Wikipedija
hsbwiki
https://hsb.wikipedia.org/wiki/H%C5%82owna_strona
MediaWiki 1.47.0-wmf.9
first-letter
Media
Specialnje
Diskusija
Wužiwar
Diskusija z wužiwarjom
Wikipedija
Wikipedija diskusija
Dataja
Diskusija k dataji
MediaWiki
MediaWiki diskusija
Předłoha
Diskusija k předłoze
Pomoc
Pomoc diskusija
Kategorija
Diskusija ke kategoriji
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul diskusija
Veranstaltung
Veranstaltung Diskussion
Wulki Wosyk
0
3614
391338
389102
2026-07-05T18:32:36Z
J budissin
7
/* Ležownostne mjena */ dodawk
391338
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno serbske=Wulki Wosyk
|mjeno němske=Großhänchen
|šěrina=51/11/00
|dołhota=14/11/00
|gmejna=Porchow
|zagmejnowanje=1973
|zagmejnowane-do=[[Horni Wujězd|Wujězda]]
|wysokosć=230
|póstowe čisło=01906
|předwólba=035953
|wobraz=Wulki Wosyk.jpg
|wopis wobraza=Wulki Wosyk z juha
|mjeno wobydlerja=Wulkowosyčan
|adjektiw=Wulkowosyčanski
}}
'''Wulki Wosyk''' ({{wrěči|de}} ''Großhänchen'') je [[Hornja Łužica|hornjołužiska]] wjes {{WOBI|Porchow|Wulki Wosyk}}<ref>{{WOBDŽ|Porchow}}</ref> blisko [[Tuchor|Tuchorja]], kotraž słuša k [[Porchow]]skej gmejnje. Je ródna wjes serbskeho wědomostnika [[Arnošt Muka|Arnošta Muki]] a měješe hač do zažneho 20. lětstotka serbskorěčnu wjetšinu, njesłuša pak dźensa hižo do oficielneho [[Serbski sydlenski rum|serbskeho sydlenskeho ruma]].
== Geografija ==
Wjes nadeńdźe so w [[Hornjołužiske hona|hornjołužiskich honach]] sewjerozapadnje Tuchorskeho lěsa we wysokosći 230 metrow nad mórskej hładźinu. Susodne wjeski su [[Dobranecy]] na sewjerowuchodźe, [[Lutyjecy]] na juhowuchodźe, [[Horni Wujězd]] na sewjerozapadźe a [[Panecy]] na sewjeru.
=== Ležownostne mjena ===
[[Michał Rostok]] naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Na hórkach, Na dołkach, Pola Wujezda, Pola Tuchorja, Pola přesadničkow, Pola wjerbkow, Pola Panec, Pola Dobranec, Pola młyna, Kudźołk, Pola Njezdašec, W Křižeńkach, Pola pěskowej jamy,<ref>{{Rostok1887|21}}</ref> Praskow (wjesny dźěl), Bolborcy (kubło), Na Syćinkach, Hrodźiško, Dźěłošća, Nowina, Dubiki, Zeleny doł.<ref>{{Rostok1887|35}}</ref>
== Stawizny ==
Prěnje naspomnjenje wsy jako ''Maior Heynichin'' pochadźa ze 14. lětstotka. Hač do lěta 1923 wobsteješe wjeska z dweju politiskeju gmejnow, ''[[Mišnjanske markhrabinstwo|Mišnjanskeho]] boka'' na sewjeru a ''Hornjołužiskeho boka'' na juhu, dokelž běžeše hranica mjez woběmaj krajomaj hač do 17. lětstotka přez samu wjesku.<ref>{{HOV|Großhänchen|Wulki Wosyk}}</ref>
=== Wobydlerstwo ===
Po Arnošta Mukowej ''Statistice Łužiskich Serbow'' měješe Wulki Wosyk we 1880tych lětach cyłkownje 222 wobydlerjow, z nich 182 [[Serbja|Serbow]] (82 %) a 40 Němcow.<ref>{{Černik|53}}</ref> [[Arnošt Černik]] zwěsći w lěće 1954 hišće serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot 10,7 %, mjez nimi štyrjo serbscy młodostni.<ref>{{Elle1995|247|363|30|5|4}}</ref> Posledni serbskorěčny wobydler zemrě w lěće 1983.<ref>Lubina Šěrakec: ''Elegija na Wosyk.'' W [[Rozhlad|Rozhledźe]] 42 (1992), čo. 10, str. 390sl.</ref>
Wulki Wosyk słuša wot 1830 k [[Horni Wujězd|Hornjowujězdźanskej]] ewangelskej wosadźe. Prjedy běchu Wosčenjo do [[Hodźij]]a zafarowani.
[[Dataja:Burkau Großhänchen Aerial.jpg|mini|center|upright=1.6|Powětrowy wobraz Wulkeho Wosyka]]
== Žórła ==
<references />
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Großhänchen|Wulki Wosyk}}
{{Wjesne dźěle Porchowa}}
[[Kategorija:Porchow]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje w 14. lětstotku]]
[[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]]
[[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1973]]
dz6rwr9j4ao0xb39mru43evsnx3wxkj
Běčicy
0
3690
391331
388973
2026-07-05T12:32:01Z
J budissin
7
dodawk
391331
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno serbske=Běčicy
|mjeno němske=Pietzschwitz
|šěrina=51/11/58
|dołhota=14/17/47
|gmejna=Hodźij
|zagmejnowanje=1936
|zagmejnowane-do=[[Koblicy (Hodźij)|Koblic]]
|přestrjeń=
|wysokosć=172
|póstowe čisło=02633
|předwólba=035930
|wobraz=Běčicy – młynski dwór.jpg
|wopis wobraza=Zajězd do něhdyšeho knježeho dwora w Běčicach
|mjeno wobydlerja=Běčan
|adjektiw=Běčanski, Běčowski
}}
'''Běčicy''' ({{wrěči|de}} ''Pietzschwitz'') su [[Hornja Łužica|hornjołužiska]] wjes při [[Dołha woda|Dołhej wodźe]], kotraž słuša k [[Hodźij]]skej gmejnje. Maja {{WOB|Hodźij|Běčicy}} wobydlerjow.<ref>{{WOBD|Hodźij}}; {{WOBŽ|Hodźij}}</ref>
== Geografija ==
[[Dataja:Fotothek df rp-d 0180063 Göda-Pietzschwitz. Meßtischblatt, Sekt. Kloster Marienstern, 1884.jpg|mini|left|Běčicy a wokolina na karće z lěta 1884]]
Wjeska nadeńdźe so něhdźe tři kilometry sewjerozapadnje Hodźija při woběmaj bokomaj Dołheje wody, krótko před jeje wuliwom do [[Čornica (rěka)|Čornicy]], a njedaloko [[Zwjazkowa awtodróha 4|awtodróhi A 4]]. Susodne wsy su [[Prěčecy]] na sewjerowuchodźe, [[Darin]] na juhu, [[Njezdašecy]] na juhozapadźe, [[Koblicy (Hodźij)|Koblicy]] na zapadźe kaž tež [[Čěškecy]] na sewjerozapadźe.
=== Ležownostne mjena ===
[[Michał Rostok]] naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Popec kuty, Barec strónje, Deleńkec wopuš, Při plantaži, Jězor, Dubrawka, Na ladach, Na liščej horje, Na młynskej horje, Pola wuhona, Pola pěskowej jamy, Pola dubčka, Deleńkec łuka, Pola křižneho puća, Pola Muterec kerčkow.<ref>Michał Rostok: ''Ležownostne mjena.'' W: [[Časopis Maćicy Serbskeje|ČMS]] 40 (1887), str. 3–50, tu str. 21 ([https://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/88289/23/ digitalizat]).</ref>
== Stawizny ==
Po sydlišćowej formje jedna so wo rozšěrjeny [[nawsowc]]. Prěnje historiske naspomnjenje jako ''allodium'' (kubło) wěsteho knjeza ''Hermannus de Pictzwicz'' pochadźa z lěta [[1225]]. Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki ryćerkubło we wsy samej. Cyrkwinsce słuša wjes ze starodawna do [[Cyrkej swjateju Pětra a Pawoła|Hodźijskeje wosady]].<ref name="HOV">{{HOV|Pietzschwitz|Běčicy}}</ref> Kaž Hodźij njesłušachu Běčicy do Hornjołužiskeho markhrabinstwa, ale běchu jako prjedawše wobsydstwo Mišnjanskich biskopow hižo wot 1559 dźěl sakskeho kurwjerchowstwa.
Ryćerkubło je so po [[Druha swětowa wójna|Druhej swětowej wójnje]] přez rólnu reformu rozdźěliło a knježi dom wottorhał.<ref>{{WdH|51|190sl.|lema=Pietzschwitz/Běčicy}}</ref>
Hač do lěta 1936 tworjachu Běčicy samostatnu gmejnu, doniž so do Koblic njezagmejnowachu. Wot lěta 1994 su dźěl Hodźijskeje gmejny.
