Wikipedija hsbwiki https://hsb.wikipedia.org/wiki/H%C5%82owna_strona MediaWiki 1.47.0-wmf.9 first-letter Media Specialnje Diskusija Wužiwar Diskusija z wužiwarjom Wikipedija Wikipedija diskusija Dataja Diskusija k dataji MediaWiki MediaWiki diskusija Předłoha Diskusija k předłoze Pomoc Pomoc diskusija Kategorija Diskusija ke kategoriji TimedText TimedText talk Modul Modul diskusija Veranstaltung Veranstaltung Diskussion 0 4038 391401 383051 2026-07-07T14:14:11Z J budissin 7 391401 wikitext text/x-wiki '''Jan Lajnert''' (* [[22. meje]] [[1892]] w [[Rakecy|Rakecach]]; † [[14. nowembra]] [[1974]] w [[Rozwodecy|Rozwodecach]]) bě [[Serbja|serbski]] wučer, basnik a spisowaćel. Lajnert narodźi so jako syn Rakečanskeho chěžkarja a knježeho dźěłaćerja. Po ludowej šuli bu lěta 1906 do wučerskeje preparandy we [[Wojerecy|Wojerecach]] přiwzaty. 1909 přeńdźe na wučerski seminar w [[Rychbach]]u, hdźež 1912 pruwowanje złoži. Po wjacorych krótšich stacijach we a zwonka Łužicy kaž tež wojerskej słužbje w [[Prěnja swětowa wójna|Prěnjej swětowej wójnje]] bě wón wot 1922 do 1935 z wučerjom w [[Delni Wujězd|Delnim Wujězdźe]]. Tam dirigowaše tež chór serbskeho towarstwa „[[Zahrodka (Delni Wujězd)|Zahrodka]]“ a měješe narěč składnostnje poswjećenja towarstwoweje chorhoje w lěće 1923. Pod nacionalsocialistami bu w lěće 1935 wot šulskeje wyšnosće přesadźeny do [[Prochowice|Parchwitza]] (dźensa ''Prochowice'') pola [[Lěhnica|Lěhnicy]] w [[Delnja Šleska|Delnjej Šleskej]], pozdźišo hišće dale do [[Bytom]]skeje kónčiny. Po [[Druha swětowa wójna|Druhej swětowej wójnje]] skutkowaše wot 1946 do 1950 jako docent a direktor [[Serbski wučerski wustaw|Serbskeho wučerskeho wustawa]] w [[Radwor]]ju a wot 1951 do 1960 jako šulski nawoda a wučer w [[Bošecy|Bošecach]]. 1965 poda so na wuměnk do Rozwodec. Jan Lajnert bě trójce woženjeny a měješe štyri dźěći z prěnjeho mandźelstwa. Wobaj synaj padnyštaj w Druhej swětowej wójnje. Lajnert bě wot lěta 1923 čłon [[Maćica Serbska|Maćicy Serbskeje]] a dósta 1962 [[Literarne myto Domowiny]]. Wón płaći jako ''basnik serbskeje hole''. == Twórby == *''Serbska hola.'' 1923 *''Wyskow sapy, sylzow kapy.'' Zhromadźene basnje, Budyšin 1928. *''Šěrik, měrik, bałdrijan''. Budyšin, 1962 *''Žana chójna přewysoka''. Budyšin, 1975 *''Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje''. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954) == Literatura == * ''Serbska poezija 13: Jan Lajnert'', zestajał [[Benedikt Dyrlich]], [[LND]], Budyšin 1972 * [[Dietrich Šołta|Dietrich Scholze]]: ''Stawizny serbskeho pismowstwa 1918–1945.'' LND, Budyšin 1998, str. 135–143 * [[Pawoł Nowotny]]: ''Něšto wosobinskich dopomnjenkow na basnika Jana Lajnerta k jeho 100. posmjertnym narodninam.'' W [[Rozhlad|Rozhledźe]] 5/1992, str. 196–198 == Wotkazy == * Literatura w katalogu Němskeje narodneje biblioteki ** [http://d-nb.info/gnd/124117015 {{{mjeno|Jan Lajnert}}} – Literatura] w katalogu [[Němska narodna biblioteka|Němskeje narodneje biblioteki]]<span class="metadata"><small> ([http://dispatch.opac.d-nb.de/DB=4.1/PPN?PPN=124117015 Datowa sadźba k {{{mjeno|Jan Lajnert}}}] • [http://dispatch.opac.d-nb.de/DB=4.1/SET=4/TTL=1/PRS=PP%7F/PPN?PPN=124117015 PICA-datowa sadźba])</small></span> {{ref-de}} ** [http://d-nb.info/gnd/126601143 {{{mjeno|Johann Leinert}}} – Literatura] w katalogu [[Němska narodna biblioteka|Němskeje narodneje biblioteki]]<span class="metadata"><small> ([http://dispatch.opac.d-nb.de/DB=4.1/PPN?PPN=126601143 Datowa sadźba k {{{mjeno|Johann Leinert}}}] • [http://dispatch.opac.d-nb.de/DB=4.1/SET=4/TTL=1/PRS=PP%7F/PPN?PPN=126601143 PICA-datowa sadźba])</small></span> {{ref-de}} * [https://web.archive.org/web/20210927235152/https://www.serbski-institut.de/de/Lajnert-Jan/2645/ Krótkobiografija na stronach Serbskeho instituta] * [https://web.archive.org/web/20141220084828/http://hoyerswerda-zeitstrahl.de/hoy_zs/ Hoyerswerda Zeitstrahl]: [https://web.archive.org/web/20211203110221/http://www.hoyerswerda-zeitstrahl.de/parabelring/uebersicht.html Die Literarische Lausitz] – [https://web.archive.org/web/20211203105839/http://www.hoyerswerda-zeitstrahl.de/parabelring/person_anzeigen.php?person_basisname=lajnert_jan Jan Lajnert] {{ref-de}} * [https://web.archive.org/web/20090925123930/http://www.sorbisches-gymnasium.de/projekt1/index1.html Literarny projekt 2007] – Serbski gymnazij Budyšin: [https://web.archive.org/web/20160305013249/http://www.sorbisches-gymnasium.de/projekt1/Autoren/jan_lajnert.html Jan Lajnert] {{ref-hsb}} * [http://www.slavistik-portal.de/datenpool/sorbib-db.html?field=any&query=jan%20lajnert Literatura Jana Lajnerta] w Serbskej bibliografiji {{ref-de}} * [http://personen-wiki.slub-dresden.de/index.php/Lajnert,_Jan Jan Lajnert] w ''Wosobowy Wiki [[Sakska krajna biblioteka – statna a uniwersitna biblioteka Drježdźany|SLUB Drježdźany]]'' {{ref-de}} {{DEFAULTSORT:Lajnert, Jan}} [[Kategorija:Muž]] [[Kategorija:Rodź. 1892]] [[Kategorija:Zemr. 1974]] [[Kategorija:Serb]] [[Kategorija:Serbska literatura]] [[Kategorija:Wučer]] [[Kategorija:Maćicar]] [[Kategorija:Awtor]] [[Kategorija:Literatura (20. lětstotk)]] [[Kategorija:Nošer Myta Domowiny]] [[Kategorija:Wosoba (Rakecy)]] [[Kategorija:Wosoba (Delni Wujězd)]] izzq0rfxxf4kgdefhx17g8ahnen8t7s 0 7287 391412 380145 2026-07-07T16:29:49Z InternetArchiveBot 21326 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 391412 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik rostlina |mjeno=Ebenowc |wobraz=Kaki.JPG |wulkosć=250px |wopis wobraza=Płody [[kakijowc]]a (''Diospyros kaki'') |klasa0= [[Jadrowe eudikotyledony]] |podklasa0=[[Asteridy]] |porjad=(Ericales) |swójba=[[Ebenowe rostliny]] (Ebenaceae) |podswójba=Ebenoideae |ród=Ebenowc |wědomostne mjeno=Diospyros |slědźer=[[Carl von Linné|L.]] }} '''Ebenowc''' (''Diospyros'') je ród ze swójby [[Ebenowe rostliny|ebenowych rostlinow]] (''Ebenaceae''). == Systematika == Hižo [[Carl von Linné|Linné]] je w lěće 1753 dwě družinje wopisał: ''Diospyros lotus'' a ''Diospyros virginiana'' w ''Species Plantarum'', 2, 1057–1058. <ref>[https://web.archive.org/web/20110525182347/http://www.botanicus.org/page/359078 Online bei botanicus.]</ref> [[Synonymy]] za ''Diospyros'' L. su: ''Cargillia'' R.Br., ''Cavanillea'' Desr., ''Ebenus'' Kuntze, ''Embryopteris'' Gaertn., ''Guaiacana'' Duhamel, Idesia Scop., ''Maba'' J.R.Forst. & G.Forst., ''Mabola'' Raf., ''Macreightia'' A.DC., ''Noltia'' Thonn., ''Paralea'' Aubl., ''Pimia'' Seem., ''Rhaphidanthe'' Hiern ex Gürke, ''Ropourea'' Aubl., ''Royena'' L., ''Tetraclis'' Hiern. <ref name="GRIN">[http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?3761 Eintrag bei GRIN.]</ref> Dźensa wobsahuje ród ''Diospyros'' něhdźe 400 hač 500 družinow. Na př. wustupuje 60 družinow w Chinskej. Někotre wuběrane su tu naspomnjene<ref name="GRIN" />: * ''[[Diospyros affinis]]'' Thwaites * ''[[Diospyros apeibacarpos]]'' Raddi * ''[[Diospyros attenuata]]'' Thwaites * ''[[Diospyros australis]]'' (R.Br.) Hiern * ''[[Diospyros austroafricana]]'' De Winter * [[:de:Mabolo]] (''Diospyros blancoi'' A.DC.) * ''[[Diospyros burmanica]]'' Kurz * ''[[Diospyros caribaea]]'' (A.DC.) Standl. * ''[[Diospyros calycantha]]'' O.Schwarz * ''[[Diospyros cathayensis]]'' Steward * ''[[Diospyros cauliflora]]'' Blume * ''[[Diospyros celebica]]'' Bakh. * ''[[Diospyros clavigera]]'' C.B.Clarke * ''[[Diospyros conzattii]]'' Standl. * ''[[Diospyros crassiflora]]'' Hiern * ''[[Diospyros crassinervis]]'' (Krug & Urb.) Standl. * ''[[Diospyros decandra]]'' Lour. * [[:de:Schwarze Sapote]] (''Diospyros digyna'' Jacq.) * [[Prawy ebenowc]] (''Diospyros ebenum'' J.Koenig) * ''[[Diospyros elliptica]]'' (J.R.Forst. & G.Forst.) P.S.Green * ''[[Diospyros eriantha]]'' Champ. ex Benth. * ''[[Diospyros glandulosa]]'' Lace * ''[[Diospyros glaucifolia]]'' F.P.Metcalf * ''[[Diospyros grisebachii]]'' (Hiern) Standl. * ''[[Diospyros guianensis]]'' (Aubl.) Gürke * ''[[Diospyros halesioides]]'' Griseb. * ''[[Diospyros ierensis]]'' Britton * ''[[Diospyros inconstans]]'' Jacq. * ''[[Diospyros insignis]]'' Thwaites * ''[[Diospyros insularis]]'' Bakh. * ''[[Diospyros japonica]]'' Sieb.& Zucc. * ''[[Diospyros juruensis]]'' A.C.Sm. * [[Kakijowc]] (''Diospyros kaki'' Thunb.) - z jako sad znate, kaki abo Sharon mjenowanymi płodami. * ''[[Diospyros humilis]]'' (R.Br.) F.Muell.: domizna je Awstralija. * ''[[Diospyros kirkii]]'' Hiern * ''[[Diospyros littorea]]'' (R.Br.) Kosterm. * ''[[Diospyros longibracteata]]'' Lecomte * [[Lotuspflaume]] (''Diospyros lotus'' L.) - płody su małke, štom je hdys a hdys w botaniskich zahrodach w Srjedźnej Europje widźomny. * Sternapfel oder Affenpflaume (''[[Diospyros lycioides]]'' Desf.) * ''[[Diospyros macrophylla]]'' Blume * ''[[Diospyros malabarica]]'' (Desr.) Kostel. * ''[[Diospyros maritima]]'' Blume * ''[[Diospyros melanoxylon]]'' Roxb. * Afrikanisches Ebenholz (''[[Diospyros mespiliformis]]'' Hochst. ex A.DC.) * ''[[Diospyros mollis]]'' Griff. * ''[[Diospyros montana]]'' Roxb. * ''[[Diospyros moonii]]'' Thwaites * ''[[Diospyros morrisiana]]'' Hance * ''[[Diospyros natalensis]]'' (Harv.) Brenan * ''[[Diospyros nitida]]'' Merr. * ''[[Diospyros oblongifolia]]'' (Thwaites) Kosterm. * ''[[Diospyros oldhamii]]'' Maxim. * ''[[Diospyros oleifera]]'' W.C.Cheng * ''[[Diospyros pallens]]'' (Thunb.) F.White * ''[[Diospyros papuana]]'' Valeton ex Bakh. * ''[[Diospyros philippinensis]]'' A.DC. * ''[[Diospyros pilosanthera]]'' Blanco * ''[[Diospyros rosei]]'' Standl. * ''[[Diospyros rubra]]'' Lecomte * ''[[Diospyros rugosula]]'' R.Br. * ''[[Diospyros rumphii]]'' Bakh. * ''[[Diospyros sapota]]'' Roxb. * ''[[Diospyros sintenisii]]'' (Krug & Urb.) Standl. * ''[[Diospyros sonorae]]'' Standl. * ''[[Diospyros subtruncata]]'' Hochr. * ''[[Diospyros sundaica]]'' Bakh. * ''[[Diospyros tessellaria]]'' Poir. * ''[[Diospyros texana]]'' Scheele * ''[[Diospyros tutcheri]]'' Dunn * [[Persimonowc]] (''Diospyros virginiana'' L.) - płody su jědźne, ale mjeńše hač kaki, štom je hdys a hdys w botaniskich zahrodach w Srjedźnej Europje widźomny. * ''[[Diospyros whyteana]]'' (Hiern) F.White Eksistuje [[Křižowanka (genetika)|křižowanki]] / [[hybrida|hybridy]] z ''Diospyros kaki'' a ''Diospyros virginiana'' <ref>[https://web.archive.org/web/20110913190916/http://kaki-info.de/sortenuebersicht/diospyros-kaki--5-0055.html Kaki-Info.de: ''Sortenübersicht – Diospyros Kaki''.]</ref> z * [[USA]] / [[Kanada]] (wjacore sorty) * [[Ukraina]] ('Rosseyanka' = 'Russian Beauty') {{translate}} == Wužiwanje == Z někotrych družinow, hłownje [[prawy ebenowc]] (''Diospyros ebenum''), so [[ebenowe drjewo]] zhotuje. == Nóžki == <references/> {{-}} {{rq|zarodk|sources}} [[Kategorija:Ebenowe rostliny]] skwj8cymxlyj4nz5gtcyc4hq8rr4x21 0 13832 391413 390875 2026-07-07T18:46:17Z InternetArchiveBot 21326 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 391413 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik hudźbnik | Mjeno = Jennifer Rostock | Wobraz = JenniferRostock.jpg | Wobraz_wopis = | Wobraz_wulkosć = 400px | Prěčny = | Pozadk = skupina_abo_band | Alias = | Pochad = | Žanr = [[Rock]], [[Punk]], [[Electro-Pop]] | Aktiwna_doba = 2007–dźensa | Marka = [[Warner Music]] | Zwjazane_wustupy = | URL = | Tučasni_čłonojo = <div style="text-align:left;padding-left:1em;"> * Jennifer Weist: spěw * Johannes „Joe“ Walter-Müller: keyboard * Alex: bas * Christoph: bubony </div> | Bywši_čłonojo = }} '''Jennifer Rostock''' je němska [[hudźba|hudźbna]] skupina z [[Berlin]]a. == Diskografija == === Albumy === {| class="prettytable" |- bgcolor="#EEEEEE" ! width="20" rowspan="2"| lěto ! width="150" rowspan="2"| titl ! colspan="3"| posicija ! width="200" rowspan="2"| přispomnjenje |- bgcolor="#EEEEEE" ! <small>DE <ref>[https://web.archive.org/web/20130921063434/http://www.musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Jennifer+Rostock/longplay Chartverfolgung / Jennifer Rostock / Longplay]. musicline.de.</ref></small> ! <small>AT</small> ! <small>CH</small> |- | 2008 | Ins offene Messer | align="center" <!--DE-->| 31 | align="center" <!--AT-->| - | align="center" <!--CH-->| - | <small>wozjewjenje DE: 29. februara 2008</small> |} === Singly === {| class="prettytable" |- bgcolor="#EEEEEE" ! width="20" rowspan="2"| lěto ! width="150" rowspan="2"| titl ! colspan="3"| posicija ! width="200" rowspan="2"| přispomnjenje |- bgcolor="#EEEEEE" ! <small>DE <ref>[https://web.archive.org/web/20130921063432/http://www.musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Jennifer+Rostock/single Chartverfolgung / Jennifer Rostock / Single]. musicline.de.</ref></small> ! <small>AT <ref>[http://austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Jennifer+Rostock&titel=Kopf+oder+Zahl&cat=s Jennifer Rostock - Kopf oder Zahl]. austriancharts.at.</ref></small> ! <small>CH</small> |- | 2007 | Ich will hier raus | align="center" <!--DE-->| - | align="center" <!--AT-->| - | align="center" <!--CH-->| - | <small>wozjewjenje DE: 9. nowembra 2007</small> |- bgcolor="#f0f0ff" | 2008 | Kopf oder Zahl | align="center" <!--DE-->| 48 | align="center" <!--AT-->| 69 | align="center" <!--CH-->| - | <small>wozjewjenje DE: 15. februara 2008 <br /> wozjewjenje AT: 29. februara 2008</small> |- | 2008 | Feuer | align="center" <!--DE-->| - | align="center" <!--AT-->| 24 | align="center" <!--CH-->| - | <small>wozjewjenje DE: 13. junija 2008</small> |- | 2008 | Himalaya | align="center" <!--DE-->| - | align="center" <!--AT-->| - | align="center" <!--CH-->| - | <small>wozjewjenje DE: 14. nowembra 2008</small> |-bgcolor="#f0f0ff" |} ==Noty== <references/> == Eksterne wotkazy == * [https://web.archive.org/web/20160518022609/http://jenniferrostock.de/ oficielna webstrona] * [http://www.myspace.com/jenniferrostock oficielna Myspace-strona] * [https://web.archive.org/web/20081201043019/http://www.jennifer-rostock.com/ oficielna fan-strona] [[Kategorija:Hudźbna skupina]] [[Kategorija:Berlin]] qcl1tte8izwrwqkv4lqywtn9q9pssge 0 14612 391447 373142 2026-07-08T10:50:54Z J budissin 7 391447 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik Wjes we Łužicy |mjeno němske=Kottmarsdorf |mjeno serbske=Kotmarjecy |wopon=Wappen Kottmarsdorf (Sachsen).svg |šěrina=51/02/00 |dołhota=14/38/00 |gmejna=Kotmar (gmejna)|Kotmar |wysokosć=420 |přestrjeń=7,93 |wobydlerstwo=593 |póstowe čisło=02708 |předwólba=035875 |wobraz=Windmill Kottmarsdorf LC0035.jpg |wopis wobraza=Kotmarječanski wětrnik }} '''Kotmarjecy''' ({{wrěči|de}} ''Kottmarsdorf'')<ref>{{Wenzel2008|94}}</ref> su wjesny dźěl [[Hornja Łužica|hornjołužiskeje]] gmejny [[Kotmar (gmejna)|Kotmar]], ležacy w&nbsp;[[Sakska|sakskim]] wokrjesu [[Wokrjes Zhorjelc|Zhorjelc]] južnje [[Lubij]]a. Wjes, kotraž je po sydlišćowej formje [[lěsny łanowc]], leži při statnej dróze S&nbsp;148 pod [[Kotmar]]jom we wysokosći wot 420 metrow nad mórskej hładźinu a ma 593 wobydlerjow. == Stawizny == Prěnje historiske naspomnjenje jako ''Khotdemersdorpp'' abo ''Khotemersdorff'' pochadźa z&nbsp;lěta [[1306]]. Wot 17. hač do 19.&nbsp;lětstotka wukonješe ryćerkubło we wsy samej ležownostne knjejstwo.<ref>{{HOV|Kottmarsdorf|Kotmarjecy}}</ref> Kotmarječanska cyrkej bě wot 1530 do 1931 srjedźišćo swójskeje wosady a je to znowa wot lěta 2001. == Žórła == <references/> == Wotkaz == {{Commonscat|Kottmarsdorf|Kotmarjecy}} [[Kategorija:Sydlišćo w Zhorjelskim wokrjesu]] [[Kategorija:Kotmar]] [[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1306]] [[Kategorija:Cyrkwinska wjes]] nocx6hg5tijv7kz89577tfcym38hjxt 0 14823 391402 391042 2026-07-07T14:15:07Z J budissin 7 /* Stawizny */ 391402 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik Wjes we Łužicy |mjeno serbske=Delni Wujězd |mjeno němske=Uhyst/Spree |wopon=Wappen uhyst spree.png |šěrina=51/21/48 |dołhota=14/30/32 |gmejna=Hamor |zagmejnowanje=2007 |wjesny předstejićer=Frank Knobloch |wysokosć=132 |přestrjeń=30 |póstowe čisło=02943 |předwólba=035728 |stare mjena=Ugesd, Ugisd (1410), Ugezd (1418), Ugißt parvum (1419), Ugiß (1448), Ugist (1452), Wuyez (1466), Ugesd (1474), zum Wuyest (1489), Klein-Qugist (1535), Vgist (1565), Vhyst (1678), Wujesd (1767), Delny Wujesd (1800) |wobraz=Schloss Uhyst 13.JPG |wopis wobraza=Wujězdźanski hród |mjeno wobydlerja=Delnjowujězdźan |adjektiw=Delnjowujězdźanski }} '''Delni Wujězd''' ({{wrěči|de}} ''Uhyst/Spree'', 1936–47 ''Spreefurt'') je wjes na sewjeru [[Sakska|sakskeho]] wokrjesa [[wokrjes Zhorjelc|Zhorjelc]] a słuša k [[Hamor]]skej gmejnje. Leži 132&nbsp;metrow nad mórskej hładźinu při [[Sprjewja|Sprjewi]] a [[Bjerwałdski jězor|Bjerwałdskim jězorje]]. Ma {{WOB|Hamor|Delni Wujězd}} wobydlerjow.<ref>{{WOBD|Hamor}}; {{WOBŽ|Hamor}}</ref> == Stawizny == Prěnje historiske naspomnjenje jako ''Ugezd'' je z lěta [[1418]].<ref name="digit">{{HOV|Uhyst_(Klein-)|Delni Wujězd}}</ref> Za Serbstwo bě Wujězd wosebje wuznamny dla Gersdorffskeho předarskeho a wučerskeho seminara, kotryž běše so w [[Klukš]]u załožił a wot lěta 1745 we Wujězdźanskim „nowym hrodźe“ zaměstnjeny. Přez wobzamknjenja [[Wienski kongres|Wienskeho kongresa]] přidźěli so dotal k Sakskej słušacy sewjerny dźěl Hornjeje Łužicy z Delnim Wujězdom w lěće [[1815]] [[Pruska|Pruskej]]. W februarje 1921 załožichu Wujězdźenjo serbske towarstwo „[[Zahrodka (Delni Wujězd)|Zahrodka]]“ a dnja 11. meje 1924 tež [[Serbski Sokoł|sokołsku]] jednotu. Kaž wšěm serbskim towarstwam bu jimaj w lěće 1937 jeho dźěławosć zakazana. W 1980tych lětach bu Wujězdźanskej Domowinskej skupinje čestne mjeno „Zahrodka“ spožčene, kotraž pak po přewróće swoju dźěławosć zastaji. Dnja 19. februara 2021, dokładnje sto lět po prěnjej „Zahrodce“, załoži skupina wobydlerjow z Delnjeho Wujězda a wokolnych wsow nowe towarstwo z mjenom „Zahrodka 1921“, kotrež přistupi krótko po tym Domowinje. Posledni wobsedźer Wujězdźanskeho ryćerkubła, z 3670 hektarami jedne z najwjetšich w Hornjej Łužicy, bě Herbert Kluge, kotryž bu z rólnej reformu po [[Druha swětowa wójna|Druhej swětowej wójnje]] wuswojeny.<ref>''Uhyst. Delni Wujezd.'' 3. wudaće "Wujězdźanskich brošurow", 1979, str. 25</ref> === Wobydlerstwo === Po statistice [[Arnošt Muka|Arnošta Muki]] měješe Delni Wujězd we 1880tych lětach cyłkownje 460 wobydlerjow, z nich 385 Serbow (84 %) a 75 Němcow.<ref>{{Černik|94}}</ref> W cyłej Wujězdźanskej wosadźe chodźachu tehdy 1238 wosadnych k serbskej a 222 k němskej spowědźi.<ref>{{Muka-Statistika|177}}</ref> [[Arnošt Černik]] zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 45,1 %.<ref>{{Elle1995|250|914|244|56|112|502}}</ref> === Gmejna === W lěće 1974 so [[Tranje]] a [[Lipiny]] do Wujězda zagmejnowachu; 1978 sćěhowa – krótko do swojeho wotbagrowanja – [[Łućo]]. Po přewróće přidruži so při gmejnskej reformje 1994 hišće [[Manjow]] z wjesnym dźělom [[Rudej]], tak zo słušachu nětko wšě wjeski Delnjowujězdźanskeje wosady tež do samsneje politiskeje gmejny. Hromadźe přińdźechu gmejnske dźěle w lěće 2007 k nowej wulkogmejnje Hamor, jeničce Lipiny běchu so hižo 1996 do [[Łaz]]a přerjadowali. <gallery> Wobraz:Kirche Uhyst 3.JPG|Cyrkej Wobraz:Skulptur Uhyst 4-1.JPG|Skulptura Wobraz:Volkspark Uhyst.JPG|Wujězdźanski ludowy park Wobraz:Bärwalder See Uhyst 03.jpg|Přibrjóh Bjerwałdskeho jězora z Hamorskej milinarnju </gallery> === Wopon === Wopon Delnjeho Wujězda nasta po Druhej swětowej wójnje a pokazuje [[karp]]a jako symbol za historiski wuznam rybarstwo w hatach wokoło wsy kaž tež z emblema [[Domowina|Domowiny]] přewzaty lipowy sadźenk z třomi łopjenami jako symbol serbskeho ludu. == Kubłanje == Za čas NDR měješe Delni Wujězd Polytechnisku wyšu šulu, do kotrejež chodźachu tež dźěći z Manjowa, Rudeje, [[Łućo|Łuća]], [[Šepšecy|Šepšec]], [[Tranje|Tranjow]], [[Bjerwałd]]a a [[Sprjowje|Sprjowjow]]. We 1980tych lětach wobdźěleše so hišće někak štwórćina šulerjow na serbskej wučbje. Po přewróće zwosta jenož hišće zakładna šula, kotraž bu pak po šulskim lěće 1996/97 tohorunja zawrjena. Dźensa je najbliša zakładna šula w Hamorje. Přichodnej šuli ze serbskorěčnym poskitkom stej w [[Hućina|Hućinje]] a [[Rakecy|Rakecach]]. == Wobchad == [[Dataja:Uhyst Eisenbahnbrücke (1).JPG|mini|Železniski móst přez Sprjewju]] W Delnim Wujězdźe nadeńdźe so zastanišćo při železniskej čarje [[Wojerecy]]–[[Zhorjelc]]. Linija OE&nbsp;64, tak mjenowany ''shuttle jězorina-Nysa'', zwjazuje Wujězd z woběmaj městomaj. Nimo toho wjedźe tež [[zwjazkowa dróha 156]] (Budyšin–[[Běła Woda]]) přez wjes. Statna dróha S 108 zwjazuje Wujězd z Wojerecami. == Wosobiny == === We Wujězdźe so narodźili === * [[Jurij Šěrc]] (1634–74) – farar, kěrlušer * [[Jan Handrij Wyrgač]] (1740–99) – presbyter bratrowskeje wosady * [[Gustaw Mertin]] (1901–84) – hórnik, wjesnjanosta 1945–62, čłon Sakskeho krajneho sejma (SED); wopodstatni w februarje 1948 prěni [[Serbski zakoń]] w sejmje * [[Jan Bart]] (* 1932) – wučer, iniciator Witaj-projekta * [[Křesćan Bart]] (1934–2026) – dźiwadźelnik === We Wujězdźe skutkowali === * [[Friedrich Caspar z Gersdorfa]] (1699–1751) – zemjan, spěchowar šulskeho kubłanja mjez wjesnym ludom; wobsedźer Wujězdźanskeho hrodu * [[Johann Gottfried Schmutz]] (1715–1798) – farar, słownikar a rěčnicar; wot 1744 do 1748 we Wujězdźanskej wosadźe * [[Jurij Łahoda]] (1730–1817) – wučer a kantor, přełožowar; wot 1743 do 1750 šuler Wujězdźanskeho internata * [[Handrij Suška]] (1795–1843) – seminarski wučer a organizator ludoweho šulstwa; 1816–25 nawoda Wujězdźanskeho wustawa * [[Křesćan Kulman]] (1805–1869) – wučer, pedagog a spisowaćel; 1831–69 tu kantor a wučer * [[Michał Domaška]] (1820–1897) – farar a pěsnjer; 1846–49 tu pomocny prědar * [[Gustaw Julius Ryćer]] (1831–19..) – farar, sobuzałožer Serbskeje prědarskeje konferency w Pruskej; 1862–1909 we Wujězdźe * [[Jan Lajnert]] (1892–1974) – wučer, basnik a spisowaćel; 1922–35 tu wučer == Hlej tež == * [[Lisćina kulturnych pomnikow w Hamorje#Kulturne pomniki w Delnim Wujězdźe|Kulturne pomniki w Delnim Wujězdźe]] == Literatura == * {{WdH|67|164–168|lema=Uhyst an der Spree/Delni Wujězd}} == Žórła == <references/> == Wotkaz == {{Commonscat|Uhyst/Delni Wujězd|Delni Wujězd}} {{Wjesne dźěle Hamora}} [[Kategorija:Hamor]] [[Kategorija:Sydlišćo w Zhorjelskim wokrjesu]] [[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Sydlišćo při Sprjewi]] [[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]] [[Kategorija:Biosferowy rezerwat Hornjołužiska hola a haty]] [[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1418]] [[Kategorija:Cyrkwinska wjes]] 1fk2m4hbtody7gxx831i4nnf7xts0ss 391403 391402 2026-07-07T14:16:42Z J budissin 7 /* We Wujězdźe skutkowali */ 391403 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik Wjes we Łužicy |mjeno serbske=Delni Wujězd |mjeno němske=Uhyst/Spree |wopon=Wappen uhyst spree.png |šěrina=51/21/48 |dołhota=14/30/32 |gmejna=Hamor |zagmejnowanje=2007 |wjesny předstejićer=Frank Knobloch |wysokosć=132 |přestrjeń=30 |póstowe čisło=02943 |předwólba=035728 |stare mjena=Ugesd, Ugisd (1410), Ugezd (1418), Ugißt parvum (1419), Ugiß (1448), Ugist (1452), Wuyez (1466), Ugesd (1474), zum Wuyest (1489), Klein-Qugist (1535), Vgist (1565), Vhyst (1678), Wujesd (1767), Delny Wujesd (1800) |wobraz=Schloss Uhyst 13.JPG |wopis wobraza=Wujězdźanski hród |mjeno wobydlerja=Delnjowujězdźan |adjektiw=Delnjowujězdźanski }} '''Delni Wujězd''' ({{wrěči|de}} ''Uhyst/Spree'', 1936–47 ''Spreefurt'') je wjes na sewjeru [[Sakska|sakskeho]] wokrjesa [[wokrjes Zhorjelc|Zhorjelc]] a słuša k [[Hamor]]skej gmejnje. Leži 132&nbsp;metrow nad mórskej hładźinu při [[Sprjewja|Sprjewi]] a [[Bjerwałdski jězor|Bjerwałdskim jězorje]]. Ma {{WOB|Hamor|Delni Wujězd}} wobydlerjow.<ref>{{WOBD|Hamor}}; {{WOBŽ|Hamor}}</ref> == Stawizny == Prěnje historiske naspomnjenje jako ''Ugezd'' je z lěta [[1418]].<ref name="digit">{{HOV|Uhyst_(Klein-)|Delni Wujězd}}</ref> Za Serbstwo bě Wujězd wosebje wuznamny dla Gersdorffskeho předarskeho a wučerskeho seminara, kotryž běše so w [[Klukš]]u załožił a wot lěta 1745 we Wujězdźanskim „nowym hrodźe“ zaměstnjeny. Přez wobzamknjenja [[Wienski kongres|Wienskeho kongresa]] přidźěli so dotal k Sakskej słušacy sewjerny dźěl Hornjeje Łužicy z Delnim Wujězdom w lěće [[1815]] [[Pruska|Pruskej]]. W februarje 1921 załožichu Wujězdźenjo serbske towarstwo „[[Zahrodka (Delni Wujězd)|Zahrodka]]“ a dnja 11. meje 1924 tež [[Serbski Sokoł|sokołsku]] jednotu. Kaž wšěm serbskim towarstwam bu jimaj w lěće 1937 jeho dźěławosć zakazana. W 1980tych lětach bu Wujězdźanskej Domowinskej skupinje čestne mjeno „Zahrodka“ spožčene, kotraž pak po přewróće swoju dźěławosć zastaji. Dnja 19. februara 2021, dokładnje sto lět po prěnjej „Zahrodce“, załoži skupina wobydlerjow z Delnjeho Wujězda a wokolnych wsow nowe towarstwo z mjenom „Zahrodka 1921“, kotrež přistupi krótko po tym Domowinje. Posledni wobsedźer Wujězdźanskeho ryćerkubła, z 3670 hektarami jedne z najwjetšich w Hornjej Łužicy, bě Herbert Kluge, kotryž bu z rólnej reformu po [[Druha swětowa wójna|Druhej swětowej wójnje]] wuswojeny.<ref>''Uhyst. Delni Wujezd.'' 3. wudaće "Wujězdźanskich brošurow", 1979, str. 25</ref> === Wobydlerstwo === Po statistice [[Arnošt Muka|Arnošta Muki]] měješe Delni Wujězd we 1880tych lětach cyłkownje 460 wobydlerjow, z nich 385 Serbow (84 %) a 75 Němcow.<ref>{{Černik|94}}</ref> W cyłej Wujězdźanskej wosadźe chodźachu tehdy 1238 wosadnych k serbskej a 222 k němskej spowědźi.<ref>{{Muka-Statistika|177}}</ref> [[Arnošt Černik]] zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 45,1 %.<ref>{{Elle1995|250|914|244|56|112|502}}</ref> === Gmejna === W lěće 1974 so [[Tranje]] a [[Lipiny]] do Wujězda zagmejnowachu; 1978 sćěhowa – krótko do swojeho wotbagrowanja – [[Łućo]]. Po přewróće přidruži so při gmejnskej reformje 1994 hišće [[Manjow]] z wjesnym dźělom [[Rudej]], tak zo słušachu nětko wšě wjeski Delnjowujězdźanskeje wosady tež do samsneje politiskeje gmejny. Hromadźe přińdźechu gmejnske dźěle w lěće 2007 k nowej wulkogmejnje Hamor, jeničce Lipiny běchu so hižo 1996 do [[Łaz]]a přerjadowali. <gallery> Wobraz:Kirche Uhyst 3.JPG|Cyrkej Wobraz:Skulptur Uhyst 4-1.JPG|Skulptura Wobraz:Volkspark Uhyst.JPG|Wujězdźanski ludowy park Wobraz:Bärwalder See Uhyst 03.jpg|Přibrjóh Bjerwałdskeho jězora z Hamorskej milinarnju </gallery> === Wopon === Wopon Delnjeho Wujězda nasta po Druhej swětowej wójnje a pokazuje [[karp]]a jako symbol za historiski wuznam rybarstwo w hatach wokoło wsy kaž tež z emblema [[Domowina|Domowiny]] přewzaty lipowy sadźenk z třomi łopjenami jako symbol serbskeho ludu. == Kubłanje == Za čas NDR měješe Delni Wujězd Polytechnisku wyšu šulu, do kotrejež chodźachu tež dźěći z Manjowa, Rudeje, [[Łućo|Łuća]], [[Šepšecy|Šepšec]], [[Tranje|Tranjow]], [[Bjerwałd]]a a [[Sprjowje|Sprjowjow]]. We 1980tych lětach wobdźěleše so hišće někak štwórćina šulerjow na serbskej wučbje. Po přewróće zwosta jenož hišće zakładna šula, kotraž bu pak po šulskim lěće 1996/97 tohorunja zawrjena. Dźensa je najbliša zakładna šula w Hamorje. Přichodnej šuli ze serbskorěčnym poskitkom stej w [[Hućina|Hućinje]] a [[Rakecy|Rakecach]]. == Wobchad == [[Dataja:Uhyst Eisenbahnbrücke (1).JPG|mini|Železniski móst přez Sprjewju]] W Delnim Wujězdźe nadeńdźe so zastanišćo při železniskej čarje [[Wojerecy]]–[[Zhorjelc]]. Linija OE&nbsp;64, tak mjenowany ''shuttle jězorina-Nysa'', zwjazuje Wujězd z woběmaj městomaj. Nimo toho wjedźe tež [[zwjazkowa dróha 156]] (Budyšin–[[Běła Woda]]) přez wjes. Statna dróha S 108 zwjazuje Wujězd z Wojerecami. == Wosobiny == === We Wujězdźe so narodźili === * [[Jurij Šěrc]] (1634–74) – farar, kěrlušer * [[Jan Handrij Wyrgač]] (1740–99) – presbyter bratrowskeje wosady * [[Gustaw Mertin]] (1901–84) – hórnik, wjesnjanosta 1945–62, čłon Sakskeho krajneho sejma (SED); wopodstatni w februarje 1948 prěni [[Serbski zakoń]] w sejmje * [[Jan Bart]] (* 1932) – wučer, iniciator Witaj-projekta * [[Křesćan Bart]] (1934–2026) – dźiwadźelnik === We Wujězdźe skutkowali === * [[Friedrich Caspar z Gersdorfa]] (1699–1751) – zemjan, spěchowar šulskeho kubłanja mjez wjesnym ludom; wobsedźer Wujězdźanskeho hrodu * [[Johann Gottfried Schmutz]] (1715–1798) – farar, słownikar a rěčnicar; wot 1744 do 1748 we Wujězdźanskej wosadźe * [[Jurij Łahoda]] (1730–1817) – wučer a kantor, přełožowar; wot 1743 do 1750 šuler Wujězdźanskeho internata * [[Handrij Suška]] (1795–1843) – seminarski wučer a organizator ludoweho šulstwa; 1816–25 nawoda Wujězdźanskeho wustawa * [[Křesćan Kulman]] (1805–1869) – wučer, pedagog a spisowaćel; 1831–69 tu kantor a wučer * [[Michał Domaška]] (1820–1897) – farar a pěsnjer; 1846–49 tu pomocny prědar * [[Gustaw Julius Ryćer]] (1831–19..) – farar, sobuzałožer Serbskeje prědarskeje konferency w Pruskej; 1862–1909 we Wujězdźe * [[Jan Lajnert]] (1892–1974) – wučer, basnik a spisowaćel; 1922–35 tu wučer * [[Arnošt Bart (1903)|Arnošt Bart]] (1903–1996) – młynk, lajski dźiwadźelnik, Sokoł; wot 1927 mějićel młyna == Hlej tež == * [[Lisćina kulturnych pomnikow w Hamorje#Kulturne pomniki w Delnim Wujězdźe|Kulturne pomniki w Delnim Wujězdźe]] == Literatura == * {{WdH|67|164–168|lema=Uhyst an der Spree/Delni Wujězd}} == Žórła == <references/> == Wotkaz == {{Commonscat|Uhyst/Delni Wujězd|Delni Wujězd}} {{Wjesne dźěle Hamora}} [[Kategorija:Hamor]] [[Kategorija:Sydlišćo w Zhorjelskim wokrjesu]] [[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Sydlišćo při Sprjewi]] [[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]] [[Kategorija:Biosferowy rezerwat Hornjołužiska hola a haty]] [[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1418]] [[Kategorija:Cyrkwinska wjes]] 06dfean7s5gtp4whlmym85xvk601ygo 0 14870 391430 373148 2026-07-08T10:20:04Z J budissin 7 391430 wikitext text/x-wiki {{Město DE |mjeno serbske=Rychbach |wopon=Reichenbach-OL-Wappen.png |šěrina=51/08/00 |dołhota=14/48/00 |region-ISO=DE-SN |karta=Reichenbach O.L. in GR.svg |gmejnske čisło=14626450 |wysokosć=134 |póstowe čisło=02894 |předwólba=035828 |webstrona=[http://www.reichenbach-ol.com/ reichenbach-ol.com] |adresa=Görlitzer Straße 4<br />02894 Reichenbach/O.L. }} '''Rychbach''' ({{wrěči|de}} ''Reichenbach'')<ref name="WWOL2008">{{Wenzel2008|145sl.}}</ref> je městačko w [[Sakska|sakskim]] wokrjesu [[wokrjes Zhorjelc|Zhorjelc]]. Leži 134&nbsp;m nad mórskej hładźinu w [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]] mjez [[Lubij]]om a [[Zhorjelc]]om při [[Čorny Šepc|Čornym Šepcu]] a ma něhdźe 3.900 wobydlerjow. [[Dataja:Reichenbach(OL)-Stadtkirche.jpg|thumb|left|Rychbachska cyrkej]] == Wobchad == Rychbach je wot lěta 1847 zastanišćo [[železniska čara Drježdźany–Zhorjelc|železniskeje čary Drježdźany–Zhorjelc]]. Sewjernje městačka běži [[zwjazkowa dróha 6]]. == Politika == Město słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej [[Wólbny wokrjes Zhorjelc 2|58 (Zhorjelc 2)]] a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej [[Zwjazkowy wólbny wokrjes Zhorjelc|157 (Zhorjelc)]]. == Žórła == <references/> == Wotkazaj == {{commonscat|Reichenbach/O.L.|Rychbach}} * {{HOV|24053}} {{Wokrjes Zhorjelc}} [[Kategorija:Rychbach]] [[Kategorija:Město w Sakskej]] [[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Wokrjes Zhorjelc]] atg5kf2hv8tpxrjsp2u6l5ha8halda1 0 15548 391431 384131 2026-07-08T10:20:47Z J budissin 7 391431 wikitext text/x-wiki {{Město DE |mjeno serbske=Łužnica |wopon=Wappen laussnitz.png |šěrina=51/14/00 |dołhota=13/52/00 |region-ISO=DE-SN |gmejnske čisło=14625300 |karta=Laußnitz in BZ.svg |wysokosć=196 |póstowe čisło=01936 |předwólba=035795 |webstrona=[http://www.laussnitz.de/ laussnitz.de] |wjesnjanosta=René Georgi |strona=bjez |adresa=Schulstr. 10<br/>01936 Laußnitz }} '''Łužnica''' ({{wrěči|de}} ''Laußnitz'')<ref name="WWOL2008">{{Wenzel2008|101}}</ref>) je wjes a gmejna w [[Sakska|sakskim]] [[wokrjes Budyšin|wokrjesu Budyšin]]. Ma 2040 wobydlerjow. Prěnje historiske naspomnjenje jako ''Lusenytz''<ref name="digit">{{HOV|Laußnitz|Łužnica}}</ref> je z lěta [[1289]]. == Politika == Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej [[Wólbny wokrjes Budyšin 3|54 (Budyšin 3)]] a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej [[Zwjazkowy wólbny wokrjes Budyšin I|156 (Budyšin I)]]. === Wjesnjanosta === Łužničanski wjesnjanosta je wot lěta 2022 René Georgi (SWZ). {| class="wikitable" |+wólby wjesnjanosty !wólba !wjesnjanosta !namjet !wuslědk (%) |- |2022 |René Georgi | rowspan="4" |SWŁ |65,7 |- |2015 | rowspan="2" |Joachim Driesnack |97,8 |- |2008 |92,5 |- |2001 |Karlheinz Gumpert |97,6 |} == Žórła == * {{BKD|35|133|136|Laußnitz}} <references/> == Wotkaz == {{Commonscat|Laußnitz|Łužnica}} {{Wokrjes Budyšin}} [[Kategorija:Łužnica]] [[Kategorija:Gmejna w Sakskej]] [[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]] [[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1289]] p2m0r4vt3cem6ra6vmistfxwn4smmw8 0 15555 391424 361512 2026-07-08T10:11:55Z J budissin 7 391424 wikitext text/x-wiki {{Město DE |mjeno=Kinspork |wopon=Wappen-koenigsbrueck.png |šěrina=51/15/50 |dołhota=13/54/11 |region-ISO=DE-SN |gmejnske čisło=14625270 |karta=Königsbrück in BZ.svg |wysokosć=175 |póstowe čisło=01936 |předwólba=035795 |webstrona=[http://www.koenigsbrueck.de/ koenigsbrueck.de] |adresa=Markt 20<br/>01936 Königsbrück |měšćanosta=Heiko Driesnack |strona=CDU }} '''Kinspork''' ({{wrěči|de}} ''Königsbrück'')<ref name="WWOL2008">{{Wenzel2008|92}}</ref> je město na zapadźe [[wokrjes Budyšin|Budyskeho wokrjesa]]. Namaka so na zapadnej hranicy [[Łužica|Łužicy]] nad rěku [[Połčnica (rěka)|Połčnicy]]. Ma wokoło 4500 wobydlerjow. [[Dataja:Königsbrück - Rathaus.jpg|thumb|left|upright|Radnica]] == Stawizny == Prěnje historiske naspomnjenje jako ''Kuningesbruk'' je z lěta [[1248]].<ref name="digit">{{HOV|Königsbrück}}</ref> == Měšćanske dźěle == * ''[[Kinspork]]'' * ''[[Gräfenhain]]'', prěnje historiske naspomnjenje 1309 jako ''Greuinhain''<ref name="digit2">{{HOV|Gräfenhain_(1)|Gräfenhain}}</ref> * ''[[Röhrsdorf]]'', prěnje historiske naspomnjenje 1376 jako ''Rudigersdorph''<ref name="digit3">{{HOV|Röhrsdorf_(2)|Röhrsdorf}}</ref> == Politika == Město słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej [[Wólbny wokrjes Budyšin 3|54 (Budyšin 3)]] a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej [[Zwjazkowy wólbny wokrjes Budyšin I|156 (Budyšin I)]]. [[Dataja:Königsbrück Aerial Pan.jpg|mini|center|upright=1.8|Powětrowy panorama města]] == Žórła == <references/> == Wotkaz == {{commonscat|Königsbrück|Kinspork}} {{Wokrjes Budyšin}} [[Kategorija:Kinspork]] [[Kategorija:Město w Sakskej]] [[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Sydlišćo při Połčnicy]] [[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1248]] fl0nf02g57ssq74wvfyl42md1y1d9wk 0 15560 391433 384140 2026-07-08T10:21:58Z J budissin 7 391433 wikitext text/x-wiki {{Podobne hesło |hesło1=Połčnica (město) |tema1=město w [[wokrjes Budyšin|Budyskim wokrjesu]] |hesło2=[[Połčnica (rěka)]] |tema2=rěku}} {{Město DE |mjeno serbske=Połčnica |wopon=Wappen Pulsnitz.svg |šěrina=51/10/00 |dołhota=14/00/00 |region-ISO=DE-SN |gmejnske čisło=14625450 |karta=Pulsnitz in BZ.svg |wysokosć=290 |póstowe čisło=01896 |předwólba=035955 |webstrona=[http://www.pulsnitz.de www.pulsnitz.de] |měšćanostka=Barbara Lüke |strona=bjezstronska |adresa=Am Markt 1 }} '''Połčnica''' ({{wrěči|de}} ''Pulsnitz'')<ref name="WWOL2008">{{Wenzel2008|139}}</ref> je małe město na zapadźe [[Sakska|sakskeho]] [[wokrjes Budyšin|wokrjesa Budyšin]]. Leži nad rěku [[Połčnica (rěka)|Połčnicy]] w [[Zapadołužiska pahórčina|Zapadołužiskej pahórčinje]] a ma někak 7300 wobydlerjow. Nadregionalnje znate je městačko za swoje poprjancarnje a poprjancowe wiki. Nimo městačka samoho słušeja k Połčnicy tež měšćanske dźěle Friedersdorf, Friedersdorf Siedlung a [[Oberlichtenau]] (wot 2009). [[Dataja:Marktplatz Pulsnitz - mit altem Rathaus.jpg|thumb|left|Stara Połčničanska radnica na torhošću]] [[Dataja:Bahnhof Pulsnitz.jpg|thumb|left|Dwórnišćo]] == Stawizny == Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta [[1225]] (''Heinricus de Polseniz plebanus''<ref name="digit">[http://hov.isgv.de/Pulsnitz Pulsnitz] – ''Das Historische Ortsverzeichnis von Sachsen'' {{ref-de}}</ref>). == Politika == Město słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej [[Wólbny wokrjes Budyšin 2|53 (Budyšin 2)]] a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej [[Zwjazkowy wólbny wokrjes Budyšin I|156 (Budyšin I)]]. === Měšćanostka === Połčničanska měšćanostka je wot lěta 2016 Barbara Lüke. {| class="wikitable" |+wólby měšćanosty !wólba !měšćanost(k)a !namjet !wuslědk (%) |- |2023 | rowspan="2" |Barbara Lüke | rowspan="2" |Lüke |57,3 |- |2016 |38,8 |- |2009 | rowspan="2" |Peter Graff | rowspan="2" |FDP |80,9 |- |2008 |56,3 |- |2001 |Erhard Rückwardt |CDU |70,7 |} == Žórła == <references/> == Wotkazaj == {{commonscat|Pulsnitz|Połčnica}} * {{HOV|26100}} [[Kategorija:Połčnica]] [[Kategorija:Wokrjes Budyšin]] [[Kategorija:Město w Sakskej]] [[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]] [[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Sydlišćo při Połčnicy]] [[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1225]] {{Wokrjes Budyšin}} 1rx9c2zr5vvc8t0zelu8bfsq1xzx0s4 0 15663 391446 367381 2026-07-08T10:49:10Z J budissin 7 391446 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik rěka |Mjeno = Běły Šepc |Originalne mjeno = Weißer Schöps |Wobraz = Weißer Schöps bei Daubitz 2011.JPG |Wopisanje = Běły Šepc blisko [[Dubc]]a |Běži přez = [[Němska|Němsku]] ([[Sakska|Saksku]], [[Wokrjes Zhorjelc|Zhorjelski wokrjes]]) |Žórło = pola [[Němske Pawlecy|Němskich Pawlec]] |Wuliw = pola [[Krynhelecy|Krynhelec]] do [[Čorny Šepc|Čorneho Šepca]] |Žórło-šěrina = 51/05/31 |Žórło-dołhota = 14/50/10 |Žórło-ISO = DE-SN |Wuliw-šěrina = 51/24/08 |Wuliw-dołhota = 14/37/05 |Mórski basenk = [[Sewjerne morjo]] |Rěčina = |Dołhosć = |Přestrjeń rěčiny = |Spad rěki = |Wysokosć žórła = 301 |Wysokosć wuliwa = 125 }} '''Běły Šepc''' ({{wrěči|de}} ''Weißer Schöps'')<ref>{{Kral1927}}</ref> je [[rěka|rěčka]] w&nbsp;[[Sakska|Sakskej]] w&nbsp;[[wokrjes Zhorjelc|Zhorjelskim wokrjesu]]. Wužórli so blisko [[Lubij]]a a wuliwa so pola [[Rychwałd]]a do [[Čorny Šepc|Čorneho Šepca]]. Wot swojeho žórła pola [[Němske Pawlecy|Němskich Pawlec]] njedaloko [[Rychbach]]a ćeče rěčka najprjedy do sewjerowuchodneho směra přez [[Markoćicy]] a wuchodnje [[Limas]]a do [[Kodrecy|Kodrec]]. Dalše wjetše wsy při srjedźnym běhu su [[Hórka]], [[Wosečk]] a [[Wosečk]]. ==Přepołoženje rěčnišća== [[Dataja:Rietschen Neuliebel Weißer Schöps Aerial.jpg|mini|left|Nowe rěčnišćo Běłeho Šepca mjez Nowym Lubolnjom a Rychwałdom]] W&nbsp;zwisku z&nbsp;rozšěrjenjom [[Rychwałd|Rychwałdskeje brunicoweje jamy]] so rěčnišćo mjez 2011 a 2014 znowa přepołoži.<ref>Regina Weiß: ''Ein neues Bett für den Weißen Schöps.'' w: Lausitzer Rundschau, Lokal-Rundschau für Weißwasser und Niesky. 10.&nbsp;julija 2008. ([http://www.lr-online.de/regionen/seenland/Weisswasser-Rietschen-Weisser-Schoeps-Flussbett;art13826,2098686 online-nastawk])</ref> Wot [[Rěčicy|Rěčic]] so Běły Šepc přez [[Wjerto]], [[Nowy Lubolń]], [[Hamoršć]] a [[Napadź]] južnje jamy nimo wjedźe. Při tym je so dźěl rěčneho běha přirodźe blisko přetworił. Wuliw do Čorneho Šepca leži wot skónčenja přepołoženja trochu južnišo prěnjotneho wuliwa před [[Rychwałd|Rychwałdom]]. {{-}} == Žórła == <references/> == Wotkaz == {{Commonscat|Weißer Schöps|Běły Šepc}} [[Kategorija:Běły Šepc|!]] [[Kategorija:Rěka w Sakskej]] [[Kategorija:Markoćicy]] [[Kategorija:Šepcowy doł]] [[Kategorija:Kodrecy]] [[Kategorija:Hórka]] [[Kategorija:Rěčicy]] [[Kategorija:Hamor]] [[Kategorija:Rěka w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Přitočnišćo Łobja|4]] [[Kategorija:Rěka w Europje]] [[Kategorija:Přitočnišćo Sprjewje|2]] 3a4e8gpz0duf1v24qe8fhbbrbp5c4z5 0 15667 391434 364072 2026-07-08T10:22:55Z J budissin 7 391434 wikitext text/x-wiki {{Město DE |mjeno serbske=Čorna Woda |šěrina=51/27/00 |dołhota=13/55/00 |region-ISO=DE-BB |gmejnske čisło=12066292 |karta=Schwarzbach in OSL.svg |wysokosć=100 |póstowe čisło=01945 |předwólba=035752 |webstrona=[http://www.schwarzbach-biehlen.de/ schwarzbach-biehlen.de] |adresa=Rudolf-Breitscheid-Straße 4<br />01945 Ruhland }} [[Dataja:Gutshaus schwarzbach.JPG|thumb|left|Kublerski dom]] '''Čorna Woda''' ({{wrěči|de}} ''Schwarzbach'')<ref name="WWOL2008">{{Wenzel2008|159}}</ref> je wjes a gmejna w [[Braniborska|braniborskim]] [[wokrjes Hornje Błóta-Łužica|wokrjesu Hornje Błóta-Łužica]] a słuša k [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]]. Leži dźesać kilometrow na juh wot [[Zły Komorow|Złeho Komorowa]]. Ke gmejnje słuša gmejnski dźěl [[Bělno]]. Gmejna je dźěl [[Hamt Rólany|Rólanskeho hamta]]. == Žórła == <references/> == Wotkazy == {{commonscat|Schwarzbach (Lausitz)|Čorna Woda}} {{Wokrjes Hornje Błóta-Łužica}} [[Kategorija:Čorna Woda|!]] [[Kategorija:Sydlišćo we wokrjesu Hornje Błóta-Łužica]] [[Kategorija:Gmejna w Braniborskej]] [[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]] 0gdh5a3bkiwl7rd62qsyi9eslrgqdqp 0 15677 391436 375022 2026-07-08T10:24:28Z J budissin 7 391436 wikitext text/x-wiki {{Tutón nastawk|tekst=wopisuje braniborsku gmejnu blisko Rólan; za gmejnski dźěl Kalawy hlej [[Bukow (Kalawa)]], za wotbagrowanu wjesku zapadnje Grodka [[Bukow (Grodk)]].