Wikipedija
hsbwiki
https://hsb.wikipedia.org/wiki/H%C5%82owna_strona
MediaWiki 1.47.0-wmf.10
first-letter
Media
Specialnje
Diskusija
Wužiwar
Diskusija z wužiwarjom
Wikipedija
Wikipedija diskusija
Dataja
Diskusija k dataji
MediaWiki
MediaWiki diskusija
Předłoha
Diskusija k předłoze
Pomoc
Pomoc diskusija
Kategorija
Diskusija ke kategoriji
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul diskusija
Veranstaltung
Veranstaltung Diskussion
Delnjoserbšćina
0
2016
391511
390290
2026-07-08T20:35:53Z
J budissin
7
391511
wikitext
text/x-wiki
{{infokašćik rěč
|Barba=Indoeuropska
|mjeno swójske=dolnoserbšćina
|mjeno serbske=delnjoserbšćina
|kraje=[[Němska]]
|zwjazkowy kraj=[[Braniborska]]
|region=[[Delnja Łužica]]
|rěčnicy=7 000
|klasifikacija=[[indoeuropske rěče]]
:[[słowjanske rěče]]
::[[zapadosłowjanske rěče]]
:::[[serbšćina]]
::::delnjoserbšćina
|družina pisma=[[łaćonski alfabet]]
|hamtska rěč=[[Serbski sydlenski rum]] w [[Braniborska|Braniborskej]]
|iso_639-1=
|iso_639-2=dsb
|iso_639-3=[http://www.sil.org/iso639-3/codes.asp?order=639_3&letter=od dsb]
|wikipedija=dsb
}}
'''Delnjoserbšćina''' (delnjoserbsce ''dolnoserbšćina'', {{wrěči|de}} ''Niedersorbisch'' abo ''Wendisch'', {{wrěči|pl}} ''dolnołużycki'', {{wrěči|cs}} ''dolní lužická srbština'') je [[zapadosłowjanske rěče|zapadosłowjanska rěč]], kotraž rěči so w [[Delnja Łužica|Delnjej Łužicy]], we wokolinje města [[Choćebuz]]a a w [[Błóta|Błótach]]. Wona je samostatna spisowna rěč, kotraž so po wurjekowanju, pisanju a gramatice wot [[hornjoserbšćina|hornjoserbšćiny]], swojeje najblišeje přiwuzneje rěče, rozeznawa. Po ličbje rěčnikow je wona mjeńša z dweju serbskeju rěčow a akutnje wot wotemrěća wohrožena. Porno [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]] njejsu w Delnjej Łužicy hižo žane wsy, hdźež so přewažnje serbsce rěči.
Delnjoserbska rěč so jako cuza rěč a po modelu 2plus na wjacorych zakładnych a wyšich šulach kaž tež na Delnjoserbskim gymnaziju w Choćebuzu wuwučuje. RBB produkuje rozhłosowe wusyłanja kaž tež měsačny telewizny magacin ''[[Łužyca]]'' w delnjoserbšćinje. Jenička nowina w delnjoserbskej rěči je tydźenik ''[[Nowy Casnik]]''.
== Fonetika ==
[[Dataja:Cottbus_zweisprachige_Strassenbezeichnung_zugeschnitten.jpg|thumb|[[Dwurěčne znamješka|Dwurěčna němsko-delnjoserbska tafla]] w Choćebuzu]]
Delnjoserbšćina wuznamjenja so přez někotre specifiske zwukowe wuwića a wosebitosće, z kotrymiž rozeznawa so wot druhich zapadosłowjanskich rěčow.
=== Wokale: ===
* <nowiki>*ę</nowiki> > ''ě'' (pod akcentom, přir.: ''měso, rěd, pěś'') resp. 'e (zwonka akcenta, přir. ''śele'')
* <nowiki>'e</nowiki> > ''<nowiki>'a</nowiki>'' (''wjas, njamaš'')
* <nowiki>*tṛt</nowiki> > ''t'art'' (''kjarcma, gjarnc'')
* ''o'' (po labialach a welarach, kotrež njesteji před labialemi resp. welarami, zwjetša pod akcentom, druhdy tež zwonka akcenta) > ''ó'' (w dialektach wšelako wurjekowane jako ''e'', ''y'' abo ''ó'', přir. <nowiki>*gora</nowiki> > ''góra'' [''gera, gyra, góra''].
=== Konsonanty ===
* <nowiki>*ť, *ď</nowiki> > ś, ź (''śerpjeś, źěd'')
* zdźeržane <nowiki>*''g''</nowiki> (přir. ''góra, glědaś, guska'')
* zdźeržane palatalne ''ŕ'' (zdźěla tež we wuzwuku, přir. ''buŕ'', ''ceptaŕ'')
* stwjerdnjenje <nowiki>*''š'', *''ž''</nowiki> (přir. ''šyroki, žyto'')
* přechod ''č'' > ''c'' (mazurěrowanje, přir. ''cas, cesto, cytaś'')
* <nowiki>*kŕ, *pŕ, *tŕ</nowiki> > ''kś, pś, tś'' (''kśikaś se, pśěza, tśi'')
* <nowiki>*kr, *pr, *tr</nowiki> > ''kš, pš, tš'' (''kšej, pšawy, tšawa'')
* zjednorjenje skupiny <nowiki>*str</nowiki> > ''tš'' (''sotša, wótšy'')
* zdźerženje skupiny <nowiki>*stŕ</nowiki> jako ''stś'' (''stśělaś, stśigaś'')
<br style="clear:both;" />
== Delnjoserbski alfabet ==
{| {{Rjana tabela}}
! colspan="34" | Delnjoserbski alfabet
|-
| a
| b
| c
| č
| ć
| d
| e
| ě
| f
| g
| h
| ch
| i
| j
| k
| ł
| l
| m
| n
| ń
| o
| p
| r
| ŕ
| s
| š
| ś
| t
| u
| w
| y
| z
| ž
| ź
|-
| A
| B
| C
| Č
| -
| D
| E
| -
| F
| G
| H
| Ch
| I
| J
| K
| Ł
| L
| M
| N
| -
| O
| P
| R
| -
| S
| Š
| Ś
| T
| U
| W
| Y
| Z
| Ž
| Ź
|}
[[Digraf]] ''ch'' płaći jako swójski pismik a namaka so jako tajki tež w słownikach.
== Rěčne pomniki ==
Najstarši wobšěrny rěčny pomnik delnjoserbšćiny je rukopisny přełožk Noweho zakonja [[Mikławš Jakubica|Mikławša Jakubicy]] z lěta [[1548]]. Prěnja ćišćana delnjoserbska kniha běchu delnjoserbske spěwarske a katechizm wot [[Albin Moller|Albina Mollera]] z lěta [[1574]]. Dalšej wažnej rěčnej pomnikaj stej ''Enchirideon Vandalicum'' [[Handrij Tara|Handrija Tary]] ([[1610]]) a rukopisna gramatika [[Jan Chojnan|Jana Chojnana]] ([[1650]]).
== Wotkazy ==
{{Commonscat|Lower Sorbian language|delnjoserbšćina}}
{{wikisłownik|delnjoserbšćina}}
=== Słowniki ===
* [https://web.archive.org/web/20120119124020/http://www.dolnoserbski.de/dnw/index.htm www.dolnoserbski.de - němsko-delnjoserbski słownik w syći] {{ref-mix|de|dsb}}
* [https://web.archive.org/web/20070517191411/http://gcjm.dyndns.org/sorbword/suchen.afp SorbWord]
* [https://web.archive.org/web/20201211065057/http://www.coli.uni-saarland.de/genie/ Korpus GENIE]
* [http://www.uni-leipzig.de/~sorb/cms/dsb/lexikalisch Leksikaliske zwučowanja] {{ref-dsb}}
=== Druhe wotkazy ===
* [https://sprachkurs.sorbischlernen.de/#/welcome Rěčny kurs A1/A2/B1] z němčinu abo jendźelšćinu jako wuchadźišćo
* [https://sotra.app/ Sotra] – awtomatiski přełožowar (delnjoserbsce/hornjoserbsce/němsce)
* [https://dolnoserbski.de/biblioteka/katalog?r%C4%9Bc=dsb Delnjoserbska digitalna biblioteka]
* [http://www.rbb-online.de/_/radio/sorbisches_programm/index_jsp/key=portal_929586.html Delnjoserbski radijowy programm (real audio)]
* [https://www.nowycasnik.de/index.php/dsb/ Delnjoserbski tydźenik Nowy Casnik]
=== Žórła a literatura===
* [[Arnošt Muka|Muka, E.]]: ''Historische Laut- und Formenlehre,'' Lipsk, 1891.
