Wiktionary hawiktionary https://ha.wiktionary.org/wiki/Babban_shafi MediaWiki 1.47.0-wmf.9 case-sensitive Midiya Musamman Tattaunawa User Tattaunawar user Wiktionary Tattaunawar Wiktionary Fayil Tattaunawar fayil MediaWiki Tattaunawar MediaWiki Samfuri Tattaunawar samfuri Taimako Tattaunawar taimako Rukuni Tattaunawar rukuni TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Tsantsake 0 12758 46336 46131 2026-07-02T15:25:55Z Abubakr1111 2767 46336 wikitext text/x-wiki '''Tsantsake''' Kalmar a Hausa tana nufin tsarkakewa sosai, kawar da datti ko gurɓatawa gaba ɗaya, ko kuma tantance abu ya zama mai tsabta kuma ba tare da gauraya ba.<ref>Neil Skinner,2007:Kamus Na Turanci da Hausa. ISBN 9789781691157.P, 10</ref> <ref>Roxana Ma Newman,2012:An English-Hausa Dictionary. ISBN 9781397330.P,21</ref> <ref>Paul Newman da Roxana Ma Newman,2021: Modern Hausa-English Dictionary.ISBN 9780308245.P,27</ref> ==Misalai== *An tsantsake ruwan kafin a sha shi. — An tace shi kuma an tsarkake shi. *Ya tsantsake bayaninsa. — Ya bayyana shi a sarari ba tare da ruɗani ba. *Ana tsantsake zinariya domin a cire ƙazanta daga cikinta. *Haka kuma ana amfani da kalmar wajen nuna cewa abu ya zama ingantacce, tsarkakakke, ko fayyatacce bayan an cire duk wani abu da bai dace da shi ba. fmsg7bolibwhxwmtzm8y561453aj7vw 46337 46336 2026-07-02T15:26:17Z Abubakr1111 2767 46337 wikitext text/x-wiki '''Tsantsake''' Kalmar a Hausa tana nufin tsarkakewa sosai, kawar da datti ko gurɓatawa gaba ɗaya, ko kuma tantance abu ya zama mai tsabta kuma ba tare da gauraya ba.<ref>Neil Skinner,2007:Kamus Na Turanci da Hausa. ISBN 9789781691157.P, 10</ref> <ref>Roxana Ma Newman,2012:An English-Hausa Dictionary. ISBN 9781397330.P,21</ref> <ref>Paul Newman da Roxana Ma Newman,2021: Modern Hausa-English Dictionary.ISBN 9780308245.P,27</ref> ==Misalai== *An tsantsake ruwan kafin a sha shi. — An tace shi kuma an tsarkake shi. *Ya tsantsake bayaninsa. — Ya bayyana shi a sarari ba tare da ruɗani ba. *Ana tsantsake zinariya domin a cire ƙazanta daga cikinta. *Haka kuma ana amfani da kalmar wajen nuna cewa abu ya zama ingantacce, tsarkakakke, ko fayyatacce bayan an cire duk wani abu da bai dace da shi ba. ==Manazarta== n35s4zzwwenhrcv3bx27zulj84xq33g Rarrace 0 12759 46338 46132 2026-07-02T15:28:00Z Abubakr1111 2767 46338 wikitext text/x-wiki '''Rarrace''' Kalmar a Hausa tana nufin ware abubuwa daga juna, banbance su, ko tsara su bisa rukuni ko nau'i.<ref>Neil Skinner,2007:Kamus Na Turanci da Hausa. ISBN 9789781691157.P, 10</ref> <ref>Roxana Ma Newman,2012:An English-Hausa Dictionary. ISBN 9781397330.P,21</ref> <ref>Paul Newman da Roxana Ma Newman,2021: Modern Hausa-English Dictionary.ISBN 9780308245.P,27</ref> ==Misalai== *Malamin ya rarrace ɗalibai gida-gida. — Ya ware su zuwa ƙungiyoyi. *A rarrace hatsi da ƙazanta kafin a niƙa shi. — A ware su daga juna. *Ya rarrace gaskiya da ƙarya a cikin