'ida ba" a Illinois. A cewar wakilin Amurka [[Lauren Underwood]], aikin ya fara ne a ranar 6 ga Satumba, 2025.<ref name="CBS_LU1">{{Cite web |last=Team |first=CBS Chicago |date=2025-09-16 |title='Operation Midway Blitz' immigration operations underway in Chicago: Live updates |url=https://www.cbsnews.com/chicago/live-updates/trump-operation-midway-blitz-immigration-operations-live-updates/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250915072532/https://www.cbsnews.com/chicago/live-updates/trump-operation-midway-blitz-immigration-operations-live-updates/ |archive-date=September 15, 2025 |access-date=2025-09-16 |website=www.cbsnews.com |language=en-US}}</ref> A cewar DHS, aikin yana girmama Katie Abraham, wata mace ta yankin Chicago da aka kashe a farkon shekarar ta hanyar direban da ba shi da takardar shaidar a Urbana. {{R|HS 2025-09-08}}
== Farawa da fa'ida ==
Duk da yake an sanar da shi a matsayin cin zarafin Chicago, ikon aikin ya rufe duk jihar Illinois da makwabciyar Lake County, Indiana.<ref>{{Cite web |date=2025-09-16 |title=DHS Secretary Noem in Chicago as ICE Operation Midway Blitz ramps up |url=https://abc7chicago.com/post/ice-chicago-news-mexican-independence-day-fears-among-areas-immigrant-community-grow-reports-arrests/17826326/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250916161222/https://abc7chicago.com/post/ice-chicago-news-mexican-independence-day-fears-among-areas-immigrant-community-grow-reports-arrests/17826326/ |archive-date=September 16, 2025 |access-date=2025-09-16 |website=ABC7 Chicago |language=en}}</ref> Baya ga Ayyukan tilasta da cirewa na ICE (ERO), an haɗa ma'aikata daga Ofishin Marshals na Amurka, Hukumar tilasta magunguna da Ofishin Alcohol, Taba, Makamai da Fashewa (ATF).<ref>{{Cite web |date=2025-09-10 |title=FDA, US Marshals conduct raid at warehouse in Bensenville, seize vaping products, officials say |url=https://abc7chicago.com/post/bensenville-raid-us-marshals-federal-authorities-conducting-warehouse-officials-say/17786273/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250917054003/https://abc7chicago.com/post/bensenville-raid-us-marshals-federal-authorities-conducting-warehouse-officials-say/17786273/ |archive-date=September 17, 2025 |access-date=2025-09-16 |website=ABC7 Chicago |language=en}}</ref> Cibiyar sarrafa ICE a yankin Chicago na Broadview ita ce wurin rikice-rikice tsakanin masu zanga-zangar da jami'an tarayya. ABC 7 Chicago ta ba da rahoton cewa an kama fiye da mutane 250 a cikin kwanaki tara na farko, tare da fursunoni da aka tura zuwa cibiyoyin tsare shige da fice a Indiana da Wisconsin.<ref>{{Cite web |last=Thomas |first=Pierre |date=10 September 2025 |title=Chicago immigration enforcement surge begins with 3 arrests: ICE |url=https://abcnews.go.com/US/chicago-immigration-enforcement-surge-begins-3-arrests-ice/story?id=125416779 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250912085806/https://abcnews.go.com/US/chicago-immigration-enforcement-surge-begins-3-arrests-ice/story?id=125416779 |archive-date=September 12, 2025 |access-date=2025-09-16 |website=ABC News |language=en}}</ref> Kwanaki goma sha uku bayan aikin ya fara, Mataimakin Sakataren Harkokin Jama'a na DHS Tricia McLaughlin ya bayyana cewa jami'ai sun kama kusan mutane 550.<ref>{{Cite web |date=2025-09-19 |title=Nearly 550 arrested during Chicago area immigration crackdown so far, official says - CBS Chicago |url=https://www.cbsnews.com/chicago/news/400-ice-arrests-chicago-operation-midway-blitz/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250920224840/https://www.cbsnews.com/chicago/news/400-ice-arrests-chicago-operation-midway-blitz/ |archive-date=September 20, 2025 |access-date=2025-09-22 |website=www.cbsnews.com |language=en-US}}</ref> Aikin ya haɗa da tsare direbobin mota ba tare da takardun shige da fice ba. A ranar 11 ga watan Nuwamba, an kama direbobin ƙaura 140.
== Manazarta ==
=== Satumba ===
lvgkc3z6u8esrxnnfs9d9wfyb30t6up
971687
971686
2026-10-26T00:12:58Z
Usman saadu
46863
971687
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Operation Midway Blitz wani aiki ne na ƙasar Amurka Immigration and Customs Enforcement (ICE) wanda aka gudanar a ciki da kewayen [[Chicago]], Illinois, wanda ya fara a ranar 8 ga watan Satumba, a shekarar 2025. Ma'aikatar Tsaro ta Amurka (DHS) ta bayyana cewa aikin zai kama Baƙi ba bisa ka'ida ba tare da bayanan aikata laifuka <ref name="Aleaziz-2025" /> kuma an yi niyyar murkushe manufofin tsarkakewa. Daruruwan jami'an DHS sun yi amfani da sansanin sojan ruwa da ke kusa da su a matsayin wurin zama.<ref name="Aleaziz-2025" />
Wasu masana shari'a sun yi tambaya game da halattaccen aikin, kuma Gwamnan Illinois JB Pritzker yana shirin daukar matakin shari'a. <ref name="Kapos-2025">{{Cite web |last=Kapos |first=Shia |date=September 9, 2025 |title=Trump's 'Midway Blitz' hits Chicago |url=https://www.politico.com/newsletters/illinois-playbook/2025/09/09/trumps-midway-blitz-hits-chicago-00551707 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112193920/https://www.politico.com/newsletters/illinois-playbook/2025/09/09/trumps-midway-blitz-hits-chicago-00551707 |archive-date=November 12, 2025 |access-date=September 9, 2025 |website=POLITICO |language=en}}</ref> Ofishin Pritzker ya bayyana cewa Gwamnatin Trump ba ta sadarwa da ofishinsa game da aikin ba.<ref name="Aleaziz-2025" /> Aikin ya haifar da damuwa tsakanin wasu mazaunan Chicago kamar Latinos . <ref name="Aleaziz-2025" /> Kungiyoyin addini a Birnin Chicago sun daidaita don tsara tarurruka da samar da albarkatu ga baƙi. <ref name="Aleaziz-2025" /> <ref>{{Cite web |last=Holmes |first=Evelyn |last2=Wall |first2=Craig |last3=Ward |first3=Tre |date=September 9, 2025 |title='Midway Blitz' ICE operation crackdown begins in Chicago as local leaders push back |url=https://abc7chicago.com/post/midway-blitz-ice-operation-crackdown-begins-chicago-local-leaders-push-back-president-donald-trump/17777872/ |website=ABC7 Chicago |language=en}}</ref> Layin zafi da aka kafa don bayar da rahoton abubuwan da aka gani na ICE ya kasance mai aiki sosai a ranar farko ta aikin, yana tabbatar da cewa ayyukan tilasta aiki sun karu.<ref name="Kapos-2025" />
A ranar 31 ga watan Disamba, 2025, Sojojin Tsaro na Kasa sun daina kasancewa wani ɓangare na turawar Chicago.
== Tarihi ==
A lokacin yakin neman zabensa na shekara ta 2024, Trump ya bayyana cewa zai yi amfani da sojoji don kawo karshen zanga-zangar ba tare da yardar gwamnonin jihohi ba, ayyukan da mataimakansa suka yi magana da shi a lokacin wa'adinsa na farko. Har ila yau, a lokacin yakin neman zabe na biyu na Trump da kuma wa'adinsa na yanzu, gwamnatinsa ta bi manufofin korar da aka kwatanta da mafi girma, da kuma yakin neman korar da ya shafi daruruwan dubban baƙi ta hanyar tsare-tsare, tsare-tsaren, da fitarwa. Har ila yau, gwamnatin Trump ta kaddamar da tsaftacewa na manyan sojoji da shugabannin leken asiri waɗanda aka ga ra'ayoyinsu sun saba da Trump. A lokacin taron da aka yi a ranar 30 ga watan Satumba tare da janar-janar da admirals sama da 800, Trump ya bayyana cewa ya kamata a yi amfani da turawa a matsayin "tushen horo ga sojojinmu" kuma ya bayyana Amurka a matsayin "yaƙi daga ciki, ya kara da cewa ƙasar Amurka tana ƙarƙashin mamayewa daga ciki" kuma cewa " ya bambanta da abokin gaba na kasashen waje, amma ya fi wuya a hanyoyi da yawa saboda ba sa tufafi".[n]
A cikin 2025, gwamnatin Trump ta tura sojojin gwamnatin tarayya kamar su National Guard don zaɓar biranen Amurka. An fara turawa a Los Angeles a watan Yunin 2025, sannan aka tura shi zuwa Washington, DC, a watan Agustan 2025, kuma an shirya turawa zuwa Memphis, Chicago da Portland, da sauransu.<ref>{{Cite web |last=Seldon |first=Aja |date=August 22, 2025 |title=Trump threatens to send National Guard to San Francisco |url=https://www.ktvu.com/news/trump-threatens-send-troops-clean-up-san-francisco |access-date=August 24, 2025 |website=KTVU FOX 2 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=August 22, 2025 |title=Trump threatens to send federal troops into Chicago and New York City |url=https://www.msnbc.com/top-stories/latest/trump-chicago-new-york-troops-national-guard-washington-dc-rcna226683 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250823113331/https://www.msnbc.com/top-stories/latest/trump-chicago-new-york-troops-national-guard-washington-dc-rcna226683 |archive-date=August 23, 2025 |access-date=August 24, 2025 |website=MSNBC.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=August 24, 2025 |title=Trump threatens to send the military to Baltimore to 'clean up' crime |url=https://www.nbcnews.com/politics/white-house/trump-threatens-military-baltimore-crime-key-bridge-funding-chicago-rcna226846 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250824175358/https://www.nbcnews.com/politics/white-house/trump-threatens-military-baltimore-crime-key-bridge-funding-chicago-rcna226846 |archive-date=August 24, 2025 |access-date=August 24, 2025 |website=NBC News |language=en}}</ref> A ranar 8 ga Satumba, 2025, DHS ta ba da sanarwar cewa ICE za ta jagoranci Operation Midway Blitz, wani karuwar hukumomi da yawa da aka yi niyya ga
== Farawa da fa'ida ==
Duk da yake an sanar da shi a matsayin cin zarafin Chicago, ikon aikin ya rufe duk jihawatan r Illinoia shekarar s da makwabciyar Lake County, Indiana.<ref>{{Cite web |date=2025-09-16 |title=DHS Secretary Noem in Chicago as ICE Operation Midway Blitz ramps up |url=https://abc7chicago.com/post/ice-chicago-news-mexican-independence-day-fears-among-areas-immigrant-community-grow-reports-arrests/17826326/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250916161222/https://abc7chicago.com/post/ice-chicago-news-mexican-independence-day-fears-among-areas-immigrant-community-grow-reports-arrests/17826326/ |archive-date=September 16, 2025 |access-date=2025-09-16 |website=ABC7 Chicago |language=en}}</ref> Baya ga Ayyukan tilasta da cirewa na ICE (ERO), an haɗa ma'aikata daga Ofishin Marshals na Amurka, Hukumar tilasta magunguna da Ofishin Alcohol, Taba, Makamai da Fashewa (ATF).<ref>{{Cite web |date=2025-09-10 |title=FDA, US Marshals conduct raid at warehouse in Bensenville, seize vaping products, officials say |url=https://abc7chicago.com/post/bensenville-raid-us-marshals-federal-authorities-conducting-warehouse-officials-say/17786273/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250917054003/https://abc7chicago.com/post/bensenville-raid-us-marshals-federal-authorities-conducting-warehouse-officials-say/17786273/ |archive-date=September 17, 2025 |access-date=2025-09-16 |website=ABC7 Chicago |language=en}}</ref> Cibiyar sarrafa ICE a yankin Chicago na Broadview ita ce wurin rikice-rikice tsakanin masu zanga-zangar da jami'an tarayya. ABC 7 Chicago ta ba da rahoton cewa an kama fiye da mutane 250 a cikin kwanaki tara na farko, tare da fursunoni da aka tura zuwa cibiyoyin tsare shige da fice a Indiana da Wisconsin.<ref>{{Cite web |last=Thomas |first=Pierre |date=10 September 2025 |title=Chicago immigration enforcement surge begins with 3 arrests: ICE |url=https://abcnews.go.com/US/chicago-immigration-enforcement-surge-begins-3-arrests-ice/story?id=125416779 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250912085806/https://abcnews.go.com/US/chicago-immigration-enforcement-surge-begins-3-arrests-ice/story?id=125416779 |archive-date=September 12, 2025 |access-date=2025-09-16 |website=ABC News |language=en}}</ref> Kwanaki goma sha uku bayan aikin ya fara, Mataimakin Sakataren Harkokin Jama'a na DHS Tricia McLaughlin ya bayyana cewa jami'ai sun kama kusan mutane 550.<ref>{{Cite web |date=2025-09-19 |title=Nearly 550 arrested during Chicago area immigration crackdown so far, official says - CBS Chicago |url=https://www.cbsnews.com/chicago/news/400-ice-arrests-chicago-operation-midway-blitz/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250920224840/https://www.cbsnews.com/chicago/news/400-ice-arrests-chicago-operation-midway-blitz/ |archive-date=September 20, 2025 |access-date=2025-09-22 |website=www.cbsnews.com |language=en-US}}</ref> Aikin ya haɗa da tsare direbobin mota ba tare da takardun shige da fice ba. A ranar 11 ga watan Nuwamba, an kama direbobin ƙaura 140.
== Manazarta ==
=== Satumba ===
2boavkckyj725280i8smm8r0yhwvqt7
971688
971687
2026-10-26T00:13:26Z
Usman saadu
46863
971688
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Operation Midway Blitz wani aiki ne na ƙasar Amurka Immigration and Customs Enforcement (ICE) wanda aka gudanar a ciki da kewayen [[Chicago]], Illinois, wanda ya fara a ranar 8 ga watan Satumba, a shekarar 2025. Ma'aikatar Tsaro ta Amurka (DHS) ta bayyana cewa aikin zai kama Baƙi ba bisa ka'ida ba tare da bayanan aikata laifuka <ref name="Aleaziz-2025" /> kuma an yi niyyar murkushe manufofin tsarkakewa. Daruruwan jami'an DHS sun yi amfani da sansanin sojan ruwa da ke kusa da su a matsayin wurin zama.<ref name="Aleaziz-2025" />
Wasu masana shari'a sun yi tambaya game da halattaccen aikin, kuma Gwamnan Illinois JB Pritzker yana shirin daukar matakin shari'a. <ref name="Kapos-2025">{{Cite web |last=Kapos |first=Shia |date=September 9, 2025 |title=Trump's 'Midway Blitz' hits Chicago |url=https://www.politico.com/newsletters/illinois-playbook/2025/09/09/trumps-midway-blitz-hits-chicago-00551707 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112193920/https://www.politico.com/newsletters/illinois-playbook/2025/09/09/trumps-midway-blitz-hits-chicago-00551707 |archive-date=November 12, 2025 |access-date=September 9, 2025 |website=POLITICO |language=en}}</ref> Ofishin Pritzker ya bayyana cewa Gwamnatin Trump ba ta sadarwa da ofishinsa game da aikin ba.<ref name="Aleaziz-2025" /> Aikin ya haifar da damuwa tsakanin wasu mazaunan Chicago kamar Latinos . <ref name="Aleaziz-2025" /> Kungiyoyin addini a Birnin Chicago sun daidaita don tsara tarurruka da samar da albarkatu ga baƙi. <ref name="Aleaziz-2025" /> <ref>{{Cite web |last=Holmes |first=Evelyn |last2=Wall |first2=Craig |last3=Ward |first3=Tre |date=September 9, 2025 |title='Midway Blitz' ICE operation crackdown begins in Chicago as local leaders push back |url=https://abc7chicago.com/post/midway-blitz-ice-operation-crackdown-begins-chicago-local-leaders-push-back-president-donald-trump/17777872/ |website=ABC7 Chicago |language=en}}</ref> Layin zafi da aka kafa don bayar da rahoton abubuwan da aka gani na ICE ya kasance mai aiki sosai a ranar farko ta aikin, yana tabbatar da cewa ayyukan tilasta aiki sun karu.<ref name="Kapos-2025" />
A ranar 31 ga watan Disamba, 2025, Sojojin Tsaro na Kasa sun daina kasancewa wani ɓangare na turawar Chicago.
== Tarihi ==
A lokacin yakin neman zabensa na shekara ta 2024, Trump ya bayyana cewa zai yi amfani da sojoji don kawo karshen zanga-zangar ba tare da yardar gwamnonin jihohi ba, ayyukan da mataimakansa suka yi magana da shi a lokacin wa'adinsa na farko. Har ila yau, a lokacin yakin neman zabe na biyu na Trump da kuma wa'adinsa na yanzu, gwamnatinsa ta bi manufofin korar da aka kwatanta da mafi girma, da kuma yakin neman korar da ya shafi daruruwan dubban baƙi ta hanyar tsare-tsare, tsare-tsaren, da fitarwa. Har ila yau, gwamnatin Trump ta kaddamar da tsaftacewa na manyan sojoji da shugabannin leken asiri waɗanda aka ga ra'ayoyinsu sun saba da Trump. A lokacin taron da aka yi a ranar 30 ga watan Satumba tare da janar-janar da admirals sama da 800, Trump ya bayyana cewa ya kamata a yi amfani da turawa a matsayin "tushen horo ga sojojinmu" kuma ya bayyana Amurka a matsayin "yaƙi daga ciki, ya kara da cewa ƙasar Amurka tana ƙarƙashin mamayewa daga ciki" kuma cewa " ya bambanta da abokin gaba na kasashen waje, amma ya fi wuya a hanyoyi da yawa saboda ba sa tufafi".[n]
A cikin 2025, gwamnatin Trump ta tura sojojin gwamnatin tarayya kamar su National Guard don zaɓar biranen Amurka. An fara turawa a Los Angeles a watan Yunin 2025, sannan aka tura shi zuwa Washington, DC, a watan Agustan 2025, kuma an shirya turawa zuwa Memphis, Chicago da Portland, da sauransu.<ref>{{Cite web |last=Seldon |first=Aja |date=August 22, 2025 |title=Trump threatens to send National Guard to San Francisco |url=https://www.ktvu.com/news/trump-threatens-send-troops-clean-up-san-francisco |access-date=August 24, 2025 |website=KTVU FOX 2 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=August 22, 2025 |title=Trump threatens to send federal troops into Chicago and New York City |url=https://www.msnbc.com/top-stories/latest/trump-chicago-new-york-troops-national-guard-washington-dc-rcna226683 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250823113331/https://www.msnbc.com/top-stories/latest/trump-chicago-new-york-troops-national-guard-washington-dc-rcna226683 |archive-date=August 23, 2025 |access-date=August 24, 2025 |website=MSNBC.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=August 24, 2025 |title=Trump threatens to send the military to Baltimore to 'clean up' crime |url=https://www.nbcnews.com/politics/white-house/trump-threatens-military-baltimore-crime-key-bridge-funding-chicago-rcna226846 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250824175358/https://www.nbcnews.com/politics/white-house/trump-threatens-military-baltimore-crime-key-bridge-funding-chicago-rcna226846 |archive-date=August 24, 2025 |access-date=August 24, 2025 |website=NBC News |language=en}}</ref> A ranar 8 ga Watan Satumba, a shekara ta 2025, DHS ta ba da sanarwar cewa ICE za ta jagoranci Operation Midway Blitz, wani karuwar hukumomi da yawa da aka yi niyya ga
== Farawa da fa'ida ==
Duk da yake an sanar da shi a matsayin cin zarafin Chicago, ikon aikin ya rufe duk jihawatan r Illinoia shekarar s da makwabciyar Lake County, Indiana.<ref>{{Cite web |date=2025-09-16 |title=DHS Secretary Noem in Chicago as ICE Operation Midway Blitz ramps up |url=https://abc7chicago.com/post/ice-chicago-news-mexican-independence-day-fears-among-areas-immigrant-community-grow-reports-arrests/17826326/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250916161222/https://abc7chicago.com/post/ice-chicago-news-mexican-independence-day-fears-among-areas-immigrant-community-grow-reports-arrests/17826326/ |archive-date=September 16, 2025 |access-date=2025-09-16 |website=ABC7 Chicago |language=en}}</ref> Baya ga Ayyukan tilasta da cirewa na ICE (ERO), an haɗa ma'aikata daga Ofishin Marshals na Amurka, Hukumar tilasta magunguna da Ofishin Alcohol, Taba, Makamai da Fashewa (ATF).<ref>{{Cite web |date=2025-09-10 |title=FDA, US Marshals conduct raid at warehouse in Bensenville, seize vaping products, officials say |url=https://abc7chicago.com/post/bensenville-raid-us-marshals-federal-authorities-conducting-warehouse-officials-say/17786273/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250917054003/https://abc7chicago.com/post/bensenville-raid-us-marshals-federal-authorities-conducting-warehouse-officials-say/17786273/ |archive-date=September 17, 2025 |access-date=2025-09-16 |website=ABC7 Chicago |language=en}}</ref> Cibiyar sarrafa ICE a yankin Chicago na Broadview ita ce wurin rikice-rikice tsakanin masu zanga-zangar da jami'an tarayya. ABC 7 Chicago ta ba da rahoton cewa an kama fiye da mutane 250 a cikin kwanaki tara na farko, tare da fursunoni da aka tura zuwa cibiyoyin tsare shige da fice a Indiana da Wisconsin.<ref>{{Cite web |last=Thomas |first=Pierre |date=10 September 2025 |title=Chicago immigration enforcement surge begins with 3 arrests: ICE |url=https://abcnews.go.com/US/chicago-immigration-enforcement-surge-begins-3-arrests-ice/story?id=125416779 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250912085806/https://abcnews.go.com/US/chicago-immigration-enforcement-surge-begins-3-arrests-ice/story?id=125416779 |archive-date=September 12, 2025 |access-date=2025-09-16 |website=ABC News |language=en}}</ref> Kwanaki goma sha uku bayan aikin ya fara, Mataimakin Sakataren Harkokin Jama'a na DHS Tricia McLaughlin ya bayyana cewa jami'ai sun kama kusan mutane 550.<ref>{{Cite web |date=2025-09-19 |title=Nearly 550 arrested during Chicago area immigration crackdown so far, official says - CBS Chicago |url=https://www.cbsnews.com/chicago/news/400-ice-arrests-chicago-operation-midway-blitz/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250920224840/https://www.cbsnews.com/chicago/news/400-ice-arrests-chicago-operation-midway-blitz/ |archive-date=September 20, 2025 |access-date=2025-09-22 |website=www.cbsnews.com |language=en-US}}</ref> Aikin ya haɗa da tsare direbobin mota ba tare da takardun shige da fice ba. A ranar 11 ga watan Nuwamba, an kama direbobin ƙaura 140.
== Manazarta ==
=== Satumba ===
fn3msanc8qq6wf1cjgi4td2xk0u6y70
Shima Niavarani
0
180028
971727
2026-10-26T05:03:15Z
Yakubu manya
45962
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1377866436|Shima Niavarani]]"
971727
wikitext
text/x-wiki
Shima ta yi aiki a gidan wasan kwaikwayo na Royal Dramatic, gidan wasan kwaikwayo ya Stockholm City, gidan wasan kwaikwayon Södra, gidan wasan rediyo, gidan wasan motsa jiki na Sweden, da sauran matakai. A cikin shekara ta 2007, ta sami babban matsayi a matsayin gwauruwa Queck a cikin Bertolt Brecht:s Bageriet . A shekara ta 2008, ta taka muhimmiyar rawa a matsayin "Hedvig" a Göran Tunströms "Tjuven" a Uppsala stadsteater . [1] Sauran rawar da ya taka a wannan gidan wasan kwaikwayon shine wasan Drottning Kristina, Rigoletto da wasan kwaikwayon Knutby game da Kisan Knutby . [1]
'''Shima Niavarani''' (Persian: شیما نیاورانی; born 7 July 1985 in [[Tehran|Teheran]]) is an Iranian-Swedish actress and singer. She has performed in theater, film, television and radio in over 40 productions. Niavarani got her breakthrough at the age of nineteen in the play ''Autodidakt i enmansakt'' which she directed and played in.<ref>{{Cite web |date=19 September 2013 |title="Jag får mina bästa idéer när jag blundar" |url=http://www.fokus.se/2013/09/jag-far-mina-basta-ideer-nar-jag-blundar/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141207220018/http://www.fokus.se/2013/09/jag-far-mina-basta-ideer-nar-jag-blundar/ |archive-date=7 December 2014 |access-date=3 December 2014 |website=Fokus – Sveriges nyhetsmagasin}}</ref> She toured with the play for over a year and her work received several awards. She is perhaps most known for her solo-musical ''Shima Niavarani är en Übermensch'' which was broadcast on SVT in 2010, and for her role as "Maiken" in the TV4 series Allt faller which was directed by Henrik Schyffert.<ref>{{Cite web |title=Shima Niavarani om att jobba med Rheborg: "Kärlek" |url=http://www.tv4play.se/program/malou-efter-tio?video_id=2271258 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141206180944/http://www.tv4play.se/program/malou-efter-tio?video_id=2271258 |archive-date=6 December 2014 |access-date=3 December 2014 |website=TV4 Play}}</ref>
== Ayyuka ==
A cikin jaridar Dagens Nyheter taƙaitaccen shekara a cikin gidan wasan kwaikwayo na 2009 an ambaci Niavarani saboda rawar da ta taka a Drottning Kristina . Shima Niavarani ta kuma yi aiki a fim da talabijin. Tana da rawar gani a fim din Simon Stahos "Kärlekens Krigare". A Dagens Nyheter ta sami kyautar "En av morgondagens filmstjärnor".<ref>{{Cite web |date=27 March 2009 |title=Sex skådespelare till i den unga stjärnparaden |url=https://www.dn.se/kultur-noje/film-tv/sex-skadespelare-till-i-den-unga-stjarnparaden/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20091012021725/http://www.dn.se/kultur-noje/film-tv/sex-skadespelare-till-i-den-unga-stjarnparaden-1.831639 |archive-date=12 October 2009 |access-date=3 December 2014 |website=[[Dagens Nyheter]]}}</ref> Ta kuma yi aiki a cikin SVTs Julkalender "Gyllene Knorren", jerin Livet i Fagervik kuma ta kasance memba na kwamitin a SVTs Gomorron Sverige kuma mai yawanci a TV4s Nyhetsmorgon . <ref name="stylesure">{{Cite web |title=Shima NiavaraniCV |url=http://stylesure.se/agenternaistockholm/Shima_NiavaraniCV.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150105015225/http://stylesure.se/agenternaistockholm/Shima_NiavaraniCV.pdf |archive-date=5 January 2015 |access-date=3 December 2014}}</ref> Niavarani an san ta da halin wasan kwaikwayo wanda za'a iya jin sa a cikin Sveriges Radios P3 humor nuna "Lilla Al Fadji", "Bröllopsreportern" da "Humorhimlen".<ref>{{Cite web |last=Sveriges Radio |title=Lilla Al-Fadji startar radioshow i P3 |url=http://sverigesradio.se/sida/gruppsida.aspx?programid=2938&grupp=21081&artikel=2888884 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160205011525/http://sverigesradio.se/sida/gruppsida.aspx?programid=2938&grupp=21081&artikel=2888884 |archive-date=5 February 2016 |access-date=3 December 2014}}</ref> Amma kuma wasan kwaikwayo irin su "Rödluvan och vargarna" inda ta buga Little Red Riding Hood.<ref>{{Cite web |last=Sveriges Radio |title=I studion – Rödluvan och vargarna |url=http://sverigesradio.se/sida/artikel.aspx?programid=965&artikel=3992306 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160205011525/http://sverigesradio.se/sida/artikel.aspx?programid=965&artikel=3992306 |archive-date=5 February 2016 |access-date=3 December 2014}}</ref>
A ranar 22 ga watan Yulin shekara ta 2014, Niavarani ta shiga cikin Allsång på Skansen kuma ta raira waƙoƙi biyu, ɗaya daga cikinsu ita ce waƙarta ''"Shimmy Shimmy Shine"''.<ref>{{Cite web |title=Shima om allsångskuppen: "En hyllning till att bara våga" |url=http://www.svt.se/allsang/shima-om-sin-allsangskupp-en-hyllning-till-att-bara-vaga |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150220165047/http://www.svt.se/allsang/shima-om-sin-allsangskupp-en-hyllning-till-att-bara-vaga |archive-date=20 February 2015 |access-date=3 December 2014 |website=svt.se}}</ref>
A shekara ta 2015, ta yi aiki a cikin jerin wasan kwaikwayo na Boy Machine wanda aka watsa a TV4. <ref name="mitti.se">{{Cite web |title=Shima slår stort i höst |url=http://gamla.mitti.se/shima-slar-stort-i-host/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160205011525/http://gamla.mitti.se/shima-slar-stort-i-host/ |archive-date=5 February 2016 |access-date=29 December 2015}}</ref> Kuma a wannan shekarar ta gabatar da motsi show Filmkväll med Shima a SVT .
<ref>{{Cite web |title=Filmkväll med Shima |url=http://www.svtplay.se/video/5504170/filmkvall-med-shima/filmkvall-med-shima-avsnitt-1 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151229031739/http://www.svtplay.se/video/5504170/filmkvall-med-shima/filmkvall-med-shima-avsnitt-1 |archive-date=29 December 2015 |access-date=29 December 2015 |website=SVT Play}}</ref>
Tana da babban matsayi a fim din She's Wild Again Tonight wanda aka fara a ranar 12 ga Nuwamba. <ref name="mitti.se" /> Ta kuma yi aiki a cikin kalandar Kirsimeti ta SVTs da ake kira Tusen år har zuwa julafton tare da Lotta Lundgren da Erik Haag . <ref name="mitti.se" /> A shekara ta 2016 za ta yi aiki a kakar wasa ta biyu na jerin SVT 30 grad i февраles . <ref name="mitti.se" />
A ranar 15 ga Afrilu 2023, Niavarani ya kasance alƙali mai baƙo a cikin shirin ''Diva Assoluta'' na jerin shirye-shiryen talabijin na gaskiya na yaren Sweden Drag Race Sverige da aka watsa akan SVT1 da SVT Play . <ref>{{Cite web |date=April 16, 2023 |title=Drag Race Sverige: Dramaqueens, Shima & orimlig orättvisa! |url=https://www.qx.se/noje/245776/drag-race-sverige-dramaqueens-shima-orimlig-orattvisa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230418230348/https://www.qx.se/noje/245776/drag-race-sverige-dramaqueens-shima-orimlig-orattvisa/ |archive-date=18 April 2023 |access-date=2023-04-18 |website=QX.se |language=Swedish}}</ref>
== Hotunan da aka zaɓa ==
* 2009 - Kärlekens krigare
* 2009 - Littafin da aka yi amfani da shi a Fagervik
* 2013 - Dukkanin fallar
* 2014 - ''Wani abu Ya Kashe''
* 2014 - ''Krakel Spektakel''
* 2019 - ''Wani sashi na Zuciyata''
* 2025 - ''Handbok för superhjältar''
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1985]]
kfpmgx56vs0hnk4zojhpy1lyx5j8h9n
971728
971727
2026-10-26T05:03:47Z
Yakubu manya
45962
971728
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Shima ta yi aiki a gidan wasan kwaikwayo na Royal Dramatic, gidan wasan kwaikwayo ya Stockholm City, gidan wasan kwaikwayon Södra, gidan wasan rediyo, gidan wasan motsa jiki na Sweden, da sauran matakai. A cikin shekara ta 2007, ta sami babban matsayi a matsayin gwauruwa Queck a cikin Bertolt Brecht:s Bageriet . A shekara ta 2008, ta taka muhimmiyar rawa a matsayin "Hedvig" a Göran Tunströms "Tjuven" a Uppsala stadsteater . [1] Sauran rawar da ya taka a wannan gidan wasan kwaikwayon shine wasan Drottning Kristina, Rigoletto da wasan kwaikwayon Knutby game da Kisan Knutby . [1]
'''Shima Niavarani''' (Persian: شیما نیاورانی; born 7 July 1985 in [[Tehran|Teheran]]) is an Iranian-Swedish actress and singer. She has performed in theater, film, television and radio in over 40 productions. Niavarani got her breakthrough at the age of nineteen in the play ''Autodidakt i enmansakt'' which she directed and played in.<ref>{{Cite web |date=19 September 2013 |title="Jag får mina bästa idéer när jag blundar" |url=http://www.fokus.se/2013/09/jag-far-mina-basta-ideer-nar-jag-blundar/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141207220018/http://www.fokus.se/2013/09/jag-far-mina-basta-ideer-nar-jag-blundar/ |archive-date=7 December 2014 |access-date=3 December 2014 |website=Fokus – Sveriges nyhetsmagasin}}</ref> She toured with the play for over a year and her work received several awards. She is perhaps most known for her solo-musical ''Shima Niavarani är en Übermensch'' which was broadcast on SVT in 2010, and for her role as "Maiken" in the TV4 series Allt faller which was directed by Henrik Schyffert.<ref>{{Cite web |title=Shima Niavarani om att jobba med Rheborg: "Kärlek" |url=http://www.tv4play.se/program/malou-efter-tio?video_id=2271258 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141206180944/http://www.tv4play.se/program/malou-efter-tio?video_id=2271258 |archive-date=6 December 2014 |access-date=3 December 2014 |website=TV4 Play}}</ref>
== Ayyuka ==
A cikin jaridar Dagens Nyheter taƙaitaccen shekara a cikin gidan wasan kwaikwayo na 2009 an ambaci Niavarani saboda rawar da ta taka a Drottning Kristina . Shima Niavarani ta kuma yi aiki a fim da talabijin. Tana da rawar gani a fim din Simon Stahos "Kärlekens Krigare". A Dagens Nyheter ta sami kyautar "En av morgondagens filmstjärnor".<ref>{{Cite web |date=27 March 2009 |title=Sex skådespelare till i den unga stjärnparaden |url=https://www.dn.se/kultur-noje/film-tv/sex-skadespelare-till-i-den-unga-stjarnparaden/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20091012021725/http://www.dn.se/kultur-noje/film-tv/sex-skadespelare-till-i-den-unga-stjarnparaden-1.831639 |archive-date=12 October 2009 |access-date=3 December 2014 |website=[[Dagens Nyheter]]}}</ref> Ta kuma yi aiki a cikin SVTs Julkalender "Gyllene Knorren", jerin Livet i Fagervik kuma ta kasance memba na kwamitin a SVTs Gomorron Sverige kuma mai yawanci a TV4s Nyhetsmorgon . <ref name="stylesure">{{Cite web |title=Shima NiavaraniCV |url=http://stylesure.se/agenternaistockholm/Shima_NiavaraniCV.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150105015225/http://stylesure.se/agenternaistockholm/Shima_NiavaraniCV.pdf |archive-date=5 January 2015 |access-date=3 December 2014}}</ref> Niavarani an san ta da halin wasan kwaikwayo wanda za'a iya jin sa a cikin Sveriges Radios P3 humor nuna "Lilla Al Fadji", "Bröllopsreportern" da "Humorhimlen".<ref>{{Cite web |last=Sveriges Radio |title=Lilla Al-Fadji startar radioshow i P3 |url=http://sverigesradio.se/sida/gruppsida.aspx?programid=2938&grupp=21081&artikel=2888884 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160205011525/http://sverigesradio.se/sida/gruppsida.aspx?programid=2938&grupp=21081&artikel=2888884 |archive-date=5 February 2016 |access-date=3 December 2014}}</ref> Amma kuma wasan kwaikwayo irin su "Rödluvan och vargarna" inda ta buga Little Red Riding Hood.<ref>{{Cite web |last=Sveriges Radio |title=I studion – Rödluvan och vargarna |url=http://sverigesradio.se/sida/artikel.aspx?programid=965&artikel=3992306 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160205011525/http://sverigesradio.se/sida/artikel.aspx?programid=965&artikel=3992306 |archive-date=5 February 2016 |access-date=3 December 2014}}</ref>
A ranar 22 ga watan Yulin shekara ta 2014, Niavarani ta shiga cikin Allsång på Skansen kuma ta raira waƙoƙi biyu, ɗaya daga cikinsu ita ce waƙarta ''"Shimmy Shimmy Shine"''.<ref>{{Cite web |title=Shima om allsångskuppen: "En hyllning till att bara våga" |url=http://www.svt.se/allsang/shima-om-sin-allsangskupp-en-hyllning-till-att-bara-vaga |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150220165047/http://www.svt.se/allsang/shima-om-sin-allsangskupp-en-hyllning-till-att-bara-vaga |archive-date=20 February 2015 |access-date=3 December 2014 |website=svt.se}}</ref>
A shekara ta 2015, ta yi aiki a cikin jerin wasan kwaikwayo na Boy Machine wanda aka watsa a TV4. <ref name="mitti.se">{{Cite web |title=Shima slår stort i höst |url=http://gamla.mitti.se/shima-slar-stort-i-host/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160205011525/http://gamla.mitti.se/shima-slar-stort-i-host/ |archive-date=5 February 2016 |access-date=29 December 2015}}</ref> Kuma a wannan shekarar ta gabatar da motsi show Filmkväll med Shima a SVT .
<ref>{{Cite web |title=Filmkväll med Shima |url=http://www.svtplay.se/video/5504170/filmkvall-med-shima/filmkvall-med-shima-avsnitt-1 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151229031739/http://www.svtplay.se/video/5504170/filmkvall-med-shima/filmkvall-med-shima-avsnitt-1 |archive-date=29 December 2015 |access-date=29 December 2015 |website=SVT Play}}</ref>
Tana da babban matsayi a fim din She's Wild Again Tonight wanda aka fara a ranar 12 ga Nuwamba. <ref name="mitti.se" /> Ta kuma yi aiki a cikin kalandar Kirsimeti ta SVTs da ake kira Tusen år har zuwa julafton tare da Lotta Lundgren da Erik Haag . <ref name="mitti.se" /> A shekara ta 2016 za ta yi aiki a kakar wasa ta biyu na jerin SVT 30 grad i февраles . <ref name="mitti.se" />
A ranar 15 ga Afrilu 2023, Niavarani ya kasance alƙali mai baƙo a cikin shirin ''Diva Assoluta'' na jerin shirye-shiryen talabijin na gaskiya na yaren Sweden Drag Race Sverige da aka watsa akan SVT1 da SVT Play . <ref>{{Cite web |date=April 16, 2023 |title=Drag Race Sverige: Dramaqueens, Shima & orimlig orättvisa! |url=https://www.qx.se/noje/245776/drag-race-sverige-dramaqueens-shima-orimlig-orattvisa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230418230348/https://www.qx.se/noje/245776/drag-race-sverige-dramaqueens-shima-orimlig-orattvisa/ |archive-date=18 April 2023 |access-date=2023-04-18 |website=QX.se |language=Swedish}}</ref>
== Hotunan da aka zaɓa ==
* 2009 - Kärlekens krigare
* 2009 - Littafin da aka yi amfani da shi a Fagervik
* 2013 - Dukkanin fallar
* 2014 - ''Wani abu Ya Kashe''
* 2014 - ''Krakel Spektakel''
* 2019 - ''Wani sashi na Zuciyata''
* 2025 - ''Handbok för superhjältar''
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1985]]
ghmbtrdk2u40ruti2ogq11b5bx9w0pr
Fina Strazza
0
180029
971730
2026-10-26T05:04:56Z
Yakubu manya
45962
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1373687054|Fina Strazza]]"
971730
wikitext
text/x-wiki
A watan Agustan shekara ta 2014, tana da shekaru takwas, Strazza ta fara bugawa Broadway a matsayin mai taken a cikin Matilda the Musical, ta zama 'yar wasan kwaikwayo mafi ƙanƙanta da ta taka rawar. Ta ci gaba da wannan rawar har zuwa watan Yulin 2015, ta zama Matilda mafi tsawo a Broadway a wannan lokacin
'''Fina Strazza''' (an haife ta a ranar 3 ga Nuwamba, 2005) 'yar wasan kwaikwayo ce ta Amurka da aka sani da aikinta a gidan wasan kwaikwayo, talabijin, da fim. Ta sami shahara a matsayin yar wasan kwaikwayo mafi ƙanƙanta don nuna rawar da take takawa a cikin Matilda the Musical a Broadway da kuma rawar da ta taka a cikin KJ Brandman a cikin jerin shirye-shiryen Firayim Minista Paper Girls . Ta koma Broadway a cikin wasan kwaikwayon John Proctor is the Villain wanda ya sami gabatarwa don kyautar Tony don Mafi kyawun Actress a cikin Wasan . Har ila yau, tana da babban matsayi a Fim mai ban tsoro na [[Netflix]] Fear Street: Prom Queen a matsayin Tiffany Falconer . <ref>{{Cite web |last=Zee |first=Michaela |date=March 26, 2024 |title=Netflix's 'Fear Street: Prom Queen' Sets Ensemble Cast |url=https://variety.com/2024/film/news/fear-street-prom-queen-ensemble-cast-netflix-1235951994/}}</ref>
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haifi Fina Strazza a ranar 3 ga Nuwamba, 2005, a [[New York (birni)|Birnin New York, New York]] . Ita 'yar mawaƙa ce Rana Strazza da Matthew Strazza, shugaban kamfanin fasaha. Tana da 'yar'uwa mai suna Nixie . <ref>{{Cite web |title=Fina Strazza - Actor Filmography, photos, Video |url=https://elcinema.com/en/person/2215804/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250103135717/https://elcinema.com/en/person/2215804/ |archive-date=January 3, 2025 |website=elcinema.com}}</ref>
.<ref>{{Cite web |title=Fina Strazza: Credits, Bio, News & More |url=https://www.broadwayworld.com/people/Fina-Strazza/ |website=Broadway World}}</ref>
A cikin 2015, Strazza ta fito a matsayin Emily Parson a cikin fim din Hallmark Channel na asali A Christmas Melody, wanda [[Mariah Carey]] ya jagoranta. A cikin fim din, ta yi waƙar Carey mai suna "Oh Santa!". <ref>{{Cite web |date=October 20, 2015 |title=Broadway's 'Matilda' Star Here For Mariah Carey Movie |url=https://www.wvxu.org/media/2015-10-20/broadways-matilda-star-here-for-mariah-carey-movie |website=WVXU}}</ref>
Hotunan talabijin na Strazza sun haɗa da matsayin baƙo a kan Law & Order: Special Victims Unit da Madam Secretary . <ref>{{Cite web |title=Paper Girls cast I Full character list for Amazon Prime Video series | Radio Times |url=https://www.radiotimes.com/tv/sci-fi/paper-girls-cast-characters/ |website=www.radiotimes.com}}</ref> Ta kuma nuna KJ Brandman a cikin jerin Amazon Prime Paper Girls (2022). <ref>{{Cite web |title='Paper Girls' Cast Explain Why All Contact Was 'Cut Off' Ahead of Filming |url=https://www.newsweek.com/paper-girls-interview-sofia-rosinsky-riley-lai-nelet-camryn-jones-fina-strazza-prime-video-1728421 |website=Newsweek}}</ref>
A cikin 2024, an jefa Strazza a cikin Fim mai ban tsoro na [[Netflix]] Fear Street: Prom Queen, wani ɓangare na jerin Fear Street . <ref>{{Cite web |title=India Fowler, Suzanna Son, Fina Strazza Join New 'Fear Street' Movie at Netflix |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/fear-street-prom-queen-cast-netflix-india-fowler-suzanna-son-fina-strazza-1235860352/ |website=The Hollywood Reporter}}</ref>
A cikin 2025, an sanar da Strazza a matsayin wani ɓangare na simintin gabatarwa na Broadway na John Proctor is the Villain . An zabi Strazza a matsayin 'yar wasan kwaikwayo mafi kyau a wasan kwaikwayo don Kyautar Tony ta 2025, kuma ta lashe kyautar Dorian don wasan kwaikwayo mai ban sha'awa a wasan Broadway.<ref>{{Cite web |last=Abourizk |first=Michael |date=2025-06-03 |title='John Proctor Is the Villain' leads winners of Dorian Theater Awards |url=https://www.broadwaynews.com/john-proctor-is-the-villain-leads-winners-of-dorian-theater-awards/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250821091910/https://www.broadwaynews.com/john-proctor-is-the-villain-leads-winners-of-dorian-theater-awards/ |archive-date=August 21, 2025 |access-date=2025-08-04 |website=Broadway News |language=en}}</ref>
== Hotunan fina-finai ==
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
!Bayani
|-
|2014
|''Ƙananan Wasan''
|Jez
|
|-
|2015
|''Waƙar Kirsimeti''
|Emily Parson
|Fim din talabijin na Hallmark Channel
|-
|2019
|''Sama da Inuwa''
|Matashiyar Holly
|
|-
|2025
|''Tsoro Street: Sarauniya ta Prom''
|Tiffany Falconer
|
|}
=== Talabijin ===
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
!Bayani
|-
|2019
|''Shari'a da Hanyar: Ƙungiyar Wadanda aka azabtar ta Musamman''
|Milly Bucci
|Abubuwa 2
|-
|2019
|''Madam Sakatariyar''
|Matashi Stevie
|Fim: "Sabon Al'ada"
|-
|2022
|''<nowiki/>'Yan mata na takarda''
|KJ Brandman
|Babban rawar da take takawa
|-
|2024
|''FBI: Mafi yawan Bincike''
|Jessie Davis
|Fim: "Kisan alade"
|-
|2026
|''Ba Ya dace da Aiki''
|Kylie
|Fim: "Ranar Ranar Haihuwar Duniya Dukan Duniya"
|}
=== Mataki ===
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
!Wurin da ake ciki
|-
|2014
|''Matilda The Musical''
|Matilda
|Broadway, Gidan wasan kwaikwayo na Shubert
|-
|2017
|''Dabbobi''
|Yarinya
|Off-Broadway, Kamfanin gidan wasan kwaikwayo na Atlantic
|-
|2025
|''John Proctor shi ne Villain''
|Beth Powell
|Broadway, Gidan wasan kwaikwayo na Booth
|}
== Kyaututtuka da gabatarwa ==
{| class="wikitable unsortable"
!Shekara
!Haɗin kai
!Sashe
!Shirin
!Sakamakon
!Tabbacin.
|-
| rowspan="2" |2025
|Kyautar Tony
|Mafi kyawun 'yar wasan kwaikwayo a cikin wasan kwaikwayo
| rowspan="2" |''John Proctor shi ne Villain''| {{Nom}}
| style="text-align: center;" |<ref>{{Cite web |last=Evans |first=Greg |date=May 1, 2025 |title=''Buena Vista Social Club'', ''Death Becomes Her'' And ''Maybe Happy Ending'' Lead Tony Awards Nominations: Full List |url=https://deadline.com/lists/tony-awards-nominations-2025/ |access-date=May 1, 2025 |website=[[Deadline Hollywood]] |language=en-US}}</ref>
|-
|Kyautar Dorian
|Kyakkyawan Ayyuka a cikin Wasanni na Broadway|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |last=Abourizk |first=Michael |date=2025-06-03 |title='John Proctor Is the Villain' leads winners of Dorian Theater Awards |url=https://www.broadwaynews.com/john-proctor-is-the-villain-leads-winners-of-dorian-theater-awards/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250821091910/https://www.broadwaynews.com/john-proctor-is-the-villain-leads-winners-of-dorian-theater-awards/ |archive-date=August 21, 2025 |access-date=2025-08-04 |website=Broadway News |language=en}}</ref>
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haifaffun 2005]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
bg1a16zlg7h66no7m9h9xv9oi7zf67f
971731
971730
2026-10-26T05:05:25Z
Yakubu manya
45962
971731
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
A watan Agustan shekara ta 2014, tana da shekaru takwas, Strazza ta fara bugawa Broadway a matsayin mai taken a cikin Matilda the Musical, ta zama 'yar wasan kwaikwayo mafi ƙanƙanta da ta taka rawar. Ta ci gaba da wannan rawar har zuwa watan Yulin 2015, ta zama Matilda mafi tsawo a Broadway a wannan lokacin
'''Fina Strazza''' (an haife ta a ranar 3 ga Nuwamba, 2005) 'yar wasan kwaikwayo ce ta Amurka da aka sani da aikinta a gidan wasan kwaikwayo, talabijin, da fim. Ta sami shahara a matsayin yar wasan kwaikwayo mafi ƙanƙanta don nuna rawar da take takawa a cikin Matilda the Musical a Broadway da kuma rawar da ta taka a cikin KJ Brandman a cikin jerin shirye-shiryen Firayim Minista Paper Girls . Ta koma Broadway a cikin wasan kwaikwayon John Proctor is the Villain wanda ya sami gabatarwa don kyautar Tony don Mafi kyawun Actress a cikin Wasan . Har ila yau, tana da babban matsayi a Fim mai ban tsoro na [[Netflix]] Fear Street: Prom Queen a matsayin Tiffany Falconer . <ref>{{Cite web |last=Zee |first=Michaela |date=March 26, 2024 |title=Netflix's 'Fear Street: Prom Queen' Sets Ensemble Cast |url=https://variety.com/2024/film/news/fear-street-prom-queen-ensemble-cast-netflix-1235951994/}}</ref>
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haifi Fina Strazza a ranar 3 ga Nuwamba, 2005, a [[New York (birni)|Birnin New York, New York]] . Ita 'yar mawaƙa ce Rana Strazza da Matthew Strazza, shugaban kamfanin fasaha. Tana da 'yar'uwa mai suna Nixie . <ref>{{Cite web |title=Fina Strazza - Actor Filmography, photos, Video |url=https://elcinema.com/en/person/2215804/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250103135717/https://elcinema.com/en/person/2215804/ |archive-date=January 3, 2025 |website=elcinema.com}}</ref>
.<ref>{{Cite web |title=Fina Strazza: Credits, Bio, News & More |url=https://www.broadwayworld.com/people/Fina-Strazza/ |website=Broadway World}}</ref>
A cikin 2015, Strazza ta fito a matsayin Emily Parson a cikin fim din Hallmark Channel na asali A Christmas Melody, wanda [[Mariah Carey]] ya jagoranta. A cikin fim din, ta yi waƙar Carey mai suna "Oh Santa!". <ref>{{Cite web |date=October 20, 2015 |title=Broadway's 'Matilda' Star Here For Mariah Carey Movie |url=https://www.wvxu.org/media/2015-10-20/broadways-matilda-star-here-for-mariah-carey-movie |website=WVXU}}</ref>
Hotunan talabijin na Strazza sun haɗa da matsayin baƙo a kan Law & Order: Special Victims Unit da Madam Secretary . <ref>{{Cite web |title=Paper Girls cast I Full character list for Amazon Prime Video series | Radio Times |url=https://www.radiotimes.com/tv/sci-fi/paper-girls-cast-characters/ |website=www.radiotimes.com}}</ref> Ta kuma nuna KJ Brandman a cikin jerin Amazon Prime Paper Girls (2022). <ref>{{Cite web |title='Paper Girls' Cast Explain Why All Contact Was 'Cut Off' Ahead of Filming |url=https://www.newsweek.com/paper-girls-interview-sofia-rosinsky-riley-lai-nelet-camryn-jones-fina-strazza-prime-video-1728421 |website=Newsweek}}</ref>
A cikin 2024, an jefa Strazza a cikin Fim mai ban tsoro na [[Netflix]] Fear Street: Prom Queen, wani ɓangare na jerin Fear Street . <ref>{{Cite web |title=India Fowler, Suzanna Son, Fina Strazza Join New 'Fear Street' Movie at Netflix |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/fear-street-prom-queen-cast-netflix-india-fowler-suzanna-son-fina-strazza-1235860352/ |website=The Hollywood Reporter}}</ref>
A cikin 2025, an sanar da Strazza a matsayin wani ɓangare na simintin gabatarwa na Broadway na John Proctor is the Villain . An zabi Strazza a matsayin 'yar wasan kwaikwayo mafi kyau a wasan kwaikwayo don Kyautar Tony ta 2025, kuma ta lashe kyautar Dorian don wasan kwaikwayo mai ban sha'awa a wasan Broadway.<ref>{{Cite web |last=Abourizk |first=Michael |date=2025-06-03 |title='John Proctor Is the Villain' leads winners of Dorian Theater Awards |url=https://www.broadwaynews.com/john-proctor-is-the-villain-leads-winners-of-dorian-theater-awards/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250821091910/https://www.broadwaynews.com/john-proctor-is-the-villain-leads-winners-of-dorian-theater-awards/ |archive-date=August 21, 2025 |access-date=2025-08-04 |website=Broadway News |language=en}}</ref>
== Hotunan fina-finai ==
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
!Bayani
|-
|2014
|''Ƙananan Wasan''
|Jez
|
|-
|2015
|''Waƙar Kirsimeti''
|Emily Parson
|Fim din talabijin na Hallmark Channel
|-
|2019
|''Sama da Inuwa''
|Matashiyar Holly
|
|-
|2025
|''Tsoro Street: Sarauniya ta Prom''
|Tiffany Falconer
|
|}
=== Talabijin ===
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
!Bayani
|-
|2019
|''Shari'a da Hanyar: Ƙungiyar Wadanda aka azabtar ta Musamman''
|Milly Bucci
|Abubuwa 2
|-
|2019
|''Madam Sakatariyar''
|Matashi Stevie
|Fim: "Sabon Al'ada"
|-
|2022
|''<nowiki/>'Yan mata na takarda''
|KJ Brandman
|Babban rawar da take takawa
|-
|2024
|''FBI: Mafi yawan Bincike''
|Jessie Davis
|Fim: "Kisan alade"
|-
|2026
|''Ba Ya dace da Aiki''
|Kylie
|Fim: "Ranar Ranar Haihuwar Duniya Dukan Duniya"
|}
=== Mataki ===
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
!Wurin da ake ciki
|-
|2014
|''Matilda The Musical''
|Matilda
|Broadway, Gidan wasan kwaikwayo na Shubert
|-
|2017
|''Dabbobi''
|Yarinya
|Off-Broadway, Kamfanin gidan wasan kwaikwayo na Atlantic
|-
|2025
|''John Proctor shi ne Villain''
|Beth Powell
|Broadway, Gidan wasan kwaikwayo na Booth
|}
== Kyaututtuka da gabatarwa ==
{| class="wikitable unsortable"
!Shekara
!Haɗin kai
!Sashe
!Shirin
!Sakamakon
!Tabbacin.
|-
| rowspan="2" |2025
|Kyautar Tony
|Mafi kyawun 'yar wasan kwaikwayo a cikin wasan kwaikwayo
| rowspan="2" |''John Proctor shi ne Villain''| {{Nom}}
| style="text-align: center;" |<ref>{{Cite web |last=Evans |first=Greg |date=May 1, 2025 |title=''Buena Vista Social Club'', ''Death Becomes Her'' And ''Maybe Happy Ending'' Lead Tony Awards Nominations: Full List |url=https://deadline.com/lists/tony-awards-nominations-2025/ |access-date=May 1, 2025 |website=[[Deadline Hollywood]] |language=en-US}}</ref>
|-
|Kyautar Dorian
|Kyakkyawan Ayyuka a cikin Wasanni na Broadway|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |last=Abourizk |first=Michael |date=2025-06-03 |title='John Proctor Is the Villain' leads winners of Dorian Theater Awards |url=https://www.broadwaynews.com/john-proctor-is-the-villain-leads-winners-of-dorian-theater-awards/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250821091910/https://www.broadwaynews.com/john-proctor-is-the-villain-leads-winners-of-dorian-theater-awards/ |archive-date=August 21, 2025 |access-date=2025-08-04 |website=Broadway News |language=en}}</ref>
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haifaffun 2005]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
ismo9cls4lbbvf70c10betvrw6splwn
Myk Watford
0
180030
971733
2026-10-26T05:09:06Z
Yakubu manya
45962
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1357194247|Myk Watford]]"
971733
wikitext
text/x-wiki
[[File:Myk_Watford_Premiere_of_The_Kitchen.jpg|thumb|Watford Ya halarci Gidan cin abinci na Hollywood, 2019]]
'''Myk Watford''' ɗan wasan kwaikwayo ne kuma mawaƙi na Amurka. An fi saninsa da rawar da ya taka a fim din 2008 Trailer Park of Terror, ''Spider-Man'' da fim din 2019 The Kitchen .''Gidan dafa abinci.''
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haifi Watford a St. Petersburg, FL kuma ya girma a Russellville, AL wanda ke da nisan kilomita 30 a kudancin Muscle Shoals a Arewacin Alabama. Ya halarci Jami'ar Utah, inda aka horar da shi a wasan kwaikwayo. Watford a halin yanzu yana zaune a Los Angeles, CA.
== Ayyuka ==
=== Fim da talabijin ===
A shekara ta 2002, an jefa Watford a matsayin dan sanda a cikin Sam Raimi's <nowiki><i id="mwHw">Spider-Man</i></nowiki>, tare da Tobey Maguire da Kirsten Dunst . Ya kuma bayyana a matsayin Roach a cikin Trailer Park of Terror (2008), No Country for Old Men (2007) kuma a matsayin Richard Matt a cikin Lifetime's New York Prison Break The Seduction of Joyce Mitchell <ref>{{Cite web |date=November 30, 2016 |title=Lifetime plans prison escape movie: Who will star in 'The Joyce Mitchell Story?' |url=https://www.newyorkupstate.com/northern-ny/2016/11/lifetime_plans_prison_escape_movie_who_will_star_the_joyce_mitchell_story.html |website=NYUp.com}}</ref> (2017) tare da Penelope Ann Miller . Kyautar talabijin ta Watford sun haɗa da ''CSI'', Law And Order: SVU, Criminal Minds, Without a Trace, ''NCIS'', The Mentalist, Breaking Bad, Bones, Scandal, Longmire, Lethal Weapon, da ''Bosch''. A halin yanzu ana iya ganinsa a matsayin Detective Morelli a kakar wasa ta 3 na HBO's True Detective kuma a matsayin Eichler a cikin jerin [[Netflix]] The ''OA'' .
A cikin 2019, Watford ya bayyana a matsayin Little Jackie a cikin [[Andrea Berloff]] ta farko a matsayin darektan, The Kitchen . <ref>{{Cite web |date=April 19, 2018 |title=DC/Vertigo's The Kitchen Casts Common, James Badge Dale & More |url=https://screenrant.com/dc-kitchen-movie-cast-common/ |website=Screen Rant}}</ref>
=== Gidan wasan kwaikwayo ===
Watford ya kuma bayyana a cikin shirye-shiryen Broadway da Off-Broadway Take Me Out, <ref>{{Cite web |date=January 4, 2004 |title=It's Outta There: Bway's Take Me Out Closes Jan. 4 |url=http://www.playbill.com/article/its-outta-there-bways-take-me-out-closes-jan-4-com-117135 |website=Playbill}}</ref> Hank Williams: Lost Highway, <ref>{{Cite web |title=Hank Williams: Lost Highway |url=https://www.theatermania.com/new-york-city-theater/reviews/hank-williams-lost-highway_2953.html |website=Theatre Mania}}</ref> The Good Negro <ref>{{Cite web |date=April 24, 2008 |title=Battiste, Calloway, Mackie and More Cast in Public LAB's The Good Negro |url=http://www.playbill.com/article/battiste-calloway-mackie-and-more-cast-in-public-labs-the-good-negro-com-149516 |website=Playbill}}</ref> da Five by Tenn <ref>{{Cite web |date=April 29, 2004 |title=Five by Tenn |url=https://variety.com/2004/legit/reviews/five-by-tenn-2-1200533761/ |website=Variety}}</ref>
Watford ya nuna Horace Vandergelder a cikin samar da yankin OFC Creations na Hello, Dolly! a cikin Janairu da Fabrairu 2026.
=== Waƙoƙi ===
Watford kuma shine mutumin gaba na sanannen ƙungiyar rokabilly, Stumpwaller, da kuma Johnny Cash Tribute Band, Big Cash da Folsom 3.
{| class="wikitable"
|+Talabijin
!Shekara
!Taken
!Matsayi
!Abubuwan da suka faru
|-
|1999–2014
|''Shari'a da Hanyar: Ƙungiyar Wadanda aka azabtar ta Musamman''
|Kyaftin Sam Reynolds / Mark Whitlock / Tommy / Paul Cormick / Terry Davies
|Abubuwa 8
|-
|2000
|''Tsaro na Uku''
|Ed
|Fim: "Halitta ko Nurture"
|-
|2003
|''Kashewa''
|Bert
|Fim: "Rashin lalacewa"
|-
|2004
|''Sopranos''
|'Yan sanda na 1
|Fim: "Ina Johnny yake?"
|-
|2005
|''Shari'a &amp; Hanyar: Manufar Laifi''
|Tim Holtzman
|Kashi: "Kungiyar Jima'i"
|-
|2005
|''Ceto Ni''
|Steve
|Kashi: "Harmony"
|-
|2006
|''Shari'a da Hanyar''
|Mai bincike Hannigan
|Kashi: "Deadlock"
|-
|2007
|''Rukunin''
|Sajan Wallace
|Fim: "Dark of the Moon"
|-
|2007
|''CSI: Miami''
|Jerry Simmons
|Fim: "Rush"
|-
|2007
|''NCIS''
|Manjo Eric Sweigart
|Kashi: "Tsohon Ɗan"
|-
|2008
|''Tunanin Laifi''
|Curtis Fackler
|Fim: "Mafi Girma"
|-
|2008
|''Numb3rs''
|Alex Addu'a
|Fim: "High Exposure"
|-
|2008
|''[[Jinin Gaskiya]]''
|Jami'in 'yan sanda na Bunkie
|Fim: "Ƙaunar ita ce binnewa"
|-
|2009
|''Ba tare da Alamar ba''
|John Gilroy
|Kashi: "Ka yi imani da ni"
|-
|2009
|''Mafi Kusa''
|Todd West
|Fim: "Yankin Yammacin Yammacin
|-
|2010
|''Yanayin sanyi''
|Joe Dan Billingsley
|Fim: "Flashover"
|-
|2010
|''An tabbatar da shi''
|Farashin
|Fim: "Riverbrook"
|-
|2010
|''Matsakaici''
|Daniel Kerrigan
|Fim: "Lokaci Yana Tsayawa"
|-
|2011
|''Ayyuka na sirri''
|Billy Douglas
|Abubuwa 2
|-
|2011
|''Mai ilimin kwakwalwa''
|Cole Larkin
|Fim: "Fugue in Red"
|-
|2012
|''Mutumin da ke da sha'awa''
|Scott Powell
|Fim: "Tushen Dalili"
|-
|2012
|''CSI: Binciken Yanayin Laifi''
|David Jorgensen
|Fim: "Sashe masu canzawa"
|-
|2012
|''Rashin Ƙarshen''
|Injiniya
|Kashi: "Matattu kaya"
|-
|2012
|''NCIS: Los Angeles''
|Mike Hoffman
|Fim: "Mutum na biyar"
|-
|2012
|''Emily Owens, MD''
|Mista Reeser
|Fim: "Emily da... Tambayar Bangaskiya"
|-
|2013
|''CSI: NY''
|Reno Martell
|Fim: "White Gold"
|-
|2013–2014
|''[[The Young and the Restless|Matasa da marasa kwanciyar hankali]]''
|Womack
|Abubuwa 13
|-
|2014
|''Ƙashin ƙasusuwa''
|Ethan Papadelis
|Fim: "Tsarin sanyi a cikin shari'ar"
|-
|2014
|''Tsawon Tsaro''
|Norwood Young
|Fim: "Na Yara da Matafiya"
|-
|2016
|''Bosch''
|Kyaftin Larry Gandle
|Fim: "Trunk Music"
|-
|2016
|''Canjin Dare''
|Steven Benedict
|Fim: "Uku-Biyu-Daya"
|-
|2017
|''Ranar Horarwa''
|Vince Parker
|Fim: "Quid Pro Quo"
|-
|2017
|''Abin kunya''
|Luther
|Kashi: "Ranar 101"
|-
|2019
|''Mai bincike na Gaskiya''
|Mai bincike Morelli
|Abubuwa 2
|-
|2019
|''OA''
|Eichler
|Abubuwa 2
|-
|2021
|''Rookie''
|Jami'in FBI
|Fim: "Rashin jini"
|-
|2023–2026
|''Ga Dukan Dan Adam''
|Palmer James
|Abubuwa 16
|}
== Ƙarin karantawa ==
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
g9syjobzxqfvryninhywh7y16pgjno4
971734
971733
2026-10-26T05:09:38Z
Yakubu manya
45962
971734
wikitext
text/x-wiki
[[File:Myk_Watford_Premiere_of_The_Kitchen.jpg|thumb|Watford Ya halarci Gidan cin abinci na Hollywood, 2019]]{{Databox}}
'''Myk Watford''' ɗan wasan kwaikwayo ne kuma mawaƙi na Amurka. An fi saninsa da rawar da ya taka a fim din 2008 Trailer Park of Terror, ''Spider-Man'' da fim din 2019 The Kitchen .''Gidan dafa abinci.''
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haifi Watford a St. Petersburg, FL kuma ya girma a Russellville, AL wanda ke da nisan kilomita 30 a kudancin Muscle Shoals a Arewacin Alabama. Ya halarci Jami'ar Utah, inda aka horar da shi a wasan kwaikwayo. Watford a halin yanzu yana zaune a Los Angeles, CA.
== Ayyuka ==
=== Fim da talabijin ===
A shekara ta 2002, an jefa Watford a matsayin dan sanda a cikin Sam Raimi's <nowiki><i id="mwHw">Spider-Man</i></nowiki>, tare da Tobey Maguire da Kirsten Dunst . Ya kuma bayyana a matsayin Roach a cikin Trailer Park of Terror (2008), No Country for Old Men (2007) kuma a matsayin Richard Matt a cikin Lifetime's New York Prison Break The Seduction of Joyce Mitchell <ref>{{Cite web |date=November 30, 2016 |title=Lifetime plans prison escape movie: Who will star in 'The Joyce Mitchell Story?' |url=https://www.newyorkupstate.com/northern-ny/2016/11/lifetime_plans_prison_escape_movie_who_will_star_the_joyce_mitchell_story.html |website=NYUp.com}}</ref> (2017) tare da Penelope Ann Miller . Kyautar talabijin ta Watford sun haɗa da ''CSI'', Law And Order: SVU, Criminal Minds, Without a Trace, ''NCIS'', The Mentalist, Breaking Bad, Bones, Scandal, Longmire, Lethal Weapon, da ''Bosch''. A halin yanzu ana iya ganinsa a matsayin Detective Morelli a kakar wasa ta 3 na HBO's True Detective kuma a matsayin Eichler a cikin jerin [[Netflix]] The ''OA'' .
A cikin 2019, Watford ya bayyana a matsayin Little Jackie a cikin [[Andrea Berloff]] ta farko a matsayin darektan, The Kitchen . <ref>{{Cite web |date=April 19, 2018 |title=DC/Vertigo's The Kitchen Casts Common, James Badge Dale & More |url=https://screenrant.com/dc-kitchen-movie-cast-common/ |website=Screen Rant}}</ref>
=== Gidan wasan kwaikwayo ===
Watford ya kuma bayyana a cikin shirye-shiryen Broadway da Off-Broadway Take Me Out, <ref>{{Cite web |date=January 4, 2004 |title=It's Outta There: Bway's Take Me Out Closes Jan. 4 |url=http://www.playbill.com/article/its-outta-there-bways-take-me-out-closes-jan-4-com-117135 |website=Playbill}}</ref> Hank Williams: Lost Highway, <ref>{{Cite web |title=Hank Williams: Lost Highway |url=https://www.theatermania.com/new-york-city-theater/reviews/hank-williams-lost-highway_2953.html |website=Theatre Mania}}</ref> The Good Negro <ref>{{Cite web |date=April 24, 2008 |title=Battiste, Calloway, Mackie and More Cast in Public LAB's The Good Negro |url=http://www.playbill.com/article/battiste-calloway-mackie-and-more-cast-in-public-labs-the-good-negro-com-149516 |website=Playbill}}</ref> da Five by Tenn <ref>{{Cite web |date=April 29, 2004 |title=Five by Tenn |url=https://variety.com/2004/legit/reviews/five-by-tenn-2-1200533761/ |website=Variety}}</ref>
Watford ya nuna Horace Vandergelder a cikin samar da yankin OFC Creations na Hello, Dolly! a cikin Janairu da Fabrairu 2026.
=== Waƙoƙi ===
Watford kuma shine mutumin gaba na sanannen ƙungiyar rokabilly, Stumpwaller, da kuma Johnny Cash Tribute Band, Big Cash da Folsom 3.
{| class="wikitable"
|+Talabijin
!Shekara
!Taken
!Matsayi
!Abubuwan da suka faru
|-
|1999–2014
|''Shari'a da Hanyar: Ƙungiyar Wadanda aka azabtar ta Musamman''
|Kyaftin Sam Reynolds / Mark Whitlock / Tommy / Paul Cormick / Terry Davies
|Abubuwa 8
|-
|2000
|''Tsaro na Uku''
|Ed
|Fim: "Halitta ko Nurture"
|-
|2003
|''Kashewa''
|Bert
|Fim: "Rashin lalacewa"
|-
|2004
|''Sopranos''
|'Yan sanda na 1
|Fim: "Ina Johnny yake?"
|-
|2005
|''Shari'a &amp; Hanyar: Manufar Laifi''
|Tim Holtzman
|Kashi: "Kungiyar Jima'i"
|-
|2005
|''Ceto Ni''
|Steve
|Kashi: "Harmony"
|-
|2006
|''Shari'a da Hanyar''
|Mai bincike Hannigan
|Kashi: "Deadlock"
|-
|2007
|''Rukunin''
|Sajan Wallace
|Fim: "Dark of the Moon"
|-
|2007
|''CSI: Miami''
|Jerry Simmons
|Fim: "Rush"
|-
|2007
|''NCIS''
|Manjo Eric Sweigart
|Kashi: "Tsohon Ɗan"
|-
|2008
|''Tunanin Laifi''
|Curtis Fackler
|Fim: "Mafi Girma"
|-
|2008
|''Numb3rs''
|Alex Addu'a
|Fim: "High Exposure"
|-
|2008
|''[[Jinin Gaskiya]]''
|Jami'in 'yan sanda na Bunkie
|Fim: "Ƙaunar ita ce binnewa"
|-
|2009
|''Ba tare da Alamar ba''
|John Gilroy
|Kashi: "Ka yi imani da ni"
|-
|2009
|''Mafi Kusa''
|Todd West
|Fim: "Yankin Yammacin Yammacin
|-
|2010
|''Yanayin sanyi''
|Joe Dan Billingsley
|Fim: "Flashover"
|-
|2010
|''An tabbatar da shi''
|Farashin
|Fim: "Riverbrook"
|-
|2010
|''Matsakaici''
|Daniel Kerrigan
|Fim: "Lokaci Yana Tsayawa"
|-
|2011
|''Ayyuka na sirri''
|Billy Douglas
|Abubuwa 2
|-
|2011
|''Mai ilimin kwakwalwa''
|Cole Larkin
|Fim: "Fugue in Red"
|-
|2012
|''Mutumin da ke da sha'awa''
|Scott Powell
|Fim: "Tushen Dalili"
|-
|2012
|''CSI: Binciken Yanayin Laifi''
|David Jorgensen
|Fim: "Sashe masu canzawa"
|-
|2012
|''Rashin Ƙarshen''
|Injiniya
|Kashi: "Matattu kaya"
|-
|2012
|''NCIS: Los Angeles''
|Mike Hoffman
|Fim: "Mutum na biyar"
|-
|2012
|''Emily Owens, MD''
|Mista Reeser
|Fim: "Emily da... Tambayar Bangaskiya"
|-
|2013
|''CSI: NY''
|Reno Martell
|Fim: "White Gold"
|-
|2013–2014
|''[[The Young and the Restless|Matasa da marasa kwanciyar hankali]]''
|Womack
|Abubuwa 13
|-
|2014
|''Ƙashin ƙasusuwa''
|Ethan Papadelis
|Fim: "Tsarin sanyi a cikin shari'ar"
|-
|2014
|''Tsawon Tsaro''
|Norwood Young
|Fim: "Na Yara da Matafiya"
|-
|2016
|''Bosch''
|Kyaftin Larry Gandle
|Fim: "Trunk Music"
|-
|2016
|''Canjin Dare''
|Steven Benedict
|Fim: "Uku-Biyu-Daya"
|-
|2017
|''Ranar Horarwa''
|Vince Parker
|Fim: "Quid Pro Quo"
|-
|2017
|''Abin kunya''
|Luther
|Kashi: "Ranar 101"
|-
|2019
|''Mai bincike na Gaskiya''
|Mai bincike Morelli
|Abubuwa 2
|-
|2019
|''OA''
|Eichler
|Abubuwa 2
|-
|2021
|''Rookie''
|Jami'in FBI
|Fim: "Rashin jini"
|-
|2023–2026
|''Ga Dukan Dan Adam''
|Palmer James
|Abubuwa 16
|}
== Ƙarin karantawa ==
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
8r31tipm7hmy7x4u0jxu61vjdd1ffky
971735
971734
2026-10-26T05:10:28Z
Yakubu manya
45962
971735
wikitext
text/x-wiki
[[File:Myk_Watford_Premiere_of_The_Kitchen.jpg|thumb|Watford Ya halarci Gidan cin abinci na Hollywood, 2019]]{{Databox}}{{Databox}}
'''Myk Watford''' ɗan wasan kwaikwayo ne kuma mawaƙi na Amurka. An fi saninsa da rawar da ya taka a fim din 2008 Trailer Park of Terror, ''Spider-Man'' da fim din 2019 The Kitchen .''Gidan dafa abinci.''
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haifi Watford a St. Petersburg, FL kuma ya girma a Russellville, AL wanda ke da nisan kilomita 30 a kudancin Muscle Shoals a Arewacin Alabama. Ya halarci Jami'ar Utah, inda aka horar da shi a wasan kwaikwayo. Watford a halin yanzu yana zaune a Los Angeles, CA.
== Ayyuka ==
=== Fim da talabijin ===
A shekara ta 2002, an jefa Watford a matsayin dan sanda a cikin Sam Raimi's <nowiki><i id="mwHw">Spider-Man</i></nowiki>, tare da Tobey Maguire da Kirsten Dunst . Ya kuma bayyana a matsayin Roach a cikin Trailer Park of Terror (2008), No Country for Old Men (2007) kuma a matsayin Richard Matt a cikin Lifetime's New York Prison Break The Seduction of Joyce Mitchell <ref>{{Cite web |date=November 30, 2016 |title=Lifetime plans prison escape movie: Who will star in 'The Joyce Mitchell Story?' |url=https://www.newyorkupstate.com/northern-ny/2016/11/lifetime_plans_prison_escape_movie_who_will_star_the_joyce_mitchell_story.html |website=NYUp.com}}</ref> (2017) tare da Penelope Ann Miller . Kyautar talabijin ta Watford sun haɗa da ''CSI'', Law And Order: SVU, Criminal Minds, Without a Trace, ''NCIS'', The Mentalist, Breaking Bad, Bones, Scandal, Longmire, Lethal Weapon, da ''Bosch''. A halin yanzu ana iya ganinsa a matsayin Detective Morelli a kakar wasa ta 3 na HBO's True Detective kuma a matsayin Eichler a cikin jerin [[Netflix]] The ''OA'' .
A cikin 2019, Watford ya bayyana a matsayin Little Jackie a cikin [[Andrea Berloff]] ta farko a matsayin darektan, The Kitchen . <ref>{{Cite web |date=April 19, 2018 |title=DC/Vertigo's The Kitchen Casts Common, James Badge Dale & More |url=https://screenrant.com/dc-kitchen-movie-cast-common/ |website=Screen Rant}}</ref>
=== Gidan wasan kwaikwayo ===
Watford ya kuma bayyana a cikin shirye-shiryen Broadway da Off-Broadway Take Me Out, <ref>{{Cite web |date=January 4, 2004 |title=It's Outta There: Bway's Take Me Out Closes Jan. 4 |url=http://www.playbill.com/article/its-outta-there-bways-take-me-out-closes-jan-4-com-117135 |website=Playbill}}</ref> Hank Williams: Lost Highway, <ref>{{Cite web |title=Hank Williams: Lost Highway |url=https://www.theatermania.com/new-york-city-theater/reviews/hank-williams-lost-highway_2953.html |website=Theatre Mania}}</ref> The Good Negro <ref>{{Cite web |date=April 24, 2008 |title=Battiste, Calloway, Mackie and More Cast in Public LAB's The Good Negro |url=http://www.playbill.com/article/battiste-calloway-mackie-and-more-cast-in-public-labs-the-good-negro-com-149516 |website=Playbill}}</ref> da Five by Tenn <ref>{{Cite web |date=April 29, 2004 |title=Five by Tenn |url=https://variety.com/2004/legit/reviews/five-by-tenn-2-1200533761/ |website=Variety}}</ref>
Watford ya nuna Horace Vandergelder a cikin samar da yankin OFC Creations na Hello, Dolly! a cikin Janairu da Fabrairu 2026.
=== Waƙoƙi ===
Watford kuma shine mutumin gaba na sanannen ƙungiyar rokabilly, Stumpwaller, da kuma Johnny Cash Tribute Band, Big Cash da Folsom 3.
{| class="wikitable"
|+Talabijin
!Shekara
!Taken
!Matsayi
!Abubuwan da suka faru
|-
|1999–2014
|''Shari'a da Hanyar: Ƙungiyar Wadanda aka azabtar ta Musamman''
|Kyaftin Sam Reynolds / Mark Whitlock / Tommy / Paul Cormick / Terry Davies
|Abubuwa 8
|-
|2000
|''Tsaro na Uku''
|Ed
|Fim: "Halitta ko Nurture"
|-
|2003
|''Kashewa''
|Bert
|Fim: "Rashin lalacewa"
|-
|2004
|''Sopranos''
|'Yan sanda na 1
|Fim: "Ina Johnny yake?"
|-
|2005
|''Shari'a &amp; Hanyar: Manufar Laifi''
|Tim Holtzman
|Kashi: "Kungiyar Jima'i"
|-
|2005
|''Ceto Ni''
|Steve
|Kashi: "Harmony"
|-
|2006
|''Shari'a da Hanyar''
|Mai bincike Hannigan
|Kashi: "Deadlock"
|-
|2007
|''Rukunin''
|Sajan Wallace
|Fim: "Dark of the Moon"
|-
|2007
|''CSI: Miami''
|Jerry Simmons
|Fim: "Rush"
|-
|2007
|''NCIS''
|Manjo Eric Sweigart
|Kashi: "Tsohon Ɗan"
|-
|2008
|''Tunanin Laifi''
|Curtis Fackler
|Fim: "Mafi Girma"
|-
|2008
|''Numb3rs''
|Alex Addu'a
|Fim: "High Exposure"
|-
|2008
|''[[Jinin Gaskiya]]''
|Jami'in 'yan sanda na Bunkie
|Fim: "Ƙaunar ita ce binnewa"
|-
|2009
|''Ba tare da Alamar ba''
|John Gilroy
|Kashi: "Ka yi imani da ni"
|-
|2009
|''Mafi Kusa''
|Todd West
|Fim: "Yankin Yammacin Yammacin
|-
|2010
|''Yanayin sanyi''
|Joe Dan Billingsley
|Fim: "Flashover"
|-
|2010
|''An tabbatar da shi''
|Farashin
|Fim: "Riverbrook"
|-
|2010
|''Matsakaici''
|Daniel Kerrigan
|Fim: "Lokaci Yana Tsayawa"
|-
|2011
|''Ayyuka na sirri''
|Billy Douglas
|Abubuwa 2
|-
|2011
|''Mai ilimin kwakwalwa''
|Cole Larkin
|Fim: "Fugue in Red"
|-
|2012
|''Mutumin da ke da sha'awa''
|Scott Powell
|Fim: "Tushen Dalili"
|-
|2012
|''CSI: Binciken Yanayin Laifi''
|David Jorgensen
|Fim: "Sashe masu canzawa"
|-
|2012
|''Rashin Ƙarshen''
|Injiniya
|Kashi: "Matattu kaya"
|-
|2012
|''NCIS: Los Angeles''
|Mike Hoffman
|Fim: "Mutum na biyar"
|-
|2012
|''Emily Owens, MD''
|Mista Reeser
|Fim: "Emily da... Tambayar Bangaskiya"
|-
|2013
|''CSI: NY''
|Reno Martell
|Fim: "White Gold"
|-
|2013–2014
|''[[The Young and the Restless|Matasa da marasa kwanciyar hankali]]''
|Womack
|Abubuwa 13
|-
|2014
|''Ƙashin ƙasusuwa''
|Ethan Papadelis
|Fim: "Tsarin sanyi a cikin shari'ar"
|-
|2014
|''Tsawon Tsaro''
|Norwood Young
|Fim: "Na Yara da Matafiya"
|-
|2016
|''Bosch''
|Kyaftin Larry Gandle
|Fim: "Trunk Music"
|-
|2016
|''Canjin Dare''
|Steven Benedict
|Fim: "Uku-Biyu-Daya"
|-
|2017
|''Ranar Horarwa''
|Vince Parker
|Fim: "Quid Pro Quo"
|-
|2017
|''Abin kunya''
|Luther
|Kashi: "Ranar 101"
|-
|2019
|''Mai bincike na Gaskiya''
|Mai bincike Morelli
|Abubuwa 2
|-
|2019
|''OA''
|Eichler
|Abubuwa 2
|-
|2021
|''Rookie''
|Jami'in FBI
|Fim: "Rashin jini"
|-
|2023–2026
|''Ga Dukan Dan Adam''
|Palmer James
|Abubuwa 16
|}
== Ƙarin karantawa ==
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
7553mldrqwc5etoxg8174hmeyzfc4jq
Danny Goldman
0
180031
971736
2026-10-26T05:11:56Z
Yakubu manya
45962
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1327964781|Danny Goldman]]"
971736
wikitext
text/x-wiki
'''Daniel Goldman''' (Oktoba 30, 1939 - Afrilu 12, 2020 <ref>{{Cite web |last=Murphy |first=J. Kim |date=April 13, 2020 |title=Danny Goldman, Voice of Brainy Smurf and 'Young Frankenstein' Star, Dies at 80 |url=https://variety.com/2020/tv/news/danny-goldman-dead-dies-brainy-smurf-young-frankenstein-1234578899/}}</ref>) ɗan wasan kwaikwayo ne na Amurka kuma darektan jefawa. Ya kasance muryar Brainy Smurf a cikin Hanna-Barbera's The ''Smurfs'' (1981-1989). <ref>{{Cite web |title=Danny Goldman, The Voice Of Brainy Smurf, Dies Aged 80 |url=https://www.unilad.co.uk/news/danny-goldman-the-voice-of-brainy-smurf-dies-aged-80/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200414120246/https://www.unilad.co.uk/news/danny-goldman-the-voice-of-brainy-smurf-dies-aged-80/ |archive-date=2020-04-14 |access-date=2020-04-13 |website=www.unilad.co.uk}}</ref>
== Rayuwa ta farko ==
Goldman ta kammala karatu daga Makarantar Sakandare ta Far Rockaway a Queens, Birnin New York, a shekara ta 1957. Daga baya ya halarci kuma ya kammala karatu daga Jami'ar Columbia da ke Manhattan, a 1961.