}} {{Město DE |mjeno němske=Hohenbocka |mjeno serbske=Bukow |wopon=Wappen von Hohenbocka.png |šěrina=51/25/00 |dołhota=14/00/00 |region-ISO=DE-BB |karta=Hohenbocka in OSL.svg |gmejnske čisło=12066132 |wysokosć=128 |póstowe čisło=01945 |předwólba=035756 |webstrona=[http://www.amt-ruhland.de/hohenb.htm amt-ruhland.de/hohenb.htm] |adresa=Rudolf-Breitscheid-Straße 4<br />01945 Ruhland }} '''Bukow''' ({{wrěči|de}} ''Hohenbocka'')<ref name="WWOL2008">{{Wenzel2008|38}}</ref> je wjes a gmejna w [[Braniborska|Braniborskej]], słuša pak k [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]]. Ma něhdźe tysac wobydlerjow a je dźěl [[Hamt Rólany|Rólanskeho hamta]]. Bukow mjezuje na [[Hóznja|Hóznju]] (měšćanski dźěl [[Zły Komorow|Złeho Komorowa]]) a leži něhdźe dźesać kilometrow na juh wot centra Złeho Komorowa. == Stawizny == [[Dataja:Fotothek df rp-c 1010000 Hohenbocka. Oberlausitzkarte, Schenk, 1759.jpg|thumb|left|Bukow na karće z lěta [[1759]]]] Prěnje historiske naspomnjenje jako ''Vockaw''<ref name="digit">{{HOV|Hohenbocka|Bukow}}</ref> pochadźa z lěta [[1495]]. Hač do lěta 1823 prědowachu Bukowscy fararjo w tamnišej ewangelskej cyrkwi tež [[serbšćina|serbsce]]. [[Hodźij]]ski farar [[Jaroměr Hendrich Imiš]] dźerži w lěće [[1865]] hišće raz serbskorěčne misionske prědowanje w Bukowje. == Wosobiny == * [[Kryšan Bjedrich Faber]] (1682–1748) – farar a zběrar serbskich knihow; narodźeny w Bukowje == Žórła== <references/> == Wotkaz == {{commonscat|Hohenbocka|Bukow}} {{Wokrjes Hornje Błóta-Łužica}} [[Kategorija:Sydlišćo we wokrjesu Hornje Błóta-Łužica]] [[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Gmejna w Braniborskej]] [[Kategorija:Wokrjes Hornje Błóta-Łužica]] [[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1495]] parbwm75l0x048bddqeyqyoe60v2jdn 0 15746 391426 381151 2026-07-08T10:14:30Z J budissin 7 /* Stawizny */ 391426 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik Wjes we Łužicy |mjeno serbske=Přiwćicy |mjeno němske=Preititz |šěrina=51/13/12 |dołhota=14/32/43 |gmejna=Malešecy |zagmejnowanje=1936 |zagmejnowane-do=[[Budyšink|Budyšinka]] |přestrjeń=4 |wysokosć=152 |póstowe čisło=02694 |předwólba=035932 |wobraz=Preititz 001.jpg |wopis wobraza=Powětrowy wobraz Přiwćic (2017) |mjeno wobydlerja=Přiwčan |adjektiw=Přiwčanski }} '''Přiwćicy''' ({{wrěči|de}} ''Preititz'') su wjes při [[Albrechtowka|Albrechtowce]] w [[Hornja Łužica|hornjołužiskim]] [[Wokrjes Budyšin|wokrjesu Budyšin]]. Słušeja wot lěta 1994 k [[Malešecy|Malešecam]]. == Geografija == Wjes leži we wotewrjenej krajinje w [[Hornjołužiske hona|Hornjołužiskich honach]]. Albrechtowce přiběži tule z juha ''Stara woda''. Do regulacije wobeju rěčkow běchu Přiwćicy husćišo wot wulkeje wody potrjechene. Susodne wjeski su [[Hlina (wjes)|Hlina]] na sewjerowuchodźe, [[Bart]] a [[Rakojdy]] na wuchodźe, [[Skanecy]] na juhowuchodźe, [[Budyšink]] na juhozapadźe a Malešecy na sewjerozapadźe. === Ležownostne mjena === [[Michał Rostok]] naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Hlinjane jamy, Šócec hat (=''Schützenteich''), Nowy hat, Mały Poprjanc, Wulki Poprjanc, Husćina, Přitoki, Zapal, Hodr hat (=''Haderteich''), Dołhe kliny, Kuše kliny, Młynski hat, Na Plecach, Sucha łuka, Dołha łuka, Skanečanska łuka, Bartska łuka, Wowči móst, Suchi hat, Libijska woda [sic!].<ref>Michał Rostok: ''Ležownostne mjena.'' W: [[Časopis Maćicy Serbskeje|ČMS]] 40 (1887), str. 3–50, tu str. 9 ([https://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/88289/11/ digitalizat]).</ref> == Stawizny == [[Dataja:Album der Rittergüter und Schlösser im Königreiche Sachsen III b 009.jpg|mini|left|Přiwčanski hród wokoło 1859]] Wokoło lěta 1000 słušeše kónčina mjez Přiwćicami a [[Delnja Kina|Delnjej Kinu]] k [[wudwór]]ej [[Budyski hród|Budyskeho hrodu]], kotryž tutón zastarowaše.<ref>[[Hinc Šewc|Heinz Schuster-Šewc]]: ''Bautzen/Budyšin und seine Ortenburg. Eine kurze Namensgeschichte'', w ''Von Budissin nach Bautzen'', Lusatia Verlag, Budyšin 2002</ref> Prěnje historiske naspomnjenje jako ''Priwiticz''<ref name="digit">{{HOV|Preititz|Přiwćicy}}</ref> je z lěta [[1250]]. Dźensniša forma mjena je prěni raz 1791 zapisana. Ze serbšćiny pochadźace wjesne mjeno wotwodźuje so wot wosoboweho mjena ''Priwit'' abo ''Priwět'' (přirunaj staročěsce ''Přívět'', staropólsce ''Przywit'') a tuž woznamjenja „sydlišćo ludźi wěsteho Priwěta“.<ref>{{Wenzel2008|137}}</ref> W [[Husitske wójny|Husitskich wójnach]] bu kubłowe sydlišćo wjacekróć zničene, dokelž mějachu Husitojo swoje lěhwo pola [[Bart]]a. 1655 přińdźe ryćerkubło z wokolnymi honami do wobsydstwa zemjanskeje swójby Nostitz, kotrejž něhdźe hač do lěta 1700 słušachu.<ref name="Poenicke">Otto Moser: ''Preititz.'' W: Gustav Adolf Poenicke (wud.): ''Album der Rittergüter und Schlösser im Königreiche Sachsen.'' III. Section: Markgrafenthum Oberlausitz, Expedition des Albums Sächsischer Rittergüter und Schlösser, Lipsk 1859 ([[s:Rittergüter und Schlösser im Königreiche Sachsen: Preititz|połny tekst]] pola [[Wikisource]], [https://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/500/23/ digitalizat] pola [[SLUB|SLUB Drježdźany]])</ref> W běhu [[Bitwa pola Budyšina|bitwy pola Budyšina]] bu wjeska w meji [[1813]] nimale dospołnje zničena, dokelž ležeše w kónčinje hłowneho bitwišća mjez jednotkami maršalow [[Michel Ney|Ney]] a [[Friedrich von Kleist|Kleist]]. 1838 bě sakski kral [[Bjedrich Awgust II. (Sakska)|Bjedrich Awgust II.]] składnostnje kwasa z hosćom w Přiwćicach. Hač do 1. apryla 1936 běchu Přiwćicy samostatna gmejna, kotraž bu potom do Budyšinka zagmejnowana. === Wobydlerstwo a rěč === [[Dataja:20120610200MDR Preititz (Malschwitz) Herrenhaus.jpg|thumb|Přiwčanski knježi dom (2012)]] Po statistice [[Arnošt Muka|Arnošta Muki]] měješe wjes w lěće 1884 cyłkownje 272 wobydlerjow, z nich 254 Serbow (93&nbsp;%) a 18 Němcow.<ref>{{Černik|58}}</ref> Ewangelscy wobydlerjo słušeja do [[Budyšinska wosada|Budyšinskeje wosady]]. Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 245 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 45,7 lět (Sakska: 46,4).<ref>[https://www.statistik.sachsen.de/download/080_Zensus_2011_Gemeindeteile/GT_14625340.pdf Wuslědki ludličenja 2011 za Malešecy (pdf)]</ref> <div style="clear:left;"></div> == Literatura == * {{WdH|67|332–334|lema=Preititz/Přiwćicy}} == Žórła == <references/> == Wotkaz == {{Commonscat|Preititz/Přiwćicy|Přiwćicy}} {{Wjesne dźěle Malešec}} [[Kategorija:Malešecy]] [[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]] [[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Sydlišćo při Albrechtowce]] [[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]] [[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1250]] [[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]] [[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1936]] oydykmcrko4th540q1lfod3wemiwnpq 0 15778 391444 388109 2026-07-08T10:44:01Z J budissin 7 391444 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik Wjes we Łužicy |mjeno němske=Weifa |mjeno serbske=Motydło |wopon=Wappen-Weifa.png |šěrina=51/5/00 |dołhota=14/22/00 |gmejna=Wołbramecy |zagmejnowanje=1999 |wysokosć=447 |přestrjeń= |wobydlerstwo=700 |póstowe čisło=01904 |předwólba=035951 |Stronka w syći= |Adresa= |mapa= }} '''Motydło''' ({{wrěči|de}} ''Weifa'') je [[Hornja Łužica|hornjołužiska]] wjes a wot 1999 dźěl [[Sakska|sakskeje]] gmejny [[Wołbramecy]]. Wočerstwjenišćo je najwyše ležaca wjes w&nbsp;[[Wokrjes Budyšin|Budyskim wokrjesu]]. == Geografiski přehlad == Motydło leži we [[Łužiske hory|Łužiskich horach]], při hranicy [[Słanknowski wuběžk|Słanknowskeho wuběžka]] w&nbsp;[[Čěska|Čěskej]] a něhdźe kilometraj wot Wołbramec zdalene. Sewjerowuchodnje Motydła namaka so [[Motydłowska wyšina]] (504&nbsp;m), jedna z&nbsp;najwyšich horow tuteje kónčiny. Sydlišćo je po formje [[łanowc|łanowc]] a přituli so krajinje Łužiskich horow. [[chěža ze stołom|Chěže ze stołom]] su za kónčinu typiske a swědča wo starym ručnym tkanju w&nbsp;17. do 19.&nbsp;lětstotku. == Pomjenowanje == Němske kaž tež serbske pomjenowanje wotwodźuje so wot słowa ''motydło'', na kotrež so napředźene předźeno wot cywki wije. Němske pomjenowanje jako ''Weiffener'' je w&nbsp;lěće 1417 a serbske mjeno ''Motoldlo'' w&nbsp;lěće 1730 dokładźene.<ref name="WWOL2008">{{Wenzel2008|183}}</ref> == Nabožina == Motydło je hłownje ewangelsko-lutherska wjes, njewobsedźi pak žanu swójsku cyrkej. Wobydlerjo chodźa do Wołbramečanskeje cyrkwje. == Zajimawostki == W Motydle namaka so wjedrowa stacija předewzaća MeteoGroup Schweiz AG, kotrež běše [[Jörg Kachelmann]] 1990 załožił. Dróha w&nbsp;bliskosći stacije je po Jörgu Kachelmannu pomjenowana. Motydło ma domiznowědny muzej a něšto chěžow ze stołom, kotrež pod pomnikoškitom steja. == Žórło == <references/> == Wotkazaj == {{Commonscat|Weifa|Motydło}} * {{HOV|Weifa|Motydło}} [[Kategorija:Wołbramecy]] [[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]] [[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1417]] [[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]] [[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1999]] b861pwtjjhv0jt8xh52998r48c74lbp 0 15780 391441 389164 2026-07-08T10:37:29Z J budissin 7 391441 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik Wjes we Łužicy |mjeno němske=Wehrsdorf |mjeno serbske=Wernarjecy |wopon=Wappen Wehrsdorf.jpg |šěrina=51/03/00 |dołhota=14/23/00 |gmejna=Załom |zagmejnowanje=1994 |wysokosć=328 |přestrjeń= |wobydlerstwo=1776 |póstowe čisło=02689 |předwólba=035936 |wobraz=Wehrsdorf 4.jpg |wopis wobraza=Cyrkej [[Swjata Trojica|Swjateje Trojicy]] }} '''Wernarjecy''' (tež ''Wednarecy''; {{wrěči|de}} ''Wehrsdorf'')<ref>{{Rězak1920}}</ref><ref name="WWOL2008">{{Wenzel2008|182}}</ref> su wjes w južnym dźělu [[Sakska|sakskeje]] [[Hornja Łužica|Hornjeje Łužicy]]. Słušeja wot lěta 1994 k [[Załom]]skej gmejnje w [[Wokrjes Budyšin|Budyskim wokrjesu]]. == Geografija == Wjes leži na samym juhu Budyskeho wokrjesa při [[zwjazkowa dróha 98|zwjazkowej dróze B 98]] njedaloko [[Čěska|čěskeje]] hranicy. Susodnej wsy stej Załom na wuchodźe a [[Wołbramecy]] na zapadźe. == Stawizny == [[Dataja:Fotothek df rp-d 0220022 Sohland a. d. Spree-Wehrsdorf. Meßtischblatt, Sekt. Schirgiswalde, 1882.jpg|mini|left|Karta z lěta 1882]] Prěnje historiske naspomnjenje [[lěsny łanowc|lěsneho łanowca]] jako ''Wernharstorff'' pochadźa z lěta [[1419]]. Wjes bě so wot němskich sydlerjow załožiła a njeměješe ženje domoródnych serbskich wobydlerjow. Ležownostne knjejstwo wukonješe w lěće 1547 [[Budyšin|Budyska]] měšćanska rada, 1566 ryćerkubło w susodnym [[Hainspach]]u w Čechach a we 18. lětstotku [[Budyske tachantstwo]]. W 19. lětstotku wobsteješe samostatne ryćerkubło we wsy samej. Cyrkwinsce słušachu Wernarjecy hač do lěta [[1618]], to rěka do wudyrjenja [[Třicećilětna wójna|Třicećilětneje wójny]], do Hainspacha a potom hač do lěta 1725 do Załomskeje wosady. Wot tutoho lěta maja Wernarjecy swójsku wosadnu cyrkej.<ref name="digit">{{HOV|Wehrsdorf|Wernarjecy}}</ref> == Žórła == <references/> == Wotkaz == {{commonscat|Wehrsdorf|Wernarjecy}} [[Kategorija:Załom]] [[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]] [[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1419]] [[Kategorija:Cyrkwinska wjes]] [[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]] [[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1994]] dzv5jfdrbok9c6xxeveiwkuxnbhyyqm 391442 391441 2026-07-08T10:39:31Z J budissin 7 391442 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik Wjes we Łužicy |mjeno němske=Wehrsdorf |mjeno serbske=Wernarjecy |wopon=Wappen Wehrsdorf.jpg |šěrina=51/03/00 |dołhota=14/23/00 |gmejna=Załom |zagmejnowanje=1994 |wysokosć=328 |přestrjeń= |wobydlerstwo=1776 |póstowe čisło=02689 |předwólba=035936 |wobraz=Wehrsdorf 4.jpg |wopis wobraza=Cyrkej [[Swjata Trojica|Swjateje Trojicy]] }} '''Wernarjecy''' (tež ''Wednarecy''; {{wrěči|de}} ''Wehrsdorf'')<ref>{{Rězak1920}}</ref><ref name="WWOL2008">{{Wenzel2008|182}}</ref> su wjes w&nbsp;južnym dźělu [[Sakska|sakskeje]] [[Hornja Łužica|Hornjeje Łužicy]]. Słušeja wot lěta 1994 k&nbsp;[[Załom]]skej gmejnje w&nbsp;[[Wokrjes Budyšin|Budyskim wokrjesu]]. == Geografija == Wjes leži na samym juhu Budyskeho wokrjesa při [[zwjazkowa dróha 98|zwjazkowej dróze B 98]] njedaloko [[Čěska|čěskeje]] hranicy. Susodnej wsy stej Załom na wuchodźe a [[Wołbramecy]] na zapadźe. == Stawizny == [[Dataja:Fotothek df rp-d 0220022 Sohland a. d. Spree-Wehrsdorf. Meßtischblatt, Sekt. Schirgiswalde, 1882.jpg|mini|left|Karta z lěta 1882]] Prěnje historiske naspomnjenje [[lěsny łanowc|lěsneho łanowca]] jako ''Wernharstorff'' pochadźa z lěta [[1419]]. Wjes bě so wot němskich sydlerjow załožiła a njeměješe ženje domoródnych serbskich wobydlerjow. Ležownostne knjejstwo wukonješe w&nbsp;lěće 1547 [[Budyšin|Budyska]] měšćanska rada, 1566 ryćerkubło w&nbsp;susodnym [[Hainspach]]u w&nbsp;Čechach a we 18.&nbsp;lětstotku [[Budyske tachantstwo]]. W 19.&nbsp;lětstotku wobsteješe samostatne ryćerkubło we wsy samej. Cyrkwinsce słušachu Wernarjecy hač do lěta [[1618]], to rěka do wudyrjenja [[Třicećilětna wójna|Třicećilětneje wójny]], do Hainspacha a potom hač do lěta 1725 do Załomskeje wosady. Wot tutoho lěta maja Wernarjecy swójsku wosadnu cyrkej.<ref name="digit">{{HOV|Wehrsdorf|Wernarjecy}}</ref> == Žórła == <references/> == Wotkaz == {{commonscat|Wehrsdorf|Wernarjecy}} [[Kategorija:Załom]] [[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]] [[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1419]] [[Kategorija:Cyrkwinska wjes]] [[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]] [[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1994]] 23xgulorpnkxc2oflak8eeh19ztffya 391443 391442 2026-07-08T10:39:49Z J budissin 7 391443 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik Wjes we Łužicy |mjeno němske=Wehrsdorf |mjeno serbske=Wernarjecy |wopon=Wappen Wehrsdorf.jpg |šěrina=51/03/00 |dołhota=14/23/00 |gmejna=Załom |zagmejnowanje=1994 |wysokosć=328 |přestrjeń= |wobydlerstwo=1776 |póstowe čisło=02689 |předwólba=035936 |wobraz=Wehrsdorf 4.jpg |wopis wobraza=Cyrkej [[Swjata Trojica|Swjateje Trojicy]] }} '''Wernarjecy''' (tež ''Wednarecy''; {{wrěči|de}} ''Wehrsdorf'')<ref>{{Rězak1920}}</ref><ref name="WWOL2008">{{Wenzel2008|182}}</ref> su wjes w&nbsp;južnym dźělu [[Sakska|sakskeje]] [[Hornja Łužica|Hornjeje Łužicy]]. Słušeja wot lěta 1994 k&nbsp;[[Załom]]skej gmejnje w&nbsp;[[Wokrjes Budyšin|Budyskim wokrjesu]]. == Geografija == Wjes leži na samym juhu Budyskeho wokrjesa při [[zwjazkowa dróha 98|zwjazkowej dróze B 98]] njedaloko [[Čěska|čěskeje]] hranicy. Susodnej wsy stej Załom na wuchodźe a [[Wołbramecy]] na zapadźe. == Stawizny == [[Dataja:Fotothek df rp-d 0220022 Sohland a. d. Spree-Wehrsdorf. Meßtischblatt, Sekt. Schirgiswalde, 1882.jpg|mini|left|Karta z lěta 1882]] Prěnje historiske naspomnjenje [[lěsny łanowc|lěsneho łanowca]] jako ''Wernharstorff'' pochadźa z lěta [[1419]]. Wjes bě so wot němskich sydlerjow załožiła a njeměješe ženje domoródnych serbskich wobydlerjow. Ležownostne knjejstwo wukonješe w&nbsp;lěće 1547 [[Budyšin|Budyska]] měšćanska rada, 1566 ryćerkubło w&nbsp;susodnym [[Hainspach]]u w&nbsp;Čechach a we 18.&nbsp;lětstotku [[Budyske tachantstwo]]. W&nbsp;19.&nbsp;lětstotku wobsteješe samostatne ryćerkubło we wsy samej. Cyrkwinsce słušachu Wernarjecy hač do lěta [[1618]], to rěka do wudyrjenja [[Třicećilětna wójna|Třicećilětneje wójny]], do Hainspacha a potom hač do lěta 1725 do Załomskeje wosady. Wot tutoho lěta maja Wernarjecy swójsku wosadnu cyrkej.<ref name="digit">{{HOV|Wehrsdorf|Wernarjecy}}</ref> == Žórła == <references/> == Wotkaz == {{commonscat|Wehrsdorf|Wernarjecy}} [[Kategorija:Załom]] [[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]] [[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1419]] [[Kategorija:Cyrkwinska wjes]] [[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]] [[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1994]] o94w3zfyswcvbuo7jkt5u4hrhtp6j1j 0 15784 391427 371136 2026-07-08T10:15:30Z J budissin 7 391427 wikitext text/x-wiki {{Město DE |mjeno serbske=Sepicy |wopon=Wappen schwepnitz.png |šěrina=51/19/00 |dołhota=13/57/00 |region-ISO=DE-SN |gmejnske čisło=14625550 |karta=Schwepnitz in BZ.svg |wysokosć=147 |póstowe čisło=01936 |předwólba=035797 |wjesnjanosta=Elke Röthig |webstrona=[http://www.schwepnitz.de/ www.schwepnitz.de/] |adresa=Dresdner Str. 4<br/>01936 Schwepnitz }} '''Sepicy''' ({{wrěči|de}} ''Schwepnitz'')<ref name="WWOL2008">{{Wenzel2008|160}}</ref> su wjes a gmejna na sewjerozapadźe [[Sakska|sakskeje]] [[Hornja Łužica|Hornjeje Łužicy]]. Słušeja wot lěta 2008 k [[Wokrjes Budyšin|Budyskemu wokrjesej]]. == Geografija == [[Dataja:Schwepnitz kirche.JPG|mini|left|Sepičanska cyrkej]] Gmejna nadeńdźe so na sewjerozapadźe Budyskeho wokrjesa, nimale 40 kilometrow zdalene wot [[Budyšin]]a při dróze z [[Njedźichow]]a do [[Kinspork]]a. Gmejnski teritorij mjezuje na sewjeru z [[Braniborska|Braniborskej]]; w zapadnym dźělu gmejny rozpřestrěwa so [[Kinsporska hola]]. == Gmejnske dźěle == * [[Bólericy]] ({{wrěči|de}} ''Bulleritz''),<ref name="JMOO1973">{{Meschgang1973}}</ref> 308 wobydlerjow * [[Ćisow (Sepicy)|Ćisow]] ''(Zeisholz)'',<ref name="WWOL2008"/> 137 wobydlerjow * [[Kózły (Sepicy)|Kózły]] ''(Cosel)'',<ref name="WWOL2008"/>) 159 wobydlerjow * Sepicy, 1596 wobydlerjow * [[Zelena Hrabowka]] ''(Grüngräbchen)'',<ref name="WWOL2008"/> 382 wobydlerjow == Stawizny == Wjes – po sydlišćowej formje [[nawsowc]] – naspomni so prěni raz pisomnje w lěće [[1387]] jako sydło knjeza ''Nicolaus de Swepetenycz''. Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki [[Kinsporske stawowe knjejstwo]], kotrež wobhospodarješe tež swójski [[wudwór]] w Sepicach. W 19. lětstotku mějachu Sepicy zaso njewotwisne ryćerkubło.<ref name="digit">{{HOV|Schwepnitz|Sepicy}}</ref> Hač do 17. lětstotka je so w Sepicach serbsce rěčało a w tamnišej cyrkwi tež prědowało. Hač do kónca lětstotka zhubi so serbska rěč ze wšědneho dnja.<ref>Přir. Friedrich Pollack: ''Kirche – Sprache – Nation.'' LND, Budyšin 2018, str. 190</ref> W lěće 1996 zagmejnowachu so hač dotal samostatne gmejny Bólericy, Zelena Hrabowka a Kózły-Ćisow. == Politika == Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej [[Wólbny wokrjes Budyšin 3|54 (Budyšin 3)]] a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej [[Zwjazkowy wólbny wokrjes Budyšin I|156 (Budyšin I)]]. [[Dataja:Schwepnitz Aerial.jpg|mini|center|upright=1.7|Powětrowy wobraz Sepic]] == Žórła == <references/> == Wotkaz == {{commonscat|Schwepnitz|Sepicy}} {{Wokrjes Budyšin}} [[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]] [[Kategorija:Gmejna w Sakskej]] [[Kategorija:Wokrjes Budyšin]] [[Kategorija:Sepicy]] [[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1387]] 281mekyxryjz2rhrf5tm1zc3797rtae 0 15856 391445 384353 2026-07-08T10:45:50Z J budissin 7 391445 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik Wjes we Łužicy |mjeno němske=Straßgräbchen |mjeno serbske=Nadrózna Hrabowka |wopon= |šěrina=51/21/00 |dołhota=14/04/00 |gmejna=Njedźichow |zagmejnowanje=2007 |wysokosć=148 |přestrjeń=9,56 |wobydlerstwo=776 |póstowe čisło=01936 |předwólba=035723 |wobraz=Clp 20080525 Bf Straßgräbchen-Bernsdorf Gleise.jpg |wopis wobraza=Něhdyše dwórnišćo }} '''Nadrózna Hrabowka''' ({{wrěči|de}} ''Straßgräbchen'')<ref name="WWOL2008">{{Wenzel2008|70}}</ref> je wjes na sewjerozapadźe [[Sakska|sakskeje]] [[Hornja Łužica|Hornjeje Łužicy]] w&nbsp;[[Wokrjes Budyšin|Budyskim wokrjesu]]. Słuša wot lěta [[2007]] k&nbsp;městu [[Njedźichow]]. Leži někak dźesać kilometrow sewjernje wot [[Kamjenc]]a a skoro dwaceći kilometrow zdalene wot [[Wojerecy|Wojerec]]. == Stawizny == Prěnje historiske naspomnjenje jako ''Grabowe''<ref name="digit">{{HOV|Straßgräbchen}}</ref> je z&nbsp;lěta [[1225]]. Městne mjeno pochadźa kaž w&nbsp;bliskej [[Hrabowa|Hrabowje]] wot serbskeho słowa ''[[hrab]]'', tehdy ''grab''. Přidawk ''Straß-'' resp. ''Nadrózna'' je so wsy hakle pozdźišo spožčił, zo by so wot Hrabowy ''(Großgrabe)'' kaž tež [[Zelena Hrabowka|Zeleneje Hrabowki]] ''(Grüngräbchen)'' rozeznawała. Ležownostne knjejstwo wukonješe w&nbsp;lěće 1547 [[Kamjenc|Kamjenska]] měšćanska rada a pozdźišo ryćerkubło we wsy samej. Hišće kónc 17.&nbsp;lětstotka rěčeše wobydlerstwo Nadrózneje Hrabowki přewažnje serbsce, při čimž rozprawješe [[Hrabowa|Hrabowski]] wosadny farar Christian Prätorius w&nbsp;lěće 1691, zo měła němčina dla tamnišeho knjejstwa kaž tež němskich mandźelstwow hižo „dobry započatk“.<ref>Přir. Friedrich Pollack: ''Kirche – Sprache – Nation.'' LND, Budyšin 2018, str. 190</ref> Po [[Wienski kongres|Wienskim kongresu]] připadny susodny Njedźichow [[Pruska|Pruskej]], mjeztym zo wosta Hrabowka dźěl Sakskeje. [[Dataja:Bernsdorf Straßgräbchen Aerial alt.jpg|mini|center|upright=1.6|Powětrowy wobraz]] == Žórła == <references/> == Wotkaz == {{Commonscat|Straßgräbchen|Nadrózna Hrabowka}} {{Gmejnske dźěle Njedźichowa}} [[Kategorija:Njedźichow]] [[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]] [[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1225]] [[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]] [[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 2007]] gykq0qzdq6xuk2g0fxn2onziv12vwtf 0 15957 391440 338291 2026-07-08T10:34:40Z J budissin 7 391440 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik Wjes we Łužicy |mjeno němske=Tauchritz |mjeno serbske=Tuchoricy |šěrina=51/4/00 |dołhota=14/56/00 |gmejna=Zhorjelc |wysokosć=200 |přestrjeń= |wobydlerstwo=201 |póstowe čisło=02827 |předwólba=035822 |wobraz=Wasserschloss Tauchritz 1 2008.jpg |wopis wobraza=Wodowy hród w Tuchoricach }} '''Tuchoricy''' ({{wrěči|de}} ''Tauchritz'')<ref name="WWOL2008">{{Wenzel2008|173}}</ref> su [[Hornja Łužica|hornjołužiske]] sydlišćo w [[Sakska|sakskim]] [[Wokrjes Zhorjelc|wokrjesu Zhorjelc]]. Słušeja wot lěta [[1994]] k [[Zhorjelc]]ej a maja 201 wobydlerjow. Přez Tuchoricy wjedźe [[zwjazkowa dróha 99]] ze [[Žitawa|Žitawy]] do [[Zhorjelc]]a. == Stawizny == Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta [[1317]] (''Otto de Thucharaz'').<ref name="digit">{{HOV|Tauchritz|Tuchoricy}}</ref> == Žórła == <references/> [[Kategorija:Zhorjelc]] [[Kategorija:Sydlišćo w Zhorjelskim wokrjesu]] [[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1317]] 8skrdylo67pw4wnelx1wma16ah5goix 0 16049 391432 384149 2026-07-08T10:21:21Z J budissin 7 391432 wikitext text/x-wiki {{Město DE |mjeno serbske=Ramnow |šěrina=51/09/00 |dołhota=14/08/00 |region-ISO=DE-SN |gmejnske čisło=14625510 |karta=Rammenau in BZ.svg |wysokosć=296 |póstowe čisło=01877 |předwólba=03594 |webstrona=[http://www.rammenau.de/ www.rammenau.de/] |adresa=Altmarkt 1<br />01877 Bischofswerda }} '''Ramnow''' ({{wrěči|de}} ''Rammenau'')<ref name="WWOL2008">{{Wenzel2008|144}}</ref> je [[sakska]] wjes a gmejna w [[Hornja Łužica|hornjołužiskim]] [[wokrjes Budyšin|wokrjesu Budyšin]]. Ma 1456 wobydlerjow. [[Dataja:Castle Rammenau Germany 101.JPG|miniatur|links|[[Barok]]ne knjejske sydło w Ramnowje]] == Geografija == Ramnow leži něhdźe štyri kilometry sewjerowuchodnje [[Biskopicy|Biskopic]] we wysokosći 296 metrow nad mórskej hładźinu. Blisko sydlišća wjedźe [[zwjazkowa awtodróha]] [[zwjazkowa awtodróha 4|4]]. [[Dataja:Fotothek df rp-d 0350073 Rammenau. Karte von einem Teil des Kurfürstentums Sachsen, Petri, nach 1759 (Sig.jpg|miniatur|links|Mapa Ramnowa z lěta [[1759]]]] == Stawizny == Prěnje historiske naspomnjenje jako ''Ramnow'' je z lěta [[1230]].<ref name="digit">[http://hov.isgv.de/Rammenau Rammenau] – ''Das Historische Ortsverzeichnis von Sachsen'' {{ref-de}}</ref> == Politika == Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej [[Wólbny wokrjes Budyšin 1|52 (Budyšin 1)]] a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej [[Zwjazkowy wólbny wokrjes Budyšin I|156 (Budyšin I)]]. === Wjesnjanosta === Ramnowski wjesnjanosta je wot lěta 2017 bjezstronski Andreas Langhammer. Jeho předchadnica bě Hiltrud Snelinski, kotraž bě wot lěta 1986 amtěrowała. == Wosobiny == * [[Johann Gottlieb Fichte]] (1796–1814), němski [[filozofija|filozof]], narodźeny w Ramnowje == Žórła == <references/> == Wotkazaj == {{commonscat|Rammenau|Ramnow}} * {{HOV|23233}} {{wokrjes Budyšin}} [[Kategorija:Wokrjes Budyšin]] [[Kategorija:Gmejna w Sakskej]] [[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]] [[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1230]] [[Kategorija:Ramnow|!]] 8ysx641wrqcat3cyve4ehznhqk7blqu 0 16157 391439 365833 2026-07-08T10:32:45Z J budissin 7 391439 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik Wjes we Łužicy |mjeno němske=Niemtsch |mjeno serbske=Němješk |šěrina=51/29/00 |dołhota=13/58/00 |gmejna=Zły Komorow |wysokosć=100 |přestrjeń= |wobydlerstwo=342 |póstowe čisło=01968 |předwólba=03573 |wobraz=Schwarze elster bei brieske.JPG |wopis wobraza=[[Čorny Halštrow]] pola Němješka, nalěwo twarjenja w [[Brězk]]u }} '''Němješk''' ({{wrěči|dsb}} ''Nimješk'', {{wrěči|de}} ''Niemtsch'')<ref name="WWOL2008">{{Wenzel2008|123}}</ref> je sydlišćo na samym sewjeru [[Hornja Łužica|Hornjeje Łužicy]] a měšćanski dźěl [[Zły Komorow|Złeho Komorowa]]. [[Dataja:Fotothek df rp-d 0950064 Senftenberg-Niemtsch. Reichskarte, 1-100.000, Einheitsblatt Nr. 89, 1922.jpg|left|mini|Mapa z lěta [[1922]]]] [[Dataja:Niemtsch kriegerdenkmal.JPG|mini|left|Pomnik woporam swětoweju wójnow]] Leži južnje Złokomorowskeho centra mjezy [[Čorny Halštrow|Čornym Halštrowom]] a [[Złokomorowski jězor|Złokomorowskim jězorom]] we wysokosći wot 100 metrow nad mórskej hładźinu. Ma 342 wobydlerjow. == Wobydlerstwo == Po [[Arnošt Muka|Mukowej]] ''Statistice Łužiskich Serbow'' běše srjedź 1880tych lět wot cyłkownje 320 wobydlerjow hišće 210 serbskorěčnych (66&nbsp;%).<ref>{{Černik}}</ref> == Žórła == <references/> {{-}} == Wotkaz == {{commonscat|Niemtsch|Němješk}} [[Kategorija:Zły Komorow]] [[Kategorija:Sydlišćo w Delnjej Łužicy]] [[Kategorija:Sydlišćo při Čornym Halštrowje]] [[Kategorija:Sydlišćo we wokrjesu Hornje Błóta-Łužica]] [[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]] hltbjyu3c6vhdcz5ih7qq5ul0cpdlx7 0 16350 391435 389160 2026-07-08T10:23:20Z J budissin 7 /* Stawizny */ 391435 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik Wjes we Łužicy |mjeno serbske=Bobolcy |mjeno němske=Boblitz |zagmejnowanje=1934 |zagmejnowane-do=[[Hornja Kina|Hornjeje Kiny]] |šěrina=51.145685 |dołhota=14.420465 |gmejna=Budyšin |wysokosć=227 |póstowe čisło=02625 |předwólba=03591 |wobraz=Bobolcy – Locator map Budyšin (2020).png |wopis wobraza=Połoženje Bobolc w Budyšinje |mjeno wobydlerja=Bobolčan |adjektiw=Bobolčanski }} '''Bobolcy''' ({{wrěči|de}} ''Boblitz'') su wjeska w [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]], kotraž płaći wot lěta 2020 jako měšćanski dźěl [[Budyšin]]a. Do toho słušeše do měšćanskeho dźěla [[Hornja Kina]]. == Geografija == Wjeska nadeńdźe so na samym juhu měšćanskeho teritorija, něhdźe połdra kilometra juhozapadnje Hornjeje Kiny při hornim běhu Bobolčanskeje wody, žórlicy [[Albrechtowka|Albrechtowki]]. Susodne wsy su nimo Hornjeje Kiny tež [[Bělšecy]] a [[Dźenikecy]] na juhowuchodźe, [[Debsecy]] na juhu a [[Dźěžnikecy]] na juhozapadźe. Njedaloko wsy na zapadźe běži [[železniska čara Budyšin–Žandawa]], na kotrejž pak žane ćahi hižo njejězdźa. === Ležownostne mjena === [[Michał Rostok]] naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena w Bobolcach: Himbjerk, Na Šćeńcach, Spušćadło, Pječkec wopuš, Na klinach, Ćělny puć, Na šěsć wosrědkach, Małe dźěłoška, Na dołhich Wonkach (Wuhonkach?), Syćinki, Na Hěblu, W dołkach.<ref>Michał Rostok: ''Ležownostne mjena.'' W: [[Časopis Maćicy Serbskeje|ČMS]] 40 (1887), str. 3–50, tu str. 26 ([https://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/88289/28/ digitalizat]).</ref> == Stawizny == Prěnje historiske naspomnjenje Bobolc jako sydło ryćerja ''Hermannus de Bobelicz'' pochadźa z lěta [[1290]].<ref name="digit">{{HOV|Boblitz|Bobolcy}}</ref> Wjesne mjeno je wotwodźene wot muskeho předmjena ''Bobol'', přirunaj ''bob'' („buna“).<ref>{{Wenzel2008|38}}</ref> Ležownostne knjejstwo we wsy wukonješe w lěće 1777 Budyska měšćanska rada. Do Bobolc słušeštej tež sydlišći ''Małe Bobolcy'' (dźensa dźěl [[Mnišonc (Hornja Hórka)|Mnišonca]]) a ''Nowe Bobolcy'' (tež ''Schleppheim'') při šoseji z Budyšina do Dźěžnikec, dźensa k Hornjohórčanskej gmejnje. Hač do 30. junija 1934 běchu Bobolcy samostatna wjesna gmejna, potom buchu zagmejnowane do Hornjeje Kiny. === Wobydlerstwo === Po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 83 wot cyłkownje 88 Bobolčanow serbsce (94&nbsp;%).<ref>{{Černik}}</ref> [[Arnošt Černik]] zwěsći w lěće 1956 za cyłu Hornjokinjansku gmejnu jenož hišće snadny serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot 4,7&nbsp;%.<ref>{{Elle1995|245|507|20|3|1}}</ref> Ewangelscy Bobolčenjo přisłušeja ze starodawna Budyskej wosadźe [[Michałska cyrkej|swj. Michała]]. == Pomniki == Jako kulturne pomniki su připóznate dwustronski statok z domskim a bróžnju (Bobolčanska čo. 15), třistronski statok z domskim, bróžnju, hródźu a remizu (čo. 17) a dalše domske z přitwarjenej hródźu ze 16. lětstotka (čo. 19). ''Hlej tež: [[Lisćina kulturnych pomnikow w Hornjej Kinje]]'' == Wosobiny == * [[Pětr Bjedrich Halka]] (1761–1833) – farar a domiznowědnik; narodźeny w Bobolcach * [[Jan Awgust Pětř]] (1868–1947) – wulkobur, wjednik saksoswěrnych Serbow; narodźeny w Bobolcach == Žórła == <references/> {{Měšćanske dźěle Budyšina}} [[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Sydlišćo při Albrechtowce]] [[Kategorija:Měšćanski dźěl Budyšina]] [[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]] [[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]] [[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1290]] jad7thzqr3afh51dx4pyp49tt26kit0 0 16351 391437 391381 2026-07-08T10:27:50Z J budissin 7 391437 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik Wjes we Łužicy |mjeno němske=Oelsa |mjeno serbske=Wolešnica |šěrina=51/06/00 |dołhota=14/38/00 |gmejna=Lubij |wysokosć=285 |přestrjeń=4,73 |wobydlerstwo= |póstowe čisło=02708 |předwólba=03585 |wobraz=Oelsa bei loebau.jpg |wopis wobraza=Napohlad Wolešnicy |mjeno wobydlerja=Wolešničan |adjektiw=Wolešničanski }} '''Wolešnica''' ({{wrěči|de}} ''Oelsa'')<ref name="WWOL2008">{{Wenzel2008|126}}</ref> je [[Hornja Łužica|hornjołužiska]] wjes w [[Sakska|sakskim]] [[wokrjes Zhorjelc|wokrjesu Zhorjelc]]. Je wot lěta 1979<ref name="digit"/> měšćanski dźěl [[Lubij]]a. Wolešnica leži tři kilometry zapadnje Lubijskeho centruma pod [[Bubnik]]om blisko [[Zwjazkowa dróha 178|zwjazkoweje dróhi 178]]. == Stawizny == Prěnje historiske naspomnjenje jako ''Ulsen'' <ref name="digit">{{HOV|Oelsa_(2)|Wolešnica}}</ref> je z lěta [[1306]]. Němske mjeno sydlišća pochadźa wot staroserbskeho słowa ''olšina'' — [[wólšina]]. [[Lěsny łanowc]] słušeše přez lětstotki k wobsydstwu Lubijskeje měšćanskeje rady. === Wobydlerstwo a rěč === Po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 193 wot cyłkownje 348 Wolešničanow serbsce (55&nbsp;%).<ref>{{Černik}}</ref> [[Arnošt Černik]] zwěsći w lěće 1956 jenož hišće snadny serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot 0,8&nbsp;%.<ref>{{Elle1995|253|524|2|2|0}}</ref> Serbska ludnosć rěčeše [[Lubijska narěč|Lubijsku narěč]] hornjoserbšćiny. Bože słužby w serbskej rěči wotměwachu so wot [[reformacija|reformacije]] hač do 20. lětstotka w něhdyšej Franciskanskej cyrkwi w Lubiju, tak mjenowanej ''Serbskej cyrkwi''.<ref>Die Parochie Löbau. W: ''Neue sächsische Kirchengalerie, Die Diöcese Löbau.'' Lipsk, 1908, str. 1–56, tule str. 22sl. [https://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/12088/14/0/# (digitalizat)]</ref> == Žórła == <references/> == Literatura == * Trudla Malinkowa: ''Wolešnica a Stary Lubij.'' W: [[Rozhlad]] 45 (1995) čo. 10, str. 319-323. {{Měšćanske dźěle Lubija}} [[Kategorija:Lubij]] [[Kategorija:Sydlišćo w Zhorjelskim wokrjesu]] [[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1306]] lwb2qwpo6sddt0ap340sold1fszxmvp 0 17101 391411 385305 2026-07-07T14:59:07Z J budissin 7 391411 wikitext text/x-wiki Tuta lisćina pokazuje wšě hamtske serbske dróhowe mjena w '''[[Budyšin]]je''' kaž tež jich pochad a prjedawše pomjenowanja. '''Skrótšenki'''<br /> B: [[Bórk (Budyšin)|Bórk]], BB: [[Bolborcy]], BŁ: [[Błohašecy]], BO: [[Bobolcy]], Ć: [[Ćichońca]], DB: [[Debrikecy]], DK: [[Delnja Kina]], DW: [[Delni Wunjow]], HK: [[Hornja Kina]], J: [[Južne předměsto]], MW: [[Mały Wjelkow]], ND: [[Nadźanecy]], NM: [[Nutřkowne město (Budyšin)|Nutřkowne město]], NoM: [[Nowe Małsecy]], SB: [[Słona Boršć]], SĆ: [[Sćijecy]], ST: [[Strowotna studnja]], SW: [[Sewjerowuchodny wobkruh]], W: [[Wuchodne předměsto]], WO: [[Wownjow]], WU: [[Wuricy]], WW: [[Wulki Wjelkow]], Z: [[Zapadne předměsto]], ZD: [[Zajdow]] {{TOC}} {|class="wikitable sortable" |+ Serbske dróhowe mjena z němskimi přełožkami |- class="hintergrundfarbe5" ! serbske mjeno !! němske mjeno !! měšćanski dźěl !! pochad mjena |- class="sortbottom hintergrundfarbe5" ! {{Kótwica|A}}A || || {{Kótwica|A}} || |- | [[Adolpha Kolpingowa dróha]] || Adolph-Kolping-Straße || Z || [[Adolph Kolping]] (1813–1865), katolski měšnik a załožer Kolpingoweho skutka |- | [[Alberta Einsteinowa dróha]] || Albert-Einstein-Straße || ST || [[Albert Einstein]] (1879–1955), fyzikar a měrowy aktiwist |- | [[Alberta Schweitzerowa dróha]] || Albert-Schweitzer-Straße || Z || [[Albert Schweitzer]] (1875–1965), lěkar a filozof (prjedy ''Parkstraße'') |- | [[Albrechta Dürerowa dróha]] || Albrecht-Dürer-Straße || Z || [[Albrecht Dürer]] (1471–1528), moler, grafikar a matematikar (prjedy ''Troskystraße'') |- | [[Andersena Nexöowa dróha]] || Andersen-Nexö-Straße || Z || [[Martin Andersen Nexø]] (1869–1954), komunistiski spisowaćel (prjedy ''Otto-Weigang-Straße'') |- | [[Arndtowa dróha]] || Arndtstraße || W || [[Ernst Moritz Arndt]] (1769–1860), spisowaćel, stawiznar a zapósłanc |- | [[Arnoldowa dróha]] || Arnoldstraße || SW || |- | [[Augusta Bebelowa dróha]] || August-Bebel-Straße || SW || [[August Bebel]] (1840–1913), socialnodemokratiski politikar (prjedy ''Albertstraße'') |- | [[Augusta Bebelowe naměsto]] {{WD-wotkaz|Q21037337}} || August-Bebel-Platz || SW || " (prjedy ''Albertplatz'') |- class="sortbottom hintergrundfarbe5" ! {{Kótwica|B}}B || || || |- | [[Beethovenowa dróha]] || Beethovenstraße || W || [[Ludwig van Beethoven]] (1770–1827), komponist |- | [[Behringowa dróha]] || Behringstraße || SW || prjedy ''Lazarettstraße'' |- | [[Bertolta Brechtowa dróha]] || Bertolt-Brecht-Straße || SW || [[Bertolt Brecht]] (1898–1956), lyrikar a dramatikar |- | [[Bjarnata Krawčowa dróha]] || Bjarnat-Krawc-Straße || W || [[Bjarnat Krawc]] (1861–1948), komponist, dirigent a pedagog |- | [[Błohašecy]] || Bloaschütz || BŁ || |- | [[Bobolčanska dróha]] || Boblitzer Straße || BO || wjeska [[Bobolcy]] |- | [[Bohata hasa]] {{WD-wotkaz|Q63119931}} || Reichenstraße || NM || měšćanska štwórć bohatych překupcow |- | [[Bolborcy]] || Bolbritz || BB || |- | [[Bošečanska dróha]] || Baschützer Straße || ND || wjes [[Bošecy]] |- | [[Bozančanska dróha]] || Basankwitzer Straße || DK || wjeska [[Bozankecy]] |- | [[Božidara Šěcy puć]] || Theodor-Schütze-Weg || HK || [[Božidar Šěca]] (1900–1986), domizniski slědźer, awtor a botanikar |- | [[Bórklin]] {{WD-wotkaz|Q83181827}} || Burglehn || NM || leno (Lehen) knjeza hrodu |- | [[Bórkowska dróha]] || Burker Straße || B || wjes [[Bórk (Budyšin)|Bórk]] |- | [[Bórkowska wyšina]] || Burker Höhe || B || wjes [[Bórk (Budyšin)|Bórk]] |- | [[Breitscheidowa dróha]] || Breitscheidstraße || SW || [[Rudolf Breitscheid]] (1874–1944), socialnodemokratiski politikar, wopor nacistow (prjedy ''Anstaltstraße'') |- | [[Brězowy puć]] || Birkenweg || W || |- | [[Burska hasa]] || Bauerngasse || NM || |- | [[Butrowe wiki]] {{WD-wotkaz|Q83184920}} || Buttermarkt || NM || |- class="sortbottom hintergrundfarbe5" ! {{Kótwica|C}}C || || || |- | [[Cyhelska hasa]] {{WD-wotkaz|Q83186394}} || Ziegelstraße || NM || |- | [[Cyrkwina hasa]] {{WD-wotkaz|Q83182472}} || Kirchgasse || NM || při [[Serbska cyrkej|Cyrkwi našeje lubeje knjenje]] |- | [[Cyrkwine naměsto]] {{WD-wotkaz|Q83185865}} || Kirchplatz || NM || při [[Serbska cyrkej|Cyrkwi našeje lubeje knjenje]] |- | [[Cyžečanska dróha]] || Zieschützer Straße || DK || wjeska [[Cyžecy]] |- class="sortbottom hintergrundfarbe5" ! {{Kótwica|Č}}Č || || || |- | [[Čornobóska dróha]] || Czornebohstraße || W || [[Čornobóh]] |- class="sortbottom hintergrundfarbe5" ! {{Kótwica|Ć}}Ć || || || |- | [[Ćemjercy]] || Temritz || Ćemjercy || |- | [[Ćemjerčanski puć]] || Temritzer Weg || Z || wjeska [[Ćemjercy]] |- | [[Ćernjowy pysk]] {{WD-wotkaz|Q83184800}} || Dornschnabel || NM || jara wuska hasa |- | [[Ćichońska dróha]] || Teichnitzer Straße || Ć || wjes [[Ćichońca]] |- | [[Ćichońska nawjes]] || Dorfplatz Teichnitz || Ć || |- class="sortbottom hintergrundfarbe5" ! {{Kótwica|D}}D || || || |- | [[Daimlerowa dróha]] || Daimlerstraße || Z || [[Gottlieb Daimler]] (1834–1900), inženjer, konstrukter a industrialnik |- | [[Damaschkowa dróha]] || Damaschkestraße || W || [[Adolf Damaschke]] (1865–1935), pedagog a nawoda hibanja za rólnu reformu |- | [[Debrikecy]] || Döberkitz || DB || |- | [[Delni Wunjow]] || Niederuhna || DW || po wjesce |- | [[Delnja dróha (Wuricy)|Delnja dróha]] || Untere Straße || WU || |- | [[Delnjokinjanska dróha]] || Niederkainaer Straße || DK || wjes [[Delnja Kina]] |- | [[Dieselowa dróha]] || Dieselstraße || Z || [[Rudolf Diesel]] (1858–1913), inženjer a wunamakar dieseloweho motora |- | [[Dolinowa dróha]] || Talstraße || SW || dolina [[Sprjewja|Sprjewje]] |- | [[Dr. Arnošta Mukowa dróha]] {{WD-wotkaz|Q21037346}} || Dr.-Ernst-Mucke-Straße || NM, SW || [[Arnošt Muka]] (1854–1932), spisowaćel, ludowědnik, kulturny aktiwist a załožer Serbskeho muzeja (prjedy ''Berg-/Gartenstraße'') |- | [[Dr. Pětra Jordanowa dróha]] || Dr.-Peter-Jordan-Straße || J || [[Jan Pětr Jordan]] (1818–1891), wědomostnik, filozof a politikar (prjedy ''[[Třělany|Strehlaer]] Straße'') |- | [[Dr. Rohrowa dróha]] || Dr.-Rohr-Straße || Z || [[Arthur Theobald Rohr]] (1860–1918), lěkar, załožer Budyskeje płuwarnje |- | [[Dr. Salvadora Allendowa dróha]] || Dr.-Salvador-Allende-Straße || W, SW || [[Salvador Allende]] (1908–1973), socialistiski politikar a chilski prezident (prjedy ''Wuričanski puć'') |- | [[Drachowa dróha]] || Drachestraße || Z || [[Clemens Theodor Drache]] (1857–1911), Budyski prawiznik a darićel |- | [[Drjewowe wiki]] {{WD-wotkaz|Q83184473}} || Holzmarkt || NM || |- | [[Drježdźanska dróha]] {{WD-wotkaz|Q82821316}} || Dresdner Straße || Z, SĆ || město [[Drježdźany]] |- | [[Dróha Alojsa Andrickeho]] || Alois-Andritzki-Straße || W || [[Alojs Andricki]] (1914–1943), měšnik a zbóžny katolskeje cyrkwje |- | [[Dróha Berthy von Suttner]] || Bertha-von-Suttner-Straße || J || [[Bertha von Suttner]] (1843–1914), pacifistka a spisowaćelka (prjedy ''Friedrichstraße'') |- | [[Dróha Clary Zetkin]] || Clara-Zetkin-Straße || Z || [[Clara Zetkin]] (1857–1933), socialistiska politikarka a wojowarka za prawa žonow (prjedy ''Kaeublerstraße'') |- | [[Dróha dr. Irmgardy Ackermann]] || Dr.