* [[Serbski rěčny atlas]], zwjazki 1-15.
* Pětš Janaš: ''Ortoepija a ortografija – wužytne a škodne postajenja.'' W [[Rozhlad|Rozhledźe]] 45 (1995) čo. 6, str. 206–210
<br style="clear:both;" />
{{Słowjanske rěče}}
{{DISPLAYTITLE:delnjoserbšćina}}
[[Kategorija:Delnjoserbšćina| ]]
[[Kategorija:Zapadosłowjanske rěče]]
[[Kategorija:Rěče Němskeje]]
qzhazdv1i6k4wv1dl3ecarv89vbbwt1
Finšćina
0
2100
391512
390281
2026-07-08T20:43:04Z
J budissin
7
391512
wikitext
text/x-wiki
<!--{{bu wobdźěłany|podpis=--[[Wužiwar:Tlustulimu|Tlustulimu]] 13. decembra 2011, 17:04 (CET)|čas=někotre dny}}-->
{{infokašćik rěč
|Barba=Uralska
|mjeno swójske=suomi
|mjeno serbske=finšćina
|kraje={{Chorhoj|Finska|25px}} [[Finska]], <br />{{Chorhoj|Šwedska|25px}} [[Šwedska]], <br />{{Chorhoj|Norwegska|25px}} [[Norwegska]] (Finnmark), <br />{{Chorhoj|Ruska|25px}} [[Ruska]] ([[Karelska]])
|rěčnicy=6 milionow
|klasifikacija=[[uralske rěče]]
:[[finougriske rěče]]
::[[finsko-permske rěče]]
:::[[finsko-wolzyne rěče]]
::::[[finsko-samiske rěče]]
:::::[[baltofinske rěče]]
::::::finšćina
|hamtska rěč={{Chorhoj|Finska|25px}} [[Finska]], <br />{{Chorhoj|Europska unija|25px}} [[Europska unija]]
|iso_639-1=fi
|iso_639-2=fin
|iso_639-2t=
|iso_639-3=fin
|wikipedija=fi
|mapa=Finnish_language_map,_detailed_areas.png
|wopis mapy=Rozšěrjenje finšćiny
}}
'''Finšćina''' słuša k [[finougriske rěče|finougriskim rěčam]], kotrež su swójba znutřka [[uralske rěče|uralskich rěčow]]. W tutej swójbje twori skupinu [[baltofinske rěče|baltofinskich rěčow]] hromadźe z blisko přiwuznymi rěčemi: [[estišćina|estišćinu]], [[karelšćina|karelšćinu]] a dalšimi małymi rěčemi.
Finsce rěči něhdźe šěsć milionow ludźi, z toho we [[Finska|Finskej]] přez 5 milionow, tuž něhdźe 92 % wobydlerjow. Něhdźe 6 % tamnišich wobydlerjow rěči [[Šwedšćina|šwedšćinu]] jako [[maćeršćina|maćeršćinu]].
Finsce so tež rěči w [[Šwedska|Šwedskej]], [[Norwegska|Norwegskej]], [[Ruska|Ruskej]] a druhich krajach.
Finšćina je [[aglutinowaca rěč]] a so njesnadnje wot susodnych [[indoeuropske rěče|indoeuropskich rěčow]] rozeznawa, hačrunjež bu lěttysacy dołho wot tutych wobwliwowana. Tohodla ma finšćina mnoholičbne požčonki z rozdźělnych indoeuropskich rěčow, předewšěm [[germanske rěče|germanskich]], [[baltiske rěče|baltiskich]] a [[słowjanske rěče|słowjanskich]] rěčow.
== Přiwuznosć ==
Finšćina słuša k [[finougriske rěče|finougriskim rěčam]], kotrež so w sewjerowuchodnej [[Europa|Europje]] a sewjerozapadnej [[Azija|Azija]] rěča. Jenož [[madźaršćina]] so w srjedźnej Europje rěči. Finšćina je chětro blisko přiwuzna z [[Estišćina|estišćinu]], [[Karelšćina|karelšćinu]], [[Wepsišćina|wepsišćinu]], [[Wotišćina|wotišćinu]] a [[Liwišćina|liwišćinu]], mjeztym zo je přiwuznosć z [[Madźaršćina|madźaršćinu]] něhdźe tak mała kaž ta mjez němčinu a persišćinu. [[Baltofinske rěče|Baltofinskim rěčam]] su [[samiske rěče]] podobne, mjeztym zo so druhe rěčne skupiny sylnišo rozeznawaja.
== Alfabet a wurjekowanje ==
We finšćinje so [[łaćonski alfabet]] z třomi přidatnymi pismikami wužiwa, a to [[ä]], [[ö]], [[å]] (jenož za šwedske mjena). Wone w alfabetiskim porjedźe po pismiku [[z]] sćěhuja, tak zo ''ä'' a ''ö'' njestejitej pola [[a]] a [[o]] kaž w němčinje. Stawiznow dla je finski alfabet faktisce identiski ze šwedskim.
Ale jenož sćěhowace pismiki we woprawdźitych finskich słowach wustupuja:
{| class="prettytable"
| a d e g h i j k l m n o p r s t u v y ä ö
|}
Sćěhowace pismiki so jenož w cuzych słowach wužiwaja:
* b, c, f, q, w, x, z, å
Při tym je wurjekowanje prawidłowniše hač we wjele druhich rěčach. Nimo toho dołhosć wokalow a konsonantow je wažna. Na př. ''tuli'' "woheń", ''tulli'' "cło", ''tuuli'' "wětr". Konsonanty ''b'', ''d'' a ''g'' so tróšku mjechše hač w němčinje wurjekuja, mjeztym zo su ''p'', ''t'' a ''k'' přeco njeaspirowane.
{| class="prettytable"
|-
! Pismik
! Zwukowa hódnota
! Přikład
! Wopis
|-
| c
| {{IPA|s}}
|
| wustupuje jenož w cuzych słowach.
|-
| e
| {{IPA|ɛ}}
| l'''e'''hti "łopjeno"
| stajnje wotewrjeny, ale tróšku bóle zawrjeny hač w němskim ''wenn''
|-
| rowspan="2" | h
| {{IPA|h}}
| '''h'''ovi "dwór"
| kaž němski h
|-
| {{IPA|ç}}
| le'''h'''ti "łopjeno"
| tež před konsonantami jasnje wurjekowany, ale tam kaž ch w němskim ''Licht''
|-
| k
| {{IPA|k}}
| '''k'''issa "kóčka"
| kaž němski k, ale [[Aspiracija (fonetika)|njeaspirowany]]
|-
| o
| {{IPA|ɔ}}
| '''o'''lla "być"
| stajnje wotewrjeny kaž w němskim ''toll''
|-
| p
| {{IPA|p}}
| '''p'''uu "štom; drjewo"
| kaž němski p, ale [[Aspiracija (fonetika)|njeaspirowany]]
|-
| r
| {{IPA|r}}
| '''r'''atas "koło"
| jazykowy r
|-
| s
| {{IPA|s}}
| '''s'''aari "kupa"
| stajnje njespěwny kaž w němskim ''Fass''
|-
| t
| {{IPA|t}}
| '''t'''alo "dom"
| kaž němski t, ale [[Aspiracija (fonetika)|njeaspirowany]]
|-
| v
| {{IPA|v}}
| '''v'''esi "woda"
| kaž němski w, ale ženje kaž f.
|-
| y
| {{IPA|y}}
| '''y'''ksi "jedyn"
| kaž němski ü
|-
| ä
| {{IPA|æ}}
| p'''ä'''iv'''ää''' "dźeń"
| bóle wotewrjeny hač němski ä, kaž w [[Jendźelšćin|jendźelskim]] ''hat''
|-
| ö
| {{IPA|œ}}
| y'''ö''' "nóc"
| stajnje wotewrjeny kaž w němskim ''Hölle''
|}
Pismik [[n]] wotwisuje we wurjekowanju wot sćěhowaceho konsonanta. T.r. hromadźe z pismikom [[k]], tuž jako ''nk'' so kaž /{{IPA|ŋk}}/ wurjekuje, mjeztym zo hromadźe z pismikom [[g]], tuž jako ''ng'' samo k /{{IPA|ŋ:}}/ zjednoćuje. Před pismikom [[p]] wón so kaž [[m]] wurjekuje, na př. ''kunpa'' (kaž ''kumpa'').