labarin. — Ya bambance su. *Bambanci tsakanin rarrace da tsantsake: *Rarrace = warewa ko bambance abubuwa daga juna. *Tsantsake = tsarkakewa ko cire ƙazanta domin abu ya zama mai tsabta ko fayyatacce. ==Manazarta== 73ztqnlys0cwz53ghp15f708wlhwzcd Kurbi 0 12760 46339 46133 2026-07-02T15:29:42Z Abubakr1111 2767 46339 wikitext text/x-wiki '''Kurbi''' Kalmar (ko kurɓi a rubutu na daidaitacce) a Hausa tana nufin ɗiba ko shan ruwa/ruwa mai yawa ta hanyar ɗauka da hannu ko ta hanyar sha cikin sauri da yawa.<ref>Neil Skinner,2007:Kamus Na Turanci da Hausa. ISBN 9789781691157.P, 10</ref> <ref>Roxana Ma Newman,2012:An English-Hausa Dictionary. ISBN 9781397330.P,21</ref> <ref>Paul Newman da Roxana Ma Newman,2021: Modern Hausa-English Dictionary.ISBN 9780308245.P,27</ref> A takaice, tana iya nufin: ɗiban ruwa da hannu a sha ko shan ruwa cikin gulbi (gudun sha) ==Misalai=== *Ya kurbi ruwa daga kogi. — Ya ɗiba ruwa ya sha. *Yaron ya kurbi madara da sauri. — Ya sha madarar da sauri. *Ta kurbi ruwan da hannu daga kwano. — Ta ɗiba ta sha. *A wasu wurare, ana danganta “kurbi” da shan abu cikin sauri ba tare da auna ko jinkiri ba. ==Manazarta== gprx78pukmkwz9ramez8c133xqfdghz Zankwanci 0 12762 46340 46134 2026-07-02T15:30:49Z Abubakr1111 2767 46340 wikitext text/x-wiki '''Zankwanci''' Kalmar a Hausa tana nufin halin girman kai da nuna isa, ko yin magana da ɗabi’a mai nuna rashin ladabi da raina mutane. A wasu wurare kuma ana amfani da ita wajen nufin taurin kai da rashin tawali’u.<ref>Neil Skinner,2007:Kamus Na Turanci da Hausa. ISBN 9789781691157.P, 10</ref> <ref>Roxana Ma Newman,2012:An English-Hausa Dictionary. ISBN 9781397330.P,21</ref> <ref>Paul Newman da Roxana Ma Newman,2021: Modern Hausa-English Dictionary.ISBN 9780308245.P,27</ref> ==Misalai== *Zankwancin yaron nan ya yi yawa, ba ya girmama kowa. *Kar ka yi magana da zankwanci ga manya. *Zankwanci kan sa mutum ya rasa abokai. *A taƙaice, zankwanci = girman kai + rashin ladabi + nuna isa. ==Manazarta== 2cmv3eo8ceis6gyw5zrzuuga1wbdw8n Tsunkule 0 12764 46341 46135 2026-07-02T15:32:33Z Abubakr1111 2767 46341 wikitext text/x-wiki '''Tsunkule''' Kalmar a Hausa tana nufin ɗauka ko matse wani abu da yatsu biyu (musamman yatsa da babban yatsa). Ma’anarta na iya zuwa ta fannoni daban-daban: Jiki: ɗaukar abu kaɗan ta hanyar matsewa da yatsu<ref>Neil Skinner,2007:Kamus Na Turanci da Hausa. ISBN 9789781691157.P, 10</ref> <ref>Roxana Ma Newman,2012:An English-Hausa Dictionary. ISBN 9781397330.P,21</ref> <ref>Paul Newman da Roxana Ma Newman,2021: Modern Hausa-English Dictionary.ISBN 9780308245.P,27</ref> ==Misalai== *Ya tsunkule gishiri ya saka a miya. *Hankali / zagi: yin ƙanƙanin zagi ko harbi da magana *Ta tsunkule shi da kalma mai zafi. *Hoto na zafi ko ƙunci: wani abu ya matse ko ya ƙanƙance *Tufafin ya tsunkule jikinsa. *A takaice, tsunkule = matse abu da yatsu ko yin ƙanƙanin ɗauka/zagi cikin gajeriyar