Ɗaya daga cikin matsayinsa na farko shine na Nick Dutton, ɗan masanin masana'antu wanda ya san gaskiya game da sabon mai kula da iyalinsa da mai kula da gida, kuma ya taimaka musu su saba da sabon ayyukansu a cikin wasan kwaikwayo na 1971 The Good Life . Daga cikin sauran rawar da ya taka na farko a talabijin sun kasance bayyanar a cikin shirye-shiryen talabijin That Girl; Room 222; The Partridge Family; Love, American Style; Needles and Pins; Columbo; Baretta da Chico da Man .Ya kasance memba na yau da kullun na wasan kwaikwayo na halin da ake ciki Busting Loose a shekarar 1977. Goldman kuma an nuna shi a matsayin Ozzie the Answer a cikin wasan kwaikwayo na 1980s na Mickey Spillane's Mike Hammer kuma a matsayin Dr. Denton a kan Get Smart, Again! Ya yi aiki a cikin shirin "Zan Kashe 'Muna sake" na wasan kwaikwayo na 'yan sanda na Hawaii Five-O kuma a cikin abubuwan da suka faru "Brain Child" da "42" a cikin Trapper John, MD Goldman ya bayyana a matsayin mai ba da shawara a kan What's My Line? Shirin talabijin a lokacin da aka haɗa shi, kuma a kan live stage version a Hollywood shekaru da yawa daga baya. A shekara ta 2005, ya bayyana a cikin wani labari na sitcom The King of Queens .
Fim dinsa na farko ya kasance a cikin ''MASH'' (1970). Sauran kyaututtuka sun haɗa da karamin rawar da ya taka a matsayin ɗaliban likitanci wanda ya tambayi Dr. Frankenstein (Gene Wilder) game da kakansa a cikin Young Frankenstein (1974), da kuma rawar da ya yi a cikin ''Busting'' (1974), Linda Lovelace for President (1975), Tunnel Vision (1976), The Missouri Breaks (1976), ''Swap Meet'' (1979), Wholly Moses! (1980) da kuma My Man Adam (1985). Ya kuma nuna Porter a Where the Buffalo Roam (1980).
Goldman ya bayyana Brainy Smurf (1981-1989) a cikin jerin shirye-shiryen The ''Smurfs'' . Ya koma muryar Brainy Smurf don shirin talabijin na Robot Chicken a sassa da yawa.
Kusan shekaru 30, Goldman ya kasance darektan jefawa <ref>{{Cite web |last=Carpenter |first=Cassie |date=June 22, 2009 |title=CD Danny Goldman: "Looking Back, Moving On" |url=http://www.leslykahn.com/blog/cd-danny-goldman-looking-back-moving-on-by-cassie-carpenter-backstage-com-june-22-2009-2/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150211222137/http://www.leslykahn.com/blog/cd-danny-goldman-looking-back-moving-on-by-cassie-carpenter-backstage-com-june-22-2009-2/ |archive-date=2015-02-11 |website=BackStage.com |publisher=reproduced online at LeslyKahn.org blog, 3 November 2009}}</ref> na tallace-tallace na talabijin a Hollywood.
== Mutuwa ==
Goldman ya mutu a gidansa a Los Angeles a ranar 12 ga Afrilu, 2020, daga rikitarwa na bugun jini biyu.<ref>{{Cite web |date=13 April 2020 |title=Danny Goldman Dies: Actor Who Questioned 'Young Frankenstein' And Voiced Brainy Smurf Was 80 |url=https://deadline.com/2020/04/danny-goldman-dead-obituary-brainy-smurf-young-frankenstein-actor-1202907365/ |access-date=14 April 2020 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref>
== Hotunan fina-finai ==
* ''MASH'' (1970) a matsayin Kyaftin Murrhardt
* ''Sanarwar Strawberry'' (1970) a matsayin Charlie
* Ku yi hankali! The Blob (1972) a matsayin Matashi mai gemu
* Columbo (1972) a matsayin Milton
* ''Dan wasa mafi girma a duniya'' (1973) a matsayin Leopold Maxwell
* The Long Goodbye (1973) a matsayin Bartender (ba a san shi ba)
* ''Me ya sa'' (1973) a matsayin Dan kasuwa
* Hawaii Five-O (1974, jerin shirye-shiryen talabijin) a matsayin Eddie Josephs
* ''Busting'' (1974) a matsayin Mr. Crosby
* ''Nasara, Wuri ko sata'' (1974) a matsayin Froggy
* ''Matashi Frankenstein'' (1974) a matsayin Ɗalibin Likita
* ''Linda Lovelace don Shugaban kasa'' (1975) a matsayin Bruce Whippoorwill
* Tunnel Vision (1976) a matsayin Barry Flanken
* The Missouri Breaks (1976) a matsayin magatakarda
* Busting Loose (1977, jerin shirye-shiryen talabijin) a matsayin Lester Bellman
* ''Bayan Ƙofar Mutuwa'' (1979)
* ''Swap Meet'' (1979) a matsayin Ziggy
* ''Inda Buffalo Roam'' (1980) a matsayin Porter
* ''Dukan Musa!'' (1980) a matsayin Scribs
* The ''Smurfs'' (1981-1989, jerin shirye-shiryen talabijin) a matsayin Brainy Smurf (murya)
* Mickey Spillane's Mike Hammer (1984-1987, jerin shirye-shiryen talabijin) a matsayin Ozzie "The Answer"
* Strong Kids, Safe Kids (1984) a matsayin Brainy Smurf (murya)
* My Man Adam (1985) a matsayin Dr. Blaustein
* ''[[Babban Asibitin]]'' (1991, jerin shirye-shiryen talabijin) a matsayin Clarence Darrow
* Capitol Critters (1992, jerin shirye-shiryen talabijin) a matsayin Opie the Squirrel (murya)
* Batman: The Animated Series (1993, jerin shirye-shiryen talabijin) a matsayin Sam Giddell (murya)
* Mighty Max (1994, jerin shirye-shiryen talabijin) a matsayin Marlin Curt / Cyberskull (murya)
* Free (2001) a matsayin Dokta Franklin Gibbles
* ''Sarkin Sarauniya'' (2005) a matsayin Yakubu
* Robot Chicken (2005-2011, jerin shirye-shiryen talabijin) a matsayin Brainy Smurf (murya)
* Criminal Minds (2011-2012, jerin shirye-shiryen talabijin) a matsayin Detective Bob Zablonsky (aikin fim na karshe)
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutattun 2020]]
[[Rukuni:Haifaffun 1939]]
e6qlu5wa2ule9p92bcwknbwi23qjllk
971737
971736
2026-10-26T05:12:25Z
Yakubu manya
45962
971737
wikitext
text/x-wiki
'''Daniel Goldman''' (Oktoba 30, 1939 - Afrilu 12, 2020 <ref>{{Cite web |last=Murphy |first=J. Kim |date=April 13, 2020 |title=Danny Goldman, Voice of Brainy Smurf and 'Young Frankenstein' Star, Dies at 80 |url=https://variety.com/2020/tv/news/danny-goldman-dead-dies-brainy-smurf-young-frankenstein-1234578899/}}</ref>) ɗan wasan kwaikwayo ne na Amurka kuma darektan jefawa. Ya kasance muryar Brainy Smurf a cikin Hanna-Barbera's The ''Smurfs'' (1981-1989). <ref>{{Cite web |title=Danny Goldman, The Voice Of Brainy Smurf, Dies Aged 80 |url=https://www.unilad.co.uk/news/danny-goldman-the-voice-of-brainy-smurf-dies-aged-80/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200414120246/https://www.unilad.co.uk/news/danny-goldman-the-voice-of-brainy-smurf-dies-aged-80/ |archive-date=2020-04-14 |access-date=2020-04-13 |website=www.unilad.co.uk}}</ref>
== Rayuwa ta farko ==
{{Databox}}
Goldman ta kammala karatu daga Makarantar Sakandare ta Far Rockaway a Queens, Birnin New York, a shekara ta 1957. Daga baya ya halarci kuma ya kammala karatu daga Jami'ar Columbia da ke Manhattan, a 1961.
Ɗaya daga cikin matsayinsa na farko shine na Nick Dutton, ɗan masanin masana'antu wanda ya san gaskiya game da sabon mai kula da iyalinsa da mai kula da gida, kuma ya taimaka musu su saba da sabon ayyukansu a cikin wasan kwaikwayo na 1971 The Good Life . Daga cikin sauran rawar da ya taka na farko a talabijin sun kasance bayyanar a cikin shirye-shiryen talabijin That Girl; Room 222; The Partridge Family; Love, American Style; Needles and Pins; Columbo; Baretta da Chico da Man .Ya kasance memba na yau da kullun na wasan kwaikwayo na halin da ake ciki Busting Loose a shekarar 1977. Goldman kuma an nuna shi a matsayin Ozzie the Answer a cikin wasan kwaikwayo na 1980s na Mickey Spillane's Mike Hammer kuma a matsayin Dr. Denton a kan Get Smart, Again! Ya yi aiki a cikin shirin "Zan Kashe 'Muna sake" na wasan kwaikwayo na 'yan sanda na Hawaii Five-O kuma a cikin abubuwan da suka faru "Brain Child" da "42" a cikin Trapper John, MD Goldman ya bayyana a matsayin mai ba da shawara a kan What's My Line? Shirin talabijin a lokacin da aka haɗa shi, kuma a kan live stage version a Hollywood shekaru da yawa daga baya. A shekara ta 2005, ya bayyana a cikin wani labari na sitcom The King of Queens .
Fim dinsa na farko ya kasance a cikin ''MASH'' (1970). Sauran kyaututtuka sun haɗa da karamin rawar da ya taka a matsayin ɗaliban likitanci wanda ya tambayi Dr. Frankenstein (Gene Wilder) game da kakansa a cikin Young Frankenstein (1974), da kuma rawar da ya yi a cikin ''Busting'' (1974), Linda Lovelace for President (1975), Tunnel Vision (1976), The Missouri Breaks (1976), ''Swap Meet'' (1979), Wholly Moses! (1980) da kuma My Man Adam (1985). Ya kuma nuna Porter a Where the Buffalo Roam (1980).
Goldman ya bayyana Brainy Smurf (1981-1989) a cikin jerin shirye-shiryen The ''Smurfs'' . Ya koma muryar Brainy Smurf don shirin talabijin na Robot Chicken a sassa da yawa.
Kusan shekaru 30, Goldman ya kasance darektan jefawa <ref>{{Cite web |last=Carpenter |first=Cassie |date=June 22, 2009 |title=CD Danny Goldman: "Looking Back, Moving On" |url=http://www.leslykahn.com/blog/cd-danny-goldman-looking-back-moving-on-by-cassie-carpenter-backstage-com-june-22-2009-2/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150211222137/http://www.leslykahn.com/blog/cd-danny-goldman-looking-back-moving-on-by-cassie-carpenter-backstage-com-june-22-2009-2/ |archive-date=2015-02-11 |website=BackStage.com |publisher=reproduced online at LeslyKahn.org blog, 3 November 2009}}</ref> na tallace-tallace na talabijin a Hollywood.
== Mutuwa ==
Goldman ya mutu a gidansa a Los Angeles a ranar 12 ga Afrilu, 2020, daga rikitarwa na bugun jini biyu.<ref>{{Cite web |date=13 April 2020 |title=Danny Goldman Dies: Actor Who Questioned 'Young Frankenstein' And Voiced Brainy Smurf Was 80 |url=https://deadline.com/2020/04/danny-goldman-dead-obituary-brainy-smurf-young-frankenstein-actor-1202907365/ |access-date=14 April 2020 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref>
== Hotunan fina-finai ==
* ''MASH'' (1970) a matsayin Kyaftin Murrhardt
* ''Sanarwar Strawberry'' (1970) a matsayin Charlie
* Ku yi hankali! The Blob (1972) a matsayin Matashi mai gemu
* Columbo (1972) a matsayin Milton
* ''Dan wasa mafi girma a duniya'' (1973) a matsayin Leopold Maxwell
* The Long Goodbye (1973) a matsayin Bartender (ba a san shi ba)
* ''Me ya sa'' (1973) a matsayin Dan kasuwa
* Hawaii Five-O (1974, jerin shirye-shiryen talabijin) a matsayin Eddie Josephs
* ''Busting'' (1974) a matsayin Mr. Crosby
* ''Nasara, Wuri ko sata'' (1974) a matsayin Froggy
* ''Matashi Frankenstein'' (1974) a matsayin Ɗalibin Likita
* ''Linda Lovelace don Shugaban kasa'' (1975) a matsayin Bruce Whippoorwill
* Tunnel Vision (1976) a matsayin Barry Flanken
* The Missouri Breaks (1976) a matsayin magatakarda
* Busting Loose (1977, jerin shirye-shiryen talabijin) a matsayin Lester Bellman
* ''Bayan Ƙofar Mutuwa'' (1979)
* ''Swap Meet'' (1979) a matsayin Ziggy
* ''Inda Buffalo Roam'' (1980) a matsayin Porter
* ''Dukan Musa!'' (1980) a matsayin Scribs
* The ''Smurfs'' (1981-1989, jerin shirye-shiryen talabijin) a matsayin Brainy Smurf (murya)
* Mickey Spillane's Mike Hammer (1984-1987, jerin shirye-shiryen talabijin) a matsayin Ozzie "The Answer"
* Strong Kids, Safe Kids (1984) a matsayin Brainy Smurf (murya)
* My Man Adam (1985) a matsayin Dr. Blaustein
* ''[[Babban Asibitin]]'' (1991, jerin shirye-shiryen talabijin) a matsayin Clarence Darrow
* Capitol Critters (1992, jerin shirye-shiryen talabijin) a matsayin Opie the Squirrel (murya)
* Batman: The Animated Series (1993, jerin shirye-shiryen talabijin) a matsayin Sam Giddell (murya)
* Mighty Max (1994, jerin shirye-shiryen talabijin) a matsayin Marlin Curt / Cyberskull (murya)
* Free (2001) a matsayin Dokta Franklin Gibbles
* ''Sarkin Sarauniya'' (2005) a matsayin Yakubu
* Robot Chicken (2005-2011, jerin shirye-shiryen talabijin) a matsayin Brainy Smurf (murya)
* Criminal Minds (2011-2012, jerin shirye-shiryen talabijin) a matsayin Detective Bob Zablonsky (aikin fim na karshe)
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutattun 2020]]
[[Rukuni:Haifaffun 1939]]
syc8lq7p4awluwljb8c5araxyne0bpl
Sorcha Groundsell
0
180032
971738
2026-10-26T05:13:40Z
Yakubu manya
45962
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1380564171|Sorcha Groundsell]]"
971738
wikitext
text/x-wiki
'''Sorcha Mary Groundsell''' (an haife ta a ranar 15 ga watan Fabrairun shekara ta 1998) 'yar wasan kwaikwayo ce ta Burtaniya. A talabijin, ta fito a cikin jerin [[Netflix]] The Innocents (2018) da kuma jerin BBC Alba An t-Eilean (2025). Fim dinta sun hada da Far From the Apple Tree (2018).
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Groundsell a Bristol, Ingila [1] kuma ta girma a Ness a Tsibirin Lewis a cikin Outer Hebrides har sai da ta kai shekara tara. Mahaifinta mai zane ne, kuma mahaifiyarta ta yi aiki a tallace-tallace. Mai magana da harshen Gaelic na Scotland, Groundsell ya halarci Makarantar Gaelic ta Glasgow bayan ya koma birnin. Ta dauki darussan wasan kwaikwayo a Gidan wasan kwaikwayo na Citizens kuma daga baya Royal Conservatoire na Scotland . [2] Ta bar makaranta tana da shekara 16 don ci gaba da yin wasan kwaikwayo kuma ta koma London tana da shekara 18.[3]
== Ayyuka ==
A cikin 2015, Groundsell ta yi fim dinta da kuma wasan kwaikwayo na farko a matsayin Sarah a ''Iona'' da Amy a ''Stain'', bi da bi, a Bikin Edinburgh Fringe . <ref>{{Cite journal |last=Cooper |first=Neil |date=16 August 2015 |title=Iona actor is on the fast track |url=https://www.heraldscotland.com/life_style/arts_ents/13600617.iona-actor-fast-track/ |journal=The Herald |access-date=17 March 2022}}</ref> Ta sami Kyautar RTS Award saboda rawar da ta taka a Sleeping Lions . <ref>{{Cite journal |last=Manson |first=Marianna |date=2018 |title=How Netflix Star Sorcha Groundsell is Redefining the Teen Queen for the 21st Century |url=https://www.phoenixmag.co.uk/article/how-netflix-star-sorcha-groundsell-is-redefining-the-teen-queen-for-the-21st-century/ |journal=Phoenix |access-date=17 March 2022}}</ref> A shekara mai zuwa, ta fito a matsayin Jane Muncie a cikin ITV gaskiya crime miniseries In Plain Sight .
A cikin 2022, Groundsell ya bayyana a cikin jerin uku na BBC One da HBO na His Dark Materials da jerin na bakwai na ''Shetland'', kuma a kan BBC One.<ref>{{Cite web |title=Sorcha Groundsell |url=https://www.conwayvangeldergrant.com/actors/sorcha-groundsell/ |access-date=17 March 2022 |website=Conway van Gelder Grant}}</ref>
A cikin 2025, ta taka rawar jami'in hulɗa na iyali Kat Crichton a cikin jerin laifukan harshen Scottish-Gaelic {{Lang|gd|[[An t-Eilean]]}} .
== Hotunan fina-finai ==
=== Fim din ===
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
|-
|2014
|''Mai rubutun''
|Anna
|
|-
|2015
|''Iona''
|Saratu
|
|-
|2018
|''Mai kula da jirgin ruwa''
|Matilda
|Gajeren fim
|-
|2018
|''Ruwa na Lahadi''
|Lahadi
|Gajeren fim
|-
|2018
|''Daga Itacen Apple''
|Judith
|
|-
|2019
|''Tarkon''
|Emily
|Gajeren fim
|-
| rowspan="3" |2020
|Hoton
|Rhetta
|Gajeren fim
|-
|''Murya''
|Chiara
|Gajeren fim
|-
|''A saman bene''
|Jennifer
|Gajeren fim
|-
|2021
|''Lahadi a Portsmouth''
|Matilda
|Gajeren fim
|-
|
|}
=== Talabijin ===
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
|-
|2015
|''Zaki Masu Barci''
|Mia
|Takaitaccen Talabijin
|-
|2016
|''A bayyane''
|Jane Muncie
|Ministoci
|-
|2017
|''Dannawa''
|Elizabeth Smith
|Jerin 1
|-
|2018
|''Wadanda ba su da laifi''
|Yuni McDaniel
|Babban rawar da take takawa
|-
|2019
|''Godiya ga Tunawa''
|Bella Beckmann
|Ministoci
|-
|2020
|''Grantchester''
|Vronky
|1 fitowar
|-
|2021
|''Laifi''
|Carly McCargill
|Abubuwa 4
|-
| rowspan="2" |2022
|''Shetland''
|Bryd Fleming
|Abubuwa 3
|-
|''Abubuwan da ya fi duhu''
|Maddy
|Abubuwa 3
|-
|2023
|''The Long Inuwa''
|Nicola Briggs
|Abubuwa 3
|-
|2025
|''Wani t-Eilean''
|Kat Crichton
|Matsayin jagora <ref>{{Cite web |date=18 April 2024 |title=Cast announced for BBC's first Gaelic crime thriller |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cydre840jg0o |access-date=18 April 2024 |website=BBC News}}</ref>
|-
|2026
|''Littafin littafi''
|Geraldine Mercer
|Abubuwa 2
|-
|}
=== Yanar gizo ===
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
|-
|2017
|''Dukansu''
|Nora
|Kashi: "Nora"
|-
|}
=== Wasannin bidiyo ===
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
|-
| rowspan="2" |2022
|''Tarihin Xenoblade 3''
|Miyabi
|Dub na Turanci <ref name="btva">{{Cite web |title=Sorcha Groundsell (visual voices guide) |url=http://www.behindthevoiceactors.com/Sorcha-Groundsell/ |access-date=4 August 2025 |publisher=Behind The Voice Actors}} A green check mark indicates that a role has been confirmed using a screenshot (or collage of screenshots) of a title's list of voice actors and their respective characters found in its credits or other reliable sources of information.</ref>
|-
|''Tarihin Diofield''
|Waltaquin Redditch
|Dub na Turanci <ref name="btva" />
|-
|}
== Mataki ==
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
|-
|2015
|''Stain''
|Amy
|Bikin Edinburgh Fringe
|-
|2019
|''Gidan da ake kira Crucible''
|Mary Warren
|Gidan wasan kwaikwayo na Yard, London
|-
|}
== Kyaututtuka da gabatarwa ==
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1998]]
rkcj5my9n5g4h3hyql84o6yp6xgw7vp
971739
971738
2026-10-26T05:14:09Z
Yakubu manya
45962
971739
wikitext
text/x-wiki
'''Sorcha Mary Groundsell''' (an haife ta a ranar 15 ga watan Fabrairun shekara ta 1998) 'yar wasan kwaikwayo ce ta Burtaniya. A talabijin, ta fito a cikin jerin [[Netflix]] The Innocents (2018) da kuma jerin BBC Alba An t-Eilean (2025). Fim dinta sun hada da Far From the Apple Tree (2018).
== Rayuwa ta farko ==
{{Databox}}
An haifi Groundsell a Bristol, Ingila [1] kuma ta girma a Ness a Tsibirin Lewis a cikin Outer Hebrides har sai da ta kai shekara tara. Mahaifinta mai zane ne, kuma mahaifiyarta ta yi aiki a tallace-tallace. Mai magana da harshen Gaelic na Scotland, Groundsell ya halarci Makarantar Gaelic ta Glasgow bayan ya koma birnin. Ta dauki darussan wasan kwaikwayo a Gidan wasan kwaikwayo na Citizens kuma daga baya Royal Conservatoire na Scotland . [2] Ta bar makaranta tana da shekara 16 don ci gaba da yin wasan kwaikwayo kuma ta koma London tana da shekara 18.[3]
== Ayyuka ==
A cikin 2015, Groundsell ta yi fim dinta da kuma wasan kwaikwayo na farko a matsayin Sarah a ''Iona'' da Amy a ''Stain'', bi da bi, a Bikin Edinburgh Fringe . <ref>{{Cite journal |last=Cooper |first=Neil |date=16 August 2015 |title=Iona actor is on the fast track |url=https://www.heraldscotland.com/life_style/arts_ents/13600617.iona-actor-fast-track/ |journal=The Herald |access-date=17 March 2022}}</ref> Ta sami Kyautar RTS Award saboda rawar da ta taka a Sleeping Lions . <ref>{{Cite journal |last=Manson |first=Marianna |date=2018 |title=How Netflix Star Sorcha Groundsell is Redefining the Teen Queen for the 21st Century |url=https://www.phoenixmag.co.uk/article/how-netflix-star-sorcha-groundsell-is-redefining-the-teen-queen-for-the-21st-century/ |journal=Phoenix |access-date=17 March 2022}}</ref> A shekara mai zuwa, ta fito a matsayin Jane Muncie a cikin ITV gaskiya crime miniseries In Plain Sight .
A cikin 2022, Groundsell ya bayyana a cikin jerin uku na BBC One da HBO na His Dark Materials da jerin na bakwai na ''Shetland'', kuma a kan BBC One.<ref>{{Cite web |title=Sorcha Groundsell |url=https://www.conwayvangeldergrant.com/actors/sorcha-groundsell/ |access-date=17 March 2022 |website=Conway van Gelder Grant}}</ref>
A cikin 2025, ta taka rawar jami'in hulɗa na iyali Kat Crichton a cikin jerin laifukan harshen Scottish-Gaelic {{Lang|gd|[[An t-Eilean]]}} .
== Hotunan fina-finai ==
=== Fim din ===
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
|-
|2014
|''Mai rubutun''
|Anna
|
|-
|2015
|''Iona''
|Saratu
|
|-
|2018
|''Mai kula da jirgin ruwa''
|Matilda
|Gajeren fim
|-
|2018
|''Ruwa na Lahadi''
|Lahadi
|Gajeren fim
|-
|2018
|''Daga Itacen Apple''
|Judith
|
|-
|2019
|''Tarkon''
|Emily
|Gajeren fim
|-
| rowspan="3" |2020
|Hoton
|Rhetta
|Gajeren fim
|-
|''Murya''
|Chiara
|Gajeren fim
|-
|''A saman bene''
|Jennifer
|Gajeren fim
|-
|2021
|''Lahadi a Portsmouth''
|Matilda
|Gajeren fim
|-
|
|}
=== Talabijin ===
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
|-
|2015
|''Zaki Masu Barci''
|Mia
|Takaitaccen Talabijin
|-
|2016
|''A bayyane''
|Jane Muncie
|Ministoci
|-
|2017
|''Dannawa''
|Elizabeth Smith
|Jerin 1
|-
|2018
|''Wadanda ba su da laifi''
|Yuni McDaniel
|Babban rawar da take takawa
|-
|2019
|''Godiya ga Tunawa''
|Bella Beckmann
|Ministoci
|-
|2020
|''Grantchester''
|Vronky
|1 fitowar
|-
|2021
|''Laifi''
|Carly McCargill
|Abubuwa 4
|-
| rowspan="2" |2022
|''Shetland''
|Bryd Fleming
|Abubuwa 3
|-
|''Abubuwan da ya fi duhu''
|Maddy
|Abubuwa 3
|-
|2023
|''The Long Inuwa''
|Nicola Briggs
|Abubuwa 3
|-
|2025
|''Wani t-Eilean''
|Kat Crichton
|Matsayin jagora <ref>{{Cite web |date=18 April 2024 |title=Cast announced for BBC's first Gaelic crime thriller |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cydre840jg0o |access-date=18 April 2024 |website=BBC News}}</ref>
|-
|2026
|''Littafin littafi''
|Geraldine Mercer
|Abubuwa 2
|-
|}
=== Yanar gizo ===
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
|-
|2017
|''Dukansu''
|Nora
|Kashi: "Nora"
|-
|}
=== Wasannin bidiyo ===
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
|-
| rowspan="2" |2022
|''Tarihin Xenoblade 3''
|Miyabi
|Dub na Turanci <ref name="btva">{{Cite web |title=Sorcha Groundsell (visual voices guide) |url=http://www.behindthevoiceactors.com/Sorcha-Groundsell/ |access-date=4 August 2025 |publisher=Behind The Voice Actors}} A green check mark indicates that a role has been confirmed using a screenshot (or collage of screenshots) of a title's list of voice actors and their respective characters found in its credits or other reliable sources of information.</ref>
|-
|''Tarihin Diofield''
|Waltaquin Redditch
|Dub na Turanci <ref name="btva" />
|-
|}
== Mataki ==
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
|-
|2015
|''Stain''
|Amy
|Bikin Edinburgh Fringe
|-
|2019
|''Gidan da ake kira Crucible''
|Mary Warren
|Gidan wasan kwaikwayo na Yard, London
|-
|}
== Kyaututtuka da gabatarwa ==
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1998]]
nq3fk4bpu8ok3tk5swg1o4bfhx4u65w
Naomi Bentley
0
180033
971740
2026-10-26T05:15:24Z
Yakubu manya
45962
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1367091705|Naomi Bentley]]"
971740
wikitext
text/x-wiki
'''Naomi Bentley''' (an haife ta a shekara ta 1981) 'yar wasan kwaikwayo ce ta Ingila da aka sani da rawar da ta taka a ''Miranda'', ''White Van Man'', Primeval, Grownups, ''Dalziel da Pascoe'' da ''Casanova'' . <ref name="Bentley life">{{Cite web |last=IMDB website |year=2007 |title=Professional history |url=https://www.imdb.com/name/nm1674394 |access-date=24 February 2008 |website=[[IMDb]]}}</ref>
== Ayyukan wasan kwaikwayo ==
Bentley ta kammala karatu daga karatun wasan kwaikwayo na shekaru uku a Kwalejin Webber Douglas na Dramatic Art a shekara ta 2004 kuma tun daga lokacin ana buƙatar fim, wasan kwaikwayo da rawar talabijin.<ref name="Acting career">{{Cite web |last=College website |year=2007 |title=Professional acting training |url=http://www.ncdt.co.uk/graddata/view_grad.asp?id=1633759737&first_name=&Place=36&course=0&last_name= |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080920092923/http://www.ncdt.co.uk/graddata/view_grad.asp?id=1633759737&first_name=&Place=36&course=0&last_name= |archive-date=20 September 2008 |access-date=24 February 2008}}</ref>
Ta fara fitowa a talabijin a shekara ta 2004 a wani labari na Holby City, sannan ta fito a Blue Murder, inda ta taka rawar karɓar bakuncin.<ref name="Bentley life" /><ref name="Career management">{{Cite web |last=Macfarlane-Chard website |year=2007 |title=Future work |url=http://www.macfarlane-chard.co.uk/clients.asp?t=ACT&i=369 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080919213231/http://www.macfarlane-chard.co.uk/clients.asp?t=ACT&i=369 |archive-date=19 September 2008 |access-date=24 February 2008}}</ref> Sauran bayyanar farko sun haɗa da rawar da ta taka a cikin wasan kwaikwayo na Burn a Gidan wasan kwaikwayo na kasa, tana wasa da Martha a Martha Loves Michael a Edinburgh Fringe da kuma rawar Leah a cikin Beautiful Thing a gidan wasan kwaikwayon Sound . <ref name="Acting jobs">{{Cite web |last=Talented British Actors website |year=2007 |title=Acting jobs |url=http://www.talentedbritishactors.co.uk/naomi.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080220020556/http://www.talentedbritishactors.co.uk/naomi.html |archive-date=20 February 2008 |access-date=24 February 2008}}</ref>
Sauran rawar da Bentley ta taka a talabijin da fim tun daga shekara ta 2004 sun hada da WPC Maria Jackson a ''Dalziel da Pascoe'', Leonilda a ''Casanova'', Rachel a Grownups da Shelley a fim din Channel 4 The Mark of Cain . Jerin na biyu na Primeval, wanda Bentley ya taka muhimmiyar rawa, an nuna shi a kan ITV a watan Maris da Afrilu na shekara ta 2008. <ref name="Acting jobs" />
Ta fito a cikin sabon wasan kwaikwayo na BBC One Mutual Friends tare da Marc Warren, Keeley Hawes, Saratu Alexander da Alexander Armstrong . Ta kuma buga ɗaliban likita Holly Farr a cikin Silent Witness a cikin 2008.
Ta bayyana a matsayin Mina a cikin Jonathan Creek 2009 Kirsimeti na Musamman . Ta bayyana tare da Joel Fry a cikin jerin wasan kwaikwayo na BBC3 White Van Man da kuma jerin wasan kwaikwayo da ITV2 Plebs . A watan Janairun 2013 ta buga Rose a Miranda kuma a cikin 2013 ta bayyana a cikin jerin wasan kwaikwayo na ITV1 Great Night Out a matsayin Colleen .
== Rayuwa ta mutum ==
A cikin 2026, Bentley ta ba da labarin cewa tana da rikicewar halin mutum wanda aka fi sani da rikice-rikicen halin mutum kuma tana fama da baƙin ciki na asibiti. Ta kuma ba da labarin cewa ita uwa ce.<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Naomi Bentley talks about her experience of mental illness |url=https://healthnet.org.uk/blog/naomi-bentley-talks-about-her-experience-of-mental-illness |access-date=20 July 2026 |website=Health Net}}</ref>
== Hotunan fina-finai ==
{| class="wikitable sortable"
|+'''Fim din'''
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
|-
|2005
|''Za ku iya ɗaukar shi?''
|Da asuba
|Takaitaccen
|-
|2006
|''2 ga Janairu''
|Zoe
|
|-
| rowspan="2" |2007
|''{{Sortname|The|Mark of Cain|The Mark of Cain (2007 film)}}''
|Shelley
|
|-
|''A ƙarƙashin Rufi ɗaya''
|Biyu da Biyu
| rowspan="2" |Fim din talabijin
|-
|2009
|''Tsakanin Kirsimeti''
|Deirdre Gumbarton
|-
|}
{| class="wikitable sortable"
|+'''Talabijin'''
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
|-
| rowspan="2" |2004
|''Birnin Holby''
|Steph Holland
|Ɗaya daga cikin abubuwan da suka faru
|-
|''Kisan Blue''
|Mai karɓar baƙi
|"Hit and Run" (jerin 2: fasalin 1)
|-
|2005
|''Casanova''
|Leonilda
|Karamin jerin shirye-shiryen talabijin, Ɗaya daga cikin abubuwan da suka faru
|-
|2005–2006
|''Dalziel da Pascoe''
|WPC Maria 'Janet' Jackson
|Abubuwa 10
|-
| rowspan="4" |2006
|''Likitoci''
|Zoe Taylor
|Ɗaya daga cikin abubuwan da suka faru
|-
|''Akwatin Snuff''
|Kyakkyawan mace
|Ɗaya daga cikin abubuwan da suka faru
|-
|''Ƙarin bayani''
|Linda
|"David Bowie" (jerin 2: fasalin 2)
|-
|''An rufe shi da zinariya''
|Naomi Greengrass
|Abubuwa takwas
|-
| rowspan="2" |2007
|''Lokacin Rush''
|Mai tsere, PA na Ian
|
|-
|''Girma''
|Rahila
|Abubuwa shida
|-
|2007–2011
|''Kyakkyawan''
|Rainbow
|Abubuwa 13
|-
| rowspan="3" |2008
|''Farko''
|Caroline Steel
|Shirye-shiryen talabijin (7 episodes)
|-
|''Abokai na Mutuwa''
|Anita
|Abubuwa shida
|-
|''Shaida marar magana''
|Holly Farr
|Abubuwa biyu
|-
| rowspan="2" |2009
|''Jonathan Creek''
|Mina
| (26) "Mutumin da ke cinyewa"
|-
|''Sabbin dabaru''
|Alice Hill
|S06E05 "Mutuwar Mai Sayarwa na Timeshare"
|-
|2010
|''An yi fushi da shi''
|Lauren Roberts
|Ɗaya daga cikin abubuwan da suka faru
|-
|2010–2011
|''Iyalina''
|Sasha
|"Ba Wannan Ba ne kawai a cikin Ben" (series 10: episode 5) "A Night Out" (Series 11: episode 11) <br /><br />
|-
|2011
|''Wadanda suka mutu''
|Annie McLean
|Abubuwa huɗu
|-
|2011–2012
|''White Van Man''
|Liz
|Abubuwa 13
|-
| rowspan="3" |2012
|''Rayuwar soyayya''
|Alex
|Abubuwa biyu
|-
|''Vera''
|Laura Deverson
|Ɗaya daga cikin abubuwan da suka faru
|-
|''{{Sortname|The|Poison Tree|nolink=y}}''
|Da asuba
|Abubuwa biyu
|-
| rowspan="3" |2013
|''Miranda''
|Rose
|Abubuwa uku
|-
|''Babban Dare''
|Colleen
|Abubuwa shida
|-
|''Taron da aka yi''
|Lucretia
|Ɗaya daga cikin abubuwan da suka faru
|-
|2014
|''Dutsen Mai Daɗi''
|Angie
|
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1981]]
knr1zxkcgr02gaizq3z8tjx3pefz80d
971741
971740
2026-10-26T05:15:51Z
Yakubu manya
45962
971741
wikitext
text/x-wiki
'''Naomi Bentley''' (an haife ta a shekara ta 1981) 'yar wasan kwaikwayo ce ta Ingila da aka sani da rawar da ta taka a ''Miranda'', ''White Van Man'', Primeval, Grownups, ''Dalziel da Pascoe'' da ''Casanova'' . <ref name="Bentley life">{{Cite web |last=IMDB website |year=2007 |title=Professional history |url=https://www.imdb.com/name/nm1674394 |access-date=24 February 2008 |website=[[IMDb]]}}</ref>
== Ayyukan wasan kwaikwayo ==
{{Databox}}
Bentley ta kammala karatu daga karatun wasan kwaikwayo na shekaru uku a Kwalejin Webber Douglas na Dramatic Art a shekara ta 2004 kuma tun daga lokacin ana buƙatar fim, wasan kwaikwayo da rawar talabijin.<ref name="Acting career">{{Cite web |last=College website |year=2007 |title=Professional acting training |url=http://www.ncdt.co.uk/graddata/view_grad.asp?id=1633759737&first_name=&Place=36&course=0&last_name= |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080920092923/http://www.ncdt.co.uk/graddata/view_grad.asp?id=1633759737&first_name=&Place=36&course=0&last_name= |archive-date=20 September 2008 |access-date=24 February 2008}}</ref>
Ta fara fitowa a talabijin a shekara ta 2004 a wani labari na Holby City, sannan ta fito a Blue Murder, inda ta taka rawar karɓar bakuncin.<ref name="Bentley life" /><ref name="Career management">{{Cite web |last=Macfarlane-Chard website |year=2007 |title=Future work |url=http://www.macfarlane-chard.co.uk/clients.asp?t=ACT&i=369 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080919213231/http://www.macfarlane-chard.co.uk/clients.asp?t=ACT&i=369 |archive-date=19 September 2008 |access-date=24 February 2008}}</ref> Sauran bayyanar farko sun haɗa da rawar da ta taka a cikin wasan kwaikwayo na Burn a Gidan wasan kwaikwayo na kasa, tana wasa da Martha a Martha Loves Michael a Edinburgh Fringe da kuma rawar Leah a cikin Beautiful Thing a gidan wasan kwaikwayon Sound . <ref name="Acting jobs">{{Cite web |last=Talented British Actors website |year=2007 |title=Acting jobs |url=http://www.talentedbritishactors.co.uk/naomi.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080220020556/http://www.talentedbritishactors.co.uk/naomi.html |archive-date=20 February 2008 |access-date=24 February 2008}}</ref>
Sauran rawar da Bentley ta taka a talabijin da fim tun daga shekara ta 2004 sun hada da WPC Maria Jackson a ''Dalziel da Pascoe'', Leonilda a ''Casanova'', Rachel a Grownups da Shelley a fim din Channel 4 The Mark of Cain . Jerin na biyu na Primeval, wanda Bentley ya taka muhimmiyar rawa, an nuna shi a kan ITV a watan Maris da Afrilu na shekara ta 2008. <ref name="Acting jobs" />
Ta fito a cikin sabon wasan kwaikwayo na BBC One Mutual Friends tare da Marc Warren, Keeley Hawes, Saratu Alexander da Alexander Armstrong . Ta kuma buga ɗaliban likita Holly Farr a cikin Silent Witness a cikin 2008.
Ta bayyana a matsayin Mina a cikin Jonathan Creek 2009 Kirsimeti na Musamman . Ta bayyana tare da Joel Fry a cikin jerin wasan kwaikwayo na BBC3 White Van Man da kuma jerin wasan kwaikwayo da ITV2 Plebs . A watan Janairun 2013 ta buga Rose a Miranda kuma a cikin 2013 ta bayyana a cikin jerin wasan kwaikwayo na ITV1 Great Night Out a matsayin Colleen .
== Rayuwa ta mutum ==
A cikin 2026, Bentley ta ba da labarin cewa tana da rikicewar halin mutum wanda aka fi sani da rikice-rikicen halin mutum kuma tana fama da baƙin ciki na asibiti. Ta kuma ba da labarin cewa ita uwa ce.<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Naomi Bentley talks about her experience of mental illness |url=https://healthnet.org.uk/blog/naomi-bentley-talks-about-her-experience-of-mental-illness |access-date=20 July 2026 |website=Health Net}}</ref>
== Hotunan fina-finai ==
{| class="wikitable sortable"
|+'''Fim din'''
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
|-
|2005
|''Za ku iya ɗaukar shi?''
|Da asuba
|Takaitaccen
|-
|2006
|''2 ga Janairu''
|Zoe
|
|-
| rowspan="2" |2007
|''{{Sortname|The|Mark of Cain|The Mark of Cain (2007 film)}}''
|Shelley
|
|-
|''A ƙarƙashin Rufi ɗaya''
|Biyu da Biyu
| rowspan="2" |Fim din talabijin
|-
|2009
|''Tsakanin Kirsimeti''
|Deirdre Gumbarton
|-
|}
{| class="wikitable sortable"
|+'''Talabijin'''
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
|-
| rowspan="2" |2004
|''Birnin Holby''
|Steph Holland
|Ɗaya daga cikin abubuwan da suka faru
|-
|''Kisan Blue''
|Mai karɓar baƙi
|"Hit and Run" (jerin 2: fasalin 1)
|-
|2005
|''Casanova''
|Leonilda
|Karamin jerin shirye-shiryen talabijin, Ɗaya daga cikin abubuwan da suka faru
|-
|2005–2006
|''Dalziel da Pascoe''
|WPC Maria 'Janet' Jackson
|Abubuwa 10
|-
| rowspan="4" |2006
|''Likitoci''
|Zoe Taylor
|Ɗaya daga cikin abubuwan da suka faru
|-
|''Akwatin Snuff''
|Kyakkyawan mace
|Ɗaya daga cikin abubuwan da suka faru
|-
|''Ƙarin bayani''
|Linda
|"David Bowie" (jerin 2: fasalin 2)
|-
|''An rufe shi da zinariya''
|Naomi Greengrass
|Abubuwa takwas
|-
| rowspan="2" |2007
|''Lokacin Rush''
|Mai tsere, PA na Ian
|
|-
|''Girma''
|Rahila
|Abubuwa shida
|-
|2007–2011
|''Kyakkyawan''
|Rainbow
|Abubuwa 13
|-
| rowspan="3" |2008
|''Farko''
|Caroline Steel
|Shirye-shiryen talabijin (7 episodes)
|-
|''Abokai na Mutuwa''
|Anita
|Abubuwa shida
|-
|''Shaida marar magana''
|Holly Farr
|Abubuwa biyu
|-
| rowspan="2" |2009
|''Jonathan Creek''
|Mina
| (26) "Mutumin da ke cinyewa"
|-
|''Sabbin dabaru''
|Alice Hill
|S06E05 "Mutuwar Mai Sayarwa na Timeshare"
|-
|2010
|''An yi fushi da shi''
|Lauren Roberts
|Ɗaya daga cikin abubuwan da suka faru
|-
|2010–2011
|''Iyalina''
|Sasha
|"Ba Wannan Ba ne kawai a cikin Ben" (series 10: episode 5) "A Night Out" (Series 11: episode 11) <br /><br />
|-
|2011
|''Wadanda suka mutu''
|Annie McLean
|Abubuwa huɗu
|-
|2011–2012
|''White Van Man''
|Liz
|Abubuwa 13
|-
| rowspan="3" |2012
|''Rayuwar soyayya''
|Alex
|Abubuwa biyu
|-
|''Vera''
|Laura Deverson
|Ɗaya daga cikin abubuwan da suka faru
|-
|''{{Sortname|The|Poison Tree|nolink=y}}''
|Da asuba
|Abubuwa biyu
|-
| rowspan="3" |2013
|''Miranda''
|Rose
|Abubuwa uku
|-
|''Babban Dare''
|Colleen
|Abubuwa shida
|-
|''Taron da aka yi''
|Lucretia
|Ɗaya daga cikin abubuwan da suka faru
|-
|2014
|''Dutsen Mai Daɗi''
|Angie
|
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1981]]
46yt4x0t5pe6ewy30s6ig1sd5cr939h
Devon Terrell
0
180034
971742
2026-10-26T05:17:15Z
Yakubu manya
45962
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1372649460|Devon Terrell]]"
971742
wikitext
text/x-wiki
An haifi Terrell a Long Beach, California, Amurka, ga mahaifin Afirka da mahaifiyar Anglo-Indiya. Lokacin da yake da shekaru biyar, ya koma Perth, Yammacin Ostiraliya, yana girma a cikin Forest Lakes estate a Thornlie . Bayan kammala karatunsa na sakandare a Makarantar Sakandare ta Lynwood, [1] ya halarci Jami'ar Edith Cowan, ya kware a ilimin wasan kwaikwayo. Ya kammala karatu daga Cibiyar Nazarin Ayyuka ta Kasa a shekarar
'''Devon Terrell''' (born 23 October 1992) is an Australian actor,<ref>{{Cite web |last=Byrnes, Holly |date=16 July 2020 |title=Perth star Devon Terrell stars as first black actor to be cast as King Arthur in Netflix drama, Cursed |url=https://www.news.com.au/entertainment/tv/perth-star-devon-terrell-stars-as-first-black-actor-to-be-cast-as-king-arthur-in-netflix-drama-cursed/news-story/7b9715b5de97ab3507a15c75e050a1a0 |access-date=19 May 2023 |website=[[news.com.au]] |publisher=[[News Corp Australia]] |quote=It is upsetting, especially as an Australian actor. I know there's so many actors of colour in Australia that don't feel like they're represented on the screen there.}}</ref><ref>{{Cite web |last=Harmon, Steph |date=16 December 2016 |title=Playing Barack Obama: how a 24-year-old Australian actor landed his dream role |url=https://www.theguardian.com/media/2016/dec/16/playing-barack-obama-how-a-24-year-old-australian-actor-landed-his-dream-role |access-date=19 May 2023 |website=[[The Guardian]]}}</ref> best known for playing a young [[Barack Obama]] in the 2016 biographical film ''Barry'' and Arthur in the Netflix original series ''Cursed.''
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
2013.
== Ayyuka ==
Matsayin farko na Terrell ya kasance a cikin miniseries na HBO na Steve McQueen Codes of Conduct, wanda aka soke bayan an yi fim din matukin jirgi. Daga nan sai ya fito a fim din [[Netflix]] ''Barry'', fim ne game da shekarun kwalejin shugaban Amurka na gaba [[Barack Obama]] . Terrell ya ce ya ji dangantaka da Obama kuma cewa shugaban kasa shine aikin mafarkinsa tun yana da shekaru 19.
Don shirya don rawar, Terrell ya yi aiki tare da kocin yaren kuma ya kalli jawabin Obama don ya iya magana da yadda yake magana. An ba shi bangare bayan sauraro daya. Ya kuma horar da kansa don nuna Obama mai hannun hagu, gami da koyon yadda za a rubuta da kuma buga wasan kwando da hannunsa na hagu. Ya karanta littafin Obama Dreams from My Father sau uku don shiga cikin tunaninsa, kuma ya sami yabo saboda yadda ya nuna lokacin da aka saki fim din.
Daga baya, ya nuna Arthur a cikin jerin shirye-shiryen Netflix na asali Cursed . An saki kakar wasa ta farko a ranar 17 ga Yulin 2020.
Terrell ya taka rawar Cliff a cikin jerin shirye-shiryen talabijin na Issa Rae ''Rap Sh!t'', wanda aka fara a ranar 21 ga Yuli 2022 a HBO Max . <ref>{{Cite web |last=Andreeva |first=Nellie |date=9 July 2021 |title='Rap Sh*t': Devon Terrell To Star In Issa Rae's HBO Max Series |url=https://deadline.com/2021/07/rap-sht-devon-terrell-issa-rae-hbo-max-series-1234789630/ |access-date=5 January 2025 |website=Deadline}}</ref>
A watan Agustan 2024, an ruwaito cewa Terrell ya shiga cikin jerin shirye-shiryen talabijin na aikata laifuka mai suna The Assassin . <ref>{{Cite web |last=<!-- not stated --> |date=23 August 2024 |title=Stan Original series 'The Assassin' commences production in Greece with Shalom Brune-Franklin, Devon Terrell part of the cast |url=https://if.com.au/stan-original-series-the-assassin-commences-production-in-greece-with-shalom-brune-franklin-devon-terrell-part-of-the-cast/ |access-date=5 January 2025 |website=IF Magazine}}</ref>
== Hotunan fina-finai ==
=== Fim din ===
{| class="wikitable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
!Bayani
|-
|2016
|''Barry''
|[[Barack Obama]]
|
|-
| rowspan="2" |2018
|''Ophelia''
|Horatio
|
|-
|''Farfesa''
|Danny Albright
|
|-
|2024
|''Abin da ke ciki''
|Ruuben
|
|}
=== Talabijin ===
{| class="wikitable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
!Bayani
|-
|2016
|''Dokokin Halin''
|Beverly Snow
|Jirgin sama da ba a yi amfani da shi ba
|-
|2020
|''An la'anta su''
|Arthur
|Babban aikin
|-
|2022
|''Rap Sh!t''
|Dutsen
|Babban aikin
|-
|2023
|''Cikakken Kyakkyawan''
|Danish
|Babban aikin
|-
|2025
|''Mai kisan kai''
|Ezra
|Babban aikin
|-
|2025
|''Kyakkyawan 'yan sanda / 'Yan sanda marasa kyau''
|Dattijai Shane Carson
|Babban aikin
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1992]]
ezfveym4h7kfbg2uy0r3l8zlvo3j4g1
971743
971742
2026-10-26T05:17:43Z
Yakubu manya
45962
971743
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
An haifi Terrell a Long Beach, California, Amurka, ga mahaifin Afirka da mahaifiyar Anglo-Indiya. Lokacin da yake da shekaru biyar, ya koma Perth, Yammacin Ostiraliya, yana girma a cikin Forest Lakes estate a Thornlie . Bayan kammala karatunsa na sakandare a Makarantar Sakandare ta Lynwood, [1] ya halarci Jami'ar Edith Cowan, ya kware a ilimin wasan kwaikwayo. Ya kammala karatu daga Cibiyar Nazarin Ayyuka ta Kasa a shekarar
'''Devon Terrell''' (born 23 October 1992) is an Australian actor,<ref>{{Cite web |last=Byrnes, Holly |date=16 July 2020 |title=Perth star Devon Terrell stars as first black actor to be cast as King Arthur in Netflix drama, Cursed |url=https://www.news.com.au/entertainment/tv/perth-star-devon-terrell-stars-as-first-black-actor-to-be-cast-as-king-arthur-in-netflix-drama-cursed/news-story/7b9715b5de97ab3507a15c75e050a1a0 |access-date=19 May 2023 |website=[[news.com.au]] |publisher=[[News Corp Australia]] |quote=It is upsetting, especially as an Australian actor. I know there's so many actors of colour in Australia that don't feel like they're represented on the screen there.}}</ref><ref>{{Cite web |last=Harmon, Steph |date=16 December 2016 |title=Playing Barack Obama: how a 24-year-old Australian actor landed his dream role |url=https://www.theguardian.com/media/2016/dec/16/playing-barack-obama-how-a-24-year-old-australian-actor-landed-his-dream-role |access-date=19 May 2023 |website=[[The Guardian]]}}</ref> best known for playing a young [[Barack Obama]] in the 2016 biographical film ''Barry'' and Arthur in the Netflix original series ''Cursed.''
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
2013.
== Ayyuka ==
Matsayin farko na Terrell ya kasance a cikin miniseries na HBO na Steve McQueen Codes of Conduct, wanda aka soke bayan an yi fim din matukin jirgi. Daga nan sai ya fito a fim din [[Netflix]] ''Barry'', fim ne game da shekarun kwalejin shugaban Amurka na gaba [[Barack Obama]] . Terrell ya ce ya ji dangantaka da Obama kuma cewa shugaban kasa shine aikin mafarkinsa tun yana da shekaru 19.
Don shirya don rawar, Terrell ya yi aiki tare da kocin yaren kuma ya kalli jawabin Obama don ya iya magana da yadda yake magana. An ba shi bangare bayan sauraro daya. Ya kuma horar da kansa don nuna Obama mai hannun hagu, gami da koyon yadda za a rubuta da kuma buga wasan kwando da hannunsa na hagu. Ya karanta littafin Obama Dreams from My Father sau uku don shiga cikin tunaninsa, kuma ya sami yabo saboda yadda ya nuna lokacin da aka saki fim din.
Daga baya, ya nuna Arthur a cikin jerin shirye-shiryen Netflix na asali Cursed . An saki kakar wasa ta farko a ranar 17 ga Yulin 2020.
Terrell ya taka rawar Cliff a cikin jerin shirye-shiryen talabijin na Issa Rae ''Rap Sh!t'', wanda aka fara a ranar 21 ga Yuli 2022 a HBO Max . <ref>{{Cite web |last=Andreeva |first=Nellie |date=9 July 2021 |title='Rap Sh*t': Devon Terrell To Star In Issa Rae's HBO Max Series |url=https://deadline.com/2021/07/rap-sht-devon-terrell-issa-rae-hbo-max-series-1234789630/ |access-date=5 January 2025 |website=Deadline}}</ref>
A watan Agustan 2024, an ruwaito cewa Terrell ya shiga cikin jerin shirye-shiryen talabijin na aikata laifuka mai suna The Assassin . <ref>{{Cite web |last=<!-- not stated --> |date=23 August 2024 |title=Stan Original series 'The Assassin' commences production in Greece with Shalom Brune-Franklin, Devon Terrell part of the cast |url=https://if.com.au/stan-original-series-the-assassin-commences-production-in-greece-with-shalom-brune-franklin-devon-terrell-part-of-the-cast/ |access-date=5 January 2025 |website=IF Magazine}}</ref>
== Hotunan fina-finai ==
=== Fim din ===
{| class="wikitable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
!Bayani
|-
|2016
|''Barry''
|[[Barack Obama]]
|
|-
| rowspan="2" |2018
|''Ophelia''
|Horatio
|
|-
|''Farfesa''
|Danny Albright
|
|-
|2024
|''Abin da ke ciki''
|Ruuben
|
|}
=== Talabijin ===
{| class="wikitable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
!Bayani
|-
|2016
|''Dokokin Halin''
|Beverly Snow
|Jirgin sama da ba a yi amfani da shi ba
|-
|2020
|''An la'anta su''
|Arthur
|Babban aikin
|-
|2022
|''Rap Sh!t''
|Dutsen
|Babban aikin
|-
|2023
|''Cikakken Kyakkyawan''
|Danish
|Babban aikin
|-
|2025
|''Mai kisan kai''
|Ezra
|Babban aikin
|-
|2025
|''Kyakkyawan 'yan sanda / 'Yan sanda marasa kyau''
|Dattijai Shane Carson
|Babban aikin
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1992]]
q1qw81w8vc2wbngqdtz8rlzmv64oy4j
Yarinya (fim na 2023)
0
180035
971744
2026-10-26T05:19:49Z
Yakubu manya
45962
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1380338658|Girl (2023 film)]]"
971744
wikitext
text/x-wiki
== Masu ba da labari ==
* Deborah Lukumuena a matsayin Grace
* Danny Sapani a matsayin Samuel
* Le'Shantey Bonsu a matsayin Ama
* Lana Turner a matsayin Fiona
* Ayesha Antoine a matsayin Lisa
* Caroline Deyga a matsayin Mhairi
* Jenni Keenan Green a matsayin Ms. Seample
* Owen Whitelaw a matsayin Ian
* Mark Cox a matsayin Alan
== Fitarwa ==
Adura Onashile ta fara bunkasa Girl a cikin 2017 tare da Rosie Crerar da Ciara Barry na kamfanin samar da barry crerar. barry crerar ya kuma samar da gajeren fim din Onashile mai suna Expensive Shit (2020). Yarinya ta samo asali ne tare da iFeatures da BBC Film, [1] kuma ta sami tallafi daga Cibiyar Fim ta Burtaniya (BFI) da Screen Scotland. [2]
Kungiyar samarwa ta yanke shawarar bincika a duniya lokacin da aka jefa jagorancin Grace kuma ya faru da 'yar wasan Faransa Deborah Lukumuena . <ref>{{Cite journal |last=Neophytou |first=Nadia |date=January 2023 |title=Through an Immigrant Story, Adura Onashile Brings a Mother's Love into Focus |url=https://www.okayafrica.com/sundance-2023-adura-onashile/ |url-status=live |journal=OkayAfrica |archive-url=https://web.archive.org/web/20230123215719/https://www.okayafrica.com/sundance-2023-adura-onashile/ |archive-date=23 January 2023 |access-date=24 January 2023}}</ref> An gano Le'Shantey Bonsu don rawar Ama ta hanyar shirin wasan kwaikwayo na makarantar firamare a [[Leeds]]. Onashile ya haɗa abubuwa daga asalin Lukumuena da Bonsu a cikin fim din.<ref>{{Cite journal |last=Gibbs |first=Patrick |date=20 January 2023 |title=Adura Onashile brings girl power to the screen |url=https://www.slugmag.com/arts/film-arts/sundance/adura-onashile-brings-girl-power-to-the-screen/ |url-status=live |journal=Slug Mag |archive-url=https://web.archive.org/web/20230124070331/https://www.slugmag.com/arts/film-arts/sundance/adura-onashile-brings-girl-power-to-the-screen/ |archive-date=24 January 2023 |access-date=24 January 2023}}</ref> Har ila yau, Danny Sapani da Liana Turner ne suka fito a fim din.
Babban daukar hoto ya faru ne a Glasgow a cikin makonni shida kuma an rufe shi a watan Oktoba 2021. <ref name="screen scotland oct 2021">{{Cite web |date=21 October 2021 |title=Filming wraps on Adura Onashile's feature debut GIRL |url=https://www.screen.scot/news/2021/10/filming-wraps-on-adura-onashiles-feature-debut-girl |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221213001942/https://www.screen.scot/news/2021/10/filming-wraps-on-adura-onashiles-feature-debut-girl |archive-date=13 December 2022 |access-date=24 January 2023 |website=Screen Scotland}}</ref>
== Manazarta ==
kms8likzef4hrvmvdrei8axz48upz4v
971745
971744
2026-10-26T05:20:17Z
Yakubu manya
45962
971745
wikitext
text/x-wiki
== Masu ba da labari ==
* {{Databox}} Deborah Lukumuena a matsayin Grace
* Danny Sapani a matsayin Samuel
* Le'Shantey Bonsu a matsayin Ama
* Lana Turner a matsayin Fiona
* Ayesha Antoine a matsayin Lisa
* Caroline Deyga a matsayin Mhairi
* Jenni Keenan Green a matsayin Ms. Seample
* Owen Whitelaw a matsayin Ian
* Mark Cox a matsayin Alan
== Fitarwa ==
Adura Onashile ta fara bunkasa Girl a cikin 2017 tare da Rosie Crerar da Ciara Barry na kamfanin samar da barry crerar. barry crerar ya kuma samar da gajeren fim din Onashile mai suna Expensive Shit (2020). Yarinya ta samo asali ne tare da iFeatures da BBC Film, [1] kuma ta sami tallafi daga Cibiyar Fim ta Burtaniya (BFI) da Screen Scotland. [2]
Kungiyar samarwa ta yanke shawarar bincika a duniya lokacin da aka jefa jagorancin Grace kuma ya faru da 'yar wasan Faransa Deborah Lukumuena . <ref>{{Cite journal |last=Neophytou |first=Nadia |date=January 2023 |title=Through an Immigrant Story, Adura Onashile Brings a Mother's Love into Focus |url=https://www.okayafrica.com/sundance-2023-adura-onashile/ |url-status=live |journal=OkayAfrica |archive-url=https://web.archive.org/web/20230123215719/https://www.okayafrica.com/sundance-2023-adura-onashile/ |archive-date=23 January 2023 |access-date=24 January 2023}}</ref> An gano Le'Shantey Bonsu don rawar Ama ta hanyar shirin wasan kwaikwayo na makarantar firamare a [[Leeds]]. Onashile ya haɗa abubuwa daga asalin Lukumuena da Bonsu a cikin fim din.<ref>{{Cite journal |last=Gibbs |first=Patrick |date=20 January 2023 |title=Adura Onashile brings girl power to the screen |url=https://www.slugmag.com/arts/film-arts/sundance/adura-onashile-brings-girl-power-to-the-screen/ |url-status=live |journal=Slug Mag |archive-url=https://web.archive.org/web/20230124070331/https://www.slugmag.com/arts/film-arts/sundance/adura-onashile-brings-girl-power-to-the-screen/ |archive-date=24 January 2023 |access-date=24 January 2023}}</ref> Har ila yau, Danny Sapani da Liana Turner ne suka fito a fim din.
Babban daukar hoto ya faru ne a Glasgow a cikin makonni shida kuma an rufe shi a watan Oktoba 2021. <ref name="screen scotland oct 2021">{{Cite web |date=21 October 2021 |title=Filming wraps on Adura Onashile's feature debut GIRL |url=https://www.screen.scot/news/2021/10/filming-wraps-on-adura-onashiles-feature-debut-girl |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221213001942/https://www.screen.scot/news/2021/10/filming-wraps-on-adura-onashiles-feature-debut-girl |archive-date=13 December 2022 |access-date=24 January 2023 |website=Screen Scotland}}</ref>
== Manazarta ==
fbwdcdnebhjui7qyxstj1an5oycchlb
Hanyar ja
0
180036
971746
2026-10-26T05:21:28Z
Yakubu manya
45962
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1381680421|Red Path]]"
971746
wikitext
text/x-wiki
Red Path (Faransanci: Les Enfants rouges) fim ne na wasan kwaikwayo, wanda Lotfi Ashur ya jagoranta kuma aka saki a shekarar 2024. [1] Bisa ga labarin gaskiya, tauraron fim din Ali Helali a matsayin Ashraf, wani saurayi wanda ke bincika Dutsen Mghila na Tunisia tare da dan uwansa Nizar (Yassine Samouni) lokacin da 'yan ta'adda suka sa yaran su, wadanda suka kashe Nizar kuma suka tilasta Ashraf ya koma gida shi kaɗai tare da yankewar Nizar a matsayin gargadi ga al'ummarsu.[2]
Har ila yau, simintin ya hada da Eya Bouteraa, Wided Dabebi, Latifa Gafsi, Noureddine Hamami, Rayen Karoui, Mounir Khazri, Jemii Lamari, Younes Naouar da Salha Nasraoui a cikin matsayi na tallafi.
Fim din haɗin gwiwar kamfanoni ne daga Tunisia, Faransa, Belgium, Poland, Saudi Arabia da Qatar.
== Masu ba da labari ==
* Ali Helali
* Yassine Samouni
* Eya Bouteraa
* Dabebi mai faɗi
* Latifa Gafsi
* Noureddine Hamami
* Rayen Karoui
* Mounir Khazri
* Jemii Lamari
* Matasa Naouar
* Salha Nasraoui
== Saki ==
Fim din ya fara ne a cikin shirin Filmmakers of the Present (Cineasti del Presente) a bikin fina-finai na Locarno na 77. Daga baya aka nuna shi a bikin fina-finai na kasa da kasa na Vancouver na 2024, inda ya lashe lambar yabo ta masu sauraro don shirin Vanguard.
A watan Nuwamba, ta yi gasa don lambar yabo ta Golden Peacock a bikin fina-finai na kasa da kasa na 55 na Indiya a sashin gasa na kasa da Kasa kuma an nuna ta a ranar 22 ga Nuwamba. Ya lashe lambar yabo ta Golden Tanit da Audience Award ta 2024 a bikin fina-finai na Carthage . <ref>{{Cite web |last=BGMN |date=2024-12-22 |title=JCC 2024 awards: ‘’Red Path‘’ by Lotfi Achour wins the Golden Tanit |url=https://tmo-mag.com.tn/jcc-2024-awards-red-path-by-lotfi-achour-wins-the-golden-tanit/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260519054907/https://tmo-mag.com.tn/jcc-2024-awards-red-path-by-lotfi-achour-wins-the-golden-tanit/ |archive-date=2026-05-19 |access-date=2026-05-11 |website=Tunisian Monitor |language=en-US}}</ref>
== Manazarta ==
b433h1wz2kzi3ot4w3ynhjwe0f2ryms
971747
971746
2026-10-26T05:21:52Z
Yakubu manya
45962
971747
wikitext
text/x-wiki
Red Path (Faransanci: Les Enfants rouges) fim ne na wasan kwaikwayo, wanda Lotfi Ashur ya jagoranta kuma aka saki a shekarar
{{Databox}}
2024. [1] Bisa ga labarin gaskiya, tauraron fim din Ali Helali a matsayin Ashraf, wani saurayi wanda ke bincika Dutsen Mghila na Tunisia tare da dan uwansa Nizar (Yassine Samouni) lokacin da 'yan ta'adda suka sa yaran su, wadanda suka kashe Nizar kuma suka tilasta Ashraf ya koma gida shi kaɗai tare da yankewar Nizar a matsayin gargadi ga al'ummarsu.[2]
Har ila yau, simintin ya hada da Eya Bouteraa, Wided Dabebi, Latifa Gafsi, Noureddine Hamami, Rayen Karoui, Mounir Khazri, Jemii Lamari, Younes Naouar da Salha Nasraoui a cikin matsayi na tallafi.
Fim din haɗin gwiwar kamfanoni ne daga Tunisia, Faransa, Belgium, Poland, Saudi Arabia da Qatar.
== Masu ba da labari ==
* Ali Helali
* Yassine Samouni
* Eya Bouteraa
* Dabebi mai faɗi
* Latifa Gafsi
* Noureddine Hamami
* Rayen Karoui
* Mounir Khazri
* Jemii Lamari
* Matasa Naouar
* Salha Nasraoui
== Saki ==
Fim din ya fara ne a cikin shirin Filmmakers of the Present (Cineasti del Presente) a bikin fina-finai na Locarno na 77. Daga baya aka nuna shi a bikin fina-finai na kasa da kasa na Vancouver na 2024, inda ya lashe lambar yabo ta masu sauraro don shirin Vanguard.
A watan Nuwamba, ta yi gasa don lambar yabo ta Golden Peacock a bikin fina-finai na kasa da kasa na 55 na Indiya a sashin gasa na kasa da Kasa kuma an nuna ta a ranar 22 ga Nuwamba. Ya lashe lambar yabo ta Golden Tanit da Audience Award ta 2024 a bikin fina-finai na Carthage . <ref>{{Cite web |last=BGMN |date=2024-12-22 |title=JCC 2024 awards: ‘’Red Path‘’ by Lotfi Achour wins the Golden Tanit |url=https://tmo-mag.com.tn/jcc-2024-awards-red-path-by-lotfi-achour-wins-the-golden-tanit/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260519054907/https://tmo-mag.com.tn/jcc-2024-awards-red-path-by-lotfi-achour-wins-the-golden-tanit/ |archive-date=2026-05-19 |access-date=2026-05-11 |website=Tunisian Monitor |language=en-US}}</ref>
== Manazarta ==
9s837ciakirv5ff8av9q8admx8novfg
971748
971747
2026-10-26T05:22:24Z
Yakubu manya
45962
971748
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Red Path (Faransanci: Les Enfants rouges) fim ne na wasan kwaikwayo, wanda Lotfi Ashur ya jagoranta kuma aka saki a shekarar
{{Databox}}
2024. [1] Bisa ga labarin gaskiya, tauraron fim din Ali Helali a matsayin Ashraf, wani saurayi wanda ke bincika Dutsen Mghila na Tunisia tare da dan uwansa Nizar (Yassine Samouni) lokacin da 'yan ta'adda suka sa yaran su, wadanda suka kashe Nizar kuma suka tilasta Ashraf ya koma gida shi kaɗai tare da yankewar Nizar a matsayin gargadi ga al'ummarsu.[2]
Har ila yau, simintin ya hada da Eya Bouteraa, Wided Dabebi, Latifa Gafsi, Noureddine Hamami, Rayen Karoui, Mounir Khazri, Jemii Lamari, Younes Naouar da Salha Nasraoui a cikin matsayi na tallafi.
Fim din haɗin gwiwar kamfanoni ne daga Tunisia, Faransa, Belgium, Poland, Saudi Arabia da Qatar.
== Masu ba da labari ==
* Ali Helali
* Yassine Samouni
* Eya Bouteraa
* Dabebi mai faɗi
* Latifa Gafsi
* Noureddine Hamami
* Rayen Karoui
* Mounir Khazri
* Jemii Lamari
* Matasa Naouar
* Salha Nasraoui
== Saki ==
Fim din ya fara ne a cikin shirin Filmmakers of the Present (Cineasti del Presente) a bikin fina-finai na Locarno na 77. Daga baya aka nuna shi a bikin fina-finai na kasa da kasa na Vancouver na 2024, inda ya lashe lambar yabo ta masu sauraro don shirin Vanguard.
A watan Nuwamba, ta yi gasa don lambar yabo ta Golden Peacock a bikin fina-finai na kasa da kasa na 55 na Indiya a sashin gasa na kasa da Kasa kuma an nuna ta a ranar 22 ga Nuwamba. Ya lashe lambar yabo ta Golden Tanit da Audience Award ta 2024 a bikin fina-finai na Carthage . <ref>{{Cite web |last=BGMN |date=2024-12-22 |title=JCC 2024 awards: ‘’Red Path‘’ by Lotfi Achour wins the Golden Tanit |url=https://tmo-mag.com.tn/jcc-2024-awards-red-path-by-lotfi-achour-wins-the-golden-tanit/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260519054907/https://tmo-mag.com.tn/jcc-2024-awards-red-path-by-lotfi-achour-wins-the-golden-tanit/ |archive-date=2026-05-19 |access-date=2026-05-11 |website=Tunisian Monitor |language=en-US}}</ref>
== Manazarta ==
6nmca53bc9eqqsw59xhdiljuhb6uil3
Tallulah Evans
0
180037
971749
2026-10-26T05:25:06Z
Yakubu manya
45962
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1372327795|Tallulah Evans]]"
971749
wikitext
text/x-wiki
Tallulah Rose Evans (an haife ta a ranar 4 ga Afrilu 2000) 'yar wasan kwaikwayo ce ta Ingila. Ta fara aikinta a matsayin yarinya a cikin fina-finai Son of Rambow (2007), Molly Moon da Incredible Book of Hypnotism (2015), da kuma fim din Lifetime The Watcher in the Woods (2017). Kwanan nan, ta fito a cikin jerin Paramount+ Girl Taken (2026).
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Evans a tsakiyar London kuma ita ce 'yar fari ta Marcus Evans, tsohon shugaban Ipswich Town FC, da Elizabeth.<ref>{{Cite web |last=Rossi |first=Madison |date=28 November 2017 |title=Meet the New Breakout Star of 'The Watcher in the Woods' : 5 Things to Know About Tallulah Evans |url=https://people.com/movies/the-watcher-in-the-woods-tallulah-evans-5-things-to-know-about-people-one-to-watch-actress/ |access-date=26 December 2025 |website=People}}</ref> Tana da 'yan'uwa mata biyu, ciki har da Delphi (an haife ta 2002). <ref>{{Cite web |title=Tallulah Evans |url=https://criticless.com/people/93492 |access-date=26 December 2025 |website=Criticless}}</ref><ref>{{Cite web |last=Palmer |first=Katie |date=8 January 2026 |title=Girl Taken cast in full as Game of Thrones legend leads harrowing thriller |url=https://www.mirror.co.uk/tv/tv-news/girl-taken-cast-full-game-36516230 |access-date=10 January 2026 |website=Daily Mirror}}</ref>
Evans ta halarci Makarantar Sakandare ta Putney, ta kammala A Levels a shekarar 2018.<ref>{{Cite web |date=25 August 2016 |title=Putney High joy at amazing GCSE results |url=https://www.gdst.net/news/putney-high-joy-amazing-gcse-results/ |access-date=26 December 2025 |website=Girls' Day School Trust}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 August 2018 |title=Putney High School celebrates A Level success |url=https://nappyvalleynet.com/putney-high-school-celebrates-a-level-success/ |access-date=26 December 2025 |website=Nappy Valley Net}}</ref> Ta kammala karatu tare da digiri na farko na Arts (BA) a cikin wasan kwaikwayo daga Royal Welsh College of Music & Drama a cikin 2021.<ref>{{Cite web |title=Tallulah Evans |url=https://www.rwcmd.ac.uk/student-profiles/tallulah-evans |access-date=26 December 2025 |website=Royal Welsh College of Music & Drama}}</ref>
== Ayyuka ==
Evans ta fara fitowa a fim din tare da karamin rawa a fim din 2006 ''Penelope'' . Wannan ya biyo bayan matsayi a matsayin Jess Proudfoot a cikin wasan kwaikwayo na 2007 Son of Rambow <ref>{{Cite web |last=Fleek |first=Derek |date=24 April 2008 |title=Son of Rambow: An Early Review |url=https://moviefilmreview.com/780/son-of-rambow-2 |access-date=2 May 2008 |website=Movie Film Review}}</ref> da Jemima a cikin 2009 St Trinian's 2: The Legend of Fritton's Gold . <ref>{{Cite web |title=Tallulah Evans |url=https://www.comedy.co.uk/people/tallulah_evans/ |access-date=26 December 2025 |website=British Comedy Guide}}</ref>
A cikin 2015, Evans ta buga Davina Nuttel a cikin fim din fim din Molly Moon da Incredible Book of Hypnotism . <ref>{{Cite web |title=Tallulah Evans - Davina Nuttel |url=https://mollymoonsworld.com/cast-member/tallulah-evans/ |access-date=26 December 2025 |website=Molly Moon's World}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tobias |first=Scott |date=13 August 2015 |title=Film Review: 'Molly Moon and the Incredible Book of Hypnotism' |url=https://variety.com/2015/film/reviews/molly-moon-and-the-incredible-book-of-hypnotism-review-1201569192/ |access-date=6 March 2018 |website=Variety}}</ref> Ta fara fitowa a talabijin a fim din Lifetime na 2017 The Watcher in the Woods a matsayin Jan Carstairs . Evans ta fara taka rawa a talabijin a matsayin Jenny Walker a cikin jerin shirye-shiryen [[Netflix]] na 2020 ''White Lines'' . <ref>{{Cite web |last=Shaw-Williams |first=Hannah |date=17 May 2020 |title=White Lines Cast Guide: Where You Know The Actors From |url=https://screenrant.com/white-lines-netflix-cast-character-guide/ |access-date=18 May 2020 |website=Screen Rant}}</ref>
Evans ya koma fim a 2023, ya fito a matsayin Lexy a cikin Winnie-the-Pooh: Blood and Honey 2.<ref>{{Cite web |last=Ritman |first=Alex |date=8 September 2023 |title='Winnie-The-Pooh: Blood and Honey' Sequel First-Look Images Revealed (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/winnie-the-pooh-blood-and-honey-sequel-first-look-images-revealed-exclusive-1235585219/ |access-date=10 September 2023 |website=The Hollywood Reporter}}</ref> Ta kuma bayyana a cikin aukuwa biyu na jerin Disney+ The Full Monty a matsayin Lucy Warner da kuma wani labari na wasan kwaikwayo na Channel 5 na ''Ellis'' a matsayin Carrie Booth. <ref>{{Cite web |last=Fear |first=Helen |date=3 December 2025 |title=New thriller Girl Taken is a 'provocative' and 'dark' psychological drama on Paramount+ |url=https://www.entertainmentdaily.com/tv/girl-taken-paramount-start-date/ |access-date=26 December 2025 |website=Entertainment Daily}}</ref><ref>{{Cite web |last=Palmer |first=Katie |date=31 October 2024 |title=Ellis cast: Who stars in new Channel 5 crime drama with Outlander actor? |url=https://www.mirror.co.uk/tv/tv-news/ellis-cast-who-stars-new-33998997 |access-date=26 December 2025 |website=Daily Mirror}}</ref>
A cikin 2025, Evans ta buga Haley a cikin fim din Amazon Prime My Fault: London <ref>{{Cite web |last=Hill |first=Marissa |date=16 February 2025 |title=My Fault: London 2025 Review |url=https://variety.com/2025/film/reviews/my-fault-london-review-prime-video-1236306144/ |access-date=26 December 2025 |website=Shade Studios}}</ref> da Olivia Carteret a cikin wasan kwaikwayo na Channel 5 da kuma daidaitawa da The Forsytes . <ref>{{Cite web |last=Phillips |first=Jessica |date=20 October 2025 |title=Where was 'The Forsytes' filmed? The opulent locations you can visit from the new period drama |url=https://www.timeout.com/uk/news/where-was-the-forsytes-filmed-the-locations-you-can-visit-from-the-opulent-new-period-drama-102025 |access-date=26 December 2025 |website=Time Out Worldwide}}</ref> A cikin 2026, Evans ta fito a matsayin Lily Riser a cikin jerin shirye-shiryen Paramount+ Girl Taken tare da ƙanwarta Delphi .<ref>{{Cite web |last=Billington |first=Alex |date=26 December 2025 |title=Tallulah Evans in Kidnapping Thriller Series 'Girl Taken' Official Trailer |url=https://www.firstshowing.net/2025/tallulah-evans-in-kidnapping-thriller-series-girl-taken-official-trailer/ |access-date=26 December 2025 |website=First Showing}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 2000]]
glltv33hhuhc3ucdxjt1lxseiobz4i0
971750
971749
2026-10-26T05:25:34Z
Yakubu manya
45962
971750
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Tallulah Rose Evans (an haife ta a ranar 4 ga Afrilu 2000) 'yar wasan kwaikwayo ce ta Ingila. Ta fara aikinta a matsayin yarinya a cikin fina-finai Son of Rambow (2007), Molly Moon da Incredible Book of Hypnotism (2015), da kuma fim din Lifetime The Watcher in the Woods (2017). Kwanan nan, ta fito a cikin jerin Paramount+ Girl Taken (2026).
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Evans a tsakiyar London kuma ita ce 'yar fari ta Marcus Evans, tsohon shugaban Ipswich Town FC, da Elizabeth.<ref>{{Cite web |last=Rossi |first=Madison |date=28 November 2017 |title=Meet the New Breakout Star of 'The Watcher in the Woods' : 5 Things to Know About Tallulah Evans |url=https://people.com/movies/the-watcher-in-the-woods-tallulah-evans-5-things-to-know-about-people-one-to-watch-actress/ |access-date=26 December 2025 |website=People}}</ref> Tana da 'yan'uwa mata biyu, ciki har da Delphi (an haife ta 2002). <ref>{{Cite web |title=Tallulah Evans |url=https://criticless.com/people/93492 |access-date=26 December 2025 |website=Criticless}}</ref><ref>{{Cite web |last=Palmer |first=Katie |date=8 January 2026 |title=Girl Taken cast in full as Game of Thrones legend leads harrowing thriller |url=https://www.mirror.co.uk/tv/tv-news/girl-taken-cast-full-game-36516230 |access-date=10 January 2026 |website=Daily Mirror}}</ref>
Evans ta halarci Makarantar Sakandare ta Putney, ta kammala A Levels a shekarar 2018.<ref>{{Cite web |date=25 August 2016 |title=Putney High joy at amazing GCSE results |url=https://www.gdst.net/news/putney-high-joy-amazing-gcse-results/ |access-date=26 December 2025 |website=Girls' Day School Trust}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 August 2018 |title=Putney High School celebrates A Level success |url=https://nappyvalleynet.com/putney-high-school-celebrates-a-level-success/ |access-date=26 December 2025 |website=Nappy Valley Net}}</ref> Ta kammala karatu tare da digiri na farko na Arts (BA) a cikin wasan kwaikwayo daga Royal Welsh College of Music & Drama a cikin 2021.<ref>{{Cite web |title=Tallulah Evans |url=https://www.rwcmd.ac.uk/student-profiles/tallulah-evans |access-date=26 December 2025 |website=Royal Welsh College of Music & Drama}}</ref>
== Ayyuka ==
Evans ta fara fitowa a fim din tare da karamin rawa a fim din 2006 ''Penelope'' . Wannan ya biyo bayan matsayi a matsayin Jess Proudfoot a cikin wasan kwaikwayo na 2007 Son of Rambow <ref>{{Cite web |last=Fleek |first=Derek |date=24 April 2008 |title=Son of Rambow: An Early Review |url=https://moviefilmreview.com/780/son-of-rambow-2 |access-date=2 May 2008 |website=Movie Film Review}}</ref> da Jemima a cikin 2009 St Trinian's 2: The Legend of Fritton's Gold . <ref>{{Cite web |title=Tallulah Evans |url=https://www.comedy.co.uk/people/tallulah_evans/ |access-date=26 December 2025 |website=British Comedy Guide}}</ref>
A cikin 2015, Evans ta buga Davina Nuttel a cikin fim din fim din Molly Moon da Incredible Book of Hypnotism . <ref>{{Cite web |title=Tallulah Evans - Davina Nuttel |url=https://mollymoonsworld.com/cast-member/tallulah-evans/ |access-date=26 December 2025 |website=Molly Moon's World}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tobias |first=Scott |date=13 August 2015 |title=Film Review: 'Molly Moon and the Incredible Book of Hypnotism' |url=https://variety.com/2015/film/reviews/molly-moon-and-the-incredible-book-of-hypnotism-review-1201569192/ |access-date=6 March 2018 |website=Variety}}</ref> Ta fara fitowa a talabijin a fim din Lifetime na 2017 The Watcher in the Woods a matsayin Jan Carstairs . Evans ta fara taka rawa a talabijin a matsayin Jenny Walker a cikin jerin shirye-shiryen [[Netflix]] na 2020 ''White Lines'' . <ref>{{Cite web |last=Shaw-Williams |first=Hannah |date=17 May 2020 |title=White Lines Cast Guide: Where You Know The Actors From |url=https://screenrant.com/white-lines-netflix-cast-character-guide/ |access-date=18 May 2020 |website=Screen Rant}}</ref>
Evans ya koma fim a 2023, ya fito a matsayin Lexy a cikin Winnie-the-Pooh: Blood and Honey 2.<ref>{{Cite web |last=Ritman |first=Alex |date=8 September 2023 |title='Winnie-The-Pooh: Blood and Honey' Sequel First-Look Images Revealed (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/winnie-the-pooh-blood-and-honey-sequel-first-look-images-revealed-exclusive-1235585219/ |access-date=10 September 2023 |website=The Hollywood Reporter}}</ref> Ta kuma bayyana a cikin aukuwa biyu na jerin Disney+ The Full Monty a matsayin Lucy Warner da kuma wani labari na wasan kwaikwayo na Channel 5 na ''Ellis'' a matsayin Carrie Booth. <ref>{{Cite web |last=Fear |first=Helen |date=3 December 2025 |title=New thriller Girl Taken is a 'provocative' and 'dark' psychological drama on Paramount+ |url=https://www.entertainmentdaily.com/tv/girl-taken-paramount-start-date/ |access-date=26 December 2025 |website=Entertainment Daily}}</ref><ref>{{Cite web |last=Palmer |first=Katie |date=31 October 2024 |title=Ellis cast: Who stars in new Channel 5 crime drama with Outlander actor? |url=https://www.mirror.co.uk/tv/tv-news/ellis-cast-who-stars-new-33998997 |access-date=26 December 2025 |website=Daily Mirror}}</ref>
A cikin 2025, Evans ta buga Haley a cikin fim din Amazon Prime My Fault: London <ref>{{Cite web |last=Hill |first=Marissa |date=16 February 2025 |title=My Fault: London 2025 Review |url=https://variety.com/2025/film/reviews/my-fault-london-review-prime-video-1236306144/ |access-date=26 December 2025 |website=Shade Studios}}</ref> da Olivia Carteret a cikin wasan kwaikwayo na Channel 5 da kuma daidaitawa da The Forsytes . <ref>{{Cite web |last=Phillips |first=Jessica |date=20 October 2025 |title=Where was 'The Forsytes' filmed? The opulent locations you can visit from the new period drama |url=https://www.timeout.com/uk/news/where-was-the-forsytes-filmed-the-locations-you-can-visit-from-the-opulent-new-period-drama-102025 |access-date=26 December 2025 |website=Time Out Worldwide}}</ref> A cikin 2026, Evans ta fito a matsayin Lily Riser a cikin jerin shirye-shiryen Paramount+ Girl Taken tare da ƙanwarta Delphi .<ref>{{Cite web |last=Billington |first=Alex |date=26 December 2025 |title=Tallulah Evans in Kidnapping Thriller Series 'Girl Taken' Official Trailer |url=https://www.firstshowing.net/2025/tallulah-evans-in-kidnapping-thriller-series-girl-taken-official-trailer/ |access-date=26 December 2025 |website=First Showing}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 2000]]
k2ca1aets7tcttk27h0yi54gqvbrr1r
971751
971750
2026-10-26T05:26:09Z
Yakubu manya
45962
971751
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}{{Databox}}
Tallulah Rose Evans (an haife ta a ranar 4 ga Afrilu 2000) 'yar wasan kwaikwayo ce ta Ingila. Ta fara aikinta a matsayin yarinya a cikin fina-finai Son of Rambow (2007), Molly Moon da Incredible Book of Hypnotism (2015), da kuma fim din Lifetime The Watcher in the Woods (2017). Kwanan nan, ta fito a cikin jerin Paramount+ Girl Taken (2026).