-Irmgard-Ackermann-Straße || MW || |- | [[Dróha dr. Marje Grólmusec]] {{WD-wotkaz|Q83184806}} || Dr.-Maria-Grollmuß-Straße || NM || [[Marja Grólmusec]] (1896–1944), publicistka a socialistiska spjećowarka, wopor nacistow (do 1950 ''Nordstraße'') |- | [[Dróha Käthy Kollwitz]] || Käthe-Kollwitz-Straße || SW, W || [[Käthe Kollwitz]] (1867–1945), wuměłča (prjedy ''Sedanstraße'') |- | [[Dróha Liselotty Herrmann]] || Liselotte-Herrmann-Straße || J || [[Liselotte Herrmann]] (1909–1938), komunistiska spjećowarka, wopor nacistow (prjedy ''Moritzstraße'') |- | [[Dróha Mateja Dołheho]] || Matthäus-Lange-Straße || MW || [[Matej Dołhi]] (1704–1786), podpěraćel [[Ochranowska bratrowska wosada|Ochranowskeje bratrowskeje wosady]] |- | [[Dróha młodźiny]] || Straße der Jugend || HK || |- | [[Dróha Ricardy Huch]] || Ricarda-Huch-Straße || J || [[Ricarda Huch]] (1864–1947), basnica, filozofka a stawiznarka (prjedy ''Karlstraße'') |- | [[Dubowa aleja]] || Eichenallee || WU || |- | [[Dubowy puć (Budyšin)|Dubowy puć]] || Eichenweg || Ć || |- | [[Dwórnišćowa dróha (Budyšin)|Dwórnišćowa dróha]] || Bahnhofstraße || SW || Budyske dwórnišćo (prjedy ''Bismarckstraße'', ''Hauptstraße'') |- class="sortbottom hintergrundfarbe5" ! {{Kótwica|Dź}}Dź || || || |- | [[Dźiwadłowa hasa]] {{WD-wotkaz|Q83178283}} || Theatergasse || NM || Stare měšćanske dźiwadło na Žitnych wikach |- class="sortbottom hintergrundfarbe5" ! {{Kótwica|E}}E || || || |- | [[Eckenerowa dróha]] || Eckenerstraße || Z || [[Hugo Eckener]] (1868–1954), twarc cepelinow (za čas nacionalsocializma ''Schlageterstraße'') |- | [[Edisonowa dróha]] || Edisonstraße || J || [[Thomas Alva Edison]] (1847–1931), wunamakar a předewzaćel |- | [[Eduarda Mörikowa dróha]] || Eduard-Mörike-Straße || W || [[Eduard Mörike]] (1804–1875), lyrikar, powědančkar a přełožowar |- | [[Ericha Klausnitzerowa dróha]] || Erich-Klausnitzer-Straße || HK || [[Erich Klausnitzer]] (1902–1993), wučer, spisowaćel a moler |- | [[Ericha Pfaffowa dróha]] || Erich-Pfaff-Straße || J || (prjedy ''Königstraße'', ''Hindenburgstraße'') |- | [[Ericha Weinertowa dróha]] || Erich-Weinert-Straße || J || [[Erich Weinert]] (1890–1953), spisowaćel a komunistiski politikar |- class="sortbottom hintergrundfarbe5" ! {{Kótwica|F}}F || || || |- | [[Fabrikska dróha]] || Fabrikstraße || J || |- | [[Fallantowa haska]] || Fallantgässchen || MW || |- | [[Fichtowa dróha]] || Fichtestraße || SW || [[Johann Gottlieb Fichte]] (1762–1814), filozof a kubłar |- | [[Fiedlerowa dróha]] || Fiedlerstraße || Z || [[Carl Traugott Fiedler]], Budyski prawiznik a darićel |- | [[Fijałkowa dróha]] || Veilchenberg || Z || [[fijałka]] |- | [[Flincowa dróha]] || Flinzstraße || SW || staroserbski přibóh "[[Flinc]]" pola [[Wownjow]]a |- | [[Frankfurt (Budyšin)|Frankfurt]] || Frankfurt || Z || |- | [[Frédérica Joliot Curieowa dróha]] || Frédéric-Joliot-Curie-Straße || ST || [[Frédéric Joliot-Curie]] (1900–1958), fyzikar a spjećowar francoskeje ''Résistance'' |- | [[Friedricha Ebertowa dróha]] || Friedrich-Ebert-Straße || ST || |- | [[Friedricha Engelsowe naměsto]] || Friedrich-Engels-Platz || SW || [[Friedrich Engels]] (prjedy ''König-Friedrich-August-Platz'') |- | [[Friedricha Gruhlowa dróha]] || Friedrich-Gruhl-Straße || MW || [[Friedrich Gruhl]], Małowjelkowski zwonolijer |- | [[Friedricha Listowa dróha]] || Friedrich-List-Straße || SW || [[Friedrich List]] (1789–1846), hospodarski teoretikar, předewzaćel, diplomat, pioněr železnicy (prjedy ''Stiftsstraße'') |- | [[Friedricha Olbrichtowa dróha]] || Friedrich-Olbricht-Straße || W || [[Friedrich Olbricht]] (1888–1944), general, spjećowar dnja 20. julija 1944 |- | [[Friedricha Wolfowa dróha]] || Friedrich-Wolf-Straße || W || [[Friedrich Wolf]] (1888–1953), lěkar, spisowaćel a komunistiski politikar |- class="sortbottom hintergrundfarbe5" ! {{Kótwica|G}}G || || || |- | [[Garbarska hasa]] {{WD-wotkaz|Q83182082}} || Gerberstraße || NM || garbarstwo w sprjewinym dole |- | [[Garbarska hora]] || Gerberberg || MW, WW || |- | [[Garbarske sydlišćo]] || Gerbersiedlung || WW || |- | [[Gareisowa dróha]] || Gareisstraße || ST || [[Franz Gareis]] (1775–1803), łužiski moler |- | [[Gerharta Hauptmannowa dróha]] || Gerhart-Hauptmann-Straße || Z || [[Gerhart Hauptmann]] (1862–1946), dramatikar a spisowaćel, nošer Nobeloweho myta za literaturu |- | [[Gikelsberg]] {{WD-wotkaz|Q83181986}} || Gickelsberg || NM || |- | [[Gneisenauowa dróha]] || Gneisenaustraße || W || [[August Neidhardt von Gneisenau]] (1760–1831), pruski generalny pólny maršal a reformer wójska |- | [[Goethowa dróha]] || Goethestraße || SW || [[Johann Wolfgang von Goethe]] (1749–1832), basnik a uniwersalny wučenc |- | [[Gustava Hertzowa dróha]] || Gustav-Hertz-Straße || ST || [[Gustav Hertz]] (1887–1975), fyzikar, nošer Nobeloweho myta za fyziku |- class="sortbottom hintergrundfarbe5" ! {{Kótwica|H}}H || || || |- | [[Handrija Zejlerjowa dróha]] || Handrij-Zejler-Straße || SB || [[Handrij Zejler]] (1804–1872), basnik, załožer moderneho serbskeho basnistwa |- | [[Hannsa Eislerowa dróha]] || Hanns-Eisler-Straße || W || [[Hanns Eisler]] (1898–1962), komponist |- | [[Hatowa dróha]] || Teichstraße || HK || Hornjokinjanski wjesny hat |- | [[Hauensteinowa hasa]] {{WD-wotkaz|Q83177621}} || Hauensteingasse || NM || |- | [[Hegelowa dróha]] || Hegelstraße || SW || [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]] (1770–1831), filozof |- | [[Heinostraße]] || Heinowa dróha || ST || [[August Heino]] (1847–1917), Budyski moler |- | [[Heinricha Heinowa dróha]] || Heinrich-Heine-Straße || Z || [[Heinrich Heine]] (1797–1856), basnik, spisowaćel a žurnalist |- | [[Heinricha Zillowa dróha]] || Heinrich-Zille-Straße || W || [[Heinrich Zille]] (1858–1929), grafikar, moler, rysowar a fotograf |- | [[Hendricha Božidara Wjelowa dróha]] || Heinrich-Theodor-Wehle-Straße || W || [[Hendrich Božidar Wjela]] (1778–1805), moler, rysowar a raděrowar |- | [[Heydemannowa dróha]] || Heydemannstraße || Z || [[Max Heydemann]] (1884–1956), socialistiski politikar a žurnalist |- | [[Hłowna dróha]] || Hauptstraße || MW || |- | [[Hłowne torhošćo]] {{WD-wotkaz|Q81945799}} || Hauptmarkt || NM || centralne torhošćo w starym měsće |- | [[Hłuboki puć]] || Hohlweg || BB || |- | [[Hněwsečanska dróha]] || Nimschützer Straße || B || něhdyša wjes [[Hněwsecy]] |- | [[Hornčerska hasa]] {{WD-wotkaz|Q83176173}} || Töpferstraße || NM || něhdyša wjeska [[Brodźicy]] |- | [[Horni puć (Budyšin)|Horni puć]] || Oberweg || Z || |- | [[Horni Wunjow]] || Oberuhna || Horni Wunjow || |- | [[Hornja dróha (Wuricy)|Hornja dróha]] || Obere Straße || WU || |- | [[Hornjokinjanska dróha]] || Oberkainaer Straße || HK || wjes [[Hornja Kina]] |- | [[Horski puć]] || Bergweg || SB || puć na horu [[Tchór]] |- | [[Hošic hasa]] {{WD-wotkaz|Q81943821}} || Goschwitzstraße || NM || něhdyše sydlišćo [[Hošicy]] |- | [[Hóntwjerski puć]] || Jagdweg || W || |- | [[Hrodowska hasa]] {{WD-wotkaz|Q83029792}} || Schloßstraße || NM || Budyski [[Hród]] |- | [[Hrodowske hrjebje]] || Burggraben || NM || " |- | [[Hrodowske naměsto]] {{WD-wotkaz|Q83184824}} || Burgplatz || NM || " |- | [[Hrodźiškowe schody]] || Protschenbergstufen || Z || hora [[Hrodźiško]] |- | [[Hród]] || Ortenburg || NM || |- | [[Hrubočanski puć]] || Grubditzer Weg || W || wjeska [[Hruboćicy]] |- | [[Humboldtowa dróha]] || Humboldtstraße || J || [[Alexander von Humboldt|Alexander]] (1769–1859; přirodospytnik a slědźer) a [[Wilhelm von Humboldt]] (1767–1835; rěčespytnik a reformer kubłanja) |- class="sortbottom hintergrundfarbe5" ! {{Kótwica|J}}J || || || |- | [[Jabłukowa aleja]] || Apfelallee || WU || |- | [[Jahnowa dróha]] || Jahnstraße || W || [[Friedrich Ludwig Jahn]] (1778–1852), iniciator němskeho ćěłozwučowanskeho hibanja |- | [[Jana Skalowa dróha]] || Jan-Skala-Straße || ST || [[Jan Skala]] (1889–1945), publicist a spisowaćel, wojowar za prawa mjeńšinow |- | [[Jägerowa dróha]] || Jägerstraße || SW || |- | [[Jerjowa hasa]] {{WD-wotkaz|Q83178619}} || Heringstraße || NM || |- | [[Jězorowa dróha]] || Stauseestraße || Ć || wjedźe k [[Budyski spjaty jězor|Budyskemu spjatemu jězorej]] |- | [[Johanna Sebastiana Bachowa dróha]] || Johann-Sebastian-Bach-Straße || W || [[Johann Sebastian Bach]] (1685–1750), komponist |- | [[Johannesa Keplerowa dróha]] || Johannes-Kepler-Straße || ST || [[Johannes Kepler]] (1571–1630), přirodofilozof, matematikar, astronom, optikar a teolog |- | [[Johannesa R. Becherowa dróha]] || Johannes-R.-Becher-Straße || W || [[Johannes R. Becher]] (1891–1958), basnik a socialistiski politikar, kulturny minister w NDR |- | [[Jurija Gagarinowa dróha]] || Juri-Gagarin-Straße || ST || [[Jurij Gagarin]] (1934–1968), kosmonawt, prěni čłowjek w swětnišću |- | [[Jutrowny puć]] || Osterweg || NM || |- class="sortbottom hintergrundfarbe5" ! {{Kótwica|K}}K || || || |- | [[K zahrodkowemu sydlišću]] || Zur Gartensiedlung || SW || |- | [[K zahrodnemu domej]] || Gartenheimweg || W || |- | [[Kamjentna hasa]] {{WD-wotkaz|Q83031937}} || Steinstraße || NM || |- | [[Kantowa dróha]] || Kantstraße || SW || [[Immanuel Kant]] (1724–1804), filozof rozswětlerstwa |- | [[Karla Liebknechtowa dróha]] || Karl-Liebknecht-Straße || SW, W || [[Karl Liebknecht]] (1871–1919), socialistiski politikar (prjedy ''Wettinstraße'') |- | [[Karla Marxowa dróha (Budyšin)|Karla Marxowa dróha]] {{WD-wotkaz|Q81946420}} || Karl-Marx-Straße || NM || [[Karl Marx]] (1818–1883), filozof, teoretikar socializma a komunizma (prjedy ''Kaiserstraße'') |- | [[Karla Thomasowy puć]] || Karl-Thomas-Weg || ZD || |- | [[Kaspara Peukerowa dróha]] || Kaspar-Peuker-Straße || SW || [[Kaspar Peuker]] (1525–1602), cyrkwinski reformer, matematikar, astronom, spisowaćel a humanist (prjedy ''Zinzendorfstraße'') |- | [[Kěrchowski puć]] || Friedhofsweg || MW || |- | [[Kleistowa dróha]] || Kleiststraße || W || [[Heinrich von Kleist]] (1777–1811), dramatikar, powědančkar, lyrikar a publicist |- | [[Klóšterska dróha]] || Klosterstraße || W || Budyski klóšterk (prjedy ''Barbarastraße'') |- | [[Kopornik]] || Kupferhammer || SW || |- | [[Kostrjancowy puć]] || Kornblumenweg || Ć || [[kostrjanc]] |- | [[Kotołska hasa]] {{WD-wotkaz|Q83178380}} || Kesselstraße || NM || |- | [[Kowarska hasa]] || Schmiedegasse || MW || |- | [[Krakečanska dróha]] || Kreckwitzer Straße || ND || wjes [[Krakecy]] |- | [[Kretschmerowa dróha]] || Kretschmerstraße || SW || [[Edmund Kretschmer]] (1830–1908), komponist |- | [[Krótka hasa]] {{WD-wotkaz|Q83178442}} || Kurze Gasse || NM || jedne z najkrótšich hasow w starym měsće |- | [[Křidarska hasa]] {{WD-wotkaz|Q83178732}} || Siebergasse || NM || |- | [[Kubłowy puć]] || Gutsweg || Ć || [[Ćichońca|Ćichońske]] kubło |- | [[Kurta Pchalekowa dróha]] {{WD-wotkaz|Q83184803}} || Kurt-Pchalek-Straße || NM || [[Kurt Pchalek]] (1900–1944), komunist, wopor nacistow (prjedy ''Moltkestraße'', ''Hospitalstraße'') |- class="sortbottom hintergrundfarbe5" ! {{Kótwica|L}}L || || || |- | [[Lawske hrjebje]] {{WD-wotkaz|Q83178567}} || Lauengraben || NM || Law bě woponowe zwěrjo Čěskeje. |- | [[Leibnizowa dróha]] || Leibnizstraße || Z || [[Gottfried Wilhelm Leibniz]] (1646–1716), filozof, politikar a uniwersalny wučenc (prjedy ''Krottenschmidtstraße'') |- | [[Lessingowa dróha]] || Lessingstraße || SW || [[Gotthold Ephraim Lessing]] (1729–1781), basnik rozswětlerstwa |- | [[Lešawa]] || Löschau || Lešawa || |- | [[Lilienthalowa dróha]] || Lilienthalstraße || Z || [[Otto Lilienthal]] (1848–1896), pioněr lětarstwa |- | [[Lipowa dróha]] || Lindenstraße || WU || |- | [[Lotzowa dróha]] {{WD-wotkaz|Q83284631}} || Lotzestraße || NM || [[Hermann Lotze]] (1817–1881), filozof, logikar |- | [[Löhrowa dróha]] || Löhrstraße || SW, W || [[Konrad Eduard Löhr]] (1813–1890), Budyski měšćanosta wot 1858 do 1890 |- | [[Lubijska dróha]] {{WD-wotkaz|Q83270704}} || Löbauer Straße || SW, W, ND, WU || město [[Lubij]] (za čas NDR ''Bolesława Bierutowa'') |- | [[Lubinska dróha]] || Thrombergstraße || W || hora [[Lubin (hora)|Lubin]] |- | [[Lubochow]] || Lubachau || Lubochow || |- | [[Lützowowa dróha]] || Lützowstraße || W || [[Ludwig Adolf Wilhelm von Lützow]] (1782–1834), pruski general |- class="sortbottom hintergrundfarbe5" ! {{Kótwica|Ł}}Ł || || || |- | [[Łastojći puć]] || Schwalbenweg || SB || |- | [[Łučny puć]] || Wiesenweg || ZD || |- class="sortbottom hintergrundfarbe5" ! {{Kótwica|M}}M || || || |- | [[Malešanska dróha]] || Malschwitzer Straße || ND || wjes [[Malešecy]] |- | [[Mała Bošečanska dróha]] || Kleine Baschützer Straße || ND || |- | [[Mała bratrowska hasa]] {{WD-wotkaz|Q83179253}} || Kleine Brüdergasse || NM || mniša stareho Budyskeho klóštra |- | [[Mała Fichtowa dróha]] || Kleine Fichtestraße || SW || |- | [[Mała prědarska hasa]] || Kleine Predigergasse || NM || |- | [[Małowjelkowska dróha]] || Kleinwelkaer Straße || Ć || wjes [[Mały Wjelkow]] |- | [[Małsečanski puć]] || Malsitzer Weg || B || něhdyša wjeska [[Małsecy]] |- | [[Mały Wuričanski puć]] || Kleiner Auritzer Weg || W || pódlanska dróha Wuričanskeho puća |- | [[Marschnerowa dróha]] || Marschnerstraße || W || [[Heinrich Marschner]] (1795–1861), komponist |- | [[Martina Hoopowa dróha]] || Martin-Hoop-Straße || SW || [[Martin Hoop]] (1892–1933), komunist, wopor nacistow (prjedy ''Georgstraße'') |- | [[Maxa Planckowa dróha]] || Max-Planck-Straße || ST || [[Max Planck]] (1858–1947), fyzikar, nošer Nobeloweho myta za fyziku |- | [[Mättigowa dróha]] || Mättigstraße || SW || [[Gregor Mättig]] (1585–1650), medicinar, Budyski darićel |- | [[Michała Hórnikowa dróha]] || Michael-Hornig-Straße || W || [[Michał Hórnik]] (1833–1894), duchowny, spěchowar serbskeho pismowstwa |- | [[Mikławske schody]] || Nicolaistufen || NM || [[Mikławšk (Budyšin)|Mikławšk]] |- | [[Mikławske wrota]] {{WD-wotkaz|Q83304839}} || Nicolaipforte || NM || " |- | [[Miłkečanski puć]] || Milkwitzer Weg || MW || wjeska [[Miłkecy]] |- | [[Mjasowe wiki]] {{WD-wotkaz|Q83177427}} || Fleischmarkt || NM || |- | [[Młynska dróha]] {{WD-wotkaz|Q83186464}} || Mühlstraße || NM || stary radny młyn při [[Sprjewja|Sprjewi]] |- | [[Młynska haska]] || Mühlgässchen || Z || |- | [[Młynski puć]] || Mühlweg || DK || stary Delnjokinjanski młyn při [[Albrechtowka|Albrechtowce]] |- | [[Mniša cyrkej]] || Mönchskirche || NM || |- | [[Mniša hasa]] {{WD-wotkaz|Q83179731}} || Mönchsgasse || NM || něhdyša Mniša cyrkej |- | [[Mozartowa dróha]] || Mozartstraße || W || [[Wolfgang Amadeus Mozart]] (1756–1791), komponist |- | [[Mužakowska dróha]] || Muskauer Straße || SW, ST || město [[Mužakow]] |- class="sortbottom hintergrundfarbe5" ! {{Kótwica|N}}N || || || |- | [[Nadźanska dróha]] || Nadelwitzer Straße || ND || wjeska [[Nadźanecy]] |- | [[Nahły puć]] {{WD-wotkaz|Q82577373}} || Scharfenweg || Z || nahła dróha ze sprjewineho doła |- | [[Naměsto Käthy Kollwitz]] || Käthe-Kollwitz-Platz || SW, W || hlej Dróha Käthy Kollwitzowej (prjedy ''Sedanplatz'') |- | [[Naměsto přećelstwa ludow]] || Platz der Völkerfreundschaft || ST || |- | [[Nawjes]] || Dorfplatz || WU || |- | [[Neuowa promenada]] || Neusche Promenade || J || |- | [[Niemöllerowa dróha]] || Niemöllerstraße || SW || [[Martin Niemöller]] (1892–1984), teolog, spjećowar přećiwo nacistam |- | [[Nowa dróha]] || Neue Straße || MW || |- | [[Nowa hasa]] {{WD-wotkaz|Q83184574}} || Neugasse || NM || |- | [[Nowe Małsecy]] || Neumalsitz || NoM || po wjesce |- | [[Nowe sydlišćo]] || Neue Siedlung || SĆ || |- | [[Nowoćichońska dróha]] || Neuteichnitzer Straße || Ć || wjeska [[Nowa Ćichońca]] |- | [[Nowoměšćanska dróha]] || Neustädter Straße || Z || dróha w Budyskim nowym měsće |- | [[Nowosólska dróha]] || Neusalzaer Straße || J, HK || město [[Nowosólc-Horni Hródk]] (za čas NDR ''Klementa Gottwaldowa'') |- | [[Nožerska hasa]] {{WD-wotkaz|Q83179655}} || Messergasse || NM || |- | [[Nutřkowna Lawska hasa]] {{WD-wotkaz|Q81945864}} || Äußere Lauenstraße || NM || hlej "Lawske hrjebje" |- class="sortbottom hintergrundfarbe5" ! {{Kótwica|O}}O || || || |- | [[Otta Nagelowa dróha]] || Otto-Nagel-Straße || ST || [[Otto Nagel]] (1894–1967), moler |- class="sortbottom hintergrundfarbe5" ! {{Kótwica|P}}P || || || |- | [[Palencowa haska]] || Branntweingässchen || Z || |- | [[Parsevalowa dróha]] || Parsevalstraße || Z || [[August Parseval]] (1861–1942), konstrukter cepelinow (za čas nacionalsocializma ''Horst-Wessel-Straße'') |- | [[Pauliowa dróha]] || Paulistraße || SW || [[Johann Pauli]] († 1806), Budyski překupc a darićel |- | [[Pawoła Njekowa dróha]] || Paul-Neck-Straße || SW, W || [[Pawoł Njek]] (1891–1944), wučer, komunist a spjećowar, wopor nacistow (prjedy ''Hausenstraße'') |- | [[Petera Buckowa dróha]] || Peter-Buck-Straße || MW || |- | [[Piwowy puć]] || Bierweg || MW || |- | [[Pod hrodom]] {{WD-wotkaz|Q82812979}} || Unterm Schloß || NM || hasa w sprjewinym dole (pod Budyskim hrodom) |- | [[Poršičanska dróha]] || Purschwitzer Straße || DK || wjes [[Poršicy]] |- | [[Póstowe naměsto]] {{WD-wotkaz|Q81945883}} || Postplatz || NM || stejnišćo Budyskeho póstoweho zarjada |- | [[Prědarska hasa]] {{WD-wotkaz|Q83179464}} || Predigergasse || NM || |- | [[Priwatny puć]] || Privatweg || W || |- | [[Před garbarskimi wrotami]] {{WD-wotkaz|Q83182254}} || Vor dem Gerbertor || NM || |- | [[Před rybarskimi wrotami]] {{WD-wotkaz|Q83304091}} || Vor der Fischerpforte || NM || |- | [[Před šulerskimi wrotami]] {{WD-wotkaz|Q83182151}} || Vor dem Schülertor || NM || |- | [[Při Albrechtowce]] || Am Albrechtsbach || HK || dróha při rěčce [[Albrechtowka]] |- | [[Při B 6]] || An der B 6 || WU || |- | [[Při Bělenišćach]] || Bleichenstraße || J || stare bělišćo za šaty |- | [[Při blejše]] || Zur Bleiche || WW || " |- | [[Při brjóžku]] || Am Hang || HK || |- | [[Při Carolinej zahrodźe]] || Am Carolagarten || W || [[Carola von Wasa-Holstein-Gottorp|Carola]] (1833–1907), poslednja kralowna Sakskeje |- | [[Při Cwingeru]] {{WD-wotkaz|Q83182208}} || Am Zwinger || NM || "Cwinger" je mjezera mjez nutřkownej a wonkownej měšćanskej murju |- | [[Při cyhelnicy]] || An der Ziegelei || DK || |- | [[Při cyhelskim nasypje]] || Am Ziegelwall || SW || |- | [[Při dolinje]] || Talblick || HK || |- | [[Při Fichtowej šuli]] || Fichteschulweg || Z || |- | [[Při Homoli]] || An der Hummel || Ć || hórka "Homola" |- | [[Při hórce]] || Am Hainberg || Ć || |- | [[Při Hrodźišku]] || Am Protschenberg || Z || hórka "[[Hrodźiško]]" |- | [[Při kamjentnej hórce]] || Am Steinberg || ST || |- | [[Při łučinach]] || Zur Aue || W || łučina [[Albrechtowka|Albrechtowki]] |- | [[Při měšćanskim nasypje]] || Am Stadtwall || SW || stare měšćanske murje (prjedy ''Am Königswall'') |- | [[Při mjasowych jětkach]] {{WD-wotkaz|Q83177209}} || An den Fleischbänken || NM || |- | [[Při młynskich wrotach]] {{WD-wotkaz|Q83304266}} || Mühltorgasse || NM || [[Młynske wrota]] blisko [[Stara wodarnja|Stareje wodarnje]] |- | [[Při mosće měra]] || An der Friedensbrücke || NM || [[Móst měra]] (prjedy ''An der Kronprinzenbrücke'') |- | [[Při nawsy]] || Am Anger || WW || |- | [[Při pakowanišćach]] || Packhofstraße || J || něhdyše pakowanišćo Budyskeho dwórnišća |- | [[Při Pětrowej cyrkwi]] {{WD-wotkaz|Q83182365}} || An der Petrikirche || NM || [[Tachantska cyrkej swj. Pětra|katedrala Swj. Pětra]] |- | [[Při pólnej bróžni]] || Zur Feldscheune || DK || |- | [[Při pólnym hrodźiku]] || Am Feldschlösschen || Z || něhdyši hosćenc "Pólny hrodźik" |- | [[Při rězarni]] || Schlachthofstraße || W || stejnišćo stareje Budyskeje rězarnje |- | [[Při ryćerkuble]] || Hofweg || SĆ || |- | [[Při Schneiderjec horje]] || Am Schneiderberg || MW || |- | [[Při skale]] || Am Steinbruch || WU || |- | [[Při skałach]] || An den Steinbrüchen || B || |- | [[Při starej winicy]] || Am alten Weinberg || Z || |- | [[Při špitałskich łukach]] || Spittelwiesenweg || W || stejnišćo stareje chorownje |- | [[Při Tchórju]] || Am Chorberg || SB || hora [[Tchór]] |- | [[Při Třělanskej wodźe]] || Am Strehlaer Wasser || HK || |- | [[Při Třělerni]] || Am Schützenplatz || SW || stejnišćo stareje třělernje (za čas NDR ''Naměsto měra'') |- | [[Při wišninowej aleji]] || An der Kirschallee || ND || |- | [[Při wodowej wěži]] || Am Wasserturm || MW || dróha blisko [[Mały Wjelkow|Małowjelkowskeje]] wodarnje |- | [[Při wodźe]] || Am Wassertrog || DK || |- | [[Při wowčej horje]] || Am Schafberg || DK || [[Wowča hora]] |- | [[Přibrjóžna promenada]] || Strandpromenade || ST, B || promenada při [[Budyski spjaty jězor|Budyskim spjatym jězorje]] |- | [[Přibrjóžny puć]] {{WD-wotkaz|Q83304584}} || Uferweg || Z || puć při [[Sprjewja|Sprjewi]] |- | [[Přišečanska dróha]] || Preuschwitzer Straße || J || wjeska [[Přišecy]] |- class="sortbottom hintergrundfarbe5" ! {{Kótwica|R}}R || || || |- | [[Ratarječanska dróha]] || Rattwitzer Straße || SĆ || wjeska [[Ratarjecy]] |- | [[Rathenauowe naměsto]] || Rathenauplatz || SW || [[Walther Rathenau]] (1867–1922), industrialnik, spisowaćel, liberalny politikar, wonkowny minister Němskeje (prjedy ''Bahnhofplatz'') |- | [[Renatusowa dróha]] || Renatusstraße || SW || [[Renatus von Zinzendorf]] (1727–1752), Ochranowski basnik kěrlušow |- | [[Reymannowy puć]] || Reymannweg || NM || [[Richard Reymann]] (1840–1913), Budyski měšćanski stawiznar |- | [[Rězniska hasa]] {{WD-wotkaz|Q83030450}} || Fleischergasse || NM || po rěznikach |- | [[Richarda Wagnerowa dróha]] || Richard-Wagner-Straße || W || [[Richard Wagner]] (1813–1883), komponist, dramatikar, spisowaćel a režiser |- | [[Rietschelowa dróha]] || Rietschelstraße || ST || [[Ernst Rietschel]] (1804–1861), rězbar |- | [[Roesgerowa dróha]] || Roesgerstraße || SW, W || [[Oskar Roesger]] (1843–1910), załožer Budyskeho muzeja, domizniski slědźer (prjedy ''Mathildenstraße'') |- | [[Rokotnikowy puć]] || Sanddornweg || SB || [[rokotnik]] |- | [[Róžowa hasa]] {{WD-wotkaz|Q83184676}} || Rosenstraße || NM || |- | [[Röhrscheidtowa dróha]] || Röhrscheidtstraße || SW || [[Wenzel Röhrscheidt]] (~1510–1582), architekt [[Stara wodarnja|Stareje wodarnje]] |- | [[Rybarska hasa]] {{WD-wotkaz|Q81830084}} || Fischergasse || NM || něhdyši bydlenski wobwod rybarjow při Sprjewi |- | [[Ryćerska hasa]] {{WD-wotkaz|Q83179524}} || Rittergasse || NM || po ryćerjach |- class="sortbottom hintergrundfarbe5" ! {{Kótwica|S}}S || || || |- | [[Schäfferowa dróha]] || Schäfferstraße || SW || [[Ernst Friedrich Schäffer]], darićel, rodźeny w Budyšinje |- | [[Scharnhorstowa dróha]] || Scharnhorststraße || W || [[Gerhard von Scharnhorst]] (1755–1813), pruski general a reformer wójska |- | [[Schenkendorfowa dróha]] || Schenkendorfstraße || W || [[Max von Schenkendorf]] (1783–1817), spisowaćel, lyrikar wuswobodźenskich wójnow |- | [[Schillerowe zelenišća]] || Schilleranlagen || SW || [[Friedrich Schiller]] (1759–1805), basnik, filozof a stawiznar |- | [[Schillowa dróha]] || Schillstraße || W || |- | [[Schliebenowa dróha]] || Schliebenstraße || Z || [[Richard von Schlieben]] (1848–1908), sakski kultusowy minister a Budyski [[hamtski hejtman]] |- | [[Schreberowy puć]] || Schreberweg || W || |- | [[Schubertowa dróha]] || Schubertstraße || W || [[Franz Schubert]] (1797–1828), komponist |- | [[Sćiječanski puć]] || Stiebitzweg || SĆ || wjes [[Sćijecy]] |- | [[Seminarska hasa]] {{WD-wotkaz|Q81943925}} || Seminarstraße || NM || něhdyši [[Krajnostawski wučerski seminar]] na tutym městnje |- | [[Serbska hasa]] {{WD-wotkaz|Q83031643}} || Wendische Straße || NM || něhdyši štwórć serbskich překupcow (za čas nacionalsocialistow ''Semperstraße'') |- | [[Serbske hrjebje]] {{WD-wotkaz|Q83031648}} || Wendischer Graben || NM || něhdyše měšćanske hrjebje před serbskimi wrotami (za čas nacionalsocialistow ''Fischmarkt'') |- | [[Serbski kěrchow]] {{WD-wotkaz|Q83186390}} || Wendischer Kirchhof || NM || naměsto před (serbskej) [[Michałska cyrkej|Michałskej cyrkwju]] (za čas nacionalsocialistow ''Röhrscheidtplatz'') |- | [[Siemensowa dróha]] || Siemensstraße || J || [[Werner von Siemens]] (1816–1892), wunamakar, załožer elektrotechniki a industrialnik |- | [[Słonoboršćanska dróha]] || Salzenforster Straße || Z, SB || wjes [[Słona Boršć]] |- | [[Słónčny puć]] || Sonnenweg || SB || |- | [[Słónčny wuhlad]] || Sonnenblick || W || |- | [[Smochćicy]] || Schmochtitz || Smochćicy || |- | [[Smoličanski puć]] || Schmoler Weg || Z || něhdyše k Židowej słušace kubło "Smolicy" |- | [[Sprjewina hasa]] {{WD-wotkaz|Q83182304}} || Spreegasse || NW || wjedźe podłu [[Sprjewja|Sprjewje]] |- | [[Stara Drježdźanska dróha]] || Alte Dresdner Straße || Z || stary puć do [[Drježdźany|Drježdźan]] prjedy zahajenja [[Móst měra|Mosta měra]] |- | [[Stara wjesna dróha]] || Alte Dorfstraße || DK || |- | [[Stare Ratarjecy]] || Alt-Rattwitz || SĆ || |- | [[Stare zahrodnistwo]] || Alte Gärtnerei || W || po něhdyšim zahrodnistwje na tutym městnje |- | [[Stary wowčerski puć]] || Alter Schäferweg || DK || |- | [[Stieberowa dróha]] || Stieberstraße || SW || [[Friedrich Karl Gustav Stieber]] (1801–1867), jurist a politikar |- | [[Sukelnska hasa]] {{WD-wotkaz|Q83184785}} || Tuchmacherstraße || NM || po sukelnikach (wuchodny dźěl prjedy ''Am Neugraben'') |- | [[Sydlerski puć]] || Siedlerweg || HK || |- | [[Sydlišćowa dróha]] || Siedlungsstraße || SĆ || |- class="sortbottom hintergrundfarbe5" ! {{Kótwica|Š}}Š || || || |- | [[Šěroka hasa]] {{WD-wotkaz|Q83181933}} || Breitengasse || NM || |- | [[Šlewjerjowa hora]] || Schleierberg || Z || |- | [[Šulerska hasa]] {{WD-wotkaz|Q83031173}} || Schülerstraße || NM || |- | [[Šulska hasa]] {{WD-wotkaz|Q83178511}} || Schulstraße || NM || stejnišćo prěnjeje Budyskeje šule |- | [[Šulska hora]] || Schulberg || WW || |- class="sortbottom hintergrundfarbe5" ! {{Kótwica|T}}T || || || |- | [[Tachantska hasa]] {{WD-wotkaz|Q83181886}} || Domgasse || NM || po Tachantskej cyrkwi |- | [[Tašbark]] {{WD-wotkaz|Q83182029}} || Taschenberg || NM || |- | [[Theodora Körnerowa dróha]] || Theodor-Körner-Straße || W || [[Theodor Körner]] (1791–1813), basnik a dramatikar, bojownik we wuswobodźenskej wójnje |- | [[Thomasa Mannowa dróha]] || Thomas-Mann-Straße || SW || [[Thomas Mann]] (1875–1955), spisowaćel, nošer Nobeloweho myta za literaturu (prjedy ''Nouartstraße'') |- | [[Thomasa Müntzerowa dróha]] || Thomas-Müntzer-Straße || SW || [[Thomas Müntzer]] (~1489–1525), teolog a nawjedowar [[Burska wójna|burskeje wójny]] |- | [[Topołowy puć]] || Pappelweg || HK || [[topoł]] |- | [[Třělanski puć]] || Strehlaer Weg || WU || něhdyša wjeska [[Třělany]] |- | [[Tuchorska dróha]] || Taucherstraße || SW || [[Tuchorska cyrkej]] (za čas nacionalsocializma ''Straße der SA'') |- | [[Tzschirnerowa dróha]] || Tzschirnerstraße || SW || [[Samuel Erdmann Tzschirner]] (1812–1870), jurist, politikar a rewolucionar lěta 1849 |- class="sortbottom hintergrundfarbe5" ! {{Kótwica|W}}W || || || |- | [[Uhlandowa dróha]] || Uhlandstraße || Z || [[Ludwig Uhland]] (1787–1862), basnik, literarny wědomostnik, jurist a politikar (za čas nacionalsocializma ''Immelmannstraße'') |- class="sortbottom hintergrundfarbe5" ! {{Kótwica|W}}W || || || |- | [[Walska dróha]] {{WD-wotkaz|Q83192557}} || Wallstraße || NM, SW || |- | [[Weigangowa dróha]] || Weigangstraße || SW || [[Otto Weigang]] (1832–1914), Budyski industrialnik a darićel (prjedy ''Wilhelmstraße'') |- | [[Wetzelowa dróha]] || Wetzelstraße || SW || [[Karl Friedrich Gottlob Wetzel]] (1779–1819), spisowaćel z Budyšina |- | [[Wětrnikowy puć]] || Windmühlenweg || WW || |- | [[Wilhelma Buschowa dróha]] || Wilhelm-Busch-Straße || W || [[Wilhelm Busch]] (1832–1908), basnik a rysowar |- | [[Wilhelma Fiebigerowa dróha]] || Wilhelm-Fiebiger-Straße || Z || |- | [[Wilhelma Ostwaldowa dróha]] || Wilhelm-Ostwald-Straße || ST || [[Wilhelm Ostwald]] (1853–1932), chemikar, filozof a nošer Nobeloweho myta za chemiju |- | [[Wilhelma von Polenzowa dróha]] || Wilhelm-von-Polenz-Straße || W || [[Wilhelm von Polenz]] (1861–1903), domizniski spisowaćel, romancier a nowelist |- | [[Wjazońčanska dróha]] || Neukircher Straße || SĆ || wjes [[Wjazońca (gmejna)|Wjazońca]] |- | [[Wjelećanska dróha]] || Wilthener Straße || J || město [[Wjelećin]] (za čas nacionalsocializma ''Martin-Mutschmann-Straße'') |- | [[Wjelkowska dróha]] || Welkaer Straße || Z || wjes [[Mały Wjelkow]] |- | [[Wobkruh strowotneje studnje]] || Gesundbrunnenring || ST || [[Strowotna studnja]] |- | [[Wojerowska dróha (Budyšin)|Wojerowska dróha]] || Hoyerswerdaer Straße || Z || město [[Wojerecy]] |- | [[Wonkowna Lawska hasa]] {{WD-wotkaz|Q81941580}} || Äußere Lauenstraße || NM || hlej "Lawske hrjebje" |- | [[Wowčohórska dróha]] || Schafbergstraße || ND || [[Wowča hora]] |- | [[Wownjow]] || Oehna || WO || po wjesce |- | [[Wósporska dróha]] || Weißenberger Straße || ND || město [[Wóspork]] |- | [[Wulka bratrowska hasa]] {{WD-wotkaz|Q83178886}} || Große Brüdergasse || NM || hlej "Mała bratrowska hasa" |- | [[Wulkodubrawska dróha]] || Großdubrauer Straße || MW || wjes [[Wulka Dubrawa]] |- | [[Wulkowjelkowska dróha]] || Großwelkaer Straße || MW || wjes [[Wulki Wjelkow]] |- | [[Wuričanski puć]] || Auritzer Weg || W || wjes [[Wuricy]] |- | [[Wysoka hasa]] {{WD-wotkaz|Q83178836}} || Hohengasse || NM || |- class="sortbottom hintergrundfarbe5" ! {{Kótwica|Y}}Y || || || |- | [[Yorckowa dróha]] || Yorckstraße || W || [[Ludwig Yorck von Wartenburg]] (1759–1830), pruski generalny pólny maršal |- class="sortbottom hintergrundfarbe5" ! {{Kótwica|Z}}Z || || || |- | [[Za kowarskim hatom]] || Hinterm Schmiedeteich || MW || |- | [[Zadnja bohata hasa]] {{WD-wotkaz|Q83177542}} || Hintere Reichenstraße || NM || hlej "Bohata hasa" |- | [[Zadnja bratrowska hasa]] {{WD-wotkaz|Q83179370}} || Hintere Brüdergasse || NM || hlej "Mała bratrowska hasa" |- | [[Zadnja hasa]] {{WD-wotkaz|Q83304462}} || Hintergasse || NM || |- | [[Zahrodna dróha]] || Gartenstraße || DK || |- | [[Zajdowska dróha]] || Kleinseidauer Straße || MW, ZD || wjeska [[Zajdow]] |- | [[Zapadna dróha]] || Weststraße || J || |- | [[Zeppelinowa dróha]] || Zeppelinstraße || J || [[Ferdinand Graf von Zeppelin]] (1838–1917), general a konstrukter cepelinow |- | [[Zinzendorfowa dróha]] || Zinzendorfstraße || MW || [[Nikolaus Ludwig von Zinzendorf]] (1700–1760), załožer a biskop [[Ochranowska bratrowska wosada|Ochranowskeje bratrowskeje wosady]] |- | [[Zinzendorfowe naměsto]] || Zinzendorfplatz || MW || " |- | [[Zwonowa hasa]] || Glockengasse || MW || |- class="sortbottom hintergrundfarbe5" ! {{Kótwica|Ž}}Ž || || || |- | [[Židowska dróha]] {{WD-wotkaz|Q83442976}} || Seidauer Straße || Z || měšćanska štwórć [[Židow]] |- | [[Žitna hasa]] {{WD-wotkaz|Q83176443}} || Kornstraße || NM || |- | [[Žitne wiki]] {{WD-wotkaz|Q27478733}} || Kornmarkt || NM || (za čas NDR ''Naměsto Čerwjeneje armeje'') |- |} [[Kategorija:Lisćina]] [[Kategorija:Geografija Budyšina]] s1dowtuxibvp8pri6bnwu0cx194jg7o 0 18916 391405 391246 2026-07-07T14:18:47Z J budissin 7 +1 391405 wikitext text/x-wiki W tutej lisćinje namaka so 1250 biografiskich zapiskow hornjoserbskeje Wikipedije alfabetisce rozrjadowane. {{TOC}} == A == * [[Robert Abela|Abela, Robert]] (* 1977) * [[Bjella Achatowna Achmadulina|Achmadulina, Bjella Achatowna]] * [[Horst Adam|Adam, Horst]] * [[Konrad Adenauer|Adenauer, Konrad]] * [[Christina Aguilera|Aguilera, Christina]] (* 1980) * [[Alexander Ahrens|Ahrens, Alexander]] (* 1966) * [[Anna Andrejewna Achmatowa|Achmatowa, Anna Andrejewna]] * [[Čingiz Ajtmatow|Ajtmatow, Čingiz]] (1928–2008), sowjetsko-kirgiski spisowaćel * [[Aleksander VII.]] (1599–1667), bamž * [[Aleksander VIII.]] (1610–1691), bamž * [[Aleksander Wulki]] (356–323 do Chr.) * [[Swjatlana Aljaksandrawna Aleksijewič|Aleksijewič, Swjatlana Aljaksandrawna]] * [[Dave Alexander|Alexander, Dave]] * [[Hejdar Alijew|Alijew, Hejdar]] (1923–2003), azerbajdźanski politikar * [[Ilcham Alijew|Alijew, Ilham]] (* 1961), azerbajdźanski politikar * [[Fazu Alijewa|Alijewa, Fazu]] * [[Salvador Allende|Allende, Salvador]] * [[Carlo Allioni|Allioni, Carlo]] * [[Miftachetdin Akmulla|Akmulla, Miftachetdin]] * [[Kito Albin|Albin, Kito]] (1802–1888) * [[Anastacia]] * [[Nikos Anastasiadis]] (* 1946), cypernski politikar * [[Richard Andree|Andree, Richard]] (1835–1912), němski geograf * [[Andrianampoinimerina]] (1745–1810), kral Imjeriny * [[Ivo Andrić|Andrić, Ivo]] (1892–1975), juhosłowjanski spisowaćel * [[Alojs Andricki|Andricki, Alojs]] (1914–1943) * [[Jan Andricki|Andricki, Jan]] (1880–1955) * [[Mikławš Andricki|Andricki, Mikławš]] (1871–1908) * [[Anggun]] * [[Aleksandr Ankwab|Ankwab, Aleksandr]] (* 1952) * [[Kofi Annan|Annan, Kofi]] (1938–2018) * [[Karl Gottlob von Anton|von Anton, Karl Gottlob]] (1751–1818) * [[Rico Anton|Anton, Rico]] (* 1977), sakski politikar (CDU) * [[Aleksandra Andrejewna Antonowa|Antonowa, Aleksandra Andrejewna]] * [[Wladislaw Ardzinba|Ardzinba, Wladislaw]] * [[Hannah Arendt|Arendt, Hannah]] * [[Jan Ast|Ast, Jan]] (1655–1733) * [[Mustafa Kemal Atatürk|Atatürk, Mustafa Kemal]] (1881–1938) * [[Edwin Atherstone|Atherstone, Edwin]] (1788–1872) * [[Kevin Ayers|Ayers, Kevin]] (1944–2013) * [[Charles Aznavour|Aznavour, Charles]] (1924–2018) == B == * [[Andrej Babiš|Babiš, Andrej]] (* 1954) * [[Michele Bachmann|Bachmann, Michele]] * [[Annalena Baerbock|Baerbock, Annalena]] (* 1980) * [[Sergej Bagapš|Bagapš, Sergej]] (1949–2011) * [[Iwan Christoforowič Bagramjan|Bagramjan, Iwan Christoforowič]] (1897–1982) * [[Rob Bailey|Bailey Rob]] * [[Měrćin Bałcar|Bałcar, Měrćin]] (1711–1785) * [[Konstantin Dmitrijewič Balmont|Balmont, Konstantin D.]] * [[Stepan Andrijowyč Bandera|Bandera, Stepan Andrijowyč]] * [[Arnošt Bart|Bart, Arnošt]] (1870–1956) * [[Arnošt Bart (1903)|Bart, Arnošt]] (1903–1996) * [[Křesćan Bart|Bart, Křesćan]] (1934–2026) * [[Jakub Bart-Ćišinski|Bart-Ćišinski, Jakub]] * [[Jan Bartko|Bartko, Jan]] * [[Věra Bartošková|Bartošková, Věra]] * [[Jakub Bartsch|Bartsch, Jakub]] (1600–1632) * [[Georg Baselitz|Baselitz, Georg]] (1938–2026) * [[Pawel Pjetrowič Bažow|Bažow, Pawel Pjetrowič]] (1879–1950) * [[August Bebel|Bebel, August]] (1840–1913), němski politikar * [[Jeff Beck|Beck, Jeff]] (1944–2023) * [[Kurt Beck|Beck, Kurt]] * [[Ludwig van Beethoven|Beethoven, Ludwig van]] (1770–1827) * [[Benjamin Běgaŕ|Běgaŕ, Benjamin]] (1873–1945) * [[Jan Běmar|Běmar, Jan]] (1671–1742), serbski farar a spisaćel nabožinskich spisow * [[Jan Gotthelf Běmar|Běmar, Jan Gotthelf]] (1704–1747), serbski farar a spisaćel nabožinskich spisow * [[Jan Gotthold Běmar|Běmar, Jan Gotthold]] (1706–1783), serbski prědar a spisaćel filozofiskich spisow * [[Jan Gotttrau Běmar|Běmar, Jan Gotttrau]] (1710–1779), serbski farar a spisaćel nabožinskich spisow * [[Mikławš Bejmak|Bejmak, Mikławš]] (1897–1958) * [[Olga Benario|Benario, Olga]] * [[Marek Benda|Benda, Marek]] * [[Benedikt XIII.]] (1649–1730), bamž * [[Benedikt XIV.]] (1675–1758), bamž * [[Benedikt XV.]] (1854–1922), bamž * [[Benedikt XVI.]] (1927–2022), bamž * [[Jan Beneš|Beneš, Jan]] (1936–2007), čěski spisowaćel * [[Gurbanguly Berdymuchamedow|Berdymuchamedow, Gurbanguly]] (* 1957) * [[Bjedrich August Bergan|Bergan, Bjedrich August]] (1824–1901), serbski farar * [[Norman Bethune|Bethune, Norman]] * [[Xavier Bettel|Bettel, Xavier]] (* 1973) * [[Anatolij Bibilow|Bibilow, Anatolij]] (* 1970) * [[Joe Biden|Biden, Joe]] (* 1942) * [[Kurt Biedenkopf|Biedenkopf, Kurt]] (1930–2021), němski politikar * [[Brigitte Bierlein|Bierlein, Brigitte]] (* 1949) * [[Bob Birch|Birch, Bob]] * [[Lothar Bisky|Bisky, Lothar]] (1941–2013) * [[Bjedrich II. (Pruska)|Bjedrich II. (Wulki)]] (1712–1786) * [[Michał Bjedrich|Bjedrich, Michał]] * [[Mikławš Bjedrich-Radlubin|Bjedrich-Radlubin, Mikławš]] * [[Andrej Bjelyj|Bjelyj, Andrej]] * [[Hańža Bjeńšowa|Bjeńšowa, Hańža]] * [[Björk]] * [[Josef Bláha|Bláha, Josef]] (1924–1994) * [[Jan Blahoslav|Blahoslav, Jan]] * [[Tony Blair|Blair, Tony]] (* 1953) * [[Karlheinz Blaschke|Blaschke, Karlheinz]] (1927–2020) * [[Aleksander Aleksandrowič Blok|Blok, Aleksander A.]] * [[Zdeněk Boháč|Boháč, Zdeněk]] * [[Marco Böhme|Böhme, Marco]] (* 1990) * [[Jan Bok|Bok, Jan]] * [[Marc Bolan|Bolan, Marc]] * [[Bojko Borisow|Borisow, Bojko]] (* 1959) * [[David Bowie|Bowie, David]] (1947–2016), britiski hudźbnik * [[Ivanka Brađašević|Brađašević, Ivanka]] (* 1955) * [[Willy Brandt|Brandt, Willy]] (1913–1992), němski politikar a zwjazkowy kancler * [[Achim Brankačk|Brankačk, Achim]] (1926–2013), serbski wučer, chórowy nawoda a awtor * [[Jan Brankačk|Brankačk, Jan]] (1930–1990), serbski stawiznar * [[Erik Brann|Brann, Erik]] * [[Marcel Brauman|Brauman, Marcel]] (* 1963) * [[Bertolt Brecht|Brecht, Bertolt]] (1898–1956), němski dramatikar a lyrikar * [[Jurij Brězan|Brězan, Jurij]] (1916–2006), serbski spisowaćel * [[Simon Brězan|Brězan, Simon]] (1958–1998) * [[Walerij Jakowlewič Brjusow|Brjusow, Walerij J.]] * [[Monika Brodka|Brodka, Monika]] * [[Michał Awgust Brojer|Brojer, Michał Awgust]] * [[Kito Wylem Broniš|Broniš, Kito Wylem]] (1788–1881), serbski farar a rěčespytnik * [[Matej Bogumił Broniš|Broniš, Matej Bogumił]] (1868–1937) * [[Andrew Brons|Brons, Andrew]] * [[Handrij Brósk|Brósk, Handrij]] (1802–1877) * [[Jurij Brósk|Brósk, Jurij]] (1833–1915) * [[Měrćin Ferdinand Brückner z Brückensteina|Brückner z Brückensteina, Měrćin Ferdinand]] * [[Toni Bruk|Bruk, Toni]] (1947–2020) * [[Jan Bryl|Bryl, Jan]] (1879–1931) * [[Ben Budar|Budar, Ben]] (1928–2011), serbski spisowaćel * [[Beno Budar|Budar, Beno]] (1946–2023), serbski spisowaćel a wudawaćel * [[Jan Budar|Budar, Jan]] (* 1975), direktor Załožby za serbski lud * [[Jan Michał Budar|Budar, Jan Michał]] (1713–1789) * [[Ludmila Budarjowa|Budarjowa, Ludmila]] (* 1949) * [[Semjon Michajlowič Budjonnyj|Budjonnyj, Semjon Michajlowič]], maršal Sowjetskeho zwjazka (183–1973) * [[Jakub Buk|Buk, Jakub]] (1825–1895), serbski duchowny, redaktor a rěčespytnik * [[Jan Buk|Buk, Jan]] (1922–2019), serbski moler * [[Jan Bulank|Bulank, Jan]] (1931–2002) * [[Maćij Bulank|Bulank, Maćij]] (* 1956) * [[Michail Afanasjewič Bulgakow|Bulgakow, Michail]] * [[Gisele Bündchen|Bündchen, Gisele]] * [[Iwan Aleksejewič Bunin|Bunin, Iwan A.]] * [[Ernst Busch|Busch, Ernst]] * [[George H. W. Bush|Bush, George H. W.]] (1924–2018) * [[George W. Bush|Bush, George W.]] (* 1946) * [[Algirdas Butkevičius|Butkevičius, Algirdas]] (* 1958) * [[Václav Bůžek (komponist)|Bůžek, Václav]] == C == * [[Herman Cain|Cain, Herman]] * [[Randy California|California, Randy]] * [[David Cameron|Cameron, David]] * [[Mariah Carey|Carey, Mariah]] * [[Jimmy Carter|Carter, Jimmy]] (1924–2024) * [[Johnny Cash|Cash, Johnny]] (1932–2003) * [[Fidel Castro|Castro, Fidel]] (1926–2016) * [[Bernard Cazeneuve|Cazeneuve, Bernard]] (* 1963) * [[Miro Cerar|Cerar, Miro]] (* 1963) * [[Herbert Cerna|Cerna, Herbert]] * [[Eugene Cernan|Cernan, Eugene]] * [[Charles III.]] (* 1948) * [[Dacian Cioloș|Cioloș, Dacian]] (* 1969) * [[Christine Clauß|Clauß, Christine]] * [[Bill Clinton|Clinton, Bill]] (* 1946) * [[Hillary Clinton|Clinton, Hillary]] (* 1947) * [[Wiktor Robjertowič Coj|Coj, Wiktor Robjertowič]] (1962–1990) * [[Leonard Cohen|Cohen, Leonard]] (1934–2016) * [[Phil Collins|Collins, Phil]] (* 1951) * [[Katerina Cornaro|Cornaro, Katerina]] (1454–1510) * [[António Costa|Costa, Antonio]] (* 1961) * [[Jan Ignacy Niecisław Baudouin de Courtenay|de Courtenay, Jan Ignacy Niecisław Baudouin]] * [[Branko Crvenkovski|Crvenkovski, Branko]] * [[Měrana Cušcyna|Cušcyna, Měrana]], rodź. Rajšec (* 1961) * [[Marina Iwanowna Cwjetajewa|Cwjetajewa, Marina]] * [[Bjarnat Cyž|Cyž, Bjarnat]] (* 1951) * [[Jakub Cyž (1775)|Cyž, Jakub]] (1775–1837) * [[Jakub Cyž (1901)|Cyž, Jakub]] (1901–1955) * [[Jan Cyž (jurist)|Cyž, Jan]] (jurist, krajny rada) * [[Jan Cyž (hudźbnik)|Cyž, Jan]] (hudźbnik) * [[Jan Cyž-Hajničanski|Cyž-Hajničanski, Jan]] (farar) * [[Mikławš Cyž|Cyž, Mikławš]] (1825–1853) == Č == * [[Petra Čagalj Sejdi|Čagalj Sejdi, Petra]] (* 1978) * [[Karel Čapek|Čapek, Karel]] (1890–1938) * [[Zuzana Čaputová|Čaputová, Zuzana]] (* 1973) * [[Jegiše Čarenc|Čarenc, Jegiše]] (1897–1937) * [[Arnošt Černik|Černik, Arnošt]] (1910–1988) * [[Křesćan Černik|Černik, Křesćan]] (1877–1934) * [[Adolf Černý|Černý, Adolf]] (1864–1952) * [[Ludwig Čibirow|Čibirow, Ludwig]] (* 1932) * [[Marin Čilić|Čilić, Marin]] (* 1988) * [[Michał Čoch|Čoch, Michał]] (1851–1922), serbski gymnazialny wučer a basnik * [[Jurij Čornak|Čornak, Jurij]] (1934–2015), serbski politikar * [[Jěwa-Marja Čornakec|Čornakec, Jěwa-Marja]] (* 1959), serbska awtorka a dramaturgowka * [[Mikławš Čórlich|Čórlich, Mikławš]] (1784–1858), serbski farar a prócowar * [[Konštantín Čulen|Čulen, Konštantín]] (1904–1964), słowakski stawiznar == Ć == * [[Donat Józef Ćěsla|Ćěsla, Donat Józef]] (1614–1690), serbski duchowny a spisaćel * [[Jan Ćěsla|Ćěsla, Jan]] (1840–1915), serbski basnik a přełožowar * [[Michał Ćěsla|Ćěsla, Michał]] (1809–1852), serbski gmejnski předstejer * [[Jan Ćichor|Ćichor, Jan]] (1630–1669), serbski farar a přełožer * [[Slavica Ćukteraš|Ćukteraš, Slavica]] == D == * [[Luiz Inácio Lula da Silva|da Silva, Luiz Inácio Lula]] * [[Karlo Kito Dalej|Dalej, Karlo Kito]] (1806–1892) * [[Viorica Dăncilă|Dăncilă, Viorica]] (* 1963) * [[Gary Davis|Davis, Gary]] * [[Charles de Gaulle|de Gaulle, Charles]] * [[Jan Bohuchwał Dejka|Dejka, Jan Bohuchwał]] (1779–1853) * [[Jurij Delenk|Delenk, Jurij]] (1882–1918) * [[Darryl DeLoach|DeLoach, Darryl]] * [[Dendemann]] * [[Derwan]] * [[Dick Diamonde|Diamonde, Dick]] * [[Jiří Dienstbier|Dienstbier, Jiří]] * [[Alexander Dierks|Dierks, Alexander]] (* 1987), sakski politikar (CDU) * [[Marlene Dietrich|Dietrich, Marlene]] * [[Thomas DiLorenzo|DiLorenzo, Thomas]] * [[Zoran Đinđić|Đinđić, Zoran]] * [[Novak Djoković|Djoković, Novak]] (* 1987), serbiski tenisowy hrajer * [[Roman Dmowski|Dmowski, Roman]] * [[Božidar Dobrucky|Dobrucky, Božidar]] (1893–1957) * [[Ján Emanuel Dobrucký|Dobrucký, Ján Emanuel]] (1854–1921) * [[Dragan Đokanović|Đokanović, Dragan]] * [[Matej Dołhi|Dołhi, Matej]] (1704–1786) * [[Marie Dolistová|Dolistová, Marie]] * [[Róža Domašcyna|Domašcyna, Róža]] (* 1951) * [[Franc Moric Domaška|Domaška, Franc Moric]] * [[Michał Domaška|Domaška, Michał]] * [[Romuald Domaška|Domaška, Romuald]] (1869–1945) * [[Marjana Domaškojc|Domaškojc, Marjana]] * [[Tanja Donatec|Donatec, Tanja]] * [[Fjodor Dostojewskij|Dostojewskij, Fjodor Michailowič]] (1821–1881) * [[Karl Dönitz|Dönitz, Karl]] * [[Mikławš Dórnik|Dórnik, Mikławš]] (1877–1946) * [[Arthur Conan Doyle|Doyle, Arthur Conan]] (1859–1930) * [[Jiří Drahoš|Drahoš, Jiří]] (* 1949), čěski chemikar a politikar * [[Slavenka Drakulić|Drakulić, Slavenka]] (1949–2026) * [[Vuk Drašković|Drašković, Vuk]] (* 1946), serbiski politikar * [[Malu Dreyer|Dreyer, Malu]] (* 1961), němska politikarka (SPD) * [[Handrij Dučman|Dučman, Handrij]] (1836–1909), serbski farar a spisowaćel * [[Pětr Dučman|Dučman, Pětr]] (1839–1907), serbski lěkar a narodny prócowar * [[Karol Duchoň|Duchoň, Karol]] * [[Andrzej Duda|Duda, Andrzej]] (* 1972), pólski politikar * [[Milo Đukanović|Đukanović, Milo]] (* 1962), čornohórski politikar * [[David Duke|Duke, David]] * [[Albrecht Dürer|Dürer, Albrecht]], němski moler * [[Jaroslav Durych|Durych, Jaroslav]] * [[Viktor Dyk|Dyk, Viktor]] * [[Bob Dylan|Dylan, Bob]] (''Zimmermann, Robert Allen'', * 1941) * [[Benedikt Dyrlich|Dyrlich, Benedikt]] (* 1950) == Dź == * [[Dźingis Khan]] (12.