=== Wobydlerstwo ===
W lěće 1884 měješe wjes po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice 116 wobydlerjow, mjez nimi 103 Serbow (89 %).<ref>{{Černik|58}}</ref> 1925 bě wot cyłkownje 140 wobydlerjow 135 ewangelskich a pjeć katolikow.<ref name="HOV">
== Wosobiny ==
* [[Michał Frencel]] (1628–1706) – farar, rěčespytnik, sobuzałožer hornjoserbskeje spisowneje rěče; rodźeny w Běčicach
[[Dataja:Göda Pietzschwitz Aerial.jpg|mini|center|upright=1.6|Powětrowy wobraz Běčic z juha]]
== Žórła ==
<references />
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Pietzschwitz/Běčicy|Běčicy}}
{{Wjesne dźěle Hodźija}}
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Hodźij]]
[[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1225]]
[[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]]
[[Kategorija:Sydlišćo při Dołhej wodźe]]
[[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1936]]
hxkhvhwoez0dtdhc42yivu1cz1sqwb3
Hbjelsk
0
14932
391339
389863
2026-07-05T18:42:59Z
J budissin
7
+ ležownostne mjena
391339
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno serbske=Hbjelsk
|mjeno němske=Gebelzig
|šěrina=51/13/21
|dołhota=14/40/13
|gmejna=Wysoka Dubrawa
|zagmejnowanje=1995
|wysokosć=187
|póstowe čisło=02906
|předwólba=035876
|wobraz=Hohendubrau Gebelzig Schloss.jpg
|wopis wobraza=Něhdyši Hbjelšćanski hród, dźensa šula
|mjeno wobydlerja=Hbjelšćan
|adjektiw=Hbjelšćanski
}}
[[Dataja:Hohendubrau Gebelzig - Kirche 02 ies.jpg|thumb|left|Hbjelšćanska cyrkej swj. Jurja]]
'''Hbjelsk''' ({{wrěči|de}} ''Gebelzig'') je cyrkwinska wjes w [[Sakska|sakskim]] wokrjesu [[wokrjes Zhorjelc|Zhorjelc]], kotraž přisłuša gmejnje [[Wysoka Dubrawa]]. Leži 187 m nad mórskej hładźinu a ma {{WOB|Wysoka Dubrawa|Hbjelsk}} wobydlerjow.<ref>{{WOBDŽ|Wysoka Dubrawa}}</ref> Hbjelšćanska gmejna bu w lěće 1928 z gmejnow [[Horni Hbjelsk|Horni]] a [[Delni Hbjelsk]] stworjena.
== Geografija ==
Wjes leži sewjernje [[zwjazkowa awtodróha 4|awtodróhi A 4]] mjez [[Wóspork]]om na juhu a [[Wysoka Dubrawa (hora)|Wysokej Dubrawu]] na sewjeru. Susodne wsy su [[Jerchecy]] na sewjerowuchodźe, [[Wuježk (Wóspork)|Wuježk]] na juhozapadźe, Hrodźišćanski Wudwór na zapadźe a [[Borštka]] na sewjerozapadźe.
=== Ležownostne mjena ===
[[Michał Rostok]] naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Wachna hora, Wosenki, Łaz, Lěhancy, Dźěłošća, Bělowki, Patoki, Hilbjeńcy, Truha, Pjeńki, Winowa hora, Šibjeńčna hora, Dubiny, Bukonc, Tachćicy, Na zaklatym.<ref>{{Rostok1887|35}}</ref>
== Stawizny ==
Prěnje historiske naspomnjenje jako ''Gebelczk''<ref name="digit">{{HOV|Gebelzig,_Nieder-|Delni Hbjelsk}}</ref> sta so w lěće [[1365]].
=== Wobydlerstwo a rěč ===
W lěće 1884 měješe Horni Hbjelsk po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice 472 wobydlerjow, mjez nimi 312 Serbow (66 %). W Delnim Hbjelsku běchu mjez 127 wobydlerjemi 93 Serbow (73 %).<ref>{{Černik|119}}</ref> W cyłej wosadźe chodźachu tehdy 698 wosadnych k serbskej a 540 k němskej spowědźi. Paćerske dźěći lěta 1884 běchu hižo wšitke němske.<ref>{{Muka-Statistika|177}}</ref> Po pruskim ludličenju 1910 běchu tomu wotpowědujo hišće 39,9 % Hbjelšćanskich wobydlerjow Serbja.<ref>Michael Richter: ''Wendische/sorbische Mehrheiten? Umstrittene Volkszählungen zwischen 1925 und 1951.'' W: ''[[Lětopis]]u'' 1/2018, str. 21–46, tu str. 44.</ref>
[[Arnošt Černik]] zwěsći 1956 w Hbjelsku serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 11,3 %.<ref>{{Elle1995|254|968|78|12|19}}</ref>
== Wosobiny ==
[[Matej Jokiš]] (1668–1735), jedyn z přełožerjow prěnjeho cyłkowneho wudaća [[biblija|biblije]] w serbskej rěči, skutkowaše wot 1698 hač do swojeje smjerće w lěće 1735 w Hbjelšćanskej wosadźe jako farar. Jeho restawrowana narowna plata nadeńdźe so wot lěta 2005 při zachodźe cyrkwje.
<div style="clear:left;"></div>
== Literatura ==
* {{WdH|67|354|lema=Niedergebelzig/Hbjelsk}}
== Žórła ==
<references/>
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Gebelzig/Hbjelsk|Hbjelsk}}
{{Gmejnske dźěle Wysokeje Dubrawy}}
[[Kategorija:Wysoka Dubrawa]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Zhorjelskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1365]]
[[Kategorija:Cyrkwinska wjes]]
sv8ypnudy321loi2bruveplnlw443fo
391340
391339
2026-07-05T18:43:20Z
J budissin
7
391340
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno serbske=Hbjelsk
|mjeno němske=Gebelzig
|šěrina=51/13/21
|dołhota=14/40/13
|gmejna=Wysoka Dubrawa
|zagmejnowanje=1995
|wysokosć=187
|póstowe čisło=02906
|předwólba=035876
|wobraz=Hohendubrau Gebelzig Schloss.jpg
|wopis wobraza=Něhdyši Hbjelšćanski hród, dźensa šula
|mjeno wobydlerja=Hbjelšćan
|adjektiw=Hbjelšćanski
}}
'''Hbjelsk''' ({{wrěči|de}} ''Gebelzig'') je cyrkwinska wjes w [[Sakska|sakskim]] wokrjesu [[wokrjes Zhorjelc|Zhorjelc]], kotraž přisłuša gmejnje [[Wysoka Dubrawa]]. Leži 187 m nad mórskej hładźinu a ma {{WOB|Wysoka Dubrawa|Hbjelsk}} wobydlerjow.<ref>{{WOBDŽ|Wysoka Dubrawa}}</ref> Hbjelšćanska gmejna bu w lěće 1928 z gmejnow [[Horni Hbjelsk|Horni]] a [[Delni Hbjelsk]] stworjena.
== Geografija ==
Wjes leži sewjernje [[zwjazkowa awtodróha 4|awtodróhi A 4]] mjez [[Wóspork]]om na juhu a [[Wysoka Dubrawa (hora)|Wysokej Dubrawu]] na sewjeru. Susodne wsy su [[Jerchecy]] na sewjerowuchodźe, [[Wuježk (Wóspork)|Wuježk]] na juhozapadźe, Hrodźišćanski Wudwór na zapadźe a [[Borštka]] na sewjerozapadźe.
=== Ležownostne mjena ===
[[Michał Rostok]] naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Wachna hora, Wosenki, Łaz, Lěhancy, Dźěłošća, Bělowki, Patoki, Hilbjeńcy, Truha, Pjeńki, Winowa hora, Šibjeńčna hora, Dubiny, Bukonc, Tachćicy, Na zaklatym.<ref>{{Rostok1887|35}}</ref>
== Stawizny ==
[[Dataja:Hohendubrau Gebelzig - Kirche 02 ies.jpg|thumb|left|Hbjelšćanska cyrkej swj. Jurja]]
Prěnje historiske naspomnjenje jako ''Gebelczk''<ref name="digit">{{HOV|Gebelzig,_Nieder-|Delni Hbjelsk}}</ref> sta so w lěće [[1365]].