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Evans a tsakiyar London kuma ita ce 'yar fari ta Marcus Evans, tsohon shugaban Ipswich Town FC, da Elizabeth.<ref>{{Cite web |last=Rossi |first=Madison |date=28 November 2017 |title=Meet the New Breakout Star of 'The Watcher in the Woods' : 5 Things to Know About Tallulah Evans |url=https://people.com/movies/the-watcher-in-the-woods-tallulah-evans-5-things-to-know-about-people-one-to-watch-actress/ |access-date=26 December 2025 |website=People}}</ref> Tana da 'yan'uwa mata biyu, ciki har da Delphi (an haife ta 2002). <ref>{{Cite web |title=Tallulah Evans |url=https://criticless.com/people/93492 |access-date=26 December 2025 |website=Criticless}}</ref><ref>{{Cite web |last=Palmer |first=Katie |date=8 January 2026 |title=Girl Taken cast in full as Game of Thrones legend leads harrowing thriller |url=https://www.mirror.co.uk/tv/tv-news/girl-taken-cast-full-game-36516230 |access-date=10 January 2026 |website=Daily Mirror}}</ref>
Evans ta halarci Makarantar Sakandare ta Putney, ta kammala A Levels a shekarar 2018.<ref>{{Cite web |date=25 August 2016 |title=Putney High joy at amazing GCSE results |url=https://www.gdst.net/news/putney-high-joy-amazing-gcse-results/ |access-date=26 December 2025 |website=Girls' Day School Trust}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 August 2018 |title=Putney High School celebrates A Level success |url=https://nappyvalleynet.com/putney-high-school-celebrates-a-level-success/ |access-date=26 December 2025 |website=Nappy Valley Net}}</ref> Ta kammala karatu tare da digiri na farko na Arts (BA) a cikin wasan kwaikwayo daga Royal Welsh College of Music & Drama a cikin 2021.<ref>{{Cite web |title=Tallulah Evans |url=https://www.rwcmd.ac.uk/student-profiles/tallulah-evans |access-date=26 December 2025 |website=Royal Welsh College of Music & Drama}}</ref>
== Ayyuka ==
Evans ta fara fitowa a fim din tare da karamin rawa a fim din 2006 ''Penelope'' . Wannan ya biyo bayan matsayi a matsayin Jess Proudfoot a cikin wasan kwaikwayo na 2007 Son of Rambow <ref>{{Cite web |last=Fleek |first=Derek |date=24 April 2008 |title=Son of Rambow: An Early Review |url=https://moviefilmreview.com/780/son-of-rambow-2 |access-date=2 May 2008 |website=Movie Film Review}}</ref> da Jemima a cikin 2009 St Trinian's 2: The Legend of Fritton's Gold . <ref>{{Cite web |title=Tallulah Evans |url=https://www.comedy.co.uk/people/tallulah_evans/ |access-date=26 December 2025 |website=British Comedy Guide}}</ref>
A cikin 2015, Evans ta buga Davina Nuttel a cikin fim din fim din Molly Moon da Incredible Book of Hypnotism . <ref>{{Cite web |title=Tallulah Evans - Davina Nuttel |url=https://mollymoonsworld.com/cast-member/tallulah-evans/ |access-date=26 December 2025 |website=Molly Moon's World}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tobias |first=Scott |date=13 August 2015 |title=Film Review: 'Molly Moon and the Incredible Book of Hypnotism' |url=https://variety.com/2015/film/reviews/molly-moon-and-the-incredible-book-of-hypnotism-review-1201569192/ |access-date=6 March 2018 |website=Variety}}</ref> Ta fara fitowa a talabijin a fim din Lifetime na 2017 The Watcher in the Woods a matsayin Jan Carstairs . Evans ta fara taka rawa a talabijin a matsayin Jenny Walker a cikin jerin shirye-shiryen [[Netflix]] na 2020 ''White Lines'' . <ref>{{Cite web |last=Shaw-Williams |first=Hannah |date=17 May 2020 |title=White Lines Cast Guide: Where You Know The Actors From |url=https://screenrant.com/white-lines-netflix-cast-character-guide/ |access-date=18 May 2020 |website=Screen Rant}}</ref>
Evans ya koma fim a 2023, ya fito a matsayin Lexy a cikin Winnie-the-Pooh: Blood and Honey 2.<ref>{{Cite web |last=Ritman |first=Alex |date=8 September 2023 |title='Winnie-The-Pooh: Blood and Honey' Sequel First-Look Images Revealed (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/winnie-the-pooh-blood-and-honey-sequel-first-look-images-revealed-exclusive-1235585219/ |access-date=10 September 2023 |website=The Hollywood Reporter}}</ref> Ta kuma bayyana a cikin aukuwa biyu na jerin Disney+ The Full Monty a matsayin Lucy Warner da kuma wani labari na wasan kwaikwayo na Channel 5 na ''Ellis'' a matsayin Carrie Booth. <ref>{{Cite web |last=Fear |first=Helen |date=3 December 2025 |title=New thriller Girl Taken is a 'provocative' and 'dark' psychological drama on Paramount+ |url=https://www.entertainmentdaily.com/tv/girl-taken-paramount-start-date/ |access-date=26 December 2025 |website=Entertainment Daily}}</ref><ref>{{Cite web |last=Palmer |first=Katie |date=31 October 2024 |title=Ellis cast: Who stars in new Channel 5 crime drama with Outlander actor? |url=https://www.mirror.co.uk/tv/tv-news/ellis-cast-who-stars-new-33998997 |access-date=26 December 2025 |website=Daily Mirror}}</ref>
A cikin 2025, Evans ta buga Haley a cikin fim din Amazon Prime My Fault: London <ref>{{Cite web |last=Hill |first=Marissa |date=16 February 2025 |title=My Fault: London 2025 Review |url=https://variety.com/2025/film/reviews/my-fault-london-review-prime-video-1236306144/ |access-date=26 December 2025 |website=Shade Studios}}</ref> da Olivia Carteret a cikin wasan kwaikwayo na Channel 5 da kuma daidaitawa da The Forsytes . <ref>{{Cite web |last=Phillips |first=Jessica |date=20 October 2025 |title=Where was 'The Forsytes' filmed? The opulent locations you can visit from the new period drama |url=https://www.timeout.com/uk/news/where-was-the-forsytes-filmed-the-locations-you-can-visit-from-the-opulent-new-period-drama-102025 |access-date=26 December 2025 |website=Time Out Worldwide}}</ref> A cikin 2026, Evans ta fito a matsayin Lily Riser a cikin jerin shirye-shiryen Paramount+ Girl Taken tare da ƙanwarta Delphi .<ref>{{Cite web |last=Billington |first=Alex |date=26 December 2025 |title=Tallulah Evans in Kidnapping Thriller Series 'Girl Taken' Official Trailer |url=https://www.firstshowing.net/2025/tallulah-evans-in-kidnapping-thriller-series-girl-taken-official-trailer/ |access-date=26 December 2025 |website=First Showing}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 2000]]
ocjz2bv5t2025qq28byk8aa596z5xzq
971798
971751
2026-10-26T08:17:03Z
Yakubu manya
45962
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1372327795|Tallulah Evans]]"
971798
wikitext
text/x-wiki
'''Tallulah Rose Evans''' (an haife ta a ranar 4 ga Afrilu 2000) 'yar wasan kwaikwayo ce ta Ingila. Ta fara aikinta a matsayin yarinya a cikin fina-finai Son of Rambow (2007), Molly Moon da Incredible Book of Hypnotism (2015), da kuma fim din Lifetime The Watcher in the Woods (2017). Kwanan nan, ta fito a cikin jerin Paramount+ Girl Taken (2026).
An haifi Evans a tsakiyar London kuma ita ce 'yar fari ta Marcus Evans, tsohon shugaban Ipswich Town FC, da Elizabeth.<ref>{{Cite web |last=Rossi |first=Madison |date=28 November 2017 |title=Meet the New Breakout Star of 'The Watcher in the Woods' : 5 Things to Know About Tallulah Evans |url=https://people.com/movies/the-watcher-in-the-woods-tallulah-evans-5-things-to-know-about-people-one-to-watch-actress/ |access-date=26 December 2025 |website=People}}</ref> Tana da 'yan'uwa mata biyu, ciki har da Delphi (an haife ta 2002). <ref>{{Cite web |title=Tallulah Evans |url=https://criticless.com/people/93492 |access-date=26 December 2025 |website=Criticless}}</ref><ref>{{Cite web |last=Palmer |first=Katie |date=8 January 2026 |title=Girl Taken cast in full as Game of Thrones legend leads harrowing thriller |url=https://www.mirror.co.uk/tv/tv-news/girl-taken-cast-full-game-36516230 |access-date=10 January 2026 |website=Daily Mirror}}</ref>
Evans ta halarci Makarantar Sakandare ta Putney, ta kammala A Levels a shekarar 2018.<ref>{{Cite web |date=25 August 2016 |title=Putney High joy at amazing GCSE results |url=https://www.gdst.net/news/putney-high-joy-amazing-gcse-results/ |access-date=26 December 2025 |website=Girls' Day School Trust}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 August 2018 |title=Putney High School celebrates A Level success |url=https://nappyvalleynet.com/putney-high-school-celebrates-a-level-success/ |access-date=26 December 2025 |website=Nappy Valley Net}}</ref> Ta kammala karatu tare da digiri na farko na Arts (BA) a cikin wasan kwaikwayo daga Royal Welsh College of Music & Drama a cikin 2021.<ref>{{Cite web |title=Tallulah Evans |url=https://www.rwcmd.ac.uk/student-profiles/tallulah-evans |access-date=26 December 2025 |website=Royal Welsh College of Music & Drama}}</ref>
Evans ta fara fitowa a fim din tare da karamin rawa a fim din 2006 ''Penelope'' . Wannan ya biyo bayan matsayi a matsayin Jess Proudfoot a cikin wasan kwaikwayo na 2007 Son of Rambow <ref>{{Cite web |last=Fleek |first=Derek |date=24 April 2008 |title=Son of Rambow: An Early Review |url=https://moviefilmreview.com/780/son-of-rambow-2 |access-date=2 May 2008 |website=Movie Film Review}}</ref> da Jemima a cikin 2009 St Trinian's 2: The Legend of Fritton's Gold . <ref>{{Cite web |title=Tallulah Evans |url=https://www.comedy.co.uk/people/tallulah_evans/ |access-date=26 December 2025 |website=British Comedy Guide}}</ref>
A cikin 2015, Evans ta buga Davina Nuttel a cikin fim din fim din Molly Moon da Incredible Book of Hypnotism . [1][2] Ta fara fitowa a talabijin a fim din Lifetime na 2017 The Watcher in the Woods a matsayin Jan Carstairs . Evans ta fara taka rawa a talabijin a matsayin Jenny Walker a cikin jerin shirye-shiryen Netflix na 2020 White Lines . [3]
Evans ya koma fim a 2023, ya fito a matsayin Lexy a cikin Winnie-the-Pooh: Blood and Honey 2.<ref>{{Cite web |last=Ritman |first=Alex |date=8 September 2023 |title='Winnie-The-Pooh: Blood and Honey' Sequel First-Look Images Revealed (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/winnie-the-pooh-blood-and-honey-sequel-first-look-images-revealed-exclusive-1235585219/ |access-date=10 September 2023 |website=The Hollywood Reporter}}</ref> Ta kuma bayyana a cikin aukuwa biyu na jerin Disney+ The Full Monty a matsayin Lucy Warner da kuma wani labari na wasan kwaikwayo na Channel 5 na ''Ellis'' a matsayin Carrie Booth. <ref>{{Cite web |last=Fear |first=Helen |date=3 December 2025 |title=New thriller Girl Taken is a 'provocative' and 'dark' psychological drama on Paramount+ |url=https://www.entertainmentdaily.com/tv/girl-taken-paramount-start-date/ |access-date=26 December 2025 |website=Entertainment Daily}}</ref><ref>{{Cite web |last=Palmer |first=Katie |date=31 October 2024 |title=Ellis cast: Who stars in new Channel 5 crime drama with Outlander actor? |url=https://www.mirror.co.uk/tv/tv-news/ellis-cast-who-stars-new-33998997 |access-date=26 December 2025 |website=Daily Mirror}}</ref>
A cikin 2025, Evans ta buga Haley a cikin fim din Amazon Prime My Fault: London <ref>{{Cite web |last=Hill |first=Marissa |date=16 February 2025 |title=My Fault: London 2025 Review |url=https://variety.com/2025/film/reviews/my-fault-london-review-prime-video-1236306144/ |access-date=26 December 2025 |website=Shade Studios}}</ref> da Olivia Carteret a cikin wasan kwaikwayo na Channel 5 da kuma daidaitawa da The Forsytes . <ref>{{Cite web |last=Phillips |first=Jessica |date=20 October 2025 |title=Where was 'The Forsytes' filmed? The opulent locations you can visit from the new period drama |url=https://www.timeout.com/uk/news/where-was-the-forsytes-filmed-the-locations-you-can-visit-from-the-opulent-new-period-drama-102025 |access-date=26 December 2025 |website=Time Out Worldwide}}</ref> A cikin 2026, Evans ta fito a matsayin Lily Riser a cikin jerin shirye-shiryen Paramount+ Girl Taken tare da ƙanwarta Delphi .<ref>{{Cite web |last=Billington |first=Alex |date=26 December 2025 |title=Tallulah Evans in Kidnapping Thriller Series 'Girl Taken' Official Trailer |url=https://www.firstshowing.net/2025/tallulah-evans-in-kidnapping-thriller-series-girl-taken-official-trailer/ |access-date=26 December 2025 |website=First Showing}}</ref>
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
|-
|2006
|''Penelope''
|Yarinya a cikin Photobooth
|
|-
|2007
|''Ɗan Rambow''
|Jess Proudfoot
|
|-
|2009
|''St Trinian's 2: Labarin Zinare na Fritton''
|Jemima
|
|-
|2011
|''David Rose''
|Stella
|Gajeren fim
|-
|2015
|''Molly Moon da Littafin Magana mai ban mamaki''
|Davina Nuttel
|
|-
|2021
|''A Tsibirin Yamma''
|Arya
|Gajeren fim
|-
|2024
|''Winnie-the-Pooh: Jinin da Zuma 2''
|Lexy
|
|-
|2025
|''Laifi na: London''
|Haley
|Fim din Amazon na farko
|}
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
|-
|2017
|''Mai Tsaro a cikin dazuzzuka''
|Jan Carstairs
|Fim din talabijin
|-
|2020
|''White Lines''
|Jenny Walker
|Abubuwa 3
|-
|2023
|''Cikakken Dutsen''
|Lucy Warner
|Abubuwa 2
|-
|2024
|''Ellis''
|Carrie Booth
|Fim: "Hanmore"
|-
|2025
|''Masu Fitowa''
|Olivia Carteret
|Abubuwa 3
|-
|2026
|''Yarinyar da aka dauka''
|Lily Riser
|Babban rawar da take takawa
|}
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 2000]]
ix2lq0lnpfle3xux9ujv8s8ieottlm1
971799
971798
2026-10-26T08:17:30Z
Yakubu manya
45962
971799
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Tallulah Rose Evans''' (an haife ta a ranar 4 ga Afrilu 2000) 'yar wasan kwaikwayo ce ta Ingila. Ta fara aikinta a matsayin yarinya a cikin fina-finai Son of Rambow (2007), Molly Moon da Incredible Book of Hypnotism (2015), da kuma fim din Lifetime The Watcher in the Woods (2017). Kwanan nan, ta fito a cikin jerin Paramount+ Girl Taken (2026).
An haifi Evans a tsakiyar London kuma ita ce 'yar fari ta Marcus Evans, tsohon shugaban Ipswich Town FC, da Elizabeth.<ref>{{Cite web |last=Rossi |first=Madison |date=28 November 2017 |title=Meet the New Breakout Star of 'The Watcher in the Woods' : 5 Things to Know About Tallulah Evans |url=https://people.com/movies/the-watcher-in-the-woods-tallulah-evans-5-things-to-know-about-people-one-to-watch-actress/ |access-date=26 December 2025 |website=People}}</ref> Tana da 'yan'uwa mata biyu, ciki har da Delphi (an haife ta 2002). <ref>{{Cite web |title=Tallulah Evans |url=https://criticless.com/people/93492 |access-date=26 December 2025 |website=Criticless}}</ref><ref>{{Cite web |last=Palmer |first=Katie |date=8 January 2026 |title=Girl Taken cast in full as Game of Thrones legend leads harrowing thriller |url=https://www.mirror.co.uk/tv/tv-news/girl-taken-cast-full-game-36516230 |access-date=10 January 2026 |website=Daily Mirror}}</ref>
Evans ta halarci Makarantar Sakandare ta Putney, ta kammala A Levels a shekarar 2018.<ref>{{Cite web |date=25 August 2016 |title=Putney High joy at amazing GCSE results |url=https://www.gdst.net/news/putney-high-joy-amazing-gcse-results/ |access-date=26 December 2025 |website=Girls' Day School Trust}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 August 2018 |title=Putney High School celebrates A Level success |url=https://nappyvalleynet.com/putney-high-school-celebrates-a-level-success/ |access-date=26 December 2025 |website=Nappy Valley Net}}</ref> Ta kammala karatu tare da digiri na farko na Arts (BA) a cikin wasan kwaikwayo daga Royal Welsh College of Music & Drama a cikin 2021.<ref>{{Cite web |title=Tallulah Evans |url=https://www.rwcmd.ac.uk/student-profiles/tallulah-evans |access-date=26 December 2025 |website=Royal Welsh College of Music & Drama}}</ref>
Evans ta fara fitowa a fim din tare da karamin rawa a fim din 2006 ''Penelope'' . Wannan ya biyo bayan matsayi a matsayin Jess Proudfoot a cikin wasan kwaikwayo na 2007 Son of Rambow <ref>{{Cite web |last=Fleek |first=Derek |date=24 April 2008 |title=Son of Rambow: An Early Review |url=https://moviefilmreview.com/780/son-of-rambow-2 |access-date=2 May 2008 |website=Movie Film Review}}</ref> da Jemima a cikin 2009 St Trinian's 2: The Legend of Fritton's Gold . <ref>{{Cite web |title=Tallulah Evans |url=https://www.comedy.co.uk/people/tallulah_evans/ |access-date=26 December 2025 |website=British Comedy Guide}}</ref>
A cikin 2015, Evans ta buga Davina Nuttel a cikin fim din fim din Molly Moon da Incredible Book of Hypnotism . [1][2] Ta fara fitowa a talabijin a fim din Lifetime na 2017 The Watcher in the Woods a matsayin Jan Carstairs . Evans ta fara taka rawa a talabijin a matsayin Jenny Walker a cikin jerin shirye-shiryen Netflix na 2020 White Lines . [3]
Evans ya koma fim a 2023, ya fito a matsayin Lexy a cikin Winnie-the-Pooh: Blood and Honey 2.<ref>{{Cite web |last=Ritman |first=Alex |date=8 September 2023 |title='Winnie-The-Pooh: Blood and Honey' Sequel First-Look Images Revealed (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/winnie-the-pooh-blood-and-honey-sequel-first-look-images-revealed-exclusive-1235585219/ |access-date=10 September 2023 |website=The Hollywood Reporter}}</ref> Ta kuma bayyana a cikin aukuwa biyu na jerin Disney+ The Full Monty a matsayin Lucy Warner da kuma wani labari na wasan kwaikwayo na Channel 5 na ''Ellis'' a matsayin Carrie Booth. <ref>{{Cite web |last=Fear |first=Helen |date=3 December 2025 |title=New thriller Girl Taken is a 'provocative' and 'dark' psychological drama on Paramount+ |url=https://www.entertainmentdaily.com/tv/girl-taken-paramount-start-date/ |access-date=26 December 2025 |website=Entertainment Daily}}</ref><ref>{{Cite web |last=Palmer |first=Katie |date=31 October 2024 |title=Ellis cast: Who stars in new Channel 5 crime drama with Outlander actor? |url=https://www.mirror.co.uk/tv/tv-news/ellis-cast-who-stars-new-33998997 |access-date=26 December 2025 |website=Daily Mirror}}</ref>
A cikin 2025, Evans ta buga Haley a cikin fim din Amazon Prime My Fault: London <ref>{{Cite web |last=Hill |first=Marissa |date=16 February 2025 |title=My Fault: London 2025 Review |url=https://variety.com/2025/film/reviews/my-fault-london-review-prime-video-1236306144/ |access-date=26 December 2025 |website=Shade Studios}}</ref> da Olivia Carteret a cikin wasan kwaikwayo na Channel 5 da kuma daidaitawa da The Forsytes . <ref>{{Cite web |last=Phillips |first=Jessica |date=20 October 2025 |title=Where was 'The Forsytes' filmed? The opulent locations you can visit from the new period drama |url=https://www.timeout.com/uk/news/where-was-the-forsytes-filmed-the-locations-you-can-visit-from-the-opulent-new-period-drama-102025 |access-date=26 December 2025 |website=Time Out Worldwide}}</ref> A cikin 2026, Evans ta fito a matsayin Lily Riser a cikin jerin shirye-shiryen Paramount+ Girl Taken tare da ƙanwarta Delphi .<ref>{{Cite web |last=Billington |first=Alex |date=26 December 2025 |title=Tallulah Evans in Kidnapping Thriller Series 'Girl Taken' Official Trailer |url=https://www.firstshowing.net/2025/tallulah-evans-in-kidnapping-thriller-series-girl-taken-official-trailer/ |access-date=26 December 2025 |website=First Showing}}</ref>
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
|-
|2006
|''Penelope''
|Yarinya a cikin Photobooth
|
|-
|2007
|''Ɗan Rambow''
|Jess Proudfoot
|
|-
|2009
|''St Trinian's 2: Labarin Zinare na Fritton''
|Jemima
|
|-
|2011
|''David Rose''
|Stella
|Gajeren fim
|-
|2015
|''Molly Moon da Littafin Magana mai ban mamaki''
|Davina Nuttel
|
|-
|2021
|''A Tsibirin Yamma''
|Arya
|Gajeren fim
|-
|2024
|''Winnie-the-Pooh: Jinin da Zuma 2''
|Lexy
|
|-
|2025
|''Laifi na: London''
|Haley
|Fim din Amazon na farko
|}
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
|-
|2017
|''Mai Tsaro a cikin dazuzzuka''
|Jan Carstairs
|Fim din talabijin
|-
|2020
|''White Lines''
|Jenny Walker
|Abubuwa 3
|-
|2023
|''Cikakken Dutsen''
|Lucy Warner
|Abubuwa 2
|-
|2024
|''Ellis''
|Carrie Booth
|Fim: "Hanmore"
|-
|2025
|''Masu Fitowa''
|Olivia Carteret
|Abubuwa 3
|-
|2026
|''Yarinyar da aka dauka''
|Lily Riser
|Babban rawar da take takawa
|}
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 2000]]
3t8q6farw2wxxhihaixqwibh25ijoqa
Irma Adlawan
0
180038
971754
2026-10-26T05:33:14Z
Yakubu manya
45962
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1364797912|Irma Adlawan]]"
971754
wikitext
text/x-wiki
Adlawan an dauke shi daya daga cikin fitattun 'yan wasan kwaikwayo a Philippines.[1][2][3] Ta bayyana a cikin sauye-sauyen Shakespeare da yawa da kuma manyan ayyukan zamani na wasan kwaikwayo na duniya. An shigar da ita cikin Hall of Fame na Aliw Awards saboda nasarar da ta samu a cikin 100 Songs of Mary Helen Fee (2001), Speaking in Tongues (2004), da Ang Pokpok da Ohio (2005). [4] A rubuce-rubuce don TheaterFansManila.com, Nikki Francisco ta yaba da rawar da ta taka a wasan Makbet a cikin 2017, inda ta bayyana ta a matsayin 'yar wasan kwaikwayo "a kan ƙungiyar kanta".[5]
'''Irma Santonil Adlawan''' (an haife ta a ranar 7 ga watan Maris, shekara ta 1962) 'yar wasan kwaikwayo ce ta Filipino a mataki da allo. Ta fara aikinta a kan mataki tare da kamfanin wasan kwaikwayo na Tanghalang Pilipino a cikin shekarun 1990s kuma daga baya ta fadada zuwa yin wasan kwaikwayo ta hanyar samar da kayan aiki masu zaman kansu da na al'ada. Adlawan ta sami yabo ciki har da Aliw Awards guda huɗu, FAMAS Award, Metro Manila Film Festival Award, da Young Critics Circle, ban da gabatarwa ga Gawad Urian biyar da Luna Awards uku. <ref>{{Cite web |title=Life begins at 40 for Indie Queen Irma Adlawan |url=https://www.pep.ph/news/14485/life-begins-at-40-for-indie-queen-irma-adlawan |access-date=July 19, 2022 |website=PEP.ph |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=August 21, 2007 |title=Life begins at 40 for Indie Queen Irma |url=https://www.gmanetwork.com/news/story/56990/showbiz/life-begins-at-40-for-indie-queen-irma/ |access-date=July 19, 2022 |website=GMA News Online |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Queen of Indie films |url=https://www.philstar.com/kalingawan/2005/09/03/294912/queen-indie-films |access-date=July 19, 2022 |website=www.philstar.com |language=en-US}}</ref>
An haifi Adlawan a [[Manila]]" id="mwKw" rel="mw:WikiLink" title="Tondo, Manila">Tondo, Manila, 'yar Conrada Santonil, uwar gida, da Pedro Adlawan, mai ritaya. Ta halarci St. Mary Magdalene (Parochial) School Inc . a Kawit, Cavite kuma ya zama dalibi na Magana da Wasan kwaikwayo a Jami'ar Philippines-Diliman, bayan ya sauya daga harabar Manila.
Matsayinta na farko shi ne Helena daga [[William Shakespeare|Shakespeare]]'s A Midsummer Night's Dream, wanda ta yi wa Dulaang UP a 1983 a karkashin jagorancin wanda ya kafa shi, Tony Mabesa . Ta zama na yau da kullun na Dulaang UP, tana fitowa a cikin shirye-shirye ciki har da Chekhov's Three Sisters, Betti's The Queen and the Rebels, Fay da Michael Kanin's ''Rashomon'', da [[Molière]]'s The Misanthrope, da sauran wasannin.
Adlawan ya zama memba na Kamfanin 'yan wasan kwaikwayo na Tanghalang Pilipino daga 1991 zuwa 1998, yana taka rawa a cikin rawar da ta haɗa da: mai shirya fina-finai na kasar Sin wanda ya danganci mahaifiyar Regal Films Lily Monteverde a cikin ''Ang Buhay Ay Pelikula'' na Dennis Marasigan; Zafira a cikin Francisco Balagtas' ''Orosman a Zafira''; Sisa a cikin Cayabyab-Lumbera na José Rizal's ''Noli Me Tangere''; da ''Teodora'' Alonso a cikin Nonon Padilla da Rene O. Villanueva. Ga ''Ang Buhay Ay Pelikula'' an ambaci ta a matsayin 'yar wasan kwaikwayo mafi kyau na shekara ta Young Critics Circle a shekarar 1992, yayin da ''Teodora'' ta yi rawar da ta taka a matsayin mahaifiyar jarumin Philippine José Rizal ta sami yabo daga National Artist for Dance Leonor Orosa-Goquingco don "[cikar] aikinta na histrionic, yawon shakatawa mai ban sha'awa [tare da irin wannan sauƙi, sha'awa, kewa, gaskiya da nuna gaskiya].
Matsayin Adlawan na farko na fina-finai sun haɗa da wanda aka yi wa fyade a cikin Jeffrey Jeturian's ''Tuhog'' a cikin shekara ta 2001, da kuma malamin makarantar jama'a a ''Mga Munting Tinig'' a cikin shekara, dukansu biyu sun ba ta kyautar 'yar wasan kwaikwayo mafi kyau a Gawad Urian Awards . A shekara ta 2005, a lokacin zuwan fina-finai na dijital, ta fito a fina-fukkuna masu zaman kansu guda uku: ''ICU Bed #7'', inda ta taka rawar 'yar Eddie Garcia; Sa North Diversion Road, wanda aka daidaita shi don fim kuma ta sake taka rawar da ta taka daga gidan wasan kwaikwayo na tsakiyar 90s tare da John Arcilla, inda suka taka ma'aurata daban-daban 10 da ke hulɗa da rashin aminci; da ''Mga Pusang Gala'', bisa ga rubutun Palanca wanda ya lashe kyautar Rody Vera da Lana Jun, inda ta taka rawa na Marta, mai tallata mai shekaru.<ref name="awards" /> Ta sami lambar yabo ta 'yar wasan kwaikwayo mafi kyau saboda wasan kwaikwayon da ta yi a Sa North da ''Mga Pusang Gala'' . Ta ci gaba da yin aiki a cikin Indies, tana taka rawa da kuma tallafawa daga 2006 zuwa gaba. Ayyukanta a matsayin Aling Carmen a Ataul: For Rent a 2007 ya ba ta lambar yabo ta FAMAS Best Supporting Actress .
Ayyukanta na farko na talabijin sun haɗa da bayyanar a cikin ''Balintataw'' na Cecile Guidote-Alvarez, Behn Cervantes' ''Angkan'', da Mario O'Hara's ''Mama'' . Daga baya ta bayyana akai-akai a cikin shirye-shiryen talabijin na ''Farin ciki'' har da ''Sa Dulo Ng Walang Hanggan'', ''Kay Tagal Kang Hinintay'', Mga Anghel na Walang Langit, da Encantadia . A shekara ta 2006, an jefa ta a cikin rawar da Imelda Magsaysay, mahaifiyar Celine Magsaysay (wanda [[Anne Curtis]] ta buga), a cikin [[ABS-CBN]] teleserye ''Maging Sino Ka Man'' .Sauran ayyukanta na talabijin sun hada da Clara Rivero a cikin Lobo, Margarita Fortalejo-Cervantes a cikin Precious Hearts Romances Presents: Kristine a cikin 2010, Mantal a ''Amaya'' a cikin 2011, da kuma bayyanar baƙi a cikin wasan kwaikwayo na [[ABS-CBN]] da GMA Network, ''Maalaala Mo Kaya'' da Magilanpakaman .
Yayinda take fitowa a cikin fina-finai masu zaman kansu da fina-fukkuna masu zaman kansu, Adlawan ta ci gaba da yin wasan kwaikwayo a kan mataki, kuma a cikin 2008 an shigar da ita cikin Aliw Awards Hall of Fame don nasarar da ta samu uku a cikin 100 Hundred Songs of Mary Helen Fee, Speaking in Tongues, da ''Ang Pokpok da Ohio'' . A wannan shekarar, ta fito a cikin shirye-shiryen Tanghalang Pilipino na David Henry Hwang's The Golden Child kuma ta sauya tare da Missy Maramara a matsayin Desdemona a cikin Tanghalang Ateneo's adaptation of [[William Shakespeare|Shakespeare]]'s ''Othello'' . A shekara ta 2009, ta nuna Candida Marasigan - wanda ta sake maimaitawa sau hudu a cikin shekaru biyar masu zuwa - a cikin Nick Joaquin's A Portrait of the Artist a matsayin Filipino a cikin wani shiri na Repertory Philippines .
Har ila yau, a cikin shekara ta 2009, Adlawan ta fito a fim din Alvin Yapan na Cinemalaya ''Ang Panggagahasa Kay Fe'', wanda ta sami wani gabatarwa mafi kyawun 'yar wasan kwaikwayo a Gawad Urian Awards . Ta kuma sake taka rawar da ta taka a matsayin Baby Magtalas, mahaifiyar Laida Magtalas (wanda Sarah Geronimo ta taka) a cikin ci gaba na A Very Special Love, You Changed My Life . A shekara ta 2010, ta fito a fim din Cinemalaya ''Vox Populi'', tana wasa da Connie de Gracia, 'yar siyasa da ke neman ofis. A cikin shekaru masu zuwa, ta koma Dulaang UP ta hanyar Wilfrido Ma. . Guerrero's Forsaken House kuma ta sake taka rawar da ta taka a matsayin Baby Magtalas a cikin It Takes a Man and a Woman . Ta bayyana a cikin [[ABS-CBN]]'s Got to Believe a matsayin mai kula da Joaquin, Yaya Puring da Be Careful With My Heart a matsayin Vicky Reyes, mai ba da shawara ga Maya. Ta taka rawar shugaban makarantar jama'a mai cin hanci da rashawa Mai a cikin ''Titser'', wani miniseries da aka samar don GMA News da Harkokin Jama'a.
A bikin fina-finai na Cinemalaya na 9, ta sami kyautar Balanghai don 'yar wasan kwaikwayo mafi kyau a cikin New Breed Category saboda rawar da ta taka a Transit a matsayin Janet, OFW da ke aiki a [[Isra'ila]] "mai gwagwarmaya don kiyaye iyalinta tare a cikin barazanar rikicewar al'adu. "Ta sami lambar yabo ta musamman ta juriya don yin wasan kwaikwayo wanda ta raba tare da Ping Medina, Jasmine Curtis-Smith, Mercedes Cabral, Marc Justine Alvarez, da Yatzuck Azuz .
A shekara ta 2014, ta fito a cikin wasan kwaikwayo na farko na Ronnie Lazaro ''Edna'', fim din da ya sake magance labarun OFWs. Ta buga Edna dela Costa, mai kula da Filipino da ke dawowa gida don neman iyali mai canzawa. Adlawan kuma ta kasance wani ɓangare na The Janitor, shigarwa a cikin rukunin Daraktoci na Cinemalaya X. Ta shiga cikin simintin Liza Soberano da Enrique Gil na ƙaddamar da teleserye Forevermore, a matsayin Mirasol, manomi da kuma mahaifiyar Soberano, Agnes.
A shekara ta 2015, ta ci gaba da bayyana a cikin wasan kwaikwayo na ABS-CBN da GMA, da kuma shirye-shiryen talabijin na musamman, kuma an jefa ta cikin tallafi a fina-finai ciki har da Sleepless, bikin fina-fakka na QCinema, da Walang Forever, shigarwa ga bikin fina-fukki na Metro Manila na 41. Ta koma mataki a watan Oktoba, a cikin Tanghalang Pilipino's Mga Buhay na Apoy, wasan da ya lashe kyautar Palanca na Kanakan-Balintagos. An jefa ta a cikin Destiny Rose a matsayin Bethilda Vitto, ɗaya daga cikin masu adawa da wasan kwaikwayon. Ta sami Kyautar Mataimakin Mataimakin 'yar wasan kwaikwayo mafi kyau saboda rawar da ta taka a matsayin Mirasol a Forevermore a 29th PMPC Star Awards for Television .
a shekarar 2015, Adlawan ta karbi kyautar Gawad BUHAY! lambar yabo don Kyakkyawan Ayyukan Mata a cikin Wasanni don aikinta a matsayin Soledad Santos a Mga Buhay na Apoy . Ta ci gaba da bayyana a cikin shirye-shiryen talabijin da fina-finai, kuma ta koma matakin Virgin Lab Fest a Kanakan Balintagos' Loyalist . Ta maye gurbin Nora Aunor a cikin Metro Manila Film Festival entry, Oro, wanda ta lashe kyautar Best Actress.
A rubuce-rubuce don ''Tashar Nishaɗi ta Philippines'', Jocelyn Valle ta yi imanin cewa aikin Adlawan a cikin fim din ''Edna'' (2014) ya kasance mai tasiri, kuma ya yaba da ikonta na ƙirƙirar halinta tare da "gaskiya, daidaito, da tausayi".<ref>{{Cite web |last=Valle |first=Jocelyn |date=August 8, 2014 |title=MOVIE REVIEW: Irma Adlawan, Ronnie Lazaro weave a compelling OFW story via Edna |url=https://www.pep.ph/news/local/14271/movie-review-irma-adlawan-ronnie-lazaro-weave-a-compelling-ofw-story-via-edna |access-date=August 1, 2025 |website=Philippine Entertainment Portal |language=}}</ref>
Adlawan ta auri ɗan wasan kwaikwayo / marubuci / darektan Dennis Marasigan, wanda ta sadu da shi a lokacin da suke a UP kuma tare da shi tana da 'ya'ya huɗu. Ya ba da umarni a cikin fina-finai da yawa: Sa North Diversion Road, Tukso, da Vox Populi . Sun rabu.[1]
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
!Kamfanin wasan kwaikwayo
! class="unsortable" |Bayani
|-
|1983
|''Mafarki na Dare na Tsakiyar''
|Helena
| rowspan="6" |Dulaang UP
|
|-
|1984
|''<nowiki/>'Yan'uwa mata Uku''
|Irina
|
|-
| rowspan="2" |1985
|''Sarauniya da 'yan tawaye''
|Argia
|
|-
|''Rashomon''
|Kinume
|
|-
|1987
|''Mai son kai''
|Célimène
|
|-
|1988
|''Mai Kasuwancin Venice''
|Portia
|
|-
| rowspan="2" |1991
|''Mac Malicsi, T.N.T.''
|Sally Sumulong
| rowspan="17" |Tanghalang Pilipino
|
|-
|''Hanyar Nishaɗi ta Arewa''
|Mace
|<small>An sake taka rawar gani a fim a shekara ta 2005.</small>
|-
| rowspan="6" |1992
|''Ang Buhay Ay Pelikula''
|Mai gabatar da kara
|<small>Kyautar Young Critics Circle don Mafi kyawun Actress na Shekara (1992) An sake taka rawar gani a 1994.<br /></small>
|-
|''Tsuntsu mai laushi''
|Nina
|
|-
|''Sigalot ta Venetia''
|Checca
|
|-
|''Aninag, Anino''
|
|
|-
|''Anatomiya ng Korupsiyon''
|Cely
|<small>An sake taka rawar gani a cikin 1998 da 2002.</small>
|-
|''Teodora''
|Teodora Alonso
|
|-
| rowspan="3" |1994
|''Orosman a Zafira''
|Zafira
|
|-
|''Ulilang Tahanan''
|Jinƙai
|<small>An sake taka rawar gani a cikin 1996 da 1998.</small>
|-
|''Kalantiaw''
|Matsayi da yawa
|<small>Ya buga ''Babaeng Guro'', ''Asawa'', ''Katutubong Babae 1-8''.<br />An sake taka rawar gani a shekarar 1995.</small>
|-
| rowspan="2" |1995
|''Noli Me Tangere: Musical''
|Sisa
|
|-
|''Hedda Gabler''
|Hedda Gabler
|
|-
|1997
|''Lysistrata''
|Lysistrata
|
|-
|2002
|''100 Waƙoƙin Mary Helen Fee''
|Mary Helen
|<small>Kyautar Aliw don 'yar wasan kwaikwayo mafi kyau</small>
|-
|2005
|''Magana da Harsuna''
|Jane
|<small>Kyautar Aliw don 'yar wasan kwaikwayo mafi kyau</small>
|-
| rowspan="2" |2006
|''Ang Pokpok da Ohio''
|Pokpok
|<small>Kyautar Aliw don 'yar wasan kwaikwayo mafi kyau</small>
|-
|''Bakeretta (Ghost Operetta) ''
|Thea
|
|-
| rowspan="2" |2008
|''Othello: Ang Moro da Venice''
|Rashin jin daɗi
|Tanghalang Ateneo
|
|-
|''Yaron Zinariya''
|Siu Yong
|Tanghalang Pilipino
|<small>Wanda aka zaba - Gawad BUHAY! Kyautar Kyautattun Mata a cikin Wasanni (2008) </small>
|-
|2009
|''Hoton Mai zane a matsayin Filipino''
|Candida Marasigan
|Tarihin Philippines
|<small>Ya sake taka rawa sau hudu, sau biyu a 2013 da kuma sau biyu a 2014.</small>
|-
|2010
|''Medea''
|Medea
|UP Dulaang Laboratoryo
|
|-
|2012
|''Gidan da aka watsar''
|Encarna
|Dulaang UP
|
|-
|2015
|''Mga Buhay Na Taimako''
|Soledad Santos
|Tanghalang Pilipino
|<small>Wanda aka zaba - Gawad BUHAY! Kyautar Kyautattun Mata a Wasanni (2015) </small>
|-
|2017
|''Makbet''
|Lady Macbeth
|CSB-SDA
|
|}
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
|-
|1995
|''Bagong Bayani''
|Virginia Parumog
|
|-
|1996
|''Bakit Za a iya yin Kahapon Pa?''
|Mahaifiyar Karina
|
|-
|1997
|''Minsan Lamang Magmahal''
|Miss Anuevas
|
|-
|1998
|''José Rizal''
|Lucia
|<small>kamar yadda Irma Adlawan-Marasigan</small>
|-
| rowspan="2" |2001
|''Tuhog''
|Lu'u-lu'u
|
|-
|''Rayuwa mai launin ruwan kasa''
|Mahaifiyar Dado
|<small>kamar yadda Irma Marasigan</small>
|-
| rowspan="2" |2002
|''Mga Munting Tinig''
|Gaskiya
|
|-
|''Hannun Po''
|Majalisa
|
|-
|2003
|''Komawa gida''
|Tsarkakewa
|
|-
| rowspan="4" |2004
|''Yin wanka na amarya''
|Mahaifiyar Joebert
|
|-
|''Milan''
|Gwaggowar Mary Grace
|
|-
|''Naglalayag''
|Jirgin ruwa
|
|-
|''Santa Santita''
|Mahaifiyar da ke amfani da wayar salula
|
|-
| rowspan="4" |2005
|''Nasaan Ka Man''
|Ƙwarewa
|
|-
|''ICU Bed #7''
|Cely
|
|-
|''Hanyar Nishaɗi ta Arewa''
|Mace
|<small>An zabi shi - Kyautar Golden Screen don Mafi kyawun Ayyuka ta 'yar wasan kwaikwayo a cikin Babban Matsayi, Drama (2006) An zabi shi: Kyautar Gawad Urian don Mafi kyawun 'yar wasan (Pinak na Pangunahing Aktres) (2006) <br /></small>
|-
|''Mga Pusang Gala''
|Marta
|<small>An zabi - Star Award for Movies for Movie Actress of the Year (2006) An zabi - FAP Award for Best Actress (2006) An zabi shi - FAMAS Award for Best actress (2006) <br /><br /></small>
|-
|2006
|''Hannun Po 5: Gua Ai Di''
|Misis Go
|
|-
| rowspan="5" |2007
|''Tukso''
|Gaskiya
|
|-
|''Rayuwa''
|
|
|-
|''Alamomi''
|Cora
|
|-
|''Ataul: Don haya''
|Aling Carmen
|<small>Kyautar FAMAS don Mafi Kyawun Mataimakin (2008) An zabi - Kyautar Star don Fim don Mataimakin Fim na Shekara (2008) An zabi shi - Kyautar Golden Screen don Mafi Kyawu ta Actress a Matsayin Taimako, Drama (2008) An zabi ta - Kyautar FAP don Mafi Kyautar Mataimakin Mataimakin (2008).<br /><br /><br /></small>
|-
|''Bahay Kubo: Pinoy Mano Po!''
|Julie
|<small>kamar yadda Irma Adlawan-Marasigan</small>
|-
| rowspan="6" |2008
|''Huling da ya wuce''
|
|
|-
|''Magana''
|Adela
|<small>Gajeren fim</small>
|-
|''Hubad''
|Carmen Manahan
|<small>An zabi shi - Star Award for Movies for Movie Actress of the Year (2009) </small>
|-
|''Ƙaunar Musamman''
|Jariri Magtalas
|
|-
|''Melancholia''
|Mai sihiri / Mai Shagon
|
|-
|''Adadin''
|Helen
|
|-
| rowspan="9" |2009
|''Ka Canja Rayuwata''
|Jariri Magtalas
|
|-
|''Padyak''
|Pacita
|
|-
|''Taɓawa ta Sama''
|Lydia
|
|-
|''Kamoteng Kahoy''
|Leticia
|
|-
|''Mangatyan''
|Luzviminda Marquez
|
|-
|''Ang Panggagahasa Kay Fe''
|Gaskiya
|<small>An zabi shi - Kyautar Gawad Urian don 'yar wasan kwaikwayo mafi kyau (Pinak Julia na Pangunahing Aktres) (2010) </small>
|-
|''Bankin da aka yi''
|Teresa
|
|-
|''Iliw''
|
|
|-
|''Shake, Rattle &amp; Roll XI''
|Dokta Yulo
|
|-
| rowspan="5" |2010
|''Bigasan''
|Rebecca
|
|-
|''Daga Duniya''
|Mahaifiyar
|
|-
|''Vox Populi''
|Connie de Gracia
|
|-
|''Aboki''
|Josefa
|
|-
|''Super Inday da Golden Bibe''
|Lucita
|
|-
|2011
|''Tajo, Tajo na Bikin aure Hindi''
|Laura Baytion
|
|-
| rowspan="2" |2012
|''Sanya. Yarinya''
|
|
|-
|''Taron''
|Irma (mahaifiyar Pat)
|
|-
| rowspan="5" |2013
|''Yana ɗaukar Mutum da Mace''
|Jariri Magtalas
|
|-
|''Gudanarwa''
|Janet
|<small>Cinemalaya IX Balanghai Trophy for Best Actress - New Breed Category (2013) CinemalayaIX Special Jury Citation for Ensemble Acting - New Bread Category* (2013) Nominated - Golden Screen Award for Best Performance by an Actress in a Leading Role, Drama (2014) <br /><br /></small>
|-
|''Fure-fure na bamboo''
|Berta
|
|-
|''Tsibirin''
|Yarinya
|
|-
|''Mafarki na Tsibirin''
|Maria
|
|-
| rowspan="5" |2014
|''Mai tsabtace gida''
|Mahaifiyar Crisanto
|
|-
|''Edna''
|Edna da Costa
|
|-
|''Bacao''
|
|
|-
|''Kyakkyawan A cikin Bottle''
|Shi da kansa
|<small>Bayyanar Cameo</small>
|-
|''Kasancewa''
|
|<small>Gajeren fim</small>
|-
| rowspan="5" |2015
|''Dimalupig''
|
|
|-
|''Isang Butil Na Kahapon''
|
|
|-
|''Dole ne ya kasance tare da Playboy''
|Nora Alcantara
|
|-
|''Rashin barci''
|Carmela
|
|-
|''Walang Har abada''
|Tessie
|
|-
| rowspan="5" |2016
|''Ko da yaushe Ka kasance Na Mai yiwuwa''
|Mila
|
|-
|''Sakaling Hindi Makarating''
|Mama
|<small>Kasancewa na Musamman</small>
|-
|''Ka yi tunanin kai da ni''
|Terry
|
|-
|''Matar da ba ta yi aure ba''
|Mahaifiyar Anne
|
|-
|''Zinariya''
|Kapitana
|<small>Mafi kyawun 'yar wasan kwaikwayo, bikin fina-finai na Metro Manila (2016) </small>
|-
|2017
|''Na bugu, Ina son ka''
|Mahaifiyar Carson
|
|-
|2020
|''<nowiki/>'Yan'uwa mata huɗu Kafin Bikin''
|Lola Ibiang
|
|-
|2024
|''40''
|
|
|-
| rowspan="2" |2025
|''Sampung Utos Kay Josh''
|Mahaifiyar Josh
|
|-
|''Yaro No. 82: Anak ko Boy Kana''
|Uwargidan Betty
|<ref>{{Cite web |date=2025-10-08 |title=Cinemalaya 2025: PEP Troika's Choice for Best Performances |url=https://www.pep.ph/pepalerts/pep-troika/cinemalaya-2025-best-performances-a4118-20251008 |access-date=2025-10-12 |website=PEP.ph |language=en}}</ref>
|}
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
! class="unsortable" |Tushen
|-
|1978–1990
|''Gidan cin abinci na ɗalibai''
|Mai ba da gudummawa
|
|
|-
|1991–1996
|''Wannan nishaɗi ne''
|Mai karɓar bakuncin / Shi da kansa
|memba na rukuni na Jumma'a
|
|-
|1999–2001
|''Dannawa''
|Mahaifiyar Melai
|
|
|-
|2001–2003
|''Sa Dulo ng Walang Hanggan''
|Rahama
|
|
|-
|2002–2003
|''Kay Tagal Kang Hinintay''
|Ruwa
|
|
|-
|2004
|''Ina son ka, Maging Sino Ka Man''
|Olivia
|Matsayin tallafi
|
|-
|2005–2006
|''Mga Anghel a cikin Alawa''
|Menggay
|
|
|-
|2005
|''Farin ciki''
|Amanda
|
|
|-
| rowspan="3" |2006
|''Yanzu da Har abada: Tinig''
|Noemi
|
|
|-
|''Komiks''
|
|Fim: "Kamay Ni Hilda"
|
|-
|''Maalaala Mo Kaya''
|Mahaifiyar Albert
|Kashi: "Lampara"
|
|-
|2006–2007
|''Maging Sino Ka Man''
|Imelda Magsaysay
|
|
|-
| rowspan="3" |2007
|''Marimar''
|Silva
|
|
|-
| rowspan="2" |''Maalaala Mo Kaya''
|
|Kashi: "Tako"
|
|-
|Teresa
|Fim: "Korona"
|
|-
| rowspan="2" |2008
|''Wolf''
|Clara Rivero
|
|
|-
|''Maalaala Mo Kaya''
|Mahaifiyar Ricardo
|Fim: "Takardu na fata"
|
|-
| rowspan="5" |2009
|''Parekoy''
|Ema
|
|
|-
|''Tayong Dalawa''
|Berta Roman
|Cameo
|
|-
|''Sine Novela: Paano Ba Ang Mangarap?''
|Ising Estrella
|
|
|-
|''Kai kaɗai''
|Zuciya "Cora" Mendoza
|
|
|-
|''Bikin aure''
|Grace Mañalac
|
|
|-
|2009–2010
|''Nagsimula sa Puso''
|Liza Bernardo
|
|
|-
|2009
| rowspan="2" |''Maalaala Mo Kaya''
|Charo
|Kashi: "Sulo"
|
|-
| rowspan="3" |2010
|Cristina
|Fim: "Gitara"
|
|-
|''Magkaribal''
|Carolina
|
|
|-
|''Maalaala Mo Kaya''
|Meya
|Fim: "Title"
|
|-
|2010–2011
|''Zuciya Mai Kyau Romances Gabatarwa: Kristin''
|Margarita Fortalejo-Cervantes
|
|
|-
|2010–2011
|''Zuciya Mai Kyau Romances Gabatarwa: Zuciyata ta yaudara''
|Zeny Santa Romana
|
|
|-
| rowspan="3" |2011
|''Waƙarku: Kim''
|Misis Menendrez
|Kashi: "Domin Kai"
|
|-
| rowspan="2" |''Maalaala Mo Kaya''
|Mama Bob
|Fim: "Piyesa"
|
|-
|Mahaifiyar Paolo
|Kashi: "Jacket"
|
|-
|2011–2012
|''Amaya''
|Bai Mantal
|
|
|-
| rowspan="4" |2012
|''Alice Bungisngis da Wonder Walis''
|Margarita "Maggie" Fernandez / Gareng Lucsin
|
|
|-
|''Wansapanataym''
|Loida
|Fim: "Lai, Lai, Batang Pasaway!"
|
|-
|''Maalaala Mo Kaya''
|Lita
|Kashi: "Jacket"
|
|-
|''Angelito: Ang Bagong Yugto''
|Sally
|
|
|-
|2012–2013
|''Sai Ka yi amfani da Ka''
|Libya
|
|
|-
|2012–2013
|''Magdalena: Anghel sa Putikan''
|Ludivina "Luding" Fuentebella
|
|
|-
| rowspan="2" |2013
| rowspan="2" |''Maalaala Mo Kaya''
|Gugoy
|Fim: "Bahay"
|
|-
|Yin burodi
|Fim: "Make-Up"
|
|-
|2013–2014
|''Don Imani''
|Yaya Tsarkakewa
|
|
|-
| rowspan="4" |2013
|''Ku yi hankali da Zuciyata''
|Victoria "Vicky" Sarakuna
|
|
|-
|''Maalaala Mo Kaya''
|Ƙarya Mai Tsarki
|Fim: "Dream House"
|
|-
|''Titser''
|Shugaba May Deroca
|
|
|-
|''Farawa''
|Felicita "Fely" Hernandez
|
|
|-
|2013–2015
|''Magpakailanman''
|Matsayi daban-daban
|
|
|-
| rowspan="5" |2014
|''Rhodora X''
|Dokta. Vivian Bautista
|
|
|-
|''BFF na''
|Tonying
|
|
|-
| rowspan="2" |''Maalaala Mo Kaya''
|Nati
|Fim: "Mikropono"
|
|-
|Lita
|Kashi: "Baston"
|
|-
|''Suna shan giya!''
|Tiyang
|Fim: "Buong Tapang Na Lalaban"
|
|-
|2014–2015
|''Har abada''
|Mirasol Amparo
|
|
|-
| rowspan="8" |2015
|''Ku ci Bulaga!: Lenten na Musamman''
|Alma
|
|
|-
|''Lokaci ne na nunawa: Mako Mai Tsarki na Musamman''
|Ciwo
|
|
|-
|''Suna shan giya!''
|Mahaifiyar Boyet
|Fim: "Shaida mai wahala"
|
|-
|''Maalaala Mo Kaya''
|Lilia
|Fim: "Sapatos"
|
|-
|''Nathaniel''
|Misis Masinayon
|
|
|-
|''Maalaala Mo Kaya''
|Mahaifiyar Zyra
|Fim: "Ruwa mai kwalliya"
|
|-
|''Kara Biyu''
|Esmeralda "Esme" Hipolito†
|
|<ref>{{Cite web |date=August 17, 2015 |title='Doble Kara' Shines in Abs-cbn's Kapamilya Gold Beginning Monday |url=http://abscbnpr.com/doble-kara-shines-in-abs-cbns-kapamilya-gold-beginning-monday/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925090339/http://abscbnpr.com/doble-kara-shines-in-abs-cbns-kapamilya-gold-beginning-monday/ |archive-date=September 25, 2015 |access-date=August 19, 2015 |website=abscbnpr.com}}</ref>
|-
|''Walang Iwanan''
|Lydia Trinidad-Gonzales
|
|
|-
|2015–2016
|''Makomar Rose''
|Bethilda Vitto-Jacobs
|
|<ref>{{Cite web |title=A tale of love and family in GMA's Afternoon Prime series DESTINY ROSE |url=https://www.gmanetwork.com/entertainment/gma/articles/2015-09-08/18631/A-tale-of-love-and-family-in-GMAs-Afternoon-Prime-series-DESTINY-ROSE |access-date=October 17, 2015 |website=GMA Network}}</ref>
|-
| rowspan="2" |2016
|''Suna shan giya!''
|Mahaifiyar Cristina
|Fim: "Huwad"
|
|-
|''Har ila yau''
|Cecilia Del Mundo
|
|
|-
|2016–2017
|''Jirgin Ruwa da Nanay''
|Mai saurin kai. Magungunan "Remy" Sandel
|
|
|-
|2016
|''Suna shan giya!''
|Mahaifiyar Libay
|Kashi: "OFW"
|
|-
|2016–2017
|''Sojoji''
|Sheena "Momskie" Tolentino
|
|
|-
| rowspan="2" |2017
|''Ƙaunar Ƙarshe''
|Virginia "Baby" Custodio-Agoncillo
|
|
|-
|''FPJ's Ang Probinsyano''
|Dulce Moreno
|
|
|-
| rowspan="5" |2018
|''Tadhana''
|Lucille
|Fim: "Karayom"
|
|-
|''Tun lokacin da na same ka''
|Tyang
|
|
|-
|''Magani''
|Agnes Salvador
|
|
|-
|''Sana Dalawa ang Puso''
|Sandra Tan
|
|
|-
|''Halik''
|Myrna Toledo
|
|
|-
| rowspan="5" |2019
|''Maalaala Mo Kaya''
|Mahaifiyar Dudz
|Fim: "Jarabawar ciki"
|
|-
|''Tadhana''
|Georgette
|Kashi: "Patibong"
|
|-
|''Magpakailanman''
|Nanay Rosalinda
|Fim: "Mula Zamboanga Hanggang Sementeryo (The Ethel Nierras Story) "
|
|-
|''Maalaala Mo Kaya''
|Nena Ruiz
|Fim: "Passport"
|
|-
|''Tadhana''
|Ester
|Fim: "Yaya Shugaba"
|
|-
|2019–2020
|''Pamilya Ko''
|Loida Magtulis
|
|
|-
|2020
|''Zuciyar Soja''
|Yasmin Alhuraji / Amara
|
|
|-
| rowspan="3" |2021
| rowspan="2" |''Maalaala Mo Kaya''
| rowspan="2" |Conching
|Fim: "Bigas"
|
|-
|Fim: "Title"
|
|-
|''Mata na Shari'a''
|Nuriya Baunto
|
|
|-
| rowspan="3" |2022
|''Tadhana''
|Ka'ida
|Fim: "Sikreto"
|
|-
|''2 Mai kyau 2 Ka kasance Gaskiya''
|Zuciya
|
|
|-
|''Magpakailanman''
|Loida San Juan
|Fim: "Ang Driver a Mr. Pogi (The Carlo San Juan Story) "
|
|-
|2023—2025
|''Batang Quiapo na FPJ''
|Olga Zialcita-Montenegro
|
|
|-
|2025
|''Rashin Halitta''
|Nenita
|
|<ref>{{Cite web |last=Nicart |first=Lyka |title=Pinoy version of 'Bad Genius' reveals main cast |url=https://www.philstar.com/entertainment/2025/03/19/2429363/pinoy-version-bad-genius-reveals-main-cast |access-date=2025-08-26 |website=Philstar.com}}</ref>
|-
|2025–2026
|''Alibi''
|Rebecca Morales
|
|
|-
| rowspan="2" |2026
|''Ƙauna Ba Ta Fitowa''
|Nadia
|
|
|-
|''Sigabo''
|Betchay Cabagsik
|
|
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1962]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
o3i3zzkwzlg8x8lh3f76w2xjtjmlxe5
971755
971754
2026-10-26T05:33:43Z
Yakubu manya
45962
971755
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Adlawan an dauke shi daya daga cikin fitattun 'yan wasan kwaikwayo a Philippines.[1][2][3] Ta bayyana a cikin sauye-sauyen Shakespeare da yawa da kuma manyan ayyukan zamani na wasan kwaikwayo na duniya. An shigar da ita cikin Hall of Fame na Aliw Awards saboda nasarar da ta samu a cikin 100 Songs of Mary Helen Fee (2001), Speaking in Tongues (2004), da Ang Pokpok da Ohio (2005). [4] A rubuce-rubuce don TheaterFansManila.com, Nikki Francisco ta yaba da rawar da ta taka a wasan Makbet a cikin 2017, inda ta bayyana ta a matsayin 'yar wasan kwaikwayo "a kan ƙungiyar kanta".[5]
'''Irma Santonil Adlawan''' (an haife ta a ranar 7 ga watan Maris, shekara ta 1962) 'yar wasan kwaikwayo ce ta Filipino a mataki da allo. Ta fara aikinta a kan mataki tare da kamfanin wasan kwaikwayo na Tanghalang Pilipino a cikin shekarun 1990s kuma daga baya ta fadada zuwa yin wasan kwaikwayo ta hanyar samar da kayan aiki masu zaman kansu da na al'ada. Adlawan ta sami yabo ciki har da Aliw Awards guda huɗu, FAMAS Award, Metro Manila Film Festival Award, da Young Critics Circle, ban da gabatarwa ga Gawad Urian biyar da Luna Awards uku. <ref>{{Cite web |title=Life begins at 40 for Indie Queen Irma Adlawan |url=https://www.pep.ph/news/14485/life-begins-at-40-for-indie-queen-irma-adlawan |access-date=July 19, 2022 |website=PEP.ph |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=August 21, 2007 |title=Life begins at 40 for Indie Queen Irma |url=https://www.gmanetwork.com/news/story/56990/showbiz/life-begins-at-40-for-indie-queen-irma/ |access-date=July 19, 2022 |website=GMA News Online |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Queen of Indie films |url=https://www.philstar.com/kalingawan/2005/09/03/294912/queen-indie-films |access-date=July 19, 2022 |website=www.philstar.com |language=en-US}}</ref>
An haifi Adlawan a [[Manila]]" id="mwKw" rel="mw:WikiLink" title="Tondo, Manila">Tondo, Manila, 'yar Conrada Santonil, uwar gida, da Pedro Adlawan, mai ritaya. Ta halarci St. Mary Magdalene (Parochial) School Inc . a Kawit, Cavite kuma ya zama dalibi na Magana da Wasan kwaikwayo a Jami'ar Philippines-Diliman, bayan ya sauya daga harabar Manila.
Matsayinta na farko shi ne Helena daga [[William Shakespeare|Shakespeare]]'s A Midsummer Night's Dream, wanda ta yi wa Dulaang UP a 1983 a karkashin jagorancin wanda ya kafa shi, Tony Mabesa . Ta zama na yau da kullun na Dulaang UP, tana fitowa a cikin shirye-shirye ciki har da Chekhov's Three Sisters, Betti's The Queen and the Rebels, Fay da Michael Kanin's ''Rashomon'', da [[Molière]]'s The Misanthrope, da sauran wasannin.
Adlawan ya zama memba na Kamfanin 'yan wasan kwaikwayo na Tanghalang Pilipino daga 1991 zuwa 1998, yana taka rawa a cikin rawar da ta haɗa da: mai shirya fina-finai na kasar Sin wanda ya danganci mahaifiyar Regal Films Lily Monteverde a cikin ''Ang Buhay Ay Pelikula'' na Dennis Marasigan; Zafira a cikin Francisco Balagtas' ''Orosman a Zafira''; Sisa a cikin Cayabyab-Lumbera na José Rizal's ''Noli Me Tangere''; da ''Teodora'' Alonso a cikin Nonon Padilla da Rene O. Villanueva. Ga ''Ang Buhay Ay Pelikula'' an ambaci ta a matsayin 'yar wasan kwaikwayo mafi kyau na shekara ta Young Critics Circle a shekarar 1992, yayin da ''Teodora'' ta yi rawar da ta taka a matsayin mahaifiyar jarumin Philippine José Rizal ta sami yabo daga National Artist for Dance Leonor Orosa-Goquingco don "[cikar] aikinta na histrionic, yawon shakatawa mai ban sha'awa [tare da irin wannan sauƙi, sha'awa, kewa, gaskiya da nuna gaskiya].
Matsayin Adlawan na farko na fina-finai sun haɗa da wanda aka yi wa fyade a cikin Jeffrey Jeturian's ''Tuhog'' a cikin shekara ta 2001, da kuma malamin makarantar jama'a a ''Mga Munting Tinig'' a cikin shekara, dukansu biyu sun ba ta kyautar 'yar wasan kwaikwayo mafi kyau a Gawad Urian Awards . A shekara ta 2005, a lokacin zuwan fina-finai na dijital, ta fito a fina-fukkuna masu zaman kansu guda uku: ''ICU Bed #7'', inda ta taka rawar 'yar Eddie Garcia; Sa North Diversion Road, wanda aka daidaita shi don fim kuma ta sake taka rawar da ta taka daga gidan wasan kwaikwayo na tsakiyar 90s tare da John Arcilla, inda suka taka ma'aurata daban-daban 10 da ke hulɗa da rashin aminci; da ''Mga Pusang Gala'', bisa ga rubutun Palanca wanda ya lashe kyautar Rody Vera da Lana Jun, inda ta taka rawa na Marta, mai tallata mai shekaru.<ref name="awards" /> Ta sami lambar yabo ta 'yar wasan kwaikwayo mafi kyau saboda wasan kwaikwayon da ta yi a Sa North da ''Mga Pusang Gala'' . Ta ci gaba da yin aiki a cikin Indies, tana taka rawa da kuma tallafawa daga 2006 zuwa gaba. Ayyukanta a matsayin Aling Carmen a Ataul: For Rent a 2007 ya ba ta lambar yabo ta FAMAS Best Supporting Actress .
Ayyukanta na farko na talabijin sun haɗa da bayyanar a cikin ''Balintataw'' na Cecile Guidote-Alvarez, Behn Cervantes' ''Angkan'', da Mario O'Hara's ''Mama'' . Daga baya ta bayyana akai-akai a cikin shirye-shiryen talabijin na ''Farin ciki'' har da ''Sa Dulo Ng Walang Hanggan'', ''Kay Tagal Kang Hinintay'', Mga Anghel na Walang Langit, da Encantadia . A shekara ta 2006, an jefa ta a cikin rawar da Imelda Magsaysay, mahaifiyar Celine Magsaysay (wanda [[Anne Curtis]] ta buga), a cikin [[ABS-CBN]] teleserye ''Maging Sino Ka Man'' .Sauran ayyukanta na talabijin sun hada da Clara Rivero a cikin Lobo, Margarita Fortalejo-Cervantes a cikin Precious Hearts Romances Presents: Kristine a cikin 2010, Mantal a ''Amaya'' a cikin 2011, da kuma bayyanar baƙi a cikin wasan kwaikwayo na [[ABS-CBN]] da GMA Network, ''Maalaala Mo Kaya'' da Magilanpakaman .
Yayinda take fitowa a cikin fina-finai masu zaman kansu da fina-fukkuna masu zaman kansu, Adlawan ta ci gaba da yin wasan kwaikwayo a kan mataki, kuma a cikin 2008 an shigar da ita cikin Aliw Awards Hall of Fame don nasarar da ta samu uku a cikin 100 Hundred Songs of Mary Helen Fee, Speaking in Tongues, da ''Ang Pokpok da Ohio'' . A wannan shekarar, ta fito a cikin shirye-shiryen Tanghalang Pilipino na David Henry Hwang's The Golden Child kuma ta sauya tare da Missy Maramara a matsayin Desdemona a cikin Tanghalang Ateneo's adaptation of [[William Shakespeare|Shakespeare]]'s ''Othello'' . A shekara ta 2009, ta nuna Candida Marasigan - wanda ta sake maimaitawa sau hudu a cikin shekaru biyar masu zuwa - a cikin Nick Joaquin's A Portrait of the Artist a matsayin Filipino a cikin wani shiri na Repertory Philippines .
Har ila yau, a cikin shekara ta 2009, Adlawan ta fito a fim din Alvin Yapan na Cinemalaya ''Ang Panggagahasa Kay Fe'', wanda ta sami wani gabatarwa mafi kyawun 'yar wasan kwaikwayo a Gawad Urian Awards . Ta kuma sake taka rawar da ta taka a matsayin Baby Magtalas, mahaifiyar Laida Magtalas (wanda Sarah Geronimo ta taka) a cikin ci gaba na A Very Special Love, You Changed My Life . A shekara ta 2010, ta fito a fim din Cinemalaya ''Vox Populi'', tana wasa da Connie de Gracia, 'yar siyasa da ke neman ofis. A cikin shekaru masu zuwa, ta koma Dulaang UP ta hanyar Wilfrido Ma. . Guerrero's Forsaken House kuma ta sake taka rawar da ta taka a matsayin Baby Magtalas a cikin It Takes a Man and a Woman . Ta bayyana a cikin [[ABS-CBN]]'s Got to Believe a matsayin mai kula da Joaquin, Yaya Puring da Be Careful With My Heart a matsayin Vicky Reyes, mai ba da shawara ga Maya. Ta taka rawar shugaban makarantar jama'a mai cin hanci da rashawa Mai a cikin ''Titser'', wani miniseries da aka samar don GMA News da Harkokin Jama'a.
A bikin fina-finai na Cinemalaya na 9, ta sami kyautar Balanghai don 'yar wasan kwaikwayo mafi kyau a cikin New Breed Category saboda rawar da ta taka a Transit a matsayin Janet, OFW da ke aiki a [[Isra'ila]] "mai gwagwarmaya don kiyaye iyalinta tare a cikin barazanar rikicewar al'adu. "Ta sami lambar yabo ta musamman ta juriya don yin wasan kwaikwayo wanda ta raba tare da Ping Medina, Jasmine Curtis-Smith, Mercedes Cabral, Marc Justine Alvarez, da Yatzuck Azuz .
A shekara ta 2014, ta fito a cikin wasan kwaikwayo na farko na Ronnie Lazaro ''Edna'', fim din da ya sake magance labarun OFWs. Ta buga Edna dela Costa, mai kula da Filipino da ke dawowa gida don neman iyali mai canzawa. Adlawan kuma ta kasance wani ɓangare na The Janitor, shigarwa a cikin rukunin Daraktoci na Cinemalaya X. Ta shiga cikin simintin Liza Soberano da Enrique Gil na ƙaddamar da teleserye Forevermore, a matsayin Mirasol, manomi da kuma mahaifiyar Soberano, Agnes.
A shekara ta 2015, ta ci gaba da bayyana a cikin wasan kwaikwayo na ABS-CBN da GMA, da kuma shirye-shiryen talabijin na musamman, kuma an jefa ta cikin tallafi a fina-finai ciki har da Sleepless, bikin fina-fakka na QCinema, da Walang Forever, shigarwa ga bikin fina-fukki na Metro Manila na 41. Ta koma mataki a watan Oktoba, a cikin Tanghalang Pilipino's Mga Buhay na Apoy, wasan da ya lashe kyautar Palanca na Kanakan-Balintagos. An jefa ta a cikin Destiny Rose a matsayin Bethilda Vitto, ɗaya daga cikin masu adawa da wasan kwaikwayon. Ta sami Kyautar Mataimakin Mataimakin 'yar wasan kwaikwayo mafi kyau saboda rawar da ta taka a matsayin Mirasol a Forevermore a 29th PMPC Star Awards for Television .
a shekarar 2015, Adlawan ta karbi kyautar Gawad BUHAY! lambar yabo don Kyakkyawan Ayyukan Mata a cikin Wasanni don aikinta a matsayin Soledad Santos a Mga Buhay na Apoy . Ta ci gaba da bayyana a cikin shirye-shiryen talabijin da fina-finai, kuma ta koma matakin Virgin Lab Fest a Kanakan Balintagos' Loyalist . Ta maye gurbin Nora Aunor a cikin Metro Manila Film Festival entry, Oro, wanda ta lashe kyautar Best Actress.