hanya. ==Manazarta== 1lkbcq2czhxey7dngc8jde54if929ay Hargitsewa 0 12766 46342 46136 2026-07-02T15:33:42Z Abubakr1111 2767 46342 wikitext text/x-wiki '''Hargitsewa''' Kalmar a Hausa tana nufin rushewa ko lalacewar tsari har komai ya rikice ya bazu ba tare da daidaito ba. Ana amfani da ita wajen nuna: rushewar tsari rikicewar abubuwa zama ba a iya fahimta ko tsara komai ba<ref>Neil Skinner,2007:Kamus Na Turanci da Hausa. ISBN 9789781691157.P, 10</ref> <ref>Roxana Ma Newman,2012:An English-Hausa Dictionary. ISBN 9781397330.P,21</ref> <ref>Paul Newman da Roxana Ma Newman,2021: Modern Hausa-English Dictionary.ISBN 9780308245.P,27</ref> ==Misalai== *Gidan ya hargitse bayan guguwar iska. — Ya rushe ya rikice. *Al’amura sun hargitse a kasuwa saboda rikici. — Komai ya rikice. *Shirin ya hargitse saboda rashin tsari. — Bai tafi yadda aka tsara ba. *A taƙaice, hargitsewa = rikicewa ko rushewar tsari gaba ɗaya. ==Manazarta== qxi6sofv31bw2jpv2dohftg0jipz0aa Warjage 0 12768 46343 46137 2026-07-02T15:35:38Z Abubakr1111 2767 46343 wikitext text/x-wiki '''Warjage''' Kalmar a Hausa tana nufin rabuwa ko buɗe wani abu da ya kasance a hade ko a matse, har ya yaye ko ya watse ba tare da tsari ba. <ref>Neil Skinner,2007:Kamus Na Turanci da Hausa. ISBN 9789781691157.P, 10</ref> <ref>Roxana Ma Newman,2012:An English-Hausa Dictionary. ISBN 9781397330.P,21</ref> <ref>Paul Newman da Roxana Ma Newman,2021: Modern Hausa-English Dictionary.ISBN 9780308245.P,27</ref> Ana amfani da ita wajen bayyana: abu da ya buɗe ko ya watse ba zato ba tsammani rigima ko taro da ya wargaje abu da ya watse daga haduwa ko tsari ==Misalai== *Gungun mutane sun warjage bayan hayaniya ta tashi. — Sun watse ko suka rabu. *Zaren ya warjage daga ɗinkin. — Ya buɗe ya watse. *Taron ya warjage saboda rashin tsari. — Ya wargaje ya watse. ==Manazarta== 5ps63enop24ezet3eos2hpgaa693qft Luguncewa 0 12769 46344 46138 2026-07-02T15:37:35Z Abubakr1111 2767 46344 wikitext text/x-wiki '''Luguncewa''' Kalmar a Hausa tana nufin faɗuwa ko rugujewa cikin gajiya, rauni, ko rashin ƙarfi har mutum ko abu ya zube ba tare da tsari ba.<ref>Neil Skinner,2007:Kamus Na Turanci da Hausa. ISBN 9789781691157.P, 10</ref> <ref>Roxana Ma Newman,2012:An English-Hausa Dictionary. ISBN 9781397330.P,21</ref> <ref>Paul Newman da Roxana Ma Newman,2021: Modern Hausa-English Dictionary.ISBN 9780308245.P,27</ref> Ana amfani da ita wajen nuna: faɗuwa ko zubewa saboda gajiya ko rauni ruguza ko lanƙwashewa gaba ɗaya rashin ƙarfin tsayuwa ko ɗaukar kai ==Misalai== *Ya lugunce a ƙasa saboda gajiya. — Ya faɗi ya zube. *Tsohon ya lugunce a kujera. — Ya zauna ko ya kwanta cikin rashin ƙarfi. *Itacen ya lugunce bayan iska mai ƙarfi. — Ya kife ya rushe. A taƙaice, luguncewa = zubewa ko faɗuwa cikin rashin ƙarfi ko tsari. ==Manazarta== 22jkmo50kraowa0rp6iszy2ngpqis4r Cakale 0 12772 46345 46139 2026-07-02T15:38:57Z Abubakr1111 2767 46345 wikitext text/x-wiki '''Cakale''' Kalmar a Hausa tana nufin shiga ko kutsa kai cikin wani abu ba tare da an gayyace ka ba ko ba tare da tsari ba, ko kuma shiga tsakani cikin rikici ko magana ta wasu. Haka kuma tana iya nufin manne ko cakude abu da wani abu ta hanyar rikicewa.