&nbsp;lětstotk–1227) * [[Ilija Dźuvalekovski|Dźuvalekovski, Ilija]] == E == * [[Petr Eben|Eben, Petr]] * [[Friedrich Ebert|Ebert, Friedrich]] * [[Umberto Eco|Eco, Umberto]] (1932–2016) * [[John Edwards (hudźbnik)|Edwards, John]] * [[Ernst Eichler|Eichler, Ernst]] (1930–2012) * [[Theodor Eicke|Eicke, Theodor]] * [[Albert Einstein|Einstein, Albert]] (1879–1955) * [[Ludwig Ela|Ela, Ludwig]] (* 1952) * [[Abulfaz Elčibej|Elčibej, Abulfaz]] * [[Marja Elikowska-Winklerowa|Elikowska-Winklerowa, Marja]] (* 1951) * [[Hannelore Elsner|Elsner, Hannelore]] * [[Nikolaj Aleksandrowič Engelgardt|Engelgardt, Nikolaj A.]] * [[Leszek Engelking|Engelking, Leszek]] * [[Friedrich Engels|Engels, Friedrich]] * [[Dagmar Enkelmann|Enkelmann, Dagmar]] * [[Keith Ellis|Ellis, Keith]] * [[Gudrun Ensslin|Ensslin, Gudrun]] * [[Enya]] * [[Ludwig Erhard|Erhard, Ludwig]] * [[Carolina Eyckec|Eyckec, Carolina]] == F == * [[Kryšan Bjedrich Faber|Faber, Kryšan Bjedrich]] (1682–1748) * [[Nancy Faeser|Faeser, Nancy]] (* 1970) * [[Julian Fałat|Fałat, Julian]] (1853–1929) * [[Handrij Falka|Falka, Handrij]] (1837–1917) * [[Chris Farlowe|Farlowe, Chris]] (* 1940) * [[Hanka Fascyna|Fascyna, Hanka]] (1935–2002) * [[Helmut Faska|Faska, Helmut]] (1932–2024) * [[Roger Federer|Federer, Roger]] (* 1981) * [[Johann Gottlieb Fichte|Fichte, Johann Gottlieb]] * [[Robert Fico|Fico, Robert]] (* 1964) * [[Korla Awgust Fiedler|Fiedler, Korla Awgust]] * [[Bobby Fischer|Fischer, Bobby]] * [[Heinz Fischer|Fischer, Heinz]] * [[Joschka Fischer|Fischer, Joschka]] * [[Ken Follett|Follett, Ken]] (* 1949) * [[Gerald Ford|Ford, Gerald]] (1913–2006) * [[Frank Förster|Förster, Frank]] (1937–2011) * [[Marron Curtis Fort|Fort, Marron Curtis]] (1938–2019) * [[Jodie Foster|Foster, Jodie]] * [[Jan Arnošt Frajšlag|Frajšlag, Jan Arnošt]] (1869–1951) * [[Franc Józef I.]] (1830–1916) * [[Abraham Frencel|Frencel, Abraham]] * [[Michał Frencel|Frencel, Michał]] (1628–1706) * [[Michał Frencel (1667)|Frencel, Michał]] (1667–1752) * [[Salomon Bohuchwał Frencel|Frencel, Salomon Bohuchwał]] (1701–1768) * [[Alfons Frencl|Frencl, Alfons]] (1946–2015) * [[Jan Józef Ignac Freišlag ze Šmidentala|Freišlag ze Šmidentala, Jan Józef Ignac]] * [[Caspar David Friedrich|Friedrich, Caspar David]] * [[Michail Wasiljewič Frunze|Frunze, Michail Wasiljewič]] * [[Jan Bjedrich Fryco|Fryco, Jan Bjedrich]] * [[Jakob Fugger|Fugger, Jakob]] (1459–1525) * [[Maria Furtwängler|Furtwängler, Maria]] (* 1966) * [[Joan Fuster|Fuster, Joan]] (1922–1992) * [[Fuzuli]] (1494–1556) == G == * [[Sigmar Gabriel|Gabriel, Sigmar]] (* 1959) * [[Radola Gajda|Gajda, Radola]] (1892–1948) * [[Rory Gallagher|Gallagher, Rory]] (1948–1995) * [[Izolda Gardošowa|Gardošowa, Izolda]] (1938–1979) * [[Judy Garland|Garland, Judy]] (1922–1969) * [[Holger Gasse|Gasse, Holger]] (* 1969), sakski politikar (CDU) * [[Martina Gedeck|Gedeck, Martina]] (* 1961) * [[Jan Gelanski|Gelanski, Jan]] (1699–1767) * [[Paolo Gentiloni|Gentiloni, Paolo]] (* 1954) * [[Lisa Gerrard|Gerrard, Lisa]] * [[Rinus Gerritsen|Gerritsen, Rinus]] * [[Martin Gerschwitz|Gerschwitz, Martin]] * [[Reynaldo Gianecchini|Gianecchini, Reynaldo]] * [[Billy Gibbons|Gibbons, Billy]] * [[Zinaida Nikolajewna Gippius|Gippius, Zinaida N.]] * [[Valéry Giscard d’Estaing|Giscard d'Estaing, Valéry]] (1926–2020) * [[Dabit Boguwěr Głowan|Głowan, Dabit Boguwěr]] (1788–1856) * [[Hendrich Głowan|Głowan, Hendrich]] (1833–1884) * [[Michail Iwanowič Glinka|Glinka, Michail Iwanowič]] (1804–1857) * [[Johann Wolfgang von Goethe|Goethe, Johann Wolfgang von]] (1749–1832) * [[Ronald Golias|Golias, Ronald]] * [[Michail Sergejewič Gorbačow|Gorbačow, Michail]] (1931–2022) * [[Katrin Göring-Eckardt|Göring-Eckardt, Katrin]] (* 1966) * [[Klement Gottwald|Gottwald, Klement]] (1896–1953) * [[Jan Gólč|Gólč, Jan]] (1864–1916) * [[Julius Herman Gólč|Gólč, Julius Herman]] (1831–1906) * [[Kolinda Grabar-Kitarović|Grabar-Kitarović, Kolinda]] (* 1968) * [[Aleksandr Borisowič Gradskij|Gradskij, Aleksandr Borisowič]] * [[Marek Grechuta|Grechuta, Marek]] * [[Jan Greško|Greško, Jan]] (1854–1925) * [[Boris Borisowič Grjebjenšćikow|Grjebjenšćikow, Boris Borisowič]] * [[Nick Griffin|Griffin, Nick]] * [[František Griglák|Griglák, František]] * [[Sorin Grindeanu|Grindeanu, Sorin]] (* 1973) * [[Marko Grojlich|Grojlich, Marko]] (* 1948) * [[Pawoł Grojlich|Grojlich, Pawoł]] (1908–1992) * [[Jan Grólmus|Grólmus, Jan]] * [[Marja Grólmusec|Grólmusec, Marja]] * [[Jurij Grós|Grós, Jurij]] (1931–2019) * [[Kito Grys|Grys, Kito]] (1766–1855) * [[Nikola Gruevski|Gruevski, Nikola]] * [[Arkadij Gukasjan|Gukasjan, Arkadij]] * [[Hugo Gunckel Lüer|Gunckel Lüer, Hugo]] * [[Gerhard Gundermann|Gundermann, Gerhard]] (1955–1998) * [[Wolfram Günther|Günther, Wolfram]] (* 1973) * [[António Guterres|Guterres, Antonio]] (* 1949) * [[Gregor Gysi|Gysi, Gregor]] == H == * [[Robert Habeck|Habeck, Robert]] (* 1969) * [[Bedřich Hacar|Hacar, Bedřich]] (1893–1963) * [[Lubina Hajduk-Veljkovićowa|Hajduk-Veljkovićowa, Lubina]] (* 1976) * [[Jan Haješ|Haješ, Jan]] (1873–1960) * [[Jurij Hajna|Hajna, Jurij]] (1877–1952) * [[Jan Hajnca|Hajnca, Jan]] (1852–1926) * [[Pětr Bjedrich Halka|Halka, Pětr Bjedrich]] (1761–1833) * [[Robert Anderson Hall, Jr.|Hall, Robert Anderson Jr.]] (1911–1997) * [[Jan Arnošt Hančka|Hančka, Jan Arnošt]] (1867–1928) * [[Jan Jurij Prokop Hančka|Hančka, Jan Jurij Prokop]] (1731–1789) * [[Peter Handke|Handke, Peter]] (* 1942) * [[Curt Handrik|Handrik, Curt]] (1885–1962) * [[Jan Handrik|Handrik, Jan]] (1924–2015) * [[Jurij Handrik|Handrik, Jurij]] (1897–1963) * [[Matej Handrik|Handrik, Matej]] (1864–1946) * [[Michał Handrik-Ćěsla|Handrik-Ćěsla, Michał]] (1846–1928) * [[Jan Hanski|Hanski, Jan]] (1925–2004) * [[Erwin Hanuš|Hanuš, Erwin]] (* 1935) * [[Corinna Harfouch|Harfouch, Corinna]] * [[Kamala Harris|Harris, Kamala]] (* 1964) * [[George Harrison|Harrison, George]] (1943–2001) * [[Zdenka Hásková|Hásková, Zdenka]] * [[Martin Haspelmath|Haspelmath, Martin]] * [[Jan Haša|Haša, Jan]] (1842–1863) * [[Jan Michał Haška|Haška, Jan Michał]] (1778–1854) * [[Matthias Haß|Haß, Matthias]] (* 1967) * [[Gusta Hatas|Hatas, Gusta]] (1842–1901) * [[Korla Benjamin Hatas|Hatas, Korla Benjamin]] (1806–1839) * [[Leopold Haupt|Haupt, Leopold]] * [[Jan Józef Hawštyn Hauptmann|Hauptmann, Jan Józef Hawštyn]] (1709–1771) * [[Václav Havel|Havel, Václav]] * [[Barry Hay|Hay, Barry]] * [[Sven Hedin|Hedin, Sven]] (1865–1952) * [[Johannes Heesters|Heesters, Johannes]] * [[Hubertus Heil|Heil, Hubertus]] (* 1972) * [[Lutz Heilmann|Heilmann, Lutz]] * [[Heinrich Heine|Heine, Heinrich]] (1797–1856) * [[Jan Hejduška|Hejduška, Jan]] (1915–1944) * [[Jan Hempel|Hempel, Jan]] (1917–1998) * [[Barbara Hendricks|Hendricks, Barbara]] * [[Audrey Hepburn|Hepburn, Audrey]] * [[Zbigniew Herbert|Herbert, Zbigniew]] (1924–1998) * [[Arnošt Herman|Herman, Arnošt]] (1871–1940) * [[Jakub Herman|Herman, Jakub]] (1836–1916) * [[Roman Herzog|Herzog, Roman]] (1934–2017) * [[Theodor Heuss|Heuss, Theodor]] (1884–1963) * [[Mikławš Hicka|Hicka, Mikławš]] (1821–1899) * [[Pětr Hila|Hila, Pětr]] (1860–1932) * [[Lutz Hillmann|Hillmann, Lutz]] (* 1959) * [[Karsten Hilse|Hilse, Karsten]] (* 1964) * [[Hilžbjeta I.]] (1533–1603) * [[Hilžbjeta II.]] (1926–2022) * [[Paul von Hindenburg|Hindenburg, Paul von]] * [[Bob Hite|Hite, Bob]] * [[Alfred Hitchcock|Hitchcock, Alfred]] * [[Adolf Hitler|Hitler, Adolf]] * [[Ho Chi Minh]] * [[Albert Hofmann|Hofmann, Albert]] (1906–2008) * [[Arnošt Holan|Holan, Arnošt]] (1882–1948) * [[Jan Arnošt Holan|Holan, Jan Arnošt]] * [[Lubina Holanec-Rawpowa|Holanec-Rawpowa, Lubina]] (1927–1964) * [[François Hollande|Hollande, François]] * [[Rolf Hoppe|Hoppe, Rolf]] (1930–2018) * [[Gyula Horn|Horn, Gyula]] (1932–2013) * [[Hórban VIII.]] (1568–1644), bamž * [[Jan Hórčanski|Hórčanski, Jan]] (1722–1799) * [[Michał Hórnik|Hórnik, Michał]] * [[Stephan Hösl|Hösl, Stephan]] (* 1966), sakski politikar (CDU) * [[Milan Hrabal|Hrabal, Milan]] (* 1954) * [[Hrjehor XVI.]] (1765–1846), bamž * [[Alfred Hugenberg|Hugenberg, Alfred]] * [[Charlie Huhn|Huhn, Charlie]] * [[Henry Hübchen|Hübchen, Henry]] * [[Helmut Hupac|Hupac, Helmut]] (* 1950) * [[Jan Hus|Hus, Jan]] (~1370–1415) == Ch == * [[Raul Chadžimba|Chadžimba, Raul]] * [[Neville Chamberlain|Chamberlain, Neville]] (1869–1940) * [[Adelbert von Chamisso|von Chamisso, Adelbert]] * [[Hugo Chávez|Chávez, Hugo]] (1954–2013) * [[Ernesto Che Guevara|Che Guevara, Ernesto]] (1928–1967) * [[Kosta Lewanowič Chetagurow|Chetagurow, Kosta Lewanowič]] * [[Jurij Chěžka|Chěžka, Jurij]] (1917—44) * [[Alex Chilton|Chilton, Alex]] * [[Jacques Chirac|Chirac, Jacques]] (1932–2019) * [[Wjelimir Chlebnikow|Chlebnikow, Wjelimir]] * [[Jan Chojnan|Chojnan, Jan]] * [[Chuang Sienfan]] == I == * [[In-Grid]] * [[Velimir Ilić|Ilić, Velimir]] * [[Maybrit Illner|Illner, Maybrit]] * [[Jaroměr Hendrich Imiš|Imiš, Jaroměr Hendrich]] * [[Mila Imišowa|Imišowa, Mila]], rodź. Pfulec (1827–1895) * [[Innocenc X.]] (1574–1655), bamž * [[Innocenc XI.]] (1611–1689), bamž * [[Innocenc XII.]] (1615–1700), bamž * [[Innocenc XIII.]] (1655–1724), bamž * [[David Irving|Irving, David]] * [[Steve Ittershagen|Ittershagen, Steve]] (* 1976), sakski politikar (CDU) * [[Alija Izetbegović|Izetbegović, Alija]] (1925–2003), bosniski politikar == J == * [[Michael Jackson|Jackson, Michael]] (1958–2009), US-ameriski hudźbnik * [[Theresa Jacobsowa|Jacobsowa, Theresa]] (* 1980), serbska kulturowědnica * [[Mikławš Jacsławk|Jacsławk, Mikławš]] (1827–1862), serbski duchowny a awtor * [[Arnošt Bohuwěr Jakub|Jakub, Arnošt Bohuwěr]] (1800–1854) * [[Jurij Jakub|Jakub, Jurij]] (1839–1913) * [[Filip Jakubaš|Jakubaš, Filip]] (1895–1966) * [[Mikławš Jakubica|Jakubica, Mikławš]] (16.&nbsp;lětstotk) * [[Maćij Wjacław Jakula|Jakula, Maćij Wjacław]] (1655–1738) * [[Jan XXIII.]] (1881–1963) * [[Jan Křćenik]] * [[Jan Pawoł I.]] (1912–1978) * [[Jan Pawoł II.]] (1920–2005) * [[Pětš Janaš|Janaš, Pětš]] (1933–2021) * [[Wylem Janhoefer|Janhoefer, Wylem]] (* 1991) * [[Jan Awgust Janka|Janka, Jan Awgust]] (1764–1833) * [[Janez Janša|Janša, Janez]] (* 1958) * [[Wiktor Fedorowyč Janukowyč|Janukowyč, Wiktor Fedorowyč]] (* 1950) * [[Thomas Jefferson|Jefferson, Thomas]] (1743–1826) * [[Marian Jeliński|Jeliński, Marian]] (* 1949) * [[Helmut Jenč|Jenč, Helmut]] (1936–2020) * [[Jan Awgust Jenč|Jenč, Jan Awgust]] (1836–1918) * [[Korla Awgust Jenč|Jenč, Korla Awgust]] (1828–1895) * [[Rudolf Jenč|Jenč, Rudolf]] (1903–1979) * [[Hanka Jenčec|Jenčec, Hanka]] (* 1983) * [[Pawoł Jenka|Jenka, Pawoł]] (1907–1971) * [[Sergej Aleksandrowič Jesenin|Jesenin, Sergej Aleksandrowič]] * [[Jewgenij Aleksandrowič Jewtušenko|Jewtušenko, Jewgenij Aleksandrowič]] (1932–2017) * [[J.J. Cale|Cale, J.J.]] * [[Steve Jobs|Jobs, Steve]] (1955–2011) * [[Lyndon B. Johnson|Johnson, Lyndon B.]] (1908–1973) * [[John Paul Jones|Jones, John Paul]] (* 1946) * [[Anna Maria Jopek|Jopek, Anna Maria]] * [[Hajno Jordan|Jordan, Hajno]] (1882–1917) * [[Hendrich Jordan|Jordan, Hendrich]] (1841–1910) * [[Jan Pětr Jordan|Jordan, Jan Pětr]] (1818–1891) * [[Karlo Jordan|Jordan, Karlo]] (1885–1967) * [[James Joyce|Joyce, James]] (1882–1941) * [[Jan Bohumił Junghänel|Junghänel, Jan Bohumił]] (1753–1810) * [[Bettina Jürgensen|Jürgensen, Bettina]] * [[Jan Just|Just, Jan]] (1869–1922) * [[Mikławš Just|Just, Mikławš]] (1885–1975) * [[Měrćin Bjarnat Just z Friedenfelsa|Just z Friedenfelsa, Měrćin Bjarnat]] (1651–1721) * [[Wiktor Andrijowyč Jušćenko|Jušćenko, Wiktor Andrijowyč]] (* 1954) * [[Ernst Jünger|Jünger, Ernst]] * [[Udo Jürgens|Jürgens, Udo]] (1934–2014) == K == * [[Jarosław Kaczyński|Kaczyński, Jarosław]] * [[Lech Kaczyński|Kaczyński, Lech]] * [[Korla Awgust Kalich|Kalich, Korla Awgust]] * [[Michail Iwanowič Kalinin|Kalinin, Michail Iwanowič]] * [[Kaliopi]] * [[Měrćin Kaltšmit|Kaltšmit, Měrćin]] (1925–2019) * [[Jan Awgust Kapler|Kapler, Jan Awgust]] (1851–1937) * [[Pawoł Božidar Kapler|Kapler, Pawoł Božidar]] (1887–1942) * [[Radovan Karadžić|Karadžić, Radovan]] * [[Jan Karafiát|Karafiát, Jan]] (1846–1929) * [[Fred Karger|Karger, Fred]] * [[Lubor Kasal|Kasal, Lubor]] * [[Měrćin Kasper|Kasper, Měrćin]] * [[Enda Kenny|Kenny, Enda]] (* 1951) * [[Handrij Kerk|Kerk, Handrij]] (1822–1894) * [[Jan Awgust Kerk|Kerk, Jan Awgust]] (1865–1938) * [[Měrćin Kerk|Kerk, Měrćin]] (1896–1965) * [[Christian Kern|Kern, Christian]] (* 1966) * [[Jill-Francis Ketlicojc|Ketlicojc, Jill-Francis]] (* 1991) * [[Jörg Kiesewetter|Kiesewetter, Jörg]] (* 1980), sakski politikar (CDU) * [[Kurt Georg Kiesinger|Kiesinger, Kurt Georg]] * [[Herman Kilian|Kilian, Herman]] (1859–1920) * [[Jakub Anton Kilian|Kilian, Jakub Anton]] (1683–1759) * [[Jan Kilian|Kilian, Jan]] (1811–1884) * [[Katja Kipping|Kipping, Katja]] * [[Russell Kirk|Kirk, Russell]] * [[Sergej Mironowič Kirow|Kirow, Sergej Mironowič]] * [[Sonja Elen Kisa|Kisa, Sonja Elen]] * [[Václav Klaus|Klaus, Václav]] * [[Klemens IX.]] (1600–1669) * [[Klemens X.]] (1590–1676) * [[Klemens XI.]] (1649–1721) * [[Klemens XII.]] (1652–1740) * [[Klemens XIII.]] (1693–1769) * [[Klemens XIV.]] (1705–1774) * [[Victor Klemperer|Klemperer, Victor]] (1881–1960) * [[Annekatrin Klepsch|Klepsch, Annekatrin]] (* 1977) * [[Barbara Klepsch|Klepsch, Barbara]] (* 1965) * [[Antonín Klimek|Klimek, Antonín]] * [[Kliment Ochridski]] (840–916) * [[Bjedrich Adolf Klin|Klin, Bjedrich Adolf]] * [[Christian Knauthe|Knauthe, Christian]] * [[Jurij Knebel|Knebel, Jurij]] (1934–2020) * [[David Knopfler|Knopfler, David]] * [[Hermann Knothe|Knothe, Hermann]] (1821–1903) * [[Detlef Kobjela|Kobjela, Detlef]] (1944–2018) * [[Korla Awgust Kocor|Kocor, Korla Awgust]] * [[Robert Kočarjan|Kočarjan, Robert]] * [[Helmut Kohl|Kohl, Helmut]] (1930–2017) * [[Horst Köhler|Köhler, Horst]] (1943–2025) * [[Jurij Koch|Koch, Jurij]] (* 1936) * [[Karl Heinrich Koch|Koch, Karl Heinrich]] * [[Anja Kochojc|Kochojc, Anja]] (* 1974) * [[Jan Kokla|Kokla, Jan]] (1798–1865) * [[Michał Kokla|Kokla, Michał]] (1840–1922) * [[Cyril Kola|Kola, Cyril]] (1927–2026) * [[Jakub Kolas|Kolas, Jakub]] (1882–1956) * [[Ján Kollár|Kollár, Ján]] * [[Eduard Kokojty|Kokojty, Eduard]] * [[Bronisław Komorowski|Komorowski, Bronisław]] * [[Konfucius]] * [[Iwan Stepanowič Konjew|Konjew, Iwan Stepanowič]] (1897–1973) * [[Jakub Korjeńk|Korjeńk, Jakub]] (1884–1945) * [[Bogna Korjeńkowa|Korjeńkowa, Bogna]] (* 1965) * [[Georg Körner|Körner, Georg]] (1717–1772) * [[Lajos Kossuth|Kossuth, Lajos]] * [[Mato Kosyk|Kosyk, Mato]] * [[Vojislav Koštunica|Koštunica, Vojislav]] * [[Sida Košutić|Košutić, Sida]] (1902–1965) * [[Ladislav Kováčik|Kováčik, Ladislav]] * [[George Kooymans|Kooymans, George]] * [[Hajko Kozel|Kozel, Hajko]] * [[Wójćech Kóčka|Kóčka, Wójćech]] (1911–1965) * [[Maximilian Krah|Krah, Maximilian]] (* 1977) * [[Franc Kral|Kral, Franc]] (1886–1915) * [[Jakub Kral|Kral, Jakub]] (1828–1911) * [[Jurij Kral|Kral, Jurij]] (1864–1945) * [[Měrćin Kral|Kral, Měrćin]] (1872–1950) * [[Mikławš Kral|Kral, Mikławš]] (1791–1812) * [[Karel Kramář|Kramář, Karel]] * [[Annegret Kramp-Karrenbauer|Kramp-Karrenbauer, Annegret]] (* 1962) * [[William Krause|Krause, William]] (1875–1925), němski moler * [[Alfred Krawc|Krawc, Alfred]] (1934–2018), serbski filmowc * [[Bjarnat Krawc|Krawc, Bjarnat]] (1861–1948), serbski komponist * [[Křesćan Krawc|Krawc, Křesćan]] (* 1938), serbski spisowaćel * [[Pawoł Krawc (1901)|Krawc, Pawoł]] (1901–1980), serbski twarski mišter a Domowinski funkcionar * [[Pawoł Erich Krawc|Krawc, Pawoł Erich]] (1907–1995), serbski pedagoga, ludowědnik a domiznowědnik * [[Hanka Krawcec|Krawcec, Hanka]] (1901–1990), serbska grafikarka * [[Marja Krawcec|Krawcec, Marja]] (1948–2014) * [[Pawlina Krawcowa|Krawcowa, Pawlina]] (1890–1941), serbska ludowa wuměłča, wopor fašizma * [[Leonid Makarowyč Krawčuk|Krawčuk, Leonid Makarowyč]] (1934–2022), ukrainski politikar * [[Bruno Kreisky|Kreisky, Bruno]] (1911–90), awstriski politikar * [[Winfried Kretschmann|Kretschmann, Winfried]] (* 1948), němski politikar (Zeleni), ministerski prezident * [[Michael Kretschmer|Kretschmer, Michael]] (* 1975), sakski politikar (CDU), ministerski prezident * [[Lukáš Krivošík|Krivošík, Lukáš]] * [[Kurt Krjeńc|Krjeńc, Kurt]] (1907–1978), serbski funkcionar a předsyda Domowiny * [[Sebastian Krumbiegel|Krumbiegel, Sebastian]] (* 1966) * [[Jan Krušwica|Krušwica, Jan]] (1811–1882) * [[Jan Bjarnat Krušwica|Krušwica, Jan Bjarnat]] (1845–1919) * [[Hendrich Awgust Krygar|Krygar, Hendrich Awgust]] (1804–1858), serbski farar a literarny stawiznar * [[Jan Krygaŕ|Krygaŕ, Jan]] (1598–1662), barokny komponist * [[Karel Kryl|Kryl, Karel]] (1944–1994) * [[Jan Křižan|Křižan, Jan]] (1880–1959) * [[Jan Pawoł Křižan|Křižan, Jan Pawoł]] (1854–1923) * [[Korla Božidar Křižan|Křižan, Korla Božidar]] (1886–1924) * [[Jurij Křižank|Křižank, Jurij]] (1868–1938) * [[Ludvík Kuba|Kuba, Ludvík]] (1863–1956) * [[Jurij Kubaš-Worklečan|Kubaš-Worklečan, Jurij]] (1902–1983) * [[Jurij Gustav Kubaš|Kubaš, Jurij Gustav]] (1845–1924) * [[Marja Kubašec|Kubašec, Marja]] (1890–1976) * [[Korla Awgust Kubica|Kubica, Korla Awgust]] (1842–1914) * [[Křesćan Kubica|Kubica, Křesćan]] (1805–1861) * [[Judith Kubicec|Kubicec, Judith]] (* 1968) * [[Māris Kučinskis|Kučinskis, Māris]] (* 1961) * [[Leonid Danylowyč Kučma|Kučma, Leonid Danylowyč]] (* 1938) * [[Jakub Kućank|Kućank, Jakub]] * [[Daniela Kuge|Kuge, Daniela]] (* 1975), sakska politikarka (CDU) * [[Bruce Kulick|Kulick, Bruce]] (* 1953) * [[Abaj Kunanbajuly|Kunanbajuly, Abaj]] (* 1904) * [[Renate Künast|Künast, Renate]] (* 1955) * [[Janka Kupala|Kupala, Janka]] (1882–1942) * [[Igor Wasiljewič Kurčatow|Kurčatow, Igor]] (1903–1960) * [[Pawoł Kurjo|Kurjo, Pawoł]] (1897–1935) * [[Akira Kurosawa|Kurosawa, Akira]] (1910–1998) * [[Janusz Kurtyka|Kurtyka, Janusz]] (1960–2010) * [[Michail Illarionowič Kutuzow|Kutuzow, Michail Illarionowič]] (1745–1813) * [[Sebastian Kurz|Kurz, Sebastian]] (* 1986) * [[Sarah Kuttner|Kuttner, Sarah]] (* 1979) * [[Antonina Aleksandrowna Kymytwal|Kymytwal, Antonina]] (1938–2015) == Ł == * [[Jan Łahoda|Łahoda, Jan]] (1801–1871) * [[Jurij Łusčanski|Łusčanski, Jurij]] (1839–1905) * [[Jurij Łušćanski|Łušćanski, Jurij]] (* 1951) == L == * [[Manfred Laduš|Laduš, Manfred]] (* 1941) * [[Oskar Lafontaine|Lafontaine, Oskar]] * [[Philipp Lahm|Lahm, Philipp]] * [[Miroslav Lajčák|Lajčák, Miroslav]] (* 1963) * [[Jan Lajnert|Lajnert, Jan]] (1892–1974) * [[Christine Lambrecht|Lambrecht, Christine]] (* 1965) * [[Daniel Landa|Landa, Daniel]] * [[Martin Landau|Landau, Martin]] (1928–2017) * [[Jan Langa|Langa, Jan]] (1669–1727) * [[Jan Balthasar Langa|Langa, Jan Balthasar]] (1697–1738) * [[Jan Bjedrich Langa (1709)|Langa, Jan Bjedrich]] (1709–1757) * [[Jan Bjedrich Langa (1738)|Langa, Jan Bjedrich]] (1738–1770) * [[Jěwa Wórša Lanzyna|Lanzyna, Jěwa Wórša]] (1928–2020) * [[Awgust Lapštich|Lapštich, Awgust]] (1883–1962) * [[Alexandra Maria Lara|Lara, Alexandra Maria]] * [[Jan Laras|Laras, Jan]] (1854–1921) * [[Darina Laščiaková|Laščiaková, Darina]] * [[Guillermo Lasso|Lasso, Guillermo]] (* 1955) * [[Fryco Latk|Latk, Fryco]] (1895–1980) * [[Karl Lauterbach|Lauterbach, Karl]] (* 1963) * [[Lucy Lawless|Lawless, Lucy]] * [[Christopher Lee|Lee, Christopher]] (1922–2015) * [[Gottfried Wilhelm Leibniz|Leibniz, Gottfried Wilhelm]] * [[Steffi Lemke|Lemke, Steffi]] (* 1968) * [[Wladimir Iljič Lenin|Lenin, Wladimir Iljič]] (1870–1924) * [[John Lennon|Lennon, John]] (1940–1980) * [[Leo XII.]] (1760–1829) * [[Leo XIII.]] (1810–1903) * [[Leo XIV.]] (* 1955) * [[Michail Jurjewič Lermontow|Lermontow, Michail Jurjewič]] * [[Bohuměr Leska|Leska, Bohuměr]] (1725–1796) * [[Michał Lešawa|Lešawa, Michał]] (1843–1862) * [[C. S. Lewis|Lewis, C. S.]] (1898–1963) * [[Ursula von der Leyen|Leyen, Ursula von der]] * [[Jurij Libš|Libš, Jurij]] (1857–1927) * [[Karl Liebknecht|Liebknecht, Karl]] * [[Christian Lindner|Lindner, Christian]] (* 1979) * [[Carl von Linné|Linné, Carl von]] * [[Valentin Lippmann|Lippmann, Valentin]] (* 1991) * [[Gerd Lippold|Lippold, Gerd]] (* 1961) * [[Arnošt Lodni (1878)|Lodni, Arnošt]] (1878–1969) * [[Stefan Löfven|Löfven, Stefan]] (* 1957) * [[Franc Jurij Lok|Lok, Franc Jurij]] (1751–1831) * [[Kito Lorenc|Lorenc, Kito]] (1938–2017) * [[Jakub Lorenc-Zalěski|Lorenc-Zalěski, Jakub]] (1874–1939) * [[Gesine Lötzsch|Lötzsch, Gesine]] * [[Annett Louisan|Louisan, Annett]] * [[Handrij Lubjenski|Lubjenski, Handrij]] (1790—1840) * [[Heinrich Lübke|Lübke, Heinrich]] (1894–1972) * [[Jurij Ludovici|Ludovici, Jurij]] (1619–1673) * [[Aljaksandr Lukašenka|Lukašenka, Aljaksandr]] (* 1954) * [[Martin Luther|Luther, Martin]] (1483–1546) * [[Rosa Luxemburg|Luxemburg, Rosa]] (1871–1919) == M == * [[Heiko Maas|Maas, Heiko]] * [[Mać Tereza]] (1910–1997) * [[Amy Macdonald|Macdonald, Amy]] * [[Duck MacDonald|MacDonald, Duck]] * [[Petr Mach|Mach, Petr]] * [[Magtymguly Pyragy]] (1724–1807) * [[Emmanuel Macron|Macron, Emmanuel]] (* 1977) * [[Jürgen Maćij|Maćij, Jürgen]] (* 1953) * [[Madonna]] * [[Jan Mahr (1765)|Mahr, Jan]] (1765–1848) * [[Claudia Maicher|Maicher, Claudia]] (* 1978) * [[Sandra Maischberger|Maischberger, Sandra]] * [[Thomas de Maizière|Maizière, Thomas de]] * [[Wladimir Wladimirowič Majakowskij|Majakowskij, Wladimir Wladimirowič]] * [[John Major|Major, John]] (* 1943) * [[Andrej Wadimowič Makarjewič|Makarjewič, Andrej Wadimowič]] * [[Miriam Makeba|Makeba, Miriam]] * [[Jurij Malink|Malink, Jurij]] (1893–1942) * [[Pětr Malink|Malink, Pětr]] (1931–1984) * [[Trudla Malinkowa|Malinkowa, Trudla]], rodź. Grofic (* 1955) * [[Radomír Malý|Malý, Radomír]] * [[Milčo Mančevski|Mančevski, Milčo]] * [[Nelson Mandela|Mandela, Nelson]] (1918–2013) * [[Osip Emiljewič Mandelštam|Mandelštam, Osip Emiljewič]] * [[Ray Manzarek|Manzarek, Ray]] (1939–2013) * [[Sanna Marin|Marin, Sanna]] (* 1985) * [[Hrjehor Martini|Martini, Hrjehor]] (1575–1632) * [[Karl Marx|Marx, Karl]] (1818–1883) * [[Tomáš Garrigue Masaryk|Masaryk, Tomáš Garrigue]] (1850–1937) * [[Igor Matovič|Matovič, Igor]] (* 1973) * [[Christian Matthée|Matthée, Christian]] (* 1979) * [[Theresa May|May, Theresa]] (* 1956) * [[John McCain|McCain, John]] (1936–2018) * [[Rudolf Medek|Medek, Rudolf]] * [[Handrij Mehliš|Mehliš, Handrij]] (1721–1790) * [[Katja Meier|Meier, Katja]] (* 1979) * [[Ulrike Meinhof|Meinhof, Ulrike]] * [[Alena Melicharová|Melicharová, Alena]] * [[Giorgia Meloni|Meloni, Giorgia]] (* 1977) * [[Angela Merkel|Merkel, Angela]] (* 1954) * [[Dave Meros|Meros, Dave]] * [[Marija Měrćinowa|Měrćinowa, Marija]] (* 1955) * [[Jan Awgust Měrćink|Měrćink, Jan Awgust]] (1817–75) * [[Jurij Měrćink|Měrćink, Jurij]] (1914–88) * [[Gustaw Mertin|Mertin, Gustaw]] (1901–84) * [[Friedrich Merz|Merz, Friedrich]] (* 1955) * [[Stjepan Mesić|Mesić, Stjepan]] (* 1934) * [[Jan Meškank|Meškank, Jan]] (1905–1972) * [[Timo Meškank|Meškank, Timo]] (* 1965) * [[Chrysta Meškankowa|Meškankowa, Chrysta]], rodź. Rječkec (* 1938) * [[Alfred Měškank|Měškank, Alfred]] (1927–2016) * [[Beno Mět|Mět, Beno]] (1925–2011) * [[Bosćan Tecelin Mět|Mět, Bosćan Tecelin]] (1759–1835) * [[Měrka Mětowa|Mětowa, Měrka]], rodź. Młynkec (* 1959) * [[Frido Mětšk|Mětšk, Frido]] (1916–1990) * [[Juro Mětšk|Mětšk, Juro]] (1954–2022) * [[Ludmila Mětškowa|Mětškowa, Ludmila]] (1923–1999) * [[Michał Mič|Mič, Michał]] (1879–1946) * [[Mieszko I.]] * [[Frido Michałk|Michałk, Frido]] * [[Marja Michałkowa|Michałkowa, Marja]], rodź. Cyžec (* 1949) * [[Charles Michel|Michel, Charles]] (* 1975) * [[Bascha Mika|Mika, Bascha]] * [[Alojs Mikławšk|Mikławšk, Alojs]] (* 1958) * [[Czesław Miłosz|Miłosz, Czesław]] (1911–2004) * [[Zoran Milanović|Milanović, Zoran]] (* 1966) * [[Georg Milbradt|Milbradt, Georg]] (* 1945) * [[Zdeněk Miler|Miler, Zdeněk]] (1921–2011) * [[Sima Milutinović|Milutinović, Sima]] (1791–1848) * [[Michail Mišustin|Mišustin, Michail]] (* 1966) * [[Alfred Mitaš|Mitaš, Alfred]] (1890–1956) * [[Alwin Mitaš|Mitaš, Alwin]] (1869–1953) * [[François Mitterrand|Mitterand, François]] * [[Ichirō Mizuki|Mizuki, Ichirō]] * [[Dmitrij Mjedwjedjew|Mjedwjedjew, Dmitrij]] * [[Jurij Mjeń|Mjeń, Jurij]] (1727–1785) * [[Michał Mjeń|Mjeń, Michał]] (1791–1875) * [[Rudolf Mjeń|Mjeń, Rudolf]] (1767–1841) * [[Dmitrij Sergejewič Mjerežkowskij|Mjerežkowskij, Dmitrij Sergejewič]] * [[Gustaw Alwin Mjerwa|Mjerwa, Gustaw Alwin]] * [[Pětr Młónk|Młónk, Pětr]] * [[Jurij Młynk|Młynk, Jurij]] * [[Simon Mol|Mol, Simon]] * [[Albin Moller|Moller, Albin]] * [[Mjertyn Moń|Moń, Mjertyn]] (1848–1905) * [[Marilyn Monroe|Monroe, Marilyn]] (1926–1962) * [[Evo Morales|Morales, Evo]] * [[Mateusz Morawiecki|Morawiecki, Mateusz]] (* 1968) * [[Junna Pjetrowna Moric|Moric, Junna Pjetrowna]] * [[Korla Awgust Mosak-Kłosopólski|Mosak-Kłosopólski, Korla Awgust]] * [[Ruth Moschner|Moschner, Ruth]] * [[Jan Herman Mrózak|Mrózak, Jan Herman]] (1841–1902), serbski farar * [[Oswald Mrózak|Mrózak, Oswald]] (1845–1934), serbski farar * [[Sławomir Mrożek|Mrożek, Sławomir]] (1930–2013) * [[Jan Bohuwěr Mučink|Mučink, Jan Bohuwěr]] (1821–1904) * [[Kito Mudra|Mudra, Kito]] (1799–1883) * [[Robert Mugabe|Mugabe, Robert]] (1924–2019) * [[Jurij Mucha|Mucha, Jurij]] (1860–1934) * [[Arnošt Muka|Muka, Arnošt]] (1854–1932) * [[Edvard Munch|Munch, Edvard]] (1863–1944) * [[Franz Müntefering|Müntefering, Franz]] (* 1940) * [[Joseph Muscat|Muscat, Joseph]] (* 1974) * [[Elon Musk|Musk, Elon]] (* 1971) * [[Ajaz Mutalibow|Mutalibow, Ajaz]] (1938–2022) == N == * [[Jan Pawoł Nagel|Nagel, Jan Pawoł]] (1934–1997) * [[Juliane Nagel|Nagel, Juliane]] (* 1978) * [[Maja Nagelowa|Nagelowa, Maja]] (* 1959) * [[Andrea Nahles|Nahles, Andrea]] * [[Milan Nakonečný|Nakonečný, Milan]] * [[Madlena Nasticcyna|Nasticcyna, Madlena]] (* 1950) * [[Nursultan Nazarbajew|Nazarbajew, Nursultan]] (* 1940) * [[Anton Nawka|Nawka, Anton]] (1913–1998) * [[Błažij Nawka|Nawka, Błažij]] (1922–2008) * [[Ludmila Nawka|Nawka, Ludmila]] (1929–2020) * [[Michał Nawka|Nawka, Michał]] (1885–1968) * [[Karol Nawrocki|Nawrocki, Karol]] (* 1983) * [[Petr Nečas|Nečas, Petr]] (* 1964) * [[Pawoł Nedo|Nedo, Pawoł]] (1908–1984) * [[Richard Needon|Needon, Richard]] * [[Božena Němcová|Němcová, Božena]] * [[Jan Neruda|Neruda, Jan]] * [[Pablo Neruda|Neruda, Pablo]] * [[Benjamin Netanjahu|Netanjahu, Benjamin]] (* 1949) * [[Luise Neuhaus-Wartenberg|Neuhaus-Wartenberg, Luise]] (* 1980) * [[Isaac Newton|Newton, Isaac]] * [[Saparmurat Nijazow| Nijazow, Saparmurat]] (1940–2006) * [[Désirée Nick|Nick, Désirée]] * [[Tomislav Nikolić|Nikolić, Tomislav]] * [[Richard Nixon|Nixon, Richard]] (1913–1994) * [[Pawoł Njek|Njek, Pawoł]] (1891–1944) * [[Boris Jefimowič Njemcow|Njemcow, Boris Jefimowič]] (1959–2015) * [[Hanzo Njepila|Njepila, Hanzo]] * [[Anna Njetrjebko|Njetrjebko, Anna]] * [[Noemi (spěwarka)|Noemi]] * [[Ernst Nolte|Nolte, Ernst]] (1923–2016) * [[Andreas Nowak (politikar)|Nowak, Andreas]] (* 1975), sakski politikar (CDU) * [[Bjarnat Nowak|Nowak, Bjarnat]] (1925–2022) * [[Herbert Nowak|Nowak, Herbert]] (1916–2011) * [[Jakub Nowak|Nowak, Jakub]] (1821–1875) * [[Jakub Nowak-Horjanski|Nowak-Horjanski, Jakub]] (1864–1938) * [[Jakub Nowak-Kašćanski|Nowak-Kašćanski, Jakub]] (1864–1920) * [[Józef Nowak|Nowak, Józef]] (1895–1978) * [[Ludwig Nowak|Nowak, Ludwig]] * [[Měrćin Nowak-Njechorński|Nowak-Njechorński, Měrćin]] (1900–1990) * [[Pawoł Nowotny|Nowotny, Pawoł]] (1912–2010) * [[Wylem Nowy|Nowy, Wylem]] (1870–1933) * [[Ted Nugent|Nugent, Ted]] * [[Jan Nuk|Nuk, Jan]] (* 1947) * [[Handrij Nyča|Nyča, Handrij]] (1731–1795) * [[Julian Nyča|Nyča, Julian]] (* 1988) * [[Jan Bogumił Nytška|Nytška, Jan Bogumił]] (1825–1904) * [[Garegin Nžde|Nžde, Garegin]] (1886–1955) == O == * [[Barack Obama|Obama, Barack]] * [[Nomto Očirowič Očirow|Očirow, Nomto Očirowič]] * [[Irina Wladimirowna Odojewcewa|Odojewcewa, Irina Wladimirowna]] * [[Gisela Oechelhaeuser|Oechelhaeuser, Gisela]] * [[Viktor Orbán|Orbán, Viktor]] (* 1963) * [[Ozzy Osbourne|Osbourne, Ozzy]] (1948–2025) * [[Peter O'Toole|O'Toole]] (1932–2013) * [[Cem Özdemir|Özdemir, Cem]] (* 1965) == P == * [[Handrij Palman|Palman, Handrij]] (1788–1862) * [[Gwyneth Paltrow|Paltrow, Gwyneth]] * [[Herman Kito Pank|Pank, Herman Kito]] * [[Kito Pank|Pank, Kito]] * [[Alfons Parczewski|Parczewski, Alfons]] (1849–1933) * [[Rick Parfitt|Parfitt, Rick]] * [[Jiří Paroubek|Paroubek, Jiří]] * [[Leonid Iwanowič Pasečnik|Pasečnik, Leonid Iwanowič]] * [[Boris Leonidowič Pasternak|Pasternak, Boris Leonidowič]] * [[Nikol Pašinjan|Pašinjan, Nikol]] (* 1975) * [[Josef Páta|Páta, Josef]] (1886–1942) * [[Petra Pau|Pau, Petra]] * [[Gabriele Pauli|Pauli, Gabriele]] * [[Petr Pavel|Pavel, Petr]] (* 1961) * [[Dave Peverett|Peverett, Dave]] * [[Tim Pawlenty|Pawlenty, Tim]] * [[Pawoł VI.]] (1897–1978) * [[Peter Pellegrini|Pellegrini, Peter]] (* 1975) * [[Měto Pernak|Pernak, Měto]] (1938–2019) * [[Jiří Pernes|Pernes, Jiří]] * [[Eva Perón|Perón, Eva]] (1919–1952) * [[Dickie Peterson|Peterson, Dickie]] * [[Michał Pětranc|Pětranc, Michał]] (1849–1915) * [[Frauke Petry|Petry, Frauke]] (* 1975) * [[Kaspar Peuker|Peuker, Kaspar]] * [[Křesćan Bohuwěr Pful|Pful, Křesćan Bohuwěr]] * [[Édith Piaf|Piaf, Édith]] * [[Wilhelm Pieck|Pieck, Wilhelm]] * [[Andrzej Pilipiuk|Pilipiuk, Andrzej]] * [[Jurij Pilk|Pilk, Jurij]] * [[Józef Piłsudski|Piłsudski, Józef]] * [[Mike Pinera|Pinera, Mike]] * [[Sebastián Piñera|Piñera, Sebastián]] (1949–2024) * [[Christiana Piniekowa|Piniekowa, Christiana]] (* 1958) * [[Augusto Pinochet|Pinochet, Augusto]] * [[Pius VI.]] (1717–1791) * [[Pius VII.]] (1742–1823) * [[Pius VIII.]] (1761–1830) * [[Pius IX.]] (1792–1878) * [[Pius X.]] (1835–1914) * [[Pius XI.]] (1857–1939) * [[Pius XII.]] (1876–1958) * [[Jan Pjech|Pjech, Jan]] (1707–1741) * [[Jan Bohuwěr Pjech|Pjech, Jan Bohuwěr]] (1838–1913) * [[Pjelageja (spěwarka)|Pjelageja]] * [[Jan Jakub Pjetaš|Pjetaš, Jan Jakub]] (1815–1885) * [[Alexej Pludek|Pludek, Alexej]] * [[Vlastimil Podracký|Podracký, Vlastimil]] * [[Ulrich Pogoda|Pogoda, Ulrich]] (* 1954) * [[Jan Awgust Pohonč|Pohonč, Jan Awgust]] (1841–1909) * [[Anja Pohončowa|Pohončowa, Anja]] (* 1970) * [[Georges Pompidou|Pompidou, Georges]] (1911–1974) * [[Bohačesć Bjedrich Ponich|Ponich, Bohačesć Bjedrich]] (1761–1826) * [[Pětr Ponich|Ponich, Pětr]] (1716–1785) * [[Samuel Bohuwěr Ponich|Ponich, Samuel Bohuwěr]] (1748–1798) * [[Petro Oleksijowyč Porošenko|Porošenko, Petro Oleksijowyč]] * [[Franka Potente|Potente, Franka]] * [[Otfried Preußler|Preußler, Otfried]] (1923–2013) * [[Rod Price|Price, Rod]] * [[Sergej Michajlowič Prokudin-Gorskij|Prokudin-Gorskij, Sergej Michajlowič]] (1863–1944) * [[Anastasija Prychodko|Prychodko, Anastasija]] * [[Andrejs Pumpurs|Pumpurs, Andrejs]] (1841–1902) * [[Jan Evangelista Purkyně|Purkyně, Jan Evangelista]] * [[Denis Wladimirowič Pušilin|Pušilin, Denis Wladimirowič]] * [[Aleksander Sergejewič Puškin|Puškin, Aleksander Sergejewič]] * [[Wladimir Putin|Putin, Wladimir Wladimirowič]] == R == * [[Michał Raca|Raca, Michał]] (1657–1730) * [[Kočo Racin|Racin, Kočo]] * [[Jakub Rachlowc|Rachlowc, Jakub]] (1817–1858), serbski ludowy basnik * [[Radama I.]] (1793–1828), kral Madagaskara * [[Antonia Rados|Rados, Antonia]] (* 1953) * [[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]] * [[Mariano Rajoy|Rajoy, Mariano]] (* 1955) * [[Franc Rajš|Rajš, Franc]] (1925-2000) * [[Edi Rama|Rama, Edi]] (* 1964) * [[Bodo Ramelow|Ramelow, Bodo]] (* 1956) * [[Gustaf John Ramstedt|Ramstedt, Gustaf John]] * [[Ranavalona I.]] (1782 – 1861) * [[Lars Løkke Rasmussen|Rasmussen, Lars Løkke]] (* 1964) * [[Alois Rašín|Rašín, Alois]] * [[Jüri Ratas|Ratas, Jüri]] (* 1978) * [[Johannes Rau|Rau, Johannes]] * [[Anna-Maria Ravnopolska-Dean|Ravnopolska-Dean, Anna-Maria]] * [[Jan Rawp|Rawp, Jan]] (1928–2007) * [[Martin Rázus|Rázus, Martin]] * [[Chris Rea|Rea, Chris]] (1951–2025) * [[Ronald Reagan|Reagan, Ronald]] (1911–2004) * [[Bernice Johnson Reagon|Reagon, Bernice Johnson]] (1942–2024) * [[Lucy Redler|Redler, Lucy]] * [[Lou Reed|Reed, Lou]] (1942–2013) * [[Simon Rehan|Rehan, Simon]] (~1570–~1650) * [[Brigitte Reimann|Reimann, Brigitte]] * [[Larry Reinhardt|Reinhardt, Larry]] * [[Gerhard Renč|Renč, Gerhard]] (1897–1982) * [[Jan Renč|Renč, Jan Jurij]] (1856–1916) * [[Jan Renč (1884)|Renč, Jan]] (1884–1945) * [[Jan Korla Renč|Renč, Jan Korla]] (1821–1888) * [[Měrćin Renč|Renč, Měrćin]] (1853–1911) * [[Władysław Reymont|Reymont, Władysław]] * [[Filip Rězak|Rězak, Filip]] (1859–1921) * [[Hana Rězakec|Rězakec, Hana]] (1872–1951) * [[Handrij Rheniš|Rheniš, Handrij]] (1731–1805) * [[Leni Riefenstahl|Riefenstahl, Leni]] (1902–2003) * [[Lukas Rietzschel|Rietzschel, Lukas]] (* 1994) * [[Nikolaj Rimski-Korsakow|Rimski-Korsakow, Nikolaj]] (1844–1908) * [[Antti Rinne|Rinne, Antti]] (* 1962) * [[Dolores O'Riordan|Riordan, Dolores O']] (1971–2018) * [[Svetozar Ristovski|Ristovski, Svetozar]] (* 1972) * [[Hajno Rizo|Rizo, Hajno]] (1873–1917) * [[Jan Rječka|Rječka, Jan]] (1878–1915) * [[Maks Rječka|Rječka, Maks]] (1908–1944) * [[Korla Herman Robert Rjeda|Rjeda, Korla Herman Robert]] (1816–1900) * [[Bjarnat Rjenč|Rjenč, Bjarnat]] (1937–2018) * [[Julia Roberts|Roberts, Julia]] * [[Fryco Rocha|Rocha, Fryco]] (1863–1942) * [[Lew Rockwell|Rockwell, Lew]] * [[Ernst Röhm|Röhm, Ernst]] * [[Taavi Rõivas|Rõivas, Taavi]] (* 1979) * [[Hinc Roj|Roj, Hinc]] (1927–2019) * [[Konstantin Konstantinowič Rokossowskij|Rokossowskij, Konstantin Konstantinowič]] (1896–1968) * [[Franklin D. Roosevelt|Roosevelt, Franklin D.]] (1882–1945) * [[Matthias Rößler|Rößler, Matthias]] (* 1955) * [[Francis Rossi|Rossi, Francis]] * [[Michał Rostok|Rostok, Michał]] * [[Sofia Rotaru|Rotaru, Sofia]] * [[Claudia Roth|Roth, Claudia]] * [[Ségolène Royal|Royal, Ségolène]] * [[Robert Iwanowič Roždestwjenskij|Roždestwjenskij, Robert Iwanowič]] * [[Jiří Rusnok|Rusnok, Jiří]] (* 1960) * [[Šota Rustaweli|Rustaweli, Šota]] * [[Handrij Ruška|Ruška, Handrij]] (1755–1810) * [[Mark Rutte|Rutte, Mark]] (* 1967) * [[Ernst Rychtar|Rychtar, Ernst]] (1810–1872) * [[Ernst Bohachwał Rychtar|Rychtar, Ernst Bohachwał]] (1767–1848) * [[Helmut Rychtar|Rychtar, Helmut]] (1942–2022) * [[Hync Rychtaŕ|Rychtaŕ, Hync]] (* 1951) * [[Jan Rychtar|Rychtar, Jan]] (1732–1802) * [[Jan Boguměr Rychtar|Rychtar, Jan Boguměr]] (1703–1765) * [[Jurij Sergejewič Rytcheu|Rytcheu, Jurij Sergejewič]] (1830–2008) == Ř == * [[Martin Říman|Říman, Martin]] == S == * [[Bako Saakjan|Saakjan, Bako]] * [[Melanie Safka|Safka, Melanie]] * [[Kurmangazy Sagyrbajuly|Sagyrbajuly, Kurmangazy]] (1818–1896) * [[Antoine de Saint-Exupéry|Saint-Exupéry, Antoine de]] * [[Měrćin Salowski|Salowski, Měrćin]] (1932–2010) * [[Julija Olegowna Samojlowa|Samojlowa, Julija]] (* 1989) * [[Pedro Sánchez|Sánchez, Pedro]] (* 1972) * [[Otto Sander|Sander, Otto]] (1941–2013) * [[Serž Sargsjan|Sargsjan, Serž]] (* 1954) * [[Armen Sarkisjan|Sarkisjan, Armen]] (* 1953) * [[Nicolas Sarkozy|Sarkozy, Nicolas]] * [[Joscha Sauer|Sauer, Joscha]] * [[Wolfgang Schäuble|Schäuble, Wolfgang]] (1942–2023) * [[Friedrich Schiller|Schiller, Friedrich]] (1759–1805) * [[Helmut Schmidt|Schmidt, Helmut]] (1918–2015) * [[Johann Gottfried Schmutz|Schmutz, Johann Gottfried]] (1715–1798) * [[Daniel Schneidermann|Schneidermann, Daniel]] * [[Olaf Scholz|Scholz, Olaf]] (* 1958) * [[Gerhard Schöne|Schöne, Gerhard]] (* 1952) * [[Barbara Schöneberger|Schöneberger, Barbara]] (* 1974) * [[Gerhard Schröder|Schröder, Gerhard]] (* 1944) * [[Franziska Schubert|Schubert, Franziska]] (* 1982) * [[Friedrich Wilhelm Schultz|Schultz, Friedrich Wilhelm]] * [[Svenja Schulze|Schulze, Svenja]] (* 1968) * [[Manuela Schwesig|Schwesig, Manuela]] * [[Horst Seehofer|Seehofer, Horst]] (* 1949) * [[Mehmed Meša Selimović|Selimović, Mehmed Meša]] (1910–1982) * [[Michal Semín|Semín, Michal]] * [[William Shakespeare|Shakespeare, William]] * [[Shakira]] (* 1977) * [[Ewa Siatkowska|Siatkowska, Ewa]] (1930–2020) * [[Sima Qian]] * [[Kim Simmonds|Simmonds, Kim]] * [[Arnošt Simon|Simon, Arnošt]] (1905–1974) * [[Marja Simonowa|Simonowa, Marja]], rodź. Janašec (1824–1877) * [[Juha Sipilä|Sipilä, Juha]] (* 1961) * [[Jakub Skala|Skala, Jakub]] (1851–1925) * [[Jan Skala|Skala, Jan]] (1889–1945) * [[Saulius Skvernelis|Skvernelis, Saulius]] (* 1970) * [[Jurij Słodeńk|Słodeńk, Jurij]] (1873–1945) * [[Handrij Smoler|Smoler, Handrij]] (1693–1729) * [[Jan Arnošt Smoler|Smoler, Jan Arnošt]] (1816–1884) * [[Korla Jan Smoler|Smoler, Korla Jan]] (1791–1848) * [[Marko Smoler|Smoler, Marko]] (1857–1941) * [[Mário Soares|Soares, Mário]] (1924–2017) * [[Bohuslav Sobotka|Sobotka, Bohuslav]] (* 1971) * [[Markus Söder|Söder, Markus]] (* 1967) * [[Erna Solberg|Solberg, Erna]] (* 1961) * [[Aleksandr