A rubuce-rubuce don ''Tashar Nishaɗi ta Philippines'', Jocelyn Valle ta yi imanin cewa aikin Adlawan a cikin fim din ''Edna'' (2014) ya kasance mai tasiri, kuma ya yaba da ikonta na ƙirƙirar halinta tare da "gaskiya, daidaito, da tausayi".<ref>{{Cite web |last=Valle |first=Jocelyn |date=August 8, 2014 |title=MOVIE REVIEW: Irma Adlawan, Ronnie Lazaro weave a compelling OFW story via Edna |url=https://www.pep.ph/news/local/14271/movie-review-irma-adlawan-ronnie-lazaro-weave-a-compelling-ofw-story-via-edna |access-date=August 1, 2025 |website=Philippine Entertainment Portal |language=}}</ref>
Adlawan ta auri ɗan wasan kwaikwayo / marubuci / darektan Dennis Marasigan, wanda ta sadu da shi a lokacin da suke a UP kuma tare da shi tana da 'ya'ya huɗu. Ya ba da umarni a cikin fina-finai da yawa: Sa North Diversion Road, Tukso, da Vox Populi . Sun rabu.[1]
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
!Kamfanin wasan kwaikwayo
! class="unsortable" |Bayani
|-
|1983
|''Mafarki na Dare na Tsakiyar''
|Helena
| rowspan="6" |Dulaang UP
|
|-
|1984
|''<nowiki/>'Yan'uwa mata Uku''
|Irina
|
|-
| rowspan="2" |1985
|''Sarauniya da 'yan tawaye''
|Argia
|
|-
|''Rashomon''
|Kinume
|
|-
|1987
|''Mai son kai''
|Célimène
|
|-
|1988
|''Mai Kasuwancin Venice''
|Portia
|
|-
| rowspan="2" |1991
|''Mac Malicsi, T.N.T.''
|Sally Sumulong
| rowspan="17" |Tanghalang Pilipino
|
|-
|''Hanyar Nishaɗi ta Arewa''
|Mace
|<small>An sake taka rawar gani a fim a shekara ta 2005.</small>
|-
| rowspan="6" |1992
|''Ang Buhay Ay Pelikula''
|Mai gabatar da kara
|<small>Kyautar Young Critics Circle don Mafi kyawun Actress na Shekara (1992) An sake taka rawar gani a 1994.<br /></small>
|-
|''Tsuntsu mai laushi''
|Nina
|
|-
|''Sigalot ta Venetia''
|Checca
|
|-
|''Aninag, Anino''
|
|
|-
|''Anatomiya ng Korupsiyon''
|Cely
|<small>An sake taka rawar gani a cikin 1998 da 2002.</small>
|-
|''Teodora''
|Teodora Alonso
|
|-
| rowspan="3" |1994
|''Orosman a Zafira''
|Zafira
|
|-
|''Ulilang Tahanan''
|Jinƙai
|<small>An sake taka rawar gani a cikin 1996 da 1998.</small>
|-
|''Kalantiaw''
|Matsayi da yawa
|<small>Ya buga ''Babaeng Guro'', ''Asawa'', ''Katutubong Babae 1-8''.<br />An sake taka rawar gani a shekarar 1995.</small>
|-
| rowspan="2" |1995
|''Noli Me Tangere: Musical''
|Sisa
|
|-
|''Hedda Gabler''
|Hedda Gabler
|
|-
|1997
|''Lysistrata''
|Lysistrata
|
|-
|2002
|''100 Waƙoƙin Mary Helen Fee''
|Mary Helen
|<small>Kyautar Aliw don 'yar wasan kwaikwayo mafi kyau</small>
|-
|2005
|''Magana da Harsuna''
|Jane
|<small>Kyautar Aliw don 'yar wasan kwaikwayo mafi kyau</small>
|-
| rowspan="2" |2006
|''Ang Pokpok da Ohio''
|Pokpok
|<small>Kyautar Aliw don 'yar wasan kwaikwayo mafi kyau</small>
|-
|''Bakeretta (Ghost Operetta) ''
|Thea
|
|-
| rowspan="2" |2008
|''Othello: Ang Moro da Venice''
|Rashin jin daɗi
|Tanghalang Ateneo
|
|-
|''Yaron Zinariya''
|Siu Yong
|Tanghalang Pilipino
|<small>Wanda aka zaba - Gawad BUHAY! Kyautar Kyautattun Mata a cikin Wasanni (2008) </small>
|-
|2009
|''Hoton Mai zane a matsayin Filipino''
|Candida Marasigan
|Tarihin Philippines
|<small>Ya sake taka rawa sau hudu, sau biyu a 2013 da kuma sau biyu a 2014.</small>
|-
|2010
|''Medea''
|Medea
|UP Dulaang Laboratoryo
|
|-
|2012
|''Gidan da aka watsar''
|Encarna
|Dulaang UP
|
|-
|2015
|''Mga Buhay Na Taimako''
|Soledad Santos
|Tanghalang Pilipino
|<small>Wanda aka zaba - Gawad BUHAY! Kyautar Kyautattun Mata a Wasanni (2015) </small>
|-
|2017
|''Makbet''
|Lady Macbeth
|CSB-SDA
|
|}
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
|-
|1995
|''Bagong Bayani''
|Virginia Parumog
|
|-
|1996
|''Bakit Za a iya yin Kahapon Pa?''
|Mahaifiyar Karina
|
|-
|1997
|''Minsan Lamang Magmahal''
|Miss Anuevas
|
|-
|1998
|''José Rizal''
|Lucia
|<small>kamar yadda Irma Adlawan-Marasigan</small>
|-
| rowspan="2" |2001
|''Tuhog''
|Lu'u-lu'u
|
|-
|''Rayuwa mai launin ruwan kasa''
|Mahaifiyar Dado
|<small>kamar yadda Irma Marasigan</small>
|-
| rowspan="2" |2002
|''Mga Munting Tinig''
|Gaskiya
|
|-
|''Hannun Po''
|Majalisa
|
|-
|2003
|''Komawa gida''
|Tsarkakewa
|
|-
| rowspan="4" |2004
|''Yin wanka na amarya''
|Mahaifiyar Joebert
|
|-
|''Milan''
|Gwaggowar Mary Grace
|
|-
|''Naglalayag''
|Jirgin ruwa
|
|-
|''Santa Santita''
|Mahaifiyar da ke amfani da wayar salula
|
|-
| rowspan="4" |2005
|''Nasaan Ka Man''
|Ƙwarewa
|
|-
|''ICU Bed #7''
|Cely
|
|-
|''Hanyar Nishaɗi ta Arewa''
|Mace
|<small>An zabi shi - Kyautar Golden Screen don Mafi kyawun Ayyuka ta 'yar wasan kwaikwayo a cikin Babban Matsayi, Drama (2006) An zabi shi: Kyautar Gawad Urian don Mafi kyawun 'yar wasan (Pinak na Pangunahing Aktres) (2006) <br /></small>
|-
|''Mga Pusang Gala''
|Marta
|<small>An zabi - Star Award for Movies for Movie Actress of the Year (2006) An zabi - FAP Award for Best Actress (2006) An zabi shi - FAMAS Award for Best actress (2006) <br /><br /></small>
|-
|2006
|''Hannun Po 5: Gua Ai Di''
|Misis Go
|
|-
| rowspan="5" |2007
|''Tukso''
|Gaskiya
|
|-
|''Rayuwa''
|
|
|-
|''Alamomi''
|Cora
|
|-
|''Ataul: Don haya''
|Aling Carmen
|<small>Kyautar FAMAS don Mafi Kyawun Mataimakin (2008) An zabi - Kyautar Star don Fim don Mataimakin Fim na Shekara (2008) An zabi shi - Kyautar Golden Screen don Mafi Kyawu ta Actress a Matsayin Taimako, Drama (2008) An zabi ta - Kyautar FAP don Mafi Kyautar Mataimakin Mataimakin (2008).<br /><br /><br /></small>
|-
|''Bahay Kubo: Pinoy Mano Po!''
|Julie
|<small>kamar yadda Irma Adlawan-Marasigan</small>
|-
| rowspan="6" |2008
|''Huling da ya wuce''
|
|
|-
|''Magana''
|Adela
|<small>Gajeren fim</small>
|-
|''Hubad''
|Carmen Manahan
|<small>An zabi shi - Star Award for Movies for Movie Actress of the Year (2009) </small>
|-
|''Ƙaunar Musamman''
|Jariri Magtalas
|
|-
|''Melancholia''
|Mai sihiri / Mai Shagon
|
|-
|''Adadin''
|Helen
|
|-
| rowspan="9" |2009
|''Ka Canja Rayuwata''
|Jariri Magtalas
|
|-
|''Padyak''
|Pacita
|
|-
|''Taɓawa ta Sama''
|Lydia
|
|-
|''Kamoteng Kahoy''
|Leticia
|
|-
|''Mangatyan''
|Luzviminda Marquez
|
|-
|''Ang Panggagahasa Kay Fe''
|Gaskiya
|<small>An zabi shi - Kyautar Gawad Urian don 'yar wasan kwaikwayo mafi kyau (Pinak Julia na Pangunahing Aktres) (2010) </small>
|-
|''Bankin da aka yi''
|Teresa
|
|-
|''Iliw''
|
|
|-
|''Shake, Rattle &amp; Roll XI''
|Dokta Yulo
|
|-
| rowspan="5" |2010
|''Bigasan''
|Rebecca
|
|-
|''Daga Duniya''
|Mahaifiyar
|
|-
|''Vox Populi''
|Connie de Gracia
|
|-
|''Aboki''
|Josefa
|
|-
|''Super Inday da Golden Bibe''
|Lucita
|
|-
|2011
|''Tajo, Tajo na Bikin aure Hindi''
|Laura Baytion
|
|-
| rowspan="2" |2012
|''Sanya. Yarinya''
|
|
|-
|''Taron''
|Irma (mahaifiyar Pat)
|
|-
| rowspan="5" |2013
|''Yana ɗaukar Mutum da Mace''
|Jariri Magtalas
|
|-
|''Gudanarwa''
|Janet
|<small>Cinemalaya IX Balanghai Trophy for Best Actress - New Breed Category (2013) CinemalayaIX Special Jury Citation for Ensemble Acting - New Bread Category* (2013) Nominated - Golden Screen Award for Best Performance by an Actress in a Leading Role, Drama (2014) <br /><br /></small>
|-
|''Fure-fure na bamboo''
|Berta
|
|-
|''Tsibirin''
|Yarinya
|
|-
|''Mafarki na Tsibirin''
|Maria
|
|-
| rowspan="5" |2014
|''Mai tsabtace gida''
|Mahaifiyar Crisanto
|
|-
|''Edna''
|Edna da Costa
|
|-
|''Bacao''
|
|
|-
|''Kyakkyawan A cikin Bottle''
|Shi da kansa
|<small>Bayyanar Cameo</small>
|-
|''Kasancewa''
|
|<small>Gajeren fim</small>
|-
| rowspan="5" |2015
|''Dimalupig''
|
|
|-
|''Isang Butil Na Kahapon''
|
|
|-
|''Dole ne ya kasance tare da Playboy''
|Nora Alcantara
|
|-
|''Rashin barci''
|Carmela
|
|-
|''Walang Har abada''
|Tessie
|
|-
| rowspan="5" |2016
|''Ko da yaushe Ka kasance Na Mai yiwuwa''
|Mila
|
|-
|''Sakaling Hindi Makarating''
|Mama
|<small>Kasancewa na Musamman</small>
|-
|''Ka yi tunanin kai da ni''
|Terry
|
|-
|''Matar da ba ta yi aure ba''
|Mahaifiyar Anne
|
|-
|''Zinariya''
|Kapitana
|<small>Mafi kyawun 'yar wasan kwaikwayo, bikin fina-finai na Metro Manila (2016) </small>
|-
|2017
|''Na bugu, Ina son ka''
|Mahaifiyar Carson
|
|-
|2020
|''<nowiki/>'Yan'uwa mata huɗu Kafin Bikin''
|Lola Ibiang
|
|-
|2024
|''40''
|
|
|-
| rowspan="2" |2025
|''Sampung Utos Kay Josh''
|Mahaifiyar Josh
|
|-
|''Yaro No. 82: Anak ko Boy Kana''
|Uwargidan Betty
|<ref>{{Cite web |date=2025-10-08 |title=Cinemalaya 2025: PEP Troika's Choice for Best Performances |url=https://www.pep.ph/pepalerts/pep-troika/cinemalaya-2025-best-performances-a4118-20251008 |access-date=2025-10-12 |website=PEP.ph |language=en}}</ref>
|}
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
! class="unsortable" |Bayani
! class="unsortable" |Tushen
|-
|1978–1990
|''Gidan cin abinci na ɗalibai''
|Mai ba da gudummawa
|
|
|-
|1991–1996
|''Wannan nishaɗi ne''
|Mai karɓar bakuncin / Shi da kansa
|memba na rukuni na Jumma'a
|
|-
|1999–2001
|''Dannawa''
|Mahaifiyar Melai
|
|
|-
|2001–2003
|''Sa Dulo ng Walang Hanggan''
|Rahama
|
|
|-
|2002–2003
|''Kay Tagal Kang Hinintay''
|Ruwa
|
|
|-
|2004
|''Ina son ka, Maging Sino Ka Man''
|Olivia
|Matsayin tallafi
|
|-
|2005–2006
|''Mga Anghel a cikin Alawa''
|Menggay
|
|
|-
|2005
|''Farin ciki''
|Amanda
|
|
|-
| rowspan="3" |2006
|''Yanzu da Har abada: Tinig''
|Noemi
|
|
|-
|''Komiks''
|
|Fim: "Kamay Ni Hilda"
|
|-
|''Maalaala Mo Kaya''
|Mahaifiyar Albert
|Kashi: "Lampara"
|
|-
|2006–2007
|''Maging Sino Ka Man''
|Imelda Magsaysay
|
|
|-
| rowspan="3" |2007
|''Marimar''
|Silva
|
|
|-
| rowspan="2" |''Maalaala Mo Kaya''
|
|Kashi: "Tako"
|
|-
|Teresa
|Fim: "Korona"
|
|-
| rowspan="2" |2008
|''Wolf''
|Clara Rivero
|
|
|-
|''Maalaala Mo Kaya''
|Mahaifiyar Ricardo
|Fim: "Takardu na fata"
|
|-
| rowspan="5" |2009
|''Parekoy''
|Ema
|
|
|-
|''Tayong Dalawa''
|Berta Roman
|Cameo
|
|-
|''Sine Novela: Paano Ba Ang Mangarap?''
|Ising Estrella
|
|
|-
|''Kai kaɗai''
|Zuciya "Cora" Mendoza
|
|
|-
|''Bikin aure''
|Grace Mañalac
|
|
|-
|2009–2010
|''Nagsimula sa Puso''
|Liza Bernardo
|
|
|-
|2009
| rowspan="2" |''Maalaala Mo Kaya''
|Charo
|Kashi: "Sulo"
|
|-
| rowspan="3" |2010
|Cristina
|Fim: "Gitara"
|
|-
|''Magkaribal''
|Carolina
|
|
|-
|''Maalaala Mo Kaya''
|Meya
|Fim: "Title"
|
|-
|2010–2011
|''Zuciya Mai Kyau Romances Gabatarwa: Kristin''
|Margarita Fortalejo-Cervantes
|
|
|-
|2010–2011
|''Zuciya Mai Kyau Romances Gabatarwa: Zuciyata ta yaudara''
|Zeny Santa Romana
|
|
|-
| rowspan="3" |2011
|''Waƙarku: Kim''
|Misis Menendrez
|Kashi: "Domin Kai"
|
|-
| rowspan="2" |''Maalaala Mo Kaya''
|Mama Bob
|Fim: "Piyesa"
|
|-
|Mahaifiyar Paolo
|Kashi: "Jacket"
|
|-
|2011–2012
|''Amaya''
|Bai Mantal
|
|
|-
| rowspan="4" |2012
|''Alice Bungisngis da Wonder Walis''
|Margarita "Maggie" Fernandez / Gareng Lucsin
|
|
|-
|''Wansapanataym''
|Loida
|Fim: "Lai, Lai, Batang Pasaway!"
|
|-
|''Maalaala Mo Kaya''
|Lita
|Kashi: "Jacket"
|
|-
|''Angelito: Ang Bagong Yugto''
|Sally
|
|
|-
|2012–2013
|''Sai Ka yi amfani da Ka''
|Libya
|
|
|-
|2012–2013
|''Magdalena: Anghel sa Putikan''
|Ludivina "Luding" Fuentebella
|
|
|-
| rowspan="2" |2013
| rowspan="2" |''Maalaala Mo Kaya''
|Gugoy
|Fim: "Bahay"
|
|-
|Yin burodi
|Fim: "Make-Up"
|
|-
|2013–2014
|''Don Imani''
|Yaya Tsarkakewa
|
|
|-
| rowspan="4" |2013
|''Ku yi hankali da Zuciyata''
|Victoria "Vicky" Sarakuna
|
|
|-
|''Maalaala Mo Kaya''
|Ƙarya Mai Tsarki
|Fim: "Dream House"
|
|-
|''Titser''
|Shugaba May Deroca
|
|
|-
|''Farawa''
|Felicita "Fely" Hernandez
|
|
|-
|2013–2015
|''Magpakailanman''
|Matsayi daban-daban
|
|
|-
| rowspan="5" |2014
|''Rhodora X''
|Dokta. Vivian Bautista
|
|
|-
|''BFF na''
|Tonying
|
|
|-
| rowspan="2" |''Maalaala Mo Kaya''
|Nati
|Fim: "Mikropono"
|
|-
|Lita
|Kashi: "Baston"
|
|-
|''Suna shan giya!''
|Tiyang
|Fim: "Buong Tapang Na Lalaban"
|
|-
|2014–2015
|''Har abada''
|Mirasol Amparo
|
|
|-
| rowspan="8" |2015
|''Ku ci Bulaga!: Lenten na Musamman''
|Alma
|
|
|-
|''Lokaci ne na nunawa: Mako Mai Tsarki na Musamman''
|Ciwo
|
|
|-
|''Suna shan giya!''
|Mahaifiyar Boyet
|Fim: "Shaida mai wahala"
|
|-
|''Maalaala Mo Kaya''
|Lilia
|Fim: "Sapatos"
|
|-
|''Nathaniel''
|Misis Masinayon
|
|
|-
|''Maalaala Mo Kaya''
|Mahaifiyar Zyra
|Fim: "Ruwa mai kwalliya"
|
|-
|''Kara Biyu''
|Esmeralda "Esme" Hipolito†
|
|<ref>{{Cite web |date=August 17, 2015 |title='Doble Kara' Shines in Abs-cbn's Kapamilya Gold Beginning Monday |url=http://abscbnpr.com/doble-kara-shines-in-abs-cbns-kapamilya-gold-beginning-monday/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925090339/http://abscbnpr.com/doble-kara-shines-in-abs-cbns-kapamilya-gold-beginning-monday/ |archive-date=September 25, 2015 |access-date=August 19, 2015 |website=abscbnpr.com}}</ref>
|-
|''Walang Iwanan''
|Lydia Trinidad-Gonzales
|
|
|-
|2015–2016
|''Makomar Rose''
|Bethilda Vitto-Jacobs
|
|<ref>{{Cite web |title=A tale of love and family in GMA's Afternoon Prime series DESTINY ROSE |url=https://www.gmanetwork.com/entertainment/gma/articles/2015-09-08/18631/A-tale-of-love-and-family-in-GMAs-Afternoon-Prime-series-DESTINY-ROSE |access-date=October 17, 2015 |website=GMA Network}}</ref>
|-
| rowspan="2" |2016
|''Suna shan giya!''
|Mahaifiyar Cristina
|Fim: "Huwad"
|
|-
|''Har ila yau''
|Cecilia Del Mundo
|
|
|-
|2016–2017
|''Jirgin Ruwa da Nanay''
|Mai saurin kai. Magungunan "Remy" Sandel
|
|
|-
|2016
|''Suna shan giya!''
|Mahaifiyar Libay
|Kashi: "OFW"
|
|-
|2016–2017
|''Sojoji''
|Sheena "Momskie" Tolentino
|
|
|-
| rowspan="2" |2017
|''Ƙaunar Ƙarshe''
|Virginia "Baby" Custodio-Agoncillo
|
|
|-
|''FPJ's Ang Probinsyano''
|Dulce Moreno
|
|
|-
| rowspan="5" |2018
|''Tadhana''
|Lucille
|Fim: "Karayom"
|
|-
|''Tun lokacin da na same ka''
|Tyang
|
|
|-
|''Magani''
|Agnes Salvador
|
|
|-
|''Sana Dalawa ang Puso''
|Sandra Tan
|
|
|-
|''Halik''
|Myrna Toledo
|
|
|-
| rowspan="5" |2019
|''Maalaala Mo Kaya''
|Mahaifiyar Dudz
|Fim: "Jarabawar ciki"
|
|-
|''Tadhana''
|Georgette
|Kashi: "Patibong"
|
|-
|''Magpakailanman''
|Nanay Rosalinda
|Fim: "Mula Zamboanga Hanggang Sementeryo (The Ethel Nierras Story) "
|
|-
|''Maalaala Mo Kaya''
|Nena Ruiz
|Fim: "Passport"
|
|-
|''Tadhana''
|Ester
|Fim: "Yaya Shugaba"
|
|-
|2019–2020
|''Pamilya Ko''
|Loida Magtulis
|
|
|-
|2020
|''Zuciyar Soja''
|Yasmin Alhuraji / Amara
|
|
|-
| rowspan="3" |2021
| rowspan="2" |''Maalaala Mo Kaya''
| rowspan="2" |Conching
|Fim: "Bigas"
|
|-
|Fim: "Title"
|
|-
|''Mata na Shari'a''
|Nuriya Baunto
|
|
|-
| rowspan="3" |2022
|''Tadhana''
|Ka'ida
|Fim: "Sikreto"
|
|-
|''2 Mai kyau 2 Ka kasance Gaskiya''
|Zuciya
|
|
|-
|''Magpakailanman''
|Loida San Juan
|Fim: "Ang Driver a Mr. Pogi (The Carlo San Juan Story) "
|
|-
|2023—2025
|''Batang Quiapo na FPJ''
|Olga Zialcita-Montenegro
|
|
|-
|2025
|''Rashin Halitta''
|Nenita
|
|<ref>{{Cite web |last=Nicart |first=Lyka |title=Pinoy version of 'Bad Genius' reveals main cast |url=https://www.philstar.com/entertainment/2025/03/19/2429363/pinoy-version-bad-genius-reveals-main-cast |access-date=2025-08-26 |website=Philstar.com}}</ref>
|-
|2025–2026
|''Alibi''
|Rebecca Morales
|
|
|-
| rowspan="2" |2026
|''Ƙauna Ba Ta Fitowa''
|Nadia
|
|
|-
|''Sigabo''
|Betchay Cabagsik
|
|
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1962]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
35sq7nwzrh2e66gifoti6ch5ezp84st
Abdulrauf Abdulkadir Modibbo
0
180039
971760
2026-10-26T06:52:15Z
Uskeone
40867
Sabon shafi: {{Infobox person | name = Abdulrauf Abdulkadir Modibbo | nationality = Najeriya | occupation = Ɗan siyasa | office = Memba na Majalisar Wakilan Najeriya da aka zaɓa | constituency = Yola ta Arewa/Yola ta Kudu/Girei | term_start = 11 Yuni 2019 | term_end = 30 Yuni 2019 | party = [[All Progressives Congress]] }} '''Abdulrauf Abdulkadir Modibbo''' ɗan siyasan Najeriya ne daga [[Jihar Adamawa]]. Ya tsaya takarar kujerar [[Majalisar Wakilan Najeriya]] a zaɓen gama-gari na shek...
971760
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Abdulrauf Abdulkadir Modibbo
| nationality = Najeriya
| occupation = Ɗan siyasa
| office = Memba na Majalisar Wakilan Najeriya da aka zaɓa
| constituency = Yola ta Arewa/Yola ta Kudu/Girei
| term_start = 11 Yuni 2019
| term_end = 30 Yuni 2019
| party = [[All Progressives Congress]]
}}
'''Abdulrauf Abdulkadir Modibbo''' ɗan siyasan Najeriya ne daga [[Jihar Adamawa]]. Ya tsaya takarar kujerar [[Majalisar Wakilan Najeriya]] a zaɓen gama-gari na shekarar 2019 a ƙarƙashin jam’iyyar [[All Progressives Congress]] (APC), domin wakiltar mazabar Yola ta Arewa, Yola ta Kudu da Girei.<ref name="inec">{{cite web |title=2019 General Elections: Final List of Candidates for House of Representatives |url=https://www.inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/FINAL-LIST-OF-CANDIDATES-FOR-HOUSE-OF-REPRESENTATIVES.pdf |publisher=Independent National Electoral Commission |access-date=26 Oktoba 2026}}</ref>
== Aikin siyasa ==
A zaɓen Majalisar Wakilai na ranar 23 ga Fabrairu 2019, an bayyana Modibbo a matsayin wanda ya lashe zaɓen mazabar Yola ta Arewa, Yola ta Kudu da Girei, a ƙarƙashin tutar APC. Sakamakon da aka wallafa ya nuna cewa ya samu ƙuri’u 80,453.<ref name="collata">{{cite web |title=Yola North/Yola South/Girei House of Representatives 2019 |url=https://collata.ng/history/yola-north-yola-south-girei-house-2019 |website=Collata |access-date=26 Oktoba 2026}}</ref>
== Shari'ar zaɓe ==
A ranar 3 ga Mayu 2019, Babbar Kotun Tarayya da ke Abuja ta soke zaɓen Modibbo bayan ƙarar da Mustapha Usman ya shigar. Rahoton The Guardian ya bayyana cewa kotun ta umarci Hukumar Zaɓe Mai Zaman Kanta ta Ƙasa (INEC) da ta amince da Mustapha Usman a matsayin wanda ya lashe kujerar. Rahoton ya kuma bayyana cewa an yi taƙaddama kan bayanan da Modibbo ya gabatar da kuma cancantarsa a matsayin ɗan takara.<ref name="guardian">{{cite news |last=Fowowe |first=Solomon |title=Again, court sacks Adamawa APC Rep-elect |url=https://guardian.ng/news/again-court-sacks-adamawa-apc-rep-elect/ |work=The Guardian Nigeria |date=3 Mayu 2019 |access-date=26 Oktoba 2026}}</ref>
Jaridar Punch ma ta ruwaito cewa kotun ta soke zaɓen tare da umartar INEC ta maye gurbinsa da Mustapha Usman.<ref name="punch">{{cite news |title=Court sacks APC Adamawa Rep-elect |url=https://punchng.com/court-sacks-apc-adamawa-rep-elect-orders-inec-to-replace-him-with-party-man/ |work=Punch Newspapers |date=3 Mayu 2019 |access-date=26 Oktoba 2026}}</ref>
== Manazarta ==
<references />
[[Category:Ƴan siyasar Najeriya]]
[[Category:Ƴan siyasar Jihar Adamawa]]
[[Category:Ƴan jam'iyyar All Progressives Congress]]
[[Category:Members of the House of Representatives (Nigeria)]]
l8l7i0wnjlf1dyr7ojg2lmihgeth5f9
Abdullahi El-Rasheed
0
180041
971762
2026-10-26T07:02:30Z
Uskeone
40867
Sabon shafi: {{Infobox person | name = Abdullahi El-Rasheed | native_name = Abdullahi El-Rasheed | nationality = Najeriya | occupation = Ɗan siyasa | office = Memba na Majalisar Wakilan Najeriya | constituency = Dukku/Nafada | term_start = 2023 | party = [[All Progressives Congress]] | otherparty = [[People's Democratic Party (Nigeria)|PDP]] (har zuwa 2026) }} '''Abdullahi El-Rasheed''' ɗan siyasan Najeriya ne wanda ke wakiltar mazabar tarayya ta Dukku/Nafada a Majalisar Wakilan Najer...
971762
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Abdullahi El-Rasheed
| native_name = Abdullahi El-Rasheed
| nationality = Najeriya
| occupation = Ɗan siyasa
| office = Memba na Majalisar Wakilan Najeriya
| constituency = Dukku/Nafada
| term_start = 2023
| party = [[All Progressives Congress]]
| otherparty = [[People's Democratic Party (Nigeria)|PDP]] (har zuwa 2026)
}}
'''Abdullahi El-Rasheed''' ɗan siyasan Najeriya ne wanda ke wakiltar mazabar tarayya ta Dukku/Nafada a [[Majalisar Wakilan Najeriya]], a [[Jihar Gombe]]. An zaɓe shi a zaɓen gama-gari na shekarar 2023 a ƙarƙashin jam’iyyar [[People's Democratic Party (Nigeria)|PDP]].<ref name="orderpaper">{{cite web |title=Hon. El-Rasheed Abdullahi — 10th National Assembly Member |url=https://orderpaper.ng/voter/10th-national-assembly-member?id=EL-RASHEED-ABDULLAHI-2122 |website=OrderPaper Nigeria |access-date=26 Oktoba 2026}}</ref>
== Rayuwa da ilimi ==
Bayanan da Majalisar Ƙasa ta Najeriya ta wallafa sun nuna cewa El-Rasheed ya halarci Makarantar Firamare ta Tsakiya ta Dukku, inda ya samu takardar kammala firamare a shekarar 1982. Daga baya ya halarci Government Secondary School, Dukku, inda ya samu takardar GCE a shekarar 1987, sannan ya yi karatun IJMB a Bauchi State Polytechnic a shekarar 1990.<ref name="nass">{{cite web |title=Hon. El-Rasheed Abdullahi: Legislator Profile |url=https://nass.gov.ng/mps/single/527 |website=National Assembly of Nigeria |access-date=26 Oktoba 2026}}</ref>
== Aikin siyasa ==
An zaɓi El-Rasheed a matsayin wakilin mazabar Dukku/Nafada a zaɓen Majalisar Wakilai na shekarar 2023, a ƙarƙashin PDP. Ya shiga Majalisar Ƙasa ta goma a matsayin ɗan majalisa na farko a matakin tarayya.<ref name="orderpaper" />
A lokacin aikinsa na majalisa, ya nuna goyon baya ga bunƙasa ilimi. A watan Yulin 2024, jaridar The Nation ta ruwaito cewa ya goyi bayan ƙoƙarin kafa Kwalejin Ilimi ta Tarayya ta Musamman a Dukku, Jihar Gombe, domin inganta ilimin malamai da samar da damar karatu ga ɗalibai masu buƙatu na musamman.<ref name="nation">{{cite news |title=Reps expresses commitment to comprehensive, inclusive education |url=https://thenationonlineng.net/reps-expresses-commitment-to-comprehensive-inclusive-education/ |work=The Nation |date=19 Yuli 2024 |access-date=26 Oktoba 2026}}</ref>
== Sauya sheƙar jam'iyya ==
A watan Fabrairun 2026, El-Rasheed ya fice daga PDP ya koma [[All Progressives Congress]] (APC). Jaridar The Guardian ta ruwaito cewa ya bayyana rikicin cikin gida da rarrabuwar kai a PDP a matsayin dalilan sauya sheƙarsa.<ref name="guardian">{{cite news |last=Sani |first=Najib |title=Reps member Abdullahi El-Rasheed dumps PDP |url=https://guardian.ng/news/reps-member-abdullahi-el-rasheed-dumps-pdp/ |work=The Guardian Nigeria |date=7 Fabrairu 2026 |access-date=26 Oktoba 2026}}</ref>
== Manazarta ==
<references />
[[Category:Ƴan siyasar Najeriya]]
[[Category:Ƴan siyasar Jihar Gombe]]
[[Category:Ƴan Majalisar Wakilan Najeriya]]
[[Category:Ƴan jam'iyyar All Progressives Congress]]
dg30yzj7xiytd292qk6ond562d0wxsq
Abdulahi Faruk
0
180042
971763
2026-10-26T07:06:31Z
Uskeone
40867
Sabon shafi: {{Infobox person | name = Abdulahi Umar Faruk | nationality = Najeriya | occupation = Ɗan siyasa | office = Memba na Majalisar Wakilan Najeriya | constituency = Birnin Kebbi/Kalgo/Bunza | state = [[Jihar Kebbi]] | term_start = 2015 | term_end = 2019 | party = [[All Progressives Congress]] }} '''Abdulahi Umar Faruk''' ɗan siyasan Najeriya ne wanda ya wakilci mazabar tarayya ta Birnin Kebbi/Kalgo/Bunza a [[Majalisar Wakilan Najeriya]], a [[Jihar Kebbi]]. An jera shi a matsayi...
971763
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Abdulahi Umar Faruk
| nationality = Najeriya
| occupation = Ɗan siyasa
| office = Memba na Majalisar Wakilan Najeriya
| constituency = Birnin Kebbi/Kalgo/Bunza
| state = [[Jihar Kebbi]]
| term_start = 2015
| term_end = 2019
| party = [[All Progressives Congress]]
}}
'''Abdulahi Umar Faruk''' ɗan siyasan Najeriya ne wanda ya wakilci mazabar tarayya ta Birnin Kebbi/Kalgo/Bunza a [[Majalisar Wakilan Najeriya]], a [[Jihar Kebbi]]. An jera shi a matsayin ɗan jam’iyyar [[All Progressives Congress]] (APC) a lokacin Majalisar Ƙasa ta takwas, wadda ta yi aiki daga shekarar 2015 zuwa 2019.<ref name="medianigeria">{{cite web |title=List of Members of the House of Representatives of Nigeria 2015–2019 |url=https://www.medianigeria.com/list-of-members-of-the-house-of-representatives-of-nigeria-2015-2019/ |website=Media Nigeria}}</ref>
== Rayuwa da ilimi ==
Bisa ga bayanin tarihin rayuwarsa da Media Nigeria ta wallafa, an haifi Faruk a shekarar 1962. Ya halarci Giginya Memorial Teachers College, inda ya samu takardar shaidar malanta ta Grade II. Daga baya ya karanci difloma a Niger State Polytechnic.<ref name="biography">{{cite web |title=Biography of Abdulahi Faruk |url=https://www.medianigeria.com/biography-of-abdulahi-faruk/ |website=Media Nigeria |date=5 Yuni 2018}}</ref>
== Aikin siyasa ==
Faruk ya fara zama ɗan Majalisar Wakilan Najeriya a shekarar 2003, inda ya wakilci mazabar Birnin Kebbi/Kalgo/Bunza. An sake zaɓensa a shekarar 2007, sannan ya sake bayyana a jerin mambobin majalisar na wa’adin 2015–2019 a ƙarƙashin jam’iyyar APC.<ref name="biography" /><ref name="medianigeria" />
== Manazarta ==
<references />
[[Category:Ƴan siyasar Najeriya]]
[[Category:Ƴan siyasar Jihar Kebbi]]
[[Category:Ƴan jam'iyyar All Progressives Congress]]
[[Category:Ƴan Majalisar Wakilan Najeriya]]
1htj2hc3ici94ykkgn0l90cte33r4y6
Abdul Bulama
0
180043
971765
2026-10-26T07:08:49Z
Uskeone
40867
Sabon shafi: {{Infobox person | name = Abdu Bulama | nationality = Najeriya | occupation = Ɗan siyasa | office = Ministan Kimiyya da Fasaha | president = [[Goodluck Jonathan]] }} '''Abdu Bulama''' ɗan siyasan Najeriya ne wanda ya taɓa riƙe muƙamin Ministan Kimiyya da Fasaha na Najeriya. Ya kuma yi aiki a matsayin Kwamishinan Zaɓe na Hukumar Zaɓe Mai Zaman Kanta ta Ƙasa (INEC) a Babban Birnin Tarayya, Abuja.<ref name="blueprint">{{cite news |title=Confab: Technical education, panac...
971765
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Abdu Bulama
| nationality = Najeriya
| occupation = Ɗan siyasa
| office = Ministan Kimiyya da Fasaha
| president = [[Goodluck Jonathan]]
}}
'''Abdu Bulama''' ɗan siyasan Najeriya ne wanda ya taɓa riƙe muƙamin Ministan Kimiyya da Fasaha na Najeriya. Ya kuma yi aiki a matsayin Kwamishinan Zaɓe na Hukumar Zaɓe Mai Zaman Kanta ta Ƙasa (INEC) a Babban Birnin Tarayya, Abuja.<ref name="blueprint">{{cite news |title=Confab: Technical education, panacea to national growth — Former FCT REC |url=https://blueprint.ng/confab-technical-education-panacea-to-national-growth-former-fct-rec/ |work=Blueprint |date=14 Afrilu 2014}}</ref>
== Aikin gwamnati ==
Kafin shiga gwamnatin tarayya a matsayin minista, Bulama ya yi aiki a matsayin Kwamishinan Zaɓe na INEC a Babban Birnin Tarayya. A shekarar 2014, ya halarci taron National Conference a matsayin wakilin Jihar Borno, inda ya yi magana kan muhimmancin ilimin fasaha da polytechnic wajen ci gaban Najeriya.<ref name="blueprint" />
A wani rahoton Hukumar Makamashi ta Najeriya, an ambaci Dr. Abdul Bulama a matsayin Ministan Kimiyya da Fasaha kuma wanda Ƙungiyar Solar Energy Society of Nigeria ta karrama da lambar yabo ta Fellowship.<ref name="energy">{{cite web |title=Report on National Energy Summit and NASEF, 2015 |url=https://www.energy.gov.ng/reports/Report%20on%20National%20Energy%20Summit%20and%20NASEF%2C%202015.pdf |publisher=Energy Commission of Nigeria}}</ref>
== Manazarta ==
<references />
[[Category:Ƴan siyasar Najeriya]]
[[Category:Ministocin Najeriya]]
[[Category:Ƴan siyasar Jihar Borno]]
o9pcjwj9jsjj1p5gzxjzp384pdlsq2f
Abdurrahman Okene
0
180044
971766
2026-10-26T07:10:18Z
Uskeone
40867
Sabon shafi: {{Infobox person | name = Abdurrahman Okene | birth_date = Agusta 1914 | birth_place = [[Okene]], Najeriya | nationality = Najeriya | occupation = Jami'in gwamnati, ɗan siyasa | office = Ministan Harkokin Cikin Gida | president = [[Ibrahim Babangida]] }} '''Abdurrahman Okene''' (an haife shi a watan Agusta 1914 a [[Okene]], Najeriya) tsohon babban jami'in gwamnati ne kuma ɗan siyasar Najeriya. Ya yi aiki a manyan mukaman gwamnati a lokacin mulkin mallaka da bayan samun 'yan...
971766
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Abdurrahman Okene
| birth_date = Agusta 1914
| birth_place = [[Okene]], Najeriya
| nationality = Najeriya
| occupation = Jami'in gwamnati, ɗan siyasa
| office = Ministan Harkokin Cikin Gida
| president = [[Ibrahim Babangida]]
}}
'''Abdurrahman Okene''' (an haife shi a watan Agusta 1914 a [[Okene]], Najeriya) tsohon babban jami'in gwamnati ne kuma ɗan siyasar Najeriya. Ya yi aiki a manyan mukaman gwamnati a lokacin mulkin mallaka da bayan samun 'yancin kai. Daga baya ya zama Ministan Harkokin Cikin Gida a lokacin gwamnatin Janar [[Ibrahim Babangida]].<ref name="trust">{{cite news |title=A leading light of Northern Nigerian public service |url=https://trustradio.com.ng/en/a-leading-light-of-northern-nigerian-public-service |work=Trust Radio |date=14 Janairu 2020}}</ref>
== Rayuwa da ilimi ==
An haifi Okene a shekarar 1914 a Okene, yankin da ke cikin ƙasar Ebira. Ya fara karatunsa a makarantar firamare ta farko a Okene, sannan ya halarci makarantar lardin Bida da Kwalejin Katsina. Ya kammala karatunsa a Katsina a shekarar 1935, inda ya ƙware a fannin koyar da lissafi da kimiyya.<ref name="vanguard">{{cite news |last=Dori |first=Gambo |title=One of the architects of northern Nigerian public service |url=https://www.vanguardngr.com/2020/01/one-of-the-architects-of-northern-nigerian-public-service/ |work=Vanguard |date=16 Janairu 2020}}</ref>
A shekarar 1936, ya fara aiki a matsayin malamin kimiyya a Zaria Middle School. Daga baya ya yi karatun ƙarin ilimi a Institute of Education da ke Landan, inda ya ƙware a fannin ilimin koyarwa.<ref name="vanguard" />
== Aikin gwamnati ==
Okene ya shiga aikin gudanarwar gwamnati a Arewacin Najeriya a lokacin da ake shirin samun 'yancin kai. Ya yi aiki a mukamai daban-daban, ciki har da sakataren majalisar ministocin yankin Arewa, mazaunin lardin Zariya da Sakkwato, da kuma sakataren lardin Bauchi.<ref name="trust" />
Bayan ƙirƙirar jihohi a shekarar 1967, ya zama Sakataren Gwamnatin Soja kuma shugaban ma'aikatan gwamnati na Jihar Arewa maso Gabas. A shekarar 1968, aka mayar da shi Jihar Kwara, inda ya ci gaba da aiki a irin wannan matsayi har ya yi ritaya daga aikin gwamnati a shekarar 1970.<ref name="vanguard" />
== Ayyukan gwamnati bayan ritaya ==
Bayan ritayarsa, Okene ya ci gaba da jagorantar hukumomi da cibiyoyin ƙasa. Ya taɓa zama shugaban Police Service Commission, Hukumar Ƙididdigar Jama'a ta Najeriya da Union Bank, sannan ya zama Pro-Chancellor na [[Jami'ar Ibadan]]. Daga baya ya yi aiki a matsayin Ministan Harkokin Cikin Gida a gwamnatin Ibrahim Babangida.<ref name="trust" />
Ya kuma taka rawa a tarurrukan tattaunawa kan tsarin mulkin Najeriya, kuma yana daga cikin waɗanda suka taimaka wajen kafa Northern Elders Forum a shekarar 1993.<ref name="trust" />
== Manazarta ==
<references />
[[Category:Ƴan siyasar Najeriya]]
[[Category:Jami'an gwamnati na Najeriya]]
[[Category:Ministocin Najeriya]]
[[Category:Mutanen Jihar Kogi]]
3lcpikco352j5iz3f68gh7gb5wiz8k8
Bayanan Alkawari
0
180045
971767
2026-10-26T07:13:13Z
Baffa ali
47435
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1376066084|Testament discography]]"
971767
wikitext
text/x-wiki
Littafin tarihin ƙungiyar mawakan thrash metal da ke San Francisco, mai suna Testament, ya ƙunshi kundin waƙoƙi guda goma sha huɗu na studio, kundin waƙoƙi guda huɗu kai tsaye, tarin waƙoƙi guda biyar, waƙoƙin da aka faɗaɗa guda biyu, waƙoƙi guda goma sha uku, da kuma kundin waƙoƙi guda uku na bidiyo . An fara kafa su a shekarar 1983 a ƙarƙashin sunan Legacy, sun fitar da demos guda biyu masu suna Demo 1 da Demo 2 kuma tun daga lokacin sun zama ɗaya daga cikin ƙungiyoyin thrash metal mafi tasiri a kowane lokaci. Ƙungiyar ta fuskanci sauye-sauye da dama a jerin 'yan wasa, inda ɗan wasa ɗaya tilo da ya ci gaba da zama memba shi ne ɗan guitar Eric Peterson .
== UKundin waƙoƙin studio ==
{| class="wikitable plainrowheaders"
! rowspan="2" scope="col" |Taken
! rowspan="2" scope="col" |Bayanan kundin
! colspan="12" scope="col" |Matsayi mafi girma
! rowspan="2" |Sayarwa
|-
! style="width:3em;font-size:85%" |US<br />
! style="width:3em;font-size:85%" |AUS<br /><ref name="AUS">{{Cite web |title=Discography Testament |url=https://australian-charts.com/showinterpret.asp?interpret=Testament |access-date=October 17, 2025 |website=australian-charts.com |publisher=Hung Medien}}</ref>
! style="width:3em;font-size:85%" |AUT<br /><ref name="AUT">{{Cite web |title=Discographie Testament |url=https://www.austriancharts.at/showinterpret.asp?interpret=Testament |access-date=2025-10-19 |publisher=Hung Medien |language=German}}</ref>
! style="width:3em;font-size:85%" |CAN
! style="width:3em;font-size:85%" |Ƙarshen<br /><ref name="FIN">{{Cite web |title=Discography Testament |url=https://finnishcharts.com/showinterpret.asp?interpret=Testament |access-date=2008-08-28 |publisher=Hung Medien}}</ref>
! style="width:3em;font-size:85%" |FRA<br /><ref name="FRA">{{Cite web |title=Discographie Testament |url=https://lescharts.com/showinterpret.asp?interpret=Testament |access-date=2008-07-06 |publisher=Hung Medien |language=French}}</ref>
! style="width:3em;font-size:85%" |GER<br /><ref name="GER">{{Cite web |title=Discographie von Testament |url=https://www.offiziellecharts.de/suche?artist_search=Testament&do_search=do |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220328093543/https://www.offiziellecharts.de/suche?artistId=Testament |archive-date=March 28, 2022 |access-date=October 18, 2025 |publisher=GfK Entertainment}}</ref>
! style="width:3em;font-size:85%" |JPN<br /><ref name="JPN">{{Cite web |title=テスタメントのアルバム作品 |url=https://www.oricon.co.jp/prof/107042/products/album/ |access-date=2025-10-15 |publisher=[[Oricon]] |language=Japanese}}</ref>
! style="width:3em;font-size:85%" |NLD<br /><ref name="NLD">{{Cite web |title=Discografie Testament |url=https://dutchcharts.nl/showinterpret.asp?interpret=Testament |access-date=October 18, 2025 |publisher=Hung Medien |language=Dutch}}</ref>
! style="width:3em;font-size:85%" |SWE<br /><ref name="SWE">{{Cite web |title=Discography Testament |url=https://swedishcharts.com/showinterpret.asp?interpret=Testament |access-date=2008-09-01 |publisher=Hung Medien}}</ref>
! style="width:3em;font-size:85%" |SWI<br /><ref name="SWI">{{Cite web |title=Discography Testament |url=http://swisscharts.com/showinterpret.asp?interpret=Testament |access-date=2025-10-20 |publisher=Hung Medien}}</ref>
! style="width:3em;font-size:85%" |Burtaniya<br /><ref>{{Cite web |title=Testament |url=https://www.officialcharts.com/artist/4553/testament/ |access-date=2021-09-21 |publisher=[[Official Charts Company]]}}</ref>
|-
! scope="row" |''Kyautar''
|
* An saki shi: Afrilu 21, 1987
* Alamar: Atlantic / Megaforce
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
|US: 150,000+
|-
! scope="row" |''Sabon Tsarin''
|
* An sake shi: Mayu 5, 1988
* Alamar: Atlantic / Megaforce
| align="center" |136
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" |49
| align="center" | -
| align="center" |66
| align="center" |49
| align="center" | -
| align="center" |81
|US: 250,000+ <ref>{{Cite web |last=Johnson |first=Neil |date=2024-07-15 |title=The New Order by Testament: The Complete Story |url=https://riffology.co/posts/testament-the-new-order/ |access-date=2026-09-21 |website=Riffology |language=en}}</ref>
|-
! scope="row" |''Yi Abin da Ka Yi Wa'azi''
|
* An saki shi: Agusta 8, 1989
* Alamar: Atlantic / Megaforce
| align="center" |77
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" |29
| align="center" | -
| align="center" |57
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" |40
|US: 450,000+ <ref>{{Cite web |last=Tribune |first=Chicago |date=1992-06-18 |title=THRASHING AROUND AT NO. 4 |url=https://www.chicagotribune.com/1992/06/18/thrashing-around-at-no-4/ |access-date=2026-09-21 |website=Chicago Tribune |language=en-US}}</ref>
|-
! scope="row" |''Rayukan Baƙar fata''
|
* An saki shi: 9 ga Oktoba, 1990
* Alamar: Atlantic / Megaforce
| align="center" |73
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" |35
|
|-
! scope="row" |''Al'adar''
|
* An saki shi: Mayu 1992
* Alamar: Atlantic
| align="center" |55
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" |78
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" |73
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" |48
|US: 485,000+
|-
! scope="row" |''Ƙananan''
|
* An saki shi: Satumba 30, 1994
* Alamar: Atlantic
| align="center" |122
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" |39
| align="center" | -
|
|-
! scope="row" |''Aljanu''
|
* An saki shi: 24 ga Yuni, 1997
* Alamar: Spitfire
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
|
|-
! scope="row" |''Taron''
|
* An saki shi: 8 ga Yuni, 1999
* Alamar: Spitfire
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" |48
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
|
|-
! scope="row" |''Har yanzu ya kai hari na farko''
|
* An saki shi: 24 ga Oktoba, 2001
* Alamar: Spitfire
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
|
|-
! scope="row" |''Kafawar Laifi''
|
* An saki shi: Afrilu 29, 2008
* Alamar: Fashewar Nukiliya
| align="center" |59
| align="center" | -
| align="center" |23
| align="center" | -
| align="center" |12
| align="center" |95
| align="center" |15
| align="center" |42
| align="center" |47
| align="center" |27
| align="center" |33
| align="center" |122<ref>{{Cite web |last=Zywietz |first=Tobias |title=Chart Log UK: DJ T – Tzant |url=https://www.zobbel.de/cluk/CLUK_T.HTM |access-date=2012-08-08 |publisher=Zobbel}}</ref>
|
* US: 84,000+ <ref>{{Cite web |last=Graff |first=Gary |date=2012-07-30 |title=Testament Digs In With “Dark Roots Of Earth” |url=https://www.billboard.com/music/music-news/testament-digs-in-with-dark-roots-of-earth-1084475/ |access-date=2026-09-21 |website=Billboard |language=en-US}}</ref>
* WW:300,000+ <ref>{{Cite web |title=Eric Peterson Teases New Testament Album |url=https://www.metalunderground.com/interviews/details.cfm?newsid=73530 |access-date=2026-09-21 |website=MetalUnderground.com |language=en}}</ref>
|-
! scope="row" |''Tushen Duniya mai duhu''
|
* An saki shi: Yuli 27, 2012
* Alamar: Fashewar Nukiliya
| align="center" |12
| align="center" | -
| align="center" |21
| align="center" |12
| align="center" |4
| align="center" |46
| align="center" |4
| align="center" |56
| align="center" |32
| align="center" |8
| align="center" |10
| align="center" |57
|
|-
! scope="row" |''Ɗan'uwa na Macijin''
|
* An saki shi: Oktoba 28, 2016
* Alamar: Fashewar Nukiliya
| align="center" |20
| align="center" |24
| align="center" |23
| align="center" |24
| align="center" |18
| align="center" |87
| align="center" |11
| align="center" |42
| align="center" |74
| align="center" |43
| align="center" |16
| align="center" |43
|
|-
! scope="row" |''Titans na Halitta''
|
* An saki shi: Afrilu 3, 2020
* Alamar: Fashewar Nukiliya
| align="center" |96
| align="center" |30
| align="center" |25
| align="center" | -
| align="center" |6
| align="center" |138
| align="center" |3
| align="center" |29
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" |7
| align="center" | -
|
|-
! scope="row" |''Ga Bellum''
|
* An saki shi: 10 ga Oktoba, 2025
* Alamar: Fashewar Nukiliya
| align="center" | -
| align="center" |32<ref>{{Cite web |date=October 20, 2025 |title=ARIA Top 50 Albums Chart |url=https://www.aria.com.au/charts/albums-chart/2025-10-20 |access-date=October 17, 2025 |publisher=[[Australian Recording Industry Association]]}}</ref><br />
| align="center" |8
| align="center" | -
| align="center" |27<ref>{{Cite web |title=Albumit 42/2025 |url=https://www.ifpi.fi/lista/albumit/2025/42/ |access-date=October 18, 2025 |publisher=[[Musiikkituottajat]]}}</ref><br />
| align="center" | -
| align="center" |10
| align="center" |29
| align="center" |39
| align="center" |56<ref>{{Cite web |title=Veckolista Album, vecka 42, 2025 |url=https://sverigetopplistan.se/chart/54/?dspy=2025&dspp=42 |access-date=17 October 2025 |publisher=[[Sverigetopplistan]]}}</ref><br />
| align="center" |7
| align="center" | -
|
|-
| colspan="14" align="center" style="font-size: 85%" |" - " yana nuna sakin da ba a tsara shi ba.
|
|}
== Kundin waƙoƙi kai tsaye ==
{| class="wikitable plainrowheaders"
! rowspan="2" scope="col" |Lakabi
! rowspan="2" scope="col" | Cikakkun bayanai game da kundin
! colspan="2" scope="col" | Matsayi na jadawali mafi tsayi
! rowspan="2" scope="col" | Tallace-tallace
|-
! style="width:3em;font-size:85%" | GER<br /><br /><br /><br /> <ref name="GER" />
! style="width:3em;font-size:85%" | FRA<br /><br /><br /><br /> <ref name="FRA" />
|-
! scope="row" | ''Kai tsaye a Eindhoven'' (EP)
|
* An Saki: 1987
* Lakabi: Atlantic/Megaforce
| align="center" | 62
| align="center" | —
|
|-
! scope="row" | ''Komawa Garin Apocalyptic'' (EP)
|
* An Saki: 1993
* Lakabi: Tekun Atlantika
| align="center" | —
| align="center" | —
|
|-
! scope="row" | ''Rayuwa a Fillmore''
|
* An Saki: 1995
* Lakabi: Hadayu na Konewa
| align="center" | —
| align="center" | —
|
* Amurka: 32,592+ <ref>{{Cite web |title=Sludge Scan For December 1999 |url=http://www.metalsludge.tv/?p=30333 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140819082331/http://www.metalsludge.tv/?p=30333 |archive-date=2014-08-19 |access-date=2014-08-08 |publisher=www.metalsludge.tv}}</ref>
|-
! scope="row" | ''Kai tsaye a Landan''
|
* An Saki: 2005
* Lakabi: Spitfire
| align="center" | —
| align="center" | —
|
|-
! scope="row" | ''Kai tsaye a Eindhoven '87''
|
* An Saki: Afrilu 14, 2009
* Lakabi: Harin Nukiliya
| align="center" | —
| align="center" | —
|
|-
! scope="row" | ''Tushen Duhu na Thrash''
|
* An Saki: 29 ga Oktoba, 2013
* Lakabi: Harin Nukiliya
| align="center" | 52
| align="center" | 168
|
|-
! scope="row" | ''[[Live at Dynamo Open Air 1997|Kai tsaye a Dynamo Open Air 1997]]''
|
* An Saki: 24 ga Mayu, 2019
* Lakabi: DYNAMO CONCERTS, FRET Music
| align="center" | —
| align="center" | —
|
|-
| colspan="15" align="center" style="font-size: 85%" | "—" yana nufin sakin da bai yi zane ba.
|}
== Kundin tattarawa ==
{| class="wikitable plainrowheader"
! scope="col" |Lakabi
! scope="col" | Cikakkun bayanai game da kundin
|-
! scope="row" | ''Mafi Kyawun Alkawari''
|
* An Saki: 1996
* Lakabi: Tekun Atlantika
|-
! scope="row" | ''Alamomin Hargitsi''
|
* An Saki: 1997
* Lakabi: Mugunta/Mai Tsanani
|-
! scope="row" | ''Mafi Kyawun Alkawari''
|
* An Saki: 2001
* Lakabi: Karno
|-
! scope="row" | ''Kwanakin Duhu''
|
* An Saki: 2004
* Lakabi: Spitfire
|-
! scope="row" | ''Tarin Spitfire''
|
* An Saki: 2007
* Lakabi: Spitfire
|}
== Marasa aure ==
{| class="wikitable plainrowheaders"
! rowspan="2" scope="col" |Waƙar
! rowspan="2" scope="col" |Shekara
! scope="col" |Matsayi mafi girma
! rowspan="2" scope="col" |Album
|-
! style="width:3em;font-size:85%" |USMain.<nowiki><br id="mwAm4"></nowiki><br />
|-
! scope="row" |"A kan bango"
| align="center" |1987
| align="center" | -
|''Kyautar''
|-
! scope="row" |"Jaraba ta Wuta"
| align="center" |1988
| align="center" | -
|''Sabon Tsarin''
|-
! scope="row" |"Yana Ayyukan Abin da Ka Yi Wa'azi"
| align="center" |1989
| align="center" | -
| rowspan="2" |''Yi Abin da Ka Yi Wa'azi''
|-
! scope="row" |"Sakamako na Greenhouse"
| rowspan="3" align="center" |1990
| align="center" | -
|-
! scope="row" |"Ruhun Baƙar fata"
| align="center" | -
| rowspan="2" |''Rayukan Baƙar fata''
|-
! scope="row" |"Gada"
| align="center" | -
|-
! scope="row" |"Kwanin Wutar Lantarki"
| rowspan="2" align="center" |1992
| align="center" | -
| rowspan="2" |''Al'adar''
|-
! scope="row" |"Suda zuwa Serenity"
| align="center" |22
|-
! scope="row" |"Ƙananan"
| rowspan="2" align="center" |1994
| align="center" | -
| rowspan="2" |''Ƙananan''
|-
! scope="row" |"Kwarya da ke fuskantar alloli"
| align="center" | -
|-
! scope="row" |"Ƙiyayya ta Gaskiya ta Amirka"
| rowspan="2" align="center" |2012
| align="center" | -
| rowspan="2" |''Tushen Duniya mai duhu''
|-
! scope="row" |"Jinin 'yan asalin ƙasar"
| align="center" | -
|-
! scope="row" |"Sarkin Farin Gida"
| align="center" |2016
| align="center" | -
|''Ɗan'uwa na Macijin''
|-
! scope="row" |"Daren Maƙaryaci"
| align="center" |2020
| align="center" | -
| rowspan="3" |''Titans na Halitta''
|-
! scope="row" |"Curse Of Osiris"
| align="center" |2022
| align="center" | -
|-
! scope="row" |"WWIII"
| align="center" |2023
| align="center" | -
|-
| colspan="5" align="center" style="font-size: 85%" |" - " yana nuna sakin da ba a tsara shi ba.
|}
== Bidiyo na kiɗa ==
* "A kan bango" (1987)
* "Jaraba ta Wuta" (1988)
* "Babu Kuskuren" (1988)
* "Yana Ayyukan Abin da Ka Yi Wa'azi" (1989)
* "Sakamako na Greenhouse" (1990)
* "The Ballad" (1990)
* "Souls of Black" (1990)
* "The Legacy" (1990)
* "Crown na lantarki" (1992)
* "Suda zuwa Serenity" (1992)
* "Low" (1994)
* "Fiye da Ya Gamu da Ido" (2008)
* "Jinin 'yan asalin" (2012)
* "The Pale King" (2016)
* "Yaran Mataki na gaba" (2020)
* "Curse of Osiris" (2022)
* "WWIII" (2022)
* "Kisan jarirai A.I." (2025)
* "Mutane masu inuwa" (2025)
* "High Noon" (2025)
== Bidiyo ==
{| class="wikitable plainrowheaders"
! rowspan="2" scope="col" |Taken
! rowspan="2" scope="col" |Bayani game da bidiyo
! colspan="2" scope="col" |Matsayi mafi girma
|-
! style="width:3em;font-size:85%" |SWE <ref>{{Cite web |title=Home |url=https://www.sverigetopplistan.se/ |website=sverigetopplistan.se}}</ref><br />
! style="width:3em;font-size:85%" |SWI <ref>{{Cite web |title=Schweizer Hitparade - Musik-DVD Top 10 03.11.2013 - hitparade.ch |url=http://hitparade.ch/charts/musik-dvd/03-11-2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140813201320/http://hitparade.ch/charts/musik-dvd/03-11-2013 |archive-date=2014-08-13 |access-date=2014-08-17}}</ref><br />
|-
! scope="row" |''An Ganin Tsakanin Lines''
|
* An saki shi: Yuni 25, 1991
* Alamar: Atlantic
* Tsarin: VHS
| align="center" | -
| align="center" | -
|-
! scope="row" |''Rayuwa a Landan''
|
* An saki shi: Nuwamba 1, 2005
* Alamar: Spitfire
* Tsarin: DVD
| align="center" | -
| align="center" | -
|-
! scope="row" |''Tushen duhu na Thrash''
|
* An saki shi: Oktoba 15, 2013
* Alamar: Fashewar Nukiliya
* Tsarin: DVD
| align="center" |7
| align="center" |9
|-
| colspan="5" align="center" style="font-size: 85%" |" - " yana nuna sakin da ba a tsara shi ba.
|}
== Manazarta ==
0do542af0hltx8p5vw19q2d5cpdg4by
971769
971767
2026-10-26T07:13:56Z
Baffa ali
47435
971769
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Littafin tarihin ƙungiyar mawakan thrash metal da ke San Francisco, mai suna Testament, ya ƙunshi kundin waƙoƙi guda goma sha huɗu na studio, kundin waƙoƙi guda huɗu kai tsaye, tarin waƙoƙi guda biyar, waƙoƙin da aka faɗaɗa guda biyu, waƙoƙi guda goma sha uku, da kuma kundin waƙoƙi guda uku na bidiyo . An fara kafa su a shekarar 1983 a ƙarƙashin sunan Legacy, sun fitar da demos guda biyu masu suna Demo 1 da Demo 2 kuma tun daga lokacin sun zama ɗaya daga cikin ƙungiyoyin thrash metal mafi tasiri a kowane lokaci. Ƙungiyar ta fuskanci sauye-sauye da dama a jerin 'yan wasa, inda ɗan wasa ɗaya tilo da ya ci gaba da zama memba shi ne ɗan guitar Eric Peterson .
== UKundin waƙoƙin studio ==
{| class="wikitable plainrowheaders"
! rowspan="2" scope="col" |Taken
! rowspan="2" scope="col" |Bayanan kundin
! colspan="12" scope="col" |Matsayi mafi girma
! rowspan="2" |Sayarwa
|-
! style="width:3em;font-size:85%" |US<br />
! style="width:3em;font-size:85%" |AUS<br /><ref name="AUS">{{Cite web |title=Discography Testament |url=https://australian-charts.com/showinterpret.asp?interpret=Testament |access-date=October 17, 2025 |website=australian-charts.com |publisher=Hung Medien}}</ref>
! style="width:3em;font-size:85%" |AUT<br /><ref name="AUT">{{Cite web |title=Discographie Testament |url=https://www.austriancharts.at/showinterpret.asp?interpret=Testament |access-date=2025-10-19 |publisher=Hung Medien |language=German}}</ref>
! style="width:3em;font-size:85%" |CAN
! style="width:3em;font-size:85%" |Ƙarshen<br /><ref name="FIN">{{Cite web |title=Discography Testament |url=https://finnishcharts.com/showinterpret.asp?interpret=Testament |access-date=2008-08-28 |publisher=Hung Medien}}</ref>
! style="width:3em;font-size:85%" |FRA<br /><ref name="FRA">{{Cite web |title=Discographie Testament |url=https://lescharts.com/showinterpret.asp?interpret=Testament |access-date=2008-07-06 |publisher=Hung Medien |language=French}}</ref>
! style="width:3em;font-size:85%" |GER<br /><ref name="GER">{{Cite web |title=Discographie von Testament |url=https://www.offiziellecharts.de/suche?artist_search=Testament&do_search=do |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220328093543/https://www.offiziellecharts.de/suche?artistId=Testament |archive-date=March 28, 2022 |access-date=October 18, 2025 |publisher=GfK Entertainment}}</ref>
! style="width:3em;font-size:85%" |JPN<br /><ref name="JPN">{{Cite web |title=テスタメントのアルバム作品 |url=https://www.oricon.co.jp/prof/107042/products/album/ |access-date=2025-10-15 |publisher=[[Oricon]] |language=Japanese}}</ref>
! style="width:3em;font-size:85%" |NLD<br /><ref name="NLD">{{Cite web |title=Discografie Testament |url=https://dutchcharts.nl/showinterpret.asp?interpret=Testament |access-date=October 18, 2025 |publisher=Hung Medien |language=Dutch}}</ref>
! style="width:3em;font-size:85%" |SWE<br /><ref name="SWE">{{Cite web |title=Discography Testament |url=https://swedishcharts.com/showinterpret.asp?interpret=Testament |access-date=2008-09-01 |publisher=Hung Medien}}</ref>
! style="width:3em;font-size:85%" |SWI<br /><ref name="SWI">{{Cite web |title=Discography Testament |url=http://swisscharts.com/showinterpret.asp?interpret=Testament |access-date=2025-10-20 |publisher=Hung Medien}}</ref>
! style="width:3em;font-size:85%" |Burtaniya<br /><ref>{{Cite web |title=Testament |url=https://www.officialcharts.com/artist/4553/testament/ |access-date=2021-09-21 |publisher=[[Official Charts Company]]}}</ref>
|-
! scope="row" |''Kyautar''
|
* An saki shi: Afrilu 21, 1987
* Alamar: Atlantic / Megaforce
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
|US: 150,000+
|-
! scope="row" |''Sabon Tsarin''
|
* An sake shi: Mayu 5, 1988
* Alamar: Atlantic / Megaforce
| align="center" |136
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" |49
| align="center" | -
| align="center" |66
| align="center" |49
| align="center" | -
| align="center" |81
|US: 250,000+ <ref>{{Cite web |last=Johnson |first=Neil |date=2024-07-15 |title=The New Order by Testament: The Complete Story |url=https://riffology.co/posts/testament-the-new-order/ |access-date=2026-09-21 |website=Riffology |language=en}}</ref>
|-
! scope="row" |''Yi Abin da Ka Yi Wa'azi''
|
* An saki shi: Agusta 8, 1989
* Alamar: Atlantic / Megaforce
| align="center" |77
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" |29
| align="center" | -
| align="center" |57
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" |40
|US: 450,000+ <ref>{{Cite web |last=Tribune |first=Chicago |date=1992-06-18 |title=THRASHING AROUND AT NO. 4 |url=https://www.chicagotribune.com/1992/06/18/thrashing-around-at-no-4/ |access-date=2026-09-21 |website=Chicago Tribune |language=en-US}}</ref>
|-
! scope="row" |''Rayukan Baƙar fata''
|
* An saki shi: 9 ga Oktoba, 1990
* Alamar: Atlantic / Megaforce
| align="center" |73
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" |35
|
|-
! scope="row" |''Al'adar''
|
* An saki shi: Mayu 1992
* Alamar: Atlantic
| align="center" |55
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" |78
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" |73
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" |48
|US: 485,000+
|-
! scope="row" |''Ƙananan''
|
* An saki shi: Satumba 30, 1994
* Alamar: Atlantic
| align="center" |122
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" |39
| align="center" | -
|
|-
! scope="row" |''Aljanu''
|
* An saki shi: 24 ga Yuni, 1997
* Alamar: Spitfire
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
|
|-
! scope="row" |''Taron''
|
* An saki shi: 8 ga Yuni, 1999
* Alamar: Spitfire
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" |48
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
|
|-
! scope="row" |''Har yanzu ya kai hari na farko''
|
* An saki shi: 24 ga Oktoba, 2001
* Alamar: Spitfire
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" | -
|
|-
! scope="row" |''Kafawar Laifi''
|
* An saki shi: Afrilu 29, 2008
* Alamar: Fashewar Nukiliya
| align="center" |59
| align="center" | -
| align="center" |23
| align="center" | -
| align="center" |12
| align="center" |95
| align="center" |15
| align="center" |42
| align="center" |47
| align="center" |27
| align="center" |33
| align="center" |122<ref>{{Cite web |last=Zywietz |first=Tobias |title=Chart Log UK: DJ T – Tzant |url=https://www.zobbel.de/cluk/CLUK_T.HTM |access-date=2012-08-08 |publisher=Zobbel}}</ref>
|
* US: 84,000+ <ref>{{Cite web |last=Graff |first=Gary |date=2012-07-30 |title=Testament Digs In With “Dark Roots Of Earth” |url=https://www.billboard.com/music/music-news/testament-digs-in-with-dark-roots-of-earth-1084475/ |access-date=2026-09-21 |website=Billboard |language=en-US}}</ref>
* WW:300,000+ <ref>{{Cite web |title=Eric Peterson Teases New Testament Album |url=https://www.metalunderground.com/interviews/details.cfm?newsid=73530 |access-date=2026-09-21 |website=MetalUnderground.com |language=en}}</ref>
|-
! scope="row" |''Tushen Duniya mai duhu''
|
* An saki shi: Yuli 27, 2012
* Alamar: Fashewar Nukiliya
| align="center" |12
| align="center" | -
| align="center" |21
| align="center" |12
| align="center" |4
| align="center" |46
| align="center" |4
| align="center" |56
| align="center" |32
| align="center" |8
| align="center" |10
| align="center" |57
|
|-
! scope="row" |''Ɗan'uwa na Macijin''
|
* An saki shi: Oktoba 28, 2016
* Alamar: Fashewar Nukiliya
| align="center" |20
| align="center" |24
| align="center" |23
| align="center" |24
| align="center" |18
| align="center" |87
| align="center" |11
| align="center" |42
| align="center" |74
| align="center" |43
| align="center" |16
| align="center" |43
|
|-
! scope="row" |''Titans na Halitta''
|
* An saki shi: Afrilu 3, 2020
* Alamar: Fashewar Nukiliya
| align="center" |96
| align="center" |30
| align="center" |25
| align="center" | -
| align="center" |6
| align="center" |138
| align="center" |3
| align="center" |29
| align="center" | -
| align="center" | -
| align="center" |7
| align="center" | -
|
|-
! scope="row" |''Ga Bellum''
|
* An saki shi: 10 ga Oktoba, 2025
* Alamar: Fashewar Nukiliya
| align="center" | -
| align="center" |32<ref>{{Cite web |date=October 20, 2025 |title=ARIA Top 50 Albums Chart |url=https://www.aria.com.au/charts/albums-chart/2025-10-20 |access-date=October 17, 2025 |publisher=[[Australian Recording Industry Association]]}}</ref><br />
| align="center" |8
| align="center" | -
| align="center" |27<ref>{{Cite web |title=Albumit 42/2025 |url=https://www.ifpi.fi/lista/albumit/2025/42/ |access-date=October 18, 2025 |publisher=[[Musiikkituottajat]]}}</ref><br />
| align="center" | -
| align="center" |10
| align="center" |29
| align="center" |39
| align="center" |56<ref>{{Cite web |title=Veckolista Album, vecka 42, 2025 |url=https://sverigetopplistan.se/chart/54/?dspy=2025&dspp=42 |access-date=17 October 2025 |publisher=[[Sverigetopplistan]]}}</ref><br />
| align="center" |7
| align="center" | -
|
|-
| colspan="14" align="center" style="font-size: 85%" |" - " yana nuna sakin da ba a tsara shi ba.
|
|}
== Kundin waƙoƙi kai tsaye ==
{| class="wikitable plainrowheaders"
! rowspan="2" scope="col" |Lakabi
! rowspan="2" scope="col" | Cikakkun bayanai game da kundin
! colspan="2" scope="col" | Matsayi na jadawali mafi tsayi
! rowspan="2" scope="col" | Tallace-tallace
|-
! style="width:3em;font-size:85%" | GER<br /><br /><br /><br /> <ref name="GER" />
! style="width:3em;font-size:85%" | FRA<br /><br /><br /><br /> <ref name="FRA" />
|-
! scope="row" | ''Kai tsaye a Eindhoven'' (EP)
|
* An Saki: 1987
* Lakabi: Atlantic/Megaforce
| align="center" | 62
| align="center" | —
|
|-
! scope="row" | ''Komawa Garin Apocalyptic'' (EP)
|
* An Saki: 1993
* Lakabi: Tekun Atlantika
| align="center" | —
| align="center" | —
|
|-
! scope="row" | ''Rayuwa a Fillmore''
|
* An Saki: 1995
* Lakabi: Hadayu na Konewa
| align="center" | —
| align="center" | —
|
* Amurka: 32,592+ <ref>{{Cite web |title=Sludge Scan For December 1999 |url=http://www.metalsludge.tv/?p=30333 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140819082331/http://www.metalsludge.tv/?p=30333 |archive-date=2014-08-19 |access-date=2014-08-08 |publisher=www.metalsludge.tv}}</ref>
|-
! scope="row" | ''Kai tsaye a Landan''
|
* An Saki: 2005
* Lakabi: Spitfire
| align="center" | —
| align="center" | —
|
|-
! scope="row" | ''Kai tsaye a Eindhoven '87''
|
* An Saki: Afrilu 14, 2009
* Lakabi: Harin Nukiliya
| align="center" | —
| align="center" | —
|
|-
! scope="row" | ''Tushen Duhu na Thrash''
|
* An Saki: 29 ga Oktoba, 2013
* Lakabi: Harin Nukiliya
| align="center" | 52
| align="center" | 168
|
|-
! scope="row" | ''[[Live at Dynamo Open Air 1997|Kai tsaye a Dynamo Open Air 1997]]''
|
* An Saki: 24 ga Mayu, 2019
* Lakabi: DYNAMO CONCERTS, FRET Music
| align="center" | —
| align="center" | —
|
|-
| colspan="15" align="center" style="font-size: 85%" | "—" yana nufin sakin da bai yi zane ba.
|}
== Kundin tattarawa ==
{| class="wikitable plainrowheader"
! scope="col" |Lakabi
! scope="col" | Cikakkun bayanai game da kundin
|-
! scope="row" | ''Mafi Kyawun Alkawari''
|
* An Saki: 1996
* Lakabi: Tekun Atlantika
|-
! scope="row" | ''Alamomin Hargitsi''
|
* An Saki: 1997
* Lakabi: Mugunta/Mai Tsanani
|-
! scope="row" | ''Mafi Kyawun Alkawari''
|
* An Saki: 2001
* Lakabi: Karno
|-
! scope="row" | ''Kwanakin Duhu''
|
* An Saki: 2004
* Lakabi: Spitfire
|-
! scope="row" | ''Tarin Spitfire''
|
* An Saki: 2007
* Lakabi: Spitfire
|}
== Marasa aure ==
{| class="wikitable plainrowheaders"
! rowspan="2" scope="col" |Waƙar
! rowspan="2" scope="col" |Shekara
! scope="col" |Matsayi mafi girma
! rowspan="2" scope="col" |Album
|-
! style="width:3em;font-size:85%" |USMain.<nowiki><br id="mwAm4"></nowiki><br />
|-
! scope="row" |"A kan bango"
| align="center" |1987
| align="center" | -
|''Kyautar''
|-
! scope="row" |"Jaraba ta Wuta"
| align="center" |1988
| align="center" | -
|''Sabon Tsarin''
|-
! scope="row" |"Yana Ayyukan Abin da Ka Yi Wa'azi"
| align="center" |1989
| align="center" | -
| rowspan="2" |''Yi Abin da Ka Yi Wa'azi''
|-
! scope="row" |"Sakamako na Greenhouse"
| rowspan="3" align="center" |1990
| align="center" | -
|-
! scope="row" |"Ruhun Baƙar fata"
| align="center" | -
| rowspan="2" |''Rayukan Baƙar fata''
|-
! scope="row" |"Gada"
| align="center" | -
|-
! scope="row" |"Kwanin Wutar Lantarki"
| rowspan="2" align="center" |1992
| align="center" | -
| rowspan="2" |''Al'adar''
|-
! scope="row" |"Suda zuwa Serenity"
| align="center" |22
|-
! scope="row" |"Ƙananan"
| rowspan="2" align="center" |1994
| align="center" | -
| rowspan="2" |''Ƙananan''
|-
! scope="row" |"Kwarya da ke fuskantar alloli"
| align="center" | -
|-
! scope="row" |"Ƙiyayya ta Gaskiya ta Amirka"
| rowspan="2" align="center" |2012
| align="center" | -
| rowspan="2" |''Tushen Duniya mai duhu''
|-
! scope="row" |"Jinin 'yan asalin ƙasar"
| align="center" | -
|-
! scope="row" |"Sarkin Farin Gida"
| align="center" |2016
| align="center" | -
|''Ɗan'uwa na Macijin''
|-
! scope="row" |"Daren Maƙaryaci"
| align="center" |2020
| align="center" | -
| rowspan="3" |''Titans na Halitta''
|-
! scope="row" |"Curse Of Osiris"
| align="center" |2022
| align="center" | -
|-
! scope="row" |"WWIII"
| align="center" |2023
| align="center" | -
|-
| colspan="5" align="center" style="font-size: 85%" |" - " yana nuna sakin da ba a tsara shi ba.
|}
== Bidiyo na kiɗa ==
* "A kan bango" (1987)
* "Jaraba ta Wuta" (1988)
* "Babu Kuskuren" (1988)
* "Yana Ayyukan Abin da Ka Yi Wa'azi" (1989)
* "Sakamako na Greenhouse" (1990)
* "The Ballad" (1990)
* "Souls of Black" (1990)
* "The Legacy" (1990)
* "Crown na lantarki" (1992)
* "Suda zuwa Serenity" (1992)
* "Low" (1994)
* "Fiye da Ya Gamu da Ido" (2008)
* "Jinin 'yan asalin" (2012)
* "The Pale King" (2016)
* "Yaran Mataki na gaba" (2020)
* "Curse of Osiris" (2022)
* "WWIII" (2022)
* "Kisan jarirai A.I." (2025)
* "Mutane masu inuwa" (2025)
* "High Noon" (2025)
== Bidiyo ==
{| class="wikitable plainrowheaders"
! rowspan="2" scope="col" |Taken
! rowspan="2" scope="col" |Bayani game da bidiyo
! colspan="2" scope="col" |Matsayi mafi girma
|-
! style="width:3em;font-size:85%" |SWE <ref>{{Cite web |title=Home |url=https://www.sverigetopplistan.se/ |website=sverigetopplistan.se}}</ref><br />
! style="width:3em;font-size:85%" |SWI <ref>{{Cite web |title=Schweizer Hitparade - Musik-DVD Top 10 03.11.2013 - hitparade.ch |url=http://hitparade.ch/charts/musik-dvd/03-11-2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140813201320/http://hitparade.ch/charts/musik-dvd/03-11-2013 |archive-date=2014-08-13 |access-date=2014-08-17}}</ref><br />
|-
! scope="row" |''An Ganin Tsakanin Lines''
|
* An saki shi: Yuni 25, 1991
* Alamar: Atlantic
* Tsarin: VHS
| align="center" | -
| align="center" | -
|-
! scope="row" |''Rayuwa a Landan''
|
* An saki shi: Nuwamba 1, 2005
* Alamar: Spitfire
* Tsarin: DVD
| align="center" | -
| align="center" | -
|-
! scope="row" |''Tushen duhu na Thrash''
|
* An saki shi: Oktoba 15, 2013
* Alamar: Fashewar Nukiliya
* Tsarin: DVD
| align="center" |7
| align="center" |9
|-
| colspan="5" align="center" style="font-size: 85%" |" - " yana nuna sakin da ba a tsara shi ba.
|}
== Manazarta ==
ow608wrkcecw6stujksc11psuvar1ea
Hideaki Tezuka
0
180046
971768
2026-10-26T07:13:40Z
Yakubu manya
45962
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1372649895|Hideaki Tezuka]]"
971768
wikitext
text/x-wiki
* ''Reijo niku-dorei'' (1985) - Michitarô Ogisu / Bawan gidan
* ''Itazura Lolita: Budurwa Ushirokara'' (1986) - Nishida
* ''Newaza Gal: Ushirokara Icchokusen'' (1987) - Gengorô Yano
* ''Ori no naka no hoshigaru onnatachi'' (1987) - Hisaya Shibusawa
* ''Tetsuo II: Hammer na jiki'' (1992) - Babban Skinhead
* ''Gekijouban Naruto: Buraddo purizun'' (2011) - A, Raikage na huɗu (murya)
* ''Eiga Kureyon Shinchan: Bakauma! B-kyu gurume sabaibaru!!'' (2013) - Bunta na Okonomiyaki (murya)
* ''Gekijôban Shingeki no Kyojin Kôhen: Jiyû no tsubasa'' (2015) - Dallis Zacklay (murya)
Hideaki Tezuka (手塚 秀彰, Tezuka Hideaki; an haife shi a ranar 5 ga watan Disamba, shekara ta 1954) [[Ɗan wasa|ɗan wasan kwaikwayo]] ne na Japan kuma [[Voice acting in Japan|Mai wasan kwaikwayo na murya]] daga Tochigi Prefecture . Yana da alaƙa da [[Seinenza Theater Company|Kamfanin gidan wasan kwaikwayo na Seinenza]] . An san Tezuka da rawar da ya taka a cikin The Last: Naruto the Movie (2014), ''[[Chōjin Sentai Jetman]]'' (1991) da Naruto Shippûden: Ultimate Ninja Storm 3 (2013).
*
* A farkon: Labaran Littafi Mai-Tsarki (1997) - Yahuza
* ''Saikano'' (2002) - Ma'aikata A
* Stitch! ~The Mischievous Alien's Great Adventure~ (2009) - Kyaftin Khan
* ''Heroman'' (2010) - Tom
* ''Naruto: Shippuden'' (2010) - Raikage Ay na huɗu
* ''Harin da aka kai wa Titan'' (2013) - Dhalis Zachary
* Gargantia a kan Duniyar Gaskiya (2013) - Fairlock
* ''Argevollen'' (2014) - Shugaba
* ''Waƙar Ƙaunar Jirgin Sama'' (2014) - Ameriano
* ''Dokar Juyin Halitta ta Pokémon II, III, IV'' (2014) - Fleur-de-lis (Lysandre)
* ''Ta'addanci a cikin Resonance'' (2014) - Kurahashi
* Chaika - Gimbiya ta akwatin (2014) - Arthur Gaz
* ''Rarraba X'' (2015) - Isoroku Tatara
* ''Dabbobin aljihu: XY&amp;Z'' (2016) - Fleur-de-lis (Lysandre)
* ''Re:Zero − Fara Rayuwa a Wani Duniya'' (2016) - Oni Leader
* ''Yuri !!!A kan kankara'' (2016) - Yakov Feltsman
* Saga na Tanya the Evil (2017) - Kasancewa X
* ''Harin da aka kai wa Titan Season 3'' (2018) - Dhalis Zachary
* ''Boruto: Naruto Next Generations'' (2018) - Raikage Ay na huɗu
* ''Yashahime: Gimbiya Half-Demon'' (2020) - Nikosen
* ''Harin da aka kai wa Titan Season 4'' (2021) - Dhalis Zachary
* Shaman Sarki (2021) - Tao Yúan
* ''Vinland Saga Season 2'' (2023) - Ketil
* ''Yarinyar da ba ta mutu ba Farce'' (2023) - Phileas Fogg <ref>{{Cite web |last=Cayanan |first=Joanna |date=August 1, 2023 |title=Undead Murder Farce Anime's New Video Reveals More Cast for 2nd Part |url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2023-08-01/undead-murder-farce-anime-new-video-reveals-more-cast-for-2nd-part/.200868 |access-date=August 1, 2023 |website=[[Anime News Network]]}}</ref>
* ''Labarin Jarumai na Galactic'' (1994) - Wiesenhof Hutter
* Mobile Suit Gundam Unicorn (2010) - Suberoa Zinnerman
* Iron Man: Rise of Technovore (2013) - Nick Fury
* Naruto fim: Jinin Kurkukun (2011) - Raikage na huɗu (A)
* ''Crayon Shin-chan: Yana da ɗanɗano sosai! B-class Gourmet Survival!!'' (2013) - Chichipoi
* Na Ƙarshe: Naruto fim (2014) - Raikage na huɗu (A)
* Mobile Suit Gundam Narrative (2018) - Suberoa Zinnerman
* Guilty Gear Xrd -REVELATOR- (2016) - Kum Haehyun <ref>{{Cite web |last=USD |title=Guilty Gear Xrd's Kum Haehyun is an Old Man and a Young Girl at the Same Time |url=http://shoryuken.com/2016/01/20/guilty-gear-xrds-kum-haehyun-is-an-old-man-and-a-young-girl-at-the-same-time/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160122163203/http://shoryuken.com/2016/01/20/guilty-gear-xrds-kum-haehyun-is-an-old-man-and-a-young-girl-at-the-same-time/ |archive-date=2016-01-22 |access-date=2016-01-20 |website=shoryuken.com |publisher=Shoryuken}}</ref>
* ''Legaia 2: Duel Saga'' (2001) - Straus
* ''Naruto Shippūden: Gekitō Ninja Taisen! Na Musamman'' (????) - Raikage na huɗu (A)
* Naruto Shippuden: Ultimate Ninja Impact (????) - Raikage na huɗu (A)
* ''Naruto Shippuden: Ƙarshen Ninja Storm Generations'' (????) - Raikage na huɗu (A)
* ''Naruto Shippuden: Ultimate Ninja Storm 3'' (????) - Raikage na huɗu (A)
* ''Naruto Shippuden: Ultimate Ninja Storm Revolution'' (????) - Raikage na huɗu (A)
* ''Naruto Shippuden: Ultimate Ninja Storm 4'' (????) - Raikage na huɗu (A)
* ''CR Mahou Sensei Negima!'' (2017) - Graf Von Herman
* ''Final Fantasy VII Remake'' (2020) - Wymer
* ''Fullmetal Alchemist Mobile'' (2022) - Dokta Knox
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1954]]
oi83amlej1vekjtumymy9qgdavxl6id
971771
971768
2026-10-26T07:14:11Z
Yakubu manya
45962
971771
wikitext
text/x-wiki
* {{Databox}} ''Reijo niku-dorei'' (1985) - Michitarô Ogisu / Bawan gidan
* ''Itazura Lolita: Budurwa Ushirokara'' (1986) - Nishida
* ''Newaza Gal: Ushirokara Icchokusen'' (1987) - Gengorô Yano
* ''Ori no naka no hoshigaru onnatachi'' (1987) - Hisaya Shibusawa
* ''Tetsuo II: Hammer na jiki'' (1992) - Babban Skinhead
* ''Gekijouban Naruto: Buraddo purizun'' (2011) - A, Raikage na huɗu (murya)
* ''Eiga Kureyon Shinchan: Bakauma! B-kyu gurume sabaibaru!!'' (2013) - Bunta na Okonomiyaki (murya)
* ''Gekijôban Shingeki no Kyojin Kôhen: Jiyû no tsubasa'' (2015) - Dallis Zacklay (murya)
Hideaki Tezuka (手塚 秀彰, Tezuka Hideaki; an haife shi a ranar 5 ga watan Disamba, shekara ta 1954) [[Ɗan wasa|ɗan wasan kwaikwayo]] ne na Japan kuma [[Voice acting in Japan|Mai wasan kwaikwayo na murya]] daga Tochigi Prefecture . Yana da alaƙa da [[Seinenza Theater Company|Kamfanin gidan wasan kwaikwayo na Seinenza]] . An san Tezuka da rawar da ya taka a cikin The Last: Naruto the Movie (2014), ''[[Chōjin Sentai Jetman]]'' (1991) da Naruto Shippûden: Ultimate Ninja Storm 3 (2013).
*
* A farkon: Labaran Littafi Mai-Tsarki (1997) - Yahuza
* ''Saikano'' (2002) - Ma'aikata A
* Stitch! ~The Mischievous Alien's Great Adventure~ (2009) - Kyaftin Khan
* ''Heroman'' (2010) - Tom
* ''Naruto: Shippuden'' (2010) - Raikage Ay na huɗu
* ''Harin da aka kai wa Titan'' (2013) - Dhalis Zachary
* Gargantia a kan Duniyar Gaskiya (2013) - Fairlock
* ''Argevollen'' (2014) - Shugaba
* ''Waƙar Ƙaunar Jirgin Sama'' (2014) - Ameriano
* ''Dokar Juyin Halitta ta Pokémon II, III, IV'' (2014) - Fleur-de-lis (Lysandre)
* ''Ta'addanci a cikin Resonance'' (2014) - Kurahashi
* Chaika - Gimbiya ta akwatin (2014) - Arthur Gaz
* ''Rarraba X'' (2015) - Isoroku Tatara
* ''Dabbobin aljihu: XY&amp;Z'' (2016) - Fleur-de-lis (Lysandre)
* ''Re:Zero − Fara Rayuwa a Wani Duniya'' (2016) - Oni Leader
* ''Yuri !!!A kan kankara'' (2016) - Yakov Feltsman
* Saga na Tanya the Evil (2017) - Kasancewa X
* ''Harin da aka kai wa Titan Season 3'' (2018) - Dhalis Zachary
* ''Boruto: Naruto Next Generations'' (2018) - Raikage Ay na huɗu
* ''Yashahime: Gimbiya Half-Demon'' (2020) - Nikosen
* ''Harin da aka kai wa Titan Season 4'' (2021) - Dhalis Zachary
* Shaman Sarki (2021) - Tao Yúan
* ''Vinland Saga Season 2'' (2023) - Ketil
* ''Yarinyar da ba ta mutu ba Farce'' (2023) - Phileas Fogg <ref>{{Cite web |last=Cayanan |first=Joanna |date=August 1, 2023 |title=Undead Murder Farce Anime's New Video Reveals More Cast for 2nd Part |url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2023-08-01/undead-murder-farce-anime-new-video-reveals-more-cast-for-2nd-part/.200868 |access-date=August 1, 2023 |website=[[Anime News Network]]}}</ref>
* ''Labarin Jarumai na Galactic'' (1994) - Wiesenhof Hutter
* Mobile Suit Gundam Unicorn (2010) - Suberoa Zinnerman
* Iron Man: Rise of Technovore (2013) - Nick Fury
* Naruto fim: Jinin Kurkukun (2011) - Raikage na huɗu (A)
* ''Crayon Shin-chan: Yana da ɗanɗano sosai! B-class Gourmet Survival!!'' (2013) - Chichipoi
* Na Ƙarshe: Naruto fim (2014) - Raikage na huɗu (A)
* Mobile Suit Gundam Narrative (2018) - Suberoa Zinnerman
* Guilty Gear Xrd -REVELATOR- (2016) - Kum Haehyun <ref>{{Cite web |last=USD |title=Guilty Gear Xrd's Kum Haehyun is an Old Man and a Young Girl at the Same Time |url=http://shoryuken.com/2016/01/20/guilty-gear-xrds-kum-haehyun-is-an-old-man-and-a-young-girl-at-the-same-time/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160122163203/http://shoryuken.com/2016/01/20/guilty-gear-xrds-kum-haehyun-is-an-old-man-and-a-young-girl-at-the-same-time/ |archive-date=2016-01-22 |access-date=2016-01-20 |website=shoryuken.com |publisher=Shoryuken}}</ref>
* ''Legaia 2: Duel Saga'' (2001) - Straus
* ''Naruto Shippūden: Gekitō Ninja Taisen! Na Musamman'' (????) - Raikage na huɗu (A)
* Naruto Shippuden: Ultimate Ninja Impact (????) - Raikage na huɗu (A)
* ''Naruto Shippuden: Ƙarshen Ninja Storm Generations'' (????) - Raikage na huɗu (A)
* ''Naruto Shippuden: Ultimate Ninja Storm 3'' (????) - Raikage na huɗu (A)
* ''Naruto Shippuden: Ultimate Ninja Storm Revolution'' (????) - Raikage na huɗu (A)
* ''Naruto Shippuden: Ultimate Ninja Storm 4'' (????) - Raikage na huɗu (A)
* ''CR Mahou Sensei Negima!'' (2017) - Graf Von Herman
* ''Final Fantasy VII Remake'' (2020) - Wymer
* ''Fullmetal Alchemist Mobile'' (2022) - Dokta Knox
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1954]]
1xjr9z9xaf67p63b7hq20vj0j36dae7
Abiodun Muniru
0
180047
971772
2026-10-26T07:17:47Z
Uskeone
40867
Sabon shafi: {{Infobox person | name = Hakeem Abiodun Muniru | nationality = Najeriya | occupation = Ɗan siyasa | office = Mamba a Majalisar Wakilan Najeriya | constituency = Oshodi-Isolo II | term_start = 2011 | term_end = 2015 | party = [[Action Congress of Nigeria]]; [[All Progressives Congress]] }} '''Hakeem Abiodun Muniru''' ɗan siyasar Najeriya ne wanda ya taɓa wakiltar mazabar Oshodi-Isolo II ta [[Jihar Legas]] a [[Majalisar Wakilan Najeriya]]. Ya kasance mamba a majalisar daga...