=== Wobydlerstwo a rěč ===
W lěće 1884 měješe Horni Hbjelsk po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice 472 wobydlerjow, mjez nimi 312 Serbow (66 %). W Delnim Hbjelsku běchu mjez 127 wobydlerjemi 93 Serbow (73 %).<ref>{{Černik|119}}</ref> W cyłej wosadźe chodźachu tehdy 698 wosadnych k serbskej a 540 k němskej spowědźi. Paćerske dźěći lěta 1884 běchu hižo wšitke němske.<ref>{{Muka-Statistika|177}}</ref> Po pruskim ludličenju 1910 běchu tomu wotpowědujo hišće 39,9 % Hbjelšćanskich wobydlerjow Serbja.<ref>Michael Richter: ''Wendische/sorbische Mehrheiten? Umstrittene Volkszählungen zwischen 1925 und 1951.'' W: ''[[Lětopis]]u'' 1/2018, str. 21–46, tu str. 44.</ref>
[[Arnošt Černik]] zwěsći 1956 w Hbjelsku serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 11,3 %.<ref>{{Elle1995|254|968|78|12|19}}</ref>
== Wosobiny ==
[[Matej Jokiš]] (1668–1735), jedyn z přełožerjow prěnjeho cyłkowneho wudaća [[biblija|biblije]] w serbskej rěči, skutkowaše wot 1698 hač do swojeje smjerće w lěće 1735 w Hbjelšćanskej wosadźe jako farar. Jeho restawrowana narowna plata nadeńdźe so wot lěta 2005 při zachodźe cyrkwje.
<div style="clear:left;"></div>
== Literatura ==
* {{WdH|67|354|lema=Niedergebelzig/Hbjelsk}}
== Žórła ==
<references/>
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Gebelzig/Hbjelsk|Hbjelsk}}
{{Gmejnske dźěle Wysokeje Dubrawy}}
[[Kategorija:Wysoka Dubrawa]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Zhorjelskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1365]]
[[Kategorija:Cyrkwinska wjes]]
t0u26663hk8tza5f5j42bmvfbtekd5r
Pomorcy
0
15285
391337
371994
2026-07-05T18:14:56Z
J budissin
7
+ ležownostne mjena
391337
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno serbske=Pomorcy
|mjeno němske=Pommritz
|šěrina=51/09/40
|dołhota=14/34/10
|gmejna=Bukecy
|zagmejnowanje=1993
|přestrjeń=2,57
|wysokosć=230
|póstowe čisło=02627
|předwólba=035939
|wobraz=Fotothek df rp-a 0010010 Hochkirch-Pommritz. Ehem. Mühlengehöft mit Holländermühle (Knochenmühle).jpg
|wopis wobraza=Něhdyši Pomorčanski wětrnik w lěće 1965
|mjeno wobydlerja=Pomorčan
|adjektiw=Pomorčanski
}}
'''Pomorcy''' ({{wrěči|de}} ''Pommritz'') su [[Hornja Łužica|hornjołužiska]] wjes na wuchodźe [[Sakska|sakskeho]] [[wokrjes Budyšin|wokrjesa Budyšin]] a słušeja k [[Bukecy|Bukečanskej]] gmejnje. Leža 230 metrow nad mórskej hładźinu.
== Geografija ==
Susodne wjeski su [[Wawicy]] na sewjerowuchodźe, [[Něćin]] na wuchodźe, Bukecy na juhu, [[Trjebjeńca]] na juhozapadźe a [[Wadecy]] na zapadźe.
=== Ležownostne mjena ===
[[Michał Rostok]] naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Awstraliska łuka, Wopuše (Schwanzwiese), Trawniki, Bukečanska łuka při cyhlowanči, Trjebjenska łuka, W dołach, Cymerec pola (Bahnfelder), Rabowskec hórki, Hlinjane jamy, Ćahanca, Rokoćiny, Delne smahi, Za hunami, Na Bětnarcy.<ref>{{Rostok1887|35}}</ref>
== Stawizny ==
[[Dataja:Bundesarchiv Bild 183-10736-0008, Volksgut "Gerhard Eisler" Pommritz, Schweinezucht.jpg|thumb|left|Plahowanje swini ([[1951]])]]
Prěnje historiske naspomnjenje jako ''Pomyrwicz'' pochadźa z lěta [[1359]].<ref name="digit">{{HOV|Pommritz|Pomorcy}}</ref> Po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice mějachu Pomorcy we 1880tych lětach cyłkownje 177 wobydlerjow, z nich 145 Serbow (82 %) a 32 Němcow.<ref>{{Černik|58}}</ref> [[Arnošt Černik]] zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 21,3 %.<ref>{{Elle1995|245|572|83|17|22|450}}</ref> Ewangelscy Pomorčenjo přisłušachu ze starodawna [[Bukečanska cyrkej|Bukečanskej wosadźe]].
== Wobchad ==
Wot lěta 1846 maja Pomorcy zastanišćo při [[železniska čara Drježdźany–Zhorjelc|železniskej čarje Drježdźany–Zhorjelc]].
== Žórła ==
<references/>
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Pommritz/Pomorcy|Pomorcy}}
{{Wjesne dźěle Bukec}}
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Bukecy]]
[[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1359]]
[[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]]
[[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1993]]
lten46hajyobdbmkark6tam90108b3j
Koćina
0
15763
391347
385343
2026-07-06T09:00:44Z
J budissin
7
/* Geografija */ + ležownostne mjena
391347
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno serbske=Koćina
|mjeno němske=Kotten
|šěrina=51/21/02
|dołhota=14/14/47
|gmejna=Kulow
|zagmejnowanje=1994
|přestrjeń=4,97
|wysokosć=130
|póstowe čisło=02997
|předwólba=035725
|wobraz=Koćina – Klóšterska woda a Halštrow.jpg
|wopis wobraza=Wuliw [[Klóšterska woda|Klóšterskeje wody]] do [[Čorny Halštrow|Čorneho Halštrowa]] pola Koćiny
|mjeno wobydlerja=Koćinjan
|adjektiw=Koćinski
}}
'''Koćina''' (prjedy tež ''Koćin''; {{wrěči|de}} ''Kotten'') je wjes {{WOBI|Kulow|Koćina}}<ref>{{WOBDŽ|Kulow}}</ref> w [[Sakska|sakskim]] [[Wokrjes Budyšin|wokrjesu Budyšin]]. Leži w [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]] a słuša wot lěta 1994 do [[Kulow]]a.
== Geografija ==
Koćina leži wokoło pjećadwaceći kilometrow na sewjer wot [[Budyšin]]a, něhdźe dźesać kilometrow na juh wot [[Wojerecy|Wojerec]] a někak štyri kilometry wot Kulowa. Na sewjernym kóncu wsy so [[Klóšterska woda]] do [[Čorny Halštrow|Čorneho Halštrowa]] wuliwa.
=== Ležownostne mjena ===
[[Michał Rostok]] naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Nuhi, Klinki, Paprotne, Wotrowc, Trumjenja, Syćinki, Podhaj, Podlěs, Dubički, Pastwišćo, Křinca, Pórwatne, Pjecušća, Podkupy, Lěšćiny, Zajtki, Kužołk, Wólšiny, Žerlički.<ref>{{Rostok1887|35}}</ref>
== Stawizny ==
Prěnje historiske naspomnjenje jako ''Chotin''<ref name="digit">{{HOV|Kotten|Koćina}}</ref> je z lěta [[1264]].
Po [[Wienski kongres|Wienskim kongresu]] lěta [[1815]] přińdźe Koćina kaž cyły sewjer Hornjeje Łužicy k [[Pruska|Pruskej]], susodne Konjecy wostachu pak sakske. Hranica běžeše hač do lěta 1945 njedaloko wot modlerskeho stołpa „[[Mortwa holčka]]“ při puću mjez woběmaj wsomaj.
We 1880tych lětach měješe Koćina po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice 196 wobydlerjow, z nich 193 Serbow (98 %) a jenož třo Němcy.<ref>{{Černik|91}}</ref> [[Arnošt Černik]] zwěsći w lěće 1956 po přićehnjenju wjele němskorěčnych přesydlencow serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot hišće 61,4 %.<ref>{{Elle1995|249|404|178|2|68|156}}</ref>
<gallery>
Grenzstein 117 KS KP.JPG|Saksko-pruski měznik při Klóšterskej wodźe mjez Koćinu a Konjecami
Sächsische Volkstrachten und Bauernhäuser (1896) 38 2.jpg|Koćina w lěće 1896
</gallery>
{{-}}
== Žórła ==
<references/>
[[Dataja:Wittichenau Kotten Aerial.jpg|mini|center|upright=1.6|Powětrowy wobraz Koćiny]]
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Kotten/Koćina|Koćina}}
{{Gmejnske dźěle Kulowa}}
[[Kategorija:Kulow]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Sydlišćo při Čornym Halštrowje]]
[[Kategorija:Sydlišćo při Klóšterskej wodźe]]
[[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1264]]
[[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]]
[[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1994]]
gvd7u5l1pcq2sl0ckzrfijef5cei9co
Stróžišćo
0
19245
391334
372099
2026-07-05T15:47:38Z
J budissin
7
/* Stawizny */ + ležownostne mjena
391334
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno němske=Strohschütz
|mjeno serbske=Stróžišćo
|šěrina=51/13/00
|dołhota=14/20/00
|gmejna=Radwor
|zagmejnowanje=1938
|zagmejnowane-do=[[Miłkecy|Miłkec]]
|wysokosć=190
|póstowe čisło=
|předwólba=
|wobraz=Cyrill und Method bei Bautzen.JPG
|wopis wobraza=Milenijowy pomnik njedaloko Stróžišća
}}
'''Stróžišćo''' (tež '''Stróžć'''; {{wrěči|de|''Strohschütz''}}<ref>{{Pful}}</ref><ref>{{Kral1927}}</ref>) je małe sydlišćo w [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]]. Leži w [[Sakska|sakskim]] wokrjesu [[wokrjes Budyšin|Budyšin]], ma jenož dźesać wobydlerjow a słuša wot lěta 1998 k [[Radwor]]skej gmejnje. Stróžišćo wobsteji z třoch burskich statokow.<ref>{{WdH|67|240}}</ref>
== Stawizny ==
Prěnje historiske naspomnjenje Stróžišća je z lěta [[1419]] jako ''Stroschitz''.<ref name="digit">{{HOV|Strohschütz|Stróžišćo}}</ref> Mjeno je [[serbšćina|serbskeho]] pochada a ma woznam [[straža]], štož poćahuje so prawdźepodobnje na strategisce wuznamne połoženje sydlišća při starej wikowanskej dróze z [[Hodźij]]a do [[Grodk]]owskeho směra. Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki [[Budyske tachantstwo]].