Přizwuk leži w finšćinje přeco na prěnjej złóžce. Wot wjace hač třoch złóžkow wustupuje tež pódlanske přizwuk na kóždej druhej złóžce. Ale poslednja złóžka wostanje njepřizwučna.
Při zestajenych słowach kóždy wobstatk wobchowuje swoje přizwuk.
== Fonologija ==
=== Fonemy ===
Finšćina ma wósom wokalow, 18 diftongow a 14 konsonantow, při čimž přidatne konsonanty jenož w cuzych słowach wustupuja.
==== Wokale ====
Finšćina ma wósom [[wokal]]ow, při čimž wšě wokale móžeja krótke abo dołhe być. Krótke wokale so jedyn raz pisaja, mjeztym zo dołhe wokale so dwójce pisaja. Transkripcija po [[Mjezynarodny fonetiski alfabet|IPA]] so w sćěhowacej tabeli mjez porom / jewi.
{| class="wikitable"
|-
! rowspan="2" |
! colspan="2" | prědnje
! rowspan="2" | centralne
! rowspan="2" | zažne
|-
! njekulojćene
! kulojćene
|-
! zawrjene
| [[Njekulojćene zawrjene prědnjojazykowy wokal|i]]
| [[Kulojćene zawrjene prědnjojazykowy wokal|y]]
|
| [[Kulojćene zawrjene zadnjojazykowy wokal|u]]
|-
! połwotewrjeny
| e /[[Njekulojćene połwotewrjeny prědnjojazykowy wokal|ɛ]]/
| ö /[[Kulojćene połwotewrjeny prědnjojazykowy wokal|œ]]/
|
| o /[[Kulojćene połwotewrjeny zadnjojazykowy wokal|ɔ]]/
|-
! wotewrjene
| ä /[[Njekulojćene nimale wotewrjene prědnjojazykowy wokal|æ]]/
|
| [[Njekulojćene wotewrjene zadnjojazykowy wokal|ɑ]]
|
|}
Nimo toho je w finšćinje wotwisnje wot wašnja ličenja 16 hač 18 rozdźělnych [[diftong]]ow, kotrež so jako [[fonemy]] hódnoća: ai [{{IPA|ɑi̯}}], au [{{IPA|ɑu̯}}], ei [{{IPA|ɛi̯}}], eu [{{IPA|ɛu̯}}], ey [{{IPA|ɛy̯}}], ie [{{IPA|iɛ̯}}], iu [{{IPA|iu̯}}], iy [{{IPA|iy̯}}], oi [{{IPA|ɔi̯}}], ou [{{IPA|ɔu̯}}], ui [{{IPA|ui̯}}], uo [{{IPA|uɔ̯}}], yi [{{IPA|yi̯}}], yö [{{IPA|yœ̯}}], äi [{{IPA|æi̯}}], äy [{{IPA|æy̯}}], öi [{{IPA|œi̯}}] a öy [{{IPA|œy̯}}]. Status diftongow wot ''ey'' a ''iy'' njeje jednozmyslny. Powšitkownje so by mjez diftongami a dwuzłóžkowymi wokalowymi wjazbami rozeznawać dyrbjało, při čimž so přeco njehodźi hranica jasnje ćahnyć. Tak je ''au'' w ''kaula'' [{{IPA|ˈkɑu̯lɑ}}] (šija) diftong, ale w ''kulaus'' [{{IPA|ˈkulɑus}}] (lunk) wokalowa wjazba.<ref>[http://www.helsinki.fi/puhetieteet/projektit/Finnish_Phonetics/diftongit.htm Antti Iivonen: ''Suomen fonetiikkaa,'' Institut za fonetiku Uniwersity Helsinki.]</ref>
==== Konsonanty ====
Finšćina ma jenož 14 samostatnych [[konsonant|konsonantowych fonemow]]. Wona tohodla słuša k rěčam, kotrež su chude na konsonantach. Dalše štyri konsonanty, kotrež tu w spinkomaj steja, jenož w požčonkach wustupuja.
{| class="prettytable"
|-
|
| [[Bilabial]]
| [[Labiodental]]
| [[Dental]]
| [[Alweolar]]
| [[Postalweolar]]
| [[Palatal]]
| [[Welar]]
| [[Glotal]]
|-
| [[Ploziw]]y
| [[Njespěwny bilabialny ploziw|p]], ([[spěwny bilabialny ploziw|b]])
|
| [[Njespěwny alweolarny ploziw|t]], [[spěwny alweolarny ploziw|d]]
|
|
|
| [[Njespěwny welarny ploziw|k]], ([[spěwny welarny ploziw|g]])
| [[Njespěwny glotalny ploziw|ʔ]]
|-
| [[Nazal (fonetika)|Nazale]]
| [[Spěwny bilabialny nazal|m]]
|
| [[Spěwny alweolarny nazal|n]]
|
|
|
| [[Spěwny welarny nazal|ŋ]]
|
|-
| [[Wibrant]]y
|
|
|
| [[Spěwny alweolarny wibrant|r]]
|
|
|
|
|-
| [[Frikatiw]]y
|
| ([[Njespěwny labiodentalny frikatiw|f]]), [[spěwny labiodentalny frikatiw|v]]
|
| [[Njespěwny alweolarny frikatiw|s]]
| ([[Njespěwny postalweolarny frikatiw|ʃ]])
|
|
| [[Njespěwny glotalny frikatiw|h]]
|-
| [[Aproksimant]]y
|
|
|
|
|
| [[Spěwny palatalny aproksimant|j]]
|
|
|-
| [[Lateral (fonetika)|Laterale]]
|
|
|
| [[Spěwny lateralny alweolarny aproksimant|l]]
|
|
|
|
|}
Zwuk [[Njespěwny glotalny plosiw|ʔ]] so jenož při substantiwach na krótkim ''-e'' a při někotrych werbowych formach jewi, kaž na př. ''Tule tänne!'' "Přińdź sem!". Při tym je jako podlěšk nazwukoweho konsonanta sćěhowaceho słowa słyšomny.
=== Wokalna harmonija ===
[[Dataja:Finnish_vowel_harmony_Venn_diagram.svg|thumb|Diagram wokalneje harmonije]]
Nimo toho finšćina ma [[wokalna harmonija|wokalnu harmoniju]]. Zažne wokale ''a'', ''o'' a ''u'' njemóžeja w samsnym słowje z prědnimi wokalemi ''ä'', ''e'', a ''y'' wustupować. Kóncowki a sufiksy so wotpowědujo po wokalemi w zdónku přiměrjeja.
* ''talo'' (dom) – ''talossa'' (w domje)
* ''metsä'' (lěs) – ''metsässä'' (w lěsu)
Wokalej ''e'' a ''i'' stej neutralnej. Tohodla wonej móžetej z wokalemi wobeju skupinow wustupować. Jeli słowo jenož wobsahuje neutralne wokale, hodźa so za kóncowki prědnje wokale wužiwaja.
* ''meri'' (morjo) – ''meressä'' (w morju)
W zestajenych słowach wokalna harmonija płaći za kóždy dźěl. Wokale kóncowki so po wokalach poslednjeho dźěla zrjaduja.
* ''Pohjanmeri'' (Sewjerne morjo) – ''Pohjanmeressä'' (w Sewjernym morju)
Cuze słowa druhdy wobsahuja wokale wobeju skupinow. Ale při njeporjadnym wurjekowanju so wokale připodobnjuja, kaž na př. ''Olympia'' so jako ''Olumpia'' wurjekuje.
=== Stopnjowa změna ===
Konsonanty ''k'', ''p'' a ''t'' podleža w [[Deklinacija (gramatika)|deklinaciji]] kaž w [[Konjugacija (gramatika)|konjugaciji]] finskich słowow [[stopnjowa změna|stopnjowej změnje]]. Wustupuja w „sylnym“ a „słabym“ stopjenju. Sylny stopjeń steji we wotewrjenych, tuž na wokalu kónčacych, złóžkach (na př. ''katu'' „dróha“) kaž tež před dołhimi wokalemi a diftongemi (na př. ''katuun'' „do dróhi“). Hewak steji słaby stopjeń (na př. ''kadun'' „dróhi“).