971772
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Hakeem Abiodun Muniru
| nationality = Najeriya
| occupation = Ɗan siyasa
| office = Mamba a Majalisar Wakilan Najeriya
| constituency = Oshodi-Isolo II
| term_start = 2011
| term_end = 2015
| party = [[Action Congress of Nigeria]]; [[All Progressives Congress]]
}}
'''Hakeem Abiodun Muniru''' ɗan siyasar Najeriya ne wanda ya taɓa wakiltar mazabar Oshodi-Isolo II ta [[Jihar Legas]] a [[Majalisar Wakilan Najeriya]]. Ya kasance mamba a majalisar daga shekarar 2011 zuwa 2015.<ref name="nvoice">{{cite news |title=2000 Benefit from Lawmaker's Free Health Programme |url=https://www.thenigerianvoice.com/news/88288/2000-benefit-from-lawmakers-free-health-programme.html |work=The Nigerian Voice |date=24 Afrilu 2012}}</ref><ref name="pmnews">{{cite news |title=Constitution Amendment’ll Help Remake Nigeria — Lawmaker |url=https://pmnewsnigeria.com/2011/09/02/constitution-amendmentll-help-remake-nigeria-%E2%80%94lawmaker/ |work=P.M. News |date=2 Satumba 2011}}</ref>
== Aikin siyasa ==
Muniru ya shiga zaɓen shekarar 2011 a matsayin ɗan takarar jam'iyyar [[Action Congress of Nigeria]] (ACN), inda ya wakilci mazabar Oshodi-Isolo II a Majalisar Wakilan Najeriya. A lokacin aikinsa, ya yi magana kan gyaran kundin tsarin mulkin Najeriya da kuma buƙatar bai wa Legas matsayi na musamman saboda tarihinta na kasancewa babban birnin tarayya.<ref name="pmnews" />
A shekarar 2012, ya shirya shirin kula da lafiya kyauta a mazabarsa, inda aka duba tare da yi wa mutane sama da 2,000 magani. Rahoton ya bayyana cewa shirin ya kasance wani ɓangare na cika alkawuran zaɓe da kuma taimaka wa mazauna mazabar.<ref name="nvoice" />
A shekarar 2014, lokacin da ake rajistar mambobin [[All Progressives Congress]] (APC), Muniru ya yi kira ga mambobin jam'iyyar da su gudanar da rajistar cikin lumana.<ref name="eagle">{{cite news |title=APC Registration: Lawmaker Sues for Peace |url=https://theeagleonline.com.ng/apc-registration-lawmaker-sues-for-peace/ |work=The Eagle Online |date=5 Fabrairu 2014}}</ref>
Wa'adinsa a Majalisar Wakilan Najeriya ya ƙare a shekarar 2015.<ref name="civicwire">{{cite web |title=Profile Watch: Hakeem Abiodun Muniru |url=https://civicwire.ng/profile-watch-hakeem-abiodun-muniru/ |website=Civicwire NG |date=28 Disamba 2025}}</ref>
== Manazarta ==
<references />
[[Category:Ƴan siyasar Najeriya]]
[[Category:Ƴan siyasar Jihar Legas]]
[[Category:Ƴan majalisar wakilan Najeriya]]
mxyt76s0z1g3j3gkfthgmptrojl7jfg
Suleiman Abdurrahman Kawu Sumaila
0
180048
971773
2026-10-26T07:19:40Z
Uskeone
40867
Sabon shafi: {{Infobox person | name = Suleiman Abdurrahman Kawu Sumaila | birth_date = 3 Maris 1968 | birth_place = [[Sumaila]], Jihar Kano, Najeriya | nationality = Najeriya | occupation = Ɗan siyasa, malami | office = Mamba a Majalisar Wakilan Najeriya | constituency = Sumaila/Takai | term_start = 2003 | term_end = 2019 | office2 = Sanata mai wakiltar Kano ta Kudu | term_start2 = 2023 | party = [[All Progressives Congress]] }} '''Suleiman Abdurrahman Kawu Sumaila''' (wanda aka fi sani...
971773
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Suleiman Abdurrahman Kawu Sumaila
| birth_date = 3 Maris 1968
| birth_place = [[Sumaila]], Jihar Kano, Najeriya
| nationality = Najeriya
| occupation = Ɗan siyasa, malami
| office = Mamba a Majalisar Wakilan Najeriya
| constituency = Sumaila/Takai
| term_start = 2003
| term_end = 2019
| office2 = Sanata mai wakiltar Kano ta Kudu
| term_start2 = 2023
| party = [[All Progressives Congress]]
}}
'''Suleiman Abdurrahman Kawu Sumaila''' (wanda aka fi sani da '''Kawu Sumaila'''; an haife shi a ranar 3 ga Maris 1968) ɗan siyasar Najeriya ne daga [[Jihar Kano]]. Ya taɓa zama mamba a [[Majalisar Wakilan Najeriya]] na wa'adi uku, inda ya wakilci mazabar Sumaila/Takai. Daga baya ya zama sanata mai wakiltar Kano ta Kudu a Majalisar Dattawan Najeriya ta goma.<ref name="blerf">{{cite web |title=KAWU, Suleiman Abdurrahaman |url=https://blerf.org/index.php/biography/kawu-suleiman-abdurrahaman/ |website=Biographical Legacy and Research Foundation}}</ref><ref name="constrack">{{cite web |title=Sen. Kawu Suleiman Abdurrahaman |url=https://www.constrack.ng/legislator_details?id=1225 |website=ConsTrack}}</ref>
== Rayuwa da ilimi ==
An haifi Kawu Sumaila a ranar 3 ga Maris 1968 a garin [[Sumaila]] da ke Jihar Kano. Ya fara karatunsa a Sumaila Gabas Primary School, sannan ya halarci makarantar sakandare ta Sumaila. Daga baya ya yi karatu a [[Jami'ar Bayero, Kano]].<ref name="blerf" /><ref name="ngelections">{{cite web |title=Kawu Suleiman Abdurrahaman |url=https://ngelections.com/person/kawu-suleiman-abdurrahaman/ |website=Nigeria Elections}}</ref>
== Aikin siyasa ==
Kawu Sumaila ya fara shiga harkokin siyasa a farkon shekarun 1990. Ya kasance cikin jam'iyyun siyasa daban-daban kafin ya shiga jam'iyyar [[People's Democratic Party (Nigeria)|People's Democratic Party]] (PDP).<ref name="blerf" />
A shekarar 2003, an zaɓe shi a matsayin mamba a Majalisar Wakilan Najeriya domin wakiltar mazabar Sumaila/Takai ta Jihar Kano. Ya ci gaba da zama a majalisar har zuwa shekarar 2019, inda ya yi wa'adi uku. A lokacin aikinsa, ya riƙe muƙamin mataimakin shugaban marasa rinjaye na majalisar.<ref name="constrack" /><ref name="insidearewa">{{cite news |title=Kawu declares for Kano South senatorial seat |url=https://insidearewa.blogspot.com/2018/02/kawu-declares-for-kano-south-senatorial.html |work=Inside Arewa News |date=12 Fabrairu 2018}}</ref>
Daga shekarar 2015 zuwa 2019, ya yi aiki a matsayin babban mataimaki na musamman ga Shugaba [[Muhammadu Buhari]] kan harkokin Majalisar Ƙasa, musamman Majalisar Wakilai.<ref name="insidearewa" />
== Aikin majalisar dattawa ==
A zaɓen shekarar 2023, an zaɓi Kawu Sumaila a matsayin sanata mai wakiltar Kano ta Kudu a Majalisar Dattawan Najeriya ta goma.<ref name="constrack" /><ref name="senate">{{cite web |title=KAWU SULEIMAN ABDURRAHMAN |url=https://lip.legis360.org/profile?id=526 |website=Legis360}}</ref>
== Manazarta ==
<references />
[[Category:Ƴan siyasar Najeriya]]
[[Category:Ƴan siyasar Jihar Kano]]
[[Category:Ƴan majalisar wakilan Najeriya]]
[[Category:Sanatocin Najeriya]]
1jnvcfkzeh6hvbwrmf1om22em9g4ftj
Abdulaziz Ahmed Tijani
0
180049
971775
2026-10-26T07:25:18Z
Uskeone
40867
Sabon shafi: {{Infobox person | name = Abdulaziz Ahmed Tijani | nationality = Najeriya | occupation = Ɗan siyasa | office = Mamba a Majalisar Wakilan Najeriya | constituency = Funtua/Dandume | term_start = 2007 | term_end = 2011 | party = [[People's Democratic Party (Nigeria)|People's Democratic Party]] }} '''Abdulaziz Ahmed Tijani''' ɗan siyasar Najeriya ne wanda ya wakilci mazabar Funtua/Dandume ta [[Jihar Katsina]] a [[Majalisar Wakilan Najeriya]] daga shekarar 2007 zuwa 2011. Ya yi...
971775
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Abdulaziz Ahmed Tijani
| nationality = Najeriya
| occupation = Ɗan siyasa
| office = Mamba a Majalisar Wakilan Najeriya
| constituency = Funtua/Dandume
| term_start = 2007
| term_end = 2011
| party = [[People's Democratic Party (Nigeria)|People's Democratic Party]]
}}
'''Abdulaziz Ahmed Tijani''' ɗan siyasar Najeriya ne wanda ya wakilci mazabar Funtua/Dandume ta [[Jihar Katsina]] a [[Majalisar Wakilan Najeriya]] daga shekarar 2007 zuwa 2011. Ya yi aiki a majalisar a ƙarƙashin jam'iyyar [[People's Democratic Party (Nigeria)|People's Democratic Party]] (PDP).<ref name="eduweb">{{cite web |title=2007 Katsina House of Representatives Election |url=https://www.eduweb.com.ng/2007-katsina-house-of-representatives-election/ |website=Eduweb |access-date=26 Oktoba 2026}}</ref>
== Aikin siyasa ==
A zaɓen Majalisar Wakilan Najeriya na shekarar 2007, an zaɓi Tijani domin wakiltar mazabar Funtua/Dandume ta Jihar Katsina a ƙarƙashin jam'iyyar PDP. Ya riƙe kujerar har zuwa zaɓen shekarar 2011.<ref name="eduweb" />
A zaɓen shekarar 2011, Tijani ya sake tsayawa takara a mazabar Funtua/Dandume, amma ɗan takarar Congress for Progressive Change (CPC), Muntari Dandutse, ya kayar da shi. Rahoton P.M. News ya bayyana cewa Dandutse ya samu ƙuri'u 83,084, yayin da Tijani ya samu ƙuri'u 26,674.<ref name="pmnews">{{cite news |title=NASS Election in Katsina State |url=https://pmnewsnigeria.com/2011/04/10/nass-election-in-katsina-state-cpc-floors-pdp/ |work=P.M. News |date=10 Afrilu 2011}}</ref>
A shekarar 2019, sunansa ya sake bayyana a jerin 'yan takarar Majalisar Wakilan Najeriya da [[Hukumar Zaɓe Mai Zaman Kanta ta Ƙasa]] (INEC) ta wallafa. Ya tsaya takarar mazabar Funtua/Dandume a ƙarƙashin jam'iyyar PDP.<ref name="inec">{{cite web |title=2019 General Elections: Final List of Candidates for House of Representatives |url=https://inecnigeria.org/wp-content/uploads/2019/02/2019-GENERAL-ELECTIONS-FINAL-LIST-OF-CANDIDATES-FOR-HOUSE-OF-REPRESENTATIVES-1.pdf |website=Independent National Electoral Commission |date=17 Janairu 2019}}</ref>
== Manazarta ==
<references />
[[Category:Ƴan siyasar Najeriya]]
[[Category:Ƴan siyasar Jihar Katsina]]
[[Category:Ƴan majalisar wakilan Najeriya]]
[[Category:Mutanen Jihar Katsina]]
dftt3ggvz7go7ljzuytpknub3d6r7bv
Kwararrun amarya
0
180050
971778
2026-10-26T07:33:48Z
Saad Nuhu
43323
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1382049826|Bridal Chorus]]"
971778
wikitext
text/x-wiki
[[File:Richard_Wagner,_Paris,_1861.jpg|alt=A photograph of the upper half of a man of about fifty viewed from his front right. He wears a cravat and frock coat. He has long sideburns and his dark hair is receding at the temples.|thumb|[[Richard Wagner]] a birnin Paris, 1861]]
"Bridal Chorus" (Jamusanci: ) daga wasan kwaikwayo na ''Lohengrin'' na 1850 na mawaƙin Jamus [[Richard Wagner]], wanda kuma ya rubuta Littafin, tafiya ce da aka buga yanzu don shigar amarya a bukukuwan aure da yawa a duk faɗin Yammacin duniya. A cikin ƙasashen da ke magana da Ingilishi, an san shi da "Here Comes the Bride" (daga amfani da shi a cikin fim ɗin shiru na 1915 na wannan sunan) ko "'''Maris na bikin aure'''", amma "maras aure" yana nufin kowane yanki a cikin saurin Maris wanda ke tare da shigarwa ko fita na amarya, musamman "Maris ɗin Ramarar" na Felix Mendelssohn.
Mata na bikin auren ne ke rera waƙar a ''Lohengrin'' bayan bikin, yayin da suke tare da jarumi Elsa zuwa ɗakin amarya.
An yi amfani da ɓangaren Wagner a duk faɗin duniya mai magana da Ingilishi, musamman a Burtaniya da Amurka, lokacin da aka yi amfani da shi a bukukuwan aure da yawa na sarauta, gami da bikin auren [[Victoria, Princess Royal|Victoria]] Princess Royal ga Yarima Frederick William na Prussia a 1858.
A bikin auren 1885 na Gimbiya Beatrice, ƙaramar 'yar Sarauniya Victoria, ga Yarima Henry na Battenberg a Isle of Wight, tsari na sabis ya rubuta "Bridal March" a matsayin waƙar shigarwa ga amarya.<ref>{{Cite journal |last=Range |first=Matthias |date=2023-05 |title=Wagner’s ‘Bridal Chorus’ from Lohengrin and its Use as a Wedding March |url=https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-the-royal-musical-association/article/wagners-bridal-chorus-from-lohengrin-and-its-use-as-a-wedding-march/738B2A0E2532426774AF0B20270C2A01 |journal=Journal of the Royal Musical Association |language=en |volume=148 |issue=1 |pages=113–137 |doi=10.1017/rma.2023.5 |issn=0269-0403 |doi-access=free}}</ref> Har ila yau, waƙar processional ce don bikin auren [[George V|Sarki George V]] da Sarauniya Maryamu na gaba a Fadar St. James a London - bikin aure na farko na sarauta a cikin shekaru 32.<ref>{{Cite journal |last=Range |first=Matthias |date=2023-05 |title=Wagner’s ‘Bridal Chorus’ from Lohengrin and its Use as a Wedding March |url=https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-the-royal-musical-association/article/wagners-bridal-chorus-from-lohengrin-and-its-use-as-a-wedding-march/738B2A0E2532426774AF0B20270C2A01 |journal=Journal of the Royal Musical Association |language=en |volume=148 |issue=1 |pages=113–137 |doi=10.1017/rma.2023.5 |issn=0269-0403 |doi-access=free}}</ref>
[[Fayil:Sheet_music_for_the_"Bridal_Chorus"_from_1877.png|frame|Waƙoƙin takarda don "Bridal Chorus" na Wagner daga 1877. ]]
== Rubutun ==
Kodayake galibi ana buga mawaƙa a kan kwayar halitta ba tare da raira waƙa a yawancin bukukuwan aure ba, a ''Lohengrin'', ƙungiyar bikin aure tana raira waɗannan kalmomi a farkon Dokar III.
Mata takwas sai su raira waƙar albarka ga waƙar daban.<templatestyles src="Verse translation/styles.css" /><templatestyles src="Verse translation/styles.css" />
== Halin addini ==
<templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Module:Listen/styles.css"></templatestyles>Wasu addinan Kirista ba su yarda da amfani da "Bridal Chorus" a bukukuwan aure ba. A cikin FAQ a shafin yanar gizon Lutheran Church-Missouri Synod, an bayyana cewa adawa da wannan yanki ya kasance tun kafin [[Yaƙin Duniya na I|Yaƙin Duniya na farko]], lokacin da Lutherans ke adawa da "kowane irin gidan wasan kwaikwayo", kuma ana ganin wasan kwaikwayo na Wagner a matsayin "yana nuna labaran arna da jigogi".[ing]<ref>{{Cite web |title=Wedding March |url=http://www.lcms.org/pages/internal.asp?NavID=3928 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080607084921/http://www.lcms.org/pages/internal.asp?NavID=3928 |archive-date=June 7, 2008 |access-date=November 18, 2007 |publisher=The Lutheran Church–Missouri Synod}}</ref>
A shekara ta 1955, "Bridal March" na Wagner yana daga cikin ɓangarori da yawa da aka haramta ta Roman Catholic archdioceses na Chicago da New York. [https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-the-royal-musical-association/article/wagners-bridal-chorus-from-lohengrin-and-its-use-as-a-wedding-march/738B2A0E2532426774AF0B20270C2A01] Wani takarda da aka bayar a shekara ta 2003 ta Roman Catholic Diocese na San Diego ya ce "ba za a yi amfani da Chorus" ba, kuma saboda wani wasan kwaikwayo ne, amma kuma saboda ba processional ne zuwa bagaden a cikin opera, kuma saboda yawan amfani da shi a fim da talabijin ya haɗa shi da jin dadi maimakon bauta.<ref>{{Cite web |year=2000 |title=Guidelines for Wedding Music |url=http://www.diocese-sdiego.org/OLSFiles/LITURGY%20OLD/Guidelines_English/Wedmus.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927010933/http://www.diocese-sdiego.org/OLSFiles/LITURGY%20OLD/Guidelines_English/Wedmus.pdf |archive-date=September 27, 2007 |access-date=November 18, 2007 |publisher=Diocese of San Diego Office of Liturgy and Spirituality |format=PDF}}</ref> Wasu majami'u har yanzu suna ƙin yin tafiya saboda asalinsa na duniya, maimakon liturgical, amma Vatican ta bayyana cewa ba ta haramta kiɗa a hukumance ba. [https://divinemercymd.org/wp-content/uploads/2022/06/DIVINE-MERCY-CATHOLIC-PARISH-WEDDING-MUSIC-GUIDELINES-AND-POLICIES.pdf]<ref>{{Cite journal |last=Range |first=Matthias |date=2023-05 |title=Wagner’s ‘Bridal Chorus’ from Lohengrin and its Use as a Wedding March |url=https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-the-royal-musical-association/article/wagners-bridal-chorus-from-lohengrin-and-its-use-as-a-wedding-march/738B2A0E2532426774AF0B20270C2A01 |journal=Journal of the Royal Musical Association |language=en |volume=148 |issue=1 |pages=113–137 |doi=10.1017/rma.2023.5 |issn=0269-0403 |doi-access=free}}</ref>
A sakamakon ra'ayoyin Wagner na adawa da Yahudawa da kuma haɗin gwiwa tare da Nazi Jamus, yawancin amarya Yahudawa suna guje wa amfani da shi a cikin bukukuwan aurensu.<ref>{{Cite web |title=The Backstory Behind “Here Comes the Bride” - Get Ordained |url=https://getordained.org/blog/the-backstory-behind-here-comes-the-bride |access-date=2026-10-18 |website=Get Ordained Online |language=en}}</ref>
Manazarta
[[Rukuni:Articles with hAudio microformats]]
dqpv6i00dz83oo0sl36flw5f5yyj3c6
971780
971778
2026-10-26T07:35:31Z
Saad Nuhu
43323
971780
wikitext
text/x-wiki
[[File:Richard_Wagner,_Paris,_1861.jpg|alt=A photograph of the upper half of a man of about fifty viewed from his front right. He wears a cravat and frock coat. He has long sideburns and his dark hair is receding at the temples.|thumb|[[Richard Wagner]] a birnin Paris, 1861]]
"Bridal Chorus" (Jamusanci) daga wasan kwaikwayo na ''Lohengrin'' na 1850 na mawaƙin Jamus [[Richard Wagner]], wanda kuma ya rubuta Littafin, tafiya ce da aka buga yanzu don shigar amarya a bukukuwan aure da yawa a duk faɗin Yammacin duniya. A cikin ƙasashen da ke magana da Ingilishi, an san shi da "Here Comes the Bride" (daga amfani da shi a cikin fim ɗin shiru na 1915 na wannan sunan) ko "'''Maris na bikin aure'''", amma "maras aure" yana nufin kowane yanki a cikin saurin Maris wanda ke tare da shigarwa ko fita na amarya, musamman "Maris ɗin Ramarar" na Felix Mendelssohn.
Mata na bikin auren ne ke rera waƙar a ''Lohengrin'' bayan bikin, yayin da suke tare da jarumi Elsa zuwa ɗakin amarya.
An yi amfani da ɓangaren Wagner a duk faɗin duniya mai magana da Ingilishi, musamman a Burtaniya da Amurka, lokacin da aka yi amfani da shi a bukukuwan aure da yawa na sarauta, gami da bikin auren [[Victoria, Princess Royal|Victoria]] Princess Royal ga Yarima Frederick William na Prussia a 1858.
A bikin auren 1885 na Gimbiya Beatrice, ƙaramar 'yar Sarauniya Victoria, ga Yarima Henry na Battenberg a Isle of Wight, tsari na sabis ya rubuta "Bridal March" a matsayin waƙar shigarwa ga amarya.<ref>{{Cite journal |last=Range |first=Matthias |date=2023-05 |title=Wagner’s ‘Bridal Chorus’ from Lohengrin and its Use as a Wedding March |url=https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-the-royal-musical-association/article/wagners-bridal-chorus-from-lohengrin-and-its-use-as-a-wedding-march/738B2A0E2532426774AF0B20270C2A01 |journal=Journal of the Royal Musical Association |language=en |volume=148 |issue=1 |pages=113–137 |doi=10.1017/rma.2023.5 |issn=0269-0403 |doi-access=free}}</ref> Har ila yau, waƙar processional ce don bikin auren [[George V|Sarki George V]] da Sarauniya Maryamu na gaba a Fadar St. James a London - bikin aure na farko na sarauta a cikin shekaru 32.<ref>{{Cite journal |last=Range |first=Matthias |date=2023-05 |title=Wagner’s ‘Bridal Chorus’ from Lohengrin and its Use as a Wedding March |url=https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-the-royal-musical-association/article/wagners-bridal-chorus-from-lohengrin-and-its-use-as-a-wedding-march/738B2A0E2532426774AF0B20270C2A01 |journal=Journal of the Royal Musical Association |language=en |volume=148 |issue=1 |pages=113–137 |doi=10.1017/rma.2023.5 |issn=0269-0403 |doi-access=free}}</ref>
[[Fayil:Sheet_music_for_the_"Bridal_Chorus"_from_1877.png|frame|Waƙoƙin takarda don "Bridal Chorus" na Wagner daga 1877. ]]
== Rubutun ==
Kodayake galibi ana buga mawaƙa a kan kwayar halitta ba tare da raira waƙa a yawancin bukukuwan aure ba, a ''Lohengrin'', ƙungiyar bikin aure tana raira waɗannan kalmomi a farkon Dokar III.
Mata takwas sai su raira waƙar albarka ga waƙar daban.
== Halin addini ==
Wasu addinan Kirista ba su yarda da amfani da "Bridal Chorus" a bukukuwan aure ba. A cikin FAQ a shafin yanar gizon Lutheran Church-Missouri Synod, an bayyana cewa adawa da wannan yanki ya kasance tun kafin [[Yaƙin Duniya na I|Yaƙin Duniya na farko]], lokacin da Lutherans ke adawa da "kowane irin gidan wasan kwaikwayo", kuma ana ganin wasan kwaikwayo na Wagner a matsayin "yana nuna labaran arna da jigogi".[ing]<ref>{{Cite web |title=Wedding March |url=http://www.lcms.org/pages/internal.asp?NavID=3928 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080607084921/http://www.lcms.org/pages/internal.asp?NavID=3928 |archive-date=June 7, 2008 |access-date=November 18, 2007 |publisher=The Lutheran Church–Missouri Synod}}</ref>
A shekara ta 1955, "Bridal March" na Wagner yana daga cikin ɓangarori da yawa da aka haramta ta Roman Catholic archdioceses na Chicago da New York. [https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-the-royal-musical-association/article/wagners-bridal-chorus-from-lohengrin-and-its-use-as-a-wedding-march/738B2A0E2532426774AF0B20270C2A01] Wani takarda da aka bayar a shekara ta 2003 ta Roman Catholic Diocese na San Diego ya ce "ba za a yi amfani da Chorus" ba, kuma saboda wani wasan kwaikwayo ne, amma kuma saboda ba processional ne zuwa bagaden a cikin opera, kuma saboda yawan amfani da shi a fim da talabijin ya haɗa shi da jin dadi maimakon bauta.<ref>{{Cite web |year=2000 |title=Guidelines for Wedding Music |url=http://www.diocese-sdiego.org/OLSFiles/LITURGY%20OLD/Guidelines_English/Wedmus.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927010933/http://www.diocese-sdiego.org/OLSFiles/LITURGY%20OLD/Guidelines_English/Wedmus.pdf |archive-date=September 27, 2007 |access-date=November 18, 2007 |publisher=Diocese of San Diego Office of Liturgy and Spirituality |format=PDF}}</ref> Wasu majami'u har yanzu suna ƙin yin tafiya saboda asalinsa na duniya, maimakon liturgical, amma Vatican ta bayyana cewa ba ta haramta kiɗa a hukumance ba. [https://divinemercymd.org/wp-content/uploads/2022/06/DIVINE-MERCY-CATHOLIC-PARISH-WEDDING-MUSIC-GUIDELINES-AND-POLICIES.pdf]<ref>{{Cite journal |last=Range |first=Matthias |date=2023-05 |title=Wagner’s ‘Bridal Chorus’ from Lohengrin and its Use as a Wedding March |url=https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-the-royal-musical-association/article/wagners-bridal-chorus-from-lohengrin-and-its-use-as-a-wedding-march/738B2A0E2532426774AF0B20270C2A01 |journal=Journal of the Royal Musical Association |language=en |volume=148 |issue=1 |pages=113–137 |doi=10.1017/rma.2023.5 |issn=0269-0403 |doi-access=free}}</ref>
A sakamakon ra'ayoyin Wagner na adawa da Yahudawa da kuma haɗin gwiwa tare da Nazi Jamus, yawancin amarya Yahudawa suna guje wa amfani da shi a cikin bukukuwan aurensu.<ref>{{Cite web |title=The Backstory Behind “Here Comes the Bride” - Get Ordained |url=https://getordained.org/blog/the-backstory-behind-here-comes-the-bride |access-date=2026-10-18 |website=Get Ordained Online |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Articles with hAudio microformats]]
iuj589rjaihfhroa7xrtv14inc42nrz
Ƙofar Armorial
0
180051
971787
2026-10-26T07:53:01Z
DAN KANSILA 3323
48576
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1301009121|Armorial Gate]]"
971787
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles>
[[File:Kolymaga.jpg|thumb|369x369px|Armorial Gate, {{Circa|1801}}]]
The '''Armorial Gate''' (Russian: Гербовые ворота, romanized: Gerbovye vorota) was a unique monumental erection of traditional Russian architecture. Situated in the Moscow Kremlin, the structure was symbolic of the centralized Russian state. Its name references polychrome tiles of the second floor, which displayed heraldic (armorial) emblems of formerly independent Russian principalities.
Lokacin da yake gina fadar Ivan III a ƙarshen karni na 15, masanin gine-ginen Italiya Aloisio ya gina bango na tubali a cikin Kremlin don kare fadar sarauta daga kudu da yamma. An soke bangon yamma da arches guda biyu, ƙarami ga masu tafiya da kuma mafi girma ga motoci. Babbar ƙofar an kira ta '''Kolymazhnye''', ko dai daga tsohuwar kalmar Rasha don motoci ko daga Kolymazhiny Chamber da ke kusa.
Bayan da iyalin Romanov suka hau gadon sarauta a 1613, sun sake gina gidan Ivan a cikin Fadar Terem. A kusan lokaci guda, a cikin shekarun 1630, sun ba da izinin hasumiya don kambi Kolymazhnye Gate da ke kaiwa kotun sarauta.
Hasumiyar ta kasance murabba'i a cikin tsari, tare da bene na farko da aka soke ta hanyar babban bakan don motoci. bene na biyu yana da tagogi biyu masu arko biyu tare da kayan ado na farar dutse. An soke bene na uku da jere na machicolations da jere na ramukan kisan kai. Sama da wannan akwai wani tashar da ke kewaye da shinge mai fure. Tsarin ya sami kambi da alfarwa mai laushi, wanda aka yi wa ado da matakai biyu na dormers kuma an ɗora shi da gaggafa mai kai biyu.
A karni na 19, bangon ya rasa manufarsa ta karewa kuma an rushe shi. Bayan haka, hasumiyar da aka raba ta bayyana ba ta da amfani kuma an ja shi a kan shawarar Kremlin a cikin 1807.
== Abubuwan gine-gine ==
An raba murabba'in da ke cikin hasumiyar tsari zuwa hawa huɗu. Gidan bene yana da ƙofofin ƙofar biyu tare da ƙofofi na ƙarfe. Fasali na farko babban zauren ne ba tare da rufi ba. Kashi na uku ya kasance sananne ne ga rikitarwa na aikin injiniya, saboda ya zama tushen saman dutse. Daga waje an kewaye shi da belin tsaro guda biyu: daga ƙasa akwai layi tare da machicolations, kuma daga sama - tare da arrowslit. Sama da su akwai wani tashar da aka rufe da shinge tare da bene na katako.
Kamar kusan dukkanin hasumiyoyin Kremlin a cikin karni na sha bakwai, an kammala abun da ke ciki ta hanyar alfarwa mai ado tare da hasumiyoyin tsaro. Layin windows guda biyu a cikin salon Renaissance da kuma gashin gashi na jan ƙarfe a kan "apple" ya lashe abun da ke ciki. Masu tsaro da ke kula da ɗakunan tsar sun kuma kula da birnin kuma sun busa ƙararrawa idan akwai wuta.
An yi wa waje na kowane bene ado, kayan ado na bangon yana da kyau kuma yana nuna cakuda na musamman. An yi wa mataki na biyu ado da zane-zane na fararen dutse da nau'i-nau'i na windows, wanda ya dace da gine-ginen gabas. An kewaye su da makamai tare da alamomin Astrakhan, Veliky Novgorod, Vyatka, [[Nizhny Novgorod]]. Godiya ga waɗannan tiles a ƙarshen ƙarni na 18 hasumiyar kuma ta sami sunan Armorial .
== MANAZARTA ==
bqxvg8uritl6e8i3jjkzy57u2mjkz6p
971788
971787
2026-10-26T07:53:45Z
DAN KANSILA 3323
48576
971788
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles>
[[File:Kolymaga.jpg|thumb|369x369px|Armorial Gate, {{Circa|1801}}]]
The '''Armorial Gate''' (Russian: Гербовые ворота, romanized: Gerbovye vorota) was a unique monumental erection of traditional Russian architecture. Situated in the Moscow Kremlin, the structure was symbolic of the centralized Russian state. Its name references polychrome tiles of the second floor, which displayed heraldic (armorial) emblems of formerly independent Russian principalities.
Lokacin da yake gina fadar Ivan III a ƙarshen karni na 15, masanin gine-ginen Italiya Aloisio ya gina bango na tubali a cikin Kremlin don kare fadar sarauta daga kudu da yamma. An soke bangon yamma da arches guda biyu, ƙarami ga masu tafiya da kuma mafi girma ga motoci. Babbar ƙofar an kira ta '''Kolymazhnye''', ko dai daga tsohuwar kalmar Rasha don motoci ko daga Kolymazhiny Chamber da ke kusa.
Bayan da iyalin Romanov suka hau gadon sarauta a 1613, sun sake gina gidan Ivan a cikin Fadar Terem. A kusan lokaci guda, a cikin shekarun 1630, sun ba da izinin hasumiya don kambi Kolymazhnye Gate da ke kaiwa kotun sarauta.
Hasumiyar ta kasance murabba'i a cikin tsari, tare da bene na farko da aka soke ta hanyar babban bakan don motoci. bene na biyu yana da tagogi biyu masu arko biyu tare da kayan ado na farar dutse. An soke bene na uku da jere na machicolations da jere na ramukan kisan kai. Sama da wannan akwai wani tashar da ke kewaye da shinge mai fure. Tsarin ya sami kambi da alfarwa mai laushi, wanda aka yi wa ado da matakai biyu na dormers kuma an ɗora shi da gaggafa mai kai biyu.
A karni na 19, bangon ya rasa manufarsa ta karewa kuma an rushe shi. Bayan haka, hasumiyar da aka raba ta bayyana ba ta da amfani kuma an ja shi a kan shawarar Kremlin a cikin 1807.
== Abubuwan gine-gine ==
An raba murabba'in da ke cikin hasumiyar tsari zuwa hawa huɗu. Gidan bene yana da ƙofofin ƙofar biyu tare da ƙofofi na ƙarfe. Fasali na farko babban zauren ne ba tare da rufi ba. Kashi na uku ya kasance sananne ne ga rikitarwa na aikin injiniya, saboda ya zama tushen saman dutse. Daga waje an kewaye shi da belin tsaro guda biyu: daga ƙasa akwai layi tare da machicolations, kuma daga sama - tare da arrowslit. Sama da su akwai wani tashar da aka rufe da shinge tare da bene na katako.
Kamar kusan dukkanin hasumiyoyin Kremlin a cikin karni na sha bakwai, an kammala abun da ke ciki ta hanyar alfarwa mai ado tare da hasumiyoyin tsaro. Layin windows guda biyu a cikin salon Renaissance da kuma gashin gashi na jan ƙarfe a kan "apple" ya lashe abun da ke ciki. Masu tsaro da ke kula da ɗakunan tsar sun kuma kula da birnin kuma sun busa ƙararrawa idan akwai wuta.
An yi wa waje na kowane bene ado, kayan ado na bangon yana da kyau kuma yana nuna cakuda na musamman. An yi wa mataki na biyu ado da zane-zane na fararen dutse da nau'i-nau'i na windows, wanda ya dace da gine-ginen gabas. An kewaye su da makamai tare da alamomin Astrakhan, Veliky Novgorod, Vyatka, [[Nizhny Novgorod]]. Godiya ga waɗannan tiles a ƙarshen ƙarni na 18 hasumiyar kuma ta sami sunan Armorial .
== MANAZARTA ==
17rehnpbmd2g7lphkjnj1nj9asnwcgz
Ahmed Yahya
0
180052
971800
2026-10-26T08:23:14Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1380820883|Ahmed Yahya]]"
971800
wikitext
text/x-wiki
'''Ahmed Yahya Mahmoud Al-Hajjaj''' ( Arabic , an haife shi a ranar 1 ga Yuli 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne [[Iraƙi|na ƙasar Iraki]] wanda a halin yanzu yake bugawa ƙungiyar Al-Shorta ta ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Iraq da kuma ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Iraq . <ref>{{Cite web |date=5 July 2022 |script-title=ar: خاص.. منافسة ثلاثية على لاعب الميناء العراقي أحمد يحيى |url=https://www.winwin.com/%D9%83%D8%B1%D8%A9-%D9%82%D8%AF%D9%85/%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/%D8%AE%D8%A7%D8%B5-%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%81%D8%B3%D8%A9-%D8%AB%D9%84%D8%A7%D8%AB%D9%8A%D8%A9-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%8A%D9%86%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%D9%8A-%D8%A3%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D9%8A%D8%AD%D9%8A%D9%89 |publisher=winwin.com |language=ar}}</ref> <ref>{{Cite web |date=14 August 2022 |script-title=ar:الميناء يوافق على رحيل يحيى إلى الشرطة |url=https://m.kooora.com/default.aspx?n=1164111 |publisher=kooora.com |language=ar}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 March 2023 |script-title=ar:الشرطة يكشف مدة غياب مدافعه |url=https://m.kooora.com/default.aspx?n=1225857&o=n3175515 |publisher=kooora.com |language=ar}}</ref> <ref>{{Cite web |date=12 April 2023 |script-title=ar:10 أيام تفصل مدافع الشرطة عن العودة للمباريات |url=https://m.kooora.com/default.aspx?n=1231240&o=n3175515 |publisher=kooora.com |language=ar}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A ranar 16 ga Yuni 2023, Yahya ya samu damar buga wa kasarsa wasa a karon farko da ya buga wa kasar Iraki wasa da Colombia a wasan sada zumunci . <ref>{{Cite web |date=2 June 2023 |script-title=ar: استدعاء 27 لاعباً في قائمة المنتخب الوطني لمعسكر إسبانيا |url=https://shafaq.com/ar/%D8%B1%D9%8A%D9%80%D8%A7%D8%B6%D8%A9/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AF%D8%B9%D8%A7-27-%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A8%D8%A7-%D9%81%D9%8A-%D9%82%D8%A7-%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B7%D9%86%D9%8A-%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%B3%D9%83%D8%B1-%D8%B3%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A7 |publisher=shafaq.com |language=ar}}</ref> <ref>{{Cite web |date=June 16, 2023 |title=Colombia vs. Iraq 1–0 |url=https://int.soccerway.com/matches/2023/06/16/world/friendlies/colombia/iraq/4069270/ |website=soccerway.com}}</ref>
A ranar 1 ga watan Yuni, an sanya shi cikin jerin 'yan wasa 26 da za su fafata a [[2026 FIFA World Cup|gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2026.]] <ref>{{Cite web |date=1 June 2026 |title=Iraq name experienced World Cup squad with Hussein spearheading attack |url=https://www.reuters.com/sports/soccer/iraq-name-experienced-world-cup-squad-with-hussein-spearheading-attack-2026-06-01/ |publisher=Reuters}}</ref> Duk da haka, ya samu rauni a cinyarsa a lokacin wasan sada zumunci da [[Kungiyar kwallon kafa ta Spain|Spain]] kuma Ahmed Maknzi ya maye gurbinsa a ranar 6 ga Yuni. <ref>{{Cite web |date=6 June 2026 |title=Makenzie replaces injured Yahya in Iraq's World Cup squad |url=https://www.reuters.com/sports/soccer/makenzie-replaces-injured-yahya-iraqs-world-cup-squad-2026-06-06/ |publisher=Reuters}}</ref>
== Daraja ==
'''Al-Shorta'''
* Gasar Taurarin Iraki : 2022–23, 2023–24, 2024–25
* Kofin FA na Iraki : 2023–24
* Kofin Super Cup na Iraki : 2022
== Manzarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{NFT player}}
* {{Soccerway}}
* Ahmed Yahya at Kooora.com (in Arabic) (archived in English at Goalzz.com)
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1995]]
t85a1prvnx65s2abmxp857u8030v2sx
Yann Lachuer
0
180053
971801
2026-10-26T08:23:53Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1325472308|Yann Lachuer]]"
971801
wikitext
text/x-wiki
'''Yann Lachuer''' (an haife shi a ranar 5 ga Agusta 1972) kocin [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne na Faransa kuma tsohon ƙwararre ɗan wasa wanda ke horar da SO Romorantin .
== Sana'ar wasa ==
Lachuer ya fara aikinsa a kakar wasa ta 1992–93 tare da US Créteil-Lusitanos a gasar Ligue 2 ta rukuni na biyu na French Football, inda ya buga wasanni 31 kuma ya zura kwallaye biyar. Nunin da ya yi ya jawo hankalinsa ga AJ Auxerre, wanda ya sanya hannu a kansa a shekarar 1993. Ya buga wasanni biyu kacal a ƙungiyar farko a kakar wasa mai zuwa har zuwa lokacin da ya koma aro tare da LB Châteauroux a kakar wasa ta 1996-97. Wannan sihiri ne mafi tasiri ga Lachuer, inda ya samu kwallaye tara a wasanni 32. Ya ci gaba da wannan kyakkyawan salon wasa a kakar wasa mai zuwa, bayan komawarsa Auxerre, inda ya zura kwallaye bakwai a wasanni 28 da ya buga a gida. Ya buga wasa sau bakwai a gasar cin kofin UEFA amma bai sami abin da ya nufa ba.
A tsakanin 1998–99 Lachuer ya koma [[Paris Saint-Germain]], <ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=http://www.planetepsg.com/fichejoueur-116-Yann-Lachuer.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091118060907/http://www.planetepsg.com/fichejoueur-116-Yann-Lachuer.html |archive-date=18 November 2009 |access-date=4 December 2009}}</ref> inda ya jure wa kakar wasa mai ban takaici, inda ya kasa rayuwa daidai da ƙa'idodin da ya kafa wa kansa a cikin shekaru biyu da suka gabata. Kwallo daya tilo da ya ci wa PSG a wasanni 22, ta isa ta sa ya koma wata kungiya a karshen kakar wasa. Wani abin burgewa shi ne zura kwallon da ta ci nasara yayin da PSG ta lashe gasar zakarun Turai ta 1998.
A cikin shekaru biyu da suka biyo baya, ya yi wasa a tsibirin [[Korsika|Corsica]] tare da SC Bastia, inda ya zira kwallaye bakwai a wasanni 65 da ya buga wa kulob din. Ya koma AJ Auxerre a karo na biyu a 2001–02, inda ya zira kwallaye uku yayin da Auxerre ta cancanci shiga [[UEFA Champions League|gasar zakarun Turai ta UEFA]] . A kakar wasa mai zuwa ya ba da gudummawar kwallaye huɗu yayin da Auxerre ta lashe Coupe de France, babbar nasara ta farko da ta samu tun bayan kammala gasar League da Cup sau biyu a 1995–96.
Lashe gasar Coupe de France ya tabbatar wa Auxerre cancantar shiga gasar cin kofin UEFA inda Lachuer ya zura kwallonsa ta farko a gasar Turai, tare da kwallaye uku da ya zura a gasar yayin da Auxerre ta kare a matsayi na 4 a [[Ligue 1|gasar Ligue 1]] . Ta haka ne suka sami damar shiga gasar cin kofin UEFA a karo na biyu a jere. A kakar wasa ta 2004-05, ya ci kwallo ta biyu kawai a gasar cin kofin UEFA. Ya kuma buga wasanni 24 a kulob yayin da Auxerre ta lashe gasar Coupe de France a karo na biyu cikin shekaru uku.
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1972]]
4e19fgkj2p9u8trm2do2oqsh4uewd3i
971802
971801
2026-10-26T08:24:38Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1325472308|Yann Lachuer]]"
971802
wikitext
text/x-wiki
'''Yann Lachuer''' (an haife shi a ranar 5 ga Agusta 1972) kocin [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne na Faransa kuma tsohon ƙwararre ɗan wasa wanda ke horar da SO Romorantin .
== Sana'ar wasa ==
Lachuer ya fara aikinsa a kakar wasa ta 1992–93 tare da US Créteil-Lusitanos a gasar Ligue 2 ta rukuni na biyu na French Football, inda ya buga wasanni 31 kuma ya zura kwallaye biyar. Nunin da ya yi ya jawo hankalinsa ga AJ Auxerre, wanda ya sanya hannu a kansa a shekarar 1993. Ya buga wasanni biyu kacal a ƙungiyar farko a kakar wasa mai zuwa har zuwa lokacin da ya koma aro tare da LB Châteauroux a kakar wasa ta 1996-97. Wannan sihiri ne mafi tasiri ga Lachuer, inda ya samu kwallaye tara a wasanni 32. Ya ci gaba da wannan kyakkyawan salon wasa a kakar wasa mai zuwa, bayan komawarsa Auxerre, inda ya zura kwallaye bakwai a wasanni 28 da ya buga a gida. Ya buga wasa sau bakwai a gasar cin kofin UEFA amma bai sami abin da ya nufa ba.
A tsakanin 1998–99 Lachuer ya koma [[Paris Saint-Germain]], <ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=http://www.planetepsg.com/fichejoueur-116-Yann-Lachuer.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091118060907/http://www.planetepsg.com/fichejoueur-116-Yann-Lachuer.html |archive-date=18 November 2009 |access-date=4 December 2009}}</ref> inda ya jure wa kakar wasa mai ban takaici, inda ya kasa rayuwa daidai da ƙa'idodin da ya kafa wa kansa a cikin shekaru biyu da suka gabata. Kwallo daya tilo da ya ci wa PSG a wasanni 22, ta isa ta sa ya koma wata kungiya a karshen kakar wasa. Wani abin burgewa shi ne zura kwallon da ta ci nasara yayin da PSG ta lashe gasar zakarun Turai ta 1998.
A cikin shekaru biyu da suka biyo baya, ya yi wasa a tsibirin [[Korsika|Corsica]] tare da SC Bastia, inda ya zira kwallaye bakwai a wasanni 65 da ya buga wa kulob din. Ya koma AJ Auxerre a karo na biyu a 2001–02, inda ya zira kwallaye uku yayin da Auxerre ta cancanci shiga [[UEFA Champions League|gasar zakarun Turai ta UEFA]] . A kakar wasa mai zuwa ya ba da gudummawar kwallaye huɗu yayin da Auxerre ta lashe Coupe de France, babbar nasara ta farko da ta samu tun bayan kammala gasar League da Cup sau biyu a 1995–96.
Lashe gasar Coupe de France ya tabbatar wa Auxerre cancantar shiga gasar cin kofin UEFA inda Lachuer ya zura kwallonsa ta farko a gasar Turai, tare da kwallaye uku da ya zura a gasar yayin da Auxerre ta kare a matsayi na 4 a [[Ligue 1|gasar Ligue 1]] . Ta haka ne suka sami damar shiga gasar cin kofin UEFA a karo na biyu a jere. A kakar wasa ta 2004-05, ya ci kwallo ta biyu kawai a gasar cin kofin UEFA. Ya kuma buga wasanni 24 a kulob yayin da Auxerre ta lashe gasar Coupe de France a karo na biyu cikin shekaru uku.
2005–06 ya zama kakar wasa ta ƙarshe da Lachuer ya buga da Auxerre. <ref>http://www.histoaja.free.fr/joueurs/lachuer.htm {{Dead link|date=February 2022}}</ref> Ya zura kwallaye hudu a wasanni 27 da ya buga wa kulob din. Lachuer ya zaɓi kada ya sabunta kwangilarsa da Auxerre bayan karewar kwangilar, maimakon haka ya fi son ci gaba da aikinsa a wani wuri. Bayan ya yi la'akari da tayin da AS Nancy, OGC Nice, Le Mans UC72, AS Saint-Étienne da kuma kungiyoyi a [[Italiya]] da [[Haɗaɗɗiyar Daular Larabawa|Hadaddiyar Daular Larabawa suka yi]] masa, ya zabi ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekara daya da Troyes.
Ya bayyana dalilansa na zaɓar Troyes a cikin hirarraki da dama, yana mai cewa salon wasansu ya ja hankalinsa. Bayan kwantiragin shekara guda da Troyes inda ya jagoranci Ligue 1 da taimakawa wajen taimakawa 10, ya sanya hannu kan kwantiragi da kungiyar L2, LB Châteauroux .
Lachuer ya kasance sanannen mutum a ƙwallon ƙafa ta Faransa kuma magoya baya da yawa suna ganinsa a matsayin ɗaya daga cikin mafi kyawun 'yan wasa da ba su taɓa bayyana a Les Bleus ba.{{Ana bukatan hujja|date=March 2020}}
== Aikin koyarwa ==
A watan Nuwamba na 2018, ya zama babban kocin Romorantin . <ref>{{Cite web |date=19 November 2018 |title=Romorantin : Yann Lachuer, nouvel entraîneur (off.) |url=http://www.foot-national.com/foot-romorantin-yann-lachuer-nouvel-entraineur-off-112855.html |access-date=4 February 2019 |publisher=foot-national.com |language=fr}}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Lachuer ɗan'uwan Julien Lachuer ne, <ref>{{Cite web |date=22 December 2008 |title=YANN LACHUER à orléans |url=https://www.letelegramme.fr/ar/viewarticle1024.php?aaaammjj=20081222&article=4413355&type=ar |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205184515/https://www.letelegramme.fr/ar/viewarticle1024.php?aaaammjj=20081222&article=4413355&type=ar |archive-date=5 February 2021 |access-date=3 February 2021 |website=Le Telegramme}}</ref> kuma kawun Mathis Lachuer, dukkansu ƙwararrun 'yan wasan ƙwallon ƙafa ne. <ref>{{Cite web |title=Amiens SC Football - Mathis perpétue la légende des Lachuer |url=http://www.amiensfootball.com/blog/article/mathis-perpetue-la-legende-des-lachuer-9905 |website=Amiens SC Football}}</ref>
== Daraja ==
'''Auxerre'''
* [[Ligue 1|Sashe na 1]] : 1995–96
* Coupe de France : 1995-96, 2002-03, 2004-05
== Manzarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* Yann Lachuer at WorldFootball.net
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1972]]
hbynxibtfs6el1cwx4qj6ngthv25t6x
Roman Basque
0
180054
971803
2026-10-26T08:24:58Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1369518765|Romain Basque]]"
971803
wikitext
text/x-wiki
'''Romain Basque''' (an haife shi a ranar 30 ga Yuni 1995) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwararren ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na Faransa wanda ke buga wasa a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] a ƙungiyar Ligue 3 ta Versailles . <ref>{{Soccerway|romain-basque/286023}}</ref>
== Sana'a ==
Basque ya fara buga wasa a ƙungiyar Quevilly-Rouen a wasan Ligue 2 da Lorient a ranar 29 ga Yuli 2017. <ref>{{Cite web |title=Ligue1.com - French Football League - Domino's Ligue 2 - Season 2017/2018 - Week 1 - FC Lorient / Quevilly-Rouen Métropole |url=http://www.ligue1.com/ligue2/feuille_match/83200 |website=www.ligue1.com}}</ref>
A ranar 15 ga Yuli 2021, Basque ya sanya hannu a kulob din Azerbaijan Premier League Neftçi . <ref>{{Cite web |date=15 July 2021 |title=Fransız müdafiəçi "Neftçi"də |url=https://neftchi.az/az/news/neftchi-news-2021-07-15-201845 |access-date=17 July 2021 |website=neftchi.az/ |publisher=Neftçi PFK |language=Azerbaijani}}</ref> Ya bar ƙungiyar bisa amincewar juna a ranar 29 ga Disamba 2021. <ref>{{Cite web |date=29 December 2021 |title=Romen Baska təşəkkür edirik |url=https://neftchi.az/az/news/neftchi-news-2021-12-29-185520 |access-date=30 December 2021 |website=neftchi.az/ |publisher=Neftçi FK |language=Azerbaijani}}</ref>
A ranar 1 ga Janairu 2022, Basque ya koma Faransa, inda ya sanya hannu a ƙungiyar Championnat National ta Châteauroux . <ref>{{Cite web |date=1 January 2022 |title=ROMAIN BASQUE S’ENGAGE À LA BERRICHONNE ! |url=https://www.berrichonne.net/actualites/saison-2021-2022/actu/3179/romain-basque-s%E2%80%99engage-a-la-berrichonne- |access-date=4 January 2022 |website=berrichonne.net/ |publisher=LB Châteauroux |language=French}}</ref>
[[Rukuni:Haihuwan 1995]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
n9svhheol7tpr4sjf1lspazdwx2fr9c
971804
971803
2026-10-26T08:25:35Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1369518765|Romain Basque]]"
971804
wikitext
text/x-wiki
'''Romain Basque''' (an haife shi a ranar 30 ga Yuni 1995) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwararren ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na Faransa wanda ke buga wasa a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] a ƙungiyar Ligue 3 ta Versailles . <ref>{{Soccerway|romain-basque/286023}}</ref>
== Sana'a ==
Basque ya fara buga wasa a ƙungiyar Quevilly-Rouen a wasan Ligue 2 da Lorient a ranar 29 ga Yuli 2017. <ref>{{Cite web |title=Ligue1.com - French Football League - Domino's Ligue 2 - Season 2017/2018 - Week 1 - FC Lorient / Quevilly-Rouen Métropole |url=http://www.ligue1.com/ligue2/feuille_match/83200 |website=www.ligue1.com}}</ref>
A ranar 15 ga Yuli 2021, Basque ya sanya hannu a kulob din Azerbaijan Premier League Neftçi . <ref>{{Cite web |date=15 July 2021 |title=Fransız müdafiəçi "Neftçi"də |url=https://neftchi.az/az/news/neftchi-news-2021-07-15-201845 |access-date=17 July 2021 |website=neftchi.az/ |publisher=Neftçi PFK |language=Azerbaijani}}</ref> Ya bar ƙungiyar bisa amincewar juna a ranar 29 ga Disamba 2021. <ref>{{Cite web |date=29 December 2021 |title=Romen Baska təşəkkür edirik |url=https://neftchi.az/az/news/neftchi-news-2021-12-29-185520 |access-date=30 December 2021 |website=neftchi.az/ |publisher=Neftçi FK |language=Azerbaijani}}</ref>
A ranar 1 ga Janairu 2022, Basque ya koma Faransa, inda ya sanya hannu a ƙungiyar Championnat National ta Châteauroux . <ref>{{Cite web |date=1 January 2022 |title=ROMAIN BASQUE S’ENGAGE À LA BERRICHONNE ! |url=https://www.berrichonne.net/actualites/saison-2021-2022/actu/3179/romain-basque-s%E2%80%99engage-a-la-berrichonne- |access-date=4 January 2022 |website=berrichonne.net/ |publisher=LB Châteauroux |language=French}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
{{Updated|match played 14 January 2022}}<ref>{{Soccerway|romain-basque/286023}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |National Cup
! colspan="2" |League Cup
! colspan="2" |Continental
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
|Rouen B
|2012–13
|Championnat de France Amateur 2
|11
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|11
|0
|-
| rowspan="5" |Quevilly-Rouen
|2013–14
|Championnat de France Amateur
|1
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|1
|0
|-
|2015–16
|Championnat de France Amateur
|24
|3
|1
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|25
|3
|-
|2016–17
|Championnat National
|31
|7
|2
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|33
|7
|-
|2017–18
|Ligue 2
|36
|3
|1
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|37
|3
|-
! colspan="2" |Total
!92
!13
!4
!0
!0
!0
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
!96
!13
|-
| rowspan="3" |Quevilly-Rouen B
|2014–15
|Championnat de France Amateur 2
|25
|8
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|25
|8
|-
|2017–18
|Championnat National 3
|1
|1
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|1
|1
|-
! colspan="2" |Total
!26
!9
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
!26
!9
|-
| rowspan="4" |Le Havre
|2018–19
|Ligue 2
|22
|0
|2
|0
|4
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|28
|0
|-
|2019–20
|Ligue 2
|15
|0
|1
|1
|1
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|17
|1
|-
|2020–21
|Ligue 2
|35
|3
|0
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|35
|3
|-
! colspan="2" |Total
!72
!3
!3
!1
!5
!0
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
!80
!4
|-
| rowspan="3" |Le Havre B
|2018–19
| rowspan="1" |Championnat National 2
|6
|2
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|6
|2
|-
|2019–20
|Championnat National 3
|2
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|2
|0
|-
! colspan="2" |Total
!8
!2
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
!8
!2
|-
|Neftçi
|2021–22
|Azerbaijan Premier League
|6
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|6{{Efn|Two appearances in the [[UEFA Champions League]], two appearances in the [[UEFA Europa League]] and two appearances in the [[UEFA Europa Conference League]]}}
|0
| colspan="2" |—
|12
|0
|-
|Châteauroux
|2021–22
|Championnat National
|2
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|2
|0
|-
! colspan="3" |Career total
!217
!27
!7
!1
!5
!0
!6
!0
!0
!0
!235
!28
|}
{{Notelist}}
== Manzarta ==
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [https://www.qrm.fr/p-66-romain-basque.html Bayanin QRM]
* [http://www.foot-national.com/21819-joueur-football-Basque-Romain.html Bayanin Ƙasa na Ƙafa]
* Romain Basque
* Romain Basque
[[Rukuni:Haihuwan 1995]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
c5nbu7h5skguokbt8e1f9de2ibw4qfh
Mike Jones (mai wasan ƙwallon ƙafa)
0
180055
971805
2026-10-26T08:26:40Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1366157092|Mike Jones (footballer)]]"
971805
wikitext
text/x-wiki
'''Michael David Jones''' (an haife shi a ranar 15 ga Agusta 1987) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa ne]] na Ingila wanda ya taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] .
== Sana'a ==
=== Tranmere Rovers ===
Jones ya samu ci gaba ta hanyar matasan 'yan wasa a kulob din Tranmere Rovers na garinsu. Ya fara buga wasa a ranar 6 ga Mayu 2006 a wasan da Doncaster Rovers ta doke su da ci 2-0 a Prenton Park . Ya fara bayyana a kakar wasa mai zuwa a wasan da suka yi nasara a kan Woking, ƙungiyar Conference Cup, inda suka tashi 4-2 [[FA Cup|a gasar cin kofin FA]] . A ranar 8 ga Janairun 2007, Jones ya sanya hannu kan yarjejeniyar aro ga ƙungiyar League Two ta Shrewsbury Town a kan yarjejeniyar farko ta wata ɗaya. <ref>[http://www.shrewsburytown.com/page/NewsDetail/0,,10443~961895,00.html "Midfielder Signs On Loan"]{{Dead link|date=November 2018}} Shrewsbury Town F.C. 8 January 2007. </ref> Ya fara buga wasa a ranar 13 ga Janairu kuma ya zura kwallo a raga yayin da Shrewsbury ta tashi kunnen doki 1-1 da Lincoln City a waje. <ref>[http://www.shrewsburytown.com/page/MatchReport/0,,10443~33655,00.html "Lincoln 1–1 Shrewsbury"]{{Dead link|date=November 2018}} Shrewsbury Town F.C. 13 January 2007. </ref> An tsawaita yarjejeniyar aro kuma ya buga wasanni 14 ga Shrewsbury kafin ya koma Tranmere a ƙarshen kakar wasa. Ya fara buga wasansa na farko a kakar wasa ta 2007–08 a wasan da Morecambe ta sha kashi a gida da ci 1-0 a gasar cin kofin kwallon kafa ta Football League a ranar 4 ga Satumba, 2007. Ya zura kwallonsa ta farko ga Tranmere a wasansa na ƙarshe a ƙungiyar, a wasan da suka sha kashi da ci 3-1 a hannun Oldham a Boundary Park a ranar 8 ga Maris 2008. Tranmere ya sake shi a ƙarshen kakar wasa.
=== Bury ===
A ranar 30 ga Yuli 2008 aka sanar da cewa Jones zai sanya hannu a ƙungiyar [[Bury F.C.|Bury]] ta League Two. Ya fara buga wasa a wasan da suka doke [[Brentford FC|Brentford]] da ci 1-0 a Gigg Lane a ranar 9 ga Agusta 2008. Ya zura kwallonsa ta farko a Bury a ranar 18 ga Oktoba 2008 a wasan da suka yi da Dagenham &amp; Redbridge da ci 3-1 a waje. Kwallo ta biyu da ya ci ta zo ne a watan da ya biyo baya yayin da Bury ya doke abokin hamayyarsa na Lancashire Accrington Stanley da ci 2-1 a filin wasa na Crown Ground . Ya zura kwallonsa ta farko a shekarar 2009 a wasan da suka doke [[Barnet FC|Barnet]] da ci 1-0 a gida a ranar 10 ga Janairu. Kwallonsa ta ƙarshe a kakar wasa ta bana ta zo ne a wasan da suka doke Rochdale da ci 2-1 a ranar 7 ga Maris. Bury ya kai zagayen neman gurbin shiga gasar kuma an yi canjaras da shi da tsohuwar kungiyarsa Shrewsbury a wasan kusa da na karshe. An yi kunnen doki a bugun fenariti bayan Bury ya yi nasara a wasan farko da ci 1-0, amma ya sha kashi a wasan na biyu da ci 1-0 a gida. Jones ya zura bugun fenariti amma Bury ya sha kashi a bugun fenariti da ci 4-3. Ya kammala kakar wasa da wasanni 52 da kuma kwallaye 4.
Ya zura kwallonsa ta farko a kakar wasa ta 2009-10 a kan Hereford United a wasan da suka doke Edgar Street da ci 3-1. A ranar 3 ga Oktoba ya zura kwallo a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Torquay. Ya biyo baya da ci kwallo a wasa na gaba, inda ya zura kwallo a kan tsohuwar kungiyar Tranmere Rovers a wasan da suka yi nasara da ci 2-1 a gasar cin kofin kwallon kafa ta Football League. Kwallon da ya ci ta gaba ta zo ne a zagaye na gaba na gasar, duk da haka an kawar da Bury yayin da suka sha kashi 3-2 a hannun Accrington, inda Jones ya daidaita Bury don ya kai ga maki 2-2 a lokacin. Kwallon da ya ci ta gaba ta zo ne a kan Accrington, a wannan karon da ta ci 4-2 a gasar a ranar 28 ga Disamba. A watan Janairun 2010, ya zura kwallaye a wasanni biyu da ya buga a gida a kan Bradford City da Hereford United . A ranar 5 ga Afrilu 2010 aka kore shi daga fili a karon farko a rayuwarsa bayan ya sami katin gargadi na biyu a wasan da suka doke Burton Albion da ci 3-0 a gida. Ya ƙare kakar wasa da kwallaye 7 a wasanni 45 kuma ya taimaka wa Bury ya kare a matsayi na 9 a gasar.
Kwallonsa ta farko a kakar wasa ta 2010–11 ta zo ne a kan Cheltenham a wasan da suka yi nasara da ci 2-0 a Whaddon Road . <ref>[http://www.buryfc.co.uk/page/MatchReport/0,,10422~52091,00.html "Cheltenham 0–2 Bury"]{{Dead link|date=November 2018}} Bury F.C. 25 September 2010. </ref> Ya zura kwallaye a wasan da ke tafe wanda ya kasance nasara 4-1 a kan Morecambe . A ranar 16 ga Oktoba 2010 ya zura kwallon da ta ba shi nasara a wasan da suka doke Torquay da ci 4-3 a Plainmoor . <ref>[http://www.buryfc.co.uk/page/MatchReport/0,,10422~51618,00.html "Torquay 3–4 Bury"]{{Dead link|date=November 2018}} Bury F.C. 16 October 2010. </ref> A ranar 30 ga Oktoba ya zura kwallaye biyu a raga yayin da Bury ta doke Aldershot da ci 3-1. Ya zira kwallaye uku a wannan kakar, inda ya samu nasara a kan Burton, Macclesfield da [[Barnet FC|Barnet]] . An ɗaukaka Bury zuwa League One bayan ta kare a matsayi na biyu a teburin. Jones ya kammala kakar wasa da kwallaye 8 a wasanni 37.
Ya fara kakar wasa da kyau a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Huddersfield Town da kuma wasan da suka yi da Coventry City a gasar Championship da ci 3-1 a gasar League Cup. Ya zura kwallonsa ta farko a kakar wasa ta bana a wasan da suka doke Wycombe da ci 2-0 a filin wasa na Adams Park . Ya sake zura kwallo a wasan da ya biyo baya a zagaye na biyu na gasar cin kofin League, inda Bury ta sha kashi a hannun [[Leicester City F.C.|Leicester City]] da ci 4-2. Ya zura kwallonsa ta uku a kakar wasa ta bana a ranar 19 ga Nuwamba a wasan da suka doke Walsall da ci 4-2. Wasansa na ƙarshe a Bury shine nasarar da ya samu a gida da ci 2-1 a kan Walsall, a ranar 2 ga Janairu 2012.
=== Sheffield Laraba ===
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1987]]
7wcq1l32j2oak2kmt7ld2fjocqvyl25
971806
971805
2026-10-26T08:27:13Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1366157092|Mike Jones (footballer)]]"
971806
wikitext
text/x-wiki
'''Michael David Jones''' (an haife shi a ranar 15 ga Agusta 1987) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa ne]] na Ingila wanda ya taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] .
== Sana'a ==
=== Tranmere Rovers ===
Jones ya samu ci gaba ta hanyar matasan 'yan wasa a kulob din Tranmere Rovers na garinsu. Ya fara buga wasa a ranar 6 ga Mayu 2006 a wasan da Doncaster Rovers ta doke su da ci 2-0 a Prenton Park . Ya fara bayyana a kakar wasa mai zuwa a wasan da suka yi nasara a kan Woking, ƙungiyar Conference Cup, inda suka tashi 4-2 [[FA Cup|a gasar cin kofin FA]] . A ranar 8 ga Janairun 2007, Jones ya sanya hannu kan yarjejeniyar aro ga ƙungiyar League Two ta Shrewsbury Town a kan yarjejeniyar farko ta wata ɗaya. <ref>[http://www.shrewsburytown.com/page/NewsDetail/0,,10443~961895,00.html "Midfielder Signs On Loan"]{{Dead link|date=November 2018}} Shrewsbury Town F.C. 8 January 2007. </ref> Ya fara buga wasa a ranar 13 ga Janairu kuma ya zura kwallo a raga yayin da Shrewsbury ta tashi kunnen doki 1-1 da Lincoln City a waje. <ref>[http://www.shrewsburytown.com/page/MatchReport/0,,10443~33655,00.html "Lincoln 1–1 Shrewsbury"]{{Dead link|date=November 2018}} Shrewsbury Town F.C. 13 January 2007. </ref> An tsawaita yarjejeniyar aro kuma ya buga wasanni 14 ga Shrewsbury kafin ya koma Tranmere a ƙarshen kakar wasa. Ya fara buga wasansa na farko a kakar wasa ta 2007–08 a wasan da Morecambe ta sha kashi a gida da ci 1-0 a gasar cin kofin kwallon kafa ta Football League a ranar 4 ga Satumba, 2007. Ya zura kwallonsa ta farko ga Tranmere a wasansa na ƙarshe a ƙungiyar, a wasan da suka sha kashi da ci 3-1 a hannun Oldham a Boundary Park a ranar 8 ga Maris 2008. Tranmere ya sake shi a ƙarshen kakar wasa.
=== Bury ===
A ranar 30 ga Yuli 2008 aka sanar da cewa Jones zai sanya hannu a ƙungiyar [[Bury F.C.|Bury]] ta League Two. Ya fara buga wasa a wasan da suka doke [[Brentford FC|Brentford]] da ci 1-0 a Gigg Lane a ranar 9 ga Agusta 2008. Ya zura kwallonsa ta farko a Bury a ranar 18 ga Oktoba 2008 a wasan da suka yi da Dagenham &amp; Redbridge da ci 3-1 a waje. Kwallo ta biyu da ya ci ta zo ne a watan da ya biyo baya yayin da Bury ya doke abokin hamayyarsa na Lancashire Accrington Stanley da ci 2-1 a filin wasa na Crown Ground . Ya zura kwallonsa ta farko a shekarar 2009 a wasan da suka doke [[Barnet FC|Barnet]] da ci 1-0 a gida a ranar 10 ga Janairu. Kwallonsa ta ƙarshe a kakar wasa ta bana ta zo ne a wasan da suka doke Rochdale da ci 2-1 a ranar 7 ga Maris. Bury ya kai zagayen neman gurbin shiga gasar kuma an yi canjaras da shi da tsohuwar kungiyarsa Shrewsbury a wasan kusa da na karshe. An yi kunnen doki a bugun fenariti bayan Bury ya yi nasara a wasan farko da ci 1-0, amma ya sha kashi a wasan na biyu da ci 1-0 a gida. Jones ya zura bugun fenariti amma Bury ya sha kashi a bugun fenariti da ci 4-3. Ya kammala kakar wasa da wasanni 52 da kuma kwallaye 4.
Ya zura kwallonsa ta farko a kakar wasa ta 2009-10 a kan Hereford United a wasan da suka doke Edgar Street da ci 3-1. A ranar 3 ga Oktoba ya zura kwallo a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Torquay. Ya biyo baya da ci kwallo a wasa na gaba, inda ya zura kwallo a kan tsohuwar kungiyar Tranmere Rovers a wasan da suka yi nasara da ci 2-1 a gasar cin kofin kwallon kafa ta Football League. Kwallon da ya ci ta gaba ta zo ne a zagaye na gaba na gasar, duk da haka an kawar da Bury yayin da suka sha kashi 3-2 a hannun Accrington, inda Jones ya daidaita Bury don ya kai ga maki 2-2 a lokacin. Kwallon da ya ci ta gaba ta zo ne a kan Accrington, a wannan karon da ta ci 4-2 a gasar a ranar 28 ga Disamba. A watan Janairun 2010, ya zura kwallaye a wasanni biyu da ya buga a gida a kan Bradford City da Hereford United . A ranar 5 ga Afrilu 2010 aka kore shi daga fili a karon farko a rayuwarsa bayan ya sami katin gargadi na biyu a wasan da suka doke Burton Albion da ci 3-0 a gida. Ya ƙare kakar wasa da kwallaye 7 a wasanni 45 kuma ya taimaka wa Bury ya kare a matsayi na 9 a gasar.
Kwallonsa ta farko a kakar wasa ta 2010–11 ta zo ne a kan Cheltenham a wasan da suka yi nasara da ci 2-0 a Whaddon Road . <ref>[http://www.buryfc.co.uk/page/MatchReport/0,,10422~52091,00.html "Cheltenham 0–2 Bury"]{{Dead link|date=November 2018}} Bury F.C. 25 September 2010. </ref> Ya zura kwallaye a wasan da ke tafe wanda ya kasance nasara 4-1 a kan Morecambe . A ranar 16 ga Oktoba 2010 ya zura kwallon da ta ba shi nasara a wasan da suka doke Torquay da ci 4-3 a Plainmoor . <ref>[http://www.buryfc.co.uk/page/MatchReport/0,,10422~51618,00.html "Torquay 3–4 Bury"]{{Dead link|date=November 2018}} Bury F.C. 16 October 2010. </ref> A ranar 30 ga Oktoba ya zura kwallaye biyu a raga yayin da Bury ta doke Aldershot da ci 3-1. Ya zira kwallaye uku a wannan kakar, inda ya samu nasara a kan Burton, Macclesfield da [[Barnet FC|Barnet]] . An ɗaukaka Bury zuwa League One bayan ta kare a matsayi na biyu a teburin. Jones ya kammala kakar wasa da kwallaye 8 a wasanni 37.
Ya fara kakar wasa da kyau a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Huddersfield Town da kuma wasan da suka yi da Coventry City a gasar Championship da ci 3-1 a gasar League Cup. Ya zura kwallonsa ta farko a kakar wasa ta bana a wasan da suka doke Wycombe da ci 2-0 a filin wasa na Adams Park . Ya sake zura kwallo a wasan da ya biyo baya a zagaye na biyu na gasar cin kofin League, inda Bury ta sha kashi a hannun [[Leicester City F.C.|Leicester City]] da ci 4-2. Ya zura kwallonsa ta uku a kakar wasa ta bana a ranar 19 ga Nuwamba a wasan da suka doke Walsall da ci 4-2. Wasansa na ƙarshe a Bury shine nasarar da ya samu a gida da ci 2-1 a kan Walsall, a ranar 2 ga Janairu 2012.
=== Sheffield Laraba ===
A ranar 12 ga Janairun 2012, Jones ya sanya hannu kan yarjejeniyar zuwa Sheffield Wednesday kan kuɗin da ba a bayyana ba. Sheffield Wednesday ta haifar da yarjejeniyar sakinsa a kwangilarsa kuma ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru biyu da rabi. An ba shi lamba 16 na ƙungiyar, kuma ya fara buga wasa a karon farko kwana ɗaya bayan rashin nasara 1-0 a gida a hannun Charlton Athletic, inda ya fara wasan kafin tsohon abokin wasan Bury Ryan Lowe ya maye gurbinsa. Bayan an haura zuwa Gasar Zakarun Kwallon Kafa tare da Sheffield Wednesday, Jones ya rasa damar shiga gasar, kuma daga karshe ya koma Crawley Town a ranar da aka kayyade lokacin musayar 'yan wasa na bazara, bayan ya kasance tare da Sheffield Wednesday na tsawon watanni shida kacal.
=== Garin Crawley ===
Mike Jones ya koma Crawley Town kan kuɗin da ba a bayyana ba a ranar 31 ga Agusta 2012. Ya fara buga wasa a ranar 1 ga Satumba a wasan da suka doke Leyton Orient da ci 1-0, kuma ya taimaka wa [[Nicky Ajose]] ya zura kwallo daya tilo a wasan. Ya zura kwallonsa ta farko a kulob din a ranar 23 ga Afrilu 2013, inda ya zura kwallo a wasan da suka doke Preston North End da ci 1-0. Jones ya ƙi tayin sabuwar kwangila daga Crawley, inda ya zaɓi ya koma Oldham Athletic duk da cewa shi ne wanda kocinsa John Gregory ya fi so.
=== Carlisle United ===
A ranar 22 ga Yuni 2016 Mike Jones ya koma Carlisle United kan kwantiragin shekaru biyu. Ya zura kwallonsa ta farko ga Carlisle a wasan cin kofin EFL da Derby County wanda Carlisle ya sha kashi a bugun fenariti a ranar 23 ga Agusta 2016.
Carlisle ya ba shi sabuwar kwangila a ƙarshen kakar wasa ta 2018-19 kuma ya sanya hannu kan tsawaita shekara ɗaya. Jones ya bar Carlisle a watan Mayun 2020 a ƙarshen yarjejeniyarsa bayan an kawo ƙarshen kakar wasa ta lig-lig da wuri saboda annobar coronavirus. <ref>{{Cite web |date=6 May 2019 |title=Carlisle United release eight players after League Two season completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48178768 |access-date=8 May 2019 |website=BBC Sport}}</ref> <ref>{{Cite web |date=13 June 2019 |title=Carlisle United: Midfielder Mike Jones agrees new one-year contract |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48629572 |website=BBC Sport}}</ref>
=== Barrow ===
A ranar 20 ga Yuli 2020 Jones ya haɗu da Barrow a kan kwantiragin shekaru biyu, bayan karewar kwangilar a watan Mayu 2022. <ref>{{Cite web |title=Bluebirds Confirm Retained List |url=https://www.barrowafc.com/news/2022/may/130522-barrow-afc-confirm-retained-and-released-players-following-2021-22-season/ |access-date=2022-05-13 |website=www.barrowafc.com |language=en-gb}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1987]]
sahx5sw4bw5rakv38aattw7flbzdl0a
971807
971806
2026-10-26T08:27:52Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1366157092|Mike Jones (footballer)]]"
971807
wikitext
text/x-wiki
'''Michael David Jones''' (an haife shi a ranar 15 ga Agusta 1987) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa ne]] na Ingila wanda ya taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] .
== Sana'a ==
=== Tranmere Rovers ===
Jones ya samu ci gaba ta hanyar matasan 'yan wasa a kulob din Tranmere Rovers na garinsu. Ya fara buga wasa a ranar 6 ga Mayu 2006 a wasan da Doncaster Rovers ta doke su da ci 2-0 a Prenton Park . Ya fara bayyana a kakar wasa mai zuwa a wasan da suka yi nasara a kan Woking, ƙungiyar Conference Cup, inda suka tashi 4-2 [[FA Cup|a gasar cin kofin FA]] . A ranar 8 ga Janairun 2007, Jones ya sanya hannu kan yarjejeniyar aro ga ƙungiyar League Two ta Shrewsbury Town a kan yarjejeniyar farko ta wata ɗaya. <ref>[http://www.shrewsburytown.com/page/NewsDetail/0,,10443~961895,00.html "Midfielder Signs On Loan"]{{Dead link|date=November 2018}} Shrewsbury Town F.C. 8 January 2007. </ref> Ya fara buga wasa a ranar 13 ga Janairu kuma ya zura kwallo a raga yayin da Shrewsbury ta tashi kunnen doki 1-1 da Lincoln City a waje. <ref>[http://www.shrewsburytown.com/page/MatchReport/0,,10443~33655,00.html "Lincoln 1–1 Shrewsbury"]{{Dead link|date=November 2018}} Shrewsbury Town F.C. 13 January 2007. </ref> An tsawaita yarjejeniyar aro kuma ya buga wasanni 14 ga Shrewsbury kafin ya koma Tranmere a ƙarshen kakar wasa. Ya fara buga wasansa na farko a kakar wasa ta 2007–08 a wasan da Morecambe ta sha kashi a gida da ci 1-0 a gasar cin kofin kwallon kafa ta Football League a ranar 4 ga Satumba, 2007. Ya zura kwallonsa ta farko ga Tranmere a wasansa na ƙarshe a ƙungiyar, a wasan da suka sha kashi da ci 3-1 a hannun Oldham a Boundary Park a ranar 8 ga Maris 2008. Tranmere ya sake shi a ƙarshen kakar wasa.
=== Bury ===
A ranar 30 ga Yuli 2008 aka sanar da cewa Jones zai sanya hannu a ƙungiyar [[Bury F.C.|Bury]] ta League Two. Ya fara buga wasa a wasan da suka doke [[Brentford FC|Brentford]] da ci 1-0 a Gigg Lane a ranar 9 ga Agusta 2008. Ya zura kwallonsa ta farko a Bury a ranar 18 ga Oktoba 2008 a wasan da suka yi da Dagenham &amp; Redbridge da ci 3-1 a waje. Kwallo ta biyu da ya ci ta zo ne a watan da ya biyo baya yayin da Bury ya doke abokin hamayyarsa na Lancashire Accrington Stanley da ci 2-1 a filin wasa na Crown Ground . Ya zura kwallonsa ta farko a shekarar 2009 a wasan da suka doke [[Barnet FC|Barnet]] da ci 1-0 a gida a ranar 10 ga Janairu. Kwallonsa ta ƙarshe a kakar wasa ta bana ta zo ne a wasan da suka doke Rochdale da ci 2-1 a ranar 7 ga Maris. Bury ya kai zagayen neman gurbin shiga gasar kuma an yi canjaras da shi da tsohuwar kungiyarsa Shrewsbury a wasan kusa da na karshe. An yi kunnen doki a bugun fenariti bayan Bury ya yi nasara a wasan farko da ci 1-0, amma ya sha kashi a wasan na biyu da ci 1-0 a gida. Jones ya zura bugun fenariti amma Bury ya sha kashi a bugun fenariti da ci 4-3. Ya kammala kakar wasa da wasanni 52 da kuma kwallaye 4.
Ya zura kwallonsa ta farko a kakar wasa ta 2009-10 a kan Hereford United a wasan da suka doke Edgar Street da ci 3-1. A ranar 3 ga Oktoba ya zura kwallo a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Torquay. Ya biyo baya da ci kwallo a wasa na gaba, inda ya zura kwallo a kan tsohuwar kungiyar Tranmere Rovers a wasan da suka yi nasara da ci 2-1 a gasar cin kofin kwallon kafa ta Football League. Kwallon da ya ci ta gaba ta zo ne a zagaye na gaba na gasar, duk da haka an kawar da Bury yayin da suka sha kashi 3-2 a hannun Accrington, inda Jones ya daidaita Bury don ya kai ga maki 2-2 a lokacin. Kwallon da ya ci ta gaba ta zo ne a kan Accrington, a wannan karon da ta ci 4-2 a gasar a ranar 28 ga Disamba. A watan Janairun 2010, ya zura kwallaye a wasanni biyu da ya buga a gida a kan Bradford City da Hereford United . A ranar 5 ga Afrilu 2010 aka kore shi daga fili a karon farko a rayuwarsa bayan ya sami katin gargadi na biyu a wasan da suka doke Burton Albion da ci 3-0 a gida. Ya ƙare kakar wasa da kwallaye 7 a wasanni 45 kuma ya taimaka wa Bury ya kare a matsayi na 9 a gasar.
Kwallonsa ta farko a kakar wasa ta 2010–11 ta zo ne a kan Cheltenham a wasan da suka yi nasara da ci 2-0 a Whaddon Road . <ref>[http://www.buryfc.co.uk/page/MatchReport/0,,10422~52091,00.html "Cheltenham 0–2 Bury"]{{Dead link|date=November 2018}} Bury F.C. 25 September 2010. </ref> Ya zura kwallaye a wasan da ke tafe wanda ya kasance nasara 4-1 a kan Morecambe . A ranar 16 ga Oktoba 2010 ya zura kwallon da ta ba shi nasara a wasan da suka doke Torquay da ci 4-3 a Plainmoor . <ref>[http://www.buryfc.co.uk/page/MatchReport/0,,10422~51618,00.html "Torquay 3–4 Bury"]{{Dead link|date=November 2018}} Bury F.C. 16 October 2010. </ref> A ranar 30 ga Oktoba ya zura kwallaye biyu a raga yayin da Bury ta doke Aldershot da ci 3-1. Ya zira kwallaye uku a wannan kakar, inda ya samu nasara a kan Burton, Macclesfield da [[Barnet FC|Barnet]] . An ɗaukaka Bury zuwa League One bayan ta kare a matsayi na biyu a teburin. Jones ya kammala kakar wasa da kwallaye 8 a wasanni 37.
Ya fara kakar wasa da kyau a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Huddersfield Town da kuma wasan da suka yi da Coventry City a gasar Championship da ci 3-1 a gasar League Cup. Ya zura kwallonsa ta farko a kakar wasa ta bana a wasan da suka doke Wycombe da ci 2-0 a filin wasa na Adams Park . Ya sake zura kwallo a wasan da ya biyo baya a zagaye na biyu na gasar cin kofin League, inda Bury ta sha kashi a hannun [[Leicester City F.C.|Leicester City]] da ci 4-2. Ya zura kwallonsa ta uku a kakar wasa ta bana a ranar 19 ga Nuwamba a wasan da suka doke Walsall da ci 4-2. Wasansa na ƙarshe a Bury shine nasarar da ya samu a gida da ci 2-1 a kan Walsall, a ranar 2 ga Janairu 2012.