Po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy wšitcy 23 Stróžćenjo serbsce.<ref>{{Černik}}</ref> Katolscy wobydlerjo přisłušachu ze starodawna Budyskej tachantskej wosady, buchu pak w lěće 1915 z praktiskich přičin hromadźe z [[Chelno|Chelnjanskimi]] přefarowani do [[Radworska wosada|Radworja]].
=== Ležownostne mjena ===
[[Michał Rostok]] naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Přečink (polo), Čěški (polo), Chapica (polo), Běłka (łuka), Mišonki (łuka).<ref>{{Rostok1887|33}}</ref>
== Pomniki ==
W Stróžišću nadeńdźe so pjeć swjatych křižow, najstarši z nich z lěta 1801, kaž tež kamjentnej „piwowej kamjenjej“, kotrejž markěrowaštej tak mjenowanu piwowu milu wokoło města [[Budyšin]]a, hdźež smědźeše so jenož měšćanske piwo předać.
Tež [[Milenijowy pomnik]] nadeńdźe so na Stróžišćanskich zahonach.
[[Dataja:Radibor Strohschütz Aerial.jpg|mini|center|upright=1.6|Powětrowy wobraz Stróžišća]]
== Literatura ==
* Jan Krawc: ''Stróžć – wjeska na wyšinje.'' W Serbskej protyce 1991, str. 86–88.
== Žórła ==
<references/>
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Strohschütz/Stróžišćo|Stróžišćo}}
{{Wjesne dźěle Radworja}}
[[Kategorija:Radwor]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1419]]
[[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]]
[[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1938]]
3bugvvvbko2lv2by4yondsykvmu67wd
Dalicy
0
20327
391336
389089
2026-07-05T16:01:17Z
J budissin
7
+ ležownostne mjena
391336
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno serbske=Dalicy
|mjeno němske=Dahlowitz
|šěrina=51/13/43
|dołhota=14/26/38
|gmejna=Wulka Dubrawa
|zagmejnowanje=1936
|zagmejnowane-do=[[Chwaćicy|Chwaćic]]
|přestrjeń=2,02
|wysokosć=176
|póstowe čisło=02694
|předwólba=035934
|wobraz=Talsperre_Bautzen_002.jpg
|wopis wobraza=Powětrowy wobraz Dalic z [[Budyska rěčna zawěra|Budyskim spjatym jězorom]]
|mjeno wobydlerja=Daličan
|adjektiw=Daličanski
}}
'''Dalicy''' ({{wrěči|de}} ''Dahlowitz'') su wjeska {{WOBI|Wulka Dubrawa|Dalicy}}<ref>{{WOBDŽ|Wulka Dubrawa}}</ref> na wuchodźe [[Hornja Łužica|hornjołužiskeho]] [[Wokrjes Budyšin|wokrjesa Budyšin]]. Słušeja k [[Wulka Dubrawa|Wulkodubrawskej]] gmejnje a leža 176 metrow nad mórskej hładźinu njedaloko [[Budyska rěčna zawěra|Budyskeho spjateho jězora]]. Běchu hač do lěta 1936 samostatna gmejna, po tym najprjedy wjesny dźěl susodnych [[Chwaćicy|Chwaćic]] a wot 1994 dźěl Wulkodubrawskeje gmejny.
== Geografija ==
Susodnej wjesce stej Chwaćicy na sewjerowuchodźe, z kotrymiž su Dalicy bjezposrědnje zwjazane, a [[Křiwa Boršć]] na zapadźe.
=== Ležownostne mjena ===
[[Michał Rostok]] naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Rapak, Wužoby (Wužłoby), Mroki, Brězynki, Pola lipki, Na Skalcach, Paradiz, Twjelka, Łuhi, Delency, Wólšiny, Hajki, Jazyk, Lada, Pola Kwaćic, Pola Lutobča, Pola Boranec, Pola Boršće, Pola Ješic, Wumjeńske, Šěroke, W dołach, Na Kulowom, Róžowy.<ref>{{Rostok1887|33}}</ref>
== Stawizny ==
Prěnje historiske naspomnjenje [[kulowc (sydlišćowa forma)|kulowca]] jako knježe sydło ''Dalewicz'' je z lěta [[1391]]<ref name="digit">{{HOV|Dahlowitz|Dalicy}}</ref>.
W lěće 1884 měješe wjes po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice 80 wobydlerjow, mjez nimi 78 [[Serbja|Serbow]].<ref>{{Černik|51}}</ref> Ewangelscy Daličenjo přisłušeja z lěta 1899 [[Chwačanska cyrkej|Chwačanskej wosadźe]], katolscy [[Budyšin|Budyskej]].
== Literatura ==
* {{WdH|67|243–246|lema=Quatitz/Chwaćicy mit Dahlowitz/Dalicy, Jeschütz/Ješicy und Kronförstchen/Křiwa Boršć}}
[[Dataja:Großdubrau Dahlowitz Aerial Pan.jpg|thumb|center|upright=1.8|Powětrowy wobraz Dalic z Budyskim spjatym jězorom]]
== Žórła ==
<references/>
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Dahlowitz/Dalicy|Dalicy}}
{{Wjesne dźěle Wulkeje Dubrawy}}
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]]
[[Kategorija:Wulka Dubrawa]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1391]]
[[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]]
[[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1936]]
q5iemvuv0x0tywgv2k0y9pbvgpeg19v
Walowy
0
21577
391332
376078
2026-07-05T15:33:58Z
J budissin
7
+ ležownostne mjena
391332
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno serbske=Walowy
|mjeno němske=Wohla
|šěrina=51/08/24
|dołhota=14/38/43
|gmejna=Lubij
|zagmejnowanje=1974
|zagmejnowane-do=[[Ketlicy|Ketlic]]
|wobydlerstwo=
|wysokosć=280-300
|póstowe čisło=02708
|předwólba=03585
|wobraz=2016-03-26 Rittergut Wohla by DCB–1.jpg
|wopis wobraza=Walowske ryćerkubło
|mjeno wobydlerja=Walowčan
|adjektiw=Walowski
}}
'''Walowy''' ({{wrěči|de}} ''Wohla'') su [[Hornja Łužica|hornjołužiska]] wjeska, kotraž słuša wot lěta 2003 k [[Lubij]]ej.
== Geografija ==
Wjes leži we wuchodnym dźělu [[Hornjołužiske hona|Hornjołužiskich honow]] pjeć kilometrow sewjernje Lubijskeho stareho města a mjez 280 a 300 m nad mórskej hładźinu pod [[Byčin]]om (346 m). Susodna wjes [[Wujezd]] leži kilometer zdaleny do zapadneho směra a słuša k [[Bukecy|Bukecam]].
=== Ležownostne mjena ===
[[Michał Rostok]] naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Pola młynčkow, Pola lipy, Pola duba, Na Rakowach, W Kamjeńčku.<ref>{{Rostok1887|33}}</ref>
== Stawizny ==
Prěnje naspomnjenje jako ''Wal'' pochadźa z lěta [[1348]].<ref>{{HOV|Wohla_(2)|Walowy}}</ref> Wjeska bě wot 16. lětstotka jako [[wudwór]] we wobsydstwje [[Nosaćicy|Nosačanskeho]] ryćerkubła.
Po statistice [[Arnošt Muka|Arnošta Muki]] mějachu Walowy w lěće 1884 154 wobydlerjow, mjez nimi 112 Serbow (73 %) a 42 Němcow.<ref>{{Černik|108}}</ref> Dźensa so we wjesce hižo njeserbuje. Ewangelscy Walowčenjo přisłušeja wot 16. lětstotka přewažnje [[Ketličanska cyrkej|Ketličanskej wosadźe]], dźěl pak [[Nosačanska cyrkej|Nosačanskej]].