Při wjetšinje słowow steji zakładna forma ([[nominatiw]] při [[Nomen|nomenach]], [[infinitiw]] při [[słowjeso|słowjesach]]) w sylnym stopjenju. Někotre słowa podleža napřećiwnej stopnjowej změnje, při kotrejž zakładna forma w słabym stopjenju steji a flektowane formy přewažnje sylny stopjeń přijimaja (na př. ''tuote'' „produkt“ – ''tuotteen'' „produkta“).
Rozeznawa so mjez kwantitatiwnej a kwalitatiwnej stopnjowej změnu. Při kwantitatiwnej stopnjowej změnje so dwójne konsonanty w słabym stopjenju do jednorych redukuja:
* kk → k: ''pankki'' (banka) – ''pankin'' (banki)
* pp → p: ''oppia'' (wuknyć) – ''opin'' (ja wuknu)
* tt → t: ''katto'' (třěcha) – ''katot'' (třěchi)
Wot kwalitatiwneje stopnjoweje změny su jednotliwe konsonanty ''k'', ''p'' a ''t'' kaž tež mnoholičbne konsonantowe wjazby potrjechene. Tute wašnje stopnjoweje změny njeje wjace produktiwna, t. r., nowše słowa njejsu wjace wot toho potrjechene (přir. ''katu'' „dróha“ – ''kadun'' „dróhi“, ale ''auto'' „awto“ – ''auton'' „awta“).
* k → ∅: ''lukea'' (čitać) – ''luen'' (čitam)
* p → v: ''rapu'' (rak) – ''ravun'' (raka)
* t → d: ''katu'' (dróha) – ''kadulla'' (na dróze)
* nk → ng: ''Helsinki'' – ''Helsingissä'' (w Helsinki)
* mp → mm: ''kampa'' (česak) – ''kammat'' (česaki)
* lt → ll: ''valta'' (móc, mócnarstwo) – ''vallan'' (mocy)
* nt → nn: ''antaa'' (dać) – ''annan'' (dam)
* rt → rr: ''parta'' (broda) – ''parran'' (brody)
Wosebite pady:
* hke → hje: ''rohkenen'' (zwěrju sej) – ''rohjeta'' (sej zwěrić)
* lke → lje: ''hylkeen'' (ćulenje) – ''hylje'' (ćuleń)
* rke → rje: ''särkeä'' (rozłamać) – ''särjen'' (rozłamam)
* uku → uvu: ''luku'' (ličba) – ''luvun'' (ličby)
* yky → yvy: ''kyky'' (kmanosć) – ''kyvyn'' (kmanosće)
== Gramatika ==
Finšćina je [[aglutinowaca rěč]], kotraž ma 15 padow. Genusy a nominalne klasy faluja.
=== Słowjesa ===
Finšćina ma konjugacije. W sćěhowacej tabeli su někotre přikłady za prezensowe formy werbow, při čimž mjenowane słowjeso ''olla'' je tróšku njeprawidłowne.
{{TabelowaHłowaPoCharće}}
! colspan="2" | Wosoba || Pronomen || Olla (być) || Puhua (rěčeć) || Etsiä (pytać)
|-
| rowspan="3" | Jednota || 1. || minä || ole'''n''' || puhu'''n''' || etsi'''n'''
|-
| 2. || sinä || ole'''t''' || puhu'''t''' || etsi'''t'''
|-
| 3. || hän, se¹ || '''on''' || puh'''uu''' || ets'''ii'''
|-
| rowspan="3" | Mnohota || 1. || me || ole'''mme''' || puhu'''mme''' || etsi'''mme'''
|-
| 2. || te || ole'''tte''' || puhu'''tte''' || etsi'''tte'''
|-
| 3. || he, ne² || '''ovat''' || puhu'''vat''' || etsi'''vät'''
|}
¹ ''Hän'' woznamjenja “wón/wona”, a ''se'' woznamjenja “wono”.<br />
² ''He'' je pluraliski ''hän'', ''ne'' je pluraliski ''se''.
Pronomeny třećeje wosoby su nuzne, ale je móžno pronomeny prěnjeje a druheje wosoby wuwostajić.
==== Negowace słowjeso ====
Zo by negowacu sadu tworiła, finšćina wužiwa negowace pomocne słowjeso. Za nim wužiwaja słowjeso, kotrež so neguje: namakaš formu słowjesa, jeli bjerješ formu prěnjeje wosoby a wotstroniš kónčny '''N'''. Na př., “ja njerěču” je: “''minä en puhu''”. Konjugacija słowjesa je kaž sćěhuje:
{{TabelowaHłowaPoCharće}}
! colspan="2" | Wosoba || Pronomen || Słowjeso
|-
| rowspan="3" | Jednota || 1. || minä || en
|-
| 2. || sinä || et
|-
| 3. || he, se || ei
|-
| rowspan="3" | Mnohota || 1. || me || emme
|-
| 2. || te || ette
|-
| 3. || he, ne || eivät
|}
=== Prašenja ===
Za prašenja bjez woprawdźiteho prašaceho pronomena so sufiks -''ko''/-''kö'' wužiwa. Při tym so słowo ze sufiksom do spočatka sady staja. Na př.:
* ''Hän osti sen eilen.'' Wón (abo wona) kupi jo wčera.
* ''Osti'''ko''' hän sen eilen?'' Kupi wón jo wčera?
* ''Hän'''kö''' osti sen eilen?'' Wón kupi jo wčera? (W prašenju dźe wo “njeho”.)
* ''Sen'''kö''' hän osti eilen?'' Jo wón kupi wčera?
* ''Eilen'''kö''' hän osti sen?'' Wčera wón jo kupi?
== Nóžki ==
<references/>
== Žórła ==
* {{Literatura
| awtor=Dr. Richard Semrau
| titul=Langenscheits praktisches Lehrbuch Finnisch
| rěč=Němčina
| nakładnistwo= Langenscheidt
| městno=Berlin, München, Wien, Zürich, New York
| ISBN = 3-468-26140-3
}}
* {{Literatura
| awtor=Hillevi Low
| titul=Finnisch Wort für Wort
| rěč=Němčina
| serija= Kauderwelsch
| nakład=7.
| nakładnistwo=Reise Know-How Verlag Peter Rump GmbH
| městno=Bielefeld
| lěto=2002
| ISBN = 3-89416-014-4
}}
* {{Literatura
| awtor=Fred Karlsson
| přełožer=Karl-Heinz Rabe
| titul=Finnische Grammatik
| nakład=4. njezměnjeny
| rěč=Němčina
| nakładnistwo=Helmut Buske Verlag
| město=Hamburg
| lěto=2004
| ISBN = 3-87548-381-2
}}
* {{Literatura
| awtor=Tuula Laakkonen
| přełožer=Maija-Liisa Hofmann, Marja Kekäläinen
| titul=Finnisch ohne Mühe
| rěč=Němčina
| nakładnistwo=Assimil
| městno=Nörvenich
| lěto=2004
| ISBN = 3-89625-017-5
}}
== Wotkazy ==
{{Commonscat|Finnish language|finšćina}}
{{wikisłownik|finšćina}}
{{Rěče Europskeje Unije}}
{{DISPLAYTITLE:finšćina}}
[[Kategorija:Finska]]
[[Kategorija:Baltofinske rěče]]
sumncksgu7iorhacrlu7em140kzi94v
Bóšicy
0
2261
391523
386060
2026-07-08T21:02:48Z
J budissin
7
391523
wikitext
text/x-wiki
{{Město DE
|mjeno serbske=Bóšicy
|mjeno němske=Puschwitz
|wopon=
|šěrina=51/15/00
|dołhota=14/17/31
|region-ISO=DE-SN
|gmejnske čisło=14625460
|wysokosć=180
|póstowe čisło=02699
|předwólba=035933
|wjesnjanosta=Stanij Ryćer
|strona=Rjemjesło Bóšicy
|adresa-dróha=Dwórnišćowa 1
|adresa-městno=02699 Njeswačidło
|karta=Puschwitz in BZ.svg
}}
'''Bóšicy''' ({{wrěči|de}} ''Puschwitz'') su wjes a gmejna něhdźe dwanaće kilometrow sewjerozapadnje [[Budyšin]]a w [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]]. Słušeja k [[Zarjadniske zhromadźenstwo Njeswačidło|zarjadniskemu zhromadźenstwu Njeswačidło]]. Gmejna je po ličbje wobydlerstwa najmjeńša w [[Wokrjes Budyšin|Budyskim wokrjesu]] a pjata najmjeńša cyłeje [[Sakska|Sakskeje]].