Solženicyn|Solženicyn, Aleksandr]] * [[Adolf Sommer|Sommer, Adolf]] (1862–1909) * [[Ernst Bohuwěr Sommer|Sommer, Ernst Bohuwěr]] (1826–1878) * [[Angela Stachowa|Stachowa, Angela]] (1948–2022) * [[Eva-Maria Stange|Stange, Eva-Maria]] (* 1957) * [[Keir Starmer|Starmer, Keir]] (* 1962) * [[Manfred Starosta|Starosta, Manfred]] (* 1941) * [[Dawid Statnik|Statnik, Dawid]] (* 1983) * [[Zoran Stefanović|Stefanović, Zoran]] (* 1969) * [[Frank-Walter Steinmeier|Steinmeier, Frank-Walter]] * [[Kito Fryco Stempel|Stempel, Kito Fryco]] * [[Feliks Steuer|Steuer, Feliks]] * [[Manfred Stolpe|Stolpe, Manfred]] (1936–2019) * [[Erwin Strittmatter|Strittmatter, Erwin]] (1912–1994) * [[Frank Stübner|Stübner, Frank]] (1954–2017) * [[Peter Stuyvesant|Stuyvesant, Peter]] * [[Pavle Jurišić Šturm|Šturm, Pavle Jurišić]] * [[Marko Suchy|Suchy, Marko]] * [[Sun Jat-Sen]] (1866–1925) * [[Rishi Sunak|Sunak, Rishi]] (* 1980) * [[Juro Surowin|Surowin, Juro]] (1831–1904) * [[Handrij Suška|Suška, Handrij]] (1795–1843) * [[Aleksander Wasiljewič Suworow|Suworow, Aleksander Wasiljewič]] (1730–1800) * [[Jurij Hawštyn Swětlik|Swětlik, Jurij Hawštyn]] (1650–1729) * [[Taylor Swift|Swift, Taylor]] (* 1989) * [[Swjatopluk I.]] * [[Hanzo Juro Swora|Swora, Hanzo Juro]] (1785–1844) * [[Jan Karlo Fryco Swora|Swora, Jan Karlo Fryco]] (1818–1884) * [[Jan Awgust Sykora|Sykora, Jan Awgust]] * [[Libor Sztemon|Sztemon, Libor]] * [[Beata Szydło|Szydło, Beata]] (* 1963) * [[Wisława Szymborska|Szymborska, Wisława]] == Š == * [[Marijetta Sergejewna Šaginjan|Šaginjan, Marijetta Sergejewna]] (1888–1982) * [[Šahbaz Bhatti]] (1968–2011) * [[Jakub Šajba|Šajba, Jakub]] (1899–1956) * [[Warlam Tichonowič Šalamow|Šalamow, Warlam Tichonowič]] (1907–1982) * [[Marjan Šarec|Šarec, Marjan]] (* 1977) * [[Leoš Šatava|Šatava, Leoš]] (* 1954) * [[Stepan Šaumjan|Šaumjan, Stepan]] (1878–1918) * [[Lew Wladimirowič Ščerba|Ščerba, Lew Wladimirowič]] (1880–1944) * [[Pawoł Šenkar|Šenkar, Pawoł]] (1925–1948) * [[Susann Šenkec|Šenkec, Susann]] (* 1976) * [[Hinc Šewc|Šewc, Hinc]] (1927–2021) * [[Taras Šewčenko|Šewčenko, Taras]] (1814–1861) * [[Jakub Šewčik|Šewčik, Jakub]] (1867–1935) * [[Jurij Šewčik (1862)|Šewčik, Jurij]] (1862–1932) * [[Michał Šewčik|Šewčik, Michał]] (1870–1903) * [[Božidar Šěca|Šěca, Božidar]] (1900–1986) * [[Jan Šěca|Šěca, Jan]] (1883–1949) * [[Korla Bohuwěr Šěca|Šěca, Korla Bohuwěr]] (1858–1938) * [[Franc Šěn|Šěn, Franc]] (* 1950) * [[Hadam Bohuchwał Šěrach|Šěrach, Hadam Bohuchwał]] (1724–1773) * [[Hadam Zacharias Šěrach|Šěrach, Hadam Zacharias]] (1693–1758) * [[Korla Bohuchwał Šěrach|Šěrach, Korla Bohuchwał]] (1764–1836) * [[Křesćan Bohuchwał Šěrach|Šěrach, Křesćan Bohuchwał]] (1709–1776) * [[Pětr Šěrach|Šěrach, Pětr]] (1656–1727) * [[Pětr Elias Šěrach|Šěrach, Pětr Elias]] (1742–1795) * [[Hanamarja Šěrcec|Šěrcec, Hanamarja]] (1918–1943) * [[Marko Šiman|Šiman, Marko]] (* 1955) * [[Jurij Józef Šimon|Šimon, Jurij Józef]] (1646–1729) * [[Horst Šlosar|Šlosar, Horst]] (1903–1964) * [[Gabriela Šmajdźina|Šmajdźina, Gabriela Marija]] (* 1965) * [[Iwan Sergejewič Šmjeljow|Šmjeljow, Iwan Sergejewič]] (1873–1950) * [[Herman Šleca|Šleca, Herman]] (1892–1948) * [[Chryša Šlenkar|Šlenkar, Chryša]] (1674–1728) * [[Michail Aleksandrowič Šolochow|Šolochow, Michail Aleksandrowič]] (1905–1984) * [[Madleńka Šołćic|Šołćic, Madlenka]] (* 1975) * [[Dorothea Šołćina|Šołćina, Dorothea]] (* 1953) * [[Arnošt Bjedrich Šołta|Šołta, Arnošt Bjedrich]] (1763–1832) * [[Arnošt Fürchtegott Šołta|Šołta, Arnošt Fürchtegott]] (1793–1858) * [[Beno Šołta|Šołta, Beno]] (1891–1968) * [[Beno Pětr Šołta|Šołta, Beno Pětr]] (1851–1908) * [[Dietrich Šołta|Šołta, Dietrich]] (* 1950) * [[Jan Šołta|Šołta, Jan]] (1921–2004) * [[Jurij Šołta (1886)|Šołta, Jurij]] (1886–1971) * [[Jurij Šołta (1888)|Šołta, Jurij]] (1888–1968) * [[Pawoł Šołta|Šołta, Pawoł]] (1875–1948) * [[Pawoł Šołta (1934)|Šołta, Pawoł]] (1934–2025) * [[Pětr Šołtka|Šołtka, Pětr]] (1945–2022) * [[Vladimír Špidla|Špidla, Vladimír]] (* 1951) * [[Ľudovít Štúr|Štúr, Ľudovít]] (1815–1856) * [[Pětš Šurman|Šurman, Pětš]] (* 1961) * [[Max Švabinský|Švabinský, Max]] (1873–1962) * [[Antonín Švehla|Švehla, Antonín]] (1873–1933) * [[Bogumił Šwjela|Šwjela, Bogumił]] (1873–1948) * [[Kito Šwjela|Šwjela, Kito]] (1836–1922) * [[Wylem Šybar|Šybar, Wylem]] (1887–1974) * [[Jan Zygmunt Bjedrich Šyndlaŕ|Šyndlaŕ, Jan Zygmunt Bjedrich]] (1758–1841) == T == * [[Boris Tadić|Tadić, Boris]] * [[Handroš Tara|Tara, Handroš]] (~1570–~1638) * [[Zoran Tegeltija|Tegeltija, Zoran]] (* 1961) * [[Eugène Terre'Blanche|Terre'Blanche, Eugène]] * [[Otakar Theer|Theer, Otakar]] * [[David Thomas| Thomas, David]] * [[Jan Jurij Temler|Temler, Jan Jurij]] (~1500–1573) * [[Lewon Ter-Petrosjan|Ter-Petrosjan, Lewon]] * [[Jan Bjedrich Tešnaŕ|Tešnaŕ, Jan Bjedrich]] (1829–1898) * [[Margaret Thatcher|Thatcher, Margaret]] (1925–2013) * [[Leonid Tibilow|Tibilow, Leonid]] * [[Jakub Ticin|Ticin, Jakub]] * [[Yann Tiersen|Tiersen, Yann]] * [[Stanisław Tilich|Tilich, Stanisław]] (* 1959) * [[Josip Broz Tito|Tito, Josip Broz]] (1892–1980) * [[Vlastimil Tlustý|Tlustý, Vlastimil]] * [[J. R. R. Tolkien|Tolkien, John Ronald Reuel]] * [[Aleksej Nikolajewič Tolstoj|Tolstoj, Aleksej Nikolajewič]] * [[Lew Nikolajewič Tolstoj|Tolstoj, Lew Nikolajewič]] * [[Josef Tomeš|Tomeš, Josef]] * [[Mirek Topolánek|Topolánek, Mirek]] * [[Lew Dawidowič Trockij|Trockij, Lew Dawidowič]] (1879–1940) * [[Walter Trout|Trout, Walter]] (* 1951) * [[Mikławš Truc|Truc, Mikławš]] (1839–1917) * [[Harry S. Truman|Truman, Harry S.]] (1884–1972) * [[Donald Trump|Trump, Donald]] (* 1946) * [[Liz Truss|Truss, Liz]] (* 1975) * [[Peter Tschentscher|Tschentscher, Peter]] (* 1966) * [[Howannes Tumanjan|Tumanjan, Howannes]] (1869–1923) * [[Iwan Sergejewič Turgenjew|Turgenjew, Iwan Sergejewič]] (1818–1883) * [[Donald Tusk|Tusk, Donald]] (* 1957) * [[Samuel Twardowski|Twardowski, Samuel]] (1595–1661) == U == * [[Tuone Udaina|Udaina, Tuone]] (1840–1898) * [[Lesja Ukrajinka|Ukrajinka, Lesja]] (1871–1913), ukrainska basnica * [[Markus Ulbig|Ulbig, Markus]] (* 1964), němski politikar (CDU), krajny minister * [[Georg Unland|Unland, Georg]] (* 1953), němski politikar (CDU), krajny minister * [[Jörg Urban|Urban, Jörg]] (* 1964), němski politikar (AfD) * [[Octavian Ursu|Ursu, Octavian]] (* 1967), němski politikar (CDU) * [[Jan Uvena|Uvena, Jan]] == V == * [[Jindřich Vacek|Vacek, Jindřich]] (* 1955) * [[Manuel Valls|Valls, Manuel]] (* 1962) * [[Alexander Van der Bellen|Van der Bellen, Alexander]] (* 1944) * [[Larry Van Kriedt|Van Kriedt, Larry]] * [[Vincent van Gogh|van Gogh, Vincent]] * [[Harry Vanda|Vanda, Harry]] * [[Leo Varadkar|Varadkar, Leo]] (* 1979) * [[Henry Vestine|Vestine, Henry]] (1944–1997) * [[Anja Veterova|Veterova, Anja]] * [[Jan Vogel|Vogel, Jan]] (1773–po 1800) * [[Sören Voigt|Voigt, Sören]] (* 1971), sakski politikar (CDU) * [[Pawoł Völkel|Völkel, Pawoł]] (1931–1997) * [[Hartmut Vorjohann|Vorjohann, Hartmut]] (* 1963) * [[Erich von Däniken|von Däniken, Erich]] * [[Carl Maria von Weber|von Weber, Carl Maria]] (1786–1826) * [[Jarosław Vrchlický|Vrchlický, Jarosław]] (1853–1912) * [[Aleksandar Vučić|Vučić, Aleksandar]] (* 1970) == W == * [[Sahra Wagenknecht|Wagenknecht, Sahra]] (* 1969), němska politikarka * [[Ronny Wähner|Wähner, Ronny]] (* 1975), sakski politikar (CDU) * [[Jelena Wajenga|Wajenga, Jelena]] (* 1977) * [[Měrćin Wałda|Wałda, Měrćin]] (* 1951) * [[Lech Wałęsa|Wałęsa, Lech]] (* 1943), pólski politikar * [[Jurij Wanak|Wanak, Jurij]] (1764–1837), serbski wučer a přełožowar * [[Jurij Arnošt Wanak|Wanak, Jurij Arnošt]] (1817–1887), serbski farar a spisowaćel * [[Wjacław Warichius|Warichius, Wjacław]] (1564–1618) * [[Jan Awgust Warko|Warko, Jan Awgust]] (1821–1862) * [[Aleksandr Michajlowič Wasilewskij|Wasilewskij, Aleksandr Michajlowič]] (1895–1977) * [[George Washington|Washington, George]] (1732–1799), US-ameriski general a politikar * [[Junior Watson|Watson, Junior]] * [[Jan Wawer|Wawer, Jan]] (1672–1728) * [[Bjarnat Wawrik|Wawrik, Bjarnat]] (1889–1979) * [[Měrćin Weclich|Weclich, Měrćin]] (* 1957), serbski spěwar a komponist * [[Richard von Weizsäcker|Weizsäcker, Richard von]] (1920–2015), němski politikar * [[Walter Wenzel|Wenzel, Walter]] (1929–2025), slawist a mjenowědnik * [[Juliane Werding|Werding, Juliane]] (* 1956), spěwarka * [[Guido Westerwelle|Westerwelle, Guido]] (1961–2016), němski politikar (FDP) * [[Alfons Wićaz|Wićaz, Alfons]] (* 1945), serbski žurnalist * [[Bosćij Michał Wićaz|Wićaz, Bosćij Michał]] (1747–1803), serbski braška a ludowy basnik * [[Jurij Wićaz|Wićaz, Jurij]] (1899–1974), serbski žurnalist, spisowaćel a přełožowar * [[Mikławš Joachim Wićaz|Wićaz, Mikławš Joachim]] (1921–1998) * [[Ota Wićaz|Wićaz, Ota]] (1874–1952), serbski literarny a kulturny stawiznar, redaktor a spisowaćel * [[Pawoł Wićaz-Chróšćanski|Wićaz-Chróšćanski, Pawoł]] (1901–1933), serbski redaktor a basnik * [[Herta Wićazec|Wićazec, Herta]] (1819–1885), serbska basnjerka * [[Anne Will|Will, Anne]] (* 1966), němska žurnalistka a moderatorka * [[Roger Willemsen|Willemsen, Roger]] (1955–2016), němski publicist a moderator * [[Jurij Winar|Winar, Jurij]] (1909–1991), serbski komponist * [[Hańža Winarjec-Orsesowa|Winarjec-Orsesowa, Hańža]] (1926–2016), wučerka a awtorka * [[Michał Wincar|Wincar, Michał]] (1854–1937) * [[Jurij Winger|Winger, Jurij]] (1872–1918) * [[Edgar Winter|Winter, Edgar]] * [[Pawoł Wirth|Wirth, Pawoł]] (1906–1946), serbski rěčespytnik * [[Mina Witkojc|Witkojc, Mina]] (1893–1975), serbska basnica a spisowaćelka * [[Jakub Wjacsławk|Wjacsławk, Jakub]] * [[Hendrich Božidar Wjela|Wjela, Hendrich Božidar]] (1778–1805), serbski moler * [[Jan Wjela (farar)|Wjela, Jan]] (1737–1793), serbski farar a kěrlušer * [[Jan Wjela|Wjela, Jan]] (1822–1907), serbski wučer a spisowaćel * [[Jan Wjela (1920)|Wjela, Jan]] (1920–1999), serbski wučer, awtor a lektor * [[Jurij Wjela|Wjela, Jurij]] (1892–1969), serbski wučer a spisowaćel * [[Jan Wjelan|Wjelan, Jan]] (1773–1852), serbski farar * [[Julius Eduard Wjelan|Wjelan, Julius Eduard]] (1817–1892), serbski farar * [[Michał Wjesela|Wjesela, Michał]] (1863–1927) * [[Ernst Wjezar|Wjezar, Ernst/Arnošt]] (1890–1959) * [[Dietmar Woidke|Woidke, Dietmar]] * [[Tadeusz Wolański|Wolański, Tadeusz]] * [[Sonja Wölkowa|Wölkowa, Sonja]] (* 1956) * [[Maksimilian Aleksandrowič Wološin|Wološin, Maksimilian Aleksandrowič]] * [[Walter Womacka|Womacka, Walter]] * [[Edward Wornar|Wornar, Edward]] (* 1966) * [[Gerat Wornar|Wornar, Gerat]] (* 1942) * [[Jan Wornar|Wornar, Jan]] (1934–1999) * [[Jakub Jan Józef Wóski z Baerenstamma|Wóski z Baerenstamma, Jakub Jan Józef]] (1692–1771) * [[Janek Wowčer|Wowčer, Janek]] (* 1977) * [[Andrej Andrejewič Woznjesenskij|Woznjesenskij, Andrej Andrejewič]] (1933–2010) * [[Link Wray|Wray, Link]] (1929–2005) * [[Stevie Wright|Wright, Stevie]] (1947–2015) * [[Jakub Wróbl|Wróbl, Jakub]] (1853–1933) * [[Jurij Wuješ|Wuješ, Jurij]] (1905–1968) * [[Christian Wulff|Wulff, Christian]] (* 1959) * [[Jan Handrij Wyrgač|Wyrgač, Jan Handrij]] (1740–1799) * [[Korla Wyrgač|Wyrgač, Korla]] (1883–1956) == Y == * [[Stevie Young|Youngy Stevie]] == Z == * [[Jan Zahradil|Zahradil, Jan]] (* 1963) * [[Handrij Zahrodnik|Zahrodnik, Handrij]] (1654–1727) * [[Aleksandr Wladimirowič Zacharčenko|Zacharčenko, Aleksandr Wladimirowič]] (1976–2018) * [[Petra Zais|Zais, Petra]] (* 1957) * [[Andrej Zaliznjak|Zaliznjak, Andrej]] (1935–2017) * [[Ludwik Lejzer Zamenhof|Zamenhof, Ludwik Lejzer]] (1859–1917) * [[Jurij Gustaw Zarjenk|Zarjenk, Jurij Gustaw]] (1871–1946) * [[Mikławš Zarjenk|Zarjenk, Mikławš]] (1865–1916) * [[Swjata Zdźisława]] (1220–1252) * [[Handrij Zejler|Zejler, Handrij]] (1804–72) * [[Wolodymyr Zelenskyj|Zelenskyj, Wolodymyr]] (* 1978) * [[Karel Zeman|Zeman, Karel]] (1910–89) * [[Miloš Zeman|Zeman, Miloš]] (* 1944) * [[Konrad Zenda|Zenda, Konrad]] (1900–1958) * [[Paul Ziemiak|Ziemiak, Paul]] (* 1985) * [[Sonja Zietlow|Zietlow, Sonja]] * [[Gabriele Zimmer|Zimmer, Gabriele]] * [[Jan Awgust Zoba|Zoba, Jan Awgust]] (1869–1911) * [[Volkmar Zschocke|Zschocke, Volkmar]] (* 1969) == Ž == * [[Pjer Žalica|Žalica, Pjer]] (* 1964) * [[Wladimir Wolfowič Žirinowskij|Žirinowskij, Wladimir Wolfowič]] (1946–2022) * [[Georgij Konstantinowič Žukow|Žukow, Georgij Konstantinowič]] (1896–1974) * [[Jakub Žur (1754)|Žur, Jakub]] (1754–1799) * [[Jakub Žur (1821)|Žur, Jakub]] (1821–1887) * [[Jakub Žur (1876)|Žur, Jakub]] (1867–1969) * [[Jan Žur|Žur, Jan]] (1812–1872) * [[Michał Žur|Žur, Michał]] (1868–1929) * [[Mikławš Žur|Žur, Mikławš]] (1859–1932) * [[Jurij Žur (1788)|Žur, Jurij]] (1788–1813) [[Kategorija:Lisćina]] iq587v7my2q2bertp4ybt6zt6zir2bk 0 19529 391416 382563 2026-07-08T04:29:00Z InternetArchiveBot 21326 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 391416 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik rostlina |mjeno=Wopiči chlěbowc |wobraz=Baobob tree.jpg |wulkosć=250px |wopis wobraza=[[Afriski wopiči chlěbowc]] (''Adansonia digitata'') |podklasa0=[[Rosidy]]<br />[[Eurosidy II]] |porjad=(Malvales) |swójba=[[Šlězowe rostliny]] (Malvaceae) |podswójba=Bombacoideae |ród=Wopiči chlěbowc<ref>{{prawopisny2005|strona=162|hesło=chlěbowc}}</ref><ref>{{boehmak|titul=Affenbrotbaum}}</ref> |wědomostne mjeno=Adansonia |slědźer=[[Carl von Linné|L.]] }} '''Wopiči chlěbowc''' (''Adansonia'') je [[ród (biologija)|ród]] z podswójby [[Bombacoideae]] znutřka swójby [[Šlězowe rostliny|šlězowych rostlinow]] (''Malvaceae''). == Wopis == Ród wobsahuje 15 družinow. Družiny su [[štom]]y, kotrež docpěja wysokosć wot hač do 20 m. [[Zdónk]]i su stołpojte hač blešojte, wodu składuja a móžeja tołstosć wot hač do 10&nbsp;m docpěć. W tropiskim suchim počasu zwjetša łisćo wotmjetuja. Łopjena su pjerite. Cremebarbne, wulke [[kćenje|kćenja]] so jenož po nocach puknu. Wone dele wisaja a wot [[njetopyr]]jow wopróšuja, kotrež nektar jědźa. Wulke [[płód|płody]] su owalne a wobsahuja kisałe, jědźne płodowe mjaso. == Rozšěrjenje == Družiny su na [[Madagaskar]]je, w [[Afrika|Africe]] a w sewjernej [[Awstralija|Awstraliji]] rozšěrjene. == Systematika == [[Dataja:Adansonia Grandidieri Baobab Morondava Madagascar.jpg|thumb|''[[Adansonia grandidieri]]'' na Madagaskarje.]] [[Dataja:Derby boab, Western Australia.jpg|thumb|''[[Adansonia gregorii]]'' w zapadnej Awstraliji.]] === Zwonkowna systematika === [[Antoine-Laurent de Jussieu]] přirjadowaše ''Adansonia'' w lěće 1789 wot njeho nominowanej swójbje [[šlězowe rostliny|šlězowych rostlinow]] (Malvaceae).<ref>Antoine-Laurent de Jussieu: ''Genera plantarum''. Paris 1789, S. 275 [http://books.google.com/books?id=nikkCxpBLm8C&printsec=titlepage&cad=0#PRA3-PA277 online]</ref> Wot [[Karl Sigismund Kunth|Karla Kuntha]] bu w lěće 1822 dźesać rodow, pod tym ''Adansonia'', do swójby [[:de:Wollbaumgewächse]] (Bombacaceae) wurjadowane.<ref>Karl Sigismund Kunth: ''Nova genera et species plantarum''. W: Alexander von Humboldt, Aimé Bonpland, Karl Sigismund Kunth:''Voyage aux régions équinoxiales du Nouveau Continent''. 1822</ref> Dźensa so ''Adansonia'' jako podswójba ''Bombacoideae'' [[šlězowe rostliny|šlězowych rostlinow]] wodźe a je tam do [[Tribus (biologija)|tribusa]] ''Adansonieae'' zarjadowana. ''Adansonia'' je jara najskerje [[Monofylija|monofyletiska]].<ref>David A. Baum, Randall L. Small, Jonathan F. Wendel: ''Biogeography and Floral Evolution of Baobabs (Adansonia, Bombacaceae) as Inferred from Multiple Data Sets''. W: ''Systematic Biology''. Band 47, Nr. 2, Juni 1998, S. 181-207 [https://web.archive.org/web/20151211092151/http://web.utk.edu/~rsmall/Adansonia.pdf (PDF online)]</ref> === Znutřkowna systematika === [[Typus (nomenklatura)|Typusowa družina]] roda je ''[[Adansonia digitata]]''. [[Takson#Synonymy|synonymy]] su ''Baobab'' {{Person|Adans.}}<ref>Fam. Pl. ii. 399, 524 (1763);</ref>, ''Ophelus'' {{Person|[[João de Loureiro|Lour.]]}} <ref>''Flora cochinchinensis: sistens plantas in regno Cochinchina nascentes. Quibus accedunt aliæ observatæ in Sinensi imperio, Africa Orientali, Indiæque locis variis. Omnes dispositæ secundum systema sexuale Linnæanum. Ulyssipone'' S. 412 1790.</ref> a ''Baobabus'' {{Person|[[Carl Ernst Otto Kuntze|Kuntze]]}}.<ref>''Revisio Generum Plantarum: vascularium omnium atque cellularium multarum secundum leges nomeclaturae internationales cum enumeratione plantarum exoticarum in itinere mundi collectarum…'' Leipzig 1891, S. 66 [https://web.archive.org/web/20110525030925/http://www.botanicus.org/page/127526 online]</ref> [[Bénédict Pierre Georges Hochreutiner]] poddźělowaše w lěće 1908 ród ''Adansonia'' po kćenjowych, płodowych a symjenjowych znamjenjach do třoch sekcijow:<ref>Annuaire du Conservatoire et du Jardin Botaniques de Genève''. 11-12, 1908</ref> * Sekcija ''Adansonia'': ** [[Afriski wopiči chlěbowc]] (''Adansonia digitata'' {{Person|L.}}) * Sekcija ''[[Adansonia sect. Brevitubae|Brevitubae]]'' {{Person|Hochr.}}: ** ''[[Adansonia grandidieri]]'' {{Person|Baill.}} ** ''[[Adansonia suarezensis]]'' {{Person|H.Perrier}} * Sekcija ''[[Adansonia sect. Longitubae|Longitubae]]'' {{Person|Hochr.}}: ** ''[[Adansonia gregorii]]'' {{Person|F.Muell.}} ** ''[[Adansonia madagascariensis]]'' {{Person|Baill.}} ** ''[[Adansonia perrieri]]'' {{Person|Capuron}} ** ''[[Adansonia rubrostipa]]'' {{Person|Jum. & H.Perrier}} ** ''[[Adansonia za]]'' {{Person|Baill.}} == Nóžki == <references/> == Žórła == * Botanica, Bäume und Sträucher, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4467-7, strona 67 {{ref-de}} * Meyers Taschenlexikon Biologie, In 3 Bänden, 1. zwjazk, ISBN 3-411-12013-4, strona 16 {{ref-de}} == Wotkazy == {{Commonscat|Adansonia}} [[Kategorija:Šlězowe rostliny]] [[Kategorija:Štomy]] 6h59gowoc6tsnobvzzitwh950c3qn39 0 22050 391396 382675 2026-07-07T12:51:28Z J budissin 7 /* Žiwjenje */ kor 391396 wikitext text/x-wiki [[Dataja:Arnošt Bart wokoło 1925.jpg|mini|upright|Arnošt Bart wokoło 1925]] '''Arnošt Bart''' (tež '''Arnošt Bart-Brězynčanski''', němsce ''Ernst August Barth''; * [[29. awgusta]] [[1870]] w [[Lětoń|Lětonju]] pola [[Kubšicy|Kubšic]], † [[15. februara]] [[1956]] w [[Brězynka (Malešecy)|Brězynce]] pola [[Delnja Hórka|Delnjeje Hórki]]) bě [[Serbja|serbski]] politikar a narodny prócowar. Wón słušeše w lěće [[1912]] k sobuzałožerjam [[Domowina|Domowiny]] a bě jeje prěni předsyda hač do lěta [[1927]]. ==Žiwjenje== Bart pochadźeše ze serbskeje małoburskeje swójby. Jeho nan bě žiwnosćer-korčmar Jan Bart (20.8.1830–7.5.1875) a dźěd Lětoński korčmar Handrij Bart. Tež Arnoštowa mać, Marja rodź. Mitašec, pochadźeše z korčmarskeje swójby, a to z [[Njeznarowy|Njeznarowow]] pola [[Lubij]]a (pozdźiši hosćenc ''Buenos Aires''). Po zahej smjerći nana wuda so Marja Bartowa w lěće 1877 na Jurja Dresslera, bywšeho hórnika z [[Chwaćicy|Chwaćic]]. Po Delnjohórčanskej ludowej šuli wuknješe Arnošt Bart wot 1885 do 1888 na wikowanskej šuli w [[Budyšin]]je. Po tym pućowaše přez [[Europa|Europu]] a wopytowaše mjez druhim [[Francoska|Francosku]], [[Italska|Italsku]], [[Ruska|Rusku]] a [[Rakusko-Wuherska|Rakusko-Wuhersku]]. Po puću wuknješe młody Bart zahoriće francosce, rusce a čěsce. Po nawróćenju do Łužicy zastupi [[1890]] do [[Maćica Serbska|Maćicy Serbskeje]]. 1897 so z Hanu Meltkec (1874–1964), kotraž z Chwačanskeje burskeje swójby pochadźeše, woženi. Hromadźe měještaj pjeć dźěći – Jurja (* 1898), Leńku (* 1899), [[Arnošt Bart (1903)|Arnošta]] (* 1903), Hanu (* 1908) a Měrćina (* 1915). W lěće [[1911]] bu Bart do poslednjeho krajneho sejma kralestwa [[Sakska|Sakskeje]] woleny, hdźež so jako bjezfrakcijny zapósłanc wosebje za kulturne a socialne zajimy serbskeje wjesneje ludnosće zasadźowaše. Chcyše předewšěm serbskich małych a srjedźnych ratarjow spěchować. W lěće [[1912]] bě Arnošt Bart sobuzałožer serbskeho třěšneho zwjazka, kotryž chcyše jako prěni předsyda k sylnemu zastupnistwu serbskeho ludu wuwić. Tomu zadźěwaše wudyrjenje [[Prěnja swětowa wójna|prěnjeje swětoweje wójny]]. Po nowemberskej rewoluciji w Sakskej słušeše Bart w hodowniku [[1918]] k załožerjam [[Serbski narodny wuběrk|Serbskeho narodneho wuběrka]], kotryž chcyše wjace samopostajenja a kulturnu awtonomiju za Serbow. Dołho bě njejasne, hač chcychu čłonojo wuběrka serbsku awtonomiju w ramiku [[Němske mócnarstwo|Němskeho mócnarstwa]] abo přizamknjenje Łužicy k nowozałoženej [[Čěskosłowakska|Čěskosłowakskej]]. Hišće 1918 jednaše Bart ze sakskim knježerstwom w [[Drježdźany|Drježdźanach]] wo prawach Serbow; runočasnje pak nawjaza kontakty k čěskosłowakskemu knježerstwu, wot kotrehož podpěru za serbske zajimy wočakowaše. W serbskej ludnosći samej, wosebje zwonka katolskich Serbow, namakachu wšak jenož mało zrozumjenja za swoje politiske zaměry. [[Dataja:Delnja Hórka Bartec row.jpg|mini|Bartec row na pohrjebnišću w [[Delnja Hórka|Delnjej Hórce]]]] W januarje [[1919]] pućowaše Bart přez [[Praha|Prahu]] k [[Pariska měrowa konferenca|Pariskej měrowej konferency]], hdźež chcyše čěskosłowaksku delegaciju wot toho přeswědčić, zo bychu tež w mjenje Serbow jednali. Wosta hač do započatka apryla w Praze, bjez wuspěcha. Wróćiwši so do Němskeje, bu dla „přeradniskich počinanjow“ zajaty a [[1920]] wot [[Lipsk|Lipšćanskeho]] mócnarstwoweho sudnistwa k třom lětam jatby na twjerdźiznje wotsudźeny, wot kotrychž połojcu wotpokući. Po pušćenju z jatby angažowaše so Bart w [[Serbska ludowa strona|Serbskej ludowej stronje]]. [[1933]] bu wot nacijow krótkodobne zajaty a [[1935]] z łužiskeje domizny wuhnaty. W lětomaj [[1944]] a [[1945]] sedźeše w jatbje [[Gestapo]]. Po [[Druha swětowa wójna|Druhej swětowej wójnje]] wobdźěli so při nowotwarje serbskich institucijow. Jako konserwatiwny wšak w nowym socialistiskim systemje hižo žanu politisku rolu njehraješe. Row Arnošta Barta nadeńdźe so na [[Delnja Hórka|Delnjohórčanskim]] pohrjebnišću. == Žórle == {{Nbs|Zw|Bart, Arnošt|37ff.}} * [[Hartmut Zwahr]]: ''Arnost Bart-Brězynčanski. Z dokumentaciju wo česćenju.'' Budyšin 1981. * ''Žiwjenjoběh Arnošta Barta.'' W [[Rozhlad|Rozhledźe]] 1970 (11), str. 431–433. == Wotkazy == {{Commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20210226035252/https://www.serbski-institut.de/de/Bart-Arnost/2459/#q2459 Krótkobiografija] na webstronach [[Serbski institut|Serbskeho instituta]] * [https://web.archive.org/web/20221210000646/https://www.serbski-institut.de/mat/dnlarchiv/bart_arnost_im_ska_825.pdf Zawostajenstwo Arnošta Barta] w Serbskim kulturnym archiwje (pdf-dataja) * [https://landtagsprotokolle.sachsendigital.de/personen/details/?action=detail&pers_id=630 Přinoški] Arnošta Barta w protokolach Sakskeho krajneho sejma na sachsendigital.de {{ref-de}} {{Předsydźa Domowiny}} {{DEFAULTSORT:Bart, Arnošt}} [[Kategorija:Serb]] [[Kategorija:Muž]] [[Kategorija:Politikar (20. lětstotk)]] [[Kategorija:Domowina]] [[Kategorija:Rodź. 1870]] [[Kategorija:Zemr. 1956]] [[Kategorija:Maćicar]] [[Kategorija:Wosoba (Brězynka pola Malešec)]] gkfbv8fccqdbbgkr1wdb8r66bwuxdxp 391397 391396 2026-07-07T13:11:29Z J budissin 7 /* Žiwjenje */ 391397 wikitext text/x-wiki [[Dataja:Arnošt Bart wokoło 1925.jpg|mini|upright|Arnošt Bart wokoło 1925]] '''Arnošt Bart''' (tež '''Arnošt Bart-Brězynčanski''', němsce ''Ernst August Barth''; * [[29. awgusta]] [[1870]] w [[Lětoń|Lětonju]] pola [[Kubšicy|Kubšic]], † [[15. februara]] [[1956]] w [[Brězynka (Malešecy)|Brězynce]] pola [[Delnja Hórka|Delnjeje Hórki]]) bě [[Serbja|serbski]] politikar a narodny prócowar. Wón słušeše w lěće [[1912]] k sobuzałožerjam [[Domowina|Domowiny]] a bě jeje prěni předsyda hač do lěta [[1927]]. ==Žiwjenje== Bart pochadźeše ze serbskeje małoburskeje swójby. Jeho nan bě žiwnosćer-korčmar Jan Bart (20.8.1830–7.5.1875) a dźěd Lětoński korčmar Handrij Bart. Tež Arnoštowa mać, Marja rodź. Mitašec, pochadźeše z korčmarskeje swójby, a to z [[Njeznarowy|Njeznarowow]] pola [[Lubij]]a (pozdźiši hosćenc ''Buenos Aires''). Po zahej smjerći nana wuda so Marja Bartowa w lěće 1877 na Jurja Dresslera, bywšeho hórnika z [[Chwaćicy|Chwaćic]]. Po Delnjohórčanskej ludowej šuli wuknješe Arnošt Bart wot 1885 do 1888 na wikowanskej šuli w [[Budyšin]]je. Po tym pućowaše přez [[Europa|Europu]] a wopytowaše mjez druhim [[Francoska|Francosku]], [[Italska|Italsku]], [[Ruska|Rusku]] a [[Rakusko-Wuherska|Rakusko-Wuhersku]]. Po puću wuknješe młody Bart zahoriće francosce, rusce a čěsce. Po nawróćenju do Łužicy zastupi [[1890]] do [[Maćica Serbska|Maćicy Serbskeje]]. 1897 so z Hanu Meltkec (1874–1964), kotraž z Chwačanskeje burskeje swójby pochadźeše, woženi. Hromadźe měještaj pjeć dźěći – Jurja (* 1898), Leńku (* 1899), [[Arnošt Bart (1903)|Arnošta]] (* 1903), Hanu (* 1908) a Měrćina (* 1915). W lěće [[1911]] bu Bart do poslednjeho krajneho sejma kralestwa [[Sakska|Sakskeje]] woleny, hdźež so jako bjezfrakcijny zapósłanc wosebje za kulturne a socialne zajimy serbskeje wjesneje ludnosće zasadźowaše. Chcyše předewšěm serbskich małych a srjedźnych ratarjow spěchować. W lěće [[1912]] bě Arnošt Bart sobuzałožer serbskeho třěšneho zwjazka, kotryž chcyše jako prěni předsyda k sylnemu zastupnistwu serbskeho ludu wuwić. Tomu zadźěwaše wudyrjenje [[Prěnja swětowa wójna|prěnjeje swětoweje wójny]]. Po nowemberskej rewoluciji w Sakskej słušeše Bart w hodowniku [[1918]] k załožerjam [[Serbski narodny wuběrk|Serbskeho narodneho wuběrka]], kotryž chcyše wjace samopostajenja a kulturnu awtonomiju za Serbow. Dołho bě njejasne, hač chcychu čłonojo wuběrka serbsku awtonomiju w ramiku [[Němske mócnarstwo|Němskeho mócnarstwa]] abo přizamknjenje Łužicy k nowozałoženej [[Čěskosłowakska|Čěskosłowakskej]]. Hišće 1918 jednaše Bart ze sakskim knježerstwom w [[Drježdźany|Drježdźanach]] wo prawach Serbow; runočasnje pak nawjaza kontakty k čěskosłowakskemu knježerstwu, wot kotrehož podpěru za serbske zajimy wočakowaše. W serbskej ludnosći samej, wosebje zwonka katolskich Serbow, namakachu wšak jenož mało zrozumjenja za swoje politiske zaměry. [[Dataja:Delnja Hórka Bartec row.jpg|mini|Bartec row na pohrjebnišću w [[Delnja Hórka|Delnjej Hórce]]]] W januarje [[1919]] pućowaše Bart přez [[Praha|Prahu]] k [[Pariska měrowa konferenca|Pariskej měrowej konferency]], hdźež chcyše čěskosłowaksku delegaciju wot toho přeswědčić, zo bychu tež w mjenje Serbow jednali. Wosta hač do započatka apryla w Praze, bjez wuspěcha. Wróćiwši so do Němskeje, bu dla „přeradniskich počinanjow“ zajaty a [[1920]] wot [[Lipsk|Lipšćanskeho]] mócnarstwoweho sudnistwa k třom lětam jatby na twjerdźiznje wotsudźeny, wot kotrychž połojcu wotpokući. Po pušćenju z jatby angažowaše so Bart w [[Serbska ludowa strona|Serbskej ludowej stronje]]. [[1933]] bu wot nacijow kaž wšelacy druzy prominentni Serbja na 35 dnjow zajaty a w lětomaj [[1944]] a [[1945]] sedźeše znowa w jatbje [[Gestapo]]. Po [[Druha swětowa wójna|Druhej swětowej wójnje]] wobdźěli so při nowotwarje serbskich institucijow. Jako konserwatiwny wšak w nowym socialistiskim systemje hižo žanu politisku rolu njehraješe. Row Arnošta Barta nadeńdźe so na [[Delnja Hórka|Delnjohórčanskim]] pohrjebnišću. == Žórle == {{Nbs|Zw|Bart, Arnošt|37ff.}} * [[Hartmut Zwahr]]: ''Arnost Bart-Brězynčanski. Z dokumentaciju wo česćenju.'' Budyšin 1981. * ''Žiwjenjoběh Arnošta Barta.'' W [[Rozhlad|Rozhledźe]] 1970 (11), str. 431–433. == Wotkazy == {{Commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20210226035252/https://www.serbski-institut.de/de/Bart-Arnost/2459/#q2459 Krótkobiografija] na webstronach [[Serbski institut|Serbskeho instituta]] * [https://web.archive.org/web/20221210000646/https://www.serbski-institut.de/mat/dnlarchiv/bart_arnost_im_ska_825.pdf Zawostajenstwo Arnošta Barta] w Serbskim kulturnym archiwje (pdf-dataja) * [https://landtagsprotokolle.sachsendigital.de/personen/details/?action=detail&pers_id=630 Přinoški] Arnošta Barta w protokolach Sakskeho krajneho sejma na sachsendigital.de {{ref-de}} {{Předsydźa Domowiny}} {{DEFAULTSORT:Bart, Arnošt}} [[Kategorija:Serb]] [[Kategorija:Muž]] [[Kategorija:Politikar (20. lětstotk)]] [[Kategorija:Domowina]] [[Kategorija:Rodź. 1870]] [[Kategorija:Zemr. 1956]] [[Kategorija:Maćicar]] [[Kategorija:Wosoba (Brězynka pola Malešec)]] qiff2az0cyq2xdbxya6fjxw38s0fkjv 0 22654 391415 354743 2026-07-08T03:53:15Z InternetArchiveBot 21326 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 391415 wikitext text/x-wiki [[Image:2013-12-17 - Volker Külow - Sächsischer Landtag - 1457.jpg|thumb|Volker Külow, 2013]] Dr. '''Volker Külow''' (* [[12. nowembra]] [[1960]] w [[Lipsk]]u) je [[Sakska|sakski]] politikar [[Lěwica|Lěwicy]], kiž bě wot 2004 do 2014 přez krajnu lisćinu woleny zapósłanc [[Sakski krajny sejm|sakskeho krajneho sejma]] a kulturnopolitiski rěčnik swojeje frakcije. Za čas NDR bě Külow wot lěta 1979 čłon [[Zjednoćena socialistiska strona Němskeje|SED]] a inoficielny sobudźěłaćer statneje bjezstrašnosće. Wón je dźěleny, nan dweju dźěsćow a bydli w Lipsku. == Wotkazaj == {{Commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20131209221248/http://www.volker-kuelow.de/ Oficielna webstrona] {{DEFAULTSORT:Kuelow, Volker}} [[Kategorija:Němc]] [[Kategorija:Zapósłanc sakskeho krajneho sejma]] [[Kategorija:Čłon Lěwicy]] [[Kategorija:Čłon SED]] [[Kategorija:Rodź. 1960]] [[Kategorija:Muž]] dauuywbhahi6m8axml01wn8us7025ke 0 23118 391404 388876 2026-07-07T14:17:48Z J budissin 7 /* Nošerjo mjena */ 391404 wikitext text/x-wiki '''Arnošt''' je [[serbšćina|serbske]] a [[čěšćina|čěske]] muske [[předmjeno]], kotrež je wot [[němčina|němskeho]] mjena [[Ernst]] wotwodźene. Němska forma pochadźa wot starowysokoněmskeho słowa ''ernust'', kotraž woznamjenja „chutne“ abo „krute“. == Nošerjo mjena == * [[Arnošt Bart]] (1870–1956), serbski politikar * [[Arnošt Bart (1903)|Arnošt Bart]] (1903–1996), serbski młynk, sobuzałožer Serbskeho Sokoła * [[Arnošt Ota Dučman]] (1896–1945), serbski nowinar * [[Arnošt Helas]] (1840–1920), serbski ćěsla, ludowy basnik a spisowaćel * [[Arnošt Hennersdorf]] (1884–1965), serbski ratar, kulturny prócowar * [[Arnošt Heidrich]] (1889–1968), čěskosłowakski diplomat a wonkowny politikar * [[Arnošt Herman]] (1871–1940), serbski jurist a mjeńšinowy politikar * [[Arnošt Holan]] (1882–1948), serbski wučer, antifašist * [[Arnošt Bohuwěr Jakub]] (1800–1854), serbski farar, spisaćel * [[Arnošt Krygar]] (1847–1923), serbski farar, spisaćel, zběraćel serbskich knihow * [[Arnošt Lodni (1873)|Arnošt Lodni]] (1873–1948), serbski wučer, drustwownik, kulturny prócowar * [[Arnošt Lodni (1878)|Arnošt Lodni]] (1878–1969), serbski wučer, kantor, kulturny prócowar * [[Arnošt Lustig]] (1926–2011), čěski spisowaćel * [[Arnošt Muka]] (1854–1932), serbski spisowaćel a ludowědnik * [[Arnošt Palm]] (1885–1954), serbski wučer, stawiznar, serbowědny slědźer * [[Arnošt Konstantin Růžička]] (1761–1845), biskop w Čěskich Budějovicach * [[Arnošt Simon]] (1905–1974), serbski knihiwjazar, ludowy spisowaćel, narodny prócowar * [[Arnošt Sykora]] (1879–1972), serbski šewc, Domowinski prócowar * [[Arnošt Bjedrich Šołta]] (1763–1832), serbski wučer, słownikar, rěčnicar * [[Arnošt Fürchtegott Šołta]] (1793–1858), serbski superintendent, zakitowar serbstwa * [[Ernst Wjezar|Arnošt Wjezar]] (1890–1959), serbski ewangelski farar * [[Arnošt Wiesner]] (1890–1971), čěskosłowakski architekt * [[Inocenc Arnošt Bláha]] (1879–1960), čěski sociologa, filozof a pedagoga * [[Jan Arnošt Frajšlag]] (1869–1951), serbski komponist * [[Jan Arnošt Hančka]] (1867–1928), serbski wučer, ludowy spisowaćel * [[Jan Arnošt Holan]] (1853–1921), serbski gymnazialny wučer, spisowaćel * [[Jan Arnošt Smoler]] (1816–1884), serbski rěčespytnik, spisowaćel, nakładnik a organizator zjawneho žiwjenja * [[Jurij Arnošt Wanak]] (1817–1887), serbski farar, spisowaćel == Warianty == * [[Ernest]] – francosce, jendźelsce, katalansce, pólsce * [[Ernestas]] – litawsce * [[Ernests]] – letisce * [[Ernesto]] – italsce a španisce * [[Erneszt]], [[Ernő]] – madźarsce * [[Ernst]] – němsce [[Kategorija:Serbske mjeno]] [[Kategorija:Čěske mjeno]] [[Kategorija:Muske předmjeno]] 20s3xo6jaugo925hlsi4dayh7sg8x8f 10 23200 391425 364022 2026-07-08T10:13:08Z J budissin 7 391425 wikitext text/x-wiki [[Walter Wenzel]]: ''Oberlausitzer Ortsnamenbuch.'' [[Ludowe nakładnistwo Domowina|LND]], Budyšin 2008{{#if: {{{1|}}}|, str. {{{1}}}|}} – ISBN 978-3-7420-2067-3. <noinclude>{{dokumentacija}} [[Kategorija:Předłoha:Žórło]] </noinclude> gv1vurybfksdxum7webt8k7jn77nxt5 0 25264 391395 372731 2026-07-07T11:59:15Z J budissin 7 /* Narodniny */ +1 391395 wikitext text/x-wiki {{Protyčne łopjeno měrca}} '''18. měrca''' abo '''18. nalětnika''' je 77. dźeń [[Gregorianiska protyka|gregorianiskeje protyki]] (78. w [[Přestupne lěto|přestupnych lětach]]), tuž wostawa hišće 288 dnjow hač do kónca lěta. == Podawki == * == Narodniny == * [[1844]]: [[Nikolaj Rimski-Korsakow]] – ruski komponist * [[1869]]: [[Neville Chamberlain]] – britiski politikar, premierminister * [[1901]]: [[Pawoł Krawc (1901)|Pawoł Krawc]] – serbski muler, twarski nawoda noweho Serbskeho domu, Domowinski funkcionar * [[1903]]: [[Arnošt Bart (1903)|Arnošt Bart]] – serbski młynski mišter, sobuzałožer Serbskeho Sokoła == Wumrěće == * [[1597]]: [[Caspar Janitius]] – serbski wučer, magister, basnik, humanist * [[1998]]: [[Kurt Pětš]] – direktor Serbskeho wučerskeho wustawa, ornitologa * [[2016]]: [[Guido Westerwelle]] – němski politikar (FDP), wonkowny minister * [[2017]]: [[Chuck Berry]] – US-ameriski spěwar, gitarist a komponist == Swjate dny == * katolski/ewangelski: Cyrila Jerusalemskeho == Wotkaz == {{Commonscat|18 March|18. měrca}} [[Kategorija:Dźeń|0318]] [[Kategorija:Dźeń w měrcu|#18]] kqy1xnz74xjtq968g2e0v07btucoblh 0 25358 391438 383162 2026-07-08T10:32:06Z J budissin 7 /* Wobydlerstwo */ 391438 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik Wjes we Łužicy |mjeno serbske=Smječkecy |mjeno němske=Schmeckwitz |šěrina=51/15/29 |dołhota=14/12/02 |gmejna=Worklecy |zagmejnowanje=1973 |wysokosć=185 |póstowe čisło=01920 |předwólba=035796 |wobraz=Smječkecy.jpg |wopis wobraza=Smječkecy }} '''Smječkecy''' (prjedy tež ''Směčkecy''; {{wrěči|de}} ''Schmeckwitz'') su [[Hornja Łužica|hornjołužiska]] wjes {{WOBI|Worklecy|Smječkecy}}<ref>{{WOBDŽ|Worklecy}}</ref> w srjedźišću [[Wokrjes Budyšin|Budyskeho wokrjesa]], kotraž słuša wot lěta 1973 k [[Worklecy|Worklečanskej]] gmejnje. == Geografija == [[Dataja:Schmeckwitz 001.jpg|mini|left|Powětrowy wobraz Smječkec]] [[Dataja:Smječkecy - Janska kupjel 3.JPG|thumb|upright|Janska kupjel pola Smječkec]] Smječkecy leža sydom kilometrow wuchodnje [[Kamjenc]]a při zapadnej kromje łučiny [[Klóšterska woda|Klóšterskeje wody]] w serbskich [[Horjany|Horjanach]]. Sewjernje wsy rozpřestrěwa so wulki [[Łuhowski lěs]] hač do [[Róžant]]a a [[Pěskecy|Pěskec]]. Susodne wsy su [[Worklecy]] na wuchodźe, [[Wudwor (Worklecy)|Wudwor]] na juhowuchodźe a [[Wěteńca]] na juhozapadźe. Sydlerskostawizniske jadro Smječkec je [[nawsowc]] z wjesnym hatom. Wuchodnje toho namaka so cyrkwina hórka z ewangelskej cyrkwičku. K Smječkecam słušeja nimo toho wjesne dźěle [[Łuh (Smječkecy)|Łuh]] ''(Sommerluga)'', [[Janska kupjel]] ''(Johannisbad)'' a [[Marijina kupjel]] ''(Bad Marienborn)''. === Ležownostne mjena === [[Michał Rostok]] naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena w Smječkecach: Mroki, Delank, Dźěłošća, Družčiny, Pola lěsow, Wyše wsy, Wjele horow, Pola Wěteńcy, Za sadlišćom, Za zahrodu, Na wumjeńku, Pola lěsa, Pola Wudworja, W hrabinach, Na Hermanec.<ref>Michał Rostok: ''Ležownostne mjena.'' W: [[Časopis Maćicy Serbskeje|ČMS]] 40 (1887), str. 3–50, tu str. 23 ([https://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/88289/25/ digitalizat]).</ref> == Stawizny == Prěnje historiske naspomnjenje jako ''Zmetechwicz'' sta so w lěće [[1280]]. Dalše formy mjena běchu mjez druhim ''Smeckewitz'' (1419), ''Schmettwitz'' (1529) a ''Schmetzwitz'' (1547). Dźensniše mjeno nałoži so wot lěta 1732. Ležownostne knjejstwo měještej w 16. a 17. lětstotkomaj [[Worklecy|Worklečanske]] ryćerkubło a [[Klóšter Marijina hwězda]]. We 18. lětstotku bě potom podźěl wsy we wobsydstwje [[Budyšin|Budyskeho]] tachantstwa]]. W lěće 1817 zarjadowa so po iniciatiwje Johanna Gottfrieda Bönischa sewjerowuchodnje wsy syrikowa kupjel ''Marienborn''. Spočatk 20. lětstotka planowaše sakske knježerstwo podlěšowanje Sakskeje sewjerowuchodneje železnicy ([[Lubij]]–[[Radwor]]) hač do Kamjenca. Po tutych planach mějachu Smječkecy samo swójske dwórnišćo dóstać. Dla spjećowanja ludnosće, wosebje ratarjow, spušći so planowana čara po wójnje. Po wójnje bě Marijina kupjel ze sanatorijom za bywšich němskich wójnskich jatych, w kotrymž skutkowaše wot 1922 do 1929 mjez druhimi šwedska filantropowka [[Elsa Brändström]]. Hač do lěta 1973 běchu Smječkecy samostatna gmejna. == Wobydlerstwo == {| class="mw-datatable float-right" |- ! <small>Podaća po cencusu 2011; staw: 9.5.2011<ref>[https://www.statistik.sachsen.de/download/080_Zensus_2011_Gemeindeteile/GT_14625470.pdf Statistiski krajny zarjad Sakskeje: gmejna Worklecy] {{ref-de}}</ref></small> !! width="18%" | Smječkecy !! width="18%" | gmejna |- | ličba wobydlerjow || 288 || 1118 |- | ličba domjacnosćow || 64 || 354 |- | wosoby na domjacnosć || 3,1 || 2,9 |- | swójby || 62 || 304 |- | bydlenske twarjenja || 62 || 312 |- | bydlenska přestrjeń na wosobu (m²) || 27,5 || 35,1 |- | přerězna staroba w lětach || 49,4 || 45,0 |- | kwocient młodostnych^a || 21 || 24 |- | kwocient starych^b || 49 || 36 |- | podźěl prózdne stejacych bydlenjow || 1,5 % || 2,7 % |- |colspan="3" align="right" | <small>a: poměr ličby wosobow pod 18 lětami k 100 wosobam mjez 18 a 65<br />b: poměr ličby wosobow nad 65 lětami k 100 wosobam mjez 18 a 65</small> |} W lěće 1884 mějachu Smječkecy po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice 209 wobydlerjow, mjez nimi 203 Serbow (97&nbsp;%).<ref>{{Černik|100}}</ref> Po załoženju kupjelow a wosebje po [[Druha swětowa wójna|Druhej swětowej wójnje]] přićahny wjele němskorěčnych, tak zo zwěsći [[Arnošt Černik]] w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 63&nbsp;%.<ref>{{Elle1995|253|228|107|2|36}}</ref> Ličba wobydlerjow přez 19. a prěnju połojcu 20. lětstotka lědma stupaše, a to wot 154 w lěće 1834 na 168 w lěće 1939. Dla přićehnjenja němskorěčnych ćěkancow ležeše po Druhej swětowej wójnje krótkodobnje nad 300. Dźensa su Smječkecy druhi najwjetši dźěl Worklečanskeje gmejny. Wěriwi su přewažnje katolscy Serbja, kiž přisłušeja [[Chrósćicy|Chróšćanskej]] wosadźe. W lětomaj 1900/01 natwari so pod nawodom Drježdźanskeho architekta [[Woldemar Kandler|Woldemara Kandlera]] ewangelska cyrkej, kiž měješe hosćom kupjelow a ewangelskej diasporje w hewak katolskej kónčinje jako Boži dom słužić. === Wosobiny === * [[Marja Krawcec]] (1948–2014) – awtorka, režiserka a basnica * [[Lejna Theurigowa]] (* 1944) – inženjerka, předsydka załožboweje rady == Pomniki == ''Hlej: [[Lisćina kulturnych pomnikow we Worklecach#Smječkecy|Lisćinu kulturnych pomnikow w Smječkecach]]'' {{-}} == Žórła == * {{BKD|35|320|316|Schmeckwitz}} <references /> == Wotkazaj == {{Commonscat|Schmeckwitz/Smječkecy|Smječkecy}} * {{HOV|Schmeckwitz|Smječkecy}} {{Wjesne dźěle Worklec}} [[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]] [[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Worklecy]] [[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]] [[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1280]] [[Kategorija:Cyrkwinska wjes]] [[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]] [[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1973]] 23ydjdw1hfcapv9l3n5fbtrf1q6bukk 0 25372 391428 378547 2026-07-08T10:16:02Z J budissin 7 391428 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik Wjes we Łužicy |mjeno serbske=Němcy |mjeno němske=Dörgenhausen |šěrina=51/25/01 |dołhota=14/13/45 |gmejna=Wojerecy |zagmejnowanje=1998 |wysokosć=120 |póstowe čisło=02977 |předwólba=03571 |wobraz=Kapelle Am Elstergrund Dörgenhausen HY 3.JPG |wopis wobraza=Němčanska kapałka při Halštrowje |mjeno wobydlerja=Němčan |adjektiw=Němčanski }} '''Němcy''' ({{wrěči|de}} ''Dörgenhausen'') su [[Hornja Łužica|hornjołužiska]] wjes {{WOBI|Wojerecy|Němcy}}<ref>{{WOBDŽ|Wojerecy}}</ref> na sewjeru [[Wokrjes Budyšin|Budyskeho wokrjesa]], kotraž słuša wot lěta 1998 k [[Wojerecy|Wojerecam]]. == Geografija == Němcy leža na južnej kromje Wojerec a na sewjernych mjezach serbskich [[Delany (krajina)|Delan]] we łučinje [[Čorny Halštrow|Čorneho Halštrowa]]. Susodne wsy su [[Wulka Nydej]] na sewjerowuchodźe, [[Kulowc (Kulow)|Kulowc]] a [[Nowa Wjes (Kulow)|Nowa Wjes]] na juhu kaž tež [[Brětnja-Michałki]] na zapadźe. Juhozapadnje Němcow so [[Dubrjenske bahno]] wupřestrěwa. == Stawizny == [[Dataja:Am Elstergrund 25 Dörgenhausen HY.JPG|thumb|left|Tykowana chěža w Němcach]] Prěnje historiske naspomnjenje jako ''Dvringenhvsen'' sta so w lěće [[1264]]. Mjeno poćahuje so na němskorěčnych sydlerjow z [[Durinska|Durinskeje]], kotřiž so tule zasydlachu. Z toho wotwodźuje so tež serbske městnostne mjeno.