== Žórła ==
<references />
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Wohla (Löbau)|Walowy}}
{{Měšćanske dźěle Lubija}}
[[Kategorija:Sydlišćo w Zhorjelskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Lubij]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1348]]
4an4rxdckwxn3cfrnivu6m3jdpxwuu5
Lubochow
0
25830
391335
385936
2026-07-05T15:54:31Z
J budissin
7
+ ležownostne mjena
391335
wikitext
text/x-wiki
{{Tutón nastawk|zaběra so z hornjołužiskej wjesku pola Budyšina. Za delnjołužisku wjes ze samsnym mjenom hlej [[Lubochow (Delnja Łužica)]].}}
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno serbske=Lubochow
|mjeno němske=Lubachau
|šěrina=51/12/51
|dołhota=14/24/50
|gmejna=Budyšin
|zagmejnowanje=1936
|zagmejnowane-do=[[Mały Wjelkow|Małeho Wjelkowa]]
|wysokosć=201
|póstowe čisło=02625
|předwólba=035935
|karta=Lubochow – Locator map Budyšin (2020).png
|wopis karty=Połoženje Lubochowa w Budyšinje
|wobraz=
|wopis wobraza=
|mjeno wobydlerja=Lubochowčan
|adjektiw=Lubochowski
}}
'''Lubochow''' ({{wrěči|de}} ''Lubachau'') je [[Hornja Łužica|hornjołužiska]] wjeska {{WOBI|Budyšin|Lubochow}}, kotraž słuša wot lěta [[1999]] k [[Budyšin]]ej.
== Geografija ==
Wjes, kotraž je sydlerskostawiznisce [[kulowc (sydlišćowa forma)|kulowc]], leži sewjernje Budyskeho centruma mjez [[Mały Wjelkow|Małym Wjelkowom]] na zapadźe a [[Budyski spjaty jězor|Budyskim spjatym jězorom]] na wuchodźe.
=== Ležownostne mjena ===
[[Michał Rostok]] naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Kałońca, Sotrowska hora, Psyče hory, Dornišća, Wósla hora, Křibjeńčna hora.<ref>{{Rostok1887|34}}</ref>
== Stawizny ==
Prěnje historiske naspomnjenje wsy jako knježe sydło ''Lubchow'' pochadźa z hornjołužiskeho hraničneho wopisma lěta [[1241]].<ref name="HOV">{{HOV|Lubachau|Lubochow}}</ref>
Po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistisce měješe Lubochow we 1880tych lětach 104 wobydlerjow, z nich 99 Serbow (95 %) a pjeć Němcow.<ref>{{Černik|55}}</ref> W lěće 1925 běchu wot 117 wobydlerjow 116 ewangelskich. Tući přisłušachu [[Michałska cyrkej|Michałskej wosadźe]] w Budyšinje.<ref name="HOV" />
== Hlej tež ==
* [[Lisćina kulturnych pomnikow w Lubochowje|Kulturne pomniki w Lubochowje]]
== Literatura ==
* {{WdH|67|260sl|lema=Lubachau/Lubochow, Neuteichnitz/Nowa Ćichońca und Neumalsitz/Nowe Małsecy}}
* {{Kral1937|42–53}}
== Žórła ==
<references />
{{Měšćanske dźěle Budyšina}}
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Měšćanski dźěl Budyšina]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1241]]
[[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]]
[[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1936]]
t8w19zk7fzdmokunn0zwfm1d790levd
Šluknov
0
25874
391344
391322
2026-07-05T22:15:51Z
Gumideck
12564
měšćanske dźěle
391344
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik město
|wopon=Znak sluknov.jpg
|šěrina=51/0/12
|dołhota=14/27/11
|region-ISO=CZ-US
|gmejnske čisło=042562858
|wysokosć=340
|přestrjeń=47.44
|póstowe čisło=407 77
|předwólba=
|webstrona=[http://www.mesto-sluknov.cz mesto-sluknov.cz]
|Adresa=náměstí Míru 1<br />407 77 Šluknov
|wobraz=Sluknov Vaclav 1916.jpg
|wopis wobraza=Šluknovska cyrkej swj. Wjacsława na pohladnicy z lěta 1916
}}
'''Šluknov''' (serbsce tež ''Słanknow'',<ref>{{Jakubaš|328}}</ref> {{wrěči|de}} ''Schluckenau'') je městačko w samym sewjeru [[Čěska|Čěskeje]] při hranicy z [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicu]] a zdobom najsewjerniša měšćanska gmejna kraja. Na tamnym boku němsko-čěskeje hranicy leži gmejna [[Załom]] w [[Wokrjes Budyšin|Budyskim wokrjesu]]. Mjez woběmaj sydlišćomaj wobsteji hraničny přechod. Město ma dwórnišćo při železniskej čarje [[Rumburk]]–[[Zebnica]].
== Stawizny ==
Prěnje naspomnjenje jako ''Slanknov'' je ze 14. lětstotka. Tehdy załoži čěski zemjanski ród Berka z Duby tule na městnje staršeho słowjanskeho sydlišća nowe městačko. Wokoło lěta 1430 wužiwachu [[Husića]] Šluknov a susodny Rumburk połoženja při starej ''[[Čěska šćežka|Čěskej šćežce]]'' dla jako wuchadźišćo nadběhow přećiwo [[Budyšin]]ej.
Za čas prěnjeje [[Čěskosłowakska|čěskosłowakskeje]] republiki bě Šluknov ze srjedźišćom Sudetoněmskeje strony [[Konrad Henlein|Konrada Henleina]]. Wot tehdy wokoło 5.500 wobydlerjow bě wjetšina němskorěčna. Po kóncu [[Druha swětowa wójna|Druheje swětoweje wójny]] bu sudetoněmske wobydlerstwo na zakładźe Benešowych dekretow z Čěskosłowakskeje wuhnate.
Dźensa słuša Šluknovska kónčina k problematiskim regionam sewjerneje Čěskeje z wysokej bjezdźěłnosću.
== Měšćanske dźěle ==
Město wobsteji z 8 měšćanskich dźělow:
* [[Císařský]] (němsce ''Kaiserwalde'')
* [[Harrachov (Słanknow)|Harrachov]] (němsce ''Harrachstal'')
* [[Královka]] (němsce ''Königshain'')
* [[Království (Słanknow)|Království]] (němsce ''Königswalde''), jemu słuša tež Fukov (němsce ''Fugau'')
* [[Kunratice (Słanknow)|Kunratice]] (němsce ''Kunnersdorf'')
* [[Nové Hraběcí]] (němsce ''Neugrafenwalde'')
* [[Rožany]] (němsce ''Rosenhain'')
* Słanknow (čěsce ''Šluknov'', němsce ''Schluckenau'')
== Literatura ==
* Robert Lahmer: ''Chronik der Stadt Schluckenau.'' Carl Theer in Reichenberg, Schluckenau 1889.
* Fanny Zekel: ''1000 Jahre Gründungs- und Entwickelungsgeschichte der Stadt Schluckenau.'' Turnverein, Schluckenau 1893.
== Žórła ==
<references />
== Wotkaz ==
{{Commonscat}}
{{Města a gmejny we wokrjesu Děčín}}
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje w 14. lětstotku]]
[[Kategorija:Słanknow]]
13rlljaae8vcvft5jezgrjz7l2eey1c
391345
391344
2026-07-06T08:39:38Z
J budissin
7
/* Měšćanske dźěle */ ličby pod 10 radšo wupisamy
391345
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik město
|wopon=Znak sluknov.jpg
|šěrina=51/0/12
|dołhota=14/27/11
|region-ISO=CZ-US
|gmejnske čisło=042562858
|wysokosć=340
|přestrjeń=47.44
|póstowe čisło=407 77
|předwólba=
|webstrona=[http://www.mesto-sluknov.cz mesto-sluknov.cz]
|Adresa=náměstí Míru 1<br />407 77 Šluknov
|wobraz=Sluknov Vaclav 1916.jpg
|wopis wobraza=Šluknovska cyrkej swj. Wjacsława na pohladnicy z lěta 1916
}}
'''Šluknov''' (serbsce tež ''Słanknow'',<ref>{{Jakubaš|328}}</ref> {{wrěči|de}} ''Schluckenau'') je městačko w samym sewjeru [[Čěska|Čěskeje]] při hranicy z [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicu]] a zdobom najsewjerniša měšćanska gmejna kraja. Na tamnym boku němsko-čěskeje hranicy leži gmejna [[Załom]] w [[Wokrjes Budyšin|Budyskim wokrjesu]]. Mjez woběmaj sydlišćomaj wobsteji hraničny přechod. Město ma dwórnišćo při železniskej čarje [[Rumburk]]–[[Zebnica]].