Gmejna słuša do připóznateho [[Serbski sydlenski rum|sydlenskeho ruma Serbow]] w Sakskej. Wosebje w Jaseńcy, Łusču, Nowej Jaseńcy a na Horje rěči wulki dźěl wobydlerstwa serbsce.
== Geografija a wobchad ==
[[Dataja:Puschwitz 001.jpg|mini|left|Powětrowy wobraz Bóšic z Wětrowskej deponiju w pozadku]]
Bóšicy leža w srjedźišću [[Wokrjes Budyšin|Budyskeho wokrjesa]]. Južnje gmejny běži [[zwjazkowa awtodróha 4|awtodróha A 4]]. Tuta je přez wujězdaj ''Słona Boršć'' a ''Horni Wujězd'' (něhdźe 8 km) docpějomna. Wuchodnje gmejny běži [[Zwjazkowa dróha 96|B 96]]. Přez gmejnske dźěle Wětrow, Bóšicy a Jaseńca wjedźe statna dróha S 98.
== Stawizny ==
Prěnje historiske naspomnjenje wsy jako ''Bisziz'' pochadźa z lěta [[1245]].<ref name="digit">{{HOV|Puschwitz_(1)|Bóšicy}}</ref>
=== Wobydlerstwo a rěč ===
W lěće 1884 měješe wjes po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice 244 wobydlerjow, z nich 204 Serbow (80 %).<ref>{{Černik|58}}</ref> [[Arnošt Černik]] zwěsći 1956 serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot hišće 61,8 %.<ref>{{Elle1995|246|1308|538|49|221|500}}</ref>
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 98 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 41 lět (Sakska: 46,4).<ref>[https://www.statistik.sachsen.de/download/080_Zensus_2011_Gemeindeteile/GT_14625460.pdf Wuslědki ludličenja 2011 za Bóšicy (pdf)]</ref>
W lěće 2022 bě 47 % gmejnskich wobydlerjow katolskeje a 13,6 % ewangelskeje konfesije (2011: 48,7 resp. 16,9 %).<ref>[https://zensus.sachsen.de/05_03_Datenblatt_Gemeinden/statistik-sachsen_zensus_bev-hh_gemeinde_puschwitz.pdf Datowe łopjeno za Bóšicy] na zensus.sachsen.de; wotwołane dnja 16. februara 2025 (pdf)</ref> Ewangelscy wobydlerjo přisłušeja [[Njeswačanska cyrkej|Njeswačanskej wosadźe]], katolscy [[Cyrkej swjateju Symana a Judy Tadeja|Chróšćanskej]].
== Wjesne dźěle ==
Do Bóščanskeje gmejny słušeja slědowace wsy:
{| class="sortable mw-datatable centered" style="text-align:right"
|-
! width="18%" class="unsortable" style="text-align:center" | wjes !! <small>wob.</small> !! <small>přer.<br />staroba !! ♀/♂<sup>a</sup> !! <small>kwocient<br />młodych</small><sup>b</sup> !! <small>kwocient<br />starych</small><sup>c</sup> !! <small>wosoby/<br/>domjacnosć</small>
|-
|style="text-align:left"| Bóšicy || 98 || 41,0 || 100 || 23 || 19 || 2,6
|-
|style="text-align:left"| [[Hora (Bóšicy)|Hora]] || 67 || 38,1 || 97 || 45 || 23 || 2,8
|-
|style="text-align:left"| [[Jaseńca (Bóšicy)|Jaseńca]] || 169 || 42,6 || 109 || 29 || 32 || 2,9
|-
|style="text-align:left"| [[Łusč]] || 88 || 40,9 || 91 || 29 || 29 || 2,7
|-
|style="text-align:left"| [[Nowa Jaseńca]] || 53 || 45,9 || 104 || 24 || 36 || 2,4
|-
|style="text-align:left"| [[Nowe Bóšicy]] || 65 || 47,6 || 86 || 18 || 45 || 2,7
|-
|style="text-align:left"| [[Nowy Łusč]] || 51 || 40,0 || 122 || 44 || 44 || 3,2
|-
|style="text-align:left"| [[Wětrow]] || 296 || 46,8 || 119 || 17 || 38 || 1,9
|-
|style="text-align:left"| '''gmejna''' || '''887''' || '''43,7''' || '''107''' || '''25''' || '''33''' || '''2,4'''
|-
!colspan="7" align="left" class="unsortable" | <small>podaća po cencusu 2011; staw: 9.5.2011<ref>[https://www.statistik.sachsen.de/download/080_Zensus_2011_Gemeindeteile/GT_14625460.pdf Statistiski krajny zarjad Sakskeje: gmejna Bóšicy] {{ref-de}}</ref><br />a: ličba mužow na 100 žonow<br />b: poměr ličby wosobow pod 18 lětami k 100 wosobam mjez 18 a 65<br />c: poměr ličby wosobow nad 65 lětami k 100 wosobam mjez 18 a 65</small>
|}
== Politika ==
[[Dataja:Bóšicy – napohlad wsy (1976).jpg|mini|Napohlad wjeski z ryćerkubłom (1976)]]
Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej [[Wólbny wokrjes Budyšin 4|55 (Budyšin 4)]] a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej [[Zwjazkowy wólbny wokrjes Budyšin I|156 (Budyšin I)]].
=== Gmejnska rada ===
Bóšičanska [[gmejnska rada]] ma tuchwilu dźesać čłonow, mjez nimi žana žona. Komunalne wólby lěta 2024 mějachu slědowace wuslědki:<ref>[https://wahlen.sachsen.de/gemeinderatswahlen-2024-wahlergebnisse.php?landkreis=14625&gemeinde=14625460&_ptabs=%7B%22%23tab-sitzverteilung%22:1%7D Wuslědki wólbow] do gmejnskeje rady dnja 9. junija 2024 na wahlen.sachsen.de</ref>
{| class="prettytable"
|- class="hintergrundfarbe5"
! rowspan="2" | Strony a zjednoćenstwa
! colspan="2" | 2024
! colspan="2" | 2019
! colspan="2" | 2014
|- class="hintergrundfarbe5"
! %
! sydła
! %
! sydła
! %
! sydła
|-
|Rjemjesło Bóšicy
|style="text-align: right;" |70,0
|style="text-align: right;" |7
|style="text-align: right;" |51,7
|style="text-align: right;" |5
|style="text-align: right;" |59,9
|style="text-align: right;" |6
|-
|Łužiske wolerske towarstwo Bóšicy
|style="text-align: right;" |26,1
|style="text-align: right;" |3
|style="text-align: right;" |48,3
|style="text-align: right;" |5
|style="text-align: right;" |40,1
|style="text-align: right;" |4
|-
|[[Zwjazk 90/Zeleni]]
|style="text-align: right;" |3,9
|style="text-align: right;" |–
|style="text-align: right;" |–
|style="text-align: right;" |–
|style="text-align: right;" |–
|style="text-align: right;" |–
|- class="hintergrundfarbe5"
! style="text-align: left;" | cyłkownje
| style="text-align: right;" | 100,0
| style="text-align: right;" | 10
| style="text-align: right;" | 100,0
| style="text-align: right;" | 10
| style="text-align: right;" | 100,0
| style="text-align: right;" | 10
|- class="hintergrundfarbe5"
! style="text-align: left;" | wobdźělenje
|colspan="2" style="text-align: center;" | 74,0 %
|colspan="2" style="text-align: center;" | 66,6 %
|colspan="2" style="text-align: center;" | 52,2 %
|}
Gmejnskej radźe přisłušeja wot 2024 slědowacy radźićeljo:
* '''Rjemjesło Bóšicy:''' Sebastian Meißner, Jan Ryćer, Měrćin Šołta, Robert Šołta, Markus Bjarš, Bernhardt Rosenmeyer, Danny Schmeiche
* '''Łužiske wolerske towarstwo Bóšicy:''' André Macala, Roman Mark, [[Bjarnat Cyž]]
=== Wjesnjanosta ===
Čestnohamtski wjesnjanosta Bóšic je wot lěta 2008 Stanisław Ryćer, kiž bu posledni raz při wólbach 2022 z 92,5 % w zastojnstwje wobkrućeny.<ref>[https://www.statistik.sachsen.de/wahlen/bm/BM2001-2018/B%fcrgermeisterwahlen%202001-2018/wahlen.statistik.sachsen.de/wahlarchiv/pkg_w04_nav5c95.html Wólbny wuslědk] Bóšičanskeje gmejny dnja 22. nowembra 2014 na statistik.sachsen.de</ref>
{| class="wikitable"
|+wólby wjesnjanosty
!wólba
!wjesnjanosta
!namjet
!wuslědk (%)
|-
|2022
| rowspan="3" |Stanij Ryćer
|Ryćer
|92,5
|-
|2014
| rowspan="3" |Rjemjesło Bóšicy
|57,6
|-
|2008
|93,0
|-
|2001
|Frithjof Kallenbach
|95,6
|}
== Wosobiny ==
* [[Mikławš Cyž]] (1825–53) – duchowny, spisowaćel, basnik; rodźeny w Bóšicach
* [[Pawoł Erich Krawc]] (1907–95) – pedagoga, ludowědnik, domiznowědnik; rodźeny w Bóšicach
* [[Bjarnat Rachel]] (1907–73) – wučer, redaktor, lektor; rodźeny w Nowych Bóšicach
== Hlej tež ==
* [[Lisćina kulturnych pomnikow w Bóšicach]]
== Žórła ==
<references />
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Puschwitz/Bóšicy|Bóšicy}}
{{Wokrjes Budyšin}}
[[Kategorija:Gmejna w Sakskej]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Bóšicy|!]]