<ref>{{Wenzel2008|55}}</ref> Ležownostne knjejstwo měješe znajmjeńša wot 16. lětstotka [[klóšter Marijina hwězda]], čehoždla w Němcach žane ryćerkubło njeje. Wot lěta 1908 mějachu Němcy zastanišćo při starym běhu [[Železniska čara Budyšin–Wojerecy|železniskeje čary Budyšin–Wojerecy]]. Po wotewrjenju noweje čary přez [[Hórnikecy]] bu wosobowy wobchad na starej w lěće 1968 zastajeny a čara 1973 zawrjena. Hač do 1. julija 1998 běchu Němcy samostatna gmejna. == Wobydlerstwo == {| class="mw-datatable float-right" |- ! <small>Podaća po cencusu 2011; staw: 9.5.2011<ref>[https://www.statistik.sachsen.de/download/080_Zensus_2011_Gemeindeteile/GT_14625240.pdf Statistiski krajny zarjad Sakskeje: město Wojerecy] {{ref-de}}</ref></small> !! width="18%" | Němcy !! width="18%" | město |- | ličba wobydlerjow || 697 || 36.107 |- | ličba domjacnosćow || 230 || 19.230 |- | wosoby na domjacnosć || 2,6 || 1,8 |- | swójby || 191 || 10930 |- | bydlenske twarjenja || 195 || 4.840 |- | bydlenska přestrjeń na wosobu (m²) || 36,8 || 39,0 |- | přerězna staroba w lětach || 44,2 || 50,6 |- | kwocient młodostnych^a || 22 || 18 |- | kwocient starych^b || 33 || 56 |- | podźěl prózdne stejacych bydlenjow || 3,0 % || 7,0 % |- |colspan="3" align="right" | <small>a: poměr ličby wosobow pod 18 lětami k 100 wosobam mjez 18 a 65<br />b: poměr ličby wosobow nad 65 lětami k 100 wosobam mjez 18 a 65</small> |} Ličba wobydlerjow so wot 1825 do 1939 wjace hač podwoji (wot 239 na 557). Dla přićehnjenja přesydlencow z němskich wuchodnych teritorijow po [[Druha swětowa wójna|Druhej swětowej wójnje]] přiběraše ličba Němčanow hač do lěta 1950 dale na wjace hač 600. W 1990tych a 2000tych lětach wuwichu so Němcy k atraktiwnemu předměstu Wojerec a maja dźensa nimale 700 wobydlerjow. === Rěč === W lěće 1884 měješe wjes po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice 307 wobydlerjow, mjez nimi 288 Serbow (94 %).<ref>{{Černik|90}}</ref> [[Arnošt Černik]] zwěsći 1956 w Němčanskej gmejnje serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 47,9 %.<ref>{{Elle1995|249|578|206|15|56}}</ref> === Nabožina === Katolscy Němčenjo přisłušeja znajmjeńša ze 16. lětstotka [[Kulow]]skej wosadźe. Ewangelscy wěriwi słušeja k Wojerowskej Janowej wosadźe. W lěće 1873 natwarichu na kromje wsy małku kapałku, kotraž bu 1958 zwottorhana. Hižo 1952 do 1954 běchu nowu kapałku twarili, kotraž bě 1983–86 a znowa 2017 wobnowjena. Wona je Chrystej Kralej poswjećena.<ref>Doreen Zerbe: ''Katolske cyrkwje a kapałki – Kulow.'' 2. nakład, Schnell & Steiner, Regensburg 2021, str. 34–36.</ref> === Wosobiny === * [[Jakub Čórlich]] (1900–1989) – ratar, župan Wojerowskeje župy (1947–51) * [[Jakub Lulak]] (1897–1980) – muler, Domowinski prócowar == Zajimawostki == * Kapałka při Halštrowje z pózdnjogotiskim wołtarjom<ref>[http://www.katolskiposol.de/serbsce/zasle_wudaca/njedzelu_15062008/nmcy_kapaka Wobrazy z kapałki na webstronach Katolskeho posoła]</ref> * wulka ličba [[tykowana chěža|tykowanych chěžow]] [[Dataja:Hoyerswerda Dörgenhausen Aerial Pan alt2.jpg|mini|center|upright=2|Powětrowy wobraz Němcow]] == Žórła == <references /> == Wotkazaj == {{Commonscat|Dörgenhausen/Němcy|Němcy}} * {{HOV|Dörgenhausen|Němcy}} {{Měšćanske dźěle Wojerec}} [[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]] [[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Wojerecy]] [[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]] [[Kategorija:Sydlišćo při Čornym Halštrowje]] [[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1264]] [[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]] [[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1998]] rxxq97xntansb0vhz80k7kdto2ty2d0 4 27476 391406 391374 2026-07-07T14:19:48Z J budissin 7 391406 wikitext text/x-wiki <!-- Prošu jenož nowe zapisy we wulkosći nad 1000 bajtami ze zašłych 6 měsacow zapodać! --><onlyinclude> <small>07.07.:</small> [[Arnošt Bart (1903)]] <small>06.07.:</small> [[Słanknowski wuběžk]] – [[Jitrovník]] <small>27.06.:</small> [[Dobroščanka]] <small>24.06.:</small> [[Šwobičanska woda]] <small>21.06.:</small> [[Slavenka Drakulić]] <small>11.06.:</small> [[Theresa Jacobsowa]] <small>06.06.:</small> [[Shakira]] <small>05.06.:</small> [[Dacit]] <small>26.05.:</small> [[Křesćan Bart]] <small>05.05.:</small> [[Serbska narodna drasta]] <small>03.05.:</small> [[Syenit]] – [[Čorny lěs]] <small>20.03.:</small> [[Jan Hajnca]] <small>13.03.:</small> [[Diakon]] – [[Drježdźansko-Mišnjanske biskopstwo]] <small>16.02.:</small> [[Manfred Laduš]] <small>09.01.:</small> [[Usedom]] <small>05.01.:</small> [[Kamjentna Wólšinka]] <small>04.01.:</small> [[Hóznica]] – [[Hana Rězakec]] – [[Hana]] <small>23.12.:</small> [[Patoržica]] <small>22.12.:</small> [[Chris Rea]] <small>21.12.:</small> [[Čertowa klětka]] </onlyinclude> <small>07.12.:</small> [[Seminarska hasa]] <small>06.12.:</small> [[Měrćin Kaltšmit]] <small>02.12.:</small> [[Pětš Šurman]] <small>30.11.:</small> [[Wusoki Bukow]] <small>29.11.:</small> [[Jan Hus]] <small>24.11.:</small> [[Serbske wolerske zjednoćenstwo]] <small>15.11.:</small> [[Bohuměr Leska]] <small>10.11.:</small> [[Łužiske železniske towarstwo]] <small>9.11.:</small> [[Erwin Hanuš]] – [[Flyns]] – [[Dunning-Krugerowy efekt]] <small>8.11.:</small> [[Basketball]] <small>28.10.:</small> [[Deklinacija]] <small>27.10.:</small> [[Prepozicija]] – [[Instrumental]] – [[Konjunktiw]] <small>24.10.:</small> [[Darinska hora]] <small>15.10.:</small> [[Nacionalsocialistiska němska dźěłaćerska strona]] – [[Ernst Wjezar]] <small>12.10.:</small> [[Póstowe naměsto]] – [[Hendrich Głowan]] – [[Huštań]] <small>26.9.:</small> [[Wuchodoněmska železnica]] <small>21.9.:</small> [[Severní]] <small>14.9.:</small> [[Strach]] <small>1.9.:</small> [[Zoran Milanović]] <small>7.8.:</small> [[Karol Nawrocki]] <small>3.8.:</small> [[Keir Starmer]] <small>1.8.:</small> [[Marija Měrćinowa]] <small>28.7.:</small> [[Hora]] <small>26.7.:</small> [[Zornowc]] <small>24.7.:</small> [[Ozzy Osbourne]] <small>22.7.:</small> [[Braniborske markhrabinstwo]] <small>12.7.:</small> [[Steinhudske morjo]] – [[Zwěrinski jězor]] <small>11.7.:</small> [[Borneo]] <small>9.7.:</small> [[Friedrich Merz]] <small>27.6.:</small> [[Albert Hofmann]] <small>9.6.:</small> [[Ruski nadpad na Ukrainu]] <small>4.2.:</small> [[Měrćin Kral]] <small>3.2.:</small> [[Konrad Zenda]] <small>30.12.:</small> [[Michał Pětranc]] <small>22.12.:</small> [[Jama (Wóspork)]] – [[Oberhausen]] <small>15.12.:</small> [[Krefeld]] <small>29.11.:</small> [[Lubjenc (hora)]] <small>28.11.:</small> [[Dźingis Chan]] <small>13.11.:</small> [[Pazorki]] <small>8.11.:</small> [[Zwjazk Sahry Wagenknecht]] <small>29.10.:</small> [[Vietnamšćina]] <small>25.10.:</small> [[Hańža Winarjec-Orsesowa]] <small>11.10.:</small> [[Tanečnice]] <small>3.10.:</small> [[Brěznica]] <small>4.9.:</small> [[Matthias Theodor Vogt]] – [[Sabine Asmus]] – [[Beat Siebenhaar]] <small>15.1.:</small> [[Pawoł Šołta (1934)]] <small>1.1.:</small> [[Sydlišćo měšćanskeho typa]] <small>27.12.:</small> [[Jurij Łušćanski]] <small>9.12.:</small> [[Judith Kubicec]] <small>14.10.:</small> [[Angela Stachowa]] <small>27.7.:</small> [[Jindřich Vacek]] <small>23.7.:</small> [[Kompjuterowa tastatura]] <small>4.4.:</small> [[Długi]] <small>2.4.:</small> [[Kosowiki]] <small>1.4.:</small> [[Čěski móst]] – [[Petra Čagalj Sejdi]] <small>30.3.:</small> [[Chěža ze stołom]] – [[Nowe Demjany]] – [[Nowe Družkecy]] <small>11.3.:</small> [[Petr Pavel]] <small>26.2.:</small> [[Němsko-francoska wójna]] <small>25.2.:</small> [[Teologija]] <small>22.2.:</small> [[Nowe Spytecy]] <small>7.2.:</small> [[Madlena Nasticcyna]] <small>4.2.:</small> [[Lena (předmjeno)]] <small>28.1.:</small> [[Reformacija]] – [[Zarjadniski zwjazk Dźěže]] <small>14.1.:</small> [[Jeff Beck]] <small>11.1.:</small> [[Lipinki]] <small>6.1.:</small> [[Pawoł Nowotny]] <small>5.1.:</small> [[Christiana Piniekowa]] <small>1.1.:</small> [[Schengenski rum]] <small>4.12.:</small> [[Lěsnica]] <small>16.11.:</small> [[Statna hranica]] <small>11.11.:</small> [[Richard Zahrodnik]] <small>4.11.:</small> [[Marcel Brauman]] <small>27.10.:</small> [[Chiemski jězor]] <small>25.10.:</small> [[Rishi Sunak]] <small>23.10.:</small> [[Ladinšćina]] <small>20.10.:</small> [[Jill-Francis Ketlicojc]] – [[Katrin Göring-Eckardt]] <small>1.10.:</small> [[Sotra.app]] <small>30.9.:</small> [[Simon Brězan]] <small>9.9.:</small> [[Charles III.]] <small>7.9.:</small> [[Liz Truss]] <small>4.9.:</small> [[Serbske ewangelske towarstwo]] <small>31.8.:</small> [[Michail Sergejewič Gorbačow|Michail Gorbačow]] <small>19.8.:</small> [[Narodny park Sakska Šwica]] – [[Mjezynarodna swětnišćowa stacija]] – [[Astronomija]] <small>18.8.:</small> [[Kinsporska hola]] – [[Mužakowski zahork]] <small>15.8.:</small> [[Triglavski narodny park]] <small>28.7.:</small> [[Požčonka]] <small>13.7.:</small> [[Aleksander Wulki]] <small>2.7.:</small> [[Bjarnat Nowak]] <small>9.6.:</small> [[Narodny park]] <small>11.4.:</small> [[Mikławš Jakubica]] <small>16.2.:</small> [[Krajnoradny zarjad]] <small>5.2.:</small> [[Georgij Konstantinowič Žukow]] <small>26.1.:</small> [[Jan Awgust Kerk]] <small>25.1.:</small> [[Handrij Kerk]] <small>10.1.:</small> [[Gerhard Schöne]] <small>8.1.:</small> [[Maćična peticija]] <small>28.12.:</small> [[Humboldtowa uniwersita]] – [[Lew Dawidowič Trockij]] – [[Franz Müntefering]] <small>27.12.:</small> [[Christine Lambrecht]] <small>25.12.:</small> [[Steffi Lemke]] – [[Svenja Schulze]] <small>24.12.:</small> [[Nancy Faeser]] <small>19.12.:</small> [[Pólsko-Litawska]] <small>15.12.:</small> [[Karl Lauterbach]] – [[Grünhainichen]] <small>14.12.:</small> [[Pandemija koronawirusa]] – [[Seiffen]] <small>13.12.:</small> [[Christian Lindner]] – [[Hubertus Heil]] <small>12.12.:</small> [[Kolektiw Klanki]] – [[Kabinet Scholz]] <small>6.12.:</small> [[Olaf Scholz]] <small>5.12.:</small> [[Johanngeorgenstadt]] – [[Darmstadt]] <small>2.12.:</small> [[Warnočanska generacija]] <small>29.11.:</small> [[Maja Nagelowa]] <small>20.11.:</small> [[Oberwiesenthal]] <small>26.7.:</small> [[Pismikowa keklija]] <small>24.7.:</small> [[Knježa z Kamjenca]] <small>12.7.:</small> [[Praski měr (1635)]] – [[Neues Lausitzisches Magazin]] <small>7.7.:</small> [[Hermann Knothe]] <small>16.6.:</small> [[Marja Krawcec]] <small>6.5.:</small> [[Pawoł Jenka]] <small>28.4.:</small> [[Šćežka Ćišinskeho]] <small>17.3.:</small> [[Třělany]] <small>15.3.:</small> [[Mikławš Joachim Wićaz]] <small>14.3.:</small> [[Maćijowa wěža]] <small>7.3.:</small> [[Michał Mič]] <small>4.3.:</small> [[Smolerjec kniharnja]] <small>23.2.:</small> [[Gustaw Mertin]] <small>22.2.:</small> [[Zdeněk Miler]] – [[Hanuš Knjez]] <small>13.2.:</small> [[Dorothea Šołćina]] – [[Bólašojce]] – [[Bukow (Kalawa)]] – [[Młoźe]] <small>12.2.:</small> [[Mać Tereza]] – [[Bosćan Tecelin Mět]] <small>11.2.:</small> [[Victor Klemperer]] <small>30.1.:</small> [[Hamtske hejtmanstwo]] <small>29.1.:</small> [[Měrćin Kerk]] <small>26.1.:</small> [[Palenc (spěw)]] – [[Ganges]] <small>25.1.:</small> [[Pětr Bjedrich Halka]] – [[Jan Vogel]] <small>24.1.:</small> [[Korla Benjamin Hatas|Korla Hatas]] <small>23.1.:</small> [[Romuald Domaška]] <small>14.1.:</small> [[Měrćin Wałda]] <small>13.1.:</small> [[Ludmila Nawka]] <small>12.1.:</small> [[Matej Bogumił Broniš]] <small>11.1.:</small> [[Handrij Suška]] <small>9.1.:</small> [[Rampice]] – [[Jan Boguměr Rychtar]] <small>5.1.:</small> [[Serbska narodna zhromadźizna]] – [[Ludmila Budarjowa]] <small>3.1.:</small> [[Mikławš Hicka]] – [[Jan Kokla]] – [[Karlo Kito Dalej]] – [[Michał Wincar]] – [[Jan Handrij Wyrgač]] – [[Jurij Šołta (1888)|Jurij Šołta]] <small>2.1.:</small> [[Karlowy móst]] – [[Jurij Józef Šimon]] – [[Ernst Bohuwěr Sommer]] – [[Jan Krušwica]] <small>29.12.:</small> [[Ewa Siatkowska]] <small>23.12.:</small> [[Toni Bruk]] <small>5.12.:</small> [[Jurij Wuješ]] <small>3.12.:</small> [[Bukowka (Radwor)]] <small>1.12.:</small> [[Anja Kochojc]] <small>22.11.:</small> [[Hajnicy]] <small>21.11.:</small> [[Pětr Hila]] <small>20.11.:</small> [[Matej Dołhi]] – [[Jan Pjech]] <small>18.11.:</small> [[Handrij Palman]] <small>17.11.:</small> [[Michał Raca]] <small>16.11.:</small> [[Jan Hórčanski]] – [[Jan Haješ]] <small>13.11.:</small> [[Johann Gottfried Schmutz]] <small>9.11.:</small> [[Hošic hasa]] <small>8.11.:</small> [[Jan Renč (1884)]] – [[Gerhard Renč]] – [[Josef Bláha]] <small>5.11.:</small> [[Hync Rychtaŕ]] <small>30.10.:</small> [[Janka Kupala]] – [[Sherlock Holmes]] <small>24.9.:</small> [[Nowa Wjas (Gatojce)]] – [[Hus]] <small>22.9.:</small> [[Myšyn]] <small>21.9.:</small> [[Sewjerowuchodny wobkruh]] – [[Domašojce (Drjowk)]] – [[Chusej]] – [[Jazorki]] – [[Lubošc]] – [[Lutol]] – [[Maliń]] – [[Źiwize]] <small>19.9.:</small> [[Sakski serbski zakoń]] – [[Hórnikečanski jězor (gmejna)]] <small>17.9.:</small> [[Kłóčow]] <small>8.9.:</small> [[Benjamin Běgaŕ]] <small>7.9.:</small> [[Handrij Brósk]] <small>14.8.:</small> [[Mjertyn Moń]] – [[Mjertyn]] <small>13.8.:</small> [[Aljaksandr Lukašenka]] <small>9.8.:</small> [[Jürgen Maćij]] <small>7.8.:</small> [[Ulrich Pogoda]] <small>25.7.:</small> [[Lěšće]] <small>24.7.:</small> [[Myto Miny Witkojc]] <small>14.7.:</small> [[Wuhančicy-Koblica]] <small>10.7.:</small> [[Azerbajdźanska demokratiska republika]] <small>29.6.:</small> [[Bobolce]] <small>26.6.:</small> [[Lědy]] <small>20.6.:</small> [[Helmut Jenč]] <small>19.6.:</small> [[Serbski wučerski wustaw]] <small>28.5.:</small> [[Manfred Starosta]] <small>15.5.:</small> [[Złokomorowska narěč]] <small>14.5.:</small> [[Ernst Eichler]] <small>10.5.:</small> [[Oberlichtenau]] <small>20.4.:</small> [[Dwurěčne znamješka]] – [[Jurij Knebel]] <small>15.4.:</small> [[Peter Tschentscher]] <small>3.4.:</small> [[Modlerski stołp wuchodnje Sernjan]] <small>2.4.:</small> [[Bruki]] – [[Insekty]] <small>29.3.:</small> [[Marja Elikowska-Winklerowa]] <small>22.3.:</small> [[Igor Matovič]] <small>16.3.:</small> [[Janez Janša]] <small>5.3.:</small> [[Chryša Šlenkar]] <small>4.3.:</small> [[Curt Handrik]] <small>28.2.:</small> [[Julius Herman Gólč]] <small>25.2.:</small> [[Jan Gólč]] <small>23.2.:</small> [[Jan Korla Renč]] <small>22.2.:</small> [[Lukas Rietzschel]] – [[Ketličanska cyrkej]] <small>20.2.:</small> [[Chwačanska cyrkej]] <small>19.2.:</small> [[Cyrkej Jězusoweje wutroby]] <small>17.2.:</small> [[Černsk]] – [[Michał Kokla]] – [[Byčin]] <small>15.2.:</small> [[Digraf]] <small>12.2.:</small> [[Herman Kilian]] – [[Stawizny Serbow (rjad)]] – [[Jan Šołta]] <small>16.1.:</small> [[Michail Mišustin]] – [[Michail]] <small>15.1.:</small> [[Hornjołužiske hona]] <small>13.1.:</small> [[Sanna Marin]] – [[Luise Neuhaus-Wartenberg]] <small>8.1.:</small> [[Jizerske horiny]] – [[Kabinet Kretschmer II]] – [[Kretschmer]] <small>6.1.:</small> [[Lisćina zapósłancow w sakskim krajnym sejmje (7. wólbna doba)]] <small>30.12.:</small> [[Manfred Stolpe]] <small>28.12.:</small> [[Mustafa Kemal Atatürk]] <small>27.12.:</small> [[Ajaccio]] <small>25.12.:</small> [[Korsišćina]] <small>2.12.:</small> [[Pedro Sánchez]] – [[Paolo Gentiloni]] <small>1.12.:</small> [[Marjan Šarec]] <small>21.11.:</small> [[Jakub Korjeńk]] <small>14.11.:</small> [[Hinc Roj]] <small>6.11.:</small> [[Handrij Ruška]] <small>4.11.:</small> [[Mikławš Truc]] <small>3.11.:</small> [[Arnošt Bohuwěr Jakub]] <small>24.10.:</small> [[Jurij Jakub]] <small>22.10.:</small> [[Njeswačanska cyrkej]] <small>21.10.:</small> [[Franc Rajš]] <small>14.10.:</small> [[Jan Wjela (1920)]] <small>20.8.:</small> [[Pawoł Njek]] – [[Hórnikowa knihownja]] <small>8.8.:</small> [[Pawoł Šołta]] <small>24.7.:</small> [[Swójbne mjeno]] <small>20.6.:</small> [[Jurij Handrik]] – [[Jurij Kubaš-Worklečan]] <small>15.6.:</small> [[Zuzana Čaputová]] <small>8.6.:</small> [[Bjarnat Wawrik]] – [[Andrej Babiš]] – [[Jiří Rusnok]] – [[Vladimír Špidla]] <small>5.6.:</small> [[Jakub Šajba]] – [[Sebastian Krumbiegel]] <small>3.6.:</small> [[Brigitte Bierlein]] <small>28.5.:</small> [[Wolodymyr Zelenskij]] <small>14.5.:</small> [[Jakub Anton Kilian]] – [[Jurij Hawštyn Swětlik]] <small>1.5.:</small> [[Pawoł Erich Krawc]] – [[Rownjanski kěrchow]] <small>24.4.:</small> [[Jan Bohuchwał Dejka]] <small>14.4.:</small> [[Nowe Małsecy]] <small>13.4.:</small> [[Budyska radnica]] – [[Radnica]] – [[Južne předměsto]] – [[Zapadne předměsto]] <small>9.4.:</small> [[Wuježčanska woda]] <small>25.3.:</small> [[Serbska chorhoj]] – [[Trikolora]] <small>14.3.:</small> [[Albert Einstein]] <small>7.2.:</small> [[Alfred Krawc]] <small>31.1.:</small> [[Jan Jurij Vogel]] – [[Hornjołužiska towaršnosć wědomosćow]] <small>24.1.:</small> [[Serbske Słowo]] <small>22.1.:</small> [[Bremerhaven]] <small>21.1.:</small> [[Ostrava]] – [[Kraj (Čěska)]] – [[Jihlava]] <small>14.1.:</small> [[Jan Haša]] <small>13.1.:</small> [[Gusta Hatas]] – [[Jan Michał Haška]] <small>10.1.:</small> [[Milan Hrabal]] <small>6.1.:</small> [[Ochranowska bratrowska wosada]] <small>21.12.:</small> [[Delni Wunjow]] <small>19.12.:</small> [[Jan Awgust Jenč]] – [[Harry S. Truman]] <small>18.12.:</small> [[Franklin D. Roosevelt]] <small>17.12.:</small> [[Bjarnat Rjenč]] <small>13.12.:</small> [[Tšěšojce]] – [[Žymjerojce]] <small>12.12.:</small> [[Brunicowa jama Wjelcej-juh]] <small>11.12.:</small> [[Brunicowa jama Janšojce]] <small>10.12.:</small> [[Mužakowske stawowe knjejstwo]] <small>8.12.:</small> [[Annegret Kramp-Karrenbauer]] – [[Völklingen]] <small>4.12.:</small> [[Olsztyn]] <small>30.11.:</small> [[Miroslav Lajčák]] – [[Poprad]] – [[Wysoke Tatry]] – [[Banská Bystrica]] <small>16.11.:</small> [[Jan Rawp]] – [[Rolf Hoppe]] <small>12.11.:</small> [[Serbski narodny wuběrk]] – [[Dołha woda]] <small>9.11.:</small> [[Wiwalca]] <small>7.11.:</small> [[Wjacław Warichius]] <small>6.11.:</small> [[Rakečanska cyrkej]] <small>31.10.:</small> [[Ludwig Ela]] – [[Karpaty]] – [[Dróhowc]] <small>30.10.:</small> [[Wulka Nydej]] – [[Chrysta Meškankowa]] – [[Mikławš Bejmak]] <small>28.10.:</small> [[Kinajcht]] – [[Ratarjecy]] – [[Bessarabska]] – [[Prut]] <small>27.10.:</small> [[Kito Mudra]] <small>26.10.:</small> [[Bukojna (Kulow)]] – [[Jurij Mucha]] – [[Awgust Lapštich]] <small>25.10.:</small> [[Jan Arnošt Frajšlag]] <small>22.10.:</small> [[Krajnostawski wučerski seminar]] – [[Hendrich Awgust Krygar]] – [[Zajdow]] – [[Jan Awgust Kapler]] – [[Jan Bohumił Junghänel]] <small>21.10.:</small> [[Pawoł Krawc (1901)]] – [[Pawoł Božidar Kapler]] <small>17.10.:</small> [[Korla Wyrgač]] – [[Wólby do sakskeho krajneho sejma 2014]] <small>15.10.:</small> [[Markus Söder]] <small>12.10.:</small> [[Franc Šěn]] <small>10.10.:</small> [[Bobošojce]] <small>7.10.:</small> [[Nowe Koporcy]] <small>5.10.:</small> [[Kotmar (gmejna)]] <small>3.10.:</small> [[Dźeń němskeje jednoty]] <small>1.10.:</small> [[Charles Aznavour]] – [[Rogozno (Kopańce)]] – [[Žargoń]] <small>4.9.:</small> [[Serbska młodźina]] – [[Pawoł Šenkar]] <small>28.8.:</small> [[Jurij Gustaw Zarjenk]] <small>27.8.:</small> [[Walter Wenzel]] <small>26.8.:</small> [[Jan Šěca]] – [[Celowc]] <small>25.8.:</small> [[Klukšanska cyrkej]] – [[Kryšan Bjedrich Faber]] – [[Jurij Křižank]] – [[Amudarja]] – [[Kyzylkum]] <small>24.8.:</small> [[Karakum]] <small>23.8.:</small> [[Jan Jurij Temler]] <small>20.8.:</small> [[Kofi Annan]] <small>13.8.:</small> [[Jakub Nowak-Kašćanski]] <small>12.7.:</small> [[Marja Simonowa]] – [[Wotrowske hrodźišćo]] – [[Klement Gottwald]] <small>2.7.:</small> [[Nowa Łuka]] – [[Bobolcy]] <small>29.6.:</small> [[Babin]] <small>28.6.:</small> [[Lisćina kulturnych pomnikow w Njebjelčicach]] <small>26.6.:</small> [[Horjany]], [[Delany (krajina)|Delany]] <small>25.6.:</small> [[Křesćan Bohuchwał Šěrach]] <small>21.6.:</small> [[Gerhard Gundermann]] <small>20.6.:</small> [[Korla Božidar Křižan]] <small>19.6.:</small> [[Daški]] – [[Klóšter]] <small>18.6.:</small> [[Acory]] <small>14.6.:</small> [[Euroregion Nysa]] <small>13.6.:</small> [[Jan Bjedrich Tešnaŕ]] – [[Gmina Zgorzelec]] <small>12.6.:</small> [[Pawoł Wićaz-Chróšćanski]] <small>7.6.:</small> [[Jan Zygmunt Bjedrich Šyndlaŕ]] <small>6.6.:</small> [[Słónco]] <small>5.6.:</small> [[Beno Mět]] – [[Ken Follett]] <small>11.5.:</small> [[Jan Balthasar Langa]] – [[Jan Bjedrich Langa (1709)]] – [[Jan Bjedrich Langa (1738)]] <small>10.5.:</small> [[Łužica (časopis)]] – [[Matej Handrik]] – [[Mikławš Cyž]] <small>8.5.:</small> [[Josef Páta]] – [[Mikławš Jacsławk]] – [[Jurij Słodeńk]] – [[Jan Laras]] <small>7.5.:</small> [[Narva]] <small>6.5.:</small> [[Bambruch]] – [[Bukowc]] – [[Njeradecy]] – [[Brětnja-Michałki]] <small>5.5.:</small> [[Bože ćěło]] <small>2.5.:</small> [[Struga]] <small>26.4.:</small> [[Jurij Delenk]] – [[Mehmed Meša Selimović]] <small>17.4.:</small> [[Zielona Góra]] <small>15.4.:</small> [[Ćeleńc]] <small>14.4.:</small> [[Serbske šulske towarstwo]] <small>5.4.:</small> [[Srjedźna Azija]] – [[Wuchodna Azija]] <small>4.4.:</small> [[Žičenk]] – [[Přezdrěnk]] <small>3.4.:</small> [[Nowe Błohašecy]] <small>1.4.:</small> [[Olba]] <small>25.3.:</small> [[Peter Pellegrini]] <small>20.3.:</small> [[Helmut Hupac]] <small>28.2.:</small> [[Arnošt Bjedrich Šołta]] – [[Arnošt Fürchtegott Šołta]] – [[Lisćina Mišnjanskich markhrabjow]] <small>27.2.:</small> [[Mišnjanske markhrabinstwo]] <small>26.2.:</small> [[Jan Łahoda]] <small>21.2.:</small> [[Serbska šula]] <small>17.2.:</small> [[Herman Šleca]] – [[Hanamarja Šěrcec]] <small>14.2.:</small> [[Hrjehor Martini]] – [[Handrij Mehliš]] <small>10.2.:</small> [[Bertolt Brecht]] – [[Ottawa]] – [[Bermuda]] – [[Nassau]] – [[Andorra la Vella]] <small>9.2.:</small> [[Vientiane]] <small>8.2.:</small> [[Maseru]] <small>5.2.:</small> [[Bissau]] <small>4.2.:</small> [[Accra]] – [[Libreville]] – [[Jörg Urban]] <small>3.2.:</small> [[Santo Domingo]] – [[Asmara]] – [[Belmopan]] – [[Bangui]] – [[Porto Novo]] <small>2.2.:</small> [[Alexander Dierks]] <small>29.1.:</small> [[Viorica Dăncilă]] <small>27.1.:</small> [[Jiří Drahoš]] <small>24.1.:</small> [[Jurij Malink]] <small>23.1.:</small> [[Georg Baselitz]] – [[Dübenska hola]] <small>22.1.:</small> [[Karlheinz Blaschke]] <small>21.1.:</small> [[Krostitz]] <small>18.1.:</small> [[Ludmila Mětškowa]] – [[Wendenabteilung]] <small>17.1.:</small> [[Literarne myto Domowiny]] <small>16.1.:</small> [[Izolda Gardošowa]] – [[Arzberg]] <small>14.1.:</small> [[Kózle (Drjowk)]] <small>13.1.:</small> [[Gröditz (Mišno)]] <small>4.1.:</small> [[Budyski měr]] <small>27.12.:</small> [[Lisćina kulturnych pomnikow w Chrósćicach|Kulturne pomniki w Chrósćicach]] <small>23.12.:</small> [[Přibysław]] <small>21.12.:</small> [[Malu Dreyer]] <small>19.12.:</small> [[Winfried Kretschmann]] – [[Oldenburg]] – [[Matthias Haß]] – [[Bruno Kreisky]] <small>18.12.:</small> [[Sebastian Kurz]] <small>14.12.:</small> [[Mateusz Morawiecki]] <small>13.12.:</small> [[Gabriela Šmajdźina]] – [[Barbara Klepsch]] – [[Markus Ulbig]] – [[Georg Unland]] <small>9.12.:</small> [[Michael Kretschmer]] <small>8.12.:</small> [[Krabat]] – [[Bjedrich August Bergan]] – [[Jan Ćichor]] – [[Oswald Mrózak]] <small>7.12.:</small> [[Ernst Bohachwał Rychtar]] – [[Jan Rychtar]] – [[Jan Wjela (farar)]] <small>20.11.:</small> [[Gerat Wornar]] – [[Wylem Janhoefer]] <small>19.11.:</small> [[Hradec Králové]] – [[Jičín]] – [[Harrachov]] <small>8.11.:</small> [[Neville Chamberlain]] <small>6.11.:</small> [[Karel Zeman]] <small>5.11.:</small> [[Jakub Nowak-Horjanski]] – [[Mnichowske zrěčenje]] – [[Mělník]] – [[Trutnov]] <small>4.11.:</small> [[Leonard Cohen]] <small>3.11.:</small> [[Georg Körner]] <small>25.10.:</small> [[Błótowska železnica]] <small>18.10.:</small> [[Bodo Ramelow]] <small>6.9.:</small> [[Křišow]] <small>5.9.:</small> [[Słowacy]] – [[Češa]] <small>4.9.:</small> [[Wjerina chěžka]] <small>3.9.:</small> [[Grodkowski spjaty jězor]] <small>2.9.:</small> [[Klaipėda]] <small>1.9.:</small> [[Kermuša]] <small>23.8.:</small> [[Jaseńca (Kubšicy)]] – [[Tuchor]] <small>17.8.:</small> [[Radworski Haj]] – [[Nowe Boranecy]] <small>14.8.:</small> [[Wódrino-Sprjewiny kanal]] – [[Spreenhagen]] <small>9.8.:</small> [[Sonja Wölkowa]] – [[Sprjojcy]] <small>6.8.:</small> [[Mikławš Kral]] <small>5.8.:</small> [[Lisćina kulturnych pomnikow w Bóšicach|Kulturne pomniki w Bóšicach]] <small>4.8.:</small> [[Mała Dubrawa]] <small>13.7.:</small> [[Michałska cyrkej]] <small>11.7.:</small> [[Tuchorski kěrchow]] <small>7.7.:</small> [[Božidar Dobrucky]] <small>5.7.:</small> [[Handroš Tara]] <small>20.6.:</small> [[Bohata wěža]] <small>15.6.:</small> [[Józef Jakubaš]] – [[Rixdorf]] – [[Leo Varadkar]] <small>11.6.:</small> [[Jan Wilhelm Buk]] <small>5.6.:</small> [[Taras Šewčenko]] <small>4.6.:</small> [[Swjatki]] <small>2.6.:</small> [[Holocaust]] – [[Bilhorod-Dnistrowskyj]] <small>31.5.:</small> [[Podolska]] <small>29.5.:</small> [[Wiki (wjes)]] <small>28.5.:</small> [[Sewjerny čop]] <small>26.5.:</small> [[Černiwci]] – [[Zasrjew]] <small>25.5.:</small> [[Kamjanec-Podilskyj]] <small>23.5.:</small> [[Ostroh]] – [[Dubno]] <small>21.5.:</small> [[Halyč]] – [[Horodenka]] <small>19.5.:</small> [[Tysa]] <small>14.5.:</small> [[Emmanuel Macron]] <small>13.5.:</small> [[Jan Bjarnat Krušwica]] – [[Belfast]] – [[Phil Collins]] <small>12.5.:</small> [[Wódriny łuh]] <small>11.5.:</small> [[Złota ryba]] – [[Karp]] – [[Azerbajdźanšćina]] <small>10.5.:</small> [[Jan Józef Hawštyn Hauptmann]] <small>5.5.:</small> [[Jurij Arnošt Wanak]] <small>4.5.:</small> [[Jakub Rachlowc]] <small>26.4.:</small> [[Łakoma]] <small>25.4.:</small> [[Bageńc]] – [[Dubrawka (Kopańce)]] – [[Wjelike Dobrynje]] – [[Wóseńk]] – [[Hažow]] <small>23.4.:</small> [[Georgišćina]] – [[Dešank]] – [[Kibuš]] – [[Módłej]] – [[Rogeńc]] – [[Žylowk]] <small>22.4.:</small> [[Jan Awgust Měrćink]] – [[Tydźenska Nowina]] – [[Jutnička]] – [[Sewjerozapadna pasaža]] <small>21.4.:</small> [[Ararat]] – [[Kerkojce]] – [[Aras]] <small>20.4.:</small> [[Sewan]] <small>18.4.:</small> [[Mortwa holčka]] <small>16.4.:</small> [[Jutry]] <small>15.4.:</small> [[Republika Nahórski Karabach]] <small>13.4.:</small> [[Frank Stübner]] – [[Hokkaido]] – [[Nowe Zdźarki]] <small>11.4.:</small> [[Filip]] – [[Matej]] <small>10.4.:</small> [[Kamčatka]] <small>9.4.:</small> [[Beringowy přeliw]] – [[Sachalin]] <small>8.4.:</small> [[Kurile]] <small>6.4.:</small> [[Hranica]] <small>3.4.:</small> [[Handrij Falka]] <small>2.4.:</small> [[Amur]] – [[George Washington]] – [[Bosna]] <small>1.4.:</small> [[Sima Milutinović]] <small>28.3.:</small> [[Edward Wornar]] <small>25.3.:</small> [[Tuzla]] <small>20.3.:</small> [[Helgoland]] – [[Sylt]] – [[Amrum]] – [[Föhr]] <small>3.3.:</small> [[Delnje Brusy]] <small>2.3.:</small> [[Rory Gallagher]] – [[Nowe Poršicy]] <small>1.3.:</small> [[Wuričanski stołp]] <small>15.2.:</small> [[Jan Hempel]] <small>14.2.:</small> [[Hiiumaa]] <small>13.2.:</small> [[Pjer Žalica]] <small>12.2.:</small> [[Saaremaa]] <small>8.2.:</small> [[Jan Gelanski]] <small>7.2.:</small> [[Hrodźišćo (twarjenje)]] <small>5.2.:</small> [[Škrěkawa]] <small>4.2.:</small> [[Kopšinjanske hrodźišćo]] <small>1.2.:</small> [[Julius Eduard Wjelan]] – [[Karpacz]] <small>31.1.:</small> [[Hrubý Jeseník]] <small>30.1.:</small> [[Erwin Strittmatter]] <small>24.1.:</small> [[Andrzej Duda]] <small>19.1.:</small> [[Jurij Grós]] – [[Jurij Čornak]] <small>11.1.:</small> [[Michał Lešawa]] – [[Jurij Šewčik (1862)|Jurij Šewčik]] <small>10.1.:</small> [[Bosćij Michał Wićaz]] <small>9.1.:</small> [[Genua]] – [[Lille]] – [[Cork]] <small>8.1.:</small> [[Graz]] – [[Linz]] <small>7.1.:</small> [[Rotterdam]] – [[Mário Soares]] <small>6.1.:</small> [[Porto]] – [[Bosporus]] <small>5.1.:</small> [[Avignon]] – [[Bergen (Norwegska)]] – [[Bologna]] <small>4.1.:</small> [[Antwerpen]] – [[Sołun]] – [[Aarhus]] – [[Kattegat]] <small>2.1.:</small> [[20.&nbsp;lětstotkaaaaaaa]] <small>1.1.:</small> [[Cyrkej swjateju Symana a Judy Tadeja]] – [[Friedrich Schiller]] – [[Johann Wolfgang von Goethe]] – [[Měrćin Salowski]] <!--2016--> <small>20.12.:</small> [[Wochožanska jama]] <small>15.12.:</small> [[Georg Milbradt]] <small>14.12.:</small> [[Sandźak]] <small>5.12.:</small> [[Złoto]] – [[Kopor]] – [[Cynk]] <small>4.12.:</small> [[Slěbro]] – [[Aue]] – [[Alexander Van der Bellen]] <small>27.11.:</small> [[Hispaniola]] – [[Wolfsburg]] – [[Flensburg]] <small>26.11.:</small> [[Basel]] – [[New Jersey]] – [[Neretva]] <small>25.11.:</small> [[Dubrovnik]] – [[Indus]] – [[Ulm]] – [[New Mexico]] <small>22.11.:</small> [[Susann Šenkec]] <small>19.11.:</small> [[Bělsko]] <small>9.11.:</small> [[Bill Clinton]] – [[Jimmy Carter]] <small>7.11.:</small> [[Michał Mjeń]] – [[Niagaraske wodopady]] – [[Nevada]] – [[Oregon]] <small>6.11.:</small> [[Arnošt Holan]] – [[Nowa Jendźelska]] – [[Michigan]] – [[Wisconsin]] – [[Detroit]] <small>2.11.:</small> [[Wulke jězory]] – [[Texas]] – [[Louisiana]] – [[Pennsylvania]] <small>21.10.:</small> [[Mikławšk (Budyšin)]] <small>21.10.:</small> [[Elbrus]] <small>20.10.:</small> [[Kilimandźaro]] <small>19.10.:</small> [[Bob Dylan]] – [[Dažink]] – [[Wysočiny]] – [[Popica]] – [[Mount Everest]] <small>18.10.:</small> [[Novi Sad]] – [[Matica srpska]] <small>17.10.:</small> [[Rubježny hród]] <small>16.10.:</small> [[Tartu]] – [[Wismar]] – [[Stralsund]] – [[Greifswald]] – [[Warta]] – [[Pärnu]] – [[Kaunas]] – [[Kołobrzeg]] <small>7.10.:</small> [[Theodor Heuss]] <small>5.10.:</small> [[Wjelk]] <small>28.9.:</small> [[Norilsk]] – [[Jakutsk]] – [[Chabarowsk]] <small>27.9.:</small> [[Kukow]] <small>25.9.:</small> [[Paliwaka]] <small>13.9.:</small> [[Mikroneziska]] – [[Karoliny]] – [[Palau]] – [[Niue]] <small>12.9.:</small> [[Zwjazk šesćiměstow]] <small>11.9.:</small> [[Klěšnik]] – [[Peter Handke]] – [[Bliski wuchod]] – [[Fryco Latk]] – [[Zoran Stefanović]] <small>9.9.:</small> [[Parcow]] <small>8.9.:</small> [[Kisylk]] – [[Kołpin]] <small>6.9.:</small> [[Marko Grojlich]] – [[Čelno]] <small>21.7.:</small> [[Zadar]] – [[Karlovac]] – [[Čakovec]] – [[Varaždin]] <small>20.7.:</small> [[Swětowe herbstwo]] <small>18.7.:</small> [[Mailand]] – [[Bydgoszcz]] <small>17.7.:</small> [[Robert Fico]] – [[Aleksandar Vučić]] – [[Milo Đukanović]] – [[Edi Rama]] – [[Miro Cerar]] – [[Mariano Rajoy]] – [[Stefan Löfven]] – [[Erna Solberg]] – [[Benjamin Netanjahu]] <small>16.7.:</small> [[Algirdas Butkevičius]] – [[Xavier Bettel]] – [[António Costa]] <small>15.7.:</small> [[Bojko Borisow]] – [[Taavi Rõivas]] – [[Enda Kenny]] – [[Māris Kučinskis]] <small>13.7.:</small> [[Beata Szydło]] – [[Viktor Orbán]] – [[Bohuslav Sobotka]] <small>5.7.:</small> [[Arnošt Simon]] – [[Lipa Serbska]] <small>17.6.:</small> [[Jan Arnošt Hančka]] – [[Franc Józef I.]] <small>16.6.:</small> [[Pečora (rěka)]] <small>15.6.:</small> [[Jan Karlo Fryco Swora]] – [[Hanzo Juro Swora]] – [[Tšadow (Grodk)]] <small>14.6.:</small> [[Lisćina rěkow w Europje]] <small>10.6.:</small> [[Měrćin Weclich]] <small>9.6.:</small> [[Serbska wubranka]] – [[Južny Tirol]] – [[Błotań]] <small>8.6.:</small> [[Božidar Šěca]] <small>7.6.:</small> [[Jan Bohuwěr Mučink]] <small>1.6.:</small> [[Kentucky]] – [[Kansas]] – [[Iowa]] <small>31.5.:</small> [[Idaho]] – [[Indiana]] <small>17.5.:</small> [[Cvikov]] <small>16.5.:</small> [[Łužiske horiny]] – [[Sudety]] – [[Kirnitzsch]] – [[Połobske pěskowčiny]] <small>15.5.:</small> [[Kyrkonoše]] – [[Ploučnice]] – [[Kamenice (Łobjo)]] – [[Srbská Kamenice]] – [[‎Růžová]] <small>14.5.:</small> [[Česká Lípa]] – [[Rumburk]] – [[Kytlice]] <small>11.5.:</small> [[Krásná Lípa]] <small>4.5.:</small> [[Lěto wulkich wohenjow]] – [[Cheb]] <small>3.5.:</small> [[Korla Awgust Jenč]] – [[Měrćin Bałcar]] – [[Jan Ast]] – [[Kito Albin]] – [[Bedřich Hacar]] <small>1.5.:</small> [[Jan Žur]] – [[Michał Žur]] – [[Mikławš Žur]] – [[Jakub Žur (1754)]] – [[Jakub Žur (1821)]] <small>30.4.:</small> [[Jurij Žur (1788)]] <small>24.4.:</small> [[Depsk]] – [[Gołynk]] – [[Zaspy]] – [[Rogozno (Choćebuz)]] – [[Žylow]] <small>23.4.:</small> [[Herbert Nowak]] – [[Nowogrodziec]] <small>22.4.:</small> [[Zgorzelec]] <small>19.4.:</small> [[Caracas]] – [[Canberra]] <small>17.4.:</small> [[La Paz]] – [[Sucre]] <small>16.4.:</small> [[Montevideo]] – [[Asunción]] <small>15.4.:</small> [[Quito]] – [[Lima]] <small>13.4.:</small> [[Alexander Ahrens]] <small>23.3.:</small> [[Chołmy]] <small>22.3.:</small> [[Wjerbjež]] – [[Łanowc]] <small>14.3.:</small> [[Frauke Petry]] <small>13.3.:</small> [[Nadźanecy]] – [[Smělna]] <small>12.3.:</small> [[Wjelkowy]] <small>8.3.:</small> [[Dietrich Šołta]] <small>8.3.:</small> [[Zjednoćena socialistiska strona Němskeje]] <small>6.3.:</small> [[Železniska čara Lubij–Radwor]] – [[Nordhausen]] – [[Eisenach]] – [[Gotha]] – [[Suhl]] – [[Starohród]] – [[Werra]] – [[Fulda (rěka)]] – [[Eberswalde]] – [[Rathenow]] – [[Schwedt]] <small>5.3.:</small> [[Europski šwinc]] – [[Britiske kupy]] – [[Irske morjo]] – [[Shetlandske kupy]] – [[Archipel]] – [[Anglesey]] – [[Erlangen]] – [[Fürth]] – [[Ingolstadt]] – [[Horst Seehofer]] – [[Würzburg]] – [[Regnitz]] – [[Koblenz]] – [[Trier]] <small>3.3.:</small> [[Kupa]] – [[Nowa Gineja]] – [[Baffinska kupa]] – [[Ellesmerska kupa]] <small>2.3.:</small> [[Železniska čara Budyšin–Wojerecy]] – [[Železniska čara Njeswačidło–Wětrow‎|Njeswačidło–Wětrow]] <small>29.2.:</small> [[Osnabrück]] <small>21.2.:</small> [[Lěhnica]] – [[Jelenia Góra]] – [[Świdnica]] <small>20.2.:</small> [[Umberto Eco]] – [[Gdynia]] – [[Sopot]] <small>19.2.:</small> [[Brest (Běłoruska)]] – [[Homel]] – [[Hrodna]] – [[Mahiljow]] – [[Wicebsk]] – [[Pinsk]] – [[Baranawičy]] <small>12.2.:</small> [[Dalmaciska]] – [[Lisćina chorwatskich kupow]] – [[Korčula]] – [[Lošinj]] – [[Krk]] <small>11.2.:</small> [[Pag]] – [[Brač]] – [[Hvar]] <small>10.2.:</small> [[Lastovo]] – [[Cres]] – [[Šolta]] – [[Rab]] – [[Vis]] – [[Mljet]] <small>8.2.:</small> [[Roger Willemsen]] <small>7.2.:</small> [[Lampedusa]] <small>6.2.:</small> [[Capri]] <small>2.2.:</small> [[Sroka]] <small>24.1.:</small> [[Błótoń]] <small>23.1.:</small> [[Smrk]] – [[Jizera]] <small>18.1.:</small> [[Illinois]] <small>15.1.:</small> [[Hawaii]] <small>14.1.:</small> [[Lutz Hillmann]] <small>11.1.:</small> [[David Bowie]] – [[Arizona]] <small>10.1.:</small> [[Mikławš Zarjenk]] <small>9.1.:</small> [[Awtonomny wokrjes Jamalskich Nencow]] – [[Awtonomny wokrjes Nencow]] <small>8.1.:</small> [[Jan Handrik]] – [[Lena]] – [[Irtyš]] – [[Jenisej]] <small>7.1.:</small> [[Klóšter Marijiny doł]] – [[William Shakespeare]] – [[Alfred Měškank]] – [[Jamalska połkupa]] <small>5.1.:</small> [[Kinič]] <small>3.1.:</small> [[Bałdrijanecy]] – [[Dźibrachćicy]] – [[Kadłobja]] <!--2015--> <small>31.12.:</small> [[Alwin Mitaš]] – [[Alfred Mitaš]] – [[Michał Bjedrich]] – [[Joschka Fischer]] – [[Michał Frencel (1667)]] – [[Salomon Bohuchwał Frencel]] <small>30.12.:</small> [[Swjatopluk I.]] <small>27.12.:</small> [[Morawa (rěka)]] <small>25.12.:</small> [[Brno hłowne dwórnišćo]] <small>25.12.:</small> [[Wulkomorawske mócnarstwo]] – [[Michail Iwanowič Kalinin]] <small>24.12.:</small> [[Křič]] – [[Orenburg]] <small>22.12.:</small> [[Zwjazkowy kancler (Němska)]] – [[Abchaziska]] – [[Šwobicy]] – [[Brunow]] – [[Běła (Hornja Łužica)]] – [[Wukecy]] – [[Zapadoarmenšćina]] – [[Kočo Racin]] <small>21.12.:</small> [[Kirow]] – [[Sergej Mironowič Kirow‎]] – [[Južna Osetska]] <small>20.12.:</small> [[Tachantska cyrkej swj. Pětra]] – [[Ludowa republika Donjeck]] – [[Ludowa republika Luhansk]] <small>16.12.:</small> [[Złoty]] – [[Kama]] – [[Oka]] <small>12.12.:</small> [[Jurij Wićaz]] – [[Moskwa (rěka)]] – [[Slavica Ćukteraš]] <small>11.12.:</small> [[Jan Andricki]] – [[Mikławš Čórlich]] – [[Jakub Nowak]] – [[Beno Pětr Šołta]] – [[Serbski kulturny leksikon]] <small>10.12.:</small> [[Bolgar]] <small>08.12.:</small> [[Ilija Dźuvalekovski]] – [[Kaliopi]] <small>06.12.:</small> [[Milčo Mančevski]] <small>30.11.:</small> [[Bielefeld]] – [[Münster]] <small>29.11.:</small> [[Duisburg]] – [[Wuppertal]] – [[Bochum]] – [[Ruhr]] <small>24.11.:</small> [[Branibor]] <small>23.11.:</small> [[Dortmund]] – [[Essen]] <small>22.11.:</small> [[Neckar]] – [[Lisćina najwjetšich městow w Němskej]] <small>20.11.:</small> [[Weimar]] – [[UNESCO]] <small>19.11.:</small> [[Meter]] <small>18.11.:</small> [[Hród]] – [[Saar]] – [[Mosela]] <small>16.11.:</small> [[Zwjazkowa rada]] – [[Město]] – [[Wulkoměsto]] <small>15.11.:</small> [[Republika]] – [[Monarchija]] – [[Kralestwo]] – [[Kral]] – [[Aachen]] – [[Firefox za iOS]] <small>08.11.:</small> [[Pětš Janaš]] – [[Hrodźiško]] <small>07.11.:</small> [[Handrij Lubjenski]] – [[Kabinet Biedenkopf II]], [[Kabinet Biedenkopf III|III]] – [[Kabinet Milbradt I]], [[Kabinet Milbradt II|II]] – [[Ludwigshafen]] – [[Karlsruhe]] <small>06.11.:</small> [[Kurt Biedenkopf]] – [[Kabinet Biedenkopf I]] – [[Lubina Holanec-Rawpowa]] – [[Jan Arnošt Holan]] <small>05.11.:</small> [[Sinai]] – [[Połkupa]] <small>04.11.:</small> [[August Bebel]] <small>02.11.:</small> [[Dabit Boguwěr Głowan‎]] <small>31.10.:</small> [[Skjarbošc]] <small>30.10.:</small> [[Žiguljowsk]] <small>27.10.:</small> [[Ľudovít Štúr]] <small>25.10.:</small> [[Předmjeno]] <small>24.10.:</small> [[Jakub Wjacsławk]] – [[Pawoł]] – [[Měrćin]] – [[Korla]] – [[Jurij]] – [[Marja]] – [[Awgust (mjeno)]] – [[Hańža]] <small>23.10.:</small> [[Jan Pawoł Křižan]] – [[Gaborone]] – [[Ouagadougou]] <small>22.10.:</small> [[Bamako]] – [[Antananarivo]] <small>19.10.:</small> [[Hanka Jenčec]] – [[Gustaw Alwin Mjerwa]] – [[Bjedrich Adolf Klin]] – [[Korla Awgust Kalich]] – [[Arnošt Herman]] <small>18.10.:</small> [[Tunis]] <small>14.10.:</small> [[Swjatlana Aljaksandrawna Aleksijewič|Swjatlana Aleksijewič]] <small>09.10.:</small> [[Barentsowe morjo]] <small>07.10.:</small> [[Železnica]] – [[Awtodróha]] <small>06.10.:</small> [[Dubrawa (Grodk)]] – [[Gózdź]] – [[Łojow]] – [[Prašyjca]] – [[Terpje]] – [[Wjaska (Grodk)]] – [[Zakrjow (Grodk)]] – [[Zelezna]] <small>05.10.:</small> [[Bobow]] – [[Brodkojce]] – [[Cazow]] – [[Dalic]] – [[Dubje]] – [[Glinsk (Gołkojce)]] – [[Gogolowk]] – [[Gołbin]] <small>30.09.:</small> [[Morica]] – [[Hlinowc]] – [[Jěžow]] <small>25.09.:</small> [[Pětr Šěrach]] – [[Měsačne pismo k rozwučenju a wokřewjenju‎]] – [[Korla Bohuchwał Šěrach]] – [[Jan Awgust Janka]] <small>24.09.:</small> [[‎Jan Gotthold Běmar]] – [[Jan Běmar]] – [[‎Franc Moric Domaška]] – [[‎Donat Józef Ćěsla]] – [[Jan Wawer]] – [[Jan Langa]] – [[Jan Gotthelf Běmar]] – [[Jan Gotttrau Běmar]] <small>22.09.:</small> [[Wjelryby]] – [[Insektožrački]] – [[Myše]] – [[Jěže]] – [[Knoty]] – [[Hinc Šewc]] – [[Łužičan (časopis)]] <small>16.09.:</small> [[Hromadnik]] <small>05.09.:</small> [[Wulke wokrjesne město]] – [[Missouri River]] – [[Marshallowe kupy]] – [[Swaziska]] <small>04.09.:</small> [[Amaconas]] – [[Nil]] <small>02.09.:</small> [[Denali]] – [[Mississippi]] <small>01.09.:</small> [[Cyrkej swjateju Pětra a Pawoła]] – [[Sewjerofrizišćina]] <small>31.08.:</small> [[Lubijska hora]] – [[Lisćina kulturnych pomnikow w Hamorje]] <small>25.08.:</small> [[Wopomnišćo Budyšin]] – [[Polnica]] <small>24.08.:</small> [[Mohilnica]] <small>22.08.:</small> [[Dubrjenske bahno]] – [[Rudolf Mjeń]] – [[Stołpin]] – [[Manuela Schwesig]] – [[Andrea Nahles]] – [[Barbara Hendricks]] <small>21.08.:</small> [[Mikławš Bjedrich-Radlubin]] – [[Ursula von der Leyen]] – [[Heiko Maas]] – [[Wolfgang Schäuble]] – [[Thomas de Maizière]] – [[Frank-Walter Steinmeier]] – [[Sewjerna Dwina]] <small>20.08.:</small> [[Njewa]] – [[Peipuski jězor]] – [[Onjegaski jězor]] <small>19.08.:</small> [[Ladogaski jězor]] – [[Kazachšćina]] – [[Staraja Ladoga]] – [[Nowaja Ladoga]] <small>18.08.:</small> [[Rudolf Jenč]] <small>17.08.:</small> [[Wyborg]] – [[Iwangorod]] <small>16.08.:</small> [[Kurski zaliw]] – [[Kurska kosa]] – [[Žitawske horiny]] <small>15.08.:</small> [[Njemen]] – [[Černjachowsk]] – [[Sowjetsk (oblasć Kaliningrad)|Sowjetsk]] – [[Baltikum]] <small>10.08.:</small> [[Drina]] – [[Banja Luka]] <small>09.08.:</small> [[Sawa]] <small>06.08.:</small> [[Marek Grechuta]] <small>03.08.:</small> [[Grjazowjec]] – [[Kadnikow]] – [[Kirillow]] – [[Nikolsk (oblasć Wologda)‎|Nikolsk]] – [[Sokol (město)‎|Sokol]] – [[Totma]] – [[Ustjužna]] <small>02.08.:</small> [[Čudowo]] – [[Buj]] – [[Wolgorječensk]] – [[Galič]] – [[Kologriw]] – [[Makarjew]] – [[Manturowo]] – [[Njerjechta]] – [[Njeja]] – [[Soligalič]] – [[Čuchloma]] – [[Šarja]] – [[Wologda]] – [[Babajewo]] – [[Bjelozjersk]] – [[Wjelikij Ustjug]] – [[Wytegra]] <small>01.08.:</small> [[Malaja Wišera‎]] – [[Pjestowo]] – [[Okulowka]] – [[Solcy]] – [[Staraja Russa]] – [[Cholm (oblasć Nowgorod)|Cholm]] <small>30.07.:</small> [[Wjelikij Nowgorod‎]] – [[Borowiči‎]] – [[Waldaj]] <small>29.07.:</small> [[Sebjež]] <small>28.07.:</small> [[Gdow]] – [[Njewel]] – [[Opočka]] – [[Ostrow]] – [[Pječory]] – [[Porchow (Ruska)‎|Porchow]] <small>27.07.:</small> [[Toržok‎]] – [[Toropjec]] – [[Pskow]] – [[Wjelikije Luki]] <small>26.07.:</small> [[Kaljazin‎]] – [[Kašin‎]] – [[Kimry‎]] – [[Konakowo‎]] – [[Krasnyj Cholm]] – [[Ostaškow‎]] – [[Ržew‎]] – [[Starica‎]] <small>25.07.:</small> [[Uglič‎]] – [[Twer]] – [[Bježeck]] – [[Bjelyj]] – [[Bologoje‎]] – [[Wjesjegonsk‎]] – [[Wyšnij Woločjok‎]] – [[Zubcow‎]] <small>24.07.:</small> [[Jurjewjec‎]] – [[Danilow (město)|Danilow‎]] – [[Ljubim‎]] – [[Myškin‎]] – [[Pjerjeslawl-Zalesskij‎]] – [[Pošechonje‎]] – [[Rybinsk‎]] – [[Tutajew‎]] <small>23.07.:</small> [[Pljos‎]] – [[Pučež‎]] – [[Tejkowo‎]] – [[Šuja]] <small>22.07.:</small> [[Iwanowo]] – [[Jurjew-Polskij]] – [[Kochma]] <small>20.07.:</small> [[Luanda]] – [[Drawa]] <small>17.07.:</small> [[Wbohow (Šěrachow-Korzym)|Wbohow]] – [[Wostašecy]] – [[Zdźar (Wjelećin)|Zdźar]] <small>16.07.:</small> [[Trjebiša]] <small>15.07.:</small> [[Wisła]] – [[Wósmužowa hora]] <small>13.07.:</small> [[Zapadołužiska pahórčina]] – [[Žiwin]] – [[Wjelkow (Halštrow)|Wjelkow]] – [[Walow]] – [[Rušica]] – [[Kinč]] – [[Dobrik]] – [[Pětr Malink]] <small>08.07.:</small> [[Wladimir (město)|Wladimir]] <small>07.07.:</small> [[Joškar-Ola]] <small>06.07.:</small> [[Radobyle]] – [[Jan Budar]] <small>05.07.:</small> [[Čeboksary]] <small>01.07.:</small> [[Jutrowne jěchanje]] – [[Ludwig Nowak]] – [[Horst Adam]] – [[Herbert Cerna]] <small>27.06.:</small> [[Pawoł Grojlich]] – [[Cecha]] <small>26.06.:</small> [[Rjazań]] – [[Lawska wěža]] <small>19.06.:</small> [[Brjansk]] <small>18.06.:</small> [[Orjol]] <small>14.06.:</small> [[Bjelgorod]] <small>12.06.:</small> [[Klemens VIII.]] – [[Leo XI.]] – [[Pawoł V.]] <small>11.06.:</small> [[Hrjehor XV.]] <small>10.06.:</small> [[Bornholm]] <small>03.06.:</small> [[Don]] <small>29.05.:</small> [[Lubijska narěč]] – [[Narew]] – [[Dnjestr]] <small>13.05.:</small> [[Arnošt Černik]] <!