== Stawizny ==
Prěnje naspomnjenje jako ''Slanknov'' je ze 14. lětstotka. Tehdy załoži čěski zemjanski ród Berka z Duby tule na městnje staršeho słowjanskeho sydlišća nowe městačko. Wokoło lěta 1430 wužiwachu [[Husića]] Šluknov a susodny Rumburk połoženja při starej ''[[Čěska šćežka|Čěskej šćežce]]'' dla jako wuchadźišćo nadběhow přećiwo [[Budyšin]]ej.
Za čas prěnjeje [[Čěskosłowakska|čěskosłowakskeje]] republiki bě Šluknov ze srjedźišćom Sudetoněmskeje strony [[Konrad Henlein|Konrada Henleina]]. Wot tehdy wokoło 5.500 wobydlerjow bě wjetšina němskorěčna. Po kóncu [[Druha swětowa wójna|Druheje swětoweje wójny]] bu sudetoněmske wobydlerstwo na zakładźe Benešowych dekretow z Čěskosłowakskeje wuhnate.
Dźensa słuša Šluknovska kónčina k problematiskim regionam sewjerneje Čěskeje z wysokej bjezdźěłnosću.
== Měšćanske dźěle ==
Město wobsteji z wosom měšćanskich dźělow:
* [[Císařský]] (němsce ''Kaiserwalde'')
* [[Harrachov (Słanknow)|Harrachov]] (''Harrachstal'')
* [[Královka]] (němsce ''Königshain'')
* [[Království (Słanknow)|Království]] (''Königswalde''), k tomu słuša tež Fukov (''Fugau'')
* [[Kunratice (Słanknow)|Kunratice]] (''Kunnersdorf'')
* [[Nové Hraběcí]] (''Neugrafenwalde'')
* [[Rožany]] (''Rosenhain'')
* Słanknow (čěsce ''Šluknov'', němsce ''Schluckenau'')
== Literatura ==
* Robert Lahmer: ''Chronik der Stadt Schluckenau.'' Carl Theer in Reichenberg, Schluckenau 1889.
* Fanny Zekel: ''1000 Jahre Gründungs- und Entwickelungsgeschichte der Stadt Schluckenau.'' Turnverein, Schluckenau 1893.
== Žórła ==
<references />
== Wotkaz ==
{{Commonscat}}
{{Města a gmejny we wokrjesu Děčín}}
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje w 14. lětstotku]]
[[Kategorija:Słanknow]]
25bo8a1ny83g4jdsraeer4qwj0jc73u
Malećicy
0
26888
391333
383550
2026-07-05T15:43:13Z
J budissin
7
+ ležownostne mjena
391333
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno serbske=Malećicy
|mjeno němske=Maltitz
|šěrina=51/10/53
|dołhota=14/40/47
|gmejna=Wóspork
|zagmejnowanje=1993
|přestrjeń=5,37
|wysokosć=180–190
|póstowe čisło=02627
|předwólba=035876
|wobraz=Weißenberg Maltitz Windmuehle.jpg
|wopis wobraza=Stary wětrnik blisko Malećic
|mjeno wobydlerja=Malečan
|adjektiw=Malečanski
}}
'''Malećicy''' ({{wrěči|de}} ''Maltitz'') su [[Hornja Łužica|hornjołužiska]] wjes {{WOBI|Wóspork|Malećicy}}<ref>{{WOBDŽ|Wóspork}}</ref> na wuchodźe [[Wokrjes Budyšin|Budyskeho wokrjesa]], kotraž słuša z lěta 1993 k městu [[Wóspork]].
== Geografija ==
Leža w [[Hornjołužiske hona|hornjołužiskich honach]] na lěwym boku [[Lubata|Lubaty]] něhdźe dźesać kilometrow sewjernje [[Lubij]]a a 18 kilometrow wuchodnje [[Budyšin]]a při hranicy mjez Budyskim a Zhorjelskim wokrjesom. Susodne wsy su [[Křišow]] na sewjerowuchodźe, [[Łuwoćicy]] a [[Nosaćicy]] na juhu kaž tež [[Žarki]] za [[Wósmužowa hora|Wósmužowej horu]] na zapadźe. Na sewjerozapadźe namaka so Wósporske stare město.
=== Ležownostne mjena ===
[[Michał Rostok]] naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Winaki (dólčk z kerkami), Bronowy (polo), Hromadnik (hórka).<ref>{{Rostok1887|33}}</ref>
== Stawizny ==
Wjes naspomni so prěni raz w lěće [[1245]] jako sydło knjeza ''Fridericus de Maltiz''. W lěće 1364 bu wodowy hród naspomnjeny. Ležownostne knjejstwo měješe tamniše ryćerkubło. Ewangelscy wěriwi přisłušeja hižo ze 16. lětstotka [[Křišow|Křišowskej]] wosadźe, tak zo dyrbjachu mjez 1815 a 1945 přeco ducy kemši prusko-saksku hranicu přeprěkować. Wot lěta 1895 mějachu Malećicy zastanišćo při [[Železniska čara Lubij–Radwor|železniskej čarje Lubij–Wóspork]], kotraž so 1903 hač do [[Bart]]a a 1906 hač do [[Radwor]]ja podlěši, hdźež bě z čaru [[Železniska čara Budyšin–Wojerecy|Budyšin–Wojerecy]] zwjazana. W lěće 1972 bu wosobowy wobchad zastajeny a 1973 so čara mjez Lubijom a Bartom zawrě.
Po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice mějachu Malećicy we 1880tych lětach 373 wobydlerjow, mjez nimi 188 Serbow (50 %) a 185 Němcow.<ref>{{Černik|105}}</ref> [[Arnošt Černik]] zwěsći 1956 serbskorěčny podźěl wobydlerstwa Malečanskeje gmejny wot jenož hišće 7,1 %.<ref>{{Elle1995|245|435|22|4|5|404}}</ref>
[[Dataja:Weißenberg Maltitz Aerial.jpg|mini|center|upright=1.7|Powětrowy wobraz Malećic (2018)]]
== Žórła ==
<references />
== Wotkazaj ==
{{Commonscat|Maltitz/Malećicy|Malećicy}}
* {{HOV|Maltitz_(3)|Malećicy}}
{{Wóspork}}
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Sydlišćo při Lubaće]]
[[Kategorija:Wóspork]]
[[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1245]]
[[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]]
[[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1993]]
jxi7yh5ddyfnbh44qwt9w1ec3sp36xq
2025
0
40740
391341
389850
2026-07-05T21:22:59Z
Gumideck
12564
bě
391341
wikitext
text/x-wiki
{{Lěta}}
{{Lětna protyka|lěto=2025}}
{{Lěto w druhich kalendrach}}
'''2025''' bě normalne [[lěto]] z 365 dnjemi.
== Podawki ==
* [[20. januara]]: Zawjedźenje 47. prezidenta [[Zjednoćene staty Ameriki|Zjednoćenych statow]] [[Donald Trump|Donalda Trumpa]] do zastojnstwa.
* [[23. februara]]: Wólby do 21. [[zwjazkowy sejm|zwjazkoweho sejma]] w [[Němska|Němskej]]: CDU/CSU 28,6 %, AfD 20,8, SPD 16,4, Zeleni 11,6, Lěwica 8,8, tamne 13,7 %.
* {{0}}[[6. meje]]: Němski [[zwjazkowy sejm]] woli [[Friedrich Merz|Friedricha Merza]] (CDU) za 10. zwjazkoweho kanclera Němskeje. Wón knježi z koaliciju CDU/CSU ze SPD.
* {{0}}[[8. meje]]: [[Leo XIV.]] wuzwoli so za 267. biskopa Roma a bamža romsko-katolskeje cyrkwje.
* [[14. meje]]: [[Protesty w Mongolskej 2025]] započachu w [[Ulaanbaatar|Ulaanbaataru]], stolicy Mongolskeje, protesty přećiwo knježerstwu.
* [[28. meje]]: [[Namjezny konflikt mjez Kambodźa a Thailandskej 2025|Namjezny konflikt mjez Kambodźa a Thailandskej]] započina so.
* [[10. junija]]: [[Amokowy běh na šuli w Štyrskim Hródku]] wotmě so na srjedźnej šuli Dreierschützengasse.
* [[12. junija]]: [[Air India-lět 171]] spadnje w bydlenskej štwórći Meghani Nagar w Ahmedabadźe na zemju, při čimž 241 pasažěrow zemrěja.
* [[13. junija]]: [[Israelsko-iranska wójna]] započnje so z [[Israel|israelskimi]] nadpadami na [[Iran|Islamsku republiku Iran]].
=== We Łužicy ===
* [[26. junija|26.]] do [[29. junija]]: XV. Mjezynarodny folklorny festiwal we Łužicy.