[[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1245]]
tsmssigmyargt03n9385d84qnhwf2km
Kamjenc
0
2290
391525
389750
2026-07-08T21:05:12Z
J budissin
7
391525
wikitext
text/x-wiki
{{Město DE
|mjeno němske=Kamenz
|wopon=Wappen kamenz.PNG
|šěrina=51/16
|dołhota=14/6
|karta=Kamenz in BZ.svg
|region-ISO=DE-SN
|gmejnske čisło=14625250
|wysokosć=173
|póstowe čisło=01917
|předwólba=03578
|webstrona=[http://www.kamenz.de/ kamenz.de]
|wyši měšćanosta=Michael Preuß
|strona=bjez
|adresa-dróha=Torhošćo 1
}}
'''Kamjenc''' ({{wrěči|de}} ''Kamenz'') je [[wulke wokrjesne město]] z něhdźe 17.000 wobydlerjemi na zapadźe [[Hornja Łužica|Hornjeje Łužicy]]. Štwórte najwjetše město [[Wokrjes Budyšin|Budyskeho wokrjesa]] leži něhdźe 40 kilometrow sewjerowuchodnje [[Drježdźany|Drježdźan]] a něhdźe 30 kilometrow sewjerozapadnje [[Budyšin|Budyšina]] při [[Čorny Halštrow|Čornym Halštrowje]] a při kromje [[Zapadołužiska pahórčina|Zapadołužiskeje pahórčiny]]. Dźěl města słuša oficielnje do [[Serbski sydlenski rum|serbskeho sydlenskeho ruma]].
297 metrow wysoka [[Pastwina hora]] na zapadnej kromje města je woblubowane wulětnišćo a ma znate jewišćo pod hołym njebjom.
== Stawizny ==
Kónc 12. lětstotku natwari so na městnje dźensnišeho stareho města hród, kiž słužeše zawěsćenju přechoda wikowanskeho puća [[Via regia]] přez Čorny Halštrow. W lěće [[1225]] so Kamjenc prěni raz naspomni a wot 1319 běše swobodne město. Hač do 15. lětstotka słušeše Kamjenski hród [[Knježa z Kamjenca|knjezam z Kamjenca]].
Wot [[1346]] do [[1815]] bě Kamjenc – hromadźe z [[Budyšin]]om, [[Lubań|Lubanjom]], [[Lubij]]om, [[Zhorjelc]]om a [[Žitawa|Žitawu]] – sobustaw [[Zwjazk šesćiměstow|Zwjazka šesćiměstow]].
== Měšćanske dźěle ==
Ke Kamjencej słušeja slědowace wjeski jako měšćanske dźěle:
{{Census2011|Kamjenc|14625250|
{{Census2011/linka|[[Bambruch]] ''(Bernbruch)''|333|46,9|91|22|38|2,2}}
{{Census2011/linka|[[Brěznja]] ''(Wiesa)''|705|47,0|112|21|39|2,1}}
{{Census2011/linka|[[Čornow]] ''(Zschornau)''|237|46,7|94|23|40|2,4}}
{{Census2011/linka|[[Hendrichecy]] ''(Hennersdorf)''|115|51,1|89|15|44|2,2}}
{{Census2011/linka|[[Hlinowc]] ''(Thonberg)''|325|50,1|90|12|36|2,1}}
{{Census2011/linka|[[Jelenjow]] ''(Gelenau)''|329|45,4|115|19|28|2,6}}
{{Census2011/linka|[[Jěžow]] ''(Jesau)''|1766|45,2|110|17|30|2,0}}
{{Census2011/linka|Kamjenc|10827|47,6|92|24|49|1,9}}
{{Census2011/linka|[[Křidoł]] ''(Schiedel)''|93|47,8|116|12|41|2,3}}
{{Census2011/linka|[[Lěpkarjecy]] ''(Lückersdorf)''|404|45,8|101|18|26|2,5}}
{{Census2011/linka|[[Němske Pazlicy]] ''(Deutschbaselitz)''|448|45,3|115|23|29|2,4}}
{{Census2011/město|15582|47,2|96|22|44|2,0}}
}}
Měšćanske dźěle Brěznja, Hlinowc, Jěžow, Kamjenc a Němske Pazlicy su dźěl serbskeho sydlenskeho ruma.
== Politika ==
Město słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej [[Wólbny wokrjes Budyšin 2|53 (Budyšin 2)]] a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej [[Zwjazkowy wólbny wokrjes Budyšin I|156 (Budyšin I)]].
== Partnerske města ==
* [[Dataja:Flag of Germany.svg|22px]] [[Alzey]], [[Porynsko-Pfalca]]
* [[Dataja:Flag of the Czech Republic (bordered).svg|22px]] [[Kolín]], [[Čěska]]
* [[Dataja:Flag of Poland.svg|22px]] [[Karpacz]], [[Pólska]]
== Wosobiny ==
* [[Gotthold Ephraim Lessing]] (1729–1781), němski rozswětlerski dramatikar; rodźeny w Kamjencu
* [[Jurij Wićaz]] (1899–1974), serbski žurnalist, awtor a přełožowar; rodźeny w Špitlu
* [[Lukas Rietzschel]] (* 1994), němski awtor; wotrosće w Kamjencu
== Literatura ==
* {{Meyers Online|9|422}}
== Žórła ==
<references />
== Wotkazy ==
{{Commonscat|Kamenz|Kamjenc}}
* [https://www.kamenz.de Oficielne webstrony města] {{ref-de}}
* {{HOV|26055|Kamjenc}}
{{Wokrjes Budyšin}}
[[Kategorija:Město w Sakskej]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Sydlišćo při Čornym Halštrowje]]
[[Kategorija:Kamjenc]]
[[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1225]]
[[Kategorija:Wulke wokrjesne město w Sakskej]]
4oug62e8pul8xtu6epqzukknw6b65tz
Färöje
0
2376
391514
383749
2026-07-08T20:49:11Z
J budissin
7
391514
wikitext
text/x-wiki
{{Stat
|ISO=FO
|šěrina=62
|dołhota=-7
|mjeno swójske=Føroyar<br />Færøerne
|mjeno serbske=Färöje
|wopon=Coat of arms of the Faroe Islands.svg
|chorhoj=Flag of the Faroe Islands.svg
|hłowne město=[[Tórshavn]]
|wobydlerstwo=50196
|lěto=2015
|wobydlerstwo-ref={{WFB|fo|2015}}
|přestrjeń=1396
|forma knježerstwa=parlamentariska [[monarchija]] ze samozarjadnistwom
|hłowa stata=danska kralowna<br />[[Frederik X.]]
|šef knježerstwa=ministerski předsyda<br />[[Aksel V. Johannesen]]
|hamtska rěč=[[färöšćina]], [[danšćina]]
|časowe pasmo=[[UTC]]+0 (w lěću +1)
|měna=färöska króna
|TLD=.fo
|awtowa značka=FO
|telefon=+298
|oficialne websydło=
|mapa=Faroe Islands in its region.svg
|imagemap=Färöje
}}
'''Färöje''' (tež ''Färöske kupy'' abo ''Fereje'';<ref>Prawopisny słownik, strona 122</ref> {{wrěči|fo}} ''Føroyar'', {{wrěči|da}} ''Færøerne'') su skupina 18 kupow w sewjernym [[Atlantiski ocean|Atlantiskim oceanje]]. Leža sewjerozapadnje wot [[Šotiska|Šotiskeje]] mjez [[Islandska|Islandskej]] a [[Norwegska|Norwegskej]]. Jich [[stolica]] je [[Tórshavn]] na kupje Streymoy.