=== Sheffield Laraba ===
A ranar 12 ga Janairun 2012, Jones ya sanya hannu kan yarjejeniyar zuwa Sheffield Wednesday kan kuɗin da ba a bayyana ba. Sheffield Wednesday ta haifar da yarjejeniyar sakinsa a kwangilarsa kuma ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru biyu da rabi. An ba shi lamba 16 na ƙungiyar, kuma ya fara buga wasa a karon farko kwana ɗaya bayan rashin nasara 1-0 a gida a hannun Charlton Athletic, inda ya fara wasan kafin tsohon abokin wasan Bury Ryan Lowe ya maye gurbinsa. Bayan an haura zuwa Gasar Zakarun Kwallon Kafa tare da Sheffield Wednesday, Jones ya rasa damar shiga gasar, kuma daga karshe ya koma Crawley Town a ranar da aka kayyade lokacin musayar 'yan wasa na bazara, bayan ya kasance tare da Sheffield Wednesday na tsawon watanni shida kacal.
=== Garin Crawley ===
Mike Jones ya koma Crawley Town kan kuɗin da ba a bayyana ba a ranar 31 ga Agusta 2012. Ya fara buga wasa a ranar 1 ga Satumba a wasan da suka doke Leyton Orient da ci 1-0, kuma ya taimaka wa [[Nicky Ajose]] ya zura kwallo daya tilo a wasan. Ya zura kwallonsa ta farko a kulob din a ranar 23 ga Afrilu 2013, inda ya zura kwallo a wasan da suka doke Preston North End da ci 1-0. Jones ya ƙi tayin sabuwar kwangila daga Crawley, inda ya zaɓi ya koma Oldham Athletic duk da cewa shi ne wanda kocinsa John Gregory ya fi so.
=== Carlisle United ===
A ranar 22 ga Yuni 2016 Mike Jones ya koma Carlisle United kan kwantiragin shekaru biyu. Ya zura kwallonsa ta farko ga Carlisle a wasan cin kofin EFL da Derby County wanda Carlisle ya sha kashi a bugun fenariti a ranar 23 ga Agusta 2016.
Carlisle ya ba shi sabuwar kwangila a ƙarshen kakar wasa ta 2018-19 kuma ya sanya hannu kan tsawaita shekara ɗaya. Jones ya bar Carlisle a watan Mayun 2020 a ƙarshen yarjejeniyarsa bayan an kawo ƙarshen kakar wasa ta lig-lig da wuri saboda annobar coronavirus. <ref>{{Cite web |date=6 May 2019 |title=Carlisle United release eight players after League Two season completed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48178768 |access-date=8 May 2019 |website=BBC Sport}}</ref> <ref>{{Cite web |date=13 June 2019 |title=Carlisle United: Midfielder Mike Jones agrees new one-year contract |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48629572 |website=BBC Sport}}</ref>
=== Barrow ===
A ranar 20 ga Yuli 2020 Jones ya haɗu da Barrow a kan kwantiragin shekaru biyu, bayan karewar kwangilar a watan Mayu 2022. <ref>{{Cite web |title=Bluebirds Confirm Retained List |url=https://www.barrowafc.com/news/2022/may/130522-barrow-afc-confirm-retained-and-released-players-following-2021-22-season/ |access-date=2022-05-13 |website=www.barrowafc.com |language=en-gb}}</ref>
=== Chesterfield ===
A ranar 2 ga Agusta 2022, Jones ya sanya hannu a kulob din National League Chesterfield kan yarjejeniyar shekara guda bayan ya yi fice a gwajin da aka yi masa. <ref>{{Cite web |date=2 August 2022 |title=Jones becomes 12th summer signing |url=https://chesterfield-fc.co.uk/club-news/jones-becomes-12-summer-signing |access-date=4 August 2022 |website=chesterfield-fc.co.uk}}</ref>
A ranar 18 ga Yuni 2025, Jones ya sanar da yin ritaya daga kwallon kafa. <ref> {{Cite web |date=18 June 2025 |title=Mike Jones announces retirement |url=https://chesterfield-fc.co.uk/news/mike-jones-announces-retirement |access-date=20 June 2025 |website=chesterfield-fc.co.uk}}</ref>{{Updated|end of 2024–25 season}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |[[FA Cup]]
! colspan="2" |League Cup
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
| rowspan="4" |Tranmere Rovers
|[[2005–06 Tranmere Rovers F.C. season|2005–06]]
|League One
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|1
|0
|-
|2006–07
|League One
|0
|0
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|1
|0
|-
|2007–08
|League One
|9
|1
|1
|0
|0
|0
|1
|0
|11
|1
|-
! colspan="2" |Total
!10
!1
!2
!0
!0
!0
!1
!0
!13
!1
|-
|Shrewsbury Town (loan)
|[[2006–07 Shrewsbury Town F.C. season|2006–07]]<ref name="MJ06" />
|League One
|13
|1
| colspan="2" |—
|0
|0
|1<ref group="lower-alpha" name="FLT" />
|0
|14
|1
|-
| rowspan="5" |[[Bury F.C.|Bury]]
|2008–09
|League Two
|48
|4
|1
|0
|1
|0
|2<ref group="lower-alpha" name="FLT" />
|0
|52
|4
|-
|2009–10
|League Two
|41
|5
|1
|0
|1
|0
|2<ref group="lower-alpha" name="FLT" />
|2
|45
|7
|-
|2010–11
|League Two
|35
|8
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|37
|8
|-
|2011–12
|League One
|21
|3
|1
|0
|2
|1
|1<ref group="lower-alpha" name="FLT" />
|0
|25
|4
|-
! colspan="2" |Total
!145
!20
!5
!0
!4
!1
!5
!2
!159
!23
|-
| rowspan="3" |Sheffield Wednesday
|2011–12<ref name="MJ11" />
|League One
|10
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|10
|0
|-
|2012–13
|Championship
|0
|0
|0
|0
|1
|0
| colspan="2" |—
|1
|0
|-
! colspan="2" |Total
!10
!0
!0
!0
!1
!0
!0
!0
!11
!0
|-
| rowspan="3" |Crawley Town
|2012–13<ref name="MJ12" />
|League One
|40
|1
|3
|0
| colspan="2" |—
|2<ref group="lower-alpha" name="FLT" />
|0
|45
|1
|-
|2013–14
|League One
|42
|3
|2
|0
|1
|0
|1<ref group="lower-alpha" name="FLT" />
|1
|46
|4
|-
! colspan="2" |Total
!82
!4
!5
!0
!1
!0
!3
!1
!91
!5
|-
| rowspan="3" |Oldham Athletic
|2014–15
|League One
|45
|6
|1
|1
|0
|0
|3<ref group="lower-alpha" name="FLT" />
|0
|49
|7
|-
|2015–16
|League One
|35
|3
|1
|0
|0
|0
|1<ref group="lower-alpha" name="FLT" />
|0
|37
|3
|-
! colspan="2" |Total
!80
!34
!4
!3
!2
!1
!4
!0
!86
!38
|-
| rowspan="5" |Carlisle United
|2016–17
|League Two
|28
|0
|2
|0
|2
|1
|1
|0
|33
|1
|-
|2017–18
|League Two
|43
|0
|5
|0
|2
|0
|3<ref group="lower-alpha" name="EFT" />
|0
|53
|0
|-
|2018–19
|League Two
|24
|1
|2
|0
|0
|0
|2<ref group="lower-alpha" name="EFT" />
|0
|28
|1
|-
|2019–20
|League Two
|37
|0
|5
|1
|2
|0
|0
|0
|44
|1
|-
! colspan="2" |Total
!132
!1
!14
!1
!6
!1
!6
!0
!158
!3
|-
| rowspan="3" |Barrow
|2020–21<ref>{{Cite web |title=Mike Jones {{!}} Football Stats {{!}} Barrow {{!}} Season 2020/2021 {{!}} Soccer Base |url=https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=43715&season_id=153 |access-date=2020-12-23 |website=soccerbase.com}}</ref>
|League Two
|13
|2
|0
|0
|1
|0
|0
|0
|14
|2
|-
|2021–22<ref>{{Cite web |title=England - M. Jones - Profile with news, career statistics and history - Soccerway |url=https://int.soccerway.com/players/mike-jones/50437/ |access-date=2022-01-06 |website=int.soccerway.com}}</ref>
|League Two
|3
|0
|0
|0
|0
|0
|1<ref name="EFT" group="lower-alpha" />
|0
|4
|0
|-
! colspan="2" |Total
!16
!2
!0
!0
!1
!0
!1
!0
!18
!2
|-
| rowspan="4" |Chesterfield
|2022–23
|National League
|27
|0
|5
|0
| colspan="2" |—
|2
|0
|34
|0
|-
|2023–24
|National League
|24
|1
|3
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|27
|1
|-
|2024–25
|League Two
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|3[b]
|0
|5
|0
|-
! colspan="2" |Total
!53
!1
!8
!0
!0
!0
!5
!0
!66
!1
|-
! colspan="3" |Career total
!541
!39
!36
!2
!13
!2
!26
!3
!616
!46
|}
== Daraja ==
'''Bury'''
* Gasar Kwallon Kafa ta matsayi na biyu : 2010–11
'''Sheffield Laraba'''
* Gasar Kwallon Kafa ta Fitowa ta biyu: 2011–12
'''Chesterfield'''
* Gasar Ƙasa : 2023–24 <ref>{{Cite web |title=National League: 2023/24: Current table |url=https://www.soccerbase.com/tournaments/tournament.sd?tourn_id=2020 |access-date=28 April 2024 |website=Soccerbase |publisher=Centurycomm}}<br /><br />{{Cite web |title=Chesterfield: Squad details: 2023/24 |url=https://www.soccerbase.com/teams/team.sd?team_id=656&teamTabs=stats&season_id=156 |access-date=28 April 2024 |website=Soccerbase |publisher=Centurycomm}}</ref>
== Manzarta ==
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* Mike Jones at Soccerbase
* [https://web.archive.org/web/20120405152636/http://www.swfc.co.uk/page/ProfilesDetail/0,,10304~36397,00.html Mike Jones profile] at the Sheffield Wednesday website.
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1987]]
j11axr1ok04kx4ep5hsiqre8lgeg0xn
Bobby Olejnik
0
180056
971808
2026-10-26T08:28:57Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1363039706|Bobby Olejnik]]"
971808
wikitext
text/x-wiki
'''Robert Olejnik''' (an haife shi a ranar 26 ga Nuwamba 1986) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na ƙasar Austria wanda ya taka leda a matsayin [[Mai tsaran raga|mai tsaron gida]] .
Olejnik ya fito ne daga ƙungiyar matasa ta Austria Wien da [[Aston Villa FC|Aston Villa]] kuma ya buga wasa a ƙungiyar Falkirk, Torquay United, Peterborough United, Scunthorpe United, York City, Exeter City, da Mansfield Town . Ya kuma wakilci ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 21 ta ƙasar Austria .
== Aikin kulob ==
=== Aikin ƙuruciya ===
An haifi Olejnik a [[Vienna]] <ref>{{Cite web |title=Bobby Olejnik |url=https://www.11v11.com/players/bobby-olejnik-107944/ |access-date=6 February 2018 |website=11v11.com |publisher=AFS Enterprises}}</ref> kuma ya fara buga ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami yana bugawa Rapid Vienna wasa. Ya koma ƙungiyar matasa ta Austria Wien inda ya ci gaba da zama har zuwa shekara ta 2003 lokacin da Olejnik ya koma Ingila don shiga ƙungiyar matasa ta [[Aston Villa FC|Aston Villa]] bayan ya burge kocin mai tsaron gida Eric Steele, kafin ya sami kwangilarsa ta farko ta ƙwararru.{{Ana bukatan hujja|date=February 2018}}
=== Aston Villa ===
Olejnik ya samo asali ne daga tsarin matasan Aston Villa . Ya koma ƙungiyar League Two Lincoln City a yarjejeniyar aro har zuwa ƙarshen kakar wasa ta 2006-07, don taimakawa ƙungiyar The Imps wajen haɓaka ƙungiyar. A lokacin da yake can, ya taimaka wa ƙungiyar Reserve ta lashe gasar Pontin's Reserves League Cup. Sun doke Sheffield United da Blackburn Rovers a gasar Premier a kan hanya. Bayan an tashi kunnen doki 1-1 a cikin mintuna 90 da Hartlepool United, wasan ya tafi bugun fenariti . Olejnik ya ceci biyu daga cikin biyar na farko, wanda hakan ya sa suka tashi 3-3 bayan kowace ƙungiya ta sha biyar. Maki ya kai 6-6 kafin Olejnik ya ceci bugun fenariti, sannan ya ƙara ƙarfin gwiwa ya kuma ci ƙwallon da ta yi nasara.{{Ana bukatan hujja|date=February 2018}}
=== Falkirk ===
Duk da haka, a ranar 30 ga Mayu 2007, manajan Villa Martin O'Neill ya sallami Olejnik, kuma washegari ya koma kulob din Scotland Falkirk . A farkon kakar wasa, Olejnik ya zama na biyu a cikin 'yan wasan da suka fi cancanta bayan [[Tim Krul]] wanda ya buga wasanni 22. Olejnik ya fara buga wa kulob din wasa a wasan da suka doke Kilmarnock da ci 1-0 a ranar 2 ga Janairun 2008, inda ya maye gurbin Russell Latapy bayan da aka kori Krul daga wasa saboda rashin da'a. Daga baya Krul zai koma ƙungiyar iyayensa bayan ya ji rauni a kafadarsa kuma daga baya Olejnik zai zama mai tsaron gida na farko a sauran kakar wasa. Olejnik ya yi nasarar ci gaba da kasancewa a sahun farko a kungiyar a wasan da suka tashi 0-0 da [[Aberdeen F.C|Aberdeen]] a ranar 5 ga Janairun 2008.{{Ana bukatan hujja|date=February 2018}}
A kakar wasa mai zuwa, Olejnik ya sami damar yin wasa a matsayin mai tsaron gida na farko. Saboda haka, wannan ya sa ƙungiyar ta sayi Scott Flinders daga Crystal Palace kuma ta maye gurbin Olejnik a matsayin mai tsaron gida na farko har sai da Olejnik ya dawo kan ganiyarsa a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Inverness Caledonian Thistle. A ƙarshen kakar wasa a ranar 11 ga Yuni 2009, Olejnik ya sanya hannu kan tsawaita zamansa a ƙungiyar na tsawon shekaru biyu, wanda hakan ya sa ya ci gaba da zama a ƙungiyar har zuwa 2011.
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1986]]
ns6ge6vg5ua3emea6xb1azcg9lushuy
971809
971808
2026-10-26T08:29:40Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1363039706|Bobby Olejnik]]"
971809
wikitext
text/x-wiki
'''Robert Olejnik''' (an haife shi a ranar 26 ga Nuwamba 1986) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na ƙasar Austria wanda ya taka leda a matsayin [[Mai tsaran raga|mai tsaron gida]] .
Olejnik ya fito ne daga ƙungiyar matasa ta Austria Wien da [[Aston Villa FC|Aston Villa]] kuma ya buga wasa a ƙungiyar Falkirk, Torquay United, Peterborough United, Scunthorpe United, York City, Exeter City, da Mansfield Town . Ya kuma wakilci ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 21 ta ƙasar Austria .
== Aikin kulob ==
=== Aikin ƙuruciya ===
An haifi Olejnik a [[Vienna]] <ref>{{Cite web |title=Bobby Olejnik |url=https://www.11v11.com/players/bobby-olejnik-107944/ |access-date=6 February 2018 |website=11v11.com |publisher=AFS Enterprises}}</ref> kuma ya fara buga ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami yana bugawa Rapid Vienna wasa. Ya koma ƙungiyar matasa ta Austria Wien inda ya ci gaba da zama har zuwa shekara ta 2003 lokacin da Olejnik ya koma Ingila don shiga ƙungiyar matasa ta [[Aston Villa FC|Aston Villa]] bayan ya burge kocin mai tsaron gida Eric Steele, kafin ya sami kwangilarsa ta farko ta ƙwararru.{{Ana bukatan hujja|date=February 2018}}
=== Aston Villa ===
Olejnik ya samo asali ne daga tsarin matasan Aston Villa . Ya koma ƙungiyar League Two Lincoln City a yarjejeniyar aro har zuwa ƙarshen kakar wasa ta 2006-07, don taimakawa ƙungiyar The Imps wajen haɓaka ƙungiyar. A lokacin da yake can, ya taimaka wa ƙungiyar Reserve ta lashe gasar Pontin's Reserves League Cup. Sun doke Sheffield United da Blackburn Rovers a gasar Premier a kan hanya. Bayan an tashi kunnen doki 1-1 a cikin mintuna 90 da Hartlepool United, wasan ya tafi bugun fenariti . Olejnik ya ceci biyu daga cikin biyar na farko, wanda hakan ya sa suka tashi 3-3 bayan kowace ƙungiya ta sha biyar. Maki ya kai 6-6 kafin Olejnik ya ceci bugun fenariti, sannan ya ƙara ƙarfin gwiwa ya kuma ci ƙwallon da ta yi nasara.{{Ana bukatan hujja|date=February 2018}}
=== Falkirk ===
Duk da haka, a ranar 30 ga Mayu 2007, manajan Villa Martin O'Neill ya sallami Olejnik, kuma washegari ya koma kulob din Scotland Falkirk . A farkon kakar wasa, Olejnik ya zama na biyu a cikin 'yan wasan da suka fi cancanta bayan [[Tim Krul]] wanda ya buga wasanni 22. Olejnik ya fara buga wa kulob din wasa a wasan da suka doke Kilmarnock da ci 1-0 a ranar 2 ga Janairun 2008, inda ya maye gurbin Russell Latapy bayan da aka kori Krul daga wasa saboda rashin da'a. Daga baya Krul zai koma ƙungiyar iyayensa bayan ya ji rauni a kafadarsa kuma daga baya Olejnik zai zama mai tsaron gida na farko a sauran kakar wasa. Olejnik ya yi nasarar ci gaba da kasancewa a sahun farko a kungiyar a wasan da suka tashi 0-0 da [[Aberdeen F.C|Aberdeen]] a ranar 5 ga Janairun 2008.{{Ana bukatan hujja|date=February 2018}}
A kakar wasa mai zuwa, Olejnik ya sami damar yin wasa a matsayin mai tsaron gida na farko. Saboda haka, wannan ya sa ƙungiyar ta sayi Scott Flinders daga Crystal Palace kuma ta maye gurbin Olejnik a matsayin mai tsaron gida na farko har sai da Olejnik ya dawo kan ganiyarsa a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Inverness Caledonian Thistle. A ƙarshen kakar wasa a ranar 11 ga Yuni 2009, Olejnik ya sanya hannu kan tsawaita zamansa a ƙungiyar na tsawon shekaru biyu, wanda hakan ya sa ya ci gaba da zama a ƙungiyar har zuwa 2011.
A kakar wasa mai zuwa da Mallo ya bar Falkrik, Olejnik ya ci gaba da zama mai tsaron gida na farko da ya zaɓa, bayan ya buga dukkan wasanni 38 a gasar. Duk da haka, ƙungiyar ta koma matsayi na biyu bayan ta kasa doke Kilmarnock a ranar 9 ga Mayu 2010 a wasan da aka tashi kunnen doki 0-0. A lokacin kakar wasa, Olejnik ya fara buga gasar cin kofin Turai a gasar UEFA Europa League a zagaye na biyu da suka fafata da Vaduz . A zagaye na farko, Falkirk ya yi nasara da ci 1-0, wanda hakan ya bai wa Olejnik damar shiga gasar cin kofin Turai a karon farko a ranar 16 ga Yulin 2009. A zagaye na biyu a ranar 23 ga Yuli 2009, Vaduz ya rama bugun daga kai sai mai tsaron gida inda ya yi nasara da ci 2-0, wanda hakan ya sa Falkirk ta fice daga gasar Europa League. A wasan da suka tashi kunnen doki 0-0 da [[Aberdeen F.C|Aberdeen]], Olejnik ya yi karo da abokin wasansa [[Scott Arfield]], wanda ya yi imanin bai kare kwallon da ta kai masa ba yadda ya kamata. Sakamakon haka, alkalin wasa Alan Muir ya yi rajistar 'yan wasan biyu. Bayan wasan, Olejnik ya nemi afuwa kan wani lamari da ya faru
Manajan Falkirk, Steven Pressley ya tabbatar da cewa Olejnik zai bar kulob din bayan kwantiraginsa ya kare a ranar 30 ga Yuni 2011. A ƙungiyar, Olejnik ya buga wasanni sama da 100 a gasar.{{Ana bukatan hujja|date=February 2018}}
=== Torquay United ===
A ranar 1 ga Yulin 2011, Olejnik ya sanya hannu da kulob din League Two Torquay United . Olejnik ya fara buga wasa a wasan sada zumunta da suka doke Tiverton Town da ci 2-1. Ya fara wasansa na farko a gasar League Two a kakar wasa ta bana tare da Torquay, a gida da Burton Albion . Duk da cewa an zura masa kwallaye biyu, ya sami kyautar gwarzon dan wasa. A kakar wasa mai zuwa, ya taimaka wa ƙungiyar ta kafa sabon tarihi a ƙungiyar inda ta buga wasanni 20 ba tare da an zura mata kwallo a raga ba. A ranar 16 ga Fabrairu 2012, Olejnik ya sanya hannu kan tsawaita kwantiraginsa, wanda aka tsara zai ci gaba da zama a kulob din har zuwa 2014.
A watan Afrilun 2012, an nada Olejnik a cikin ƙungiyar PFA ta shekara ta League Two tare da abokin wasansa Kevin Nicholson, Eunan O'Kane da Lee Mansell .
=== Peterborough United ===
[[Fayil:Bobby_Olejnik_2014-04-05_1.jpg|thumb| Olejnik yana bugawa Peterborough United wasa a shekarar 2014]]
A ranar 18 ga Yuni 2012, Olejnik ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku da ƙungiyar Championship ta Peterborough United kan kuɗin da ba a bayyana ba. Olejnik ya maye gurbin Joe Lewis da Paul Jones, waɗanda suka tafi Cardiff City da Crawley Town bi da bi. Olejnik ya fara buga wa Peterborough United wasa a ranar 14 ga Agusta 2012, bayan da ya kasa zura kwallo a raga a wasan da suka doke Southend United da ci 4-0 a gasar cin kofin. Ya fara buga gasar Championship a karawar da suka yi da [[Leicester City F.C.|Leicester City]] kwanaki shida bayan haka. Daga baya an ambato manaja Darren Ferguson yana cewa "Bobby kwararren mai tsaron gida ne. Ceton da ya yi a rabin farko abin birgewa ne, amma kuma yana ba mu wani abu da ba mu samu daga masu tsaron gidanmu ba a cikin 'yan shekarun nan kuma wannan kyakkyawan ƙwarewar sadarwa ne".
Olejnik yana ɗaya daga cikin fitattun 'yan wasan Posh a lokacin kakar wasa ta 2012-13, inda ya yi tseratar da kwallaye 275, mafi yawa daga cikinsu daga kowane mai tsaron gida ne a gasar Championship. <ref>{{Cite web |date=3 September 2016 |title=Peterborough United FC Player Profiles |url=http://www.theposh.com/team/player-profile/index.aspx#MS4ObpJqQsEy3cOQ.99 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220082052/http://www.theposh.com/team/player-profile/index.aspx#MS4ObpJqQsEy3cOQ.99 |archive-date=20 December 2016 |access-date=6 December 2016 |website=Theposh.com}}</ref>
A ƙarshen kakar wasa ta 2013–14 ya sami kyautar ɗan wasan ƙungiyar na shekara. <ref>{{Cite web |date=30 April 2014 |title=Bobby Olejnik Scoops Foreverposh Player of the Year |url=http://www.theposh.com/news/article/20140430-olejnik-scoops-player-of-the-year-1519152.aspx |access-date=6 December 2016 |website=Theposh.com}}</ref> A lokacin zagaye na farko na wasan kusa da na karshe na League One na 2013–14 da Leyton Orient, an ba shi kyautar gwarzon wasa saboda rawar da ya taka wadda ta taimaka wa Peterborough ta yi canjaras 1-1. <ref>{{Cite web |title=Posh player ratings: The O's are thwarted by Bobby O - Peterborough Telegraph |url=http://www.peterboroughtoday.co.uk/sport/football/peterborough-united/posh-player-ratings-the-o-s-are-thwarted-by-bobby-o-1-6051592 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140512220433/http://www.peterboroughtoday.co.uk/sport/football/peterborough-united/posh-player-ratings-the-o-s-are-thwarted-by-bobby-o-1-6051592 |archive-date=12 May 2014 |access-date=12 May 2014}}</ref> Duk da haka, a ƙarshen kakar wasa ta 2013-14, abin da ya ba magoya baya mamaki, <ref>{{Cite web |last=Alan Swann Email |date=14 May 2014 |title=Posh retained list: Olejnik available for transfer, Alcock to leave, but Little and Swanson can stay – Peterborough Telegraph |url=http://m.peterboroughtoday.co.uk/sport/football/peterborough-united/posh-retained-list-olejnik-available-for-transfer-alcock-to-leave-but-little-and-swanson-can-stay-1-6060068 |access-date=6 December 2016 |website=M.peterboroughtoday.co.uk}}</ref> An gaya wa Olejnik cewa ba za a ba shi sabuwar kwangila ba kuma za a sanya shi cikin jerin 'yan wasa da za su canja sheka. Ya ci kwallaye 22 ba tare da an zura masa kwallo a raga ba a lokacin kamfen, <ref>{{Cite web |date=15 May 2014 |title=Peterborough United: Tommy Rowe among five released |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/27422335 |access-date=6 December 2016 |website=BBC Sport}}</ref> wanda hakan ya yi daidai da tarihin kulob din.
A ranar 19 ga Yulin 2014, Olejnik ya sanya hannu kan yarjejeniyar aro na gaggawa na kwanaki 28 tare da Scunthorpe United kuma ya fara buga wasa a wasan da za su yi da Fleetwood Town a ranar. <ref>{{Cite web |date=19 August 2014 |title=Bobby Olejnik: Scunthorpe sign Peterborough goalkeeper on loan |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/28854266 |access-date=6 December 2016 |website=BBC Sport}}</ref> A ranar 1 ga Satumba Scunthorpe ya tsawaita aronsa har zuwa Janairu 2015.
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1986]]
kxzi772cn16srqpe1yxly2bwmp3s83r
971811
971809
2026-10-26T08:30:52Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1363039706|Bobby Olejnik]]"
971811
wikitext
text/x-wiki
'''Robert Olejnik''' (an haife shi a ranar 26 ga Nuwamba 1986) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na ƙasar Austria wanda ya taka leda a matsayin [[Mai tsaran raga|mai tsaron gida]] .
Olejnik ya fito ne daga ƙungiyar matasa ta Austria Wien da [[Aston Villa FC|Aston Villa]] kuma ya buga wasa a ƙungiyar Falkirk, Torquay United, Peterborough United, Scunthorpe United, York City, Exeter City, da Mansfield Town . Ya kuma wakilci ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 21 ta ƙasar Austria .
== Aikin kulob ==
=== Aikin ƙuruciya ===
An haifi Olejnik a [[Vienna]] <ref>{{Cite web |title=Bobby Olejnik |url=https://www.11v11.com/players/bobby-olejnik-107944/ |access-date=6 February 2018 |website=11v11.com |publisher=AFS Enterprises}}</ref> kuma ya fara buga ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami yana bugawa Rapid Vienna wasa. Ya koma ƙungiyar matasa ta Austria Wien inda ya ci gaba da zama har zuwa shekara ta 2003 lokacin da Olejnik ya koma Ingila don shiga ƙungiyar matasa ta [[Aston Villa FC|Aston Villa]] bayan ya burge kocin mai tsaron gida Eric Steele, kafin ya sami kwangilarsa ta farko ta ƙwararru.{{Ana bukatan hujja|date=February 2018}}
=== Aston Villa ===
Olejnik ya samo asali ne daga tsarin matasan Aston Villa . Ya koma ƙungiyar League Two Lincoln City a yarjejeniyar aro har zuwa ƙarshen kakar wasa ta 2006-07, don taimakawa ƙungiyar The Imps wajen haɓaka ƙungiyar. A lokacin da yake can, ya taimaka wa ƙungiyar Reserve ta lashe gasar Pontin's Reserves League Cup. Sun doke Sheffield United da Blackburn Rovers a gasar Premier a kan hanya. Bayan an tashi kunnen doki 1-1 a cikin mintuna 90 da Hartlepool United, wasan ya tafi bugun fenariti . Olejnik ya ceci biyu daga cikin biyar na farko, wanda hakan ya sa suka tashi 3-3 bayan kowace ƙungiya ta sha biyar. Maki ya kai 6-6 kafin Olejnik ya ceci bugun fenariti, sannan ya ƙara ƙarfin gwiwa ya kuma ci ƙwallon da ta yi nasara.{{Ana bukatan hujja|date=February 2018}}
=== Falkirk ===
Duk da haka, a ranar 30 ga Mayu 2007, manajan Villa Martin O'Neill ya sallami Olejnik, kuma washegari ya koma kulob din Scotland Falkirk . A farkon kakar wasa, Olejnik ya zama na biyu a cikin 'yan wasan da suka fi cancanta bayan [[Tim Krul]] wanda ya buga wasanni 22. Olejnik ya fara buga wa kulob din wasa a wasan da suka doke Kilmarnock da ci 1-0 a ranar 2 ga Janairun 2008, inda ya maye gurbin Russell Latapy bayan da aka kori Krul daga wasa saboda rashin da'a. Daga baya Krul zai koma ƙungiyar iyayensa bayan ya ji rauni a kafadarsa kuma daga baya Olejnik zai zama mai tsaron gida na farko a sauran kakar wasa. Olejnik ya yi nasarar ci gaba da kasancewa a sahun farko a kungiyar a wasan da suka tashi 0-0 da [[Aberdeen F.C|Aberdeen]] a ranar 5 ga Janairun 2008.{{Ana bukatan hujja|date=February 2018}}
A kakar wasa mai zuwa, Olejnik ya sami damar yin wasa a matsayin mai tsaron gida na farko. Saboda haka, wannan ya sa ƙungiyar ta sayi Scott Flinders daga Crystal Palace kuma ta maye gurbin Olejnik a matsayin mai tsaron gida na farko har sai da Olejnik ya dawo kan ganiyarsa a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Inverness Caledonian Thistle. A ƙarshen kakar wasa a ranar 11 ga Yuni 2009, Olejnik ya sanya hannu kan tsawaita zamansa a ƙungiyar na tsawon shekaru biyu, wanda hakan ya sa ya ci gaba da zama a ƙungiyar har zuwa 2011.
A kakar wasa mai zuwa da Mallo ya bar Falkrik, Olejnik ya ci gaba da zama mai tsaron gida na farko da ya zaɓa, bayan ya buga dukkan wasanni 38 a gasar. Duk da haka, ƙungiyar ta koma matsayi na biyu bayan ta kasa doke Kilmarnock a ranar 9 ga Mayu 2010 a wasan da aka tashi kunnen doki 0-0. A lokacin kakar wasa, Olejnik ya fara buga gasar cin kofin Turai a gasar UEFA Europa League a zagaye na biyu da suka fafata da Vaduz . A zagaye na farko, Falkirk ya yi nasara da ci 1-0, wanda hakan ya bai wa Olejnik damar shiga gasar cin kofin Turai a karon farko a ranar 16 ga Yulin 2009. A zagaye na biyu a ranar 23 ga Yuli 2009, Vaduz ya rama bugun daga kai sai mai tsaron gida inda ya yi nasara da ci 2-0, wanda hakan ya sa Falkirk ta fice daga gasar Europa League. A wasan da suka tashi kunnen doki 0-0 da [[Aberdeen F.C|Aberdeen]], Olejnik ya yi karo da abokin wasansa [[Scott Arfield]], wanda ya yi imanin bai kare kwallon da ta kai masa ba yadda ya kamata. Sakamakon haka, alkalin wasa Alan Muir ya yi rajistar 'yan wasan biyu. Bayan wasan, Olejnik ya nemi afuwa kan wani lamari da ya faru
Manajan Falkirk, Steven Pressley ya tabbatar da cewa Olejnik zai bar kulob din bayan kwantiraginsa ya kare a ranar 30 ga Yuni 2011. A ƙungiyar, Olejnik ya buga wasanni sama da 100 a gasar.{{Ana bukatan hujja|date=February 2018}}
=== Torquay United ===
A ranar 1 ga Yulin 2011, Olejnik ya sanya hannu da kulob din League Two Torquay United . Olejnik ya fara buga wasa a wasan sada zumunta da suka doke Tiverton Town da ci 2-1. Ya fara wasansa na farko a gasar League Two a kakar wasa ta bana tare da Torquay, a gida da Burton Albion . Duk da cewa an zura masa kwallaye biyu, ya sami kyautar gwarzon dan wasa. A kakar wasa mai zuwa, ya taimaka wa ƙungiyar ta kafa sabon tarihi a ƙungiyar inda ta buga wasanni 20 ba tare da an zura mata kwallo a raga ba. A ranar 16 ga Fabrairu 2012, Olejnik ya sanya hannu kan tsawaita kwantiraginsa, wanda aka tsara zai ci gaba da zama a kulob din har zuwa 2014.
A watan Afrilun 2012, an nada Olejnik a cikin ƙungiyar PFA ta shekara ta League Two tare da abokin wasansa Kevin Nicholson, Eunan O'Kane da Lee Mansell .
=== Peterborough United ===
[[Fayil:Bobby_Olejnik_2014-04-05_1.jpg|thumb| Olejnik yana bugawa Peterborough United wasa a shekarar 2014]]
A ranar 18 ga Yuni 2012, Olejnik ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku da ƙungiyar Championship ta Peterborough United kan kuɗin da ba a bayyana ba. Olejnik ya maye gurbin Joe Lewis da Paul Jones, waɗanda suka tafi Cardiff City da Crawley Town bi da bi. Olejnik ya fara buga wa Peterborough United wasa a ranar 14 ga Agusta 2012, bayan da ya kasa zura kwallo a raga a wasan da suka doke Southend United da ci 4-0 a gasar cin kofin. Ya fara buga gasar Championship a karawar da suka yi da [[Leicester City F.C.|Leicester City]] kwanaki shida bayan haka. Daga baya an ambato manaja Darren Ferguson yana cewa "Bobby kwararren mai tsaron gida ne. Ceton da ya yi a rabin farko abin birgewa ne, amma kuma yana ba mu wani abu da ba mu samu daga masu tsaron gidanmu ba a cikin 'yan shekarun nan kuma wannan kyakkyawan ƙwarewar sadarwa ne".
Olejnik yana ɗaya daga cikin fitattun 'yan wasan Posh a lokacin kakar wasa ta 2012-13, inda ya yi tseratar da kwallaye 275, mafi yawa daga cikinsu daga kowane mai tsaron gida ne a gasar Championship. <ref>{{Cite web |date=3 September 2016 |title=Peterborough United FC Player Profiles |url=http://www.theposh.com/team/player-profile/index.aspx#MS4ObpJqQsEy3cOQ.99 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220082052/http://www.theposh.com/team/player-profile/index.aspx#MS4ObpJqQsEy3cOQ.99 |archive-date=20 December 2016 |access-date=6 December 2016 |website=Theposh.com}}</ref>
A ƙarshen kakar wasa ta 2013–14 ya sami kyautar ɗan wasan ƙungiyar na shekara. <ref>{{Cite web |date=30 April 2014 |title=Bobby Olejnik Scoops Foreverposh Player of the Year |url=http://www.theposh.com/news/article/20140430-olejnik-scoops-player-of-the-year-1519152.aspx |access-date=6 December 2016 |website=Theposh.com}}</ref> A lokacin zagaye na farko na wasan kusa da na karshe na League One na 2013–14 da Leyton Orient, an ba shi kyautar gwarzon wasa saboda rawar da ya taka wadda ta taimaka wa Peterborough ta yi canjaras 1-1. <ref>{{Cite web |title=Posh player ratings: The O's are thwarted by Bobby O - Peterborough Telegraph |url=http://www.peterboroughtoday.co.uk/sport/football/peterborough-united/posh-player-ratings-the-o-s-are-thwarted-by-bobby-o-1-6051592 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140512220433/http://www.peterboroughtoday.co.uk/sport/football/peterborough-united/posh-player-ratings-the-o-s-are-thwarted-by-bobby-o-1-6051592 |archive-date=12 May 2014 |access-date=12 May 2014}}</ref> Duk da haka, a ƙarshen kakar wasa ta 2013-14, abin da ya ba magoya baya mamaki, <ref>{{Cite web |last=Alan Swann Email |date=14 May 2014 |title=Posh retained list: Olejnik available for transfer, Alcock to leave, but Little and Swanson can stay – Peterborough Telegraph |url=http://m.peterboroughtoday.co.uk/sport/football/peterborough-united/posh-retained-list-olejnik-available-for-transfer-alcock-to-leave-but-little-and-swanson-can-stay-1-6060068 |access-date=6 December 2016 |website=M.peterboroughtoday.co.uk}}</ref> An gaya wa Olejnik cewa ba za a ba shi sabuwar kwangila ba kuma za a sanya shi cikin jerin 'yan wasa da za su canja sheka. Ya ci kwallaye 22 ba tare da an zura masa kwallo a raga ba a lokacin kamfen, <ref>{{Cite web |date=15 May 2014 |title=Peterborough United: Tommy Rowe among five released |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/27422335 |access-date=6 December 2016 |website=BBC Sport}}</ref> wanda hakan ya yi daidai da tarihin kulob din.
A ranar 19 ga Yulin 2014, Olejnik ya sanya hannu kan yarjejeniyar aro na gaggawa na kwanaki 28 tare da Scunthorpe United kuma ya fara buga wasa a wasan da za su yi da Fleetwood Town a ranar. <ref>{{Cite web |date=19 August 2014 |title=Bobby Olejnik: Scunthorpe sign Peterborough goalkeeper on loan |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/28854266 |access-date=6 December 2016 |website=BBC Sport}}</ref> A ranar 1 ga Satumba Scunthorpe ya tsawaita aronsa har zuwa Janairu 2015.
Olejnik ya koma League Two York City a matsayin aro har zuwa karshen kakar wasa ta 2014-15 a ranar 5 ga Janairun 2015, inda ya sake haduwa da kocinsa Russ Wilcox, wanda ya sanya hannu a Scunthorpe. Ya sami kyautar ɗan wasan ƙungiyar na watan Janairun 2015, watansa na farko da ya yi tare da ƙungiyar. <ref>{{Cite web |last=Dave Flett |date=6 February 2015 |title=Loan ace Bobby Olejnik hails York City's 'awesome' support (From York Press) |url=http://m.yorkpress.co.uk/sport/11777935.Loan_ace_Bobby_Olejnik_hails_York_City_s__awesome__support/ |access-date=6 December 2016 |website=M.yorkpress.co.uk}}</ref>
=== Birnin Exeter ===
Olejnik ya rattaba hannu a kulob din League Two Exeter City a ranar 2 ga Yuni 2015 bayan da kwantiraginsa da Peterborough ya kare. Exeter ya sake shi a ƙarshen 2016–17, duk da cewa ƙungiyar tana fatan samun damar ba shi sabuwar kwangila.
=== Garin Mansfield ===
A ranar 8 ga Yuni 2017, Olejnik ya rattaba hannu a kulob din League Two na Mansfield Town . Mansfield ta sake shi a ƙarshen kakar wasa ta 2019-20 .
=== Ritaya ===
A watan Yulin 2020, Olejnik ya sanar da yin ritaya daga ƙwallon ƙafa ta ƙwararru, da nufin mai da hankali kan aiki a ɓangaren [[fasaha]], ya danganta matakin aikin a wani ɓangare da [[Murar Mashaƙo 2019|annobar COVID-19 ta haifar]] . <ref>{{Cite web |last=Oliver |first=David |date=9 July 2020 |title=Former Falkirk goalkeeper Olejnik quits football for new career |url=https://www.falkirkherald.co.uk/sport/football/former-falkirk-goalkeeper-olejnik-quits-football-new-career-2908200 |access-date=16 October 2020 |website=[[Falkirk Herald]]}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kuma gayyaci Olejnik cikin tawagar ' yan kasa da shekaru 21 ta Austria don buga wasa da 'yan kasa da shekaru 21 na Italiya a karshen watan Agusta na 2006.{{Ana bukatan hujja|date=January 2015}}
== Ƙididdigar aiki ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |National cup{{Efn|Includes [[Scottish Cup]], [[FA Cup]]}}
! colspan="2" |League cup{{Efn|Includes [[Scottish League Cup]], [[EFL Cup|League/EFL Cup]]}}
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
|[[Aston Villa FC|Aston Villa]]
|2006–07
|[[Premier League]]
|0
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|-
|Lincoln City (loan)
|[[2006–07 Lincoln City F.C. season|2006–07]]<ref name="sb0607" />
|League Two
|0
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|0
|0
|-
| rowspan="5" |Falkirk
|2007–08
|Scottish Premier League
|13
|0
|1
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|14
|0
|-
|2008–09
|Scottish Premier League
|15
|0
|1
|0
|2
|0
| colspan="2" |—
|18
|0
|-
|2009–10
|Scottish Premier League
|38
|0
|1
|0
|1
|0
|2{{Efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}
|0
|42
|0
|-
|2010–11
|Scottish First Division
|36
|0
|2
|0
|3
|0
|1{{Efn|Appearance in [[Scottish Challenge Cup]]}}
|0
|42
|0
|-
! colspan="2" |Total
!102
!0
!5
!0
!6
!0
!3
!0
!116
!0
|-
|Torquay United
|2011–12
|League Two
|46
|0
|2
|0
|1
|0
|2{{Efn|Appearances in [[EFL League Two play-offs|League Two play-offs]]}}
|0
|51
|0
|-
| rowspan="4" |Peterborough United
|2012–13
|Championship
|46
|0
|1
|0
|2
|0
| colspan="2" |—
|49
|0
|-
|2013–14
|League One
|42
|0
|4
|0
|3
|0
|8{{Efn|Six appearances in [[Football League Trophy]], two in [[EFL League One play-offs|League One play-offs]]}}
|0
|57
|0
|-
|2014–15
|League One
|0
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|-
! colspan="2" |Total
!88
!0
!5
!0
!5
!0
!8
!0
!106
!0
|-
|Scunthorpe United (loan)
|2014–15<ref name="sb1415" />
|League One
|13
|0
|0
|0
|1
|0
|2{{Efn|Appearance(s) in Football League Trophy}}
|0
|16
|0
|-
|York City (loan)
|2014–15<ref name="sb1415" />
|League Two
|16
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|16
|0
|-
| rowspan="3" |Exeter City
|2015–16
|League Two
|45
|0
|4
|0
|2
|0
|2[g]
|0
|53
|0
|-
|2016–17
|League Two
|18
|0
|1
|0
|1
|0
|3{{Efn|One appearance in [[EFL Trophy]], two in League Two play-offs}}
|0
|23
|0
|-
! colspan="2" |Total
!63
!0
!5
!0
!3
!0
!5
!0
!76
!0
|-
| rowspan="4" |Mansfield Town
|2017–18
|League Two
|1
|0
|0
|0
|1
|0
|4{{Efn|Appearances in EFL Trophy}}
|0
|6
|0
|-
|2018–19
|League Two
|17
|0
|2
|0
|2
|0
|0
|0
|21
|0
|-
|2019–20
|League Two
|11
|0
|0
|0
|0
|0
|3[i]
|0
|14
|0
|-
! colspan="2" |Total
!29
!0
!2
!0
!3
!0
!7
!0
!41
!0
|-
! colspan="3" |Career total
!357
!0
!19
!0
!19
!0
!27
!0
!422
!0
|}
{{Notelist}}
== Daraja ==
'''Peterborough United'''
* Kofin Gasar Kwallon Kafa : 2013–14
'''Mutum ɗaya'''
* Ƙungiyar PFA ta Shekara : 2011–12 League Two
* Ɗan wasan shekara na Peterborough United : 2013–14 <ref>{{Cite web |title=Posh awards: Bobby and Britt win top honours - Peterborough Telegraph |url=http://www.peterboroughtoday.co.uk/sport/football/peterborough-united/posh-awards-bobby-and-britt-win-top-honours-1-6030780 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140502001238/http://www.peterboroughtoday.co.uk/sport/football/peterborough-united/posh-awards-bobby-and-britt-win-top-honours-1-6030780 |archive-date=2 May 2014 |access-date=1 May 2014}}</ref>
== Manzarta ==
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* Archived [https://www.mansfieldtown.net/teams/first-team/goalkeeper/bobby-olejnik/ bayanin martaba] a a shafin yanar gizo na Mansfield Town FC
* Bobby Olejnik
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1986]]
ockx9wt32mojvuyqh7vgw1t0dq4r4uw
Harshen Nyam
0
180057
971810
2026-10-26T08:30:44Z
Aminabubakar640
45094
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1367353457|Nyam language]]"
971810
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> <templatestyles src="Template:Infobox/styles-images.css" />'''Nyam''' (wanda aka fi sani da Nyambolo) yare ne na Afro-Asiatic <ref name="Muri">{{Cite journal |last=Adelberger |first=Jörg |last2=Blench |first2=Roger |author-link2=Roger Blench |date=2026 |title=The peopling of the Muri Mountains, Northern Nigeria: evidence from linguistics and ethnography |url=https://journals.ub.uni-koeln.de/index.php/AAeo/article/view/12031 |journal=AAeO - Afrikanistik-Aegyptologie-Online |doi=10.18716/OJS/AAEO/2026_12031}}</ref> wanda ake magana a Ndallang, Andamin da sauran ƙauyuka a yankin karamar hukumar [[Karim Lamido]] na [[Jahar Taraba|Jihar Taraba]], Najeriya . Nyam sune masu riƙe da Nyam Chiefdom sama da ƙarni. Shugabanci yana cikin Ndallang kuma Shugaban yana l(((((() l)century. The Chiefdom is situated in Ndallang and the Chiefdom is ruling over villages like Andamin, Maltumbi, Wadata, Ndela, Wagal) l))))) mulki a kan ƙauyuka kamar Andamin, Maltumbi, Wadata, Ndela, Wagal da sauransu [[Najeriya]].{{Reflist}}
[[Rukuni:Harsunan Nijeriya]]
1tkg17eq2ho1pxhiufw9pe16xzjljdr
Tsarin Samar da Ruwan Sha a Jihar Gombe,
0
180059
971813
2026-10-26T08:37:33Z
Ummu Ilham
45024
Sabon shafi: '''Tsarin Samar da Ruwan Sha a Jihar Gombe''' ya ƙunshi hanyoyi da cibiyoyin da ake amfani da su wajen samo ruwa, sarrafa shi domin ya dace da amfanin jama'a, adana shi da rarraba shi zuwa gidaje da sauran wuraren amfani. Tsarin ya haɗa da tashoshin sarrafa ruwa, rijiyoyin burtsatse, famfunan ruwa, tankunan ajiya da bututun rarraba ruwa. Gwamnatin Jihar Gombe da gwamnatin tarayya sun gudanar da ayyuka daban-daban domin inganta samar da ruwan sha da rage matsalolin ƙarancin...
971813
wikitext
text/x-wiki
'''Tsarin Samar da Ruwan Sha a Jihar Gombe''' ya ƙunshi hanyoyi da cibiyoyin da ake amfani da su wajen samo ruwa, sarrafa shi domin ya dace da amfanin jama'a, adana shi da rarraba shi zuwa gidaje da sauran wuraren amfani. Tsarin ya haɗa da tashoshin sarrafa ruwa, rijiyoyin burtsatse, famfunan ruwa, tankunan ajiya da bututun rarraba ruwa. Gwamnatin Jihar Gombe da gwamnatin tarayya sun gudanar da ayyuka daban-daban domin inganta samar da ruwan sha da rage matsalolin ƙarancin ruwa a jihar. <ref>{{Cite news |last= |first= |title=Gombe government partners FG on N11bn water supply project |url=https://guardian.ng/news/gombe-government-partners-fg-on-n11bn-water-supply-project/ |work=The Guardian Nigeria |date=6 January 2023}}</ref><ref>{{Cite web |title=Federal Government Records Milestones in Delivery of Water Projects to Teeming Nigerians in Gombe State |url=https://fmino.gov.ng/federal-government-records-milestones-in-delivery-of-water-projects-to-teeming-nigerians-in-gombe-state/ |website=Federal Ministry of Information and National Orientation |date=22 May 2018}}</ref>
== Tarihin samar da ruwan sha a Gombe ==
A tsawon lokaci, al'ummomin Jihar Gombe sun yi amfani da rijiyoyi, rafuka, madatsun ruwa da sauran hanyoyin samo ruwa domin biyan buƙatun yau da kullum. Yayin da birane da ƙauyuka suka bunƙasa, buƙatar samun ruwan sha mai tsafta ta ƙaru, lamarin da ya sa aka samar da cibiyoyin sarrafa ruwa da hanyoyin bututun rarrabawa. Takardar manufofin ruwa, tsafta da muhalli ta jihar ta bayyana cewa yawancin al'ummomin karkara da na birane masu ƙanƙanta sun dogara da tsarin rijiyoyin burtsatse, yayin da birnin Gombe da kewaye suke samun ruwa daga tashar sarrafa ruwa ta Dadin Kowa. <ref>{{Cite web |title=Gombe State Water, Sanitation and Hygiene Policy |url=https://washnigeria.com/wp-content/uploads/2023/07/GombestateWASHpolicySep2016.pdf |website=WASH Nigeria |date=September 2016}}</ref>
A shekarar 2018, Ma'aikatar Albarkatun Ruwa ta Tarayya ta sanar da ayyukan samar da ruwa a Kwami, Gadam da Bojude. An tsara waɗannan ayyukan ne domin samar da ruwan sha ga al'ummomin da abin ya shafa da yankunan da ke kewaye, tare da rage matsalolin da rashin samun ruwa mai tsafta ke haifarwa. <ref>{{Cite web |title=Federal Government Records Milestones in Delivery of Water Projects to Teeming Nigerians in Gombe State |url=https://fmino.gov.ng/federal-government-records-milestones-in-delivery-of-water-projects-to-teeming-nigerians-in-gombe-state/ |website=Federal Ministry of Information and National Orientation |date=22 May 2018}}</ref>
== Tashar sarrafa ruwa ta Dadin Kowa ==
Tashar sarrafa ruwa ta Dadin Kowa tana daga cikin muhimman cibiyoyin samar da ruwan sha ga birnin Gombe da yankunan da ke kewaye. Tashar tana amfani da ruwan da ake samu daga tsarin madatsar ruwa ta Dadin Kowa, wanda ake sarrafawa kafin a tura shi cikin bututun rarrabawa. Takardar manufofin ruwa ta Jihar Gombe ta bayyana cewa tashar tana kusan kilomita 40 gabashin birnin Gombe. <ref>{{Cite web |title=Gombe State Water, Sanitation and Hygiene Policy |url=https://washnigeria.com/wp-content/uploads/2023/07/GombestateWASHpolicySep2016.pdf |website=WASH Nigeria |date=September 2016}}</ref>
A watan Janairun 2023, gwamnatin Jihar Gombe da gwamnatin tarayya sun ƙaddamar da aikin gyara, faɗaɗa da inganta tsarin samar da ruwa na yankin Gombe, wanda kuɗinsa ya kai kusan naira biliyan 11.49. An gudanar da aikin ne ta hanyar haɗin gwiwar gwamnatocin biyu, inda gwamnatin jihar ta ɗauki kaso mafi yawa na kuɗin aikin, yayin da gwamnatin tarayya ta bayar da sauran kaso. Manufar aikin ita ce inganta kayayyakin samar da ruwa da faɗaɗa damar samun ruwan sha ga al'umma. <ref>{{Cite news |title=Gombe government partners FG on N11bn water supply project |url=https://guardian.ng/news/nigeria/metro/gombe-government-partners-fg-on-n11bn-water-supply-project/ |work=The Guardian Nigeria |date=6 January 2023}}</ref>
== Rijiyoyin burtsatse da sauran hanyoyin samar da ruwa ==
Rijiyoyin burtsatse suna da muhimmanci wajen samar da ruwa a yankunan karkara da wasu sassan birane. Ana amfani da su wajen samo ruwan ƙasa, sannan a ɗaga ruwan ta amfani da famfo zuwa tankuna ko wuraren da jama'a za su iya ɗebo shi. Takardar manufofin ruwa ta jihar ta nuna cewa rijiyoyin burtsatse suna taka muhimmiyar rawa wajen biyan buƙatun al'ummomin karkara da ƙananan garuruwa. <ref>{{Cite web |title=Gombe State Water, Sanitation and Hygiene Policy |url=https://washnigeria.com/wp-content/uploads/2023/07/GombestateWASHpolicySep2016.pdf |website=WASH Nigeria |date=September 2016}}</ref>
A shekarar 2018, gwamnatin tarayya ta duba ayyukan samar da ruwa na Kwami, Gadam da Bojude, waɗanda aka tsara domin ƙara samun ruwan sha da inganta rayuwar al'ummomin yankin. Irin waɗannan ayyuka suna da muhimmanci musamman ga wuraren da ba su da cikakkiyar hanyar haɗin bututun ruwa daga manyan tashoshin sarrafa ruwa. <ref>{{Cite web |title=Federal Government Records Milestones in Delivery of Water Projects to Teeming Nigerians in Gombe State |url=https://fmino.gov.ng/federal-government-records-milestones-in-delivery-of-water-projects-to-teeming-nigerians-in-gombe-state/ |website=Federal Ministry of Information and National Orientation |date=22 May 2018}}</ref>
== Aikin gyara da faɗaɗa tsarin samar da ruwa ==
A ranar 6 ga Janairu, 2023, jaridar The Guardian ta ruwaito cewa gwamnatin Jihar Gombe da gwamnatin tarayya sun ƙaddamar da aikin gyara da faɗaɗa tsarin samar da ruwa na Gombe da kuɗinsa ya kai naira biliyan 11.49. Aikin ya haɗa da gyara kayayyakin da suka tsufa, inganta tashoshin sarrafa ruwa da faɗaɗa hanyar bututun da ke kai ruwa ga masu amfani. An gudanar da aikin ne domin ƙara yawan mutanen da za su samu ruwan sha da inganta dorewar samar da ruwa a jihar. <ref>{{Cite news |title=Gombe government partners FG on N11bn water supply project |url=https://guardian.ng/news/nigeria/metro/gombe-government-partners-fg-on-n11bn-water-supply-project/ |work=The Guardian Nigeria |date=6 January 2023}}</ref>
A watan Maris na 2024, jaridar Punch ta ruwaito cewa gwamnatin jihar tana kashe kusan naira miliyan 150 a kowane wata wajen samar da ruwa mai tsafta, amma mazauna birnin Gombe suna ci gaba da fuskantar ƙarancin ruwa. Kwamishinan kula da ruwa, muhalli da albarkatun gandun daji na jihar ya danganta wani ɓangare na matsalar da haɗa bututun ruwa ba bisa ƙa'ida ba, wanda ke rage yawan ruwan da ke isa wasu unguwanni. Ya kuma nuna cewa lalata kayayyakin ruwa da wasu ayyukan da ba su dace ba suna kawo cikas ga rarraba ruwa. <ref>{{Cite news |last=Azubuike |first=Chima |title=Gombe spends N150m monthly on water treatment |url=https://punchng.com/gombe-spends-n150m-monthly-on-water-treatment/ |work=Punch |date=22 March 2024}}</ref>
A watan Mayun 2024, jaridar Nigerian Tribune ta ruwaito cewa an yi aikin gyaran matsalar wutar lantarki da ta shafi tashar Dadin Kowa, bayan iska mai ƙarfi ta lalata wasu sandunan lantarki da igiyoyin da ke taimaka wa tashar wajen sarrafa ruwa. An maye gurbin sandunan lantarki 31 da suka lalace, amma an sake samun wata matsala da ta katse aikin na ɗan lokaci. Wannan ya nuna cewa samar da ruwa yana dogara ba kawai da samun isasshen ruwa ba, har ma da ingantaccen wutar lantarki da kayan aikin famfo. <ref>{{Cite news |last=Michael |first=Ishola |title=Gombe govt promises to restore water supply |url=https://tribuneonlineng.com/gombe-govt-promises-to-restore-water-supply/ |work=Nigerian Tribune |date=5 May 2024}}</ref>
== Matsalolin samar da ruwan sha ==
Ɗaya daga cikin manyan matsalolin samar da ruwa a Gombe shi ne rashin daidaiton rarraba ruwan zuwa unguwanni da gidaje. Ko da yake ana iya sarrafa ruwa a manyan tashoshi, matsalolin famfo, bututu, wutar lantarki da tankunan ajiya na iya hana ruwan isa ga masu amfani yadda ya kamata. Rahoton Punch na shekarar 2024 ya nuna cewa haɗa bututun ruwa ba bisa ƙa'ida ba da lalata kayayyakin ruwa sun kasance daga cikin abubuwan da suka rage ingancin rarraba ruwa a birnin Gombe. <ref>{{Cite news |last=Azubuike |first=Chima |title=Gombe spends N150m monthly on water treatment |url=https://punchng.com/gombe-spends-n150m-monthly-on-water-treatment/ |work=Punch |date=22 March 2024}}</ref>
Wata matsala ita ce tsadar samar da ruwa da kuma kuɗin wutar lantarki da ake buƙata wajen sarrafa ruwa da tura shi zuwa birane. A watan Fabrairun 2026, Premium Times ta ruwaito cewa gwamnatin jihar ta bayyana rashin wadatacciyar wutar lantarki a matsayin babban cikas ga cikakken amfani da kayayyakin sarrafa ruwa da rarraba shi. Rahoton ya bayyana cewa gwamnati tana tattauna hanyoyin haɗin gwiwa da kamfanin Tunisian Company for African Development domin neman hanyoyin magance matsalolin ruwa da makamashi. <ref>{{Cite news |last=Umar |first=Auwal |title=Gombe government, Tunisian firm partner to fix water supply crisis |url=https://www.premiumtimesng.com/regional/nnorth-east/856990-gombe-government-tunisian-firm-partner-to-fix-water-supply-crisis.html |work=Premium Times |date=16 February 2026}}</ref>
== Muhimmancin ruwan sha ga al'umma ==
Samun ruwan sha mai tsafta yana da muhimmanci wajen kiyaye lafiyar jama'a, tsaftar muhalli da inganta rayuwar al'umma. Ruwa yana da amfani wajen sha, girki, wanka, tsaftace muhalli da wasu ayyukan tattalin arziki. Ayyukan samar da ruwa na Kwami, Gadam da Bojude da gwamnatin tarayya ta duba a shekarar 2018 an tsara su ne domin inganta samun ruwan sha da rage haɗarin cututtukan da rashin tsaftataccen ruwa ke iya haifarwa. <ref>{{Cite web |title=Federal Government Records Milestones in Delivery of Water Projects to Teeming Nigerians in Gombe State |url=https://fmino.gov.ng/federal-government-records-milestones-in-delivery-of-water-projects-to-teeming-nigerians-in-gombe-state/ |website=Federal Ministry of Information and National Orientation |date=22 May 2018}}</ref>
Haka kuma, samun ruwan sha mai inganci yana taimakawa wajen rage lokacin da iyalai ke kashewa wajen neman ruwa daga nesa, musamman a wuraren da bututun ruwa ba su isa ba. Inganta rijiyoyin burtsatse da tsarin rarraba ruwa na iya taimaka wa al'ummomin karkara da birane wajen samun ruwa kusa da gidajensu. <ref>{{Cite web |title=Gombe State Water, Sanitation and Hygiene Policy |url=https://washnigeria.com/wp-content/uploads/2023/07/GombestateWASHpolicySep2016.pdf |website=WASH Nigeria |date=September 2016}}</ref>
== Makomar tsarin samar da ruwa a Gombe ==
Dorewar samar da ruwan sha a Jihar Gombe na buƙatar gyara kayayyakin da suka tsufa, inganta tsarin bututu da famfo, samar da wutar lantarki mai ɗorewa da tabbatar da cewa ana kula da tashoshin sarrafa ruwa yadda ya kamata. Rahotannin gwamnati da na jaridu sun nuna cewa ana ci gaba da tattauna ayyukan gyara da faɗaɗa tsarin samar da ruwa, amma nasarar waɗannan ayyuka za ta dogara da yadda za a gudanar da su da kuma ko ruwan zai riƙa isa ga jama'a a kai a kai. <ref>{{Cite news |title=Gombe government partners FG on N11bn water supply project |url=https://guardian.ng/news/nigeria/metro/gombe-government-partners-fg-on-n11bn-water-supply-project/ |work=The Guardian Nigeria |date=6 January 2023}}</ref><ref>{{Cite news |last=Umar |first=Auwal |title=Gombe government, Tunisian firm partner to fix water supply crisis |url=https://www.premiumtimesng.com/regional/nnorth-east/856990-gombe-government-tunisian-firm-partner-to-fix-water-supply-crisis.html |work=Premium Times |date=16 February 2026}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
98txqswgmllmj5hehosvnf90bkvhtl5
Tarihin Manyan Asibitoci a Jihar Gombe
0
180060
971814
2026-10-26T08:40:47Z
Ummu Ilham
45024
Sabon shafi: '''Tarihin Manyan Asibitoci a Jihar Gombe''' ya shafi kafuwa da bunƙasar manyan cibiyoyin kula da lafiya a Jihar Gombe, Najeriya. Waɗannan asibitoci suna ba da sabis na jinya, tiyata, kula da mata masu juna biyu, kula da yara, binciken cututtuka da sauran ayyukan kiwon lafiya. Wasu daga cikinsu suna ƙarƙashin gwamnatin jihar, yayin da wasu ke ƙarƙashin gwamnatin tarayya. Bunƙasar waɗannan cibiyoyi ta taimaka wajen faɗaɗa damar samun kulawar lafiya ga mazauna Gombe da...
971814
wikitext
text/x-wiki
'''Tarihin Manyan Asibitoci a Jihar Gombe''' ya shafi kafuwa da bunƙasar manyan cibiyoyin kula da lafiya a Jihar Gombe, Najeriya. Waɗannan asibitoci suna ba da sabis na jinya, tiyata, kula da mata masu juna biyu, kula da yara, binciken cututtuka da sauran ayyukan kiwon lafiya. Wasu daga cikinsu suna ƙarƙashin gwamnatin jihar, yayin da wasu ke ƙarƙashin gwamnatin tarayya. Bunƙasar waɗannan cibiyoyi ta taimaka wajen faɗaɗa damar samun kulawar lafiya ga mazauna Gombe da wasu jihohin Arewa maso Gabashin Najeriya. <ref>{{Cite web |title=Historical Background |url=https://fthgombe.gov.ng/hospital-website/pages/historical-background.php |website=Federal Teaching Hospital Gombe}}</ref><ref>{{Cite news |title=FG takes over Gombe hospital |url=https://guardian.ng/news/fg-takes-over-gombe-hospital/ |work=The Guardian Nigeria |date=9 March 2025}}</ref>
== Federal Teaching Hospital Gombe ==
[[Federal Teaching Hospital Gombe]] na daga cikin manyan cibiyoyin kiwon lafiya na musamman a Jihar Gombe. Bisa ga tarihin da asibitin ya wallafa a shafinsa na hukuma, an kafa cibiyar a shekarar 1996 ta hannun gwamnatin tarayya. An gina ta ne domin ta zama cibiyar kula da marasa lafiya da ake tura wa daga wasu asibitoci, tare da gudanar da bincike da horar da ma'aikatan lafiya. <ref>{{Cite web |title=Historical Background |url=https://fthgombe.gov.ng/hospital-website/pages/historical-background.php |website=Federal Teaching Hospital Gombe}}</ref>
Bayan ƙirƙirar Jihar Gombe a ranar 1 ga Oktoba, 1996, asibitin ya shiga ƙarƙashin tsarin gudanarwar sabuwar jihar kafin a mayar da shi ƙarƙashin gwamnatin tarayya. A watan Janairun 1999, an mayar da cibiyar Federal Medical Centre. Daga baya, shugaban ƙasa Olusegun Obasanjo ya ƙaddamar da cibiyar a ranar 23 ga Nuwamba, 2000. <ref>{{Cite web |title=Historical Background |url=https://fthgombe.gov.ng/hospital-website/pages/historical-background.php |website=Federal Teaching Hospital Gombe}}</ref><ref>{{Cite web |title=Our History |url=https://gombestate.gov.ng/pages/history.php |website=Gombe State Government}}</ref>
A ranar 16 ga Agusta, 2013, an canja matsayin cibiyar zuwa Federal Teaching Hospital Gombe, bayan bunƙasar karatun likitanci a Jami'ar Jihar Gombe. Wannan sauyi ya ƙara muhimmancin asibitin wajen horar da ɗaliban likitanci, koyar da ƙwararrun ma'aikatan lafiya da kula da marasa lafiya masu buƙatar kulawa ta musamman. <ref>{{Cite web |title=Historical Background |url=https://fthgombe.gov.ng/hospital-website/pages/historical-background.php |website=Federal Teaching Hospital Gombe}}</ref>
Asibitin yana karɓar marasa lafiya daga Gombe da sauran yankunan Arewa maso Gabas. Matsayinsa na cibiyar koyarwa yana haɗa aikin jinya da horarwa da bincike a fannin kiwon lafiya. A shekarar 2025, jaridar Punch ta ruwaito cewa asibitin ya lalata magunguna da suka ƙare ko aka gano ba su cika ƙa'ida ba, a matsayin wani ɓangare na matakan tabbatar da amincin magunguna da kare lafiyar marasa lafiya. <ref>{{Cite news |last=Azubuike |first=Chima |title=Gombe hospital destroys over 1,000kg expired, substandard drugs |url=https://punchng.com/gombe-hospital-destroys-over-1000kg-expired-substandard-drugs/ |work=Punch |date=2 January 2025}}</ref>
== Gombe State Specialist Hospital ==
Gombe State Specialist Hospital yana cikin manyan asibitocin da gwamnatin Jihar Gombe ke gudanarwa. Ana amfani da shi wajen ba da kulawar lafiya ta musamman, ciki har da kula da mata masu juna biyu, haihuwa, lafiyar iyali da sauran ayyukan jinya. Rahotannin jaridu sun nuna cewa gwamnatin jihar ta gudanar da ayyukan gyara da samar da kayayyakin aiki domin inganta ayyukan asibitin. <ref>{{Cite news |title=Gombe Specialist Hospital Accredited For Postgraduate Training On Obstetrics, Gynecology, Others |url=https://leadership.ng/gombe-specialist-hospital-accredited-for-postgraduate-training-on-obstetrics-gynecology-others/ |work=Leadership}}</ref>
Wani muhimmin mataki a tarihin asibitin shi ne samun amincewar horar da likitoci bayan kammala karatunsu a fannonin kula da mata masu juna biyu da mata, da kuma likitancin iyali. A cewar rahoton Leadership, National Postgraduate Medical College of Nigeria da West African College of Surgeons sun amince da asibitin domin irin wannan horo. Rahoton ya bayyana cewa wannan ya sa asibitin ya zama ɗaya daga cikin muhimman cibiyoyin horar da ƙwararrun ma'aikatan lafiya a yankin Arewa maso Gabas. <ref>{{Cite news |title=Gombe Specialist Hospital Accredited For Postgraduate Training On Obstetrics, Gynecology, Others |url=https://leadership.ng/gombe-specialist-hospital-accredited-for-postgraduate-training-on-obstetrics-gynecology-others/ |work=Leadership}}</ref>
Baya ga ayyukan kula da marasa lafiya, asibitin yana taka rawa wajen ƙarfafa binciken cututtuka da sa ido kan barkewar cututtuka. A watan Agustan 2026, Ma'aikatar Yaɗa Labarai da Wayar da Kan Al'umma ta Tarayya ta ruwaito cewa dakin gwaje-gwajen gano cututtuka na ƙwayoyin halitta na asibitin ya samu amincewar Hukumar Lafiya ta Duniya (WHO) domin gudanar da gwaje-gwajen gano cututtukan kyanda da rubella. Wannan ci gaba ya ƙara muhimmancin asibitin wajen binciken cututtuka da sa ido kan lafiyar jama'a. <ref>{{Cite web |title=Gombe Achieves Global Health Milestone as Specialist Hospital Laboratory Secures WHO Accreditation |url=https://fmino.gov.ng/gombe-achieves-global-health-milestone-as-specialist-hospital-laboratory-secures-who-accreditation/ |website=Federal Ministry of Information and National Orientation |date=13 August 2026}}</ref>
== Asibitin Cizon Maciji na Kaltungo ==
Asibitin Cizon Maciji na Kaltungo, wanda daga baya aka danganta da cibiyar bincike da tura marasa lafiya ta ƙasa, yana daga cikin fitattun cibiyoyin kula da cizon maciji a Najeriya. An samar da cibiyar ne domin kula da mutanen da macizai suka sara, musamman a yankin kudancin Jihar Gombe inda ayyukan noma da yanayin muhalli ke sa mutane fuskantar haɗarin cizon maciji. <ref>{{Cite news |last=Wande |first=S-Davies |title=Gombe builds N500m snake hospital |url=https://tribuneonlineng.com/gombe-builds-n500m-snake-hospital/ |work=Nigerian Tribune |date=22 April 2017}}</ref>
A watan Janairun 2019, jaridar Nigerian Tribune ta ruwaito cewa an ƙaddamar da asibitin kula da cizon maciji da bincikensa a Kaltungo. Rahoton ya bayyana cewa an tsara ginin ne da damar gadaje 250, tare da sashen kula da mata masu juna biyu da wasu kayayyakin da ake buƙata domin kula da waɗanda macizai suka sara. An kafa cibiyar ne domin rage wahalhalun marasa lafiya da kuma samar da kulawa kusa da al'ummomin da cizon maciji ya fi shafa. <ref>{{Cite news |last=Wande |first=S-Davies |title=Dogara commissions Kaltungo snakebite hospital, commends Dankwambo |url=https://tribuneonlineng.com/dogara-commissions-kaltungo-snakebite-hospital-commends-dankwambo/ |work=Nigerian Tribune |date=22 January 2019}}</ref>
Cibiyar ta ci gaba da kasancewa muhimmiyar wurin kula da waɗanda macizai suka sara daga Gombe da jihohin da ke kewaye. A watan Nuwamba, 2024, jaridar Nigerian Tribune ta ruwaito cewa gwamnatin tarayya ta ba cibiyar magungunan da ake amfani da su wajen magance gubar cizon maciji da sauran kayan aikin jinya. Taimakon ya biyo bayan buƙatar samar da magungunan da za su taimaka wajen kula da marasa lafiya da ke zuwa daga yankin Arewa maso Gabas da sauran wurare. <ref>{{Cite news |last=Michael |first=Ishola |title=FG donates anti-snakebite venom, consumables to Kaltungo Hospital in Gombe |url=https://tribuneonlineng.com/fg-donates-anti-snakebite-venom-consumables-to-kaltungo-hospital-in-gombe/ |work=Nigerian Tribune |date=24 November 2024}}</ref>
A watan Oktoba, 2025, Voice of Nigeria ta ruwaito cewa gwamnatin tarayya da gwamnatin Jihar Gombe sun cimma matsaya kan mayar da cibiyar ƙarƙashin gwamnatin tarayya domin bunƙasa ta zuwa cibiyar ƙasa ta kula da marasa lafiya, koyarwa, bincike da samar da maganin gubar maciji a cikin gida. Wannan shiri ya nuna muhimmancin cibiyar ga lafiyar jama'a a Najeriya. <ref>{{Cite news |last=Mu'azu |first=Rebecca |title=Nigerian Government to Take Over Kaltungo Snakebite Hospital in Gombe |url=https://von.gov.ng/nigerian-government-to-take-over-kaltungo-snakebite-hospital-in-gombe/ |work=Voice of Nigeria |date=4 October 2025}}</ref>
== Federal Medical Centre Kumo ==
General Hospital Kumo ya kasance asibitin gwamnatin Jihar Gombe kafin a mayar da shi cibiyar lafiya ta gwamnatin tarayya. Gwamnatin jihar ta sake gina tare da sabunta asibitin domin faɗaɗa ayyukan kiwon lafiya a yankin Gombe ta Tsakiya da ta Kudu. <ref>{{Cite news |last=Adeduyite |first=Okiki |title=FG converts Gombe hospital to federal medical centre |url=https://punchng.com/fg-converts-gombe-hospital-to-federal-medical-centre/ |work=Punch |date=9 March 2025}}</ref>
A ranar 9 ga Maris, 2025, fadar shugaban ƙasa ta sanar da cewa Shugaba Bola Ahmed Tinubu ya amince da buƙatar gwamnatin Jihar Gombe na mayar da General Hospital Kumo zuwa Federal Medical Centre. An bayyana cewa sabuwar cibiyar za ta taimaka wajen ƙara samun kulawar lafiya ta musamman, rage cunkoso a Federal Teaching Hospital Gombe da kuma inganta horar da ma'aikatan lafiya. <ref>{{Cite web |title=Federal Government Takes Over Gombe Hospital |url=https://statehouse.gov.ng/federal-government-takes-over-gombe-hospital/ |website=The State House, Abuja |date=9 March 2025}}</ref>
A watan Satumba, 2025, Ma'aikatar Lafiya da Jin Dadin Jama'a ta Tarayya ta sanar da sanya hannu kan yarjejeniyar fahimtar juna tsakanin gwamnatin tarayya da gwamnatin jihar domin mayar da asibitin ƙarƙashin tsarin Federal Medical Centre Kumo. Wannan yarjejeniya ta zama wani mataki na gudanarwa wajen aiwatar da sauyin mallaka da faɗaɗa ayyukan asibitin. <ref>{{Cite web |title=FG, Gombe State Sign MoU On Taking Over of General Hospital Kumo, As Federal Medical Centre Kumo |url=https://health.gov.ng/fg-gombe-state-sign-mou-on-taking-over-of-general-hospital-kumo-as-federal-medical-centre-kumo/ |website=Federal Ministry of Health and Social Welfare |date=4 September 2025}}</ref>
== General Hospital Kaltungo ==
General Hospital Kaltungo na daga cikin asibitocin gwamnatin jihar da ke ba da kulawar lafiya ga mazauna Kaltungo da yankunan da ke kewaye. A shekarar 2021, jaridar Nigerian Tribune ta ruwaito cewa gwamnatin Jihar Gombe ta gyara tare da sake fasalin asibitin domin inganta kayayyakin aiki da ayyukan kula da marasa lafiya. Wannan ya kasance wani ɓangare na ƙoƙarin faɗaɗa ayyukan lafiya a kudancin jihar. <ref>{{Cite news |last=Michael |first=Ishola |title=Kaltungo snakebite hospital to be upgraded to research, anti-snake venom production, treatment centre |url=https://tribuneonlineng.com/kaltungo-snakebite-hospital-to-be-upgraded-to-research-anti-snake-venom-production-treatment-centre/ |work=Nigerian Tribune |date=26 August 2021}}</ref>
A watan Mayu, 2020, gwamnatin jihar ta buɗe cibiyar ware marasa lafiya masu COVID-19 mai gadaje 69 a cikin General Hospital Kaltungo. An gyara cibiyar kula da cizon maciji da ke cikin asibitin domin amfani da ita wajen kula da masu COVID-19, tare da samar da kayayyakin aiki ta hanyar haɗin gwiwar gwamnati da ƙungiyoyin kamfanoni masu zaman kansu. <ref>{{Cite news |last=Rasak |first=Adekunle |title=COVID-19: Gombe govt commissions isolation centre in Kaltungo |url=https://tribuneonlineng.com/covid-19-gombe-govt-commissions-isolation-centre-in-kaltungo/ |work=Nigerian Tribune |date=22 May 2020}}</ref>
A watan Oktoba, 2025, Voice of Nigeria ta ruwaito cewa an ƙaddamar da sashen gaggawa na Accident and Emergency a General Hospital Kaltungo a matsayin wani ɓangare na inganta ayyukan jinya. Wannan ya nuna ci gaba da ƙoƙarin faɗaɗa damar samun kulawar gaggawa a yankin. <ref>{{Cite news |last=Mu'azu |first=Rebecca |title=Nigerian Government to Take Over Kaltungo Snakebite Hospital in Gombe |url=https://von.gov.ng/nigerian-government-to-take-over-kaltungo-snakebite-hospital-in-gombe/ |work=Voice of Nigeria |date=4 October 2025}}</ref>
== Billiri General Hospital ==
Billiri General Hospital yana daga cikin manyan asibitocin gwamnatin jihar da ke kula da marasa lafiya a ƙaramar hukumar Billiri da yankunan da ke kewaye. Jaridar Punch ta ruwaito cewa an ƙaddamar da asibitin a shekarar 2006 ta hannun tsohon shugaban ƙasa Olusegun Obasanjo. An tsara shi domin zama cibiyar tura marasa lafiya daga cibiyoyin kula da lafiya na matakin farko a ƙaramar hukumar. <ref>{{Cite news |last=Azubuike |first=Chima |title=Gombe lawmaker, residents decry general hospital's poor state, patients sleep on bare floor |url=https://punchng.com/gombe-lawmaker-residents-decry-general-hospitals-poor-state-patients-sleep-on-bare-floor/ |work=Punch |date=28 August 2022}}</ref>
A shekarar 2022, Punch ta ruwaito koke-koken mazauna yankin da wani ɗan majalisa kan lalacewar wasu sassan asibitin da rashin wadatattun kayan aiki. Rahoton ya bayyana matsalolin da suka shafi gine-gine da yanayin kwantar da marasa lafiya. Wannan rahoto ya nuna cewa, duk da kafa manyan asibitoci a jihar, kulawa da gyara kayayyakin aiki suna da muhimmanci domin tabbatar da dorewar ayyukan kiwon lafiya. <ref>{{Cite news |last=Azubuike |first=Chima |title=Gombe lawmaker, residents decry general hospital's poor state, patients sleep on bare floor |url=https://punchng.com/gombe-lawmaker-residents-decry-general-hospitals-poor-state-patients-sleep-on-bare-floor/ |work=Punch |date=28 August 2022}}</ref>
== Bunƙasar manyan asibitoci a jihar ==
Bunƙasar manyan asibitocin Gombe ta haɗa da faɗaɗa cibiyoyin da ke ƙarƙashin gwamnati, samar da kayan aikin jinya, horar da ƙwararrun ma'aikata da mayar da wasu asibitoci zuwa cibiyoyin kula da lafiya ta musamman. Sauyin matsayin Federal Medical Centre Gombe zuwa Federal Teaching Hospital Gombe a shekarar 2013, da kuma mayar da General Hospital Kumo zuwa Federal Medical Centre a shekarar 2025, misalai ne na sauye-sauyen da suka shafi gudanarwa da horar da ma'aikatan lafiya. <ref>{{Cite web |title=Historical Background |url=https://fthgombe.gov.ng/hospital-website/pages/historical-background.php |website=Federal Teaching Hospital Gombe}}</ref><ref>{{Cite web |title=Federal Government Takes Over Gombe Hospital |url=https://statehouse.gov.ng/federal-government-takes-over-gombe-hospital/ |website=The State House, Abuja |date=9 March 2025}}</ref>
Haka kuma, ci gaban asibitin cizon maciji na Kaltungo ya nuna yadda wata cibiyar da aka samar domin wata matsala ta lafiya ta musamman za ta iya zama muhimmiyar cibiyar kula da marasa lafiya daga jihohi daban-daban. Tallafin magungunan cizon maciji da shirin mayar da cibiyar ƙarƙashin gwamnatin tarayya sun nuna muhimmancin haɗin gwiwa tsakanin hukumomi wajen inganta ayyukan lafiya. <ref>{{Cite news |title=FG donates anti-snakebite venom, consumables to Kaltungo Hospital in Gombe |url=https://tribuneonlineng.com/fg-donates-anti-snakebite-venom-consumables-to-kaltungo-hospital-in-gombe/ |work=Nigerian Tribune |date=24 November 2024}}</ref><ref>{{Cite news |last=Mu'azu |first=Rebecca |title=Nigerian Government to Take Over Kaltungo Snakebite Hospital in Gombe |url=https://von.gov.ng/nigerian-government-to-take-over-kaltungo-snakebite-hospital-in-gombe/ |work=Voice of Nigeria |date=4 October 2025}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
cog0uomn4oqm69k13sbmd2hm5p6g75j
Tarihin Hanyoyin Mota a Jihar Gombe
0
180061
971815
2026-10-26T08:42:32Z
Ummu Ilham
45024
Sabon shafi: '''Tarihin Hanyoyin Mota a Jihar Gombe''' ya shafi bunƙasa hanyoyin sufuri da suka haɗa babban birnin jihar da sauran ƙananan hukumomi, ƙauyuka da jihohin da ke maƙwabtaka da ita. Hanyoyin mota suna taka muhimmiyar rawa wajen zirga-zirgar jama'a, safarar amfanin gona da dabbobi, kasuwanci da kai marasa lafiya zuwa asibitoci. Tun bayan ƙirƙirar Jihar Gombe a shekarar 1996, gina sababbin hanyoyi da gyaran tsofaffi sun kasance cikin ayyukan samar da ababen more rayuwa a ji...