== Wumrěće ==
* [[31. januara]]: [[Marianne Faithfull]] – britiska spěwarka a dźiwadźelnica (* [[1946]])
* {{0}}[[1. februara]]: [[Horst Köhler]] – němski ekonom, 9. zwjazkowy prezident (* [[1943]])
* [[13. apryla]]: [[Mario Vargas Llosa]] – peruski spisowaćel, politikar a žurnalist (* [[1936]])
* [[21. apryla]]: [[Franciskus]] – 266. bamž romsko-katolskeje cyrkwje (* [[1936]])
* {{0}}[[7. meje]]: [[Xatar]] – němski rapper (* [[1981]])
* {{0}}[[9. meje]]: [[Margot Friedländer]] – němska přežiwjenča holocausta (* [[1921]])
* [[13. meje]]: [[José Mujica]] – uruguayski politikar, statny prezident (* [[1935]])
* {{0}}[[4. junija]]: [[Pawoł Šołta (1934)|Pawoł Šołta]] – serbski spěwar (* [[1934]])
* [[11. junija]]: [[Brian Wilson]] – US-ameriski hudźbnik (* [[1942]])
* [[17. junija]]: [[Walter Wenzel]] – němski slawist a mjenowědnik (* [[1929]])
* [[29. junija]]: [[Wolfgang Böhmer]] – němski politikar (CDU), ministerski prezident Saksko-Anhaltskeje (* [[1936]])
* {{0}}[[3. julija]]: [[Diogo Jota]] – portugalski kopar (* [[1996]])
* [[22. julija]]: [[Ozzy Osbourne]] – britiski rockowy hudźbnik (* [[1948]])
* [[16. septembra]]: [[Robert Redford]] – US-ameriski dźiwadźelnik a filmowy režiser (* [[1936]])
* [[23. septembra]]: [[Claudia Cardinale]] – italska dźiwadźelnica (* [[1938]])
* [[24. septembra]]: [[Karl Nolle]] – němski předewzaćel a politikar (SPD), čłon sakskeho krajneho sejma (* [[1945]])
* {{0}}[[1. oktobra]]: [[Jane Goodall]] – britiska slědźerka wo zadźerženju (* [[1934]])
* {{0}}[[7. oktobra]]: [[Halid Bešlić]] – bosniski spěwar (* [[1953]])
* [[11. oktobra]]: [[Diane Keaton]] – US-ameriska dźiwadźelnica, filmowa producentka a režiserka (* [[1946]])
* [[16. oktobra]]: [[Klaus Doldinger]] – němski hudźbnik (* [[1936]])
* [[31. oktobra]]: [[Fatos Nano]] – albanski politikar (* [[1952]])
* {{0}}[[3. nowembra]]: [[Dick Cheney]] – US-ameriski politikar; wiceprezident Zjednoćenych statow (* [[1941]])
* [[24. nowembra]]: [[Jimmy Cliff]] – jamaiski reggaejowy hudźbnik (* [[1944]])
* {{0}}[[5. decembra]]: [[Frank Gehry]] – kanadisko-ameriski architekt a designer (* [[1929]])
* [[17. decembra]]: [[Rosa von Praunheim]] – němski filmowc a aktiwist hibanja LGBTQ (* [[1942]])
* [[22. decembra]]: [[Chris Rea]] – britiski spěwar, komponist a gitarist (* [[1951]])
== Myta ==
* [[Myto Ćišinskeho]]: [[Měrćin Weclich]] (hłowne myto) a [[Julian Nyča]] (spěchowanske myto)
== Dalše ==
* [[Kulturna stolica Europy|Kulturne stolicy Europy]]: [[Kamjenica]] ([[Sakska]]), [[Nova Gorica]] ([[Słowjenska]]), [[Gorizia]] ([[Italska]])
== Wotkaz ==
{{Commonscat}}
[[Kategorija:2025| ]]
[[Kategorija:Lěto (21. lětstotk)]]
hesqq2ahb1azrdgukwat8i02o7rheex
2026
0
41525
391342
391019
2026-07-05T21:23:21Z
Gumideck
12564
je
391342
wikitext
text/x-wiki
{{Lěta}}
{{Lětna protyka|lěto=2026}}
{{Lěto w druhich kalendrach}}
'''2026''' je normalne [[lěto]] z 365 dnjemi.
== Podawki ==
* {{0}}[[1. januara]]: [[Bołharska]] přistupi jako 21. kraj [[euro|europasmu]].
* {{0}}[[3. januara]]: [[Zjednoćene staty]] nadpaduja [[Venezuela|Venezuelu]], zajmu prezidenta [[Nicolás Maduro|Maduro]] a wotwjedu jeho z lětadłom do jastwa w [[New York City|New Yorku]].
* ''{{0}}[[8. měrca]]: Wólby do krajneho sejma w [[Badensko-Württembergska|Badensko-Württembergskej]]''
* ''[[22. měrca]]: Wólby do krajneho sejma w [[Porynsko-Pfalca|Porynsko-Pfalcy]]''
* ''{{0}}[[6. septembra]]: Wólby do krajneho sejma w [[Saksko-Anhaltska|Saksko-Anhaltskej]]''
* ''[[20. septembra]]: Wólby do senata w [[Berlin]]je a do krajneho sejma w [[Mecklenburgsko-Předpomorska|Mecklenburgsko-Předpomorskej]]''
* ''wólby do [[Folketing]]a w [[Danska|Danskej]]''
* ''wólby do parlamentow w [[Słowjenska|Słowjenskej]], [[Madźarska|Madźarskej]], [[Israel]]u a w [[Libanon]]je''
* ''nowember: wólby do Domu reprezentantow w [[Zjednoćene staty Ameriki|Zjednoćenych statach]]''
== Wumrěće ==
* [[10. januara]]: [[Erich von Däniken]] – šwicarski awtor a spisowaćel (* [[1935]])
* [[21. januara]]: [[Angelika Mann]] – němska spěwarka a dźiwadźelnica (* [[1949]])
* {{0}}[[1. februara]]: [[Rita Süssmuth]] – němska politikarka (* [[1937]])
* {{0}}[[3. februara]]: [[Saif al-Islam al-Gaddafi]] – libyski architekt a politikar (* [[1972]])
* [[17. februara]]: [[Jesse Jackson]] – US-ameriski měšnik, aktiwist a politikar (* [[1941]])
* [[24. februara]]: '''[[Cyril Kola]]''' – serbski publicist, spisowaćel a kulturowědnik (* [[1927]])
* [[13. měrca]]: [[Zbigniew Kościów]] – pólski hudźbny pedagoga a wědomostnik, přećel Serbow (* [[1929]])
* [[14. měrca]]: [[Jürgen Habermas]] – němski filozof a sociologa (* [[1929]])
* [[27. měrca]]: [[Alexander Kluge]] – němski awtor a režiser (* [[1932]])
* [[15. meje]]: '''[[Křesćan Bart]]''' – serbski dźiwadźelnik (* [[1934]])
== Róčnicy ==
* [[15. januara]]: 25. narodniny [[Wikipedija|Wikipedije]]
* {{0}}[[4. julija]]: 250. róčnica njewotwisnosće Zjednoćenych statow wot [[Zjednoćene kralestwo|Wulkobritaniskeje]]
* {{0}}[[2. oktobra]]: 20. narodniny hornjoserbskeje Wikipedije
<!--== Myta ==
* -->
== Dalše ==
* [[Kulturna stolica Europy|Kulturnej stolicy Europy]]: [[Trenčín]] ([[Słowakska]]), [[Oulu]] ([[Finska]])
== Wotkaz ==
{{Commonscat}}
[[Kategorija:2026| ]]
[[Kategorija:Lěto (21. lětstotk)]]
q20bshlfg7sedhdwxycr4r2udg5l8zb
Bazaltoid
0
41673
391346
391308
2026-07-06T08:50:00Z
J budissin
7
391346
wikitext
text/x-wiki
'''Bazaltoid''' je pomjenowanje za [[stołpowc]] a jemu podobne wulkaniske magmatiske [[Kamjenizna|kamjenizny]]. Tute kamjenizny maja podobnu zestawu a so husto njehodźa makroskopisce (z hołym wóčkom) rozeznawać. Zapřijeće wužiwa so w [[geologija|geologiji]] a [[Petrologija|petrologiji]] wosebje w situaciji, w kotrejž njebu data kamjenizna nadrobnje přepytowana a tuž jeje dokładna zestawa hišće znata njeje. Bazaltoidy wobsteja hłownje ze [[žiwc]]ow (kaliumowych kaž plagioklasow) a [[Foidy|foidow]] (hłownje z [[nefelin]]a a [[leucit]]a) a wobsahuja dale [[oliwin]], [[augit]], [[amfibol]] abo druhe [[mineral]]ije. Hłowne mineralije wustupuja tež husto jako [[zaměšk]]i. Barba bazaltoidow je zwjetša čorna abo čornošěra. Bazaltoidy su najbóle rozšěrjene wulkaniske kamjenizny. Wone wužiwaja so husto jako twarski kamjeń.