Färöske kupy słušeja oficialnje k [[Danska|Danskej]], su pak wot lěta [[1948]] awtonomne a njejsu dźěl [[Europska unija|Europskeje unije]]. Färöski [[parlament]] Løgting słuša do najstaršich sejmow na swěće. Hamtskej rěči na kupach stej [[färöšćina]] a [[danšćina]].
== Geografija ==
Skupinu kupow twori 18 kupow z cyłkownej přestrjenju wot 1 399 km<sup>2</sup>. Wona je cyłkownje 113 km dołha a 75 km šěroka.
== Žórła ==
<references/>
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Faroe Islands|Färöje}}
{{Nawiblok
|Färöske kupy
|Europa
}}
[[Kategorija:Danska]]
[[Kategorija:Skandinawiska]]
39rs5apl5tgwybnb6kjvjci245807j9
Ujgurska
0
2968
391540
387985
2026-07-09T09:52:58Z
J budissin
7
391540
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik region
|mjeno serbske=Ujgurska
|mjeno swójske=新疆维吾尔自治区
Xīnjiāng Wéiwú’ěr Zìzhìqū {{ref-zh}}
شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى
Xinjiang Uyƣur Aptonom Rayoni ([[Ujguršćina|ujg.]])
|skrótšenka mjena=新 ''([[Pinyin]]: Xīn)''
|wopon =
|chorhoj =
|wobydlerstwo=21.590.000 (2010)
|hustosć wobydlerstwa= 11,5 / km²
|přestrjeń=1 660 000 km²
|typ zarjadnistwa= awtonomna kónčina
|šef zarjadnistwa=[[Nur Bekri]]
|titul šefa zarjadnistwa=[[Guwerner (Chinska ludowa republika)|Guwerner]]
|stolica=[[Urumči]]
|rěč=[[ujguršćina]], [[chinšćina]]
|mapa=Xinjiang in China (de-facto).svg
|wulkosć mapy=250px
}}
'''Sin-tiang''' ([[Chinšćina|chinsce]]: 新疆; [[pinyin]]: Xīnjiāng) je [[Ujgurowja|Ujgurska]] [[Awtonomny oblasty ČLR|awtonomna kónčina]] [[China|Chinskeje ludoweje republiki]]. Leži w sewjerozapadnej [[China|Chinje]], wosrjedź [[Eurazija|euraziskeho]] [[kontinent]]a, a z [[Přestrjeń|přestrjenju]] 1 660 000 km² je najwjetša prowinca Chinskeje. Na zapadźe a sewjeru mjezuje z wósom statami: [[Mongolska|Mongolskej]], [[Ruska|Ruskej]], [[Kazachstan]]om, [[Kirgizistan]]om, [[Tadźikistan]]om, [[Afghanistan]]om, [[Pakistan]]om a [[Indiska|Indiskej]]; hranica je 5 400 kilometrow dołha.
{{Azija}}
{{Rq|geo-zarodk|img|sources}}
[[Kategorija:Ujgurska]]
3pe7v4dnxjz361vz1sj45nv73qif7b9
Sudan
0
2990
391519
377054
2026-07-08T20:55:39Z
J budissin
7
391519
wikitext
text/x-wiki
{{Stat
|ISO=SD
|šěrina=16
|dołhota=31
|mjeno swójske=جمهورية السودان<br />Jumhuriyat as-Sudan {{ref-ar}}
|mjeno serbske=Sudanska republika
|wopon =Emblem of Sudan.svg
|chorhoj = Flag of Sudan.svg
|hesło=النصر لنا (an-nasr lanā)
|hesło-serbsce=Dobyće je naše
|wobydlerstwo=44909353<ref>[https://worldpopulationreview.com/countries/sudan-population/ Sudan Population 2021]</ref>
|lěto=2021
|wobydlerstwo-ref={{WFB|su|2021}}
|přestrjeń=1886068
|forma knježerstwa=prezidialna [[republika]]
|hłowa stata=prezident [[:en:Abdel Fattah al-Burhan|Abdel Fattah al-Burhan]] (عبد الفتاح البرهان)
|hłowa stata wot= 2019
|šef knježerstwa=premier [[:en:Abdalla Hamdok|Abdalla Hamdok]] (عبدالله حمدو)
|šef knježerstwa wot=2019
|měna=[[sudanski dinar]]
|hłowne město=[[Khartum]] (الخرطوم)
|hamtska rěč=[[arabšćina]] a [[jendźelšćina]]
|hymna=Nahnu Jund Allah Jund Al-watan
|časowe pasmo=[[UTC]]+3
|njewotwisnosć=[[1. januara]] [[1956]] wot [[Zjednoćene kralestwo|Zjednoćeneho kralestwa]]
|TLD=.sd
|telefon=+249
|oficialne websydło=
|mapa=Sudan on the globe (claimed) (Africa centered).svg
|imagemap=Afrika Globus
}}
'''Sudan''' (hamtsce ''Republic of the Sudan'') je třeći najwjetši [[stat]] w [[Afrika|Africe]] a leži při [[Nil]]u na juhowuchodźe [[Sahara|Sahary]] w [[Sahel|Sahelowym pasmje]]. Z přestrjenju wjace hač 1,8 milionow kwadratnych kilometrow je Sudan třeći najwjetši kraj Afriki. Wot cyłkownje něhdźe 40 milionow wobydlerjow bydli pjećina w metropolowym rumje stolicy [[Khartum]], do kotrehož słušatej tež wulkoměsće [[Omdurman]] a [[Bahri]].
Republika Sudan je wot 1. januara 1956 njewotwisna wot [[Zjednoćene kralestwo|Zjednoćeneho kralestwo]], kotrež knježeše do toho nad ''Anglo-Egyptowskim Sudanom''. Dnja 30. junija 1989 přewza [[Omar al-Bashir]] z wojerskim pučom móc w Sudanje a knježeše wot toho časa jako diktatoriski prezident. Po nimale 30 lětach bu 11. apryla 2019 wot wójska wotsadźeny a zajaty.
Po lětdźesatki trajacej byrgarskej wójnje, měrowym procesu a referendumje w lěće 2011 dósta [[Južny Sudan]] dnja 9. julija tutoho lěta swoju njewotwisnosć.
== Geografija ==
Mjezuje z [[Egyptowska|Egyptowskej]] na sewjerje, z [[Libyska|Libyskej]] a [[Čad]]om na zapadźe, z [[Centralnoafriska republika|Centralnoafriskej republiku]] na juhozapadźe, z [[Južny Sudan|Južnym Sudanom]] na juhu a z [[Etiopiska|Etiopiskej]], [[Eritreja|Eritreju]] a [[Čerwjene morjo|Čerwjenym morjom]] na wuchodźe.
Najwyša hora Sudana je [[wulkan]] Marra Kinyeti (3088 m) při zapadnej hranicy z [[Čad]]om.