-- Prošu jenož nowe zapisy we wulkosći nad 1000 bajtami ze zašłeho měsaca zapodać! --> <noinclude>{{Skrótšenka|WP:NZ}}</noinclude> ry439n6vmicon38s4fegspzn5nx8yl0 391422 391406 2026-07-08T09:55:44Z J budissin 7 391422 wikitext text/x-wiki <!-- Prošu jenož nowe zapisy we wulkosći nad 1000 bajtami ze zašłych 6 měsacow zapodać! --><onlyinclude> <small>08.07.:</small> [[Póckowy]] <small>07.07.:</small> [[Arnošt Bart (1903)]] <small>06.07.:</small> [[Słanknowski wuběžk]] – [[Jitrovník]] <small>27.06.:</small> [[Dobroščanka]] <small>24.06.:</small> [[Šwobičanska woda]] <small>21.06.:</small> [[Slavenka Drakulić]] <small>11.06.:</small> [[Theresa Jacobsowa]] <small>06.06.:</small> [[Shakira]] <small>05.06.:</small> [[Dacit]] <small>26.05.:</small> [[Křesćan Bart]] <small>05.05.:</small> [[Serbska narodna drasta]] <small>03.05.:</small> [[Syenit]] – [[Čorny lěs]] <small>20.03.:</small> [[Jan Hajnca]] <small>13.03.:</small> [[Diakon]] – [[Drježdźansko-Mišnjanske biskopstwo]] <small>16.02.:</small> [[Manfred Laduš]] <small>09.01.:</small> [[Usedom]] <small>05.01.:</small> [[Kamjentna Wólšinka]] <small>04.01.:</small> [[Hóznica]] – [[Hana Rězakec]] – [[Hana]] <small>23.12.:</small> [[Patoržica]] <small>22.12.:</small> [[Chris Rea]] <small>21.12.:</small> [[Čertowa klětka]] </onlyinclude> <small>07.12.:</small> [[Seminarska hasa]] <small>06.12.:</small> [[Měrćin Kaltšmit]] <small>02.12.:</small> [[Pětš Šurman]] <small>30.11.:</small> [[Wusoki Bukow]] <small>29.11.:</small> [[Jan Hus]] <small>24.11.:</small> [[Serbske wolerske zjednoćenstwo]] <small>15.11.:</small> [[Bohuměr Leska]] <small>10.11.:</small> [[Łužiske železniske towarstwo]] <small>9.11.:</small> [[Erwin Hanuš]] – [[Flyns]] – [[Dunning-Krugerowy efekt]] <small>8.11.:</small> [[Basketball]] <small>28.10.:</small> [[Deklinacija]] <small>27.10.:</small> [[Prepozicija]] – [[Instrumental]] – [[Konjunktiw]] <small>24.10.:</small> [[Darinska hora]] <small>15.10.:</small> [[Nacionalsocialistiska němska dźěłaćerska strona]] – [[Ernst Wjezar]] <small>12.10.:</small> [[Póstowe naměsto]] – [[Hendrich Głowan]] – [[Huštań]] <small>26.9.:</small> [[Wuchodoněmska železnica]] <small>21.9.:</small> [[Severní]] <small>14.9.:</small> [[Strach]] <small>1.9.:</small> [[Zoran Milanović]] <small>7.8.:</small> [[Karol Nawrocki]] <small>3.8.:</small> [[Keir Starmer]] <small>1.8.:</small> [[Marija Měrćinowa]] <small>28.7.:</small> [[Hora]] <small>26.7.:</small> [[Zornowc]] <small>24.7.:</small> [[Ozzy Osbourne]] <small>22.7.:</small> [[Braniborske markhrabinstwo]] <small>12.7.:</small> [[Steinhudske morjo]] – [[Zwěrinski jězor]] <small>11.7.:</small> [[Borneo]] <small>9.7.:</small> [[Friedrich Merz]] <small>27.6.:</small> [[Albert Hofmann]] <small>9.6.:</small> [[Ruski nadpad na Ukrainu]] <small>4.2.:</small> [[Měrćin Kral]] <small>3.2.:</small> [[Konrad Zenda]] <small>30.12.:</small> [[Michał Pětranc]] <small>22.12.:</small> [[Jama (Wóspork)]] – [[Oberhausen]] <small>15.12.:</small> [[Krefeld]] <small>29.11.:</small> [[Lubjenc (hora)]] <small>28.11.:</small> [[Dźingis Chan]] <small>13.11.:</small> [[Pazorki]] <small>8.11.:</small> [[Zwjazk Sahry Wagenknecht]] <small>29.10.:</small> [[Vietnamšćina]] <small>25.10.:</small> [[Hańža Winarjec-Orsesowa]] <small>11.10.:</small> [[Tanečnice]] <small>3.10.:</small> [[Brěznica]] <small>4.9.:</small> [[Matthias Theodor Vogt]] – [[Sabine Asmus]] – [[Beat Siebenhaar]] <small>15.1.:</small> [[Pawoł Šołta (1934)]] <small>1.1.:</small> [[Sydlišćo měšćanskeho typa]] <small>27.12.:</small> [[Jurij Łušćanski]] <small>9.12.:</small> [[Judith Kubicec]] <small>14.10.:</small> [[Angela Stachowa]] <small>27.7.:</small> [[Jindřich Vacek]] <small>23.7.:</small> [[Kompjuterowa tastatura]] <small>4.4.:</small> [[Długi]] <small>2.4.:</small> [[Kosowiki]] <small>1.4.:</small> [[Čěski móst]] – [[Petra Čagalj Sejdi]] <small>30.3.:</small> [[Chěža ze stołom]] – [[Nowe Demjany]] – [[Nowe Družkecy]] <small>11.3.:</small> [[Petr Pavel]] <small>26.2.:</small> [[Němsko-francoska wójna]] <small>25.2.:</small> [[Teologija]] <small>22.2.:</small> [[Nowe Spytecy]] <small>7.2.:</small> [[Madlena Nasticcyna]] <small>4.2.:</small> [[Lena (předmjeno)]] <small>28.1.:</small> [[Reformacija]] – [[Zarjadniski zwjazk Dźěže]] <small>14.1.:</small> [[Jeff Beck]] <small>11.1.:</small> [[Lipinki]] <small>6.1.:</small> [[Pawoł Nowotny]] <small>5.1.:</small> [[Christiana Piniekowa]] <small>1.1.:</small> [[Schengenski rum]] <small>4.12.:</small> [[Lěsnica]] <small>16.11.:</small> [[Statna hranica]] <small>11.11.:</small> [[Richard Zahrodnik]] <small>4.11.:</small> [[Marcel Brauman]] <small>27.10.:</small> [[Chiemski jězor]] <small>25.10.:</small> [[Rishi Sunak]] <small>23.10.:</small> [[Ladinšćina]] <small>20.10.:</small> [[Jill-Francis Ketlicojc]] – [[Katrin Göring-Eckardt]] <small>1.10.:</small> [[Sotra.app]] <small>30.9.:</small> [[Simon Brězan]] <small>9.9.:</small> [[Charles III.]] <small>7.9.:</small> [[Liz Truss]] <small>4.9.:</small> [[Serbske ewangelske towarstwo]] <small>31.8.:</small> [[Michail Sergejewič Gorbačow|Michail Gorbačow]] <small>19.8.:</small> [[Narodny park Sakska Šwica]] – [[Mjezynarodna swětnišćowa stacija]] – [[Astronomija]] <small>18.8.:</small> [[Kinsporska hola]] – [[Mužakowski zahork]] <small>15.8.:</small> [[Triglavski narodny park]] <small>28.7.:</small> [[Požčonka]] <small>13.7.:</small> [[Aleksander Wulki]] <small>2.7.:</small> [[Bjarnat Nowak]] <small>9.6.:</small> [[Narodny park]] <small>11.4.:</small> [[Mikławš Jakubica]] <small>16.2.:</small> [[Krajnoradny zarjad]] <small>5.2.:</small> [[Georgij Konstantinowič Žukow]] <small>26.1.:</small> [[Jan Awgust Kerk]] <small>25.1.:</small> [[Handrij Kerk]] <small>10.1.:</small> [[Gerhard Schöne]] <small>8.1.:</small> [[Maćična peticija]] <small>28.12.:</small> [[Humboldtowa uniwersita]] – [[Lew Dawidowič Trockij]] – [[Franz Müntefering]] <small>27.12.:</small> [[Christine Lambrecht]] <small>25.12.:</small> [[Steffi Lemke]] – [[Svenja Schulze]] <small>24.12.:</small> [[Nancy Faeser]] <small>19.12.:</small> [[Pólsko-Litawska]] <small>15.12.:</small> [[Karl Lauterbach]] – [[Grünhainichen]] <small>14.12.:</small> [[Pandemija koronawirusa]] – [[Seiffen]] <small>13.12.:</small> [[Christian Lindner]] – [[Hubertus Heil]] <small>12.12.:</small> [[Kolektiw Klanki]] – [[Kabinet Scholz]] <small>6.12.:</small> [[Olaf Scholz]] <small>5.12.:</small> [[Johanngeorgenstadt]] – [[Darmstadt]] <small>2.12.:</small> [[Warnočanska generacija]] <small>29.11.:</small> [[Maja Nagelowa]] <small>20.11.:</small> [[Oberwiesenthal]] <small>26.7.:</small> [[Pismikowa keklija]] <small>24.7.:</small> [[Knježa z Kamjenca]] <small>12.7.:</small> [[Praski měr (1635)]] – [[Neues Lausitzisches Magazin]] <small>7.7.:</small> [[Hermann Knothe]] <small>16.6.:</small> [[Marja Krawcec]] <small>6.5.:</small> [[Pawoł Jenka]] <small>28.4.:</small> [[Šćežka Ćišinskeho]] <small>17.3.:</small> [[Třělany]] <small>15.3.:</small> [[Mikławš Joachim Wićaz]] <small>14.3.:</small> [[Maćijowa wěža]] <small>7.3.:</small> [[Michał Mič]] <small>4.3.:</small> [[Smolerjec kniharnja]] <small>23.2.:</small> [[Gustaw Mertin]] <small>22.2.:</small> [[Zdeněk Miler]] – [[Hanuš Knjez]] <small>13.2.:</small> [[Dorothea Šołćina]] – [[Bólašojce]] – [[Bukow (Kalawa)]] – [[Młoźe]] <small>12.2.:</small> [[Mać Tereza]] – [[Bosćan Tecelin Mět]] <small>11.2.:</small> [[Victor Klemperer]] <small>30.1.:</small> [[Hamtske hejtmanstwo]] <small>29.1.:</small> [[Měrćin Kerk]] <small>26.1.:</small> [[Palenc (spěw)]] – [[Ganges]] <small>25.1.:</small> [[Pětr Bjedrich Halka]] – [[Jan Vogel]] <small>24.1.:</small> [[Korla Benjamin Hatas|Korla Hatas]] <small>23.1.:</small> [[Romuald Domaška]] <small>14.1.:</small> [[Měrćin Wałda]] <small>13.1.:</small> [[Ludmila Nawka]] <small>12.1.:</small> [[Matej Bogumił Broniš]] <small>11.1.:</small> [[Handrij Suška]] <small>9.1.:</small> [[Rampice]] – [[Jan Boguměr Rychtar]] <small>5.1.:</small> [[Serbska narodna zhromadźizna]] – [[Ludmila Budarjowa]] <small>3.1.:</small> [[Mikławš Hicka]] – [[Jan Kokla]] – [[Karlo Kito Dalej]] – [[Michał Wincar]] – [[Jan Handrij Wyrgač]] – [[Jurij Šołta (1888)|Jurij Šołta]] <small>2.1.:</small> [[Karlowy móst]] – [[Jurij Józef Šimon]] – [[Ernst Bohuwěr Sommer]] – [[Jan Krušwica]] <small>29.12.:</small> [[Ewa Siatkowska]] <small>23.12.:</small> [[Toni Bruk]] <small>5.12.:</small> [[Jurij Wuješ]] <small>3.12.:</small> [[Bukowka (Radwor)]] <small>1.12.:</small> [[Anja Kochojc]] <small>22.11.:</small> [[Hajnicy]] <small>21.11.:</small> [[Pětr Hila]] <small>20.11.:</small> [[Matej Dołhi]] – [[Jan Pjech]] <small>18.11.:</small> [[Handrij Palman]] <small>17.11.:</small> [[Michał Raca]] <small>16.11.:</small> [[Jan Hórčanski]] – [[Jan Haješ]] <small>13.11.:</small> [[Johann Gottfried Schmutz]] <small>9.11.:</small> [[Hošic hasa]] <small>8.11.:</small> [[Jan Renč (1884)]] – [[Gerhard Renč]] – [[Josef Bláha]] <small>5.11.:</small> [[Hync Rychtaŕ]] <small>30.10.:</small> [[Janka Kupala]] – [[Sherlock Holmes]] <small>24.9.:</small> [[Nowa Wjas (Gatojce)]] – [[Hus]] <small>22.9.:</small> [[Myšyn]] <small>21.9.:</small> [[Sewjerowuchodny wobkruh]] – [[Domašojce (Drjowk)]] – [[Chusej]] – [[Jazorki]] – [[Lubošc]] – [[Lutol]] – [[Maliń]] – [[Źiwize]] <small>19.9.:</small> [[Sakski serbski zakoń]] – [[Hórnikečanski jězor (gmejna)]] <small>17.9.:</small> [[Kłóčow]] <small>8.9.:</small> [[Benjamin Běgaŕ]] <small>7.9.:</small> [[Handrij Brósk]] <small>14.8.:</small> [[Mjertyn Moń]] – [[Mjertyn]] <small>13.8.:</small> [[Aljaksandr Lukašenka]] <small>9.8.:</small> [[Jürgen Maćij]] <small>7.8.:</small> [[Ulrich Pogoda]] <small>25.7.:</small> [[Lěšće]] <small>24.7.:</small> [[Myto Miny Witkojc]] <small>14.7.:</small> [[Wuhančicy-Koblica]] <small>10.7.:</small> [[Azerbajdźanska demokratiska republika]] <small>29.6.:</small> [[Bobolce]] <small>26.6.:</small> [[Lědy]] <small>20.6.:</small> [[Helmut Jenč]] <small>19.6.:</small> [[Serbski wučerski wustaw]] <small>28.5.:</small> [[Manfred Starosta]] <small>15.5.:</small> [[Złokomorowska narěč]] <small>14.5.:</small> [[Ernst Eichler]] <small>10.5.:</small> [[Oberlichtenau]] <small>20.4.:</small> [[Dwurěčne znamješka]] – [[Jurij Knebel]] <small>15.4.:</small> [[Peter Tschentscher]] <small>3.4.:</small> [[Modlerski stołp wuchodnje Sernjan]] <small>2.4.:</small> [[Bruki]] – [[Insekty]] <small>29.3.:</small> [[Marja Elikowska-Winklerowa]] <small>22.3.:</small> [[Igor Matovič]] <small>16.3.:</small> [[Janez Janša]] <small>5.3.:</small> [[Chryša Šlenkar]] <small>4.3.:</small> [[Curt Handrik]] <small>28.2.:</small> [[Julius Herman Gólč]] <small>25.2.:</small> [[Jan Gólč]] <small>23.2.:</small> [[Jan Korla Renč]] <small>22.2.:</small> [[Lukas Rietzschel]] – [[Ketličanska cyrkej]] <small>20.2.:</small> [[Chwačanska cyrkej]] <small>19.2.:</small> [[Cyrkej Jězusoweje wutroby]] <small>17.2.:</small> [[Černsk]] – [[Michał Kokla]] – [[Byčin]] <small>15.2.:</small> [[Digraf]] <small>12.2.:</small> [[Herman Kilian]] – [[Stawizny Serbow (rjad)]] – [[Jan Šołta]] <small>16.1.:</small> [[Michail Mišustin]] – [[Michail]] <small>15.1.:</small> [[Hornjołužiske hona]] <small>13.1.:</small> [[Sanna Marin]] – [[Luise Neuhaus-Wartenberg]] <small>8.1.:</small> [[Jizerske horiny]] – [[Kabinet Kretschmer II]] – [[Kretschmer]] <small>6.1.:</small> [[Lisćina zapósłancow w sakskim krajnym sejmje (7. wólbna doba)]] <small>30.12.:</small> [[Manfred Stolpe]] <small>28.12.:</small> [[Mustafa Kemal Atatürk]] <small>27.12.:</small> [[Ajaccio]] <small>25.12.:</small> [[Korsišćina]] <small>2.12.:</small> [[Pedro Sánchez]] – [[Paolo Gentiloni]] <small>1.12.:</small> [[Marjan Šarec]] <small>21.11.:</small> [[Jakub Korjeńk]] <small>14.11.:</small> [[Hinc Roj]] <small>6.11.:</small> [[Handrij Ruška]] <small>4.11.:</small> [[Mikławš Truc]] <small>3.11.:</small> [[Arnošt Bohuwěr Jakub]] <small>24.10.:</small> [[Jurij Jakub]] <small>22.10.:</small> [[Njeswačanska cyrkej]] <small>21.10.:</small> [[Franc Rajš]] <small>14.10.:</small> [[Jan Wjela (1920)]] <small>20.8.:</small> [[Pawoł Njek]] – [[Hórnikowa knihownja]] <small>8.8.:</small> [[Pawoł Šołta]] <small>24.7.:</small> [[Swójbne mjeno]] <small>20.6.:</small> [[Jurij Handrik]] – [[Jurij Kubaš-Worklečan]] <small>15.6.:</small> [[Zuzana Čaputová]] <small>8.6.:</small> [[Bjarnat Wawrik]] – [[Andrej Babiš]] – [[Jiří Rusnok]] – [[Vladimír Špidla]] <small>5.6.:</small> [[Jakub Šajba]] – [[Sebastian Krumbiegel]] <small>3.6.:</small> [[Brigitte Bierlein]] <small>28.5.:</small> [[Wolodymyr Zelenskij]] <small>14.5.:</small> [[Jakub Anton Kilian]] – [[Jurij Hawštyn Swětlik]] <small>1.5.:</small> [[Pawoł Erich Krawc]] – [[Rownjanski kěrchow]] <small>24.4.:</small> [[Jan Bohuchwał Dejka]] <small>14.4.:</small> [[Nowe Małsecy]] <small>13.4.:</small> [[Budyska radnica]] – [[Radnica]] – [[Južne předměsto]] – [[Zapadne předměsto]] <small>9.4.:</small> [[Wuježčanska woda]] <small>25.3.:</small> [[Serbska chorhoj]] – [[Trikolora]] <small>14.3.:</small> [[Albert Einstein]] <small>7.2.:</small> [[Alfred Krawc]] <small>31.1.:</small> [[Jan Jurij Vogel]] – [[Hornjołužiska towaršnosć wědomosćow]] <small>24.1.:</small> [[Serbske Słowo]] <small>22.1.:</small> [[Bremerhaven]] <small>21.1.:</small> [[Ostrava]] – [[Kraj (Čěska)]] – [[Jihlava]] <small>14.1.:</small> [[Jan Haša]] <small>13.1.:</small> [[Gusta Hatas]] – [[Jan Michał Haška]] <small>10.1.:</small> [[Milan Hrabal]] <small>6.1.:</small> [[Ochranowska bratrowska wosada]] <small>21.12.:</small> [[Delni Wunjow]] <small>19.12.:</small> [[Jan Awgust Jenč]] – [[Harry S. Truman]] <small>18.12.:</small> [[Franklin D. Roosevelt]] <small>17.12.:</small> [[Bjarnat Rjenč]] <small>13.12.:</small> [[Tšěšojce]] – [[Žymjerojce]] <small>12.12.:</small> [[Brunicowa jama Wjelcej-juh]] <small>11.12.:</small> [[Brunicowa jama Janšojce]] <small>10.12.:</small> [[Mužakowske stawowe knjejstwo]] <small>8.12.:</small> [[Annegret Kramp-Karrenbauer]] – [[Völklingen]] <small>4.12.:</small> [[Olsztyn]] <small>30.11.:</small> [[Miroslav Lajčák]] – [[Poprad]] – [[Wysoke Tatry]] – [[Banská Bystrica]] <small>16.11.:</small> [[Jan Rawp]] – [[Rolf Hoppe]] <small>12.11.:</small> [[Serbski narodny wuběrk]] – [[Dołha woda]] <small>9.11.:</small> [[Wiwalca]] <small>7.11.:</small> [[Wjacław Warichius]] <small>6.11.:</small> [[Rakečanska cyrkej]] <small>31.10.:</small> [[Ludwig Ela]] – [[Karpaty]] – [[Dróhowc]] <small>30.10.:</small> [[Wulka Nydej]] – [[Chrysta Meškankowa]] – [[Mikławš Bejmak]] <small>28.10.:</small> [[Kinajcht]] – [[Ratarjecy]] – [[Bessarabska]] – [[Prut]] <small>27.10.:</small> [[Kito Mudra]] <small>26.10.:</small> [[Bukojna (Kulow)]] – [[Jurij Mucha]] – [[Awgust Lapštich]] <small>25.10.:</small> [[Jan Arnošt Frajšlag]] <small>22.10.:</small> [[Krajnostawski wučerski seminar]] – [[Hendrich Awgust Krygar]] – [[Zajdow]] – [[Jan Awgust Kapler]] – [[Jan Bohumił Junghänel]] <small>21.10.:</small> [[Pawoł Krawc (1901)]] – [[Pawoł Božidar Kapler]] <small>17.10.:</small> [[Korla Wyrgač]] – [[Wólby do sakskeho krajneho sejma 2014]] <small>15.10.:</small> [[Markus Söder]] <small>12.10.:</small> [[Franc Šěn]] <small>10.10.:</small> [[Bobošojce]] <small>7.10.:</small> [[Nowe Koporcy]] <small>5.10.:</small> [[Kotmar (gmejna)]] <small>3.10.:</small> [[Dźeń němskeje jednoty]] <small>1.10.:</small> [[Charles Aznavour]] – [[Rogozno (Kopańce)]] – [[Žargoń]] <small>4.9.:</small> [[Serbska młodźina]] – [[Pawoł Šenkar]] <small>28.8.:</small> [[Jurij Gustaw Zarjenk]] <small>27.8.:</small> [[Walter Wenzel]] <small>26.8.:</small> [[Jan Šěca]] – [[Celowc]] <small>25.8.:</small> [[Klukšanska cyrkej]] – [[Kryšan Bjedrich Faber]] – [[Jurij Křižank]] – [[Amudarja]] – [[Kyzylkum]] <small>24.8.:</small> [[Karakum]] <small>23.8.:</small> [[Jan Jurij Temler]] <small>20.8.:</small> [[Kofi Annan]] <small>13.8.:</small> [[Jakub Nowak-Kašćanski]] <small>12.7.:</small> [[Marja Simonowa]] – [[Wotrowske hrodźišćo]] – [[Klement Gottwald]] <small>2.7.:</small> [[Nowa Łuka]] – [[Bobolcy]] <small>29.6.:</small> [[Babin]] <small>28.6.:</small> [[Lisćina kulturnych pomnikow w Njebjelčicach]] <small>26.6.:</small> [[Horjany]], [[Delany (krajina)|Delany]] <small>25.6.:</small> [[Křesćan Bohuchwał Šěrach]] <small>21.6.:</small> [[Gerhard Gundermann]] <small>20.6.:</small> [[Korla Božidar Křižan]] <small>19.6.:</small> [[Daški]] – [[Klóšter]] <small>18.6.:</small> [[Acory]] <small>14.6.:</small> [[Euroregion Nysa]] <small>13.6.:</small> [[Jan Bjedrich Tešnaŕ]] – [[Gmina Zgorzelec]] <small>12.6.:</small> [[Pawoł Wićaz-Chróšćanski]] <small>7.6.:</small> [[Jan Zygmunt Bjedrich Šyndlaŕ]] <small>6.6.:</small> [[Słónco]] <small>5.6.:</small> [[Beno Mět]] – [[Ken Follett]] <small>11.5.:</small> [[Jan Balthasar Langa]] – [[Jan Bjedrich Langa (1709)]] – [[Jan Bjedrich Langa (1738)]] <small>10.5.:</small> [[Łužica (časopis)]] – [[Matej Handrik]] – [[Mikławš Cyž]] <small>8.5.:</small> [[Josef Páta]] – [[Mikławš Jacsławk]] – [[Jurij Słodeńk]] – [[Jan Laras]] <small>7.5.:</small> [[Narva]] <small>6.5.:</small> [[Bambruch]] – [[Bukowc]] – [[Njeradecy]] – [[Brětnja-Michałki]] <small>5.5.:</small> [[Bože ćěło]] <small>2.5.:</small> [[Struga]] <small>26.4.:</small> [[Jurij Delenk]] – [[Mehmed Meša Selimović]] <small>17.4.:</small> [[Zielona Góra]] <small>15.4.:</small> [[Ćeleńc]] <small>14.4.:</small> [[Serbske šulske towarstwo]] <small>5.4.:</small> [[Srjedźna Azija]] – [[Wuchodna Azija]] <small>4.4.:</small> [[Žičenk]] – [[Přezdrěnk]] <small>3.4.:</small> [[Nowe Błohašecy]] <small>1.4.:</small> [[Olba]] <small>25.3.:</small> [[Peter Pellegrini]] <small>20.3.:</small> [[Helmut Hupac]] <small>28.2.:</small> [[Arnošt Bjedrich Šołta]] – [[Arnošt Fürchtegott Šołta]] – [[Lisćina Mišnjanskich markhrabjow]] <small>27.2.:</small> [[Mišnjanske markhrabinstwo]] <small>26.2.:</small> [[Jan Łahoda]] <small>21.2.:</small> [[Serbska šula]] <small>17.2.:</small> [[Herman Šleca]] – [[Hanamarja Šěrcec]] <small>14.2.:</small> [[Hrjehor Martini]] – [[Handrij Mehliš]] <small>10.2.:</small> [[Bertolt Brecht]] – [[Ottawa]] – [[Bermuda]] – [[Nassau]] – [[Andorra la Vella]] <small>9.2.:</small> [[Vientiane]] <small>8.2.:</small> [[Maseru]] <small>5.2.:</small> [[Bissau]] <small>4.2.:</small> [[Accra]] – [[Libreville]] – [[Jörg Urban]] <small>3.2.:</small> [[Santo Domingo]] – [[Asmara]] – [[Belmopan]] – [[Bangui]] – [[Porto Novo]] <small>2.2.:</small> [[Alexander Dierks]] <small>29.1.:</small> [[Viorica Dăncilă]] <small>27.1.:</small> [[Jiří Drahoš]] <small>24.1.:</small> [[Jurij Malink]] <small>23.1.:</small> [[Georg Baselitz]] – [[Dübenska hola]] <small>22.1.:</small> [[Karlheinz Blaschke]] <small>21.1.:</small> [[Krostitz]] <small>18.1.:</small> [[Ludmila Mětškowa]] – [[Wendenabteilung]] <small>17.1.:</small> [[Literarne myto Domowiny]] <small>16.1.:</small> [[Izolda Gardošowa]] – [[Arzberg]] <small>14.1.:</small> [[Kózle (Drjowk)]] <small>13.1.:</small> [[Gröditz (Mišno)]] <small>4.1.:</small> [[Budyski měr]] <small>27.12.:</small> [[Lisćina kulturnych pomnikow w Chrósćicach|Kulturne pomniki w Chrósćicach]] <small>23.12.:</small> [[Přibysław]] <small>21.12.:</small> [[Malu Dreyer]] <small>19.12.:</small> [[Winfried Kretschmann]] – [[Oldenburg]] – [[Matthias Haß]] – [[Bruno Kreisky]] <small>18.12.:</small> [[Sebastian Kurz]] <small>14.12.:</small> [[Mateusz Morawiecki]] <small>13.12.:</small> [[Gabriela Šmajdźina]] – [[Barbara Klepsch]] – [[Markus Ulbig]] – [[Georg Unland]] <small>9.12.:</small> [[Michael Kretschmer]] <small>8.12.:</small> [[Krabat]] – [[Bjedrich August Bergan]] – [[Jan Ćichor]] – [[Oswald Mrózak]] <small>7.12.:</small> [[Ernst Bohachwał Rychtar]] – [[Jan Rychtar]] – [[Jan Wjela (farar)]] <small>20.11.:</small> [[Gerat Wornar]] – [[Wylem Janhoefer]] <small>19.11.:</small> [[Hradec Králové]] – [[Jičín]] – [[Harrachov]] <small>8.11.:</small> [[Neville Chamberlain]] <small>6.11.:</small> [[Karel Zeman]] <small>5.11.:</small> [[Jakub Nowak-Horjanski]] – [[Mnichowske zrěčenje]] – [[Mělník]] – [[Trutnov]] <small>4.11.:</small> [[Leonard Cohen]] <small>3.11.:</small> [[Georg Körner]] <small>25.10.:</small> [[Błótowska železnica]] <small>18.10.:</small> [[Bodo Ramelow]] <small>6.9.:</small> [[Křišow]] <small>5.9.:</small> [[Słowacy]] – [[Češa]] <small>4.9.:</small> [[Wjerina chěžka]] <small>3.9.:</small> [[Grodkowski spjaty jězor]] <small>2.9.:</small> [[Klaipėda]] <small>1.9.:</small> [[Kermuša]] <small>23.8.:</small> [[Jaseńca (Kubšicy)]] – [[Tuchor]] <small>17.8.:</small> [[Radworski Haj]] – [[Nowe Boranecy]] <small>14.8.:</small> [[Wódrino-Sprjewiny kanal]] – [[Spreenhagen]] <small>9.8.:</small> [[Sonja Wölkowa]] – [[Sprjojcy]] <small>6.8.:</small> [[Mikławš Kral]] <small>5.8.:</small> [[Lisćina kulturnych pomnikow w Bóšicach|Kulturne pomniki w Bóšicach]] <small>4.8.:</small> [[Mała Dubrawa]] <small>13.7.:</small> [[Michałska cyrkej]] <small>11.7.:</small> [[Tuchorski kěrchow]] <small>7.7.:</small> [[Božidar Dobrucky]] <small>5.7.:</small> [[Handroš Tara]] <small>20.6.:</small> [[Bohata wěža]] <small>15.6.:</small> [[Józef Jakubaš]] – [[Rixdorf]] – [[Leo Varadkar]] <small>11.6.:</small> [[Jan Wilhelm Buk]] <small>5.6.:</small> [[Taras Šewčenko]] <small>4.6.:</small> [[Swjatki]] <small>2.6.:</small> [[Holocaust]] – [[Bilhorod-Dnistrowskyj]] <small>31.5.:</small> [[Podolska]] <small>29.5.:</small> [[Wiki (wjes)]] <small>28.5.:</small> [[Sewjerny čop]] <small>26.5.:</small> [[Černiwci]] – [[Zasrjew]] <small>25.5.:</small> [[Kamjanec-Podilskyj]] <small>23.5.:</small> [[Ostroh]] – [[Dubno]] <small>21.5.:</small> [[Halyč]] – [[Horodenka]] <small>19.5.:</small> [[Tysa]] <small>14.5.:</small> [[Emmanuel Macron]] <small>13.5.:</small> [[Jan Bjarnat Krušwica]] – [[Belfast]] – [[Phil Collins]] <small>12.5.:</small> [[Wódriny łuh]] <small>11.5.:</small> [[Złota ryba]] – [[Karp]] – [[Azerbajdźanšćina]] <small>10.5.:</small> [[Jan Józef Hawštyn Hauptmann]] <small>5.5.:</small> [[Jurij Arnošt Wanak]] <small>4.5.:</small> [[Jakub Rachlowc]] <small>26.4.:</small> [[Łakoma]] <small>25.4.:</small> [[Bageńc]] – [[Dubrawka (Kopańce)]] – [[Wjelike Dobrynje]] – [[Wóseńk]] – [[Hažow]] <small>23.4.:</small> [[Georgišćina]] – [[Dešank]] – [[Kibuš]] – [[Módłej]] – [[Rogeńc]] – [[Žylowk]] <small>22.4.:</small> [[Jan Awgust Měrćink]] – [[Tydźenska Nowina]] – [[Jutnička]] – [[Sewjerozapadna pasaža]] <small>21.4.:</small> [[Ararat]] – [[Kerkojce]] – [[Aras]] <small>20.4.:</small> [[Sewan]] <small>18.4.:</small> [[Mortwa holčka]] <small>16.4.:</small> [[Jutry]] <small>15.4.:</small> [[Republika Nahórski Karabach]] <small>13.4.:</small> [[Frank Stübner]] – [[Hokkaido]] – [[Nowe Zdźarki]] <small>11.4.:</small> [[Filip]] – [[Matej]] <small>10.4.:</small> [[Kamčatka]] <small>9.4.:</small> [[Beringowy přeliw]] – [[Sachalin]] <small>8.4.:</small> [[Kurile]] <small>6.4.:</small> [[Hranica]] <small>3.4.:</small> [[Handrij Falka]] <small>2.4.:</small> [[Amur]] – [[George Washington]] – [[Bosna]] <small>1.4.:</small> [[Sima Milutinović]] <small>28.3.:</small> [[Edward Wornar]] <small>25.3.:</small> [[Tuzla]] <small>20.3.:</small> [[Helgoland]] – [[Sylt]] – [[Amrum]] – [[Föhr]] <small>3.3.:</small> [[Delnje Brusy]] <small>2.3.:</small> [[Rory Gallagher]] – [[Nowe Poršicy]] <small>1.3.:</small> [[Wuričanski stołp]] <small>15.2.:</small> [[Jan Hempel]] <small>14.2.:</small> [[Hiiumaa]] <small>13.2.:</small> [[Pjer Žalica]] <small>12.2.:</small> [[Saaremaa]] <small>8.2.:</small> [[Jan Gelanski]] <small>7.2.:</small> [[Hrodźišćo (twarjenje)]] <small>5.2.:</small> [[Škrěkawa]] <small>4.2.:</small> [[Kopšinjanske hrodźišćo]] <small>1.2.:</small> [[Julius Eduard Wjelan]] – [[Karpacz]] <small>31.1.:</small> [[Hrubý Jeseník]] <small>30.1.:</small> [[Erwin Strittmatter]] <small>24.1.:</small> [[Andrzej Duda]] <small>19.1.:</small> [[Jurij Grós]] – [[Jurij Čornak]] <small>11.1.:</small> [[Michał Lešawa]] – [[Jurij Šewčik (1862)|Jurij Šewčik]] <small>10.1.:</small> [[Bosćij Michał Wićaz]] <small>9.1.:</small> [[Genua]] – [[Lille]] – [[Cork]] <small>8.1.:</small> [[Graz]] – [[Linz]] <small>7.1.:</small> [[Rotterdam]] – [[Mário Soares]] <small>6.1.:</small> [[Porto]] – [[Bosporus]] <small>5.1.:</small> [[Avignon]] – [[Bergen (Norwegska)]] – [[Bologna]] <small>4.1.:</small> [[Antwerpen]] – [[Sołun]] – [[Aarhus]] – [[Kattegat]] <small>2.1.:</small> [[20.&nbsp;lětstotkaaaaaaa]] <small>1.1.:</small> [[Cyrkej swjateju Symana a Judy Tadeja]] – [[Friedrich Schiller]] – [[Johann Wolfgang von Goethe]] – [[Měrćin Salowski]] <!--2016--> <small>20.12.:</small> [[Wochožanska jama]] <small>15.12.:</small> [[Georg Milbradt]] <small>14.12.:</small> [[Sandźak]] <small>5.12.:</small> [[Złoto]] – [[Kopor]] – [[Cynk]] <small>4.12.:</small> [[Slěbro]] – [[Aue]] – [[Alexander Van der Bellen]] <small>27.11.:</small> [[Hispaniola]] – [[Wolfsburg]] – [[Flensburg]] <small>26.11.:</small> [[Basel]] – [[New Jersey]] – [[Neretva]] <small>25.11.:</small> [[Dubrovnik]] – [[Indus]] – [[Ulm]] – [[New Mexico]] <small>22.11.:</small> [[Susann Šenkec]] <small>19.11.:</small> [[Bělsko]] <small>9.11.:</small> [[Bill Clinton]] – [[Jimmy Carter]] <small>7.11.:</small> [[Michał Mjeń]] – [[Niagaraske wodopady]] – [[Nevada]] – [[Oregon]] <small>6.11.:</small> [[Arnošt Holan]] – [[Nowa Jendźelska]] – [[Michigan]] – [[Wisconsin]] – [[Detroit]] <small>2.11.:</small> [[Wulke jězory]] – [[Texas]] – [[Louisiana]] – [[Pennsylvania]] <small>21.10.:</small> [[Mikławšk (Budyšin)]] <small>21.10.:</small> [[Elbrus]] <small>20.10.:</small> [[Kilimandźaro]] <small>19.10.:</small> [[Bob Dylan]] – [[Dažink]] – [[Wysočiny]] – [[Popica]] – [[Mount Everest]] <small>18.10.:</small> [[Novi Sad]] – [[Matica srpska]] <small>17.10.:</small> [[Rubježny hród]] <small>16.10.:</small> [[Tartu]] – [[Wismar]] – [[Stralsund]] – [[Greifswald]] – [[Warta]] – [[Pärnu]] – [[Kaunas]] – [[Kołobrzeg]] <small>7.10.:</small> [[Theodor Heuss]] <small>5.10.:</small> [[Wjelk]] <small>28.9.:</small> [[Norilsk]] – [[Jakutsk]] – [[Chabarowsk]] <small>27.9.:</small> [[Kukow]] <small>25.9.:</small> [[Paliwaka]] <small>13.9.:</small> [[Mikroneziska]] – [[Karoliny]] – [[Palau]] – [[Niue]] <small>12.9.:</small> [[Zwjazk šesćiměstow]] <small>11.9.:</small> [[Klěšnik]] – [[Peter Handke]] – [[Bliski wuchod]] – [[Fryco Latk]] – [[Zoran Stefanović]] <small>9.9.:</small> [[Parcow]] <small>8.9.:</small> [[Kisylk]] – [[Kołpin]] <small>6.9.:</small> [[Marko Grojlich]] – [[Čelno]] <small>21.7.:</small> [[Zadar]] – [[Karlovac]] – [[Čakovec]] – [[Varaždin]] <small>20.7.:</small> [[Swětowe herbstwo]] <small>18.7.:</small> [[Mailand]] – [[Bydgoszcz]] <small>17.7.:</small> [[Robert Fico]] – [[Aleksandar Vučić]] – [[Milo Đukanović]] – [[Edi Rama]] – [[Miro Cerar]] – [[Mariano Rajoy]] – [[Stefan Löfven]] – [[Erna Solberg]] – [[Benjamin Netanjahu]] <small>16.7.:</small> [[Algirdas Butkevičius]] – [[Xavier Bettel]] – [[António Costa]] <small>15.7.:</small> [[Bojko Borisow]] – [[Taavi Rõivas]] – [[Enda Kenny]] – [[Māris Kučinskis]] <small>13.7.:</small> [[Beata Szydło]] – [[Viktor Orbán]] – [[Bohuslav Sobotka]] <small>5.7.:</small> [[Arnošt Simon]] – [[Lipa Serbska]] <small>17.6.:</small> [[Jan Arnošt Hančka]] – [[Franc Józef I.]] <small>16.6.:</small> [[Pečora (rěka)]] <small>15.6.:</small> [[Jan Karlo Fryco Swora]] – [[Hanzo Juro Swora]] – [[Tšadow (Grodk)]] <small>14.6.:</small> [[Lisćina rěkow w Europje]] <small>10.6.:</small> [[Měrćin Weclich]] <small>9.6.:</small> [[Serbska wubranka]] – [[Južny Tirol]] – [[Błotań]] <small>8.6.:</small> [[Božidar Šěca]] <small>7.6.:</small> [[Jan Bohuwěr Mučink]] <small>1.6.:</small> [[Kentucky]] – [[Kansas]] – [[Iowa]] <small>31.5.:</small> [[Idaho]] – [[Indiana]] <small>17.5.:</small> [[Cvikov]] <small>16.5.:</small> [[Łužiske horiny]] – [[Sudety]] – [[Kirnitzsch]] – [[Połobske pěskowčiny]] <small>15.5.:</small> [[Kyrkonoše]] – [[Ploučnice]] – [[Kamenice (Łobjo)]] – [[Srbská Kamenice]] – [[‎Růžová]] <small>14.5.:</small> [[Česká Lípa]] – [[Rumburk]] – [[Kytlice]] <small>11.5.:</small> [[Krásná Lípa]] <small>4.5.:</small> [[Lěto wulkich wohenjow]] – [[Cheb]] <small>3.5.:</small> [[Korla Awgust Jenč]] – [[Měrćin Bałcar]] – [[Jan Ast]] – [[Kito Albin]] – [[Bedřich Hacar]] <small>1.5.:</small> [[Jan Žur]] – [[Michał Žur]] – [[Mikławš Žur]] – [[Jakub Žur (1754)]] – [[Jakub Žur (1821)]] <small>30.4.:</small> [[Jurij Žur (1788)]] <small>24.4.:</small> [[Depsk]] – [[Gołynk]] – [[Zaspy]] – [[Rogozno (Choćebuz)]] – [[Žylow]] <small>23.4.:</small> [[Herbert Nowak]] – [[Nowogrodziec]] <small>22.4.:</small> [[Zgorzelec]] <small>19.4.:</small> [[Caracas]] – [[Canberra]] <small>17.4.:</small> [[La Paz]] – [[Sucre]] <small>16.4.:</small> [[Montevideo]] – [[Asunción]] <small>15.4.:</small> [[Quito]] – [[Lima]] <small>13.4.:</small> [[Alexander Ahrens]] <small>23.3.:</small> [[Chołmy]] <small>22.3.:</small> [[Wjerbjež]] – [[Łanowc]] <small>14.3.:</small> [[Frauke Petry]] <small>13.3.:</small> [[Nadźanecy]] – [[Smělna]] <small>12.3.:</small> [[Wjelkowy]] <small>8.3.:</small> [[Dietrich Šołta]] <small>8.3.:</small> [[Zjednoćena socialistiska strona Němskeje]] <small>6.3.:</small> [[Železniska čara Lubij–Radwor]] – [[Nordhausen]] – [[Eisenach]] – [[Gotha]] – [[Suhl]] – [[Starohród]] – [[Werra]] – [[Fulda (rěka)]] – [[Eberswalde]] – [[Rathenow]] – [[Schwedt]] <small>5.3.:</small> [[Europski šwinc]] – [[Britiske kupy]] – [[Irske morjo]] – [[Shetlandske kupy]] – [[Archipel]] – [[Anglesey]] – [[Erlangen]] – [[Fürth]] – [[Ingolstadt]] – [[Horst Seehofer]] – [[Würzburg]] – [[Regnitz]] – [[Koblenz]] – [[Trier]] <small>3.3.:</small> [[Kupa]] – [[Nowa Gineja]] – [[Baffinska kupa]] – [[Ellesmerska kupa]] <small>2.3.:</small> [[Železniska čara Budyšin–Wojerecy]] – [[Železniska čara Njeswačidło–Wětrow‎|Njeswačidło–Wětrow]] <small>29.2.:</small> [[Osnabrück]] <small>21.2.:</small> [[Lěhnica]] – [[Jelenia Góra]] – [[Świdnica]] <small>20.2.:</small> [[Umberto Eco]] – [[Gdynia]] – [[Sopot]] <small>19.2.:</small> [[Brest (Běłoruska)]] – [[Homel]] – [[Hrodna]] – [[Mahiljow]] – [[Wicebsk]] – [[Pinsk]] – [[Baranawičy]] <small>12.2.:</small> [[Dalmaciska]] – [[Lisćina chorwatskich kupow]] – [[Korčula]] – [[Lošinj]] – [[Krk]] <small>11.2.:</small> [[Pag]] – [[Brač]] – [[Hvar]] <small>10.2.:</small> [[Lastovo]] – [[Cres]] – [[Šolta]] – [[Rab]] – [[Vis]] – [[Mljet]] <small>8.2.:</small> [[Roger Willemsen]] <small>7.2.:</small> [[Lampedusa]] <small>6.2.:</small> [[Capri]] <small>2.2.:</small> [[Sroka]] <small>24.1.:</small> [[Błótoń]] <small>23.1.:</small> [[Smrk]] – [[Jizera]] <small>18.1.:</small> [[Illinois]] <small>15.1.:</small> [[Hawaii]] <small>14.1.:</small> [[Lutz Hillmann]] <small>11.1.:</small> [[David Bowie]] – [[Arizona]] <small>10.1.:</small> [[Mikławš Zarjenk]] <small>9.1.:</small> [[Awtonomny wokrjes Jamalskich Nencow]] – [[Awtonomny wokrjes Nencow]] <small>8.1.:</small> [[Jan Handrik]] – [[Lena]] – [[Irtyš]] – [[Jenisej]] <small>7.1.:</small> [[Klóšter Marijiny doł]] – [[William Shakespeare]] – [[Alfred Měškank]] – [[Jamalska połkupa]] <small>5.1.:</small> [[Kinič]] <small>3.1.:</small> [[Bałdrijanecy]] – [[Dźibrachćicy]] – [[Kadłobja]] <!--2015--> <small>31.12.:</small> [[Alwin Mitaš]] – [[Alfred Mitaš]] – [[Michał Bjedrich]] – [[Joschka Fischer]] – [[Michał Frencel (1667)]] – [[Salomon Bohuchwał Frencel]] <small>30.12.:</small> [[Swjatopluk I.]] <small>27.12.:</small> [[Morawa (rěka)]] <small>25.12.:</small> [[Brno hłowne dwórnišćo]] <small>25.12.:</small> [[Wulkomorawske mócnarstwo]] – [[Michail Iwanowič Kalinin]] <small>24.12.:</small> [[Křič]] – [[Orenburg]] <small>22.12.:</small> [[Zwjazkowy kancler (Němska)]] – [[Abchaziska]] – [[Šwobicy]] – [[Brunow]] – [[Běła (Hornja Łužica)]] – [[Wukecy]] – [[Zapadoarmenšćina]] – [[Kočo Racin]] <small>21.12.:</small> [[Kirow]] – [[Sergej Mironowič Kirow‎]] – [[Južna Osetska]] <small>20.12.:</small> [[Tachantska cyrkej swj. Pětra]] – [[Ludowa republika Donjeck]] – [[Ludowa republika Luhansk]] <small>16.12.:</small> [[Złoty]] – [[Kama]] – [[Oka]] <small>12.12.:</small> [[Jurij Wićaz]] – [[Moskwa (rěka)]] – [[Slavica Ćukteraš]] <small>11.12.:</small> [[Jan Andricki]] – [[Mikławš Čórlich]] – [[Jakub Nowak]] – [[Beno Pětr Šołta]] – [[Serbski kulturny leksikon]] <small>10.12.:</small> [[Bolgar]] <small>08.12.:</small> [[Ilija Dźuvalekovski]] – [[Kaliopi]] <small>06.12.:</small> [[Milčo Mančevski]] <small>30.11.:</small> [[Bielefeld]] – [[Münster]] <small>29.11.:</small> [[Duisburg]] – [[Wuppertal]] – [[Bochum]] – [[Ruhr]] <small>24.11.:</small> [[Branibor]] <small>23.11.:</small> [[Dortmund]] – [[Essen]] <small>22.11.:</small> [[Neckar]] – [[Lisćina najwjetšich městow w Němskej]] <small>20.11.:</small> [[Weimar]] – [[UNESCO]] <small>19.11.:</small> [[Meter]] <small>18.11.:</small> [[Hród]] – [[Saar]] – [[Mosela]] <small>16.11.:</small> [[Zwjazkowa rada]] – [[Město]] – [[Wulkoměsto]] <small>15.11.:</small> [[Republika]] – [[Monarchija]] – [[Kralestwo]] – [[Kral]] – [[Aachen]] – [[Firefox za iOS]] <small>08.11.:</small> [[Pětš Janaš]] – [[Hrodźiško]] <small>07.11.:</small> [[Handrij Lubjenski]] – [[Kabinet Biedenkopf II]], [[Kabinet Biedenkopf III|III]] – [[Kabinet Milbradt I]], [[Kabinet Milbradt II|II]] – [[Ludwigshafen]] – [[Karlsruhe]] <small>06.11.:</small> [[Kurt Biedenkopf]] – [[Kabinet Biedenkopf I]] – [[Lubina Holanec-Rawpowa]] – [[Jan Arnošt Holan]] <small>05.11.:</small> [[Sinai]] – [[Połkupa]] <small>04.11.:</small> [[August Bebel]] <small>02.11.:</small> [[Dabit Boguwěr Głowan‎]] <small>31.10.:</small> [[Skjarbošc]] <small>30.10.:</small> [[Žiguljowsk]] <small>27.10.:</small> [[Ľudovít Štúr]] <small>25.10.:</small> [[Předmjeno]] <small>24.10.:</small> [[Jakub Wjacsławk]] – [[Pawoł]] – [[Měrćin]] – [[Korla]] – [[Jurij]] – [[Marja]] – [[Awgust (mjeno)]] – [[Hańža]] <small>23.10.:</small> [[Jan Pawoł Křižan]] – [[Gaborone]] – [[Ouagadougou]] <small>22.10.:</small> [[Bamako]] – [[Antananarivo]] <small>19.10.:</small> [[Hanka Jenčec]] – [[Gustaw Alwin Mjerwa]] – [[Bjedrich Adolf Klin]] – [[Korla Awgust Kalich]] – [[Arnošt Herman]] <small>18.10.:</small> [[Tunis]] <small>14.10.:</small> [[Swjatlana Aljaksandrawna Aleksijewič|Swjatlana Aleksijewič]] <small>09.10.:</small> [[Barentsowe morjo]] <small>07.10.:</small> [[Železnica]] – [[Awtodróha]] <small>06.10.:</small> [[Dubrawa (Grodk)]] – [[Gózdź]] – [[Łojow]] – [[Prašyjca]] – [[Terpje]] – [[Wjaska (Grodk)]] – [[Zakrjow (Grodk)]] – [[Zelezna]] <small>05.10.:</small> [[Bobow]] – [[Brodkojce]] – [[Cazow]] – [[Dalic]] – [[Dubje]] – [[Glinsk (Gołkojce)]] – [[Gogolowk]] – [[Gołbin]] <small>30.09.:</small> [[Morica]] – [[Hlinowc]] – [[Jěžow]] <small>25.09.:</small> [[Pětr Šěrach]] – [[Měsačne pismo k rozwučenju a wokřewjenju‎]] – [[Korla Bohuchwał Šěrach]] – [[Jan Awgust Janka]] <small>24.09.:</small> [[‎Jan Gotthold Běmar]] – [[Jan Běmar]] – [[‎Franc Moric Domaška]] – [[‎Donat Józef Ćěsla]] – [[Jan Wawer]] – [[Jan Langa]] – [[Jan Gotthelf Běmar]] – [[Jan Gotttrau Běmar]] <small>22.09.:</small> [[Wjelryby]] – [[Insektožrački]] – [[Myše]] – [[Jěže]] – [[Knoty]] – [[Hinc Šewc]] – [[Łužičan (časopis)]] <small>16.09.:</small> [[Hromadnik]] <small>05.09.:</small> [[Wulke wokrjesne město]] – [[Missouri River]] – [[Marshallowe kupy]] – [[Swaziska]] <small>04.09.:</small> [[Amaconas]] – [[Nil]] <small>02.09.:</small> [[Denali]] – [[Mississippi]] <small>01.09.:</small> [[Cyrkej swjateju Pětra a Pawoła]] – [[Sewjerofrizišćina]] <small>31.08.:</small> [[Lubijska hora]] – [[Lisćina kulturnych pomnikow w Hamorje]] <small>25.08.:</small> [[Wopomnišćo Budyšin]] – [[Polnica]] <small>24.08.:</small> [[Mohilnica]] <small>22.08.:</small> [[Dubrjenske bahno]] – [[Rudolf Mjeń]] – [[Stołpin]] – [[Manuela Schwesig]] – [[Andrea Nahles]] – [[Barbara Hendricks]] <small>21.08.:</small> [[Mikławš Bjedrich-Radlubin]] – [[Ursula von der Leyen]] – [[Heiko Maas]] – [[Wolfgang Schäuble]] – [[Thomas de Maizière]] – [[Frank-Walter Steinmeier]] – [[Sewjerna Dwina]] <small>20.08.:</small> [[Njewa]] – [[Peipuski jězor]] – [[Onjegaski jězor]] <small>19.08.:</small> [[Ladogaski jězor]] – [[Kazachšćina]] – [[Staraja Ladoga]] – [[Nowaja Ladoga]] <small>18.08.:</small> [[Rudolf Jenč]] <small>17.08.:</small> [[Wyborg]] – [[Iwangorod]] <small>16.08.:</small> [[Kurski zaliw]] – [[Kurska kosa]] – [[Žitawske horiny]] <small>15.08.:</small> [[Njemen]] – [[Černjachowsk]] – [[Sowjetsk (oblasć Kaliningrad)|Sowjetsk]] – [[Baltikum]] <small>10.08.:</small> [[Drina]] – [[Banja Luka]] <small>09.08.:</small> [[Sawa]] <small>06.08.:</small> [[Marek Grechuta]] <small>03.08.:</small> [[Grjazowjec]] – [[Kadnikow]] – [[Kirillow]] – [[Nikolsk (oblasć Wologda)‎|Nikolsk]] – [[Sokol (město)‎|Sokol]] – [[Totma]] – [[Ustjužna]] <small>02.08.:</small> [[Čudowo]] – [[Buj]] – [[Wolgorječensk]] – [[Galič]] – [[Kologriw]] – [[Makarjew]] – [[Manturowo]] – [[Njerjechta]] – [[Njeja]] – [[Soligalič]] – [[Čuchloma]] – [[Šarja]] – [[Wologda]] – [[Babajewo]] – [[Bjelozjersk]] – [[Wjelikij Ustjug]] – [[Wytegra]] <small>01.08.:</small> [[Malaja Wišera‎]] – [[Pjestowo]] – [[Okulowka]] – [[Solcy]] – [[Staraja Russa]] – [[Cholm (oblasć Nowgorod)|Cholm]] <small>30.07.:</small> [[Wjelikij Nowgorod‎]] – [[Borowiči‎]] – [[Waldaj]] <small>29.07.:</small> [[Sebjež]] <small>28.07.:</small> [[Gdow]] – [[Njewel]] – [[Opočka]] – [[Ostrow]] – [[Pječory]] – [[Porchow (Ruska)‎|Porchow]] <small>27.07.:</small> [[Toržok‎]] – [[Toropjec]] – [[Pskow]] – [[Wjelikije Luki]] <small>26.07.:</small> [[Kaljazin‎]] – [[Kašin‎]] – [[Kimry‎]] – [[Konakowo‎]] – [[Krasnyj Cholm]] – [[Ostaškow‎]] – [[Ržew‎]] – [[Starica‎]] <small>25.07.:</small> [[Uglič‎]] – [[Twer]] – [[Bježeck]] – [[Bjelyj]] – [[Bologoje‎]] – [[Wjesjegonsk‎]] – [[Wyšnij Woločjok‎]] – [[Zubcow‎]] <small>24.07.:</small> [[Jurjewjec‎]] – [[Danilow (město)|Danilow‎]] – [[Ljubim‎]] – [[Myškin‎]] – [[Pjerjeslawl-Zalesskij‎]] – [[Pošechonje‎]] – [[Rybinsk‎]] – [[Tutajew‎]] <small>23.07.:</small> [[Pljos‎]] – [[Pučež‎]] – [[Tejkowo‎]] – [[Šuja]] <small>22.07.:</small> [[Iwanowo]] – [[Jurjew-Polskij]] – [[Kochma]] <small>20.07.:</small> [[Luanda]] – [[Drawa]] <small>17.07.:</small> [[Wbohow (Šěrachow-Korzym)|Wbohow]] – [[Wostašecy]] – [[Zdźar (Wjelećin)|Zdźar]] <small>16.07.:</small> [[Trjebiša]] <small>15.07.:</small> [[Wisła]] – [[Wósmužowa hora]] <small>13.07.:</small> [[Zapadołužiska pahórčina]] – [[Žiwin]] – [[Wjelkow (Halštrow)|Wjelkow]] – [[Walow]] – [[Rušica]] – [[Kinč]] – [[Dobrik]] – [[Pětr Malink]] <small>08.07.:</small> [[Wladimir (město)|Wladimir]] <small>07.07.:</small> [[Joškar-Ola]] <small>06.07.:</small> [[Radobyle]] – [[Jan Budar]] <small>05.07.:</small> [[Čeboksary]] <small>01.07.:</small> [[Jutrowne jěchanje]] – [[Ludwig Nowak]] – [[Horst Adam]] – [[Herbert Cerna]] <small>27.06.:</small> [[Pawoł Grojlich]] – [[Cecha]] <small>26.06.:</small> [[Rjazań]] – [[Lawska wěža]] <small>19.06.:</small> [[Brjansk]] <small>18.06.:</small> [[Orjol]] <small>14.06.:</small> [[Bjelgorod]] <small>12.06.:</small> [[Klemens VIII.]] – [[Leo XI.]] – [[Pawoł V.]] <small>11.06.:</small> [[Hrjehor XV.]] <small>10.06.:</small> [[Bornholm]] <small>03.06.:</small> [[Don]] <small>29.05.:</small> [[Lubijska narěč]] – [[Narew]] – [[Dnjestr]] <small>13.05.:</small> [[Arnošt Černik]] <!