<ref>Neil Skinner,2007:Kamus Na Turanci da Hausa. ISBN 9789781691157.P, 10</ref> <ref>Roxana Ma Newman,2012:An English-Hausa Dictionary. ISBN 9781397330.P,21</ref> <ref>Paul Newman da Roxana Ma Newman,2021: Modern Hausa-English Dictionary.ISBN 9780308245.P,27</ref> ==Misalai== *Kar ka cakale cikin maganar mutane. — Kar ka shiga tsakani ba tare da buƙata ba. *Yaron ya cakale a rigimar manya. — Ya shiga rikicin da bai shafe shi ba. *Ganye ya cakale a cikin gashin kaza. — Ya makale ya rikice a ciki. *A taƙaice, cakale = shiga tsakani ko rikicewa/ makalewa cikin wani abu. ==Manazarta== kp2hhcm7q002jgtoc3sirlrly41jm76 Zakewa 0 12846 46346 46142 2026-07-02T15:41:12Z Abubakr1111 2767 46346 wikitext text/x-wiki '''Zakewa''' Kalmar a Hausa tana iya nufin tauna magana ko maimaita abu akai-akai, ko kuma jan magana ba tare da kaiwa ga gaci ba, gwargwadon mahallin da aka yi amfani da ita.<ref>Neil Skinner,2007:Kamus Na Turanci da Hausa. ISBN 9789781691157.P, 10</ref> <ref>Roxana Ma Newman,2012:An English-Hausa Dictionary. ISBN 9781397330.P,21</ref> <ref>Paul Newman da Roxana Ma Newman,2021: Modern Hausa-English Dictionary.ISBN 9780308245.P,27</ref> ==Misalai== *Ya daina zakewa a kan wannan magana. (Ya daina taƙaita ko maimaita maganar akai-akai.) *Idan ka ba ni cikakkiyar jimlar da aka yi amfani da kalmar a ciki, zan iya ba da ma'anarta daidai a wannan mahallin. ==Manazarta== 1e59f2sccyspz08anaaq8k9v4ddcz6u Kumbucewa 0 12847 46347 46143 2026-07-02T15:43:53Z Abubakr1111 2767 46347 wikitext text/x-wiki '''Kumbucewa''' Kalmar a Hausa tana nufin kubuta, tserewa, ko fita daga wani hali ko yanayi ba tare da an kama ko an hana ba. Haka kuma tana iya nufin abu ya wuce ko ya zame wa mutum ba tare da ya lura ko ya samu ba.<ref>Neil Skinner,2007:Kamus Na Turanci da Hausa. ISBN 9789781691157.P, 10</ref> <ref>Roxana Ma Newman,2012:An English-Hausa Dictionary. ISBN 9781397330.P,21</ref> <ref>Paul Newman da Roxana Ma Newman,2021: Modern Hausa-English Dictionary.ISBN 9780308245.P,27</ref> ==Misalai== *Ɓarawon ya kumbuce wa jami'an tsaro. (Ya tsere musu.) *Damar ta kumbuce masa. (Ya rasa damar ko ta wuce shi.) *Ma'anar ta kan danganta da yadda aka yi amfani da ita a cikin jimla. ==Manazarta== 9uupygp65n7zm2sgllg4c8otij0g61g Rangale 0 12848 46348 46144 2026-07-02T15:45:01Z Abubakr1111 2767 46348 wikitext text/x-wiki '''Rangale''' Kalmar ko "rangalewa" a Hausa tana nufin sakewa ko lilo ƙasa saboda rashin ƙarfi ko matsewa, wato abu ya zama a rataye ko a zube ba tare da tsauri ba.