971815
wikitext
text/x-wiki
'''Tarihin Hanyoyin Mota a Jihar Gombe''' ya shafi bunƙasa hanyoyin sufuri da suka haɗa babban birnin jihar da sauran ƙananan hukumomi, ƙauyuka da jihohin da ke maƙwabtaka da ita. Hanyoyin mota suna taka muhimmiyar rawa wajen zirga-zirgar jama'a, safarar amfanin gona da dabbobi, kasuwanci da kai marasa lafiya zuwa asibitoci. Tun bayan ƙirƙirar Jihar Gombe a shekarar 1996, gina sababbin hanyoyi da gyaran tsofaffi sun kasance cikin ayyukan samar da ababen more rayuwa a jihar.<ref>{{cite web |title=Our History |url=https://gombestate.gov.ng/pages/history.php |website=Gombe State Government |access-date=26 October 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Home |url=https://gombe.raamp.gov.ng/ |website=Gombe State Project Implementation Unit |access-date=26 October 2026}}</ref>
== Tarihi da bunƙasar hanyoyin mota ==
=== Ƙirƙirar Jihar Gombe da bunƙasar hanyoyi ===
An ƙirƙiri Jihar Gombe a ranar 1 ga Oktoba, 1996, daga tsohuwar Jihar Bauchi. Ƙirƙirar jihar ta samar da sabon tsarin gudanarwa wanda ya ƙunshi manyan birane, ƙananan hukumomi da al'ummomin karkara. Hanyoyin mota sun kasance muhimman hanyoyin haɗa waɗannan wurare da kuma sauƙaƙa zirga-zirgar jama'a tsakanin Gombe da sauran sassan Arewa maso Gabashin Najeriya.<ref>{{cite web |title=Our History |url=https://gombestate.gov.ng/pages/history.php |website=Gombe State Government |access-date=26 October 2026}}</ref>
Babban birnin Gombe yana da hanyoyin da suka haɗa shi da wasu muhimman cibiyoyin kasuwanci da garuruwa a jihar, ciki har da Kumo, Dukku, Billiri, Kaltungo da sauran wurare. Hanyoyin da suka wuce iyakar jihar kuma suna haɗa Gombe da jihohin Bauchi, Yobe, Borno da Adamawa. Wannan hanyar sadarwa tana da muhimmanci ga zirga-zirgar jama'a, harkokin kasuwanci da jigilar kayayyaki.<ref>{{cite web |title=Biu–Gombe Road Technical Detail |url=https://hdmi.fmw.gov.ng/user/hdmi/corridor/6/technical-detail |website=Federal Ministry of Works |access-date=26 October 2026}}</ref><ref>{{cite news |title=Restoring Mobility Through Emergency Interventions On Bauchi-Gombe-Billiri-Cham Road |url=https://fmino.gov.ng/restoring-mobility-through-emergency-interventions-on-bauchi-gombe-billiri-cham-road/ |work=Federal Ministry of Information and National Orientation |date=12 February 2026 |access-date=26 October 2026}}</ref>
=== Manyan hanyoyin mota a jihar ===
==== Hanyar Gombe–Bauchi ====
Hanyar Gombe–Bauchi tana daga cikin muhimman hanyoyin da ke haɗa Jihar Gombe da Jihar Bauchi. Tana taimakawa wajen zirga-zirgar fasinjoji da safarar kayayyaki tsakanin jihohin biyu da sauran wuraren da hanyar ta ratsa. A watan Fabrairun 2026, Ma'aikatar Ayyuka ta Tarayya ta sanar da kammala wasu ayyukan gaggawa na gyaran sassan hanyar Gombe–Bauchi, ciki har da gyaran wuraren da ruwa ya lalata da kuma maido da gefunan hanya da suka lalace.<ref>{{cite web |title=Restoring Mobility Through Emergency Interventions On Bauchi-Gombe-Billiri-Cham Road |url=https://fmino.gov.ng/restoring-mobility-through-emergency-interventions-on-bauchi-gombe-billiri-cham-road/ |website=Federal Ministry of Information and National Orientation |date=12 February 2026 |access-date=26 October 2026}}</ref>
==== Hanyar Gombe–Yola ====
Hanyar Gombe–Yola muhimmiyar hanya ce da ta haɗa Jihar Gombe da Jihar Adamawa. Sassan hanyar suna wucewa ta wurare kamar Kumo, Kaltungo da yankin Cham zuwa Numan a Adamawa. Hanyar tana da amfani wajen haɗa al'ummomin da ke kan hanyar, da sauƙaƙa jigilar kayayyaki da zirga-zirgar jama'a tsakanin jihohin biyu. A shekarar 2026, an sanar da gyaran wasu gadoji da suka lalace a kan wannan hanyar domin inganta amincin matafiya.<ref>{{cite news |title=Nigerian Govt Inaugurates Emergency Road, Bridge Works in Gombe |url=https://von.gov.ng/nigerian-govt-inaugurates-emergency-road-bridge-works-in-gombe/ |work=Voice of Nigeria |date=14 February 2026 |access-date=26 October 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Project Accomplishment from May 29, 2023 to Date |url=https://www.fmw.gov.ng/themes/front_end_themes_01/images/download/25030975757.pdf |website=Federal Ministry of Works |access-date=26 October 2026}}</ref>
==== Hanyar Gombe–Biu ====
Hanyar Gombe–Biu tana haɗa Gombe da garin Biu a Jihar Borno. Bayanan fasaha na Ma'aikatar Ayyuka ta Tarayya sun bayyana cewa hanyar tana da tsawon kusan kilomita 126, daga Gombeline Motor Park a Gombe zuwa garin Biu. Tana wucewa ta wurare da suka haɗa da Kwadon, Kanawa, Baure, Dadin Kowa, Wuyo, Kwaya-Kusar da wasu al'ummomi. Hanyar tana da muhimmanci wajen haɗa manoma, kasuwanni da al'ummomin da ke yankin.<ref>{{cite web |title=Biu–Gombe Road Technical Detail |url=https://hdmi.fmw.gov.ng/user/hdmi/corridor/6/technical-detail |website=Federal Ministry of Works |access-date=26 October 2026}}</ref>
A ranar 4 ga Yuni, 2026, Ma'aikatar Yaɗa Labarai da Wayar da Kan Jama'a ta Tarayya ta wallafa cewa an ƙaddamar da aikin sake gina hanyar Gombe–Biu da faɗaɗa ta zuwa hanyar motocin da ke tafiya ta hanyoyi biyu masu zaman kansu. Rahoton ya bayyana cewa aikin yana da tsawon kilomita 125 a farkon sanarwar, kuma an kiyasta kuɗinsa a naira tiriliyan 1.245. An kuma bayyana yiwuwar tsawaita hanyar zuwa kilomita 139 domin haɗa ta da Northern Bypass na Gombe. Waɗannan bayanai suna nuna wani sabon mataki na aikin inganta wannan muhimmin titin; ƙaddamar da aikin ba yana nufin an riga an kammala shi ba.<ref>{{cite web |title=Tinubu Flags-off Landmark N1.245 Trillion Gombe – Biu Super highway Dualization Project |url=https://fmino.gov.ng/tinubu-flags-off-landmark-n1-245-trillion-gombe-biu-super-highwaydualization-project/ |website=Federal Ministry of Information and National Orientation |date=4 June 2026 |access-date=26 October 2026}}</ref>
==== Hanyar Gombe–Dukku da sauran hanyoyin cikin gida ====
Hanyoyin da ke haɗa Gombe da Dukku da sauran garuruwa suna taimakawa wajen haɗa mazauna karkara da cibiyoyin kasuwanci da ayyukan gwamnati. Baya ga manyan hanyoyin da ke haɗa jihohi, hanyoyin cikin gari da na ƙananan hukumomi suna taka muhimmiyar rawa wajen sauƙaƙa zirga-zirgar jama'a da jigilar kayayyaki. Duk da haka, domin rubuta cikakken tarihin kowace hanya daban-daban, ana buƙatar takamaiman bayanai game da shekarar gina ta, tsawonta da ayyukan gyaran da aka yi mata daga tushe mai inganci.<ref>{{cite web |title=Home |url=https://gombe.raamp.gov.ng/ |website=Gombe State Project Implementation Unit |access-date=26 October 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Projects |url=https://gombe.raamp.gov.ng/projects/ |website=Gombe State Project Implementation Unit |access-date=26 October 2026}}</ref>
== Hanyoyin karkara da ayyukan RAAMP ==
Hanyoyin karkara suna da muhimmanci musamman ga manoma da masu kiwo saboda suna haɗa gonaki da ƙauyuka da kasuwanni. A Jihar Gombe, ana aiwatar da ayyukan inganta hanyoyin karkara ta hanyar Shirin Samar da Hanyoyin Samun Kasuwannin Noma na Karkara (''Rural Access and Agricultural Marketing Project'', RAAMP). Shirin yana da manufar inganta hanyoyin karkara da samar da tsarin kula da su domin sauƙaƙa safarar amfanin gona da bunƙasa tattalin arzikin al'ummomin karkara.<ref>{{cite web |title=Home |url=https://gombe.raamp.gov.ng/ |website=Gombe State Project Implementation Unit |access-date=26 October 2026}}</ref>
A ranar 20 ga Maris, 2024, shafin RAAMP na Jihar Gombe ya sanar da sanya hannu kan kwangilar inganta hanyoyin karkara masu tsawon kilomita 77, wadda aka ruwaito cewa kuɗinta ya kai naira biliyan 10.5. Wannan sanarwa tana nuna yadda shirye-shiryen hanyoyin karkara suka zama wani ɓangare na ƙoƙarin inganta hanyoyin sufuri a jihar. Amma ba za a ɗauka cewa dukkan waɗannan hanyoyin an kammala su ba sai an samu rahoton kammalawa daga tushe mai inganci.<ref>{{cite web |title=RAAMP Gombe signs 77 kilometer Rural Road Upgrade Worth 10.5b Naira |url=https://gombe.raamp.gov.ng/projects/ |website=Gombe State Project Implementation Unit |date=20 March 2024 |access-date=26 October 2026}}</ref>
== Hanyoyin cikin birnin Gombe ==
Hanyoyin cikin birnin Gombe suna taimakawa wajen haɗa unguwanni da kasuwanni, ofisoshin gwamnati, makarantu da sauran wuraren ayyukan jama'a. Yayin da birnin ke bunƙasa, ƙarin zirga-zirgar motoci na iya haifar da cunkoso, musamman a wuraren kasuwanci da manyan hanyoyin shiga da fita daga birnin. Saboda haka, faɗaɗa hanyoyi da samar da hanyoyin zagaye birni suna daga cikin hanyoyin da ake amfani da su wajen rage cunkoso da inganta zirga-zirga.<ref>{{cite news |title=Gombe State Approves N21.2b Northern Bypass Road |url=https://von.gov.ng/gombe-state-approves-n21-2b-northern-bypass-road/ |work=Voice of Nigeria |date=26 June 2025 |access-date=26 October 2026}}</ref>
A watan Yunin 2025, Gwamnatin Jihar Gombe ta amince da naira biliyan 21.2 domin aikin mataki na farko na Northern Bypass. Rahoton Voice of Nigeria ya bayyana cewa wannan ɓangaren aikin yana da tsawon kilomita 8.5, daga hanyar Dukku kusa da rumbunan hatsi, ya bi yankin bunƙasa noma da kiwo, sannan ya haɗu da hanyar Kurba. An bayyana cewa manufar aikin ita ce rage cunkoson ababen hawa a babban birnin jihar, inganta zirga-zirga da sauƙaƙa jigilar kayayyaki. Wannan amincewar kuɗi ba ita kaɗai ce hujjar cewa an kammala hanyar ba.<ref>{{cite news |title=Gombe State Approves N21.2b Northern Bypass Road |url=https://von.gov.ng/gombe-state-approves-n21-2b-northern-bypass-road/ |work=Voice of Nigeria |date=26 June 2025 |access-date=26 October 2026}}</ref>
== Gyaran hanyoyi da ƙalubalen sufuri ==
Ɗaya daga cikin ƙalubalen hanyoyin mota a jihar shi ne lalacewar wasu sassa sakamakon amfani da su, yanayin ƙasa da tasirin ruwa. Lalacewar gefunan hanya, ramuka da gadoji na iya jawo jinkiri, lalata motoci da ƙara haɗarin haɗurra. A watan Fabrairun 2026, Ma'aikatar Ayyuka ta Tarayya ta bayyana ayyukan gaggawa da aka gudanar a kan hanyar Gombe–Bauchi, Gombe Bypass da wasu sassan hanyar Gombe–Yola, ciki har da gyaran gadoji uku da suka lalace sosai.<ref>{{cite web |title=Restoring Mobility Through Emergency Interventions On Bauchi-Gombe-Billiri-Cham Road |url=https://fmino.gov.ng/restoring-mobility-through-emergency-interventions-on-bauchi-gombe-billiri-cham-road/ |website=Federal Ministry of Information and National Orientation |date=12 February 2026 |access-date=26 October 2026}}</ref><ref>{{cite news |title=Nigerian Govt Inaugurates Emergency Road, Bridge Works in Gombe |url=https://von.gov.ng/nigerian-govt-inaugurates-emergency-road-bridge-works-in-gombe/ |work=Voice of Nigeria |date=14 February 2026 |access-date=26 October 2026}}</ref>
Wani muhimmin ƙalubale shi ne tabbatar da cewa hanyoyin karkara suna samun kulawa akai-akai. Idan hanyar da ke haɗa ƙauye da kasuwa ta lalace, hakan na iya ƙara kuɗin safarar amfanin gona da wahalar kai kayayyaki zuwa kasuwa. Manufar RAAMP ta haɗa da inganta hanyoyin samun kasuwannin noma da kuma samar da tsarin gudanarwa mai ɗorewa domin kula da hanyoyin karkara.<ref>{{cite web |title=Home |url=https://gombe.raamp.gov.ng/ |website=Gombe State Project Implementation Unit |access-date=26 October 2026}}</ref>
== Muhimmancin hanyoyin mota ga tattalin arzikin Gombe ==
Hanyoyin mota suna taimakawa wajen haɗa manoma da kasuwanni, sauƙaƙa safarar dabbobi da kayayyaki, da bai wa jama'a damar samun ilimi, kiwon lafiya da sauran ayyukan yau da kullum. Hanyoyin da ke haɗa Gombe da jihohin makwabta suna kuma taimakawa wajen zirga-zirgar kasuwanci a yankin Arewa maso Gabashin Najeriya. Shirye-shiryen inganta hanyoyin karkara da manyan tituna suna da alaƙa da manufar ƙara damar kai kayayyaki kasuwa da bunƙasa tattalin arzikin yankunan da hanyoyin suka ratsa.<ref>{{cite web |title=Home |url=https://gombe.raamp.gov.ng/ |website=Gombe State Project Implementation Unit |access-date=26 October 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Biu–Gombe Road Technical Detail |url=https://hdmi.fmw.gov.ng/user/hdmi/corridor/6/technical-detail |website=Federal Ministry of Works |access-date=26 October 2026}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
6bjfjeuqqhytpmo4szy6iybgf2oduls
Christine Meltzer
0
180062
971816
2026-10-26T08:43:44Z
Yakubu manya
45962
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1299140170|Christine Meltzer]]"
971816
wikitext
text/x-wiki
Marie Christine Meltzer Lind (an haife ta a ranar 4 ga watan Disamba 1974 a Viksjö) 'yar wasan kwaikwayo ce ta Sweden, 'yar wasan kwaikwayon kuma mai wasan kwaikwayo. Ta yi fice a matsayin mai kwaikwayon a wasan kwaikwayo na TV4 Hey Baberiba . Ta kuma dauki bakuncin sigar Sweden ta Popstars kuma ta dauki bakuncin Melodifestivalen na 2010 tare da Måns Zelmerlöw da Dolph Lundgren . Tun daga shekara ta 2010, ta zama babban mai karɓar bakuncin Dansbandskampen, an kira ta "mace mafi ban dariya a Sweden".
Marie Christine Meltzer Lind (an haife ta a ranar 4 ga watan Disamba 1974 a Viksjö) 'yar wasan kwaikwayo ce ta Sweden, 'yar wasan kwaikwayon kuma mai wasan kwaikwayo. Ta yi fice a matsayin mai kwaikwayon a wasan kwaikwayo na TV4 Hey Baberiba . Ta kuma dauki bakuncin sigar Sweden ta Popstars kuma ta dauki bakuncin Melodifestivalen na 2010 tare da Måns Zelmerlöw da Dolph Lundgren . Tun daga shekara ta 2010, ta zama babban mai karɓar bakuncin Dansbandskampen, an kira ta "mace mafi ban dariya a Sweden".
== Ayyuka ==
Ayyukan talabijin na Meltzer ya fara ne a shekarar 1997 lokacin da ta dauki bakuncin ''Lattjo Lajban'' tare da David Hellenius . A shekara ta 2001, Meltzer ta dauki bakuncin wasan kwaikwayo na ''När och fjärran'' kuma a shekara mai zuwa ta gabatar da sigar Sweden ta Popstars don Kanal 5. <ref name="Popstars">{{Cite web |date=2002-06-19 |title=Christine leder nya Popstars |url=http://www.aftonbladet.se/nojesbladet/tv/article79416.ab |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121001034128/http://www.aftonbladet.se/nojesbladet/tv/article79416.ab |archive-date=2012-10-01 |access-date=2010-09-17 |website=Aftonbladet |publisher=Linda Hjertén}}</ref> A shekara ta 2004, ''Dagens Nyheter'' ya kira Meltzer "wani abu mai ban mamaki a cikin al'amuran Sweden: yarinya wacce za ta iya kuma ta yi ƙarfin hali ta bar bar bargo mai salo kuma ta kasance mai tsattsauran ra'ayi".
A shekara ta 2010, Meltzer, tare da Måns Zelmerlöw da Dolph Lundgren sun dauki bakuncin fitowar 2010 na Melodifestivalen ., <ref>{{Cite web |date=2009-11-10 |title=Det blir en programledartrio 2010! |url=http://svt.se/2.79613/1.1765230/det_blir_en_programledartrio_2010?lid=senasteNytt_979119&lpos=rubrik_1765230 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091111205917/http://svt.se/2.79613/1.1765230/det_blir_en_programledartrio_2010?lid=senasteNytt_979119&lpos=rubrik_1765230 |archive-date=November 11, 2009 |access-date=2009-11-10 |publisher=[[Sveriges Television]] |language=Swedish}}</ref> wanda ya lashe bikin shine Anna Bergendahl tare da waƙar "Wannan Rayuwata ce", ban da haka Meltzer ya ba da sharhin talabijin na SVT a Gasar Waƙoƙin Eurovision ta 2010 tare da Edward af Sillén. <ref>{{Cite web |last=Röberg |first=Leif |date=2009-11-10 |title=Melodifestivalen hosts announced |url=http://www.esctoday.com/news/read/14482 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20091112205939/http://www.esctoday.com/news/read/14482 |archive-date=2009-11-12 |access-date=2009-11-10 |publisher=ESCToday}}</ref><ref>{{Cite web |date=2010-04-09 |title=Meltzer och af Sillén kommenterar |url=http://svt.se/2.121594/1.1957719/meltzer_och_af_sillen_kommenterar?lid=puff_1960080&lpos=lasMer |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100415005155/http://svt.se/2.121594/1.1957719/meltzer_och_af_sillen_kommenterar?lid=puff_1960080&lpos=lasMer |archive-date=April 15, 2010 |access-date=9 April 2010 |publisher=[[Sveriges Television|SVT]] |language=Swedish}}</ref> A shekara ta 2011, ta dauki bakuncin gasar Inför Eurovision Song Contest ta 2011. A cikin 2024, tana da rawar gani a cikin kalandar Kirsimeti ta SVT "Snödrömmar". <ref>{{Cite web |date=29 November 2024 |title="Snödrömmar" – så bra är årets julkalender i SVT |url=http://www.aftonbladet.se/nojesbladet/tv/a/mPVJbq/snodrommar-recension-en-stark-julkalender-med-bade-hjarta-och-humor |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129230718/https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/tv/a/mPVJbq/snodrommar-recension-en-stark-julkalender-med-bade-hjarta-och-humor |archive-date=29 November 2024 |access-date=30 November 2024}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1974]]
0y2z0o6plfdvnzyzo5db695iall22sc
971817
971816
2026-10-26T08:44:19Z
Yakubu manya
45962
971817
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Marie Christine Meltzer Lind (an haife ta a ranar 4 ga watan Disamba 1974 a Viksjö) 'yar wasan kwaikwayo ce ta Sweden, 'yar wasan kwaikwayon kuma mai wasan kwaikwayo. Ta yi fice a matsayin mai kwaikwayon a wasan kwaikwayo na TV4 Hey Baberiba . Ta kuma dauki bakuncin sigar Sweden ta Popstars kuma ta dauki bakuncin Melodifestivalen na 2010 tare da Måns Zelmerlöw da Dolph Lundgren . Tun daga shekara ta 2010, ta zama babban mai karɓar bakuncin Dansbandskampen, an kira ta "mace mafi ban dariya a Sweden".
Marie Christine Meltzer Lind (an haife ta a ranar 4 ga watan Disamba 1974 a Viksjö) 'yar wasan kwaikwayo ce ta Sweden, 'yar wasan kwaikwayon kuma mai wasan kwaikwayo. Ta yi fice a matsayin mai kwaikwayon a wasan kwaikwayo na TV4 Hey Baberiba . Ta kuma dauki bakuncin sigar Sweden ta Popstars kuma ta dauki bakuncin Melodifestivalen na 2010 tare da Måns Zelmerlöw da Dolph Lundgren . Tun daga shekara ta 2010, ta zama babban mai karɓar bakuncin Dansbandskampen, an kira ta "mace mafi ban dariya a Sweden".
== Ayyuka ==
Ayyukan talabijin na Meltzer ya fara ne a shekarar 1997 lokacin da ta dauki bakuncin ''Lattjo Lajban'' tare da David Hellenius . A shekara ta 2001, Meltzer ta dauki bakuncin wasan kwaikwayo na ''När och fjärran'' kuma a shekara mai zuwa ta gabatar da sigar Sweden ta Popstars don Kanal 5. <ref name="Popstars">{{Cite web |date=2002-06-19 |title=Christine leder nya Popstars |url=http://www.aftonbladet.se/nojesbladet/tv/article79416.ab |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121001034128/http://www.aftonbladet.se/nojesbladet/tv/article79416.ab |archive-date=2012-10-01 |access-date=2010-09-17 |website=Aftonbladet |publisher=Linda Hjertén}}</ref> A shekara ta 2004, ''Dagens Nyheter'' ya kira Meltzer "wani abu mai ban mamaki a cikin al'amuran Sweden: yarinya wacce za ta iya kuma ta yi ƙarfin hali ta bar bar bargo mai salo kuma ta kasance mai tsattsauran ra'ayi".
A shekara ta 2010, Meltzer, tare da Måns Zelmerlöw da Dolph Lundgren sun dauki bakuncin fitowar 2010 na Melodifestivalen ., <ref>{{Cite web |date=2009-11-10 |title=Det blir en programledartrio 2010! |url=http://svt.se/2.79613/1.1765230/det_blir_en_programledartrio_2010?lid=senasteNytt_979119&lpos=rubrik_1765230 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091111205917/http://svt.se/2.79613/1.1765230/det_blir_en_programledartrio_2010?lid=senasteNytt_979119&lpos=rubrik_1765230 |archive-date=November 11, 2009 |access-date=2009-11-10 |publisher=[[Sveriges Television]] |language=Swedish}}</ref> wanda ya lashe bikin shine Anna Bergendahl tare da waƙar "Wannan Rayuwata ce", ban da haka Meltzer ya ba da sharhin talabijin na SVT a Gasar Waƙoƙin Eurovision ta 2010 tare da Edward af Sillén. <ref>{{Cite web |last=Röberg |first=Leif |date=2009-11-10 |title=Melodifestivalen hosts announced |url=http://www.esctoday.com/news/read/14482 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20091112205939/http://www.esctoday.com/news/read/14482 |archive-date=2009-11-12 |access-date=2009-11-10 |publisher=ESCToday}}</ref><ref>{{Cite web |date=2010-04-09 |title=Meltzer och af Sillén kommenterar |url=http://svt.se/2.121594/1.1957719/meltzer_och_af_sillen_kommenterar?lid=puff_1960080&lpos=lasMer |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100415005155/http://svt.se/2.121594/1.1957719/meltzer_och_af_sillen_kommenterar?lid=puff_1960080&lpos=lasMer |archive-date=April 15, 2010 |access-date=9 April 2010 |publisher=[[Sveriges Television|SVT]] |language=Swedish}}</ref> A shekara ta 2011, ta dauki bakuncin gasar Inför Eurovision Song Contest ta 2011. A cikin 2024, tana da rawar gani a cikin kalandar Kirsimeti ta SVT "Snödrömmar". <ref>{{Cite web |date=29 November 2024 |title="Snödrömmar" – så bra är årets julkalender i SVT |url=http://www.aftonbladet.se/nojesbladet/tv/a/mPVJbq/snodrommar-recension-en-stark-julkalender-med-bade-hjarta-och-humor |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129230718/https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/tv/a/mPVJbq/snodrommar-recension-en-stark-julkalender-med-bade-hjarta-och-humor |archive-date=29 November 2024 |access-date=30 November 2024}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1974]]
2jjqpp8t6wov0g9p49u5howral0tual
Wendy Toye
0
180063
971818
2026-10-26T08:46:55Z
Yakubu manya
45962
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1379217073|Wendy Toye]]"
971818
wikitext
text/x-wiki
An haifi Toye a [[Landan]]. Da farko ta yi aiki a matsayin mai rawa da kuma mai tsara wasan kwaikwayo a kan mataki da fim. Ta shiga kamfanin Markova-Dolin Ballet Company a matsayin soloist kuma an dauke ta a karkashin reshen Dame Ninette na Valois . Ba da daɗewa ba ta haɗu da masu gudanarwa kamar Jean Cocteau da Carol Reed . Ta fara fitowa a fim a matsayin mai rawa a fim din Anthony Asquith na Dance Pretty Lady a 1931. A shekara ta 1936 tana aiki a fim din opera ''Pagliacci'' tare da darektan Karl Grune, wanda, ya shiga cikin al'amuran fasaha, ya nemi Toye ya jagoranci 'yan wasan kwaikwayo a gare shi.
Toye ya ba da umarnin samar da asali na kiɗa Bless the Bride a cikin 1947. Fim dinta na farko a matsayin darektan, The Stranger Left No Card (1952), ta lashe kyautar Kyautar Kyautar Kyautattun Fim a bikin Fim na Cannes na 1953, yayin da ta yi takaitaccen taken Kirsimeti ''A Ranar goma sha biyu...'' (1955) ta sami gabatarwa ta Oscar a cikin Mafi Kyawun Kadancin Kadan. Ta jagoranci fina-finai daga farkon shekarun 1950 har zuwa farkon shekarun 1980. Toye ya kuma kasance mai ba da shawara ga Majalisar Fasaha kuma ya ba da lacca a [[Asturaliya|Ostiraliya]].
A ranar 6 ga watan Janairun shekara ta 1958, ta bayyana a matsayin baƙon Roy Plomley a shirin BBC Radio Desert Island Discs . Zaɓuɓɓukanta sun kasance masu yawa, ciki har da Bach, Mahler da Lena Horne . <ref>{{Cite web |title=BBC – Desert Island Discs – Castaway: Wendy Toye |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/p009y8jj}}</ref> Ta kasance shugabar juri a bikin fina-finai na kasa da kasa na Berlin na 13 a shekarar 1963.<ref name="berlinale 1963">{{Cite web |title=Berlinale: Juries |url=http://www.berlinale.de/en/archiv/jahresarchive/1963/04_jury_1963/04_Jury_1963.html |access-date=13 February 2010 |website=berlinale.de}}</ref>
Daga cikin kungiyoyin agaji da yawa da Toye ke tallafawa sune Theatrical Guild (tsohon Theatricel Ladies' Guild), inda ta taimaka a bayan fage da ma'aikatan gida, kuma ta zama shugaban kasa, da kuma Actors' Charitable Trust, wanda Noël Coward ya dauka, kuma wanda ta kasance mataimakiyar shugaban.
Toye ya yi aiki tare da mai zane-zane da mai zane Ronald Searle a wasan kwaikwayo na Wild Thyme (1955), sannan kuma a fina-finai biyu: On The Twelfth Day (1955) da The King's Breakfast (1963). Searle ya tsara kayan ado da kayan ado kuma ya zana saiti.<ref name="The King’s Breakfast">{{Cite web |title=The King's Breakfast |url=https://pamela-green.com/the-kings-breakfast/ |website=Pamela Green: Never Knowingly Overdressed}}</ref> Bisa ga waka ta A A Milne, The King's Breakfast, tare da kiɗa ta [[Ron Grainer]], ya ba da labarin neman samun yaduwar da ta dace don burodi na sarauta. Da farko da Hukumar Butter ta Burtaniya ta dauki nauyin fim din, fim din ya ƙare da fara bugawa a Cannes. A lokacin da aka sake shi a cikin 2022, ''The Guardian'' ya bayyana shi a matsayin "bikin rabin sa'a na ragamar, rawa da mime, tare da saiti da kayan ado".
She was awarded the Silver Jubilee Medal in 1977, and appointed a Commander of the Order of the British Empire (CBE) in 1992 for services to the arts.[1] She was made an honorary D. Litt. in 1996 by the City University.[2] Toye was the subject of This Is Your Life in 1991, when she was surprised by Michael Aspel at the Alexandra Theatre, Birmingham. [ana buƙatar hujja]
Ta ki rubuta ko ba da izini ga tarihin rayuwa a lokacin rayuwarta, duk da ƙarfafawa daga abokanta da dangi. Tarihin wasan kwaikwayo na ta galibi a cikin Wendy Toye Archive, V&A Theatre & Performance Department, THM/343 na Victoria da Albert Museum, tare da wasu abubuwa a cikin Jami'ar Bristol Theatre Collection.
Wannan jerin sunayen sun hada da ƙamus na tarihin rayuwa guda uku, wani labari da kuma shafukan yanar gizo na bayanai daga wasu gidajen wasan kwaikwayo.<ref name="DancingTimes">{{Cite journal |last=Clarke |first=Mary |date=April 2010 |title=Obituary |url=http://www.dancing-times.co.uk |journal=Dancing Times |location=London |volume=100 |issue=1196 |pages=82}}</ref>
* Ya samar da ballet a kan launuka na bakan gizo a London Palladium lokacin da yake da shekaru 10, 1927-28 <ref name="DancingTimes" />
* Farkon bayyanar kwararru: Moth a cikin A Midsummer Night's Dream, Old Vic, Afrilu 1930
* Wanda ya lashe gasar zakarun Turai a gasar cin kofin Charleston Ball a Albert Hall, 1926 <ref name="DancingTimes" />
* mai tsara wasan kwaikwayo ''Uwar Duniya'' (Savoy), 1929
* Marigold (daga baya Phoebe) & samar da rawa ''Toad na Toad Hall'', 1931-32
* ya yi rawa kuma ya shirya don Camargo Society, Sadler's Wells Ballet, Rambert, British Ballet, 1930s (farkon)
* An yi rawa a cikin ''Mu'ujiza'' (Lyceum Theatre), 1932
* Masked Dancer a cikin Ballerina (Gaiety Theatre), 1933
* memba na Ninette na Valois 'na asali Vic-Wells ballet, babban mai rawa a cikin The Golden Toy (Coliseum), 1934
* Ya yi tafiya tare da Anton Dolin's Ballet, 1934-1935
* Mai rawa a ''Lokacin Tulip'' (Alhambra), 1935
* Tafiya a matsayin babban mai rawa da kuma mai tsara wasan kwaikwayo tare da Markova-Dolin Ballet, 1935
* ''Ƙauna da Yadda za a warkar da shi'' (Globe), 1937
* Mai tsara wasan kwaikwayo don ayyukan George Black (ciki har da Black da Blue, ''Black Velvet'', Black Vanities, Strike a New Note, Strike it Again), 1937-44
* ''Gay Rosalinda'' (Fadar gidan wasan kwaikwayo), 1945-1948
* ''Bi 'Yan Mata'', 1945
* Babban Yarinya a cikin pantomime Simple Simon (Birmingham), 1947
* Winnie Tate a cikin Annie Get your Gun (London Coliseum), 1947
* Ballet-hoo na Wendy Toye (Paris), 1948
* Kamfanin Uku a cikin Joyce Grenfell Yana neman jin daɗi (Fortune) (choreography), 1954
* Big Ben, Bless the Bride, Tough at the Top (Adelphi ga CB Cochrane), 1946
* ''Don haka zuwa barci (Sabon) '', 1951
* ''Ƙofar ta Biyu'' (Vaudeville), 1950s???
* Wild Thyme (Duke na York), 1955
* Lady a kan Wheel (Lyric, Hammersmith), 1958
* ''Kamar yadda kake son shi'' (Old Vic), 1959
* ''Mafi rinjaye na Ɗaya'' (Phoenix), 1960
* Kyakkyawan Halitta a Hadari (Mermaid da Strand), 1963
* Robert & Elizabeth (Lyric), 1964
* ''A kan Mataki'' (Saville), 1966
* ''Jirgin nunawa'' (Adelphi), 1971
* ''Ta Tsaya don Cin nasara'' (Young Vic), 1972
* Soldiers Tale (Young Vic & Edinburgh Festival), 1967
* ''Babban Waltz'' (Drury Lane), 1970
* Cowardy Custard (Mermaid), 1972
* Tsaya da Bayarwa (Roundhouse), 1972
* Mutumin Ingilishi mai ban dariya (Young Vic), 1974
* Bi Star (Westminster). 1976
* Oh Mr. Porter (Mermaid), 1977
* ''Colette'' (Comedy), 1980
* ''Wannan Abin da ake kira Ƙauna'' (Ambassadors), 1984
* ''Barnum'' (Victoria Palace) (mai samar da kayan masarufi) 1985
* Singin 'in the Rain (London Palladium) (mai samar da kayan masarufi), 1983
* ''Samun Saƙon'' (Molecule), 1987
* ''Ziegfeld'' (London Palladium), 1988
* ''Iyali da Abokai'' (Sadler's Wells), 1988
* ''Har sai Mun sake haduwa'' da kide-kide (Royal Festival Hall), 1989
* ''Sama na Kyaftin Beaky'' (Fadar), 1990
* ''Sautin Kiɗa'' (Sadler's Wells), 1992
* ''A karkashin Hatsinsu'' (Sarki), 1994
* Gala (dare na ƙarshe na tsohuwar gidan wasan kwaikwayo na Sadler's Wells), 1996
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2010]]
[[Rukuni:Haifaffun 1917]]
5x7cq26law1fihacq5rcydjz17xfkqu
971819
971818
2026-10-26T08:47:21Z
Yakubu manya
45962
971819
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
An haifi Toye a [[Landan]]. Da farko ta yi aiki a matsayin mai rawa da kuma mai tsara wasan kwaikwayo a kan mataki da fim. Ta shiga kamfanin Markova-Dolin Ballet Company a matsayin soloist kuma an dauke ta a karkashin reshen Dame Ninette na Valois . Ba da daɗewa ba ta haɗu da masu gudanarwa kamar Jean Cocteau da Carol Reed . Ta fara fitowa a fim a matsayin mai rawa a fim din Anthony Asquith na Dance Pretty Lady a 1931. A shekara ta 1936 tana aiki a fim din opera ''Pagliacci'' tare da darektan Karl Grune, wanda, ya shiga cikin al'amuran fasaha, ya nemi Toye ya jagoranci 'yan wasan kwaikwayo a gare shi.
Toye ya ba da umarnin samar da asali na kiɗa Bless the Bride a cikin 1947. Fim dinta na farko a matsayin darektan, The Stranger Left No Card (1952), ta lashe kyautar Kyautar Kyautar Kyautattun Fim a bikin Fim na Cannes na 1953, yayin da ta yi takaitaccen taken Kirsimeti ''A Ranar goma sha biyu...'' (1955) ta sami gabatarwa ta Oscar a cikin Mafi Kyawun Kadancin Kadan. Ta jagoranci fina-finai daga farkon shekarun 1950 har zuwa farkon shekarun 1980. Toye ya kuma kasance mai ba da shawara ga Majalisar Fasaha kuma ya ba da lacca a [[Asturaliya|Ostiraliya]].
A ranar 6 ga watan Janairun shekara ta 1958, ta bayyana a matsayin baƙon Roy Plomley a shirin BBC Radio Desert Island Discs . Zaɓuɓɓukanta sun kasance masu yawa, ciki har da Bach, Mahler da Lena Horne . <ref>{{Cite web |title=BBC – Desert Island Discs – Castaway: Wendy Toye |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/p009y8jj}}</ref> Ta kasance shugabar juri a bikin fina-finai na kasa da kasa na Berlin na 13 a shekarar 1963.<ref name="berlinale 1963">{{Cite web |title=Berlinale: Juries |url=http://www.berlinale.de/en/archiv/jahresarchive/1963/04_jury_1963/04_Jury_1963.html |access-date=13 February 2010 |website=berlinale.de}}</ref>
Daga cikin kungiyoyin agaji da yawa da Toye ke tallafawa sune Theatrical Guild (tsohon Theatricel Ladies' Guild), inda ta taimaka a bayan fage da ma'aikatan gida, kuma ta zama shugaban kasa, da kuma Actors' Charitable Trust, wanda Noël Coward ya dauka, kuma wanda ta kasance mataimakiyar shugaban.
Toye ya yi aiki tare da mai zane-zane da mai zane Ronald Searle a wasan kwaikwayo na Wild Thyme (1955), sannan kuma a fina-finai biyu: On The Twelfth Day (1955) da The King's Breakfast (1963). Searle ya tsara kayan ado da kayan ado kuma ya zana saiti.<ref name="The King’s Breakfast">{{Cite web |title=The King's Breakfast |url=https://pamela-green.com/the-kings-breakfast/ |website=Pamela Green: Never Knowingly Overdressed}}</ref> Bisa ga waka ta A A Milne, The King's Breakfast, tare da kiɗa ta [[Ron Grainer]], ya ba da labarin neman samun yaduwar da ta dace don burodi na sarauta. Da farko da Hukumar Butter ta Burtaniya ta dauki nauyin fim din, fim din ya ƙare da fara bugawa a Cannes. A lokacin da aka sake shi a cikin 2022, ''The Guardian'' ya bayyana shi a matsayin "bikin rabin sa'a na ragamar, rawa da mime, tare da saiti da kayan ado".
She was awarded the Silver Jubilee Medal in 1977, and appointed a Commander of the Order of the British Empire (CBE) in 1992 for services to the arts.[1] She was made an honorary D. Litt. in 1996 by the City University.[2] Toye was the subject of This Is Your Life in 1991, when she was surprised by Michael Aspel at the Alexandra Theatre, Birmingham. [ana buƙatar hujja]
Ta ki rubuta ko ba da izini ga tarihin rayuwa a lokacin rayuwarta, duk da ƙarfafawa daga abokanta da dangi. Tarihin wasan kwaikwayo na ta galibi a cikin Wendy Toye Archive, V&A Theatre & Performance Department, THM/343 na Victoria da Albert Museum, tare da wasu abubuwa a cikin Jami'ar Bristol Theatre Collection.
Wannan jerin sunayen sun hada da ƙamus na tarihin rayuwa guda uku, wani labari da kuma shafukan yanar gizo na bayanai daga wasu gidajen wasan kwaikwayo.<ref name="DancingTimes">{{Cite journal |last=Clarke |first=Mary |date=April 2010 |title=Obituary |url=http://www.dancing-times.co.uk |journal=Dancing Times |location=London |volume=100 |issue=1196 |pages=82}}</ref>
* Ya samar da ballet a kan launuka na bakan gizo a London Palladium lokacin da yake da shekaru 10, 1927-28 <ref name="DancingTimes" />
* Farkon bayyanar kwararru: Moth a cikin A Midsummer Night's Dream, Old Vic, Afrilu 1930
* Wanda ya lashe gasar zakarun Turai a gasar cin kofin Charleston Ball a Albert Hall, 1926 <ref name="DancingTimes" />
* mai tsara wasan kwaikwayo ''Uwar Duniya'' (Savoy), 1929
* Marigold (daga baya Phoebe) & samar da rawa ''Toad na Toad Hall'', 1931-32
* ya yi rawa kuma ya shirya don Camargo Society, Sadler's Wells Ballet, Rambert, British Ballet, 1930s (farkon)
* An yi rawa a cikin ''Mu'ujiza'' (Lyceum Theatre), 1932
* Masked Dancer a cikin Ballerina (Gaiety Theatre), 1933
* memba na Ninette na Valois 'na asali Vic-Wells ballet, babban mai rawa a cikin The Golden Toy (Coliseum), 1934
* Ya yi tafiya tare da Anton Dolin's Ballet, 1934-1935
* Mai rawa a ''Lokacin Tulip'' (Alhambra), 1935
* Tafiya a matsayin babban mai rawa da kuma mai tsara wasan kwaikwayo tare da Markova-Dolin Ballet, 1935
* ''Ƙauna da Yadda za a warkar da shi'' (Globe), 1937
* Mai tsara wasan kwaikwayo don ayyukan George Black (ciki har da Black da Blue, ''Black Velvet'', Black Vanities, Strike a New Note, Strike it Again), 1937-44
* ''Gay Rosalinda'' (Fadar gidan wasan kwaikwayo), 1945-1948
* ''Bi 'Yan Mata'', 1945
* Babban Yarinya a cikin pantomime Simple Simon (Birmingham), 1947
* Winnie Tate a cikin Annie Get your Gun (London Coliseum), 1947
* Ballet-hoo na Wendy Toye (Paris), 1948
* Kamfanin Uku a cikin Joyce Grenfell Yana neman jin daɗi (Fortune) (choreography), 1954
* Big Ben, Bless the Bride, Tough at the Top (Adelphi ga CB Cochrane), 1946
* ''Don haka zuwa barci (Sabon) '', 1951
* ''Ƙofar ta Biyu'' (Vaudeville), 1950s???
* Wild Thyme (Duke na York), 1955
* Lady a kan Wheel (Lyric, Hammersmith), 1958
* ''Kamar yadda kake son shi'' (Old Vic), 1959
* ''Mafi rinjaye na Ɗaya'' (Phoenix), 1960
* Kyakkyawan Halitta a Hadari (Mermaid da Strand), 1963
* Robert & Elizabeth (Lyric), 1964
* ''A kan Mataki'' (Saville), 1966
* ''Jirgin nunawa'' (Adelphi), 1971
* ''Ta Tsaya don Cin nasara'' (Young Vic), 1972
* Soldiers Tale (Young Vic & Edinburgh Festival), 1967
* ''Babban Waltz'' (Drury Lane), 1970
* Cowardy Custard (Mermaid), 1972
* Tsaya da Bayarwa (Roundhouse), 1972
* Mutumin Ingilishi mai ban dariya (Young Vic), 1974
* Bi Star (Westminster). 1976
* Oh Mr. Porter (Mermaid), 1977
* ''Colette'' (Comedy), 1980
* ''Wannan Abin da ake kira Ƙauna'' (Ambassadors), 1984
* ''Barnum'' (Victoria Palace) (mai samar da kayan masarufi) 1985
* Singin 'in the Rain (London Palladium) (mai samar da kayan masarufi), 1983
* ''Samun Saƙon'' (Molecule), 1987
* ''Ziegfeld'' (London Palladium), 1988
* ''Iyali da Abokai'' (Sadler's Wells), 1988
* ''Har sai Mun sake haduwa'' da kide-kide (Royal Festival Hall), 1989
* ''Sama na Kyaftin Beaky'' (Fadar), 1990
* ''Sautin Kiɗa'' (Sadler's Wells), 1992
* ''A karkashin Hatsinsu'' (Sarki), 1994
* Gala (dare na ƙarshe na tsohuwar gidan wasan kwaikwayo na Sadler's Wells), 1996
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2010]]
[[Rukuni:Haifaffun 1917]]
6zg37pmes3tjql1naggu6xfaz3m9q2x
Hukumar Tsaro, Zirga-zirga da Muhalli ta Jihar Gombe (GOSTEC).
0
180064
971820
2026-10-26T09:01:03Z
Ummu Ilham
45024
Sabon shafi: '''Hukumar Tsaro, Zirga-zirga da Muhalli ta Jihar Gombe|Gombe State Security, Traffic and Environmental Commission}}, GOSTEC) hukuma ce ta Jihar Gombe da ke Najeriya wadda aka kafa domin taimakawa wajen tabbatar da tsaro, kula da zirga-zirgar ababen hawa da kiyaye muhalli. Ayyukanta sun haɗa da tallafa wa hukumomin tsaro, taimakawa wajen kiyaye dokoki da inganta tsaron al'umma. <ref>{{cite news |last=Michael |first=Ishola |title=Gov Inuwa signs GOSTEC Law 2025 into law |url=ht...
971820
wikitext
text/x-wiki
'''Hukumar Tsaro, Zirga-zirga da Muhalli ta Jihar Gombe|Gombe State Security, Traffic and Environmental Commission}}, GOSTEC) hukuma ce ta Jihar Gombe da ke Najeriya wadda aka kafa domin taimakawa wajen tabbatar da tsaro, kula da zirga-zirgar ababen hawa da kiyaye muhalli. Ayyukanta sun haɗa da tallafa wa hukumomin tsaro, taimakawa wajen kiyaye dokoki da inganta tsaron al'umma. <ref>{{cite news |last=Michael |first=Ishola |title=Gov Inuwa signs GOSTEC Law 2025 into law |url=https://tribuneonlineng.com/gov-inuwa-signs-gostec-law-2025-into-law/ |work=Tribune Online |date=21 May 2025 |access-date=26 October 2026}}</ref>
== Tarihi ==
A ranar 25 ga Fabrairu, 2025, Majalisar Dokokin Jihar Gombe ta amince da dokar kafa Hukumar Tsaro, Zirga-zirga da Muhalli ta Jihar Gombe. Gwamna Muhammadu Inuwa Yahaya ya sanya hannu kan dokar a watan Mayun 2025, wanda ya ba ta cikakken matsayin doka. Sabuwar dokar ta soke tsohuwar dokar Hukumar Ayyukan Jin Dadin Jama'a ta Jihar Gombe ta shekarar 2018. <ref>{{cite news |last=Michael |first=Ishola |title=Gov Inuwa signs GOSTEC Law 2025 into law |url=https://tribuneonlineng.com/gov-inuwa-signs-gostec-law-2025-into-law/ |work=Tribune Online |date=21 May 2025 |access-date=26 October 2026}}</ref>
Kafin kafa sabuwar hukumar a matsayin hukuma mai cikakken tsarin doka, GOSTEC ta riga ta kasance wani shiri na gwamnatin jihar domin haɗa matasa cikin ayyukan tsaro, kula da zirga-zirga da kiyaye muhalli. A watan Fabrairun 2022, gwamnatin jihar ta fara tura matasa 500 da aka horas zuwa ƙananan hukumomi 11 na jihar domin taimakawa wajen gudanar da waɗannan ayyuka. <ref>{{cite news |title=Gombe deploys 500 youths trained in security, traffic |url=https://thenationonlineng.net/gombe-deploys-500-youths-trained-in-security-traffic/ |work=The Nation |date=21 February 2022 |access-date=26 October 2026}}</ref>
== Ayyuka ==
Daya daga cikin manyan ayyukan GOSTEC shi ne taimakawa hukumomin tsaro na yau da kullum wajen kiyaye zaman lafiya, tabbatar da bin doka da oda da kuma inganta tsaron jama'a. Dokar kafa hukumar ta tanadi haɗin gwiwa tsakanin hukumar da sauran hukumomin tsaro domin inganta ayyukan tsaro a jihar. <ref>{{cite news |last=Michael |first=Ishola |title=Gov Inuwa signs GOSTEC Law 2025 into law |url=https://tribuneonlineng.com/gov-inuwa-signs-gostec-law-2025-into-law/ |work=Tribune Online |date=21 May 2025 |access-date=26 October 2026}}</ref>
Hukumar tana da alhakin taimakawa wajen kula da zirga-zirgar ababen hawa, inganta bin dokokin hanya da kuma tallafa wa kokarin gwamnati na tabbatar da tsaron jama'a a wuraren taruwar mutane. An kafa ta ne domin taimakawa wajen daidaita ayyukan tsaro da zirga-zirga a faɗin Jihar Gombe. <ref>{{cite news |last=Michael |first=Ishola |title=Gombe govt commences recruitment into GOSTEC |url=https://tribuneonlineng.com/gombe-govt-commences-recruitment-into-gostec/ |work=Tribune Online |date=18 September 2025 |access-date=26 October 2026}}</ref>
Wani muhimmin ɓangare na ayyukan hukumar shi ne kiyaye muhalli da taimakawa wajen magance matsalolin da ka iya shafar tsabtace muhalli da zaman lafiyar al'umma. Dokar shekarar 2025 ta ƙarfafa matsayin hukumar a matsayin wata hukuma ta jihar da za ta taimaka wajen tsaro, zirga-zirga da kare muhalli. <ref>{{cite news |last=Michael |first=Ishola |title=Gov Inuwa signs GOSTEC Law 2025 into law |url=https://tribuneonlineng.com/gov-inuwa-signs-gostec-law-2025-into-law/ |work=Tribune Online |date=21 May 2025 |access-date=26 October 2026}}</ref>
== Daukar ma'aikata ==
A watan Satumban 2025, gwamnatin Jihar Gombe ta sanar da shirin daukar ma'aikata 2,000 domin faɗaɗa ayyukan GOSTEC. Shirin ya shafi masu takardun shaidar digiri ko HND, NCE ko OND, da kuma takardar shaidar kammala sakandare. An bayyana daukar ma'aikatan a matsayin wani mataki na ƙarfafa aikin hukumar da samar da damar aiki ga 'yan asalin jihar. <ref>{{cite news |last=Michael |first=Ishola |title=Gombe govt commences recruitment into GOSTEC |url=https://tribuneonlineng.com/gombe-govt-commences-recruitment-into-gostec/ |work=Tribune Online |date=18 September 2025 |access-date=26 October 2026}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Jihar Gombe]]
* [[Gwamnatin Jihar Gombe]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
8b07xmt385zo484pfkqffhq8cz28hnw
Gwamnatin Jihar Gombe
0
180065
971821
2026-10-26T09:02:52Z
Ummu Ilham
45024
Sabon shafi: '''Gwamnatin Jihar Gombe''' ita ce hukumar da ke tafiyar da harkokin mulki, gudanar da ayyukan gwamnati da aiwatar da manufofin ci gaba a [[Jihar Gombe]], da ke yankin Arewa maso Gabashin [[Najeriya]]. Gwamnatin jihar tana aiki ne ta hannun rassan zartarwa, majalisar dokoki da bangaren shari'a, tare da ma'aikatu, hukumomi da sauran cibiyoyin gwamnati. Babban burinta shi ne samar da tsaro, inganta rayuwar al'umma da bunkasa tattalin arziki da ayyukan more rayuwa. <ref>{{cite web...
971821
wikitext
text/x-wiki
'''Gwamnatin Jihar Gombe''' ita ce hukumar da ke tafiyar da harkokin mulki, gudanar da ayyukan gwamnati da aiwatar da manufofin ci gaba a [[Jihar Gombe]], da ke yankin Arewa maso Gabashin [[Najeriya]]. Gwamnatin jihar tana aiki ne ta hannun rassan zartarwa, majalisar dokoki da bangaren shari'a, tare da ma'aikatu, hukumomi da sauran cibiyoyin gwamnati. Babban burinta shi ne samar da tsaro, inganta rayuwar al'umma da bunkasa tattalin arziki da ayyukan more rayuwa. <ref>{{cite web |title=Gombe State Government |url=https://gombestate.gov.ng/ |website=Gombe State Government |access-date=26 October 2026}}</ref>
== Tarihi ==
An kafa Jihar Gombe a ranar 1 ga Oktoba, 1996, a lokacin mulkin soja na Janar Sani Abacha. An sassaka jihar ne daga tsohuwar Jihar Bauchi domin samar da sabon tsarin gudanarwa da kusantar da ayyukan gwamnati ga al'ummomin yankin. Birnin Gombe ya zama babban birnin jihar, kuma tun daga lokacin jihar ta kasance daya daga cikin jihohin yankin Arewa maso Gabashin Najeriya. <ref>{{cite web |title=Our History: The Creation of Gombe State |url=https://gombestate.gov.ng/pages/history.php |website=Gombe State Government |access-date=26 October 2026}}</ref>
Tun bayan kafuwarta, Gombe ta samu gwamnatoci daban-daban a karkashin tsarin mulkin soja da kuma tsarin dimokuradiyya. Sauye-sauyen gwamnati sun shafi yadda ake gudanar da harkokin ilimi, lafiya, noma, tsaro, samar da ababen more rayuwa da bunkasa tattalin arzikin jihar. <ref>{{cite web |title=6.7 Gombe State |url=https://neiti.gov.ng/cms/wp-content/uploads/2024/12/NEITI-FASD-2022-2023-REPORT.pdf |website=Nigerian Extractive Industries Transparency Initiative (NEITI) |access-date=26 October 2026}}</ref>
== Tsarin gwamnati ==
Gwamnatin Jihar Gombe tana karkashin tsarin mulkin jiha na Najeriya. Tsarinta ya kunshi bangaren zartarwa da ke aiwatar da manufofin gwamnati, majalisar dokokin jihar da ke yin dokoki da sa ido kan ayyukan gwamnati, da bangaren shari'a da ke tafiyar da harkokin shari'a bisa dokoki. Wadannan rassan suna da nauyin gudanar da ayyukansu bisa kundin tsarin mulkin Najeriya da dokokin jihar. <ref>{{cite web |title=Gombe State Government |url=https://gombestate.gov.ng/ |website=Gombe State Government |access-date=26 October 2026}}</ref>
=== Bangaren zartarwa ===
Gwamna shi ne shugaban bangaren zartarwa kuma babban jami'in da ke jagorantar harkokin gwamnatin jihar. A lokacin da aka sabunta wannan labari, Muhammadu Inuwa Yahaya ne gwamnan Jihar Gombe, yayin da Manassah Daniel Jatau yake mataimakin gwamna. Gwamnan yana aiki tare da majalisar zartarwa, sakataren gwamnatin jiha, shugaban ma'aikatan gwamnati da sauran masu rike da mukaman gwamnati domin aiwatar da manufofi da shirye-shiryen jihar. <ref>{{cite web |title=The Executive |url=https://gombestate.gov.ng/pages/executive.php |website=Gombe State Government |access-date=26 October 2026}}</ref>
Majalisar zartarwa ta jihar tana kunshe da kwamishinoni da ke kula da ma'aikatu daban-daban. A shekarar 2026, gwamnatin jihar ta fadada majalisar zartarwa daga ma'aikatu 18 zuwa 23, ciki har da kafa ma'aikatar kula da jin kai da rage talauci da kuma ma'aikatar bunkasa kiwo. Wannan sauyi ya kasance wani bangare na sake fasalin tsarin gudanarwar gwamnati. <ref>{{cite news |last=Emmanuel |first=Christopher |title=Inuwa Expands Gombe Cabinet, Swears In 23 Commissioners |url=https://www.channelstv.com/2026/07/22/inuwa-expands-gombe-cabinet-swears-in-23-commissioners/ |work=Channels Television |date=22 July 2026 |access-date=26 October 2026}}</ref>
=== Majalisar dokoki ===
Majalisar Dokokin Jihar Gombe ita ce bangaren gwamnati da ke da alhakin samar da dokokin jihar, nazarin kudurorin kasafin kudi da sa ido kan yadda bangaren zartarwa ke gudanar da ayyukansa. Haka kuma, tana iya gudanar da bincike da zaman sauraron bayanai kan wasu al'amuran da suka shafi jama'a da amfani da kudaden gwamnati. <ref>{{cite news |last=Azubuike |first=Chima |title=Gombe gov signs N369bn 2025 budget into law |url=https://punchng.com/gombe-gov-signs-n369bn-2025-budget-into-law/ |work=Punch |date=23 December 2024 |access-date=26 October 2026}}</ref>
=== Bangaren shari'a ===
Bangaren shari'a yana da alhakin fassara da aiwatar da dokoki da warware rikice-rikice ta hanyar kotuna. A tsarin mulkin jihohin Najeriya, bangaren shari'a yana taka muhimmiyar rawa wajen kare hakkokin jama'a da tabbatar da cewa ana gudanar da ayyukan gwamnati bisa doka. <ref>{{cite web |title=Gombe State Government |url=https://gombestate.gov.ng/ |website=Gombe State Government |access-date=26 October 2026}}</ref>
== Ma'aikatu da hukumomin gwamnati ==
Gwamnatin Jihar Gombe tana gudanar da ayyukanta ta hannun ma'aikatu, sassa da hukumomi. Wadannan cibiyoyi suna kula da fannoni kamar ilimi, lafiya, noma da kiwo, kasuwanci da masana'antu, kudi, gidaje, ruwa, muhalli, gandun daji, mata da walwalar jama'a, matasa da tsaro. Tsarin ma'aikatu yana ba gwamnati damar rarraba ayyuka da sanya jami'ai masu alhakin aiwatar da shirye-shiryen da aka amince da su. <ref>{{cite web |title=Gombe State Government |url=https://gombestate.gov.ng/ |website=Gombe State Government |access-date=26 October 2026}}</ref>
Haka kuma, jihar tana da hukumomi na musamman da ke taimakawa wajen aiwatar da ayyukan da suka shafi filaye, rajistar kadarori, samar da ababen more rayuwa da sauran hidimomin jama'a. Daga cikin hukumomin da gwamnatin jihar ta lissafa a shafinta akwai Gombe State Geographic Information System (GOGIS) da hukumomin da ke kula da harkokin tsare-tsare da ci gaba. <ref>{{cite web |title=Gombe State Government |url=https://gombestate.gov.ng/ |website=Gombe State Government |access-date=26 October 2026}}</ref>
== Kasafin kudi da harkokin tattalin arziki ==
Kasafin kudin shekara-shekara yana daya daga cikin muhimman hanyoyin da gwamnatin jihar ke tsara kashe kudaden jama'a. Ana gabatar da kudirin kasafin kudi ga majalisar dokoki domin nazari da amincewa kafin ya zama doka. Kudaden kasafin suna taimakawa wajen gudanar da ayyukan gwamnati, biyan ma'aikata, gina ababen more rayuwa da samar da ayyukan zamantakewa. <ref>{{cite news |last=Azubuike |first=Chima |title=Gombe gov signs N369bn 2025 budget into law |url=https://punchng.com/gombe-gov-signs-n369bn-2025-budget-into-law/ |work=Punch |date=23 December 2024 |access-date=26 October 2026}}</ref>
A ranar 29 ga Disamba, 2025, gwamnan jihar ya sanya hannu kan kasafin kudin shekarar 2026 wanda aka amince da shi a matsayin naira biliyan 617.95. Rahoton Voice of Nigeria ya bayyana cewa kasafin ya kunshi kudaden gudanarwa na yau da kullum da kuma kudaden ayyukan raya kasa, ciki har da ayyukan ababen more rayuwa da inganta hidimomin jama'a. <ref>{{cite news |title=Gombe Governor Signs 2026 Budget Into Law |url=https://von.gov.ng/gombe-governor-signs-2026-budget-into-law/ |work=Voice of Nigeria |date=29 December 2025 |access-date=26 October 2026}}</ref>
Noma yana daya daga cikin muhimman ginshikan tattalin arzikin Jihar Gombe, inda al'umma da dama ke dogaro da noma da kiwo domin samun abinci da kudin shiga. Baya ga haka, kasuwanci, ayyukan gwamnati da masana'antu suna taimakawa wajen samar da ayyukan yi da bunkasa tattalin arzikin jihar. <ref>{{cite web |title=6.7 Gombe State |url=https://neiti.gov.ng/cms/wp-content/uploads/2024/12/NEITI-FASD-2022-2023-REPORT.pdf |website=Nigerian Extractive Industries Transparency Initiative (NEITI) |access-date=26 October 2026}}</ref>
== Shirye-shiryen ci gaba ==
Gwamnatin Jihar Gombe ta gabatar da shirin ci gaba na shekaru goma mai suna Development Agenda for Gombe State (DEVAGOM), wanda aka tsara domin jagorantar manufofin ci gaba na dogon lokaci. Shirin ya shafi bunkasa tattalin arziki, samar da ababen more rayuwa, inganta ilimi da lafiya, kare muhalli da karfafa ayyukan gwamnati. <ref>{{cite news |title=Gombe Governor Pledges Faster Growth, Wider Economic Opportunities |url=https://von.gov.ng/gombe-governor-pledges-faster-growth-wider-economic-opportunities/ |work=Voice of Nigeria |date=1 October 2026 |access-date=26 October 2026}}</ref>
A fannin ababen more rayuwa, gwamnati ta aiwatar da ayyukan hanyoyi da shirye-shiryen da suka shafi ruwa, makamashi da masana'antu. Daga cikin shirye-shiryen da aka danganta da manufofin ci gaba akwai Network 11-100, wanda aka tsara domin inganta hanyoyin mota a kananan hukumomin jihar, da kuma kokarin jawo hankalin masu zuba jari ta hanyar bunkasa wuraren masana'antu. <ref>{{cite news |title=Gombe Governor Pledges Faster Growth, Wider Economic Opportunities |url=https://von.gov.ng/gombe-governor-pledges-faster-growth-wider-economic-opportunities/ |work=Voice of Nigeria |date=1 October 2026 |access-date=26 October 2026}}</ref>
A bangaren ilimi da lafiya, gwamnatin jihar ta bayyana shirye-shiryen gyara makarantu, daukar malamai da ma'aikatan lafiya, da inganta cibiyoyin kiwon lafiya. Wadannan shirye-shirye suna cikin kokarin gwamnati na inganta samun hidimomin jama'a da rage matsalolin da ke hana al'umma samun ilimi da lafiya mai inganci. <ref>{{cite news |title=Gombe Governor Pledges Faster Growth, Wider Economic Opportunities |url=https://von.gov.ng/gombe-governor-pledges-faster-growth-wider-economic-opportunities/ |work=Voice of Nigeria |date=1 October 2026 |access-date=26 October 2026}}</ref>
== Kananan hukumomi ==
Jihar Gombe tana da kananan hukumomi 11, wadanda su ne Akko, Balanga, Billiri, Dukku, Funakaye, Gombe, Kaltungo, Kwami, Nafada, Shongom da Yamaltu-Deba. Kananan hukumomin suna taimakawa wajen gudanar da ayyukan mulki a matakin karkara da birane, tare da kula da wasu ayyuka na gida da hadin gwiwa da gwamnatin jiha. <ref>{{cite web |title=Gombe State Government |url=https://gombestate.gov.ng/ |website=Gombe State Government |access-date=26 October 2026}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Jihar Gombe]]
* [[Gwamnan Jihar Gombe]]
* [[Majalisar Dokokin Jihar Gombe]]
* [[Tarihin Gombe]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
sx4aya6224akvh11zrdytubys284j9v
Hukumar Kula da Bayanai da Fasahar Sadarwa ta Jihar Gombe (GITDA)
0
180066
971822
2026-10-26T09:05:53Z
Ummu Ilham
45024
Sabon shafi: '''Hukumar Fasahar Bayanai da Tattalin Arzikin Dijital ta Jihar Gombe''' |Gombe State Information Technology and Digital Economy Commission}}, GITDEC) hukuma ce ta gwamnatin [[Jihar Gombe]], Najeriya, wadda aka kafa domin haɓaka amfani da fasahar bayanai da sadarwa, bunƙasa tattalin arzikin dijital da inganta ayyukan gwamnati ta hanyar fasaha. An kafa hukumar ne a shekarar 2025, bayan Gwamna Muhammadu Inuwa Yahaya ya sanya hannu kan dokar kafa ta. <ref>{{cite news |title=Gomb...
971822
wikitext
text/x-wiki
'''Hukumar Fasahar Bayanai da Tattalin Arzikin Dijital ta Jihar Gombe''' |Gombe State Information Technology and Digital Economy Commission}}, GITDEC) hukuma ce ta gwamnatin [[Jihar Gombe]], Najeriya, wadda aka kafa domin haɓaka amfani da fasahar bayanai da sadarwa, bunƙasa tattalin arzikin dijital da inganta ayyukan gwamnati ta hanyar fasaha. An kafa hukumar ne a shekarar 2025, bayan Gwamna Muhammadu Inuwa Yahaya ya sanya hannu kan dokar kafa ta. <ref>{{cite news |title=Gombe Establishes Commission for Technology and Innovation Growth |url=https://von.gov.ng/gombe-establishes-commission-for-technology-and-innovation-growth/ |work=Voice of Nigeria |date=8 October 2025 |access-date=26 October 2026}}</ref>
== Tarihi ==
Gwamnatin Jihar Gombe ta fara ƙarfafa manufofin fasahar bayanai da sadarwa a ƙarƙashin Ma'aikatar Kimiyya da Fasaha, wadda aka kafa a ranar 19 ga Yuli, 2016. Daga baya, gwamnatin Muhammadu Inuwa Yahaya ta sauya sunan ma'aikatar zuwa Ma'aikatar Kimiyya, Fasaha da Ƙirƙire-ƙirƙire, tare da faɗaɗa ayyukanta domin haɗa ƙirƙire-ƙirƙire da bunƙasa fasaha. <ref>{{cite web |title=Background |url=https://msti.gm.gov.ng/home/2019/12/03/background/ |website=Ministry of Science, Technology and Innovation, Gombe State |access-date=26 October 2026}}</ref>
A cikin shirye-shiryen farko na bunƙasa fasahar bayanai, gwamnatin jihar ta amince da shirin kafa Gombe State Information Technology Development Agency (GITDA). Shirin ya bayyana a cikin Gombe State Development Plan 2021–2030, wanda ya tanadi kafa hukumar domin tsara manufofi da bunƙasa fannin fasahar bayanai a jihar. <ref>{{cite web |title=Gombe State Development Plan 2021–2030 |url=https://media.premiumtimesng.com/wp-content/files/2021/12/MAIN-INNER-compressed.pdf |publisher=Gombe State Government |access-date=26 October 2026}}</ref>
A ranar 8 ga Oktoba, 2025, Gwamna Muhammadu Inuwa Yahaya ya sanya hannu kan dokar kafa Gombe State Information Technology and Digital Economy Commission (GITDEC). Rahoton Voice of Nigeria ya bayyana cewa an kafa hukumar ne domin taimakawa wajen sauya tattalin arzikin jihar zuwa tsarin da fasahar dijital ke taka muhimmiyar rawa a cikinsa. <ref>{{cite news |title=Gombe Establishes Commission for Technology and Innovation Growth |url=https://von.gov.ng/gombe-establishes-commission-for-technology-and-innovation-growth/ |work=Voice of Nigeria |date=8 October 2025 |access-date=26 October 2026}}</ref>
== Ayyuka da nauyin hukumar ==
Daya daga cikin manyan ayyukan GITDEC shi ne tsara da aiwatar da manufofin fasahar bayanai da tattalin arzikin dijital a Jihar Gombe. Wannan ya haɗa da ƙarfafa amfani da fasaha wajen gudanar da ayyukan gwamnati, inganta samun bayanai da samar da hanyoyin zamani na sadarwa tsakanin gwamnati da jama'a. <ref>{{cite news |title=Gombe Establishes Commission for Technology and Innovation Growth |url=https://von.gov.ng/gombe-establishes-commission-for-technology-and-innovation-growth/ |work=Voice of Nigeria |date=8 October 2025 |access-date=26 October 2026}}</ref>
Hukumar tana da alhakin inganta ilimin fasahar dijital da ƙwarewar amfani da kwamfuta da sauran kayan fasaha tsakanin jama'a. Irin waɗannan shirye-shirye na iya taimakawa matasa da sauran masu neman aiki wajen samun ƙwarewar da ake buƙata a kasuwar ayyukan zamani. <ref>{{cite news |title=Gombe Establishes Commission for Technology and Innovation Growth |url=https://von.gov.ng/gombe-establishes-commission-for-technology-and-innovation-growth/ |work=Voice of Nigeria |date=8 October 2025 |access-date=26 October 2026}}</ref>
Wani muhimmin nauyin hukumar shi ne tallafa wa ƙananan kamfanonin fasaha, cibiyoyin ƙirƙire-ƙirƙire da masu samar da sabbin hanyoyin fasaha. Ta hanyar irin wannan tallafi, gwamnatin jihar na fatan ƙarfafa matasa da 'yan kasuwa su samar da kayayyaki da ayyuka na fasaha waɗanda za su taimaka wajen bunƙasa tattalin arziki da samar da ayyukan yi. <ref>{{cite news |title=Gombe Establishes Commission for Technology and Innovation Growth |url=https://von.gov.ng/gombe-establishes-commission-for-technology-and-innovation-growth/ |work=Voice of Nigeria |date=8 October 2025 |access-date=26 October 2026}}</ref>
Hukumar kuma tana da alhakin tallafa wa amfani da tsarin gudanarwar gwamnati ta yanar gizo, wanda aka fi sani da e-governance. Wannan tsari yana taimakawa wajen rage dogaro da takardun gargajiya, sauƙaƙa samun bayanan gwamnati da inganta saurin gudanar da wasu ayyukan jama'a. <ref>{{cite news |title=Gombe Establishes Commission for Technology and Innovation Growth |url=https://von.gov.ng/gombe-establishes-commission-for-technology-and-innovation-growth/ |work=Voice of Nigeria |date=8 October 2025 |access-date=26 October 2026}}</ref>
Bugu da ƙari, GITDEC tana da nauyin inganta tsaron bayanan dijital da kare bayanan da ake adanawa a tsarin kwamfutocin gwamnati. Wannan ya haɗa da ƙarfafa tsaron dandamalin gwamnati da wayar da kan masu amfani da fasaha game da muhimmancin kare bayanan sirri. <ref>{{cite news |title=Gombe Establishes Commission for Technology and Innovation Growth |url=https://von.gov.ng/gombe-establishes-commission-for-technology-and-innovation-growth/ |work=Voice of Nigeria |date=8 October 2025 |access-date=26 October 2026}}</ref>
== Haɗin gwiwa da sauran hukumomi ==
Gwamnatin Jihar Gombe ta yi hulɗa da National Information Technology Development Agency (NITDA), wato Hukumar Bunƙasa Fasahar Bayanai ta Ƙasa, domin ƙarfafa ilimin fasaha da haɓaka ƙwarewar ma'aikata. A watan Oktoba, 2023, Ma'aikatar Kimiyya, Fasaha da Ƙirƙire-ƙirƙire ta jihar ta kai ziyarar aiki ga ofishin NITDA na yankin Gombe domin tattauna horarwa, bunƙasa fasaha da ƙarin damar amfani da fasahar dijital. <ref>{{cite web |title=Ministry of Science, Technology and Innovation, Gombe State |url=https://msti.gm.gov.ng/home/ |website=Ministry of Science, Technology and Innovation, Gombe State |access-date=26 October 2026}}</ref>
Haɗin gwiwar gwamnati da cibiyoyin fasaha na iya taimakawa wajen faɗaɗa amfani da fasahar dijital a makarantu, hukumomin gwamnati, kasuwanci da sauran fannoni na tattalin arzikin jihar. Duk da haka, ana buƙatar takardun hukuma da rahotannin aiwatarwa domin tantance sakamakon da hukumar ta samu tun bayan kafa ta. <ref>{{cite web |title=Directorate of Information and Communication Technology |url=https://msti.gm.gov.ng/home/2020/01/16/directorate-of-information-and-communication-technology/ |website=Ministry of Science, Technology and Innovation, Gombe State |access-date=26 October 2026}}</ref>
== Muhimmancin hukumar ==
Kafa GITDEC ya nuna ƙoƙarin gwamnatin Jihar Gombe na mayar da fasahar dijital wani ɓangare na tsarin ci gaban tattalin arziki da gudanarwar gwamnati. Idan aka aiwatar da manufofinta yadda ya kamata, hukumar za ta iya taimakawa wajen bunƙasa ƙwarewar matasa, sauƙaƙa ayyukan gwamnati, jawo masu zuba jari da ƙarfafa ƙananan kamfanonin fasaha. <ref>{{cite news |title=Gombe Establishes Commission for Technology and Innovation Growth |url=https://von.gov.ng/gombe-establishes-commission-for-technology-and-innovation-growth/ |work=Voice of Nigeria |date=8 October 2025 |access-date=26 October 2026}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Jihar Gombe]]
* [[National Information Technology Development Agency]]
* [[Fasahar bayanai da sadarwa]]
* [[Tattalin arzikin dijital]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
mxhwqzy0t41uwk9m0ldv5kxwxmnwqxt
Cocin Annunciation, Moscow
0
180067
971824
2026-10-26T09:14:41Z
DAN KANSILA 3323
48576
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1362955504|Cathedral of the Annunciation, Moscow]]"
971824
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox church|name=Annunciation Cathedral|full_name=Благовещенский собор|image=The Cathedral of the Annunciation.jpg|image_size=230px|caption=Annunciation Cathedral of the Moscow Kremlin|coordinates={{coord|55|45|00|N|37|37|01|E|region:RU_type:landmark_source:dewiki|display=inline,title}}|location=Moscow|country=Russia|denomination=[[Russian Orthodox]]|website=http://www.kreml.ru/en/kremlin/buildings/Blagoveshenskiy/|founded=|founder=|dedication=|dedicated=|consecrated=1489|events=|status=|functional_status=|architect=|architectural_type=Russian|style=[[Russian architecture|Russian]]|groundbreaking=|completed=|construction_cost=|closed=|demolished=}}<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
{| class="infobox vcard"
! colspan="2" class="infobox-above fn org" style="color:black; background-color:#FFCF00" |Cocin Sanarwa
|-
| colspan="2" class="infobox-subheader" style="font-weight:bold" |Gidan ibada na Благовещен
|-
| colspan="2" class="infobox-image" style="border-bottom:1px #aaa solid" |[[File:The_Cathedral_of_the_Annunciation.jpg|230x230px]]<div class="infobox-caption">Sanarwar Cathedral na Moscow Kremlin</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-image" style="border-bottom:1px #aaa solid" |<mapframe zoom="13" align="center" frameless="1" height="200" width="250">[
{"properties":{"title":"Cathedral of the Annunciation, Moscow","fill-opacity":0.1,"stroke":"#525252","stroke-width":3,"fill":"#dbdbdb"},"type":"ExternalData","service":"geoshape","ids":"Q1160154"},
{"properties":{"stroke-width":3,"stroke":"#525252","title":"Cathedral of the Annunciation, Moscow"},"type":"ExternalData","service":"geoline","ids":"Q1160154"},
{"type":"Feature","geometry":{"coordinates":[37.61694444444444,55.75],"type":"Point"},"properties":{"marker-color":"#919090","title":"Cathedral of the Annunciation, Moscow","marker-symbol":"religious-christian"}}
]</mapframe><div class="infobox-caption">Cocin Sanarwa</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="geo-inline"><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Cathedral_of_the_Annunciation,_Moscow¶ms=55_45_00_N_37_37_01_E_region:RU_type:landmark_source:dewiki <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">55°45′00′′N</span> <span class="longitude">37°37′01′′E</span></span></span><span class="geo-multi-punct">/__hau____hau____hau__</span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">55.75000°N 37.61694°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">55.75000; 37.61694</span></span></span>]</span></span><indicator name="coordinates"><span id="coordinates">[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: {{#parsoid�fragment:6}}<span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Cathedral_of_the_Annunciation,_Moscow¶ms=55_45_00_N_37_37_01_E_region:RU_type:landmark_source:dewiki <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">55°45′00″N</span> <span class="longitude">37°37′01″E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">55.75000°N 37.61694°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">55.75000; 37.61694</span></span></span>]</span>[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</span></indicator>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Wurin da yake
| class="infobox-data label" |Moscow
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Kasar
| class="infobox-data category" |Rasha
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Sunan da ake kira
| class="infobox-data category" |Orthodox na Rasha
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Shafin yanar gizo
| class="infobox-data" |http://www.kreml.ru/en/kremlin/buildings/Blagoveshenskiy/
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="color:black; background-color:#FFCF00" |Tarihi
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Tsarkakewa
| class="infobox-data" |1489
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="color:black; background-color:#FFCF00" |Gine-gine
|-
! class="infobox-label" scope="row" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; ">Nau'in gine-gine</div>
| class="infobox-data category" |Rasha
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Gine-gine masu tsarki|Hanyar da ake amfani da ita]]
| class="infobox-data category" |Rasha
|}
The '''Cathedral of the Annunciation''' (Russian: Благовещенский собор, romanized: Blagoveschensky sobor) in [[Moscow]] is a Russian Orthodox church dedicated to the Annunciation of the Theotokos. It is located on the southwest side of Cathedral Square in the Moscow Kremlin in Russia, where it connects directly to the main building of the complex of the Grand Kremlin Palace, adjacent to the Palace of Facets. It was originally the personal chapel for the tsars, and its abbot remained a personal confessor of the Russian royal family until the early 20th century. Now it also serves as a part of Moscow Kremlin Museums.
== Tarihi ==
Masana gine-gine daga Pskov ne suka gina Cathedral of the Annunciation a cikin 1484-1489 a matsayin wani ɓangare na shirin Grand Duke Ivan III don babban gyare-gyare na Moscow Kremlin.
An fara aikin gini ta amfani da tushe na yanzu a cikin 1484 kuma an kammala shi a watan Agusta 1489. An sake amfani da wasu gumakan farkon karni na 15 a cikin sabon ginin. Bayan ya lalace sosai a cikin wuta a shekara ta 1547, Grand Duke na lokacin (kuma daga baya Tsar na Rasha na farko) Ivan the Terrible ya fara maido da cocin, wanda aka kammala a shekara ta 1564
Yawancin dukiyar cocin sun ɓace a lokacin da sojojin Polish-Lithuanian Commonwealth suka mamaye Moscow a cikin 1612 a ƙarshen Lokacin Matsala. Har ila yau, babban gobarar Kremlin na 1737. A lokacin da Faransa ta mamaye Moscow a 1812, an yi amfani da babban cocin a matsayin bariki kuma an fi fashi da shi. An mayar da shi a cikin 1815-1820. A lokacin Juyin Juya Halin Rasha na 1917, babban cocin ya lalace yayin yakin. Bayan haka, gwamnatin Bolshevik ta rufe shi. A cikin shekarun 1950, tare da sauran majami'u da suka tsira a cikin Kremlin na Moscow, an kiyaye shi a matsayin gidan kayan gargajiya. Bayan shekara ta 1992, an sake dawo da ayyukan addini na lokaci-lokaci. Ginin cocin ya sami sabuntawa a cikin shekara ta 2009.
Daga lokacin da aka naɗa Ivan the Terrible a matsayin tsar, 'yan gidan sarauta sun yi sujada a Cathedral na Annunciation, sun yi aure kuma sun yi wa'yansu baftisma a can.
== Gine-gine ==
[[File:Onion_domes_of_Cathedral_of_the_Annunciation.JPG|right|thumb|250x250px|Gidan albasa mai zinariya na Cocin Annunciation]]
Idan aka kwatanta da sauran manyan majami'u biyu na Kremlin, Cathedral na Annunciation yana da ɗan ƙarami. An gina babban cocin da tubali, tare da bangarorin fararen dutse wanda aka yi ado da kuma yin ado.
[[File:Iconostasis_in_Moscow.jpg|left|thumb|244x244px|Iconostasis na babban coci]]
[[File:Interior_of_Annunciation_Cathedral_in_Moscow_01_by_shakko.jpg|alt=Interior of the Annunciation Cathedral, Moscow, Russia|thumb|334x334px|Cikin cocin]]
Cikin cocin ya ƙunshi yankin addu'a na tsakiya da kuma tashoshin da ke kewaye da shi, tare da ƙarin bagadan gefe a karni na 16. Babban rufin babban cocin yana da babban iconostasis, wanda ya haɗa da gumaka na ƙarni na 14 zuwa 17, gami da waɗanda Andrei Rublev, Theophanes Girkanci da Prokhor suka fentin, da ƙarni na 19, da kuma, musamman a kan matakan tsakiya.
A ko'ina cikin ciki, akwai raguwa na murals da [[Theodosius (painter)|Theodosius]] (1508) da wasu suka zana (rabi na biyu na ƙarni na 16, 17 da 19). Bayan bagaden (inda aka taɓa samun sacristy) an gano babban kayan ado na azurfa wanda ke dauke da ragowar kusan tsarkaka 50 daga wurare daban-daban a [[Gabas ta Tsakiya]] a cikin 1894.
== MANAZARTA ==
* [Inda Aka Ɗauko Hoto da ke shafi na 9] ''Kremlin: Citadel na Tarihi'' . Kamfanin wallafe-wallafen MacMillan (1973). {{ISBN|0-02-750830-7}}
* [Inda Aka Ɗauko Hoto da ke shafi na 9] ''Kremlin na Moscow: tarihin abin tunawa na musamman na Rasha''. Gidan bugawa "Russkaya Zhizn" (1980). ASIN: B0010XM7BQ
s7jiyed4joomeuakfwen2newsxcautj
971825
971824
2026-10-26T09:15:15Z
DAN KANSILA 3323
48576
971825
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{Infobox church|name=Annunciation Cathedral|full_name=Благовещенский собор|image=The Cathedral of the Annunciation.jpg|image_size=230px|caption=Annunciation Cathedral of the Moscow Kremlin|coordinates={{coord|55|45|00|N|37|37|01|E|region:RU_type:landmark_source:dewiki|display=inline,title}}|location=Moscow|country=Russia|denomination=[[Russian Orthodox]]|website=http://www.kreml.ru/en/kremlin/buildings/Blagoveshenskiy/|founded=|founder=|dedication=|dedicated=|consecrated=1489|events=|status=|functional_status=|architect=|architectural_type=Russian|style=[[Russian architecture|Russian]]|groundbreaking=|completed=|construction_cost=|closed=|demolished=}}<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
{| class="infobox vcard"
! colspan="2" class="infobox-above fn org" style="color:black; background-color:#FFCF00" |Cocin Sanarwa
|-
| colspan="2" class="infobox-subheader" style="font-weight:bold" |Gidan ibada na Благовещен
|-
| colspan="2" class="infobox-image" style="border-bottom:1px #aaa solid" |[[File:The_Cathedral_of_the_Annunciation.jpg|230x230px]]<div class="infobox-caption">Sanarwar Cathedral na Moscow Kremlin</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-image" style="border-bottom:1px #aaa solid" |<mapframe zoom="13" align="center" frameless="1" height="200" width="250">[
{"properties":{"title":"Cathedral of the Annunciation, Moscow","fill-opacity":0.1,"stroke":"#525252","stroke-width":3,"fill":"#dbdbdb"},"type":"ExternalData","service":"geoshape","ids":"Q1160154"},
{"properties":{"stroke-width":3,"stroke":"#525252","title":"Cathedral of the Annunciation, Moscow"},"type":"ExternalData","service":"geoline","ids":"Q1160154"},
{"type":"Feature","geometry":{"coordinates":[37.61694444444444,55.75],"type":"Point"},"properties":{"marker-color":"#919090","title":"Cathedral of the Annunciation, Moscow","marker-symbol":"religious-christian"}}
]</mapframe><div class="infobox-caption">Cocin Sanarwa</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="geo-inline"><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Cathedral_of_the_Annunciation,_Moscow¶ms=55_45_00_N_37_37_01_E_region:RU_type:landmark_source:dewiki <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">55°45′00′′N</span> <span class="longitude">37°37′01′′E</span></span></span><span class="geo-multi-punct">/__hau____hau____hau__</span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">55.75000°N 37.61694°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">55.75000; 37.61694</span></span></span>]</span></span><indicator name="coordinates"><span id="coordinates">[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: {{#parsoid�fragment:6}}<span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Cathedral_of_the_Annunciation,_Moscow¶ms=55_45_00_N_37_37_01_E_region:RU_type:landmark_source:dewiki <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">55°45′00″N</span> <span class="longitude">37°37′01″E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">55.75000°N 37.61694°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">55.75000; 37.61694</span></span></span>]</span>[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</span></indicator>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Wurin da yake
| class="infobox-data label" |Moscow
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Kasar
| class="infobox-data category" |Rasha
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Sunan da ake kira
| class="infobox-data category" |Orthodox na Rasha
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Shafin yanar gizo
| class="infobox-data" |http://www.kreml.ru/en/kremlin/buildings/Blagoveshenskiy/
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="color:black; background-color:#FFCF00" |Tarihi
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Tsarkakewa
| class="infobox-data" |1489
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="color:black; background-color:#FFCF00" |Gine-gine
|-
! class="infobox-label" scope="row" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; ">Nau'in gine-gine</div>
| class="infobox-data category" |Rasha
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Gine-gine masu tsarki|Hanyar da ake amfani da ita]]
| class="infobox-data category" |Rasha
|}
The '''Cathedral of the Annunciation''' (Russian: Благовещенский собор, romanized: Blagoveschensky sobor) in [[Moscow]] is a Russian Orthodox church dedicated to the Annunciation of the Theotokos. It is located on the southwest side of Cathedral Square in the Moscow Kremlin in Russia, where it connects directly to the main building of the complex of the Grand Kremlin Palace, adjacent to the Palace of Facets. It was originally the personal chapel for the tsars, and its abbot remained a personal confessor of the Russian royal family until the early 20th century. Now it also serves as a part of Moscow Kremlin Museums.