K bazaltoidam słušeja:
* [[stołpowc]]: wobsahuje žiwcy (hłownje plagioklasy), awgit, oliwin a amfibol, njewobsahuje foidy
* [[tefrit]]: wobsahuje žiwcy (hłownje plagioklasy), foidy a oliwin pod 10 %
* [[bazanit]]: wobsahuje žiwcy (hłownje plagioklasy), foidy a oliwin nad 10 %
* [[nefelinit]]: wobsahuje foidy (hłownje nefelin), awgit, oliwin a mało žiwcow
* [[limburgit]]: wobsahuje hłownje awgit, oliwin, amfibol, njewobsahuje žiwcy
* [[fonotefrit]]: wobsahuje hłownje žiwcy a foidy
== Rozšěrjenje ==
W [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]] a blišej wokolinje (přirodne rumy [[Łužiske hory]], [[Zapadołužiska pahórčina]], [[Wuchodna Hornja Łužica]]) namakaja so bazaltoidy předewšěm na wjerškach horow, kotrež su nastali za čas [[tercier]]a. Hory z wulkimi namakanišćemi bazaltoidow su na přikład [[Lubijska hora]] (448 m), [[Wowča hora (Lubij)|Wowča hora]] (449 m), [[Stołpin]], [[Hrazený]] (608 m), [[Partyzánský vrch]] (530 m), [[Vlčí hora]] (591 m), [[Kotmar]] (582 m), [[Bubenik]] (376 m) abo [[Sedło (hora)|Sedło]] (421 m).<ref>{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=fb2fdbfd-5f95-41ed-afdb-fd5f95f1ede3|title=Geologiska karta 1 : 50 000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-06-27|language=němsce}}</ref>
== Galerija ==
<gallery>
MRGS 445 - čedič.jpg|<center>Stołpowc ze Stołpina</center>
MRGS 110 - tefrit.jpg|<center>Tefrit z Vlčeje hory</center>
MRGS 065 - amfibol.jpg|<center>Bazanit ze zaměškom amfibola</center>
MRGS 264 - nefelinit s olivínem.jpg|<center>Nefelinit z Ptačeho vrcha</center>
MRGS 062 - limburgit.jpg|<center>Limburgit z [[Mikulášovice|Mikławšowic]]</center>
MRGS 094 - fonotefrit.jpg|<center>Fonotefrit z Mikławšowic</center>
</gallery>
== Žórła ==
<references />
== Literatura ==
* {{Literatura|awtor=Arnošt Dudek, Miroslav Malkovský, Miloš Suk|titul=Atlas hornin|nakład=2.|nakładnistwo=Academia|městno=[[Praha]]|lěto=1984|strony=312}}
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Basalt|bazaltoid}}
{{DISPLAYTITLE:bazaltoid}}
[[Kategorija:Kamjenizna]]
0h814jtjlg4y4e5g2csmquolh3et0sy
Wuhladna wěža Jitrovník
0
41674
391343
391323
2026-07-05T21:46:53Z
Gumideck
12564
dźěl 3.
391343
wikitext
text/x-wiki
{{Zajimawostka
|Тyp = wuhladna wěža
|Hornjoserbske mjeno = wuhladna wěža Jitrovník
|Originalne mjeno = Rozhledna Jitrovník
|Wobraz = Rozhledna Jitrovník 01.jpg
|Wopisanje wobraza = wuhladna wěža w juniju 2026
|Status =
|Kraj = Čěska
|Mjeno połoženja = Město
|Połoženje = [[Šluknov|Słanknow]]
|Koordinaty = {{coord|51|0|5.66|N|14|30|34.61|E|type:landmark_region:CS|scale=5000}}
|Prěnje naspomnjenje =
|Załoženje = 2026
|Commons = Jitrovník (observation tower)
}}
'''Wuhladna wěža Jitrovník''' ({{wrěči|cs}} ''Rozhledna Jitrovník'') je wuhladna wěža na horje [[Jitrovník]] (510 m) w [[Království (Słanknow)|Královstvje]] (měšćanski dźěl [[Šluknov|Słanknowa]]) w [[Słanknowski wuběžk|Słanknowskim wuběžku]] w [[Čěska|Českěj]]. Je 31 metrow wysoka a budźe 26. septembra 2026 swjatočnje wotewrjena. Je to najsewjerniša wuhladna wěža Čěskeje.
== Stawizny ==
Na Jitrovníku steješe wot lěta 1888 hromadźe z wulětnym hosćencom tež 24 metrow wysoka drjewjana wuhladna wěža. W lěće 1903 je sylny wichor wuhladnu wěžu zničił a wona njebu hižo wobnowjena.<ref>{{Cite web|title=Jitrovník – Vogelova bouda|url=http://www.zanikleobce.cz/index.php?obec=6019|publisher=Zanikleobce.cz|accessdate=2026-07-04|language=čěsce}}</ref>
Architektoniski naćisk cyle noweje wuhladne wěže zhotowi [[Praha|Praski]] architekt Tomáš Beneš. Natwar płaćeše 13 milionow čěskich krónow a był ze spěchowanskeho programa ''Interreg Čěska-Sakska'' kofinancowany.<ref>{{Cite web|title=Veřejná zakázka: Fukovský výběžek – společně nezapomeneme (Aktivita: Obnova rozhledny na Jitrovníku) - Opakovaná výzva|url=https://verejne.zakazky.mesto-sluknov.cz/contract_display_296.html|accessdate=2026-07-04|language=čěsce}}</ref> Hruby twar rosćeše w nalěću 2026 a sta so z najsewjernišej wuhladnu wěžu Čěskeje město dotalneje [[Tanečnice]]j. Swjatočne wotewrjenje wuhladneje wěže za zjawnosć je na 26. september 2026 planowane.<ref name="š">{{Cite web|first=Martin|last=Chroust|url=https://www.mestosluknov.cz/cz/zpravodajstvi-mesto.html?n=po-120-letech-vyroste-ve-sluknovskem-vybezku-nova-rozhledna&id_clanky=15368|title=Po 120 letech vyroste ve Šluknovském výběžku nová rozhledna!|publisher=[[Šluknov|město Šluknov]]|accessdate=2026-07-04|date=2025-04-16|language=čěsce}}</ref><ref>{{Cite web|last=Zíka|first=Martin|title=Rozhledna Jitrovník|url=https://www.turisticky-magazin.cz/turistika.php?id_cl=977|publisher=Turistický magazín|accessdate=2026-07-04|language=čěsce|date=2026-05-28}}</ref>
== Wopisanje ==
Wuhladna wěža steji na postronskim (wuchodnym) wjeršku Jitrovníka we wysokosći 504 m. Zakładny rys twarjenja je eliptiski, konstrukcija wobsteji z pozinkowaneho [[wocl]]a a wudospołnjeja ju drjewjane elementy. Planowany žiwjenski čas wučinja znajmjeńša 70 lět.<ref name="š" />
== Turistika ==
Wuchodnje wuhladneje wěže wjedźe žołta pućowanska šćežka, kotraž so měri na juh k něhdyšemu hosćencu a sewjernje do sakskeho města [[Nowosólc-Horni Hródk|Nowosólca-Horniho Hródku]]. Južnje wuhladneje wěže wjedźe a ze žołtu šćežku překřižuje so zdźěla čerwjenje markěrowany ''Wulki wuhladny kołopuć'', kotryž zwjazuje hórki we wokolinje Słanknowa. Runje k wěži wjedźe zelenje markěrowana šćežka ''Taubenheim-Fukov-Jitrovnik'', kotraž započina so při železniskim zastanišću w [[Hołbin]]je a dale wjedźe k statnej hranicy, kotraž leži južnje wot spotorhaneje gmejny [[Fukov]]a pola něhdyšeho hosćenca ''Neue Schenke''. Wuhladna wěža skići kružny wuhlad na [[Łužiske hory]], [[Łužiske horiny]] a za dobreje widźomnosći budźe tež [[Kyrkonoše]], [[Jizerske horiny]] abo dźěl [[Rudne horiny|Rudnych horin]] widźeć.<ref>{{Cite web|url=https://mapy.com/s/cotetefeve|title=Mapy.com: turistická mapa|publisher=Mapy.com|accessdate=2026-07-05|language=čěsce}}</ref>
== Žórła ==
<references />
== Wotkazy ==
* {{Commonscat|Jitrovník (observation tower)|wuhladna wěža Jitrovník}}
* [https://mapy.com/s/cotetefeve Mapy.com: pućowanska karta, wuhladowa wěža Jitrovník a wokolina]
[[Kategorija:Słanknow]]
[[Kategorija:Załožene 2026]]
[[Kategorija:Twarjenje w Čěskej]]
[[Kategorija:Wuhladna wěža w Čěskej]]
ipaonrwec0uh2taqum5ks3a4cj6rw1m