-- Prošu jenož nowe zapisy we wulkosći nad 1000 bajtami ze zašłeho měsaca zapodać! --> <noinclude>{{Skrótšenka|WP:NZ}}</noinclude> f84rfp8g2oh2bpned4cqgqi1wknug25 0 31374 391417 378542 2026-07-08T07:41:19Z J budissin 7 391417 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik Wjes we Łužicy |mjeno serbske=Smělna |mjeno němske=Schmölln |wopon=Wappen-schmoellnol.jpg |šěrina=51.122650 |dołhota=14.233056 |gmejna=Smělna-Póckowy |zagmejnowanje=1994 |wysokosć=290–315 |póstowe čisło=01877 |předwólba=03594 |wobraz=Schmoellnol-ohberg.JPG |wopis wobraza= }} '''Smělna''' ({{wrěči|de}} ''Schmölln'') je [[Hornja Łužica|hornjołužiska]] wosadna wjes {{WOBI|Smělna-Póckowy|Smělna}},<ref>{{WOBDŽ|Smělna-Póckowy}}</ref> kotraž słuša ke gmejnje [[Smělna-Póckowy]]. Nadeńdźe so štyri kilometry wuchodnje [[Biskopicy|Biskopic]] při hornim běhu [[Čornica (rěka)|Čornicy]] na samym juhu [[Wokrjes Budyšin|Budyskeho wokrjesa]]. == Geografija == Wjes je typiski hornjołužiski [[łanowc]] a nadeńdźe so na sewjerozapadnej kromje [[Łužiske hory|Hornjołužiskich hór]] pod [[Klóšterska hora|Klóšterskej horu]] (394&nbsp;m) mjez [[Zemicy-Tumicy|Zemicami-Tumicami]] na sewjeru a [[Póckowy|Póckowami]] na juhu. Susodna wjes na wuchodźe je [[Trjechow]]. W Smělnej namaka so zastanišćo [[Železniska čara Wjazońca–Biskopicy|železniskeje čary Drježdźany–Žitawa]]. === Ležownostne mjena === [[Michał Rostok]] naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Smolica (tež Šmolica, ''die Dorfbach''), Slěbornčanski młyn ''(Schliefermühle)'', Slěbornica ''(Silberbach)'', Łupno ''(die Laupe, bei Wölkau)''.<ref>Michał Rostok: ''Ležownostne mjena.'' W: [[Časopis Maćicy Serbskeje|ČMS]] 40 (1887), str. 3–50, tu str. 19 ([https://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/88289/21/ digitalizat]).</ref> == Stawizny == [[Dataja:Schmölln (Heise, 1850).jpg|mini|left|Hornjosmělnjanske ryćerkubło a młynski hat wokoło 1850]] Wjes naspomni so prěni raz w lěće [[1359]] jako ''Smollen'' a [[1412]] jako knježe sydło ''Smolin''.<ref>{{HOV|Schmölln/O.L.|Smělna}}</ref> Serbska wjes na sewjeru dźensnišeje Smělneje wobsteješe pak prawdźepodobnje hižo we 8. lětstotku. Mjeno pochadźa wot [[smoła|smoły]], štož so tež we wjesnym woponju wotbłyšćuje, hdźež je horjeka nalěwo smolernja widźeć. Smělna měješe hižo w 14. lětstotku wosadnu cyrkej a w 19. lětstotku samo dwě ryćerkuble – Hornjo- a Delnjosmělnjanske. Prěnja šula so 1735 zahaji. Smělna je srjedźišćo ewangelskeje wosady, w kotrejž so hač do spěšneje industrializacije w druhej połojcy 19. lětstotka tež serbsce rěčeše. Posledni serbski farar w Smělnej bě [[Jan Awgust Sykora]], kiž skutkowaše tam wot 1863 do 1899. Poslednje serbske Bože słužby běchu pak hižo 1880. W lěće 1994 zjednoćichu so dotal samostatne gmejny Smělna, Póckowy a Trjechow do noweje gmejny Smělna-Póckowy. === Wobydlerstwo === Po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice běchu wot 935 wobydlerjow Smělneje w lěće 1884 hišće 35 Serbow (4 %).<ref>{{Černik}}</ref> Po hamtskim ličenju měješe wjes w lěće 1925 hižo 1934 wobydlerjow, z nich 1796 ewangelskich a 110 katolskich. W samsnym lěće natwarichu we wsy mału katolsku cyrkej. == Wosobiny == * [[Jan Langa]] (1669–1727) – přełožer biblije do serbšćiny, 1704–10 farar w Smělnej * [[Jan Bjedrich Langa (1709)|Jan Bjedrich Langa]] (1709–1757) – ewangelski farar, přełožowar nabožinskeho pismowstwa; w Smělnej narodźeny * [[Handrij Palman]] (1788–1862) – farar a wudawar prěnich serbskich Misionskich powěsćow; 1817–62 farar w Smělnej * [[Korla Herman Robert Rjeda]] (1816–1900) – ewangelski farar, prěni serbski protykar; w Smělnej narodźeny * [[Jan Awgust Sykora]] (1835–1921) – farar a awtor; 1863–99 posledni serbski farar w Smělnej == Wobrazy == <gallery> Kirche Schmölln-Putzkau März 2017 (2).jpg|Smělnjanska cyrkej Schmoellnol-dgz.JPG|Něhdyša šula, dźensa sydło gmejnskeho zarjada Schmoelln.jpg|Dwórnišćo při čarje Drježdźany–Žitawa </gallery> == Žórła == <references/> == Wotkaz == {{Commonscat|Schmölln (Oberlausitz)|Smělna}} [[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]] [[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Smělna-Póckowy]] [[Kategorija:Sydlišćo při Čornicy]] [[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1359]] [[Kategorija:Cyrkwinska wjes]] [[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]] [[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1994]] d5ixr3yxokn59pwjpgxf354keo6m2f3 391423 391417 2026-07-08T10:04:51Z J budissin 7 gramatika 391423 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik Wjes we Łužicy |mjeno serbske=Smělna |mjeno němske=Schmölln |wopon=Wappen-schmoellnol.jpg |šěrina=51.122650 |dołhota=14.233056 |gmejna=Smělna-Póckowy |zagmejnowanje=1994 |wysokosć=290–315 |póstowe čisło=01877 |předwólba=03594 |wobraz=Schmoellnol-ohberg.JPG |wopis wobraza= |mjeno wobydlerja=Smělnjan |adjektiw=Smělnjanski }} '''Smělna''' ({{wrěči|de}} ''Schmölln'') je [[Hornja Łužica|hornjołužiska]] wosadna wjes {{WOBI|Smělna-Póckowy|Smělna}},<ref>{{WOBDŽ|Smělna-Póckowy}}</ref> kotraž słuša ke gmejnje [[Smělna-Póckowy]]. Nadeńdźe so štyri kilometry wuchodnje [[Biskopicy|Biskopic]] při hornim běhu [[Čornica (rěka)|Čornicy]] na samym juhu [[Wokrjes Budyšin|Budyskeho wokrjesa]]. == Geografija == Wjes je typiski hornjołužiski [[łanowc]] a nadeńdźe so na sewjerozapadnej kromje [[Łužiske hory|Hornjołužiskich hór]] pod [[Klóšterska hora|Klóšterskej horu]] (394&nbsp;m) mjez [[Zemicy-Tumicy|Zemicami-Tumicami]] na sewjeru a [[Póckowy|Póckowami]] na juhu. Susodna wjes na wuchodźe je [[Trjechow]]. W Smělnej namaka so zastanišćo [[Železniska čara Wjazońca–Biskopicy|železniskeje čary Drježdźany–Žitawa]]. === Ležownostne mjena === [[Michał Rostok]] naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Smolica (tež Šmolica, ''die Dorfbach''), Slěbornčanski młyn ''(Schliefermühle)'', Slěbornica ''(Silberbach)'', Łupno ''(die Laupe, bei Wölkau)''.<ref>Michał Rostok: ''Ležownostne mjena.'' W: [[Časopis Maćicy Serbskeje|ČMS]] 40 (1887), str. 3–50, tu str. 19 ([https://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/88289/21/ digitalizat]).</ref> == Stawizny == [[Dataja:Schmölln (Heise, 1850).jpg|mini|left|Hornjosmělnjanske ryćerkubło a młynski hat wokoło 1850]] Wjes naspomni so prěni raz w lěće [[1359]] jako ''Smollen'' a [[1412]] jako knježe sydło ''Smolin''.<ref>{{HOV|Schmölln/O.L.|Smělna}}</ref> Serbska wjes na sewjeru dźensnišeje Smělneje wobsteješe pak prawdźepodobnje hižo we 8. lětstotku. Mjeno pochadźa wot [[smoła|smoły]], štož so tež we wjesnym woponju wotbłyšćuje, hdźež je horjeka nalěwo smolernja widźeć. Smělna měješe hižo w 14. lětstotku wosadnu cyrkej a w 19. lětstotku samo dwě ryćerkuble – Hornjo- a Delnjosmělnjanske. Prěnja šula so 1735 zahaji. Smělna je srjedźišćo ewangelskeje wosady, w kotrejž so hač do spěšneje industrializacije w druhej połojcy 19. lětstotka tež serbsce rěčeše. Posledni serbski farar w Smělnej bě [[Jan Awgust Sykora]], kiž skutkowaše tam wot 1863 do 1899. Poslednje serbske Bože słužby běchu pak hižo 1880. W lěće 1994 zjednoćichu so dotal samostatne gmejny Smělna, Póckowy a Trjechow do noweje gmejny Smělna-Póckowy. === Wobydlerstwo === Po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice běchu wot 935 wobydlerjow Smělneje w lěće 1884 hišće 35 Serbow (4 %).<ref>{{Černik}}</ref> Po hamtskim ličenju měješe wjes w lěće 1925 hižo 1934 wobydlerjow, z nich 1796 ewangelskich a 110 katolskich. W samsnym lěće natwarichu we wsy mału katolsku cyrkej. == Wosobiny == * [[Jan Langa]] (1669–1727) – přełožer biblije do serbšćiny, 1704–10 farar w Smělnej * [[Jan Bjedrich Langa (1709)|Jan Bjedrich Langa]] (1709–1757) – ewangelski farar, přełožowar nabožinskeho pismowstwa; w Smělnej narodźeny * [[Handrij Palman]] (1788–1862) – farar a wudawar prěnich serbskich Misionskich powěsćow; 1817–62 farar w Smělnej * [[Korla Herman Robert Rjeda]] (1816–1900) – ewangelski farar, prěni serbski protykar; w Smělnej narodźeny * [[Jan Awgust Sykora]] (1835–1921) – farar a awtor; 1863–99 posledni serbski farar w Smělnej == Wobrazy == <gallery> Kirche Schmölln-Putzkau März 2017 (2).jpg|Smělnjanska cyrkej Schmoellnol-dgz.JPG|Něhdyša šula, dźensa sydło gmejnskeho zarjada Schmoelln.jpg|Dwórnišćo při čarje Drježdźany–Žitawa </gallery> == Žórła == <references/> == Wotkaz == {{Commonscat|Schmölln (Oberlausitz)|Smělna}} [[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]] [[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Smělna-Póckowy]] [[Kategorija:Sydlišćo při Čornicy]] [[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1359]] [[Kategorija:Cyrkwinska wjes]] [[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]] [[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1994]] d9e1z9cs4pbt6f4n4s0mqvuqx2s021v 0 36611 391414 387034 2026-07-07T18:47:37Z InternetArchiveBot 21326 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 391414 wikitext text/x-wiki {{Město DE |wopon = Wappen Jesewitz (Sachsen).svg |šěrina = 51/25/20/N |dołhota = 12/33/45/E |karta = Jesewitz in TDO.png |region-ISO = DE-SN |wysokosć = 139 |póstowe čisło = 04838 |předwólba = 034241 |gmejnske čisło = 14730140 |adresa-dróha = Alte Dorfstraße 1 |webstrona = [http://www.jesewitz.de/ jesewitz.de] |měšćanosta = Ralf Tauchnitz |strona = Wählervereinigung Liemehna }} '''Jesewitz''' je gmejna w [[Wokrjes Sewjerna Sakska|Sewjerosakskim wokrjesu]]. == Geografija a wobchad == Gmejna nadeńdźe so něhdźe 15 kilometrow sewjerowuchodnje [[Lipsk]]a a pjeć kilometrow juhozapadnje [[Jiłow (město)|Jiłowa]]. Zwjazkowej dróze [[Zwjazkowa dróha 107|B 107]] a [[zwjazkowa dróha 87|B 87]] kaž tež železniska čara Lipsk–[[Choćebuz]] wjedu přez gmejnski teritorij, kotryž mjezuje na zapadźe z městom [[Taucha]] a na wuchodźe, w dolinje [[Modłej]]e, z Jiłowom. === Gmejnske dźěle === Gmejnske dźěle su: {| class="wikitable" ! gmejnski dźěl ! wjesne dźěle |- | [[Gotha (Jesewitz)|Gotha]] || [[Gostemitz]], Gotha, [[Groitzsch (Jesewitz)|Groitzsch]], [[Kossen (Jesewitz)|Kossen]] |- | Jesewitz || [[Bötzen]], [[Gordemitz]], Jesewitz, [[Jesewitz-Bahnhof]], [[Weltewitz]], [[Wölpern]] |- | [[Liemehna]] || [[Gallen]], Liemehna, [[Ochelmitz]] |- | [[Pehritzsch]] || Pehritzsch, [[Wöllmen]] |} == Stawizny == Wjeski su – kaž hižo jich mjena pokazuja – zwjetša [[Serbja|serbskeho]] pochada. Wjesne dźěle Bötzen, Gordemitz, Gostemitz, Groitzsch, Weltewitz a Wölpern naspomnichu so prěni raz we wopismje z lěta [[1156]], jako dari Wettinski markhrabja Konrad klóštrej na Pětrowej horje pola [[Hala nad Solawu|Hale nad Solawu]] wjacore wsy. Prěnje naspomnjenje Liehmeny jako „Lumene“ pochadźa z lěta [[1238]]; hłowna wjes sama naspomni so hakle w lěće [[1404]] jako ''Gesewitz''. Jesewitz a jeho dźensniše gmejnske dźěle słušachu hač do lěta 1815 k sakskemu hamtej Jiłow (Eilenburg).<ref>[[Karlheinz Blaschke]], [[Uwe Ulrich Jäschke]]: ''Kursächsischer Ämteratlas.'' Leipzig 2009, ISBN 978-3-937386-14-0; str.&nbsp;56&nbsp;sl.</ref> Po [[Wienski kongres|Wienskim kongresu]] přeńdźechu do [[Pruska|Pruskeje]], hdźež běchu wot 1816 dźěl Deličskeho wokrjesa w Mjezyborskim knježerstwowym wobwodźe prowincy Sakskeje.<ref>[https://web.archive.org/web/20160304111136/http://www.gemeindeverzeichnis.de/gem1900/gem1900.htm?sachsen_provinz/delitzsch.htm Wokrjes Delič w gmejnskim zapisu lěta 1900]</ref> Hakle přez druhu wokrjesnu reformu w [[Němska demokratiska republika|NDR]] přińdźe Jesewitz w lěće [[1952]] wróćo k Jiłowskemu wokrjesej w Sakskej. === Zagmejnowanja === {| class="wikitable" style="width:40%" ! style="width:30%" | něhdyša gmejna ! style="width:20%" | datum ! style="width:50%" | přispomnjenje |- | [[Bötzen]] || style="text-align:center" | 01.07.1950 || |- | [[Gallen]] || style="text-align:center" | 01.01.1974 || zagmejnowanje do Liehmeny |- | [[Gordemitz]] || style="text-align:center" | 01.07.1950 || |- | [[Gostemitz]] || style="text-align:center" | 01.07.1950 || zagmejnowanje do Gothy |- | [[Gotha (Jesewitz)|Gotha]] || style="text-align:center" | 01.03.1994 || |- | [[Groitzsch (Jesewitz)|Groitzsch]] || style="text-align:center" | 01.10.1972 || zagmejnowanje do Gothy |- | [[Kossen (Jesewitz)|Kossen]] || style="text-align:center" | 01.07.1950 || zagmejnowanje do Groitzscha |- | [[Liemehna]] || style="text-align:center" | 01.03.1994 || |- | [[Ochelmitz]] || style="text-align:center" | 01.07.1950 || zagmejnowanje do Liehmeny |- | [[Pehritzsch]] || style="text-align:center" | 01.03.1994 || |- | [[Weltewitz]] || style="text-align:center" | 01.07.1950 || |- | [[Wöllmen]] || style="text-align:center" | 01.07.1950 || zagmejnowanje do Peritzscha |- | [[Wölpern]] || style="text-align:center" | 01.01.1974 || |- |} == Zajimawostki == [[Dataja:GostemitzKirche.JPG|mini|links|Wjesna cyrkej w Gostemitzu]] * cyrkej w Gostemitzu, natwarjena wokoło 1200 * kapałka w Groitzschu z lěta 1889 * cyrkej w Liemehnje wot 1209, po [[Třicećilětna wójna|Třicećilětnej wójnje]] znowa natwarjena * gotiska cyrkej we Wöllmenje (wokoło 1500) * romaniska cyrkej we Wölpernje z 12. lětstotka (1837/1838 přetwarjena) * hród Gotha; sydło knjezow z Groitzscha * kapałka Pehritzsch * cyrkej we Weltewitzu == Wotkazy == {{Commonscat}} * [http://www.jesewitz.de/ Webstrona gmejny Jesewitz] * [https://web.archive.org/web/20131025233317/http://www.liemehna.de/ Gmejnski dźěl Liemehna] * [https://web.archive.org/web/20170927083658/http://gordemitz.de/ Gmejnski dźěl Gordemitz] * {{HOV}} == Žórła == <references /> {{Wokrjes Sewjerna Sakska}} [[Kategorija:Sydlišćo w Sewjerosakskim wokrjesu]] [[Kategorija:Gmejna w Sakskej]] [[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1404]] 7stn5wiepnja9gbx3n9e5ea0vfhkr0w 0 38294 391398 377894 2026-07-07T13:43:35Z J budissin 7 391398 wikitext text/x-wiki '''Chrysta Meškankowa''' (rodźena Rječkec; * [[30. oktobra]] [[1938]] w [[Róžant|Róžeńće]]) je [[Serbja|serbska]] bibliotekarka a awtorka. Wona narodźi so jako druhe ze štyrjoch dźěći wučerja [[Maks Rječka|Maksa Rječki]] a jeho mandźelskeje Marje, rodźeneje Andrickec z [[Radwor]]ja. W štyrilětnym dalokostudiju přiswoji sej kwalifikaciju diplomoweje fachoweje bibliotekarki a dźěłaše w [[Lipsk|Lipšćanskej]] uniwersitnej bibliotece. We wólbnym času wěnowaše so hudźbnym wědomosćam. W nalěću 1989 wróći so do [[Budyšin]]a, hdźež dźěłaše połdra lěta w redakciji ''[[Nowa doba|Noweje doby]]''. Po přewróće namaka nowe dźěło w [[Krajnoradny zarjad|krajnoradnym zarjedźe]] jako społnomócnjena za runostajenje a serbske naležnosće. Nimo dźěła podawaše w [[Cyrkej swjateju Symana a Judy Tadeja|Chróšćanskej wosadźe]] katolsku nabožinsku wučbu a dźěłaše z kapłanom [[Měrćin Salowski|Měrćinom Salowskim]] na wudaću noweho [[wosadnik]]a. Za někotre serbske kěrluše napisa nowu melodiju. Za oratorij ''Serbske jutry'' z pjera [[Jan Cyž (hudźbnik)|Jana Cyža]] zestaji tekst. W ''[[Serbske Nowiny|Serbskich Nowinach]]'' wozjewi prawidłownje recensije předewšěm wo koncertach. Z mandźelskim Markom, synom [[Jan Meškank|Jana Meškanka]], ma tři dźěći. Jedyn ze synow je serbski stawiznar [[Timo Meškank]]. W lěće 2020 bu wona za swoje zasłužby z [[Myto Zejlerja|Mytom Zejlerja]] wuznamjenjena. == Žórło == * [[Gerat Wornar]]: ''Chrysta Meškankowa 80 lět.'' W [[Rozhlad|Rozhledźe]] 10/2018, str. 33 {{DEFAULTSORT:Meškankowa, Chrysta}} [[Kategorija:Žona]] [[Kategorija:Rodź. 1938]] [[Kategorija:Serb]] [[Kategorija:Awtor]] [[Kategorija:Redaktor]] [[Kategorija:Serbska literatura]] [[Kategorija:Wosoba (Róžant)]] [[Kategorija:Wosoba (Lipsk)]] owzjjpsks4gxendwr24lb9lifguejrz 0 39997 391409 375151 2026-07-07T14:37:57Z J budissin 7 391409 wikitext text/x-wiki '''Gustaw Mertin''' ({{wrěči|de}} ''Gustav Mertin''; * [[23. februara]] [[1901]] w [[Delni Wujězd|Delnim Wujězdźe]], † [[9. apryla]] [[1984]] runje tam) bě [[Serbja|serbski]] hórniski dźěłaćer, politikar, wjesnjanosta a čłon [[Sakski krajny sejm|Sakskeho krajneho sejma]]. Hromadźe z bratrom [[Maks Mertin|Maksom]] bě Gustaw Mertin 1924 sobuzałožer Wujězdźanskeje [[Serbski Sokoł|Sokołskeje]] jednoty. 1928 kandidowaše w nadawku [[Zwjazk narodnych mjeńšin w Němskej|Zwjazka narodnych mjeńšin w Němskej]] za mócnarstwowy sejm. Jako hórnik bu w lěće 1933 za [[Socialdemokratiska strona Němskeje|SPD]] do gmejnskeje rady Delnjeho Wujězda woleny a w aprylu po zakazu strony přez [[nacionalsocializm|nacionalsocialistow]] zaso z njeje wuzamknjeny.<ref name="laduš">[[Manfred Laduš]]: ''Poslednje božemje Gustawej Mertinej.'' W [[Nowa doba|Nowej dobje]] dnja 17. apryla 1984, str. 2</ref> Po wuswobodźenju bě wot 2. awgusta 1945 hač do 30. nowembra 1962 Wujězdźanski wjesnjanosta. Wot 1946 do 1950 bě zdobom za [[Zjednoćena socialistiska strona Němskeje|SED]] čłon Sakskeho krajneho sejma kaž tež Wojerowskeho wokrjesneho sejmika. W nadawku frakcije SED předpołoži w februarje 1948 prěni Serbski zakoń krajnemu sejmej a wopodstatni jón z narěču. Wot lěta 1921 přisłušeše Gustaw Mertin Wujězdźanskemu serbskemu towarstwu [[Zahrodka (Delni Wujězd)|Zahrodka]] kaž tež [[Domowina|Domowinje]].<ref name="laduš" /> == Nóžki == <references /> {{DEFAULTSORT:Mertin, Gustaw}} [[Kategorija:Muž]] [[Kategorija:Rodź. 1901]] [[Kategorija:Zemr. 1984]] [[Kategorija:Serb]] [[Kategorija:Zapósłanc sakskeho krajneho sejma]] [[Kategorija:Politikar (NDR)]] [[Kategorija:Politikar (20. lětstotk)]] [[Kategorija:Čłon SPD]] [[Kategorija:Čłon SED]] [[Kategorija:Wosoba (Delni Wujězd)]] a4xe952bcre179gd8q9qgj6jx9ahe15 0 40017 391429 376919 2026-07-08T10:16:31Z J budissin 7 391429 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik Wjes we Łužicy |mjeno serbske=Třělany |mjeno němske=Strehla |šěrina=51.16823 |dołhota=14.44135 |gmejna=Budyšin |zagmejnowanje=1913 |wysokosć=190 |póstowe čisło=02625 |předwólba=03591 |wobraz= |wopis wobraza= |mjeno wobydlerja=Třělanjan |adjektiw=Třělanski }} '''Třělany''' ({{wrěči|de}} ''Strehla'') su něhdyša wjes w [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]], kotraž słuša dźensa k měšćanskemu dźělej [[Wuchodne předměsto]] města [[Budyšin]]a. == Geografija == [[Dataja:Meilenblatt B 326 Bautzen (cropped) – Strehla.jpg|mini|left|Třělany na karće z lěta 1804 (wusměrjenej na sewjerozapad)]] Leža na juhowuchodźe města na směr [[Sokolca|Sokolcu]] při Čornobóskej a Lubinskej dróze. Na sewjernej kromje sydlišća, paralelnje k Čornobóskej, ćeče rěčka [[Albrechtowka]]. Statoki historiskeje wsy steja resp. stejachu zwjetša južnje rěčki, jenož jedyn jenički na sewjernym boku. Na južnej kromje sydlišća běži [[železniska čara Drježdźany–Zhorjelc]]. === Ležownostne mjena === [[Michał Rostok]] naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Wińca (we Wińcach), W hatkach, Pola Hornjeje Kiny, W Hrabkinach, Pod pěskami, Wurodźency, Sekera, Na Čornowskim (= niže wětrnika), Ruki, Zahončk, Pola dubow, Kiwcy (Kiebitzwiese = na horje), Pola Sokolcy, Haje, Pola Pjechec suchej łuki, Pode wsu, Tórfowe jamy, W chójnach, Pěski, Mjecki, Na dołhim, Na tobakowym, Na rołkach, W Hrabiškwinach.<ref>Michał Rostok: ''Ležownostne mjena.'' W: [[Časopis Maćicy Serbskeje|ČMS]] 40 (1887), str. 3–50, tu str. 16 ([https://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/88289/18/ digitalizat]).</ref> == Stawizny == [[Dataja:Wasserwerk Bautzen-Strehla AB 2011 13.jpg|mini|Budyska wodarnja wuchodnje Třělan]] Prěnje naspomnjenje Třělan jako sydło wěsteho knjeza ''Suikerus de Trelen (de Ztraele)'' pochadźa z Hornjołužiskeho hraničneho wopisma z lěta [[1241]]. Hižo wokoło lěta 1400 běše wjeska we wobsydstwje Budyskeje rady, na čimž so hač do 19. lětstotka ničo njezměni. Jadro wjeski je [[Kulowc (sydlišćowa forma)|kulowc]]. Wjesne mjeno pochadźa wot staroserbskeho słowa ''*strěla'' („kłok“, přirunaj ''třělić''), kotrež woznamjenja w městnych mjenach najskerje telko kaž „promjo wody, rěčne promjo“.<ref>{{Wenzel2008|171}}</ref> Ze zawjedźenjom komunalnych strukturow w Sakskej dóstachu Třělany w lěće 1839 gmejnsku zhromadźiznu, kotraž wuzwoli gmejnske předsydstwo. Za gmejnsku radu mějachu Třělany přemało wobydlerjow a dóstachu ju hakle w lěće 1908. W lěće 1893 bu Budyska wodarnja na Třělanskich zahonach natwarjena a Třělanjenjo buchu jako prěni z wodowodom přizamknjeni. Wot 1906 do 1910 nasta bjezposrědnje sewjernje Třělan hoberska Bjedricha Awgustowa kaserna. Wot 1905 jednaše Třělanska gmejna z rozrosćacym Budyšinom wo zagmejnowanju, kotrež bu 1. oktobra 1913 zakónčene. Po zagmejnowanju twarjachu na Třělanskich zahonach hač do 1930tych lět nowe sydlišćo Damaschkowa dróha drustwa ''Gartenstadt'' mjez železnicu a Lubinskej kaž tež dale do Sokolčanskeho směra při Lubinskej samej (Priwatny puć). K tomu přińdźechu w 1930tych lětach dalše chěžki podłu Čornobóskeje wuchodnje stareje wsy. === Wobydlerstwo a rěč === Po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice mějachu Třělany srjedź 1880tych lět cyłkownje 93 wobydlerjow, mjez nimi 78 Serbow (84 %). Dla spěšneho rozrosta susodneho města stupaše tež ličba wobydlerjow w Třělanach. Hač do lěta 1910 bě so wjace hač podwojiła na nětko 221. Přewažnje ewangelscy wobydlerjo přisłušachu [[Michałska cyrkej|Michałskej wosadźe]]. == Kulturne pomniki == W starej wsy steja hišće dźěle třoch wot něhdy pjeć Třělanskich burskich statokow pod pomnikoškitom (Čornobóska čo. 3, 6, 10/12). Štwórty statok na Lubinskej čo. 1, kotrehož domske bu w lěće 1867 wot Jana Awgusta Barta twarjene, bu mjez 2010 a 2014 wottorhnjene. == Wotkaz == * {{HOV|23292|Třělany}} == Nóžki == <references /> [[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]] [[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]] [[Kategorija:Geografija Budyšina]] [[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1241]] [[Kategorija:Wuchodne předměsto]] [[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]] [[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1913]] 44vsk9ktlif50j687op2jw6szmew4tk 0 41651 391400 391039 2026-07-07T13:56:55Z J budissin 7 391400 wikitext text/x-wiki '''Křesćan Bart''' (* [[4. julija]] [[1934]] w [[Delni Wujězd|Delnim Wujězdźe]]; † [[15. meje]] [[2026]] w [[Hamburg]]u) bě [[Serbja|serbski]] dźiwadźelnik. Narodźi so jako syn Wujězdźanskeho młynka [[Arnošt Bart (1903)|Arnošta Barta]] a wnučk [[Arnošt Bart-Brězynčanski|Arnošta Barta-Brězynčanskeho]]. Jeho młódši bratr [[Jan Bart]] (* 1932) bě iniciator serbskeho [[Witaj]]-projekta. Jako přisłušnik tak mjenowaneje [[Warnočanska generacija|Warnočanskeje generacije]] złoži na tamnišimgymnaziju swoju maturu. W lěće 1948 słušeše 14-lětny k sobuzałožerjam Serbskeho dźiwadła w [[Budyšin]]je. Po studiju [[slawistika|slawistiki]] w [[Lipsk]]u skutkowaše jako asistent za režiju a dramaturgiju pod intendantom Janom Krawcom w Budyskim dźiwadle. Wot hrajneje doby 1958/59 hač do 2004/05 bě kruty wobstatk ansambla [[Němsko-Serbske ludowe dźiwadło|Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła]]. Hišće hač do lěta 2018 skutkowaše jako hósć na Budyskim jewišću. Nimo toho skutkowaše Bart jako režiser, nawoda lajskeje dźiwadłoweje skupiny w [[Hochoza|Hochozy]] a tež jako přełožowar dźiwadłowych kruhow. Jeho dźowka je žurnalistka a moderatorka [[Bibiana Bartec]] (* 1986). == Žórło == * [[Lutz Hillmann]]: ''Serbski dźiwadźelnik Křesćan Bart zemrěł.'' W ''[[Serbske Nowiny|Serbskich Nowinach]]'' dnja 26. meje 2026, str. 2 {{DEFAULTSORT:Bart, Křesćan}} [[Kategorija:Muž]] [[Kategorija:Rodź. 1934]] [[Kategorija:Zemr. 2026]] [[Kategorija:Serb]] [[Kategorija:Dźiwadźelnik]] [[Kategorija:Wosoba (Delni Wujězd)]] [[Kategorija:Němsko-Serbske ludowe dźiwadło]] [[Kategorija:Warnočanska generacija]] sh705y4ob3zr0ta2ol0im262pe7l4ts 0 41684 391399 2026-07-07T13:48:51Z J budissin 7 nowa strona: '''Arnošt Bart''' (* [[18. měrca]] [[1903]] w [[Brězynka (Malešecy)|Brězynce]]; † [[24. awgusta]] [[1996]]) bě [[Serbja|serbski]] młynski mišter a sobuzałožer [[Serbski Sokoł|Serbskeho Sokoła]]. Wón bě třeće z pjeć dźěći zapósłanca a pozdźišeho předsydy [[Domowina|Domowiny]] [[Arnošt Bart|Arnošta Barta-Brězynčanskeho]] a jeho žony Hany, rodź. Mjeltkec z [[Chwaćicy|Chwaćic]] a wotrosće w [[Brězynka (Malešecy)|Brězynce]]. W lěće 1928 př… 391399 wikitext text/x-wiki '''Arnošt Bart''' (* [[18. měrca]] [[1903]] w [[Brězynka (Malešecy)|Brězynce]]; † [[24. awgusta]] [[1996]]) bě [[Serbja|serbski]] młynski mišter a sobuzałožer [[Serbski Sokoł|Serbskeho Sokoła]]. Wón bě třeće z pjeć dźěći zapósłanca a pozdźišeho předsydy [[Domowina|Domowiny]] [[Arnošt Bart|Arnošta Barta-Brězynčanskeho]] a jeho žony Hany, rodź. Mjeltkec z [[Chwaćicy|Chwaćic]] a wotrosće w [[Brězynka (Malešecy)|Brězynce]]. W lěće 1928 přesydli so do [[Delni Wujězd|Delnjeho Wujězda]], hdźež nawodnistwo młyna a pjekarnje přewza, kotryž někotre lěta pozdźišo z pomocu swojeho nana kupi. Za čas [[nacionalsocializm]]a słužeše młyn kaž tež Bartowy wobchod na Budyskej [[Hošic hasa|Hošic hasy]] 5<ref>[[Hartmut Zwahr]]: ''Arnošt Bart-Brězynčanski.'' LND 1970, str. 126.</ref> jako zetkawanišćo Serbow. Mjez druhim staraše so Bart wo to, zo by poprawom z Łužicy wuhnaty [[Jurij Brězan]] dóstał nachwilne přistajenje na tudyšim kuble.<ref>[[Dietrich Šołta|Dietrich Scholze]]: ''Jurij Brězan. Leben und Werk.'' LND 2016, str. 35.</ref> Po wójnje bě Bart sobuzałožer Wujězdźanskeje Domowinskeje skupiny a podpěrowaše nowozałožene [[Serbske ludowe dźiwadło]], mjez druhim z rekwizitami, kotrež měješe zdźěla hišće ze swojeho časa jako lajski dźiwadźelnik, ale tež na jewišću. Hač do lěta 1968 bě Bart nawoda zawoda za měšanu picu w Delnim Wujězdźe, potom poda so na wuměnk. Mjez jeho dźěćimi běštaj wučer [[Jan Bart]] (* 1932) a dźiwadźelnik [[Křesćan Bart]] (1934–2026). == Žórła == * Šć.: ''Arnošt Bart pjećašĕsćdźesatnik.'' Nowa doba dnja 18. měrca 1968, str. 4. <references /> {{DEFAULTSORT:Bart, Arnošt}} [[Kategorija:Muž]] [[Kategorija:Rodź. 1903]] [[Kategorija:Zemr. 1996]] [[Kategorija:Serb]] [[Kategorija:Wosoba (Brězynka pola Malešec)]] [[Kategorija:Wosoba (Delni Wujězd)]] 8gt3293cm6ea0bg83efetz03sqdrnro 391410 391399 2026-07-07T14:56:48Z J budissin 7 391410 wikitext text/x-wiki '''Arnošt Bart''' (němsce ''Ernst Barth''; * [[18. měrca]] [[1903]] w [[Brězynka (Malešecy)|Brězynce]], † [[24. awgusta]] [[1996]]) bě [[Serbja|serbski]] młynski mišter a sobuzałožer [[Serbski Sokoł|Serbskeho Sokoła]]. Wón bě třeće z pjeć dźěći zapósłanca a pozdźišeho předsydy [[Domowina|Domowiny]] [[Arnošt Bart|Arnošta Barta-Brězynčanskeho]] a jeho žony Hany, rodź. Mjeltkec z [[Chwaćicy|Chwaćic]] a wotrosće w [[Brězynka (Malešecy)|Brězynce]]. W lěće 1928 přesydli so do [[Delni Wujězd|Delnjeho Wujězda]], hdźež nawodnistwo młyna a pjekarnje přewza, kotryž někotre lěta pozdźišo z pomocu swojeho nana kupi. Za čas [[nacionalsocializm]]a słužeše młyn kaž tež Bartowy wobchod na Budyskej [[Hošic hasa|Hošic hasy]] 5<ref>[[Hartmut Zwahr]]: ''Arnošt Bart-Brězynčanski.'' LND 1970, str. 126.</ref> jako zetkawanišćo Serbow. Mjez druhim staraše so Bart wo to, zo by poprawom z Łužicy wuhnaty [[Jurij Brězan]] dóstał nachwilne přistajenje na tudyšim kuble.<ref>[[Dietrich Šołta|Dietrich Scholze]]: ''Jurij Brězan. Leben und Werk.'' LND 2016, str. 35.</ref> Po wójnje bě Bart sobuzałožer Wujězdźanskeje Domowinskeje skupiny a podpěrowaše nowozałožene [[Serbske ludowe dźiwadło]], mjez druhim z rekwizitami, kotrež měješe zdźěla hišće ze swojeho časa jako lajski dźiwadźelnik we Wujězdźanskej „[[Zahrodka (Delni Wujězd)|Zahrodce]]“, ale tež na jewišću. Hač do lěta 1968 bě Bart nawoda zawoda za měšanu picu w Delnim Wujězdźe, potom poda so na wuměnk. Bart bě woženjeny z Hedwig, rodźenej Sykoric z [[Malešecy|Malešec]]. Mjez jeju dźěćimi běštaj wučer [[Jan Bart]] (* 1932) a dźiwadźelnik [[Křesćan Bart]] (1934–2026). == Žórła == * Šć.: ''Arnošt Bart pjećašĕsćdźesatnik.'' Nowa doba dnja 18. měrca 1968, str. 4. <references /> {{DEFAULTSORT:Bart, Arnošt}} [[Kategorija:Muž]] [[Kategorija:Rodź. 1903]] [[Kategorija:Zemr. 1996]] [[Kategorija:Serb]] [[Kategorija:Wosoba (Brězynka pola Malešec)]] [[Kategorija:Wosoba (Delni Wujězd)]] mmd24pfjnf46vd4eo8st4ioe42mxcdd 0 41685 391407 2026-07-07T14:32:25Z J budissin 7 posrědkuju k stronje „[[Arnošt Bart (1903)]]” 391407 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Arnošt Bart (1903)]] k7e6j1lnopf1syqr6c0m1h93ymvgk4k 0 41686 391408 2026-07-07T14:33:04Z J budissin 7 posrědkuju k stronje „[[Arnošt Bart (1903)]]” 391408 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Arnošt Bart (1903)]] k7e6j1lnopf1syqr6c0m1h93ymvgk4k 0 41687 391418 2026-07-08T09:52:16Z J budissin 7 nowa strona: {{Infokašćik Wjes we Łužicy |mjeno serbske=Póckowy |mjeno němske=Putzkau |wopon=Wappen putzkau.jpg |šěrina=51.1 |dołhota=14.2333 |gmejna=Smělna-Póckowy |zagmejnowanje=1994 |wysokosć=310–370 |póstowe čisło=01877 |předwólba=03594 |stare mjena=Paczkow (1366), Poczkow (1379), Poczke, Paczkaw, Puczkow (1411), Putzkaw (1590) |wobraz=Marienkirche Putzkau April 2017 (1).jpg |wopis wobraza=Ewangelska Marijina cyrkej w Póckowach |mjeno wobydlerja=Póckowčan |adjektiw… 391418 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik Wjes we Łužicy |mjeno serbske=Póckowy |mjeno němske=Putzkau |wopon=Wappen putzkau.jpg |šěrina=51.1 |dołhota=14.2333 |gmejna=Smělna-Póckowy |zagmejnowanje=1994 |wysokosć=310–370 |póstowe čisło=01877 |předwólba=03594 |stare mjena=Paczkow (1366), Poczkow (1379), Poczke, Paczkaw, Puczkow (1411), Putzkaw (1590) |wobraz=Marienkirche Putzkau April 2017 (1).jpg |wopis wobraza=Ewangelska Marijina cyrkej w Póckowach |mjeno wobydlerja=Póckowčan |adjektiw=Póckowski }} '''Póckowy''' ({{wrěči|de}} ''Putzkau'') su [[Hornja Łužica|hornjołužiska]] wosadna wjes {{WOBI|Smělna-Póckowy|Póckowy}},<ref>{{WOBDŽ|Smělna-Póckowy}}</ref> kotraž słuša ke gmejnje [[Smělna-Póckowy]]. Leža štyri kilometry juhowuchodnje [[Biskopicy|Biskopic]] při hornim běhu [[Wjazońca (rěka)|Wjazońcy]] na juhu [[Wokrjes Budyšin|Budyskeho wokrjesa]]. == Geografija == Wjes je typiski hornjołužiski [[łanowc]], šěsć kilometrow dołhi, a nadeńdźe so mjez prěnim a druhim rjećazom [[Łužiske hory|Hornjołužiskich hór]] pod [[Honak]]om (445&nbsp;m) a [[Rüdenberg]]om (444&nbsp;m) mjez Biskopicami na sewjerozapadźe a [[Wjazońca (gmejna)|Wjazońcu]] na wuchodźe pŕi [[Zwjazkowa dróha 98|zwjazkowej dróze 98]]. Susodna wjes na sewjeru je [[Smělna]]. W Póckowach namaka so wot lěta 1878 zastanišćo a 400 metrow dołhi wiadukt [[Železniska čara Wjazońca–Biskopicy|železniskeje čary Drježdźany–Žitawa]], tak mjenowaneje „Južnołužiskeje železnicy“. == Stawizny == [[Dataja:Ober-Putzkau (Heise, 1850).jpg|mini|left|Ryćerkubło w Hornich Póckowach wokoło 1850]] Prěni raz naspomnja so Hornje Póckowy w lěće [[1344]] jako ''Puczkov'' a [[1379]] jako knježe sydło ''Poczkow''.<ref>{{HOV|23226|Hornje Póckowy}}</ref> Delnje Póckowy mjenuja so potom [[1411]] jako ''Nedir Poczkow''. Mjeno so po [[Walter Wenzel|Wenzlu]] wotwodźuje wot wosoboweho mjena ''Puck'', kotrež je tež ze staropólšćiny jako ''Pucek'' znate a pochadźa wot słowa ''puca'' za tołste lica.<ref>{{Wenzel2008|140}}</ref> Delnje Póckowy mějachu hižo wokoło lěta 1500 swójsku wosadnu cyrkej, do kotrejež běštej wobaj dźělej zafarowanej. Ležownostne knjejstwo měješe ryćerkubło w Hornich Póckowach, kotremuž słušachu pozdźišo tež [[Trjechow]] kaž tež [[Cokow]] a [[Nowa Wjes (Dobruša-Huska)|Nowa Wjes]] na tamnym boku horow. Zarjadnisce njesłušachu Póckowy do Hornjeje Łužicy, ale kaž Biskopicy do [[Stołpin]]skeho hamta Kursakskeje. Hakle [[1934]] nasta z dotalneju gmejnow Delnje a Hornje Póckowy zjednoćena krajna gmejna. W lěće 1994 zjednoćichu so dotal samostatne gmejny Smělna, Póckowy a Trjechow do noweje gmejny Smělna-Póckowy. === Wobydlerstwo === Porno susodnej Smělnej njejewja so Póckowy w [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice,<ref>{{Černik}}</ref> dokelž so tu w 19. lětstotku hižo serbsce njerěčeše. Po hamtskim ličenju měješe wjes w lěće 1925 hižo 2314 wobydlerjow (1382 w hornjej a 932 w delnjej wsy), z kotrychž bě 2241 ewangelskich (96,8&nbsp;%). == Wosobiny == * [[Jan Pomhajbóh Młynk]] (1743–1820), ewangelski farar w Budyšinku a Rakecach; rodźeny w Póckowach * [[Friedrich Alwin Schade]] (1881–1976), němski botanikar; rodźeny w Póckowach, po nim je pomjenowana Póckowska zakładna šula == Wobrazy == <gallery> Viadukt_Putzkau_8.JPG|Póckowski železniski wiadukt Putzkau-Wesenitz-6.jpg|Rěčka Wjazońca Putzkau-Rittergut-3-4-5.jpg|Něhdyše ryćerkubło Umgebindehaus_Dresdner_Straße_17_Putzkau_1.JPG|Chěža ze stołom </gallery> === Literatura === * {{WdH|40|168–169|lema=Niederputzkau}} * {{WdH|17|lema=Oberputzkau}} * {{BKD|32|233|46|Putzkau}} == Žórła == <references/> == Wotkaz == {{Commonscat|Putzkau|Póckowy}} [[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]] [[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Smělna-Póckowy]] [[Kategorija:Sydlišćo při Wjazońcy]] [[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1359]] [[Kategorija:Cyrkwinska wjes]] [[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]] [[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1994]] 3z6hjaefok1ma0u7jrbnaeydup1yml5 391419 391418 2026-07-08T09:52:47Z J budissin 7 /* Wotkaz */ 391419 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik Wjes we Łužicy |mjeno serbske=Póckowy |mjeno němske=Putzkau |wopon=Wappen putzkau.jpg |šěrina=51.1 |dołhota=14.2333 |gmejna=Smělna-Póckowy |zagmejnowanje=1994 |wysokosć=310–370 |póstowe čisło=01877 |předwólba=03594 |stare mjena=Paczkow (1366), Poczkow (1379), Poczke, Paczkaw, Puczkow (1411), Putzkaw (1590) |wobraz=Marienkirche Putzkau April 2017 (1).jpg |wopis wobraza=Ewangelska Marijina cyrkej w Póckowach |mjeno wobydlerja=Póckowčan |adjektiw=Póckowski }} '''Póckowy''' ({{wrěči|de}} ''Putzkau'') su [[Hornja Łužica|hornjołužiska]] wosadna wjes {{WOBI|Smělna-Póckowy|Póckowy}},<ref>{{WOBDŽ|Smělna-Póckowy}}</ref> kotraž słuša ke gmejnje [[Smělna-Póckowy]]. Leža štyri kilometry juhowuchodnje [[Biskopicy|Biskopic]] při hornim běhu [[Wjazońca (rěka)|Wjazońcy]] na juhu [[Wokrjes Budyšin|Budyskeho wokrjesa]]. == Geografija == Wjes je typiski hornjołužiski [[łanowc]], šěsć kilometrow dołhi, a nadeńdźe so mjez prěnim a druhim rjećazom [[Łužiske hory|Hornjołužiskich hór]] pod [[Honak]]om (445&nbsp;m) a [[Rüdenberg]]om (444&nbsp;m) mjez Biskopicami na sewjerozapadźe a [[Wjazońca (gmejna)|Wjazońcu]] na wuchodźe pŕi [[Zwjazkowa dróha 98|zwjazkowej dróze 98]]. Susodna wjes na sewjeru je [[Smělna]]. W Póckowach namaka so wot lěta 1878 zastanišćo a 400 metrow dołhi wiadukt [[Železniska čara Wjazońca–Biskopicy|železniskeje čary Drježdźany–Žitawa]], tak mjenowaneje „Južnołužiskeje železnicy“. == Stawizny == [[Dataja:Ober-Putzkau (Heise, 1850).jpg|mini|left|Ryćerkubło w Hornich Póckowach wokoło 1850]] Prěni raz naspomnja so Hornje Póckowy w lěće [[1344]] jako ''Puczkov'' a [[1379]] jako knježe sydło ''Poczkow''.<ref>{{HOV|23226|Hornje Póckowy}}</ref> Delnje Póckowy mjenuja so potom [[1411]] jako ''Nedir Poczkow''. Mjeno so po [[Walter Wenzel|Wenzlu]] wotwodźuje wot wosoboweho mjena ''Puck'', kotrež je tež ze staropólšćiny jako ''Pucek'' znate a pochadźa wot słowa ''puca'' za tołste lica.<ref>{{Wenzel2008|140}}</ref> Delnje Póckowy mějachu hižo wokoło lěta 1500 swójsku wosadnu cyrkej, do kotrejež běštej wobaj dźělej zafarowanej. Ležownostne knjejstwo měješe ryćerkubło w Hornich Póckowach, kotremuž słušachu pozdźišo tež [[Trjechow]] kaž tež [[Cokow]] a [[Nowa Wjes (Dobruša-Huska)|Nowa Wjes]] na tamnym boku horow. Zarjadnisce njesłušachu Póckowy do Hornjeje Łužicy, ale kaž Biskopicy do [[Stołpin]]skeho hamta Kursakskeje. Hakle [[1934]] nasta z dotalneju gmejnow Delnje a Hornje Póckowy zjednoćena krajna gmejna. W lěće 1994 zjednoćichu so dotal samostatne gmejny Smělna, Póckowy a Trjechow do noweje gmejny Smělna-Póckowy. === Wobydlerstwo === Porno susodnej Smělnej njejewja so Póckowy w [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice,<ref>{{Černik}}</ref> dokelž so tu w 19. lětstotku hižo serbsce njerěčeše. Po hamtskim ličenju měješe wjes w lěće 1925 hižo 2314 wobydlerjow (1382 w hornjej a 932 w delnjej wsy), z kotrychž bě 2241 ewangelskich (96,8&nbsp;%). == Wosobiny == * [[Jan Pomhajbóh Młynk]] (1743–1820), ewangelski farar w Budyšinku a Rakecach; rodźeny w Póckowach * [[Friedrich Alwin Schade]] (1881–1976), němski botanikar; rodźeny w Póckowach, po nim je pomjenowana Póckowska zakładna šula == Wobrazy == <gallery> Viadukt_Putzkau_8.JPG|Póckowski železniski wiadukt Putzkau-Wesenitz-6.jpg|Rěčka Wjazońca Putzkau-Rittergut-3-4-5.jpg|Něhdyše ryćerkubło Umgebindehaus_Dresdner_Straße_17_Putzkau_1.JPG|Chěža ze stołom </gallery> === Literatura === * {{WdH|40|168–169|lema=Niederputzkau}} * {{WdH|17|lema=Oberputzkau}} * {{BKD|32|233|46|Putzkau}} == Žórła == <references/> == Wotkaz == {{Commonscat|Putzkau|Póckowy}} [[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]] [[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Smělna-Póckowy]] [[Kategorija:Sydlišćo při Wjazońcy]] [[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1344]] [[Kategorija:Cyrkwinska wjes]] [[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]] [[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1994]] 5ce44lvlvgocl9ypdkuoiyzc8csnpmo 14 41688 391420 2026-07-08T09:53:30Z J budissin 7 nowa strona: {{Prěnje naspomnjenje}} 391420 wikitext text/x-wiki {{Prěnje naspomnjenje}} 2ocwep0tybbwu2i8w7a9n7ib5krfixk 14 41689 391421 2026-07-08T09:54:16Z J budissin 7 nowa strona: {{LK}} 391421 wikitext text/x-wiki {{LK}} sdftyqzxufaylhxi1h65iuw9zlvmerl