== Tarihi ==
Masana gine-gine daga Pskov ne suka gina Cathedral of the Annunciation a cikin 1484-1489 a matsayin wani ɓangare na shirin Grand Duke Ivan III don babban gyare-gyare na Moscow Kremlin.
An fara aikin gini ta amfani da tushe na yanzu a cikin 1484 kuma an kammala shi a watan Agusta 1489. An sake amfani da wasu gumakan farkon karni na 15 a cikin sabon ginin. Bayan ya lalace sosai a cikin wuta a shekara ta 1547, Grand Duke na lokacin (kuma daga baya Tsar na Rasha na farko) Ivan the Terrible ya fara maido da cocin, wanda aka kammala a shekara ta 1564
Yawancin dukiyar cocin sun ɓace a lokacin da sojojin Polish-Lithuanian Commonwealth suka mamaye Moscow a cikin 1612 a ƙarshen Lokacin Matsala. Har ila yau, babban gobarar Kremlin na 1737. A lokacin da Faransa ta mamaye Moscow a 1812, an yi amfani da babban cocin a matsayin bariki kuma an fi fashi da shi. An mayar da shi a cikin 1815-1820. A lokacin Juyin Juya Halin Rasha na 1917, babban cocin ya lalace yayin yakin. Bayan haka, gwamnatin Bolshevik ta rufe shi. A cikin shekarun 1950, tare da sauran majami'u da suka tsira a cikin Kremlin na Moscow, an kiyaye shi a matsayin gidan kayan gargajiya. Bayan shekara ta 1992, an sake dawo da ayyukan addini na lokaci-lokaci. Ginin cocin ya sami sabuntawa a cikin shekara ta 2009.
Daga lokacin da aka naɗa Ivan the Terrible a matsayin tsar, 'yan gidan sarauta sun yi sujada a Cathedral na Annunciation, sun yi aure kuma sun yi wa'yansu baftisma a can.
== Gine-gine ==
[[File:Onion_domes_of_Cathedral_of_the_Annunciation.JPG|right|thumb|250x250px|Gidan albasa mai zinariya na Cocin Annunciation]]
Idan aka kwatanta da sauran manyan majami'u biyu na Kremlin, Cathedral na Annunciation yana da ɗan ƙarami. An gina babban cocin da tubali, tare da bangarorin fararen dutse wanda aka yi ado da kuma yin ado.
[[File:Iconostasis_in_Moscow.jpg|left|thumb|244x244px|Iconostasis na babban coci]]
[[File:Interior_of_Annunciation_Cathedral_in_Moscow_01_by_shakko.jpg|alt=Interior of the Annunciation Cathedral, Moscow, Russia|thumb|334x334px|Cikin cocin]]
Cikin cocin ya ƙunshi yankin addu'a na tsakiya da kuma tashoshin da ke kewaye da shi, tare da ƙarin bagadan gefe a karni na 16. Babban rufin babban cocin yana da babban iconostasis, wanda ya haɗa da gumaka na ƙarni na 14 zuwa 17, gami da waɗanda Andrei Rublev, Theophanes Girkanci da Prokhor suka fentin, da ƙarni na 19, da kuma, musamman a kan matakan tsakiya.
A ko'ina cikin ciki, akwai raguwa na murals da [[Theodosius (painter)|Theodosius]] (1508) da wasu suka zana (rabi na biyu na ƙarni na 16, 17 da 19). Bayan bagaden (inda aka taɓa samun sacristy) an gano babban kayan ado na azurfa wanda ke dauke da ragowar kusan tsarkaka 50 daga wurare daban-daban a [[Gabas ta Tsakiya]] a cikin 1894.
== MANAZARTA ==
* [Inda Aka Ɗauko Hoto da ke shafi na 9] ''Kremlin: Citadel na Tarihi'' . Kamfanin wallafe-wallafen MacMillan (1973). {{ISBN|0-02-750830-7}}
* [Inda Aka Ɗauko Hoto da ke shafi na 9] ''Kremlin na Moscow: tarihin abin tunawa na musamman na Rasha''. Gidan bugawa "Russkaya Zhizn" (1980). ASIN: B0010XM7BQ
o9n6fvsgwy5bvn4mmrjli2rjxlztolw
Cornelia Jakobs
0
180068
971826
2026-10-26T09:20:07Z
Yakubu manya
45962
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1367279379|Cornelia Jakobs]]"
971826
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox musical artist|Name=Cornelia Jakobs|image=File:Cornelia Jakobs - Melodifestivalen 2022, finalen, torsdagen 114.jpg|caption=Jakobs in 2022|Birth_name=Anna Cornelia Jakobsdotter Samuelsson|Alias=|birth_date={{birth date and age|1992|03|09|df=yes}}|birth_place=[[Nacka Municipality]], Sweden|Origin=|Instrument=|Genre=[[Pop music|Pop]]|Occupation={{hlist|Singer|songwriter}}|Years_active=2010–present|Label=}}'''Anna '''Cornelia Jakobs''' Samuelsson''' (an haife ta a ranar 9 ga watan Maris na shekara ta 1992 ), wacce aka fi sani da Cornelia Jakobs, mawaƙiya ce kuma marubuciya ta Sweden. <ref>{{Cite journal |date=9 March 2022 |title="I found the right one at the wrong time" -- Cornelia Jakobs' "Hold Me Closer" lyrics lament the turmoil of a breakup |url=https://wiwibloggs.com/2022/03/09/lyrics-cornelia-jakobs-hold-me-closer/270097/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220311183736/https://wiwibloggs.com/2022/03/09/lyrics-cornelia-jakobs-hold-me-closer/270097/ |archive-date=11 March 2022 |access-date=11 March 2022}}</ref> Ta wakilci Sweden a gasar Eurovision Song Contest 2022 tare da waƙar "Hold Me Closer", ta kasance ta huɗu.
An haifi Cornelia Jakobsdotter a cikin Nacka Municipality, [[Stockholm]] County, kuma ta girma a Stockholm. Yarinyar mawaƙin Poodles Jakob Samuel da Fia Lönnborn, ta fara shiga kiɗa ta hanyar sauraron Idol 2008; ta sami wasu hankalin kafofin watsa labarai bayan alƙalai sun yi mata ba'a.<ref>{{Cite web |last=Niklasson |first=Ylva |last2=Widman |first2=Linda |date=18 September 2008 |title=Stjärnans dotter hånad av juryn |url=https://www.aftonbladet.se/a/Xw97wg |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220205230413/https://www.aftonbladet.se/a/Xw97wg |archive-date=5 February 2022 |access-date=18 February 2022 |language=sv}}</ref> Shekaru 14 bayan haka memba na juri Anders Bagge da Jakobs dukansu sun shiga kuma sun kasance waɗanda aka fi so a Melodifestivalen 2022 sannan ya nemi gafara, yana cewa "Shit, yadda ba daidai ba ne, yadda kake da baiwa".<ref>{{Cite web |date=2022-03-12 |title=Anders Bagge sågade Cornelia I "Idol" – nu ber han om ursäkt: "Shit vad fel man kan ha" |url=https://www.aftonbladet.se/a/Qy0RWJ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240713194231/https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/melodifestivalen/a/Qy0RWJ/cornelia-jakobs-idol-anders-bagge-ber-om-ursakt |archive-date=13 July 2024 |access-date=2023-12-31 |website=www.aftonbladet.se |language=sv}}</ref>
[[File:Love_Generation_2010.jpg|left|thumb|160x160px|Ƙaunar Ƙauna a cikin 2010, daga hagu zuwa dama: Charly Q, Mikaela, Cornelia da Melanie]]
Ta fara aikinta na kiɗa a matsayin memba na ƙungiyar 'yan mata Love Generation, waɗanda suka halarci Melodifestivalen 2011 da 2012. <ref name="auto">{{Cite web |date=4 February 2022 |title=Cornelia Jakobs tävlar i Melodifestivalen – är dotter till känd Mello-stjärna |url=https://nyheter24.se/noje/tv/992830-cornelia-jakobs-tavlar-i-melodifestivalen-har-ar-allt-du-vill-veta-om-henne |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220205231419/https://nyheter24.se/noje/tv/992830-cornelia-jakobs-tavlar-i-melodifestivalen-har-ar-allt-du-vill-veta-om-henne |archive-date=5 February 2022 |access-date=18 February 2022 |website=nyheter24.se |language=sv}}</ref> Love Generation ta 2011 shigar "Dance Alone" ya kai lamba 26 a kan {{Lang|sv|[[Sverigetopplistan]]}}.<ref>{{Cite web |title=Sverigetopplistan |url=https://www.sverigetopplistan.se/search |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211204033839/https://www.sverigetopplistan.se/search |archive-date=4 December 2021 |access-date=18 February 2022 |website=Sverigetopplistan |language=sv}}</ref>
[[File:Cornelia,_Love_Generation_2010.jpg|thumb|240x240px|Jakobs a cikin 2010]]
In 2020, Jakobs composed and performed the song "Weight of the World" which became the soundtrack for the HBO Nordic series ''Beartown'' (Swedish: Björnstad).<ref name="auto" /> She participated in Melodifestivalen 2021 as a songwriter for the song "Best of Me" performed by Efraim Leo.<ref>{{Cite web |title=Melodifestivalen 2021: Efraim Leo - "Best Of Me" |url=https://eurovisionworld.com/national/sweden/melodifestivalen-2021/efraim-leo-best-of-me |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220311184119/https://eurovisionworld.com/national/sweden/melodifestivalen-2021/efraim-leo-best-of-me |archive-date=11 March 2022 |access-date=11 March 2022 |website=Eurovisionworld}}</ref>
A cikin 2022, Jakobs ta tafi solo a matsayin mawaƙa kuma ta shiga cikin Melodifestivalen 2022 tare da waƙar "Hold Me Closer", wanda ya cancanci wasan karshe kuma daga baya ya ci nasara da maki 146, [1] [2] don haka ya sami damar wakiltar Sweden a gasar Eurovision Song Contest 2022 a Turin.[3][4] A wasan karshe ta gama a matsayi na huɗu gabaɗaya, tare da maki 438.[5] Jakobs na ɗaya daga cikin masu wasan kwaikwayo a lokacin hutu a wasan karshe na Eurovision Song Contest 2023, inda ta yi "I Turn to You" ta Melanie C a cikin wani ɓangaren da ya yi bikin gudummawar birnin Liverpool ga kiɗa na pop.[6] Jakobs ta fitar da "Ina buƙatar Ka Yanzu" a watan Yulin 2023, inda ta bayyana cewa tana da ADHD.
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;"
|+Jerin mutane, tare da matsayi na ginshiƙi da aka zaɓa
! rowspan="2" scope="col" |Taken
! rowspan="2" scope="col" |Shekara
! colspan="7" scope="col" |Matsayi mafi girma
|-
! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |SWE<br />
! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |Ƙarshen<br /><ref>{{Cite web |title=Singlet 20/2022 |url=https://www.ifpi.fi/lista/singlet/2022/20/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220526105034/https://www.ifpi.fi/lista/singlet/2022/20/ |archive-date=26 May 2022 |access-date=22 May 2022 |publisher=[[Musiikkituottajat]] |language=fi}}</ref>
! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |IRE<br /><ref>{{Cite web |date=20 May 2022 |title=Official Irish Singles Chart Top 50 |url=https://www.officialcharts.com/charts/irish-singles-chart/20220520/ie7501 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220526105036/https://www.officialcharts.com/charts/irish-singles-chart/ |archive-date=26 May 2022 |access-date=21 May 2022 |publisher=Official Charts Company}}</ref>
! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |LTU<br /><ref>{{Cite web |date=20 May 2022 |title=2022 20-os savaitės klausomiausi (Top 100) |url=https://www.agata.lt/lt/naujienos/s20/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220520074409/https://www.agata.lt/lt/naujienos/s20/ |archive-date=20 May 2022 |access-date=20 May 2022 |publisher=[[AGATA (organization)|AGATA]] |language=lt}}</ref>
! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |NLD<br /><ref>{{Cite web |title=Discografie Cornelia Jakobs |url=https://dutchcharts.nl/showinterpret.asp?interpret=Cornelia+Jakobs |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220520133659/https://dutchcharts.nl/showinterpret.asp?interpret=Cornelia+Jakobs |archive-date=20 May 2022 |access-date=20 May 2022 |website=dutchcharts.nl |language=nl}}</ref>
! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |NOR<br /><ref>{{Cite web |title=VG-lista – Topp 20 Single 2022-20 |url=https://topplista.no/charts/singles/2022-w20/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220526105034/https://topplista.no/charts/singles/2022-w20/ |archive-date=26 May 2022 |access-date=21 May 2022 |publisher=[[VG-lista]]}}</ref>
! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |Burtaniya<br /><ref>{{Cite web |title=Cornelia Jakobs {{!}} full Official Chart History |url=https://www.officialcharts.com/artist/62640/cornelia-jakobs/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220520171516/https://www.officialcharts.com/artist/62640/cornelia-jakobs/ |archive-date=20 May 2022 |access-date=21 May 2022 |publisher=[[Official Charts Company]]}}</ref>
|-
! scope="row" |"Labaran Dare na Ƙarshe"
| rowspan="6" |2018
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|-
! scope="row" |"Dukan Zinariya"
| - {{Efn|"All the Gold" did not enter the [[Sverigetopplistan|Swedish Singellista Chart]], but peaked at number 10 on the Swedish Heatseeker Chart.<ref name="SWE Heat Week 11">{{cite web|url=https://www.sverigetopplistan.se/chart/215?dspy=2022&dspp=11|title=Veckolista Heatseeker, vecka 11|publisher=[[Sverigetopplistan]]|access-date=19 March 2022|archive-date=18 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220318134736/https://www.sverigetopplistan.se/chart/215?dspy=2022&dspp=11|url-status=live}}</ref>}}
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|-
! scope="row" |"Ka son ni"
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|-
! scope="row" |"Tsibiran dabbobi"
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|-
! scope="row" |"Ƙaunar Ƙaunar"
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|-
! scope="row" |"An kulle ka"
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|-
! scope="row" |"Yana damuwa"
|2019
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|-
! scope="row" |"Mafarki Ya Fito"
| rowspan="2" |2020
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|-
! scope="row" |"Ma'aunin Duniya"
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|-
! scope="row" |"Ka matsa mini kusa"
| rowspan="3" |2022
|1
|9
|38
|5
|76
|15
|59
|-
! scope="row" |"Kyakkyawan"
| - {{Efn|"Fine" did not enter the Swedish Singellista Chart, but peaked at number 15 on the Swedish Heatseeker Chart.<ref name="SWE Heat Week 11"/>}}
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|-
! scope="row" |"Tashi"
| - {{Efn|"Rise" did not enter the Swedish Singellista Chart, but peaked at number one on the Swedish Heatseeker Chart.<ref>{{cite web|url=https://www.sverigetopplistan.se/chart/215?dspy=2022&dspp=41|title=Veckolista Heatseeker, vecka 41|publisher=[[Sverigetopplistan]]|access-date=14 October 2022|archive-date=13 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240713194236/https://sverigetopplistan.se/chart/215/?dspy=2022&dspp=41|url-status=live}}</ref>}}
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|-
! scope="row" |"Yana ɗaukar Wawaye don Kasancewa da Lafiya"
| rowspan="3" |2023
|83
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|-
! scope="row" |"Na juya zuwa gare ka"
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|-
! scope="row" |"Ina bukatar ku yanzu"
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|-
| colspan="9" style="font-size:85%" |" - " yana nuna rikodin da ba a tsara shi ba ko kuma ba a saki shi a wannan yankin ba.
|}
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
! scope="col" |Shekara
! scope="col" |Bikin bayar da kyautar
! scope="col" |Sashe
! scope="col" |Wanda aka zaba / aiki
! scope="col" |Sakamakon
! class="unsortable" scope="col" |{{Abbr|Ref.|Reference(s)}}
|-
| rowspan="5" |2022
|Kyautar Marcel Bezençon
|Kyautar Mawallafi
| rowspan="2" |"Ka matsa mini kusa"| rowspan="5" {{Won}}
| style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=14 May 2022 |title=2022 Marcel Bezençon Award Winners |url=https://eurovision.tv/story/2022-marcel-bezencon-winners |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220520092347/https://eurovision.tv/story/2022-marcel-bezencon-winners |archive-date=20 May 2022 |access-date=15 May 2022 |website=Eurovision.tv |publisher=EBU |language=en-gb}}</ref>
|-
| rowspan="2" |Rockbjörnen
|Waƙar Shekara ta Sweden
| rowspan="2" style="text-align:center;" |<ref name="rock2022">{{Cite web |date=18 August 2022 |title=Cornelia Jakobs vinner Årets svenska låt och Årets genombrott |url=https://www.aftonbladet.se/a/MLM73r |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240713194233/https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/musik/rockbjornen/a/MLM73r/cornelia-jakobs-vinner-rockbjornen-for-arets-genombrott |archive-date=13 July 2024 |access-date=2022-08-26 |website=www.aftonbladet.se |publisher=Aftonbladet |language=sv}}</ref>
|-
|Ci gaban Shekara
|Shi da kansa
|-
|Musikplats Stockholm
|Waƙar Shekara
|"Ka matsa mini kusa"
| style="text-align:center;" |
|-
|Fursunonin da aka yi amfani da su
|Waƙar Shekara
|"Ka matsa mini kusa"
| style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=11 November 2022 |title=De är vinnarna i Musikförläggarnas Pris 2022 |url=https://news.cision.com/se/musikforlaggarna/r/de-ar-vinnarna-i-musikforlaggarnas-pris-2022,c3665015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230309122459/https://news.cision.com/se/musikforlaggarna/r/de-ar-vinnarna-i-musikforlaggarnas-pris-2022,c3665015 |archive-date=9 March 2023 |access-date=2023-03-09 |website=News Powered by Cision |language=sv}}</ref>
|-
| rowspan="2" |2023
| rowspan="2" |Grammis
|Waƙar Shekara
|"Ka matsa mini kusa"| {{Nom}}
| style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |title=ÅRETS LÅT 2023 |url=https://grammis.se/blog/arets-lat-2023/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240713194236/https://grammis.se/nominerade/arets-lat-2023/ |archive-date=13 July 2024 |access-date=2023-05-06 |website=Grammis |language=sv-SE}}</ref>
|-
|Sabon Shekara
|Shi da kansa| {{Won}}
| style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |title=ÅRETS NYKOMLING 2023 |url=https://grammis.se/blog/arets-nykomling-2023/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240713194235/https://grammis.se/nominerade/arets-nykomling-2023/ |archive-date=13 July 2024 |access-date=2023-05-06 |website=Grammis |language=sv-SE}}</ref>
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1992]]
q3c8ijt5ntfvhmhh364jy86gjbb2v27
971827
971826
2026-10-26T09:20:42Z
Yakubu manya
45962
971827
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox musical artist|Name=Cornelia Jakobs|image=File:Cornelia Jakobs - Melodifestivalen 2022, finalen, torsdagen 114.jpg|caption=Jakobs in 2022|Birth_name=Anna Cornelia Jakobsdotter Samuelsson|Alias=|birth_date={{birth date and age|1992|03|09|df=yes}}|birth_place=[[Nacka Municipality]], Sweden|Origin=|Instrument=|Genre=[[Pop music|Pop]]|Occupation={{hlist|Singer|songwriter}}|Years_active=2010–present|Label=}}{{Databox}}
'''Anna '''Cornelia Jakobs''' Samuelsson''' (an haife ta a ranar 9 ga watan Maris na shekara ta 1992 ), wacce aka fi sani da Cornelia Jakobs, mawaƙiya ce kuma marubuciya ta Sweden. <ref>{{Cite journal |date=9 March 2022 |title="I found the right one at the wrong time" -- Cornelia Jakobs' "Hold Me Closer" lyrics lament the turmoil of a breakup |url=https://wiwibloggs.com/2022/03/09/lyrics-cornelia-jakobs-hold-me-closer/270097/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220311183736/https://wiwibloggs.com/2022/03/09/lyrics-cornelia-jakobs-hold-me-closer/270097/ |archive-date=11 March 2022 |access-date=11 March 2022}}</ref> Ta wakilci Sweden a gasar Eurovision Song Contest 2022 tare da waƙar "Hold Me Closer", ta kasance ta huɗu.
An haifi Cornelia Jakobsdotter a cikin Nacka Municipality, [[Stockholm]] County, kuma ta girma a Stockholm. Yarinyar mawaƙin Poodles Jakob Samuel da Fia Lönnborn, ta fara shiga kiɗa ta hanyar sauraron Idol 2008; ta sami wasu hankalin kafofin watsa labarai bayan alƙalai sun yi mata ba'a.<ref>{{Cite web |last=Niklasson |first=Ylva |last2=Widman |first2=Linda |date=18 September 2008 |title=Stjärnans dotter hånad av juryn |url=https://www.aftonbladet.se/a/Xw97wg |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220205230413/https://www.aftonbladet.se/a/Xw97wg |archive-date=5 February 2022 |access-date=18 February 2022 |language=sv}}</ref> Shekaru 14 bayan haka memba na juri Anders Bagge da Jakobs dukansu sun shiga kuma sun kasance waɗanda aka fi so a Melodifestivalen 2022 sannan ya nemi gafara, yana cewa "Shit, yadda ba daidai ba ne, yadda kake da baiwa".<ref>{{Cite web |date=2022-03-12 |title=Anders Bagge sågade Cornelia I "Idol" – nu ber han om ursäkt: "Shit vad fel man kan ha" |url=https://www.aftonbladet.se/a/Qy0RWJ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240713194231/https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/melodifestivalen/a/Qy0RWJ/cornelia-jakobs-idol-anders-bagge-ber-om-ursakt |archive-date=13 July 2024 |access-date=2023-12-31 |website=www.aftonbladet.se |language=sv}}</ref>
[[File:Love_Generation_2010.jpg|left|thumb|160x160px|Ƙaunar Ƙauna a cikin 2010, daga hagu zuwa dama: Charly Q, Mikaela, Cornelia da Melanie]]
Ta fara aikinta na kiɗa a matsayin memba na ƙungiyar 'yan mata Love Generation, waɗanda suka halarci Melodifestivalen 2011 da 2012. <ref name="auto">{{Cite web |date=4 February 2022 |title=Cornelia Jakobs tävlar i Melodifestivalen – är dotter till känd Mello-stjärna |url=https://nyheter24.se/noje/tv/992830-cornelia-jakobs-tavlar-i-melodifestivalen-har-ar-allt-du-vill-veta-om-henne |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220205231419/https://nyheter24.se/noje/tv/992830-cornelia-jakobs-tavlar-i-melodifestivalen-har-ar-allt-du-vill-veta-om-henne |archive-date=5 February 2022 |access-date=18 February 2022 |website=nyheter24.se |language=sv}}</ref> Love Generation ta 2011 shigar "Dance Alone" ya kai lamba 26 a kan {{Lang|sv|[[Sverigetopplistan]]}}.<ref>{{Cite web |title=Sverigetopplistan |url=https://www.sverigetopplistan.se/search |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211204033839/https://www.sverigetopplistan.se/search |archive-date=4 December 2021 |access-date=18 February 2022 |website=Sverigetopplistan |language=sv}}</ref>
[[File:Cornelia,_Love_Generation_2010.jpg|thumb|240x240px|Jakobs a cikin 2010]]
In 2020, Jakobs composed and performed the song "Weight of the World" which became the soundtrack for the HBO Nordic series ''Beartown'' (Swedish: Björnstad).<ref name="auto" /> She participated in Melodifestivalen 2021 as a songwriter for the song "Best of Me" performed by Efraim Leo.<ref>{{Cite web |title=Melodifestivalen 2021: Efraim Leo - "Best Of Me" |url=https://eurovisionworld.com/national/sweden/melodifestivalen-2021/efraim-leo-best-of-me |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220311184119/https://eurovisionworld.com/national/sweden/melodifestivalen-2021/efraim-leo-best-of-me |archive-date=11 March 2022 |access-date=11 March 2022 |website=Eurovisionworld}}</ref>
A cikin 2022, Jakobs ta tafi solo a matsayin mawaƙa kuma ta shiga cikin Melodifestivalen 2022 tare da waƙar "Hold Me Closer", wanda ya cancanci wasan karshe kuma daga baya ya ci nasara da maki 146, [1] [2] don haka ya sami damar wakiltar Sweden a gasar Eurovision Song Contest 2022 a Turin.[3][4] A wasan karshe ta gama a matsayi na huɗu gabaɗaya, tare da maki 438.[5] Jakobs na ɗaya daga cikin masu wasan kwaikwayo a lokacin hutu a wasan karshe na Eurovision Song Contest 2023, inda ta yi "I Turn to You" ta Melanie C a cikin wani ɓangaren da ya yi bikin gudummawar birnin Liverpool ga kiɗa na pop.[6] Jakobs ta fitar da "Ina buƙatar Ka Yanzu" a watan Yulin 2023, inda ta bayyana cewa tana da ADHD.
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;"
|+Jerin mutane, tare da matsayi na ginshiƙi da aka zaɓa
! rowspan="2" scope="col" |Taken
! rowspan="2" scope="col" |Shekara
! colspan="7" scope="col" |Matsayi mafi girma
|-
! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |SWE<br />
! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |Ƙarshen<br /><ref>{{Cite web |title=Singlet 20/2022 |url=https://www.ifpi.fi/lista/singlet/2022/20/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220526105034/https://www.ifpi.fi/lista/singlet/2022/20/ |archive-date=26 May 2022 |access-date=22 May 2022 |publisher=[[Musiikkituottajat]] |language=fi}}</ref>
! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |IRE<br /><ref>{{Cite web |date=20 May 2022 |title=Official Irish Singles Chart Top 50 |url=https://www.officialcharts.com/charts/irish-singles-chart/20220520/ie7501 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220526105036/https://www.officialcharts.com/charts/irish-singles-chart/ |archive-date=26 May 2022 |access-date=21 May 2022 |publisher=Official Charts Company}}</ref>
! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |LTU<br /><ref>{{Cite web |date=20 May 2022 |title=2022 20-os savaitės klausomiausi (Top 100) |url=https://www.agata.lt/lt/naujienos/s20/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220520074409/https://www.agata.lt/lt/naujienos/s20/ |archive-date=20 May 2022 |access-date=20 May 2022 |publisher=[[AGATA (organization)|AGATA]] |language=lt}}</ref>
! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |NLD<br /><ref>{{Cite web |title=Discografie Cornelia Jakobs |url=https://dutchcharts.nl/showinterpret.asp?interpret=Cornelia+Jakobs |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220520133659/https://dutchcharts.nl/showinterpret.asp?interpret=Cornelia+Jakobs |archive-date=20 May 2022 |access-date=20 May 2022 |website=dutchcharts.nl |language=nl}}</ref>
! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |NOR<br /><ref>{{Cite web |title=VG-lista – Topp 20 Single 2022-20 |url=https://topplista.no/charts/singles/2022-w20/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220526105034/https://topplista.no/charts/singles/2022-w20/ |archive-date=26 May 2022 |access-date=21 May 2022 |publisher=[[VG-lista]]}}</ref>
! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |Burtaniya<br /><ref>{{Cite web |title=Cornelia Jakobs {{!}} full Official Chart History |url=https://www.officialcharts.com/artist/62640/cornelia-jakobs/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220520171516/https://www.officialcharts.com/artist/62640/cornelia-jakobs/ |archive-date=20 May 2022 |access-date=21 May 2022 |publisher=[[Official Charts Company]]}}</ref>
|-
! scope="row" |"Labaran Dare na Ƙarshe"
| rowspan="6" |2018
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|-
! scope="row" |"Dukan Zinariya"
| - {{Efn|"All the Gold" did not enter the [[Sverigetopplistan|Swedish Singellista Chart]], but peaked at number 10 on the Swedish Heatseeker Chart.<ref name="SWE Heat Week 11">{{cite web|url=https://www.sverigetopplistan.se/chart/215?dspy=2022&dspp=11|title=Veckolista Heatseeker, vecka 11|publisher=[[Sverigetopplistan]]|access-date=19 March 2022|archive-date=18 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220318134736/https://www.sverigetopplistan.se/chart/215?dspy=2022&dspp=11|url-status=live}}</ref>}}
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|-
! scope="row" |"Ka son ni"
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|-
! scope="row" |"Tsibiran dabbobi"
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|-
! scope="row" |"Ƙaunar Ƙaunar"
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|-
! scope="row" |"An kulle ka"
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|-
! scope="row" |"Yana damuwa"
|2019
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|-
! scope="row" |"Mafarki Ya Fito"
| rowspan="2" |2020
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|-
! scope="row" |"Ma'aunin Duniya"
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|-
! scope="row" |"Ka matsa mini kusa"
| rowspan="3" |2022
|1
|9
|38
|5
|76
|15
|59
|-
! scope="row" |"Kyakkyawan"
| - {{Efn|"Fine" did not enter the Swedish Singellista Chart, but peaked at number 15 on the Swedish Heatseeker Chart.<ref name="SWE Heat Week 11"/>}}
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|-
! scope="row" |"Tashi"
| - {{Efn|"Rise" did not enter the Swedish Singellista Chart, but peaked at number one on the Swedish Heatseeker Chart.<ref>{{cite web|url=https://www.sverigetopplistan.se/chart/215?dspy=2022&dspp=41|title=Veckolista Heatseeker, vecka 41|publisher=[[Sverigetopplistan]]|access-date=14 October 2022|archive-date=13 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240713194236/https://sverigetopplistan.se/chart/215/?dspy=2022&dspp=41|url-status=live}}</ref>}}
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|-
! scope="row" |"Yana ɗaukar Wawaye don Kasancewa da Lafiya"
| rowspan="3" |2023
|83
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|-
! scope="row" |"Na juya zuwa gare ka"
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|-
! scope="row" |"Ina bukatar ku yanzu"
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|-
| colspan="9" style="font-size:85%" |" - " yana nuna rikodin da ba a tsara shi ba ko kuma ba a saki shi a wannan yankin ba.
|}
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
! scope="col" |Shekara
! scope="col" |Bikin bayar da kyautar
! scope="col" |Sashe
! scope="col" |Wanda aka zaba / aiki
! scope="col" |Sakamakon
! class="unsortable" scope="col" |{{Abbr|Ref.|Reference(s)}}
|-
| rowspan="5" |2022
|Kyautar Marcel Bezençon
|Kyautar Mawallafi
| rowspan="2" |"Ka matsa mini kusa"| rowspan="5" {{Won}}
| style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=14 May 2022 |title=2022 Marcel Bezençon Award Winners |url=https://eurovision.tv/story/2022-marcel-bezencon-winners |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220520092347/https://eurovision.tv/story/2022-marcel-bezencon-winners |archive-date=20 May 2022 |access-date=15 May 2022 |website=Eurovision.tv |publisher=EBU |language=en-gb}}</ref>
|-
| rowspan="2" |Rockbjörnen
|Waƙar Shekara ta Sweden
| rowspan="2" style="text-align:center;" |<ref name="rock2022">{{Cite web |date=18 August 2022 |title=Cornelia Jakobs vinner Årets svenska låt och Årets genombrott |url=https://www.aftonbladet.se/a/MLM73r |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240713194233/https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/musik/rockbjornen/a/MLM73r/cornelia-jakobs-vinner-rockbjornen-for-arets-genombrott |archive-date=13 July 2024 |access-date=2022-08-26 |website=www.aftonbladet.se |publisher=Aftonbladet |language=sv}}</ref>
|-
|Ci gaban Shekara
|Shi da kansa
|-
|Musikplats Stockholm
|Waƙar Shekara
|"Ka matsa mini kusa"
| style="text-align:center;" |
|-
|Fursunonin da aka yi amfani da su
|Waƙar Shekara
|"Ka matsa mini kusa"
| style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=11 November 2022 |title=De är vinnarna i Musikförläggarnas Pris 2022 |url=https://news.cision.com/se/musikforlaggarna/r/de-ar-vinnarna-i-musikforlaggarnas-pris-2022,c3665015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230309122459/https://news.cision.com/se/musikforlaggarna/r/de-ar-vinnarna-i-musikforlaggarnas-pris-2022,c3665015 |archive-date=9 March 2023 |access-date=2023-03-09 |website=News Powered by Cision |language=sv}}</ref>
|-
| rowspan="2" |2023
| rowspan="2" |Grammis
|Waƙar Shekara
|"Ka matsa mini kusa"| {{Nom}}
| style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |title=ÅRETS LÅT 2023 |url=https://grammis.se/blog/arets-lat-2023/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240713194236/https://grammis.se/nominerade/arets-lat-2023/ |archive-date=13 July 2024 |access-date=2023-05-06 |website=Grammis |language=sv-SE}}</ref>
|-
|Sabon Shekara
|Shi da kansa| {{Won}}
| style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |title=ÅRETS NYKOMLING 2023 |url=https://grammis.se/blog/arets-nykomling-2023/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240713194235/https://grammis.se/nominerade/arets-nykomling-2023/ |archive-date=13 July 2024 |access-date=2023-05-06 |website=Grammis |language=sv-SE}}</ref>
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1992]]
<references />
mr4erdacyrcqms9xrapax0bc7rx9egl
Gerald McRaney
0
180069
971829
2026-10-26T09:37:45Z
Yakubu manya
45962
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1380354697|Gerald McRaney]]"
971829
wikitext
text/x-wiki
'''Gerald Lee McRaney''' (an haife shi a ranar 19 ga watan Agusta, shekara ta 1947) ɗan wasan kwaikwayo ne na talabijin da fim na Amurka. McRaney an fi sani da shi a matsayin daya daga cikin taurari na shirye-shiryen talabijin Simon & Simon, Major Dad, Promised Land da House of Cards . Kwanan nan ya fito a matsayin Admiral Hollace Kilbride a ''NCIS: Los Angeles'' . Ya kasance jerin na yau da kullun a farkon kakar wasan kwaikwayo na [[CBS]] ''Jericho'' da kuma kakar karshe ta jerin HBO Deadwood . Ya bayyana a cikin rawar da ake yi akai-akai a matsayin babban mai adawa Mason Wood a kakar wasa ta takwas ta Castle . Kwanan nan, ya buga Barlow Connally a cikin jerin A & E Longmire kuma yana da rawar da ake takawa a cikin jerin [[NBC]] This Is Us a matsayin Dokta Nathan Katowski, rawar da ta ba shi lambar yabo ta Primetime Emmy don fitaccen Baƙo a cikin Drama Series.
A talabijin, McRaney ya bayyana a cikin shirye-shirye da yawa kamar ''Gunsmoke'', Police Woman, da ''Barnaby Jones'' . Ya bayyana a cikin ''Dukes na Hazzard'' a cikin shirin "Hazzard Connection" (Nuwamba 9, 1979), ya taka rawar karɓar bakuncin a cikin ɓangarori biyu daban-daban na The Rockford Files, kuma ya nuna Tim Ryder, tsohon soja na Vietnam War mai jaraba da heroin a cikin wani labari na ''Hawaii Five-O'' . Bugu da kari, ya fito a cikin abubuwa da yawa na The Incredible Hulk yana taka rawa a matsayin saurayi mai kishi, direban mota mai kishi, jami'in 'yan sanda mai fushi, da kuma shugaban' yan sanda mai damuwa, kuma rawar da ya taka ya hada da Dokta Henderson a cikin Mata a White (1979) da kuma wani gari na gida, Harry Owens a cikin Roots: The Next Generations (1979).
McRaney ya zama sananne ne saboda rawar da ya taka a matsayin Rick Simon, tare da Jameson Parker, a cikin shahararren jerin masu bincike na [[CBS]] Simon & Simon daga 1981 zuwa 1989. A lokacin da yake cikin jerin, ya bayyana tare da Parker a fim din ''Jackals'' (1986), kuma ya bayyana sau biyu a sitcom Designing Women . Daga nan sai ya fito a matsayin Major John McGillis a cikin gidan wasan kwaikwayo na CBS mai suna Major Dad (1989-1993), da kuma Russell Greene a cikin wasan kwaikwayo na iyali na CBS Promised Land (1996-1999), wani sashi na shahararren jerin da aka taɓa ta mala'ika inda ya samo asali. Ya kuma nuna dan kasuwa Adam Brock a cikin abubuwan da suka gabata takwas na wasan kwaikwayo na sabulu na Darren Star ''Central Park West'', wanda ya gudana a CBS daga 1995 zuwa 1996.
Bugu da ƙari, ya yi aiki a fina-finai da yawa na talabijin, kamar: Not Our Son (1995); A Holiday Romance (1999); Going for Broke (2003); da Ike: Countdown to D-Day (2004), a matsayin Janar George S. Patton . Ya kuma fito a cikin wani labari na Diagnosis: Murder (babban 1.13 "Lily") a matsayin Det. Andy Ruggio da CSI: Crime Scene Investigation (babban 9.24 "All In").
A ƙarshen 2000s, McRaney ya haɗu da jerin farauta da harbi na Outdoor Life Network The World of Beretta, yana jawo hankalin kansa na wasanni. Jerin ya nuna bindigar mai tallafawa da kayayyakin bindiga a wurare da yawa na farauta a duniya, kuma sau da yawa ya nuna shahararren mai harbi don farauta tare da McRaney.
A shekara ta 2010, ya fito a matsayin Janar Morrison a fim din The A-Team (2010) kuma ya taka rawar gani a matsayin mai kula da [[C.I.A|CIA]] Carlton Shaw a cikin wasan kwaikwayo na NBC Undercovers . Har ila yau a wannan shekarar, ya dauki bakuncin jerin shirye-shiryen kebul a kan Spike TV wanda ke ƙarfafa masu kallo Kada ku zama wanda aka azabtar. Ɗaya daga cikin abubuwan da suka faru ya nuna wani misali inda aka harbe abokinsa na dogon lokaci da Simon & Simon Jameson Parker sau biyu.<ref>{{Cite web |title=Actor Testifies Against His Alleged Attacker Courts |url=https://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/60373368.html?dids=60373368:60373368&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&date=Sep+04%2C+1993&author=THOM+MROZEK&pub=Los+Angeles+Times+%28pre-1997+Fulltext%29& |archive-url=https://web.archive.org/web/20120624221826/https://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/60373368.html?dids=60373368:60373368&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&date=Sep+04%2C+1993&author=THOM+MROZEK&pub=Los+Angeles+Times+%28pre-1997+Fulltext%29& |archive-date=June 24, 2012 |access-date=March 11, 2015 |website=Los Angeles Times}}</ref>
A shekara ta 2011, ya fara taka rawa a matsayin alƙali a wasan kwaikwayo na Amurka Fairly Legal . A cikin 2012, McRaney ya buga Janar Luntz a cikin fim din ''Red Tails'', da Calvin <ref>{{Cite web |title=Heart of the Country Film |url=http://heartofthecountrymovie.com |access-date=March 11, 2015 |website=heartofthecountrymovie.com}}</ref> a cikin fim ɗin Heart of the Country . Ya taka rawar mai arziki, mai karfin gaske mai suna Barlow Connally a cikin jerin A&amp;E / [[Netflix]] Longmire (2012-2015), kuma ya fito da yawa a matsayin baƙo a cikin wasan kwaikwayo na CBS Mike & Molly (2012-2013). Daga baya a cikin 2013, yana da rawar da ya taka a kakar wasa ta karshe ta wasan kwaikwayo na Southland .
Daga 2013 zuwa 2017, ya bayyana a cikin jerin [[Netflix]] House of Cards a matsayin mai biliyan Raymond Tusk na kamfanin makamashi wanda ke ƙwarewa a cikin makamashin nukiliya. Ya kuma fito sau biyu a matsayin mai tallafawa a wasan kwaikwayo na FX Network Justified . A shekara ta 2015, ya fito a cikin duhu mai ban dariya Focus a matsayin Bucky Spurgeon kuma a cikin Coat of Many Colors a matsayin Rev. Jake Owens, kakan mahaifiyar [[Dolly Parton]] kuma mai wa'azi. A shekara ta 2016, ya bayyana a matsayin babban mai adawa da kuma halin maimaitawa Mason Wood (LockSat) a lokacin kakar wasa ta takwas da ta karshe ta Castle .
Daga 2016 zuwa 2022, ya bayyana a cikin jerin shirye-shiryen [[NBC]] This Is Us a matsayin Dokta Nathan Katowski, rawar da ya lashe kyautar Primetime Emmy . <ref>{{Cite web |last=Blyth |first=Antonia |date=September 10, 2017 |title=Gerald McRaney On Emmy Success With 'This Is Us', Possible Season 2 Return |url=https://deadline.com/2017/09/gerald-mcraney-john-lithgow-emmy-first-nomination-1202166471/ |access-date=September 10, 2017 |website=Deadline}}</ref> A cikin 2018, ya bayyana a cikin jerin shirye-shiryen Amurka na Shooter a matsayin Red Bama Sr.
McRaney ya bayyana a cikin rawar da ake takawa akai-akai, a cikin wasan kwaikwayo na CBS, ''NCIS: Los Angeles'', tun daga shekara ta 2014, yana wasa da Mataimakin Admiral na Sojan Ruwa na Amurka (mai ritaya) Hollace Kilbride . A cikin 2021, McRaney ya zama jerin na yau da kullun tare da Admiral Kilbride da aka nada sabon darektan Ofishin Ayyuka na Musamman na NCIS a Los Angeles.<ref>{{Cite magazine|url-status=https://www.tvinsider.com/1001002/gerald-mcraney-ncis-los-angeles/}}</ref>
McRaney ya auri matarsa ta uku, 'yar wasan kwaikwayo Delta Burke, a ranar 28 ga Mayu, 1989; sun sadu da shekaru biyu da suka gabata yayin bayyanar baƙinta a cikin Simon & Simon. Ya bayyana a cikin jerin da ta fito, Designing Women, a matsayin Dash Goff (wanda aka sanya masa suna bayan wani mutum na ainihi daga Fayetteville, Arkansas, wanda abokin aikin Delta Burke, Annie Potts, ya sadu da shi yayin yin fim din Pass the Ammo a wurin).
Bayan ya taka leda a matsayin tsohon sojan ruwa a kan Simon & Simon da kuma jami'in sojan ruwa na Major Dad, koyaushe yana goyon bayan tsoffin sojoji da sojoji, kodayake shi ba tsohon soja ba ne da kansa. Ya ziyarci sojoji da yawa a Operation Desert Storm . A lokacin tafiyar da USO ke tallafawa, McRaney ya ziyarci ma'aikatan jirgin ruwa da Marines a cikin jiragen ruwa da aka kawo a [[Toulon]], Faransa, a ranar godiya ta 1993 kuma ya sanya hannu kan takardun shaida ga maza da ke cikin jiragen. Yayinda yake cikin jirgin USS Ashland, ya sanya hannu kan hat din cowboy na wani matukin jirgi. Ya kuma ziyarci sojoji a lokacin Operation Restore Hope a [[Somaliya]] a 1993. A shekara ta 1994 ya ziyarci dakarun aiki na 1/87 da aka tura zuwa Haiti don Operation Uphold Democracy . McRaney ya jagoranci yakin neman gaisuwa na kasa na 2002 ga tsoffin sojoji a asibiti, yana girmama tsoffin sojozi da ke asibiti da kuma inganta aikin sa kai a cibiyar kiwon lafiya ta VA. Ya bayyana a cikin tallace-tallace na Wounded Warrior Project . <ref>{{Cite web |date=October 28, 2018 |title=Wounded Warrior Project TV Commercial, 'Your Gift' Featuring Gerald McRaney |url=https://www.ispot.tv/ad/datE/wounded-warrior-project-your-gift-featuring-gerald-mcraney |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190712111128/https://www.ispot.tv/ad/datE/wounded-warrior-project-your-gift-featuring-gerald-mcraney |archive-date=July 12, 2019 |website=ispot.tv |language=en-US}}</ref>
A watan Agustan shekara ta 2004, McRaney ya yi nasarar yin tiyata don [[Ciwon Huhun Daji|Ciwon daji na huhu]], a [[Houston|Houston, Texas]].
Da yake amincewa da shugaban jam'iyyar Republican George H. W. Bush don sake zaben a shekarar 1992, McRaney ya ce: "Yawancin rayuwata na kasance dan jam'iyyar Democrat, amma zabukan shugaban kasa da dama da suka gabata sun tabbatar mini cewa zan iya ci gaba da yarda ni dan jam'iyya ne. "[1]Zaben shugaban kasa na farko shi ne na Democrat Hubert Humphrey a shekarar 1968. [1] A Taron Jamhuriyar Republican na 1992, McRaney ya gabatar da Lady Marilyn Quayle na biyu.[2] Da yake bayyana a wani taron kamfen na George H. W. Bush, McRaney ya kira abokin hamayyarsa Bill Clinton "mai ilimi sosai". [3]
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
!Bayani
|-
|1969
|''Dare na Tsoro mai Tsoro''
|Wesley Stuart
|
|-
|1970
|''Mata da Ta'addanci na Jinin''
|Terrance Bradford
|
|-
|1972
|''Injin kwakwalwa''
|Willie West
|
|-
|1975
|''Ka daina amfani da itacen da!''
|David Sherman
|
|-
|1984
|''Labarin da ba a Ƙarshe ba''
|Barney Bux
|
|-
|1986
|''Jackals''
|Jake Wheeler
|
|-
|2000
|''Comanche''
|Colonel Samuel Sturgis
|Gajeren fim
|-
|2002
|''Hansel &amp; Gretel''
|Uba
|
|-
|2006
|''Ceton Shiloh''
|Ray Preston
|
|-
|2009
|''Ku sauka''
|Rev. Gus Horton
|
|-
|2010
|''Kungiyar A-Team''
|Janar Russell Morrison
|
|-
| rowspan="2" |2011
|''J. Edgar''
|Alkalin a Shari'ar Hauptmann
|Ba a san shi ba
|-
|''Mai Shari'a''
|Joseph Woodward
|Gajeren fim
|-
|2012
|''Red Tails''
|Manjo Janar Luntz
|
|-
|2013
|''Zuciya ta Ƙasar''
|Calvin
|
|-
|2014
|''Mafi Kyawun Ni''
|Tuck Hostetler
|
|-
|2015
|''Mai da hankali''
|Bucky Spurgeon / Owens
|
|-
|2016
|''Gidan Rashin Jin daɗi''
|Alkalin Ernest R. Blacker
|
|-
|2019
|''Rarrabawar Rikicin''
|Tom Campbell
|
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1947]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
l722mn3xss6r0osxbyyk2xshqlrue31
971830
971829
2026-10-26T09:38:36Z
Yakubu manya
45962
971830
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gerald Lee McRaney''' (an haife shi a ranar 19 ga watan Agusta, shekara ta 1947) ɗan wasan kwaikwayo ne na talabijin da fim na Amurka. McRaney an fi sani da shi a matsayin daya daga cikin taurari na shirye-shiryen talabijin Simon & Simon, Major Dad, Promised Land da House of Cards . Kwanan nan ya fito a matsayin Admiral Hollace Kilbride a ''NCIS: Los Angeles'' . Ya kasance jerin na yau da kullun a farkon kakar wasan kwaikwayo na [[CBS]] ''Jericho'' da kuma kakar karshe ta jerin HBO Deadwood . Ya bayyana a cikin rawar da ake yi akai-akai a matsayin babban mai adawa Mason Wood a kakar wasa ta takwas ta Castle . Kwanan nan, ya buga Barlow Connally a cikin jerin A & E Longmire kuma yana da rawar da ake takawa a cikin jerin [[NBC]] This Is Us a matsayin Dokta Nathan Katowski, rawar da ta ba shi lambar yabo ta Primetime Emmy don fitaccen Baƙo a cikin Drama Series.
A talabijin, McRaney ya bayyana a cikin shirye-shirye da yawa kamar ''Gunsmoke'', Police Woman, da ''Barnaby Jones'' . Ya bayyana a cikin ''Dukes na Hazzard'' a cikin shirin "Hazzard Connection" (Nuwamba 9, 1979), ya taka rawar karɓar bakuncin a cikin ɓangarori biyu daban-daban na The Rockford Files, kuma ya nuna Tim Ryder, tsohon soja na Vietnam War mai jaraba da heroin a cikin wani labari na ''Hawaii Five-O'' . Bugu da kari, ya fito a cikin abubuwa da yawa na The Incredible Hulk yana taka rawa a matsayin saurayi mai kishi, direban mota mai kishi, jami'in 'yan sanda mai fushi, da kuma shugaban' yan sanda mai damuwa, kuma rawar da ya taka ya hada da Dokta Henderson a cikin Mata a White (1979) da kuma wani gari na gida, Harry Owens a cikin Roots: The Next Generations (1979).
McRaney ya zama sananne ne saboda rawar da ya taka a matsayin Rick Simon, tare da Jameson Parker, a cikin shahararren jerin masu bincike na [[CBS]] Simon & Simon daga 1981 zuwa 1989. A lokacin da yake cikin jerin, ya bayyana tare da Parker a fim din ''Jackals'' (1986), kuma ya bayyana sau biyu a sitcom Designing Women . Daga nan sai ya fito a matsayin Major John McGillis a cikin gidan wasan kwaikwayo na CBS mai suna Major Dad (1989-1993), da kuma Russell Greene a cikin wasan kwaikwayo na iyali na CBS Promised Land (1996-1999), wani sashi na shahararren jerin da aka taɓa ta mala'ika inda ya samo asali. Ya kuma nuna dan kasuwa Adam Brock a cikin abubuwan da suka gabata takwas na wasan kwaikwayo na sabulu na Darren Star ''Central Park West'', wanda ya gudana a CBS daga 1995 zuwa 1996.
Bugu da ƙari, ya yi aiki a fina-finai da yawa na talabijin, kamar: Not Our Son (1995); A Holiday Romance (1999); Going for Broke (2003); da Ike: Countdown to D-Day (2004), a matsayin Janar George S. Patton . Ya kuma fito a cikin wani labari na Diagnosis: Murder (babban 1.13 "Lily") a matsayin Det. Andy Ruggio da CSI: Crime Scene Investigation (babban 9.24 "All In").
A ƙarshen 2000s, McRaney ya haɗu da jerin farauta da harbi na Outdoor Life Network The World of Beretta, yana jawo hankalin kansa na wasanni. Jerin ya nuna bindigar mai tallafawa da kayayyakin bindiga a wurare da yawa na farauta a duniya, kuma sau da yawa ya nuna shahararren mai harbi don farauta tare da McRaney.
A shekara ta 2010, ya fito a matsayin Janar Morrison a fim din The A-Team (2010) kuma ya taka rawar gani a matsayin mai kula da [[C.I.A|CIA]] Carlton Shaw a cikin wasan kwaikwayo na NBC Undercovers . Har ila yau a wannan shekarar, ya dauki bakuncin jerin shirye-shiryen kebul a kan Spike TV wanda ke ƙarfafa masu kallo Kada ku zama wanda aka azabtar. Ɗaya daga cikin abubuwan da suka faru ya nuna wani misali inda aka harbe abokinsa na dogon lokaci da Simon & Simon Jameson Parker sau biyu.<ref>{{Cite web |title=Actor Testifies Against His Alleged Attacker Courts |url=https://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/60373368.html?dids=60373368:60373368&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&date=Sep+04%2C+1993&author=THOM+MROZEK&pub=Los+Angeles+Times+%28pre-1997+Fulltext%29& |archive-url=https://web.archive.org/web/20120624221826/https://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/60373368.html?dids=60373368:60373368&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&date=Sep+04%2C+1993&author=THOM+MROZEK&pub=Los+Angeles+Times+%28pre-1997+Fulltext%29& |archive-date=June 24, 2012 |access-date=March 11, 2015 |website=Los Angeles Times}}</ref>
A shekara ta 2011, ya fara taka rawa a matsayin alƙali a wasan kwaikwayo na Amurka Fairly Legal . A cikin 2012, McRaney ya buga Janar Luntz a cikin fim din ''Red Tails'', da Calvin <ref>{{Cite web |title=Heart of the Country Film |url=http://heartofthecountrymovie.com |access-date=March 11, 2015 |website=heartofthecountrymovie.com}}</ref> a cikin fim ɗin Heart of the Country . Ya taka rawar mai arziki, mai karfin gaske mai suna Barlow Connally a cikin jerin A&amp;E / [[Netflix]] Longmire (2012-2015), kuma ya fito da yawa a matsayin baƙo a cikin wasan kwaikwayo na CBS Mike & Molly (2012-2013). Daga baya a cikin 2013, yana da rawar da ya taka a kakar wasa ta karshe ta wasan kwaikwayo na Southland .
Daga 2013 zuwa 2017, ya bayyana a cikin jerin [[Netflix]] House of Cards a matsayin mai biliyan Raymond Tusk na kamfanin makamashi wanda ke ƙwarewa a cikin makamashin nukiliya. Ya kuma fito sau biyu a matsayin mai tallafawa a wasan kwaikwayo na FX Network Justified . A shekara ta 2015, ya fito a cikin duhu mai ban dariya Focus a matsayin Bucky Spurgeon kuma a cikin Coat of Many Colors a matsayin Rev. Jake Owens, kakan mahaifiyar [[Dolly Parton]] kuma mai wa'azi. A shekara ta 2016, ya bayyana a matsayin babban mai adawa da kuma halin maimaitawa Mason Wood (LockSat) a lokacin kakar wasa ta takwas da ta karshe ta Castle .
Daga 2016 zuwa 2022, ya bayyana a cikin jerin shirye-shiryen [[NBC]] This Is Us a matsayin Dokta Nathan Katowski, rawar da ya lashe kyautar Primetime Emmy . <ref>{{Cite web |last=Blyth |first=Antonia |date=September 10, 2017 |title=Gerald McRaney On Emmy Success With 'This Is Us', Possible Season 2 Return |url=https://deadline.com/2017/09/gerald-mcraney-john-lithgow-emmy-first-nomination-1202166471/ |access-date=September 10, 2017 |website=Deadline}}</ref> A cikin 2018, ya bayyana a cikin jerin shirye-shiryen Amurka na Shooter a matsayin Red Bama Sr.
McRaney ya bayyana a cikin rawar da ake takawa akai-akai, a cikin wasan kwaikwayo na CBS, ''NCIS: Los Angeles'', tun daga shekara ta 2014, yana wasa da Mataimakin Admiral na Sojan Ruwa na Amurka (mai ritaya) Hollace Kilbride . A cikin 2021, McRaney ya zama jerin na yau da kullun tare da Admiral Kilbride da aka nada sabon darektan Ofishin Ayyuka na Musamman na NCIS a Los Angeles.<ref>{{Cite magazine|url-status=https://www.tvinsider.com/1001002/gerald-mcraney-ncis-los-angeles/}}</ref>
McRaney ya auri matarsa ta uku, 'yar wasan kwaikwayo Delta Burke, a ranar 28 ga Mayu, 1989; sun sadu da shekaru biyu da suka gabata yayin bayyanar baƙinta a cikin Simon & Simon. Ya bayyana a cikin jerin da ta fito, Designing Women, a matsayin Dash Goff (wanda aka sanya masa suna bayan wani mutum na ainihi daga Fayetteville, Arkansas, wanda abokin aikin Delta Burke, Annie Potts, ya sadu da shi yayin yin fim din Pass the Ammo a wurin).
Bayan ya taka leda a matsayin tsohon sojan ruwa a kan Simon & Simon da kuma jami'in sojan ruwa na Major Dad, koyaushe yana goyon bayan tsoffin sojoji da sojoji, kodayake shi ba tsohon soja ba ne da kansa. Ya ziyarci sojoji da yawa a Operation Desert Storm . A lokacin tafiyar da USO ke tallafawa, McRaney ya ziyarci ma'aikatan jirgin ruwa da Marines a cikin jiragen ruwa da aka kawo a [[Toulon]], Faransa, a ranar godiya ta 1993 kuma ya sanya hannu kan takardun shaida ga maza da ke cikin jiragen. Yayinda yake cikin jirgin USS Ashland, ya sanya hannu kan hat din cowboy na wani matukin jirgi. Ya kuma ziyarci sojoji a lokacin Operation Restore Hope a [[Somaliya]] a 1993. A shekara ta 1994 ya ziyarci dakarun aiki na 1/87 da aka tura zuwa Haiti don Operation Uphold Democracy . McRaney ya jagoranci yakin neman gaisuwa na kasa na 2002 ga tsoffin sojoji a asibiti, yana girmama tsoffin sojozi da ke asibiti da kuma inganta aikin sa kai a cibiyar kiwon lafiya ta VA. Ya bayyana a cikin tallace-tallace na Wounded Warrior Project . <ref>{{Cite web |date=October 28, 2018 |title=Wounded Warrior Project TV Commercial, 'Your Gift' Featuring Gerald McRaney |url=https://www.ispot.tv/ad/datE/wounded-warrior-project-your-gift-featuring-gerald-mcraney |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190712111128/https://www.ispot.tv/ad/datE/wounded-warrior-project-your-gift-featuring-gerald-mcraney |archive-date=July 12, 2019 |website=ispot.tv |language=en-US}}</ref>
A watan Agustan shekara ta 2004, McRaney ya yi nasarar yin tiyata don [[Ciwon Huhun Daji|Ciwon daji na huhu]], a [[Houston|Houston, Texas]].
Da yake amincewa da shugaban jam'iyyar Republican George H. W. Bush don sake zaben a shekarar 1992, McRaney ya ce: "Yawancin rayuwata na kasance dan jam'iyyar Democrat, amma zabukan shugaban kasa da dama da suka gabata sun tabbatar mini cewa zan iya ci gaba da yarda ni dan jam'iyya ne. "[1]Zaben shugaban kasa na farko shi ne na Democrat Hubert Humphrey a shekarar 1968. [1] A Taron Jamhuriyar Republican na 1992, McRaney ya gabatar da Lady Marilyn Quayle na biyu.[2] Da yake bayyana a wani taron kamfen na George H. W. Bush, McRaney ya kira abokin hamayyarsa Bill Clinton "mai ilimi sosai". [3]
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
!Bayani
|-
|1969
|''Dare na Tsoro mai Tsoro''
|Wesley Stuart
|
|-
|1970
|''Mata da Ta'addanci na Jinin''
|Terrance Bradford
|
|-
|1972
|''Injin kwakwalwa''
|Willie West
|
|-
|1975
|''Ka daina amfani da itacen da!''
|David Sherman
|
|-
|1984
|''Labarin da ba a Ƙarshe ba''
|Barney Bux
|
|-
|1986
|''Jackals''
|Jake Wheeler
|
|-
|2000
|''Comanche''
|Colonel Samuel Sturgis
|Gajeren fim
|-
|2002
|''Hansel &amp; Gretel''
|Uba
|
|-
|2006
|''Ceton Shiloh''
|Ray Preston
|
|-
|2009
|''Ku sauka''
|Rev. Gus Horton
|
|-
|2010
|''Kungiyar A-Team''
|Janar Russell Morrison
|
|-
| rowspan="2" |2011
|''J. Edgar''
|Alkalin a Shari'ar Hauptmann
|Ba a san shi ba
|-
|''Mai Shari'a''
|Joseph Woodward
|Gajeren fim
|-
|2012
|''Red Tails''
|Manjo Janar Luntz
|
|-
|2013
|''Zuciya ta Ƙasar''
|Calvin
|
|-
|2014
|''Mafi Kyawun Ni''
|Tuck Hostetler
|
|-
|2015
|''Mai da hankali''
|Bucky Spurgeon / Owens
|
|-
|2016
|''Gidan Rashin Jin daɗi''
|Alkalin Ernest R. Blacker
|
|-
|2019
|''Rarrabawar Rikicin''
|Tom Campbell
|
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1947]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
cdxeltnw0snczrxjzanndeetd7vfi9m
Cocin Babban Mala'ika
0
180070
971841
2026-10-26T11:32:53Z
DAN KANSILA 3323
48576
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1362936439|Cathedral of the Archangel]]"
971841
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox vcard"
! colspan="2" class="infobox-above fn org" style="color:black; background-color:#FFCF00" |Cocin Babban Mala'ika
|-
| colspan="2" class="infobox-subheader" style="font-weight:bold" |Cocin Arhangel
|-
| colspan="2" class="infobox-image" style="border-bottom:1px #aaa solid" |[[File:MoscowKremlin_CathedralArchangel_S39.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption">Ra'ayi daga Sobornaya Square[[Sobornaya Square|Filin Sobornaya]]</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-image" style="border-bottom:1px #aaa solid" |<mapframe zoom="13" align="center" frameless="1" height="200" width="250">[
{"properties":{"title":"Cathedral of the Archangel","fill-opacity":0.1,"stroke":"#525252","stroke-width":3,"fill":"#dbdbdb"},"type":"ExternalData","service":"geoshape","ids":"Q917830"},
{"properties":{"stroke-width":3,"stroke":"#525252","title":"Cathedral of the Archangel"},"type":"ExternalData","service":"geoline","ids":"Q917830"},
{"type":"Feature","geometry":{"coordinates":[37.617777777777775,55.750277777777775],"type":"Point"},"properties":{"marker-color":"#919090","title":"Cathedral of the Archangel","marker-symbol":"religious-christian"}}
]</mapframe><div class="infobox-caption">Cocin Babban Mala'ika</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="geo-inline"><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Cathedral_of_the_Archangel¶ms=55_45_01_N_37_37_04_E_region:RU_type:city_source:dewiki <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">55°45′01′′N</span> <span class="longitude">37°37′04′′E</span></span></span><span class="geo-multi-punct">/__hau____hau____hau__</span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">55.75028°N 37.61778°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">55.75028; 37.61778</span></span></span>]</span></span><indicator name="coordinates"><span id="coordinates">[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: {{#parsoid�fragment:5}}<span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Cathedral_of_the_Archangel¶ms=55_45_01_N_37_37_04_E_region:RU_type:city_source:dewiki <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">55°45′01″N</span> <span class="longitude">37°37′04″E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">55.75028°N 37.61778°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">55.75028; 37.61778</span></span></span>]</span>[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</span></indicator>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Wurin da yake
| class="infobox-data label" |[[Moscow]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Kasar
| class="infobox-data category" |[[Rasha]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Sunan da ake kira
| class="infobox-data category" |Orthodox na Rasha
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Shafin yanar gizo
| class="infobox-data" |[http://www.kreml.ru/en/kremlin/buildings/Arhangelyskiy/ Shafin hukuma]
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="color:black; background-color:#FFCF00" |Tarihi
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Keɓewa
| class="infobox-data" |Babban Mala'ika Mika'ilu
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Tsarkakewa
| class="infobox-data" |1333 (babban coci na dutse) 1508 (babban cocin yanzu) <br />
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="color:black; background-color:#FFCF00" |Gine-gine
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Gine-gine masu tsarki|Hanyar da ake amfani da ita]]
| class="infobox-data category" |Rasha
|}
Cathedral of the Archangel <ref>{{Cite web |date=October 20, 2016 |title=Cathedral of the Archangel, Moscow 2019 ✮ Orthodox Locations in Russia |url=https://www.moscovery.com/cathedral-of-the-archangel/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200921004602/https://www.moscovery.com/cathedral-of-the-archangel/ |archive-date=September 21, 2020 |access-date=February 1, 2019 |website=www.moscovery.com}}</ref> () coci Orthodox ne na Rasha wanda aka keɓe ga Archangel Michael . Tana cikin Cathedral Square na Moscow Kremlin a [[Rasha]] tsakanin Babban Fadar Kremlin da Ivan the Great Bell Tower . Ita ce babbar birni na tsars na Rasha har zuwa lokacin da aka sake komawa babban birnin zuwa [[Saint-Petersburg|St. Petersburg ]].
An gina shi tsakanin 1505 da 1508 a karkashin kulawar masanin gine-ginen Italiyanci Aloisio the New a wurin wani tsohuwar babban coci, wanda aka gina a 1333. Yanzu kuma yana aiki a matsayin wani ɓangare na Gidan Tarihi na Kremlin na Moscow.
== Tarihi ==
[[File:MoscowKremlin_CathedralArchangel_S25.jpg|left|thumb|224x224px|Ra'ayi na Babban Cocin Mala'ika daga Ivan the Great Bell Tower, tare da Cocin Annunciation a bango.]]
An gina wani magajin cocin na yanzu a cikin 1250,kuma Grand Duke Ivan Kalita ya maye gurbinsa da cocin dutse a cikin 1333, wanda daga baya zai zama sarki na farko na Rasha da za a binne shi a cikin cocin. A cikin 1505,Grand Duke Ivan III, wanda ya riga ya kasance a tsakiyar babban aikin gyare-gyare na Kremlin,ya mayar da hankalinsa ga cocin,kamar yadda ya faru da sake gina Cathedral Assumption shekaru ashirin da suka gabata, ya juya ga gine-gine daga [[Italiya]] don taimako..An gayyaci wani ɗan Italiya, Lamberti Aloisio da Mantagnana (Aloisio the New) zuwa Moscow,kuma an rushe ƙasa don sabon babban coci a ranar 21 ga Mayu 1505. Ivan ya mutu a cikin kaka na wannan shekarar,kuma an binne shi a cikin ginin da ba a gama ba. An kammala aikin a kan babban cocin a ƙarshen 1508,amma ba a tsarkake shi ba har zuwa 8 ga Nuwamba 1509.
Sabon ginin ya ƙunshi abubuwa da yawa na [[Renaissance]] na Italiya,kuma yawancin waɗannan cikakkun bayanai (wanda aka ɗauka "baƙon abu" ta ƙa'idodin Moscow) sun ɓace yayin gyare-gyare da sakewa daga baya. Ba a fentin ganuwar ciki da frescoes ba har zuwa shekarun 1560. An zana hoton Lazar na Serbia a shekara ta 1564. Bugu da ƙari,a cikin babban cocin akwai hotuna na Saint Sava, Stefan Nemanja (Saint Simeon) da Sarkin sarakuna na Byzantine Michael VIII Palaiologos da ke tabbatar da alaƙar Ivan the Terrible da asalinsa na Serbia. Mahaifiyarsa Elena Glinskaya 'yar Yarima Vasili Lvovich Glinsky ce ta Lithuania da Serb Princess Ana Jakšić .
An lalata babban cocin a cikin gobarar Kremlin ta 1737,kuma an kara barazanar gina wanda ya riga ya zama Babban Fadar Kremlin,wanda ya haifar da raguwar ƙasa,kuma ya haifar da ɗan karkata a cikin yanayin ganuwar.
An yi bikin nasarar [[Sojojin Rasha]] a cikin Cathedral of the Archangel . Dukkanin sarakunan Rasha da manyan sarakuna an binne su a cikin babban coci har zuwa lokacin Peter the Great,tare da sarakuna da sarakuna masu yawa na jini, ban da Boris Godunov. Bayan an tura kabarin sarauta zuwa Peter da Paul Cathedral a [[Saint-Petersburg|St. Petersburg]], Tsar Peter II ne kawai,wanda ya mutu a Moscow, an binne shi a nan.
Akwai kaburbura 54 a cikin babban coci, tare da duwatsun kabarin da aka yi wa ado da fararen fata (1636-1637) da kuma shari'o'in da aka sanya da tagulla (1903). Abin lura shine kabarin Tsarevich Demetrius, ɗan Ivan the Terrible, wanda aka binne shi a can a farkon karni na 17 kuma daga baya aka tsarkake shi.
A lokacin Juyin Juya Halin Rasha na 1917, babban cocin ya lalace yayin yakin. Bayan haka, gwamnatin Bolshevik ta rufe shi. A cikin shekarun 1950, tare da sauran majami'u da suka tsira a cikin Kremlin na Moscow, an kiyaye shi a matsayin gidan kayan gargajiya. An tura babban bangare na dukiyar cocin zuwa Gidan Tarihin Kremlin, ko kuma an sayar da shi a kasashen waje.
Bayan shekara ta 1992, an mayar da ginin ga Cocin Orthodox na Rasha kuma an sake gudanar da ayyukan addini na lokaci-lokaci.
== Gine-gine ==
[[File:0995_-_Moskau_2015_-_Kreml_(26335711251).jpg|left|thumb|272x272px|Hotuna na Iconostasis a cikin Cathedral]]
[[File:Graves_in_the_Cathedral_of_the_Archangel_(Moscow)_by_shakko_EN.jpg|thumb|Kabarin sarakunan Rasha da sarakunan Muscovite (tsarin Cathedral) ]]
Idan aka kwatanta da sauran manyan majami'u biyu na Kremlin, Babban Jami'in Mala'ika ya bambanta sosai a cikin salon, duk da kiyaye tsarin gargajiya. Yana nuna tsarin Cocin Assumption a cikin amfani da rufi biyar (wanda ke wakiltar [[Isa|Yesu Kristi]] da Masu Bishara Hudu). Koyaya, kayan ado na waje halayensa na rabin zagaye tare da kayan ado masu kama da kwalliya da ƙofofi tare da siffofi masu kama da bakan da aka yi da fararen dutse, waɗanda aka rufe su da fenti kuma an yi musu ado da kayan ado na furanni suna nuna tasirin Renaissance na Italiya.
Gidan cocin, duk da haka, an gina shi sosai a hanyar da ta dace da majami'un Rasha. Babban iconostasis na babban coci na babban mala'ika, mai tsawon mita 13, ya kasance daga 1678 zuwa 1681. Gidan Mala'ika Mika'ilu, mafi tsufa a cikin iconostasis, an yi imanin cewa an halicce shi ne ga Gimbiya Eudoxia, matar Dmitri Donskoi don tunawa da nasarar da aka samu a Yaƙin Kulikovo.
Frescoes na bango sun kasance daga ƙarni na 16 da 17. [[Yakov of Kazan|Yakov na Kazan]], [[Stepan of Ryazan|Stepan na Ryazan]], Joseph Vladimirov da sauransu ne suka zana wasu tsakanin 1652 da 1666.
* [Inda Aka Ɗauko Hoto da ke shafi na 9] ''Kremlin: Citadel na Tarihi'' . Kamfanin wallafe-wallafen MacMillan (1973). {{ISBN|0-02-750830-7}}
* [Inda Aka Ɗauko Hoto da ke shafi na 9] ''Kremlin na Moscow: tarihin abin tunawa na musamman na Rasha''. Gidan bugawa "Russkaya Zhizn" (1980). ASIN: B0010XM7BQ
== MANAZARTA ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
71wuozlxlgk69caffbak9762l6et2on
971842
971841
2026-10-26T11:33:22Z
DAN KANSILA 3323
48576
971842
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{| class="infobox vcard"
! colspan="2" class="infobox-above fn org" style="color:black; background-color:#FFCF00" |Cocin Babban Mala'ika
|-
| colspan="2" class="infobox-subheader" style="font-weight:bold" |Cocin Arhangel
|-
| colspan="2" class="infobox-image" style="border-bottom:1px #aaa solid" |[[File:MoscowKremlin_CathedralArchangel_S39.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption">Ra'ayi daga Sobornaya Square[[Sobornaya Square|Filin Sobornaya]]</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-image" style="border-bottom:1px #aaa solid" |<mapframe zoom="13" align="center" frameless="1" height="200" width="250">[
{"properties":{"title":"Cathedral of the Archangel","fill-opacity":0.1,"stroke":"#525252","stroke-width":3,"fill":"#dbdbdb"},"type":"ExternalData","service":"geoshape","ids":"Q917830"},
{"properties":{"stroke-width":3,"stroke":"#525252","title":"Cathedral of the Archangel"},"type":"ExternalData","service":"geoline","ids":"Q917830"},
{"type":"Feature","geometry":{"coordinates":[37.617777777777775,55.750277777777775],"type":"Point"},"properties":{"marker-color":"#919090","title":"Cathedral of the Archangel","marker-symbol":"religious-christian"}}
]</mapframe><div class="infobox-caption">Cocin Babban Mala'ika</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="geo-inline"><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Cathedral_of_the_Archangel¶ms=55_45_01_N_37_37_04_E_region:RU_type:city_source:dewiki <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">55°45′01′′N</span> <span class="longitude">37°37′04′′E</span></span></span><span class="geo-multi-punct">/__hau____hau____hau__</span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">55.75028°N 37.61778°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">55.75028; 37.61778</span></span></span>]</span></span><indicator name="coordinates"><span id="coordinates">[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: {{#parsoid�fragment:5}}<span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Cathedral_of_the_Archangel¶ms=55_45_01_N_37_37_04_E_region:RU_type:city_source:dewiki <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">55°45′01″N</span> <span class="longitude">37°37′04″E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">55.75028°N 37.61778°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">55.75028; 37.61778</span></span></span>]</span>[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</span></indicator>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Wurin da yake
| class="infobox-data label" |[[Moscow]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Kasar
| class="infobox-data category" |[[Rasha]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Sunan da ake kira
| class="infobox-data category" |Orthodox na Rasha
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Shafin yanar gizo
| class="infobox-data" |[http://www.kreml.ru/en/kremlin/buildings/Arhangelyskiy/ Shafin hukuma]
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="color:black; background-color:#FFCF00" |Tarihi
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Keɓewa
| class="infobox-data" |Babban Mala'ika Mika'ilu
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Tsarkakewa
| class="infobox-data" |1333 (babban coci na dutse) 1508 (babban cocin yanzu) <br />
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="color:black; background-color:#FFCF00" |Gine-gine
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Gine-gine masu tsarki|Hanyar da ake amfani da ita]]
| class="infobox-data category" |Rasha
|}
Cathedral of the Archangel <ref>{{Cite web |date=October 20, 2016 |title=Cathedral of the Archangel, Moscow 2019 ✮ Orthodox Locations in Russia |url=https://www.moscovery.com/cathedral-of-the-archangel/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200921004602/https://www.moscovery.com/cathedral-of-the-archangel/ |archive-date=September 21, 2020 |access-date=February 1, 2019 |website=www.moscovery.com}}</ref> () coci Orthodox ne na Rasha wanda aka keɓe ga Archangel Michael . Tana cikin Cathedral Square na Moscow Kremlin a [[Rasha]] tsakanin Babban Fadar Kremlin da Ivan the Great Bell Tower . Ita ce babbar birni na tsars na Rasha har zuwa lokacin da aka sake komawa babban birnin zuwa [[Saint-Petersburg|St. Petersburg ]].
An gina shi tsakanin 1505 da 1508 a karkashin kulawar masanin gine-ginen Italiyanci Aloisio the New a wurin wani tsohuwar babban coci, wanda aka gina a 1333. Yanzu kuma yana aiki a matsayin wani ɓangare na Gidan Tarihi na Kremlin na Moscow.
== Tarihi ==
[[File:MoscowKremlin_CathedralArchangel_S25.jpg|left|thumb|224x224px|Ra'ayi na Babban Cocin Mala'ika daga Ivan the Great Bell Tower, tare da Cocin Annunciation a bango.]]
An gina wani magajin cocin na yanzu a cikin 1250,kuma Grand Duke Ivan Kalita ya maye gurbinsa da cocin dutse a cikin 1333, wanda daga baya zai zama sarki na farko na Rasha da za a binne shi a cikin cocin. A cikin 1505,Grand Duke Ivan III, wanda ya riga ya kasance a tsakiyar babban aikin gyare-gyare na Kremlin,ya mayar da hankalinsa ga cocin,kamar yadda ya faru da sake gina Cathedral Assumption shekaru ashirin da suka gabata, ya juya ga gine-gine daga [[Italiya]] don taimako..An gayyaci wani ɗan Italiya, Lamberti Aloisio da Mantagnana (Aloisio the New) zuwa Moscow,kuma an rushe ƙasa don sabon babban coci a ranar 21 ga Mayu 1505. Ivan ya mutu a cikin kaka na wannan shekarar,kuma an binne shi a cikin ginin da ba a gama ba. An kammala aikin a kan babban cocin a ƙarshen 1508,amma ba a tsarkake shi ba har zuwa 8 ga Nuwamba 1509.
Sabon ginin ya ƙunshi abubuwa da yawa na [[Renaissance]] na Italiya,kuma yawancin waɗannan cikakkun bayanai (wanda aka ɗauka "baƙon abu" ta ƙa'idodin Moscow) sun ɓace yayin gyare-gyare da sakewa daga baya. Ba a fentin ganuwar ciki da frescoes ba har zuwa shekarun 1560. An zana hoton Lazar na Serbia a shekara ta 1564. Bugu da ƙari,a cikin babban cocin akwai hotuna na Saint Sava, Stefan Nemanja (Saint Simeon) da Sarkin sarakuna na Byzantine Michael VIII Palaiologos da ke tabbatar da alaƙar Ivan the Terrible da asalinsa na Serbia. Mahaifiyarsa Elena Glinskaya 'yar Yarima Vasili Lvovich Glinsky ce ta Lithuania da Serb Princess Ana Jakšić .
An lalata babban cocin a cikin gobarar Kremlin ta 1737,kuma an kara barazanar gina wanda ya riga ya zama Babban Fadar Kremlin,wanda ya haifar da raguwar ƙasa,kuma ya haifar da ɗan karkata a cikin yanayin ganuwar.
An yi bikin nasarar [[Sojojin Rasha]] a cikin Cathedral of the Archangel . Dukkanin sarakunan Rasha da manyan sarakuna an binne su a cikin babban coci har zuwa lokacin Peter the Great,tare da sarakuna da sarakuna masu yawa na jini, ban da Boris Godunov. Bayan an tura kabarin sarauta zuwa Peter da Paul Cathedral a [[Saint-Petersburg|St. Petersburg]], Tsar Peter II ne kawai,wanda ya mutu a Moscow, an binne shi a nan.
Akwai kaburbura 54 a cikin babban coci, tare da duwatsun kabarin da aka yi wa ado da fararen fata (1636-1637) da kuma shari'o'in da aka sanya da tagulla (1903). Abin lura shine kabarin Tsarevich Demetrius, ɗan Ivan the Terrible, wanda aka binne shi a can a farkon karni na 17 kuma daga baya aka tsarkake shi.
A lokacin Juyin Juya Halin Rasha na 1917, babban cocin ya lalace yayin yakin. Bayan haka, gwamnatin Bolshevik ta rufe shi. A cikin shekarun 1950, tare da sauran majami'u da suka tsira a cikin Kremlin na Moscow, an kiyaye shi a matsayin gidan kayan gargajiya. An tura babban bangare na dukiyar cocin zuwa Gidan Tarihin Kremlin, ko kuma an sayar da shi a kasashen waje.
Bayan shekara ta 1992, an mayar da ginin ga Cocin Orthodox na Rasha kuma an sake gudanar da ayyukan addini na lokaci-lokaci.
== Gine-gine ==
[[File:0995_-_Moskau_2015_-_Kreml_(26335711251).jpg|left|thumb|272x272px|Hotuna na Iconostasis a cikin Cathedral]]
[[File:Graves_in_the_Cathedral_of_the_Archangel_(Moscow)_by_shakko_EN.jpg|thumb|Kabarin sarakunan Rasha da sarakunan Muscovite (tsarin Cathedral) ]]
Idan aka kwatanta da sauran manyan majami'u biyu na Kremlin, Babban Jami'in Mala'ika ya bambanta sosai a cikin salon, duk da kiyaye tsarin gargajiya. Yana nuna tsarin Cocin Assumption a cikin amfani da rufi biyar (wanda ke wakiltar [[Isa|Yesu Kristi]] da Masu Bishara Hudu). Koyaya, kayan ado na waje halayensa na rabin zagaye tare da kayan ado masu kama da kwalliya da ƙofofi tare da siffofi masu kama da bakan da aka yi da fararen dutse, waɗanda aka rufe su da fenti kuma an yi musu ado da kayan ado na furanni suna nuna tasirin Renaissance na Italiya.
Gidan cocin, duk da haka, an gina shi sosai a hanyar da ta dace da majami'un Rasha. Babban iconostasis na babban coci na babban mala'ika, mai tsawon mita 13, ya kasance daga 1678 zuwa 1681. Gidan Mala'ika Mika'ilu, mafi tsufa a cikin iconostasis, an yi imanin cewa an halicce shi ne ga Gimbiya Eudoxia, matar Dmitri Donskoi don tunawa da nasarar da aka samu a Yaƙin Kulikovo.
Frescoes na bango sun kasance daga ƙarni na 16 da 17. [[Yakov of Kazan|Yakov na Kazan]], [[Stepan of Ryazan|Stepan na Ryazan]], Joseph Vladimirov da sauransu ne suka zana wasu tsakanin 1652 da 1666.
* [Inda Aka Ɗauko Hoto da ke shafi na 9] ''Kremlin: Citadel na Tarihi'' . Kamfanin wallafe-wallafen MacMillan (1973). {{ISBN|0-02-750830-7}}
* [Inda Aka Ɗauko Hoto da ke shafi na 9] ''Kremlin na Moscow: tarihin abin tunawa na musamman na Rasha''. Gidan bugawa "Russkaya Zhizn" (1980). ASIN: B0010XM7BQ
== MANAZARTA ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
bk3jgeh5fhpygphxatukohfrco0wawy