<ref>Neil Skinner,2007:Kamus Na Turanci da Hausa. ISBN 9789781691157.P, 10</ref> <ref>Roxana Ma Newman,2012:An English-Hausa Dictionary. ISBN 9781397330.P,21</ref> <ref>Paul Newman da Roxana Ma Newman,2021: Modern Hausa-English Dictionary.ISBN 9780308245.P,27</ref> ==Misalai== *Rigar ta rangale a jikinsa. (Rigar ta yi sako-sako.) *Ganyen ya rangale saboda rashin ruwa. (Ganyen ya yi laushi ya sunkuya.) *Ya rangale kafadu saboda gajiya. (Ya sunkuyar da kafadunsa.) *Dangane da mahallin magana, tana iya nuna sako-sako, ratayewa, ko sunkuyewa saboda rauni ko gajiya. ==Manazarta== dvcmki7ncpzno8np50xpqalpyl5mofj Lankulewa 0 12849 46349 46145 2026-07-02T15:46:09Z Abubakr1111 2767 46349 wikitext text/x-wiki '''Lankulewa''' Kalmar a Hausa tana nufin naɗewa, ƙanƙancewa, ko takurewa zuwa ƙaramin wuri. Ana amfani da ita idan abu ya nannade kansa ko ya matse ya koma ƙarami.<ref>Neil Skinner,2007:Kamus Na Turanci da Hausa. ISBN 9789781691157.P, 10</ref> <ref>Roxana Ma Newman,2012:An English-Hausa Dictionary. ISBN 9781397330.P,21</ref> <ref>Paul Newman da Roxana Ma Newman,2021: Modern Hausa-English Dictionary.ISBN 9780308245.P,27</ref> ==Misalai== *Macijin ya lankule a cikin rami. (Ya naɗe jikinsa ya takure.) *Yaron ya lankule saboda sanyi. (Ya takure jikinsa.) *Takardar ta lankule. (Ta naɗe ko ta murɗe.) *Ma'anar gaba ɗaya ita ce takurewa, naɗewa, ko ƙanƙancewa. ==Manazarta== 87e97er18mhw1xp4jerah9oqj53p3fb Tarwade 0 12850 46350 46146 2026-07-02T15:47:15Z Abubakr1111 2767 46350 wikitext text/x-wiki '''Tarwade''' Kalmar a Hausa tana nufin rushewa, warwatsewa, ko lalacewa gaba ɗaya bayan an tarwatsa abu. Ana amfani da ita ga gine-gine, abubuwa, ko taro da suka watse ko suka rushe.<ref>Neil Skinner,2007:Kamus Na Turanci da Hausa. ISBN 9789781691157.P, 10</ref> <ref>Roxana Ma Newman,2012:An English-Hausa Dictionary. ISBN 9781397330.P,21</ref> <ref>Paul Newman da Roxana Ma Newman,2021: Modern Hausa-English Dictionary.ISBN 9780308245.P,27</ref> ==Misalai== *Gidan ya tarwade sakamakon ambaliya. (Gidan ya rushe sosai.) *Taron ya tarwade bayan rikici ya tashi. (Mutane sun watse.) *Motar ta tarwade a hatsari. (Ta lalace ƙwarai.) *Ma'anar kalmar gaba ɗaya ita ce rushewa ko watsewa gaba ɗaya. ==Manazarta== e4r7h3i8s53kmpaj8y942azamb3xsxd Kamkam 0 12851 46351 46147 2026-07-02T15:48:54Z Abubakr1111 2767 46351 wikitext text/x-wiki '''Kamkam''' Kalmar a Hausa tana nufin ƙamƙamewa sosai, riƙewa da ƙarfi, ko kasancewa a matse ba tare da sarari ba.<ref>Neil Skinner,2007:Kamus Na Turanci da Hausa. ISBN 9789781691157.P, 10</ref> <ref>Roxana Ma Newman,2012:An English-Hausa Dictionary. ISBN 9781397330.P,21</ref> <ref>Paul Newman da Roxana Ma Newman,2021: Modern Hausa-English Dictionary.ISBN 9780308245.P,27</ref> ==Misalai== *Ya riƙe jakar kam-kam. (Ya riƙe ta da ƙarfi sosai.) *An rufe ƙofar kam-kam. (An rufe ta sosai ba tare da tazara ba.) *A wasu lokuta kuma, "kam-kam" na iya nufin daidai-daidai ko cif-cif, gwargwadon mahallin magana. ==Manazarta== osanbacn2ch4r3qr2dn98cgm7k88d9e