=== Města ===
Najwjetše města su:
* [[Omdurman]] – 1 670 000 wobydlerjow
* [[Khartum]] – 1 244 500 wobydlerjow
* [[Port Sudan]] – 401 100 wobydlerjow
* [[Kassala]] – 308 200 wobydlerjow
* [[El Obeid]] – 301 400 wobydlerjow
* [[Nyala]] – 298 400 wobydlerjow
== Žórła ==
<references />
== Wotkaz ==
{{Commonscat}}
{{Afrika}}
[[Kategorija:Sudan| ]]
[[Kategorija:Stat w Africe]]
amzrcglu0a36391dsh9truccvdz3kqp
391520
391519
2026-07-08T20:56:06Z
J budissin
7
391520
wikitext
text/x-wiki
{{Stat
|ISO=SD
|šěrina=16
|dołhota=31
|mjeno swójske=جمهورية السودان<br />Jumhuriyat as-Sudan {{ref-ar}}
|mjeno serbske=Sudanska republika
|wopon =Emblem of Sudan.svg
|chorhoj = Flag of Sudan.svg
|hesło=النصر لنا (an-nasr lanā)
|hesło-serbsce=Dobyće je naše
|wobydlerstwo=44909353
|lěto=2021
|wobydlerstwo-ref=[https://worldpopulationreview.com/countries/sudan-population/ Sudan Population 2021]
|přestrjeń=1886068
|forma knježerstwa=prezidialna [[republika]]
|hłowa stata=prezident [[:en:Abdel Fattah al-Burhan|Abdel Fattah al-Burhan]] (عبد الفتاح البرهان)
|hłowa stata wot= 2019
|šef knježerstwa=premier [[:en:Abdalla Hamdok|Abdalla Hamdok]] (عبدالله حمدو)
|šef knježerstwa wot=2019
|měna=[[sudanski dinar]]
|hłowne město=[[Khartum]] (الخرطوم)
|hamtska rěč=[[arabšćina]] a [[jendźelšćina]]
|hymna=Nahnu Jund Allah Jund Al-watan
|časowe pasmo=[[UTC]]+3
|njewotwisnosć=[[1. januara]] [[1956]] wot [[Zjednoćene kralestwo|Zjednoćeneho kralestwa]]
|TLD=.sd
|telefon=+249
|oficialne websydło=
|mapa=Sudan on the globe (claimed) (Africa centered).svg
|imagemap=Afrika Globus
}}
'''Sudan''' (hamtsce ''Republic of the Sudan'') je třeći najwjetši [[stat]] w [[Afrika|Africe]] a leži při [[Nil]]u na juhowuchodźe [[Sahara|Sahary]] w [[Sahel|Sahelowym pasmje]]. Z přestrjenju wjace hač 1,8 milionow kwadratnych kilometrow je Sudan třeći najwjetši kraj Afriki. Wot cyłkownje něhdźe 40 milionow wobydlerjow bydli pjećina w metropolowym rumje stolicy [[Khartum]], do kotrehož słušatej tež wulkoměsće [[Omdurman]] a [[Bahri]].
Republika Sudan je wot 1. januara 1956 njewotwisna wot [[Zjednoćene kralestwo|Zjednoćeneho kralestwo]], kotrež knježeše do toho nad ''Anglo-Egyptowskim Sudanom''. Dnja 30. junija 1989 přewza [[Omar al-Bashir]] z wojerskim pučom móc w Sudanje a knježeše wot toho časa jako diktatoriski prezident. Po nimale 30 lětach bu 11. apryla 2019 wot wójska wotsadźeny a zajaty.
Po lětdźesatki trajacej byrgarskej wójnje, měrowym procesu a referendumje w lěće 2011 dósta [[Južny Sudan]] dnja 9. julija tutoho lěta swoju njewotwisnosć.
== Geografija ==
Mjezuje z [[Egyptowska|Egyptowskej]] na sewjerje, z [[Libyska|Libyskej]] a [[Čad]]om na zapadźe, z [[Centralnoafriska republika|Centralnoafriskej republiku]] na juhozapadźe, z [[Južny Sudan|Južnym Sudanom]] na juhu a z [[Etiopiska|Etiopiskej]], [[Eritreja|Eritreju]] a [[Čerwjene morjo|Čerwjenym morjom]] na wuchodźe.
Najwyša hora Sudana je [[wulkan]] Marra Kinyeti (3088 m) při zapadnej hranicy z [[Čad]]om.
=== Města ===
Najwjetše města su:
* [[Omdurman]] – 1 670 000 wobydlerjow
* [[Khartum]] – 1 244 500 wobydlerjow
* [[Port Sudan]] – 401 100 wobydlerjow
* [[Kassala]] – 308 200 wobydlerjow
* [[El Obeid]] – 301 400 wobydlerjow
* [[Nyala]] – 298 400 wobydlerjow
== Žórła ==
<references />
== Wotkaz ==
{{Commonscat}}
{{Afrika}}
[[Kategorija:Sudan| ]]
[[Kategorija:Stat w Africe]]
dgrwbfi4gjm3gui9gsgvxxa3askuk8h
Čorny Drin
0
3285
391528
380482
2026-07-09T08:07:28Z
J budissin
7
391528
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik rěka
|Mjeno = Čorny Drin
|Originalne mjeno = Црн Дрим, Drini i Zi
|wobraz = Black Drin.jpg
|Wopisanje = spočatk Čorneho Drina – přepław w Struze
|Běži přez = [[Sewjerna Makedonska|Sewjernu Makedonsku]], [[Albanska|Albansku]]
|Žórło = w [[Struga (Sewjerna Makedonska)|Struze]] z [[Ohridski jězor|Ohridskeho jězora]]
|Wuliw = do rěki [[Drin]] pola města [[Kukës]]
|Žórło-šěrina = 41/10/26
|Žórło-dołhota = 20/40/40
|Žórło-ISO = MK-72
|Wuliw-šěrina = 42/05/43
|Wuliw-dołhota = 20/23/36
|Wuliw-ISO = AL-KU
|Mórski basenk = [[Jadranske morjo]]
|Rěčina =
|Dołhosć = 177
|Přestrjeń rěčiny = 11967
|Spad rěki =
|Wysokosć žórła = 693
|Wysokosć wuliwa =
}}
'''Čorny Drin''' ({{wrěči|mk}} Црн Дрим/''Crn Drim'', {{wrěči|sq}} ''Drini i Zi'') je [[rěka]] na zapadźe [[Sewjerna Makedonska|Sewjerneje Makedonskeje]] a sewjerowuchodźe [[Albanska|Albanskeje]], kotraž słuša do [[přitočnišćo|přitočnišća]] [[Jadranske morjo|Jadranskeho morja]]. Dołhosć je 177 km (56 km w Sewjernej Makedonskej, 121 km w Albanskej), přestrjeń [[rěčina|rěčiny]] je 11.967,5 km² (5.254 km² w Sewjernej Makedonskej, 6.603,6 km² w Albanskej, 109,9 km² w [[Grjekska|Grjekskej]]; rěčina Ohridskeho jězora 1.205,5 km² a jězora [[Prespanski jězor|Prespa]] 1.046 km²) inkluziwnje, srěni přeběh je 116 m³/s (w [[Kukës]]).
Čorny Drin nima žórło – wućeče jako mała rěka ze sewjerneho brjoha [[Ohridski jězor|Ohridskeho jězora]] w měsće [[Struga (Sewjerna Makedonska)|Struga]], na wysokosći 693 m n.m.h. Wot [[1962]] je wotliw regulowany a dźerži so na niwowje 22 m³/s. Čorny Drin běži do sewjerozapada mjez hórskimi rjećazami [[Jablanica|Jablanicy]] na zapadźe a [[Stogovo]] na wuchodźe. Na makedonskim wotrězku zastaruje tři kumštne wodowe spjatnišća: ''Globočica'', ''Špilje'' a ''Debar'', při čimž poslednje hromadźe z najwjetšim přitokom – [[Radika|Radiku]] – twori. Na to ćeče Čorny Drin nimo městačka [[Debar]] a přeprěkuje makedonsko-albansku hranicu.
Na teritoriju Albanskeje ćeče Čorny Drin tohorunja přez hory, rozdźělejo pasma [[Dešat]], [[Korab]] a [[Šar Planina]] na wuchodźe wot pasmow [[Allaman]], [[Zejë]] a [[Debë]] na zapadźe. Wokoło wsy [[Fushë Muhër]] rěka na sewjer wotbočuje. Na albanskim wotrězku Čorneho Drina su tři wodowe spjatnišća: ''Fierze'', ''Koman'' a ''Zadeje''. Wokoło města [[Kukës]] so Čorny Drin zjednoća z [[Běły Drin|Běłym Drinom]] do [[Drin]]a – najwjetšeje rěki Albanskeje.
Čorny Drin ma mnoholičbne a stajne přitoki z tajacych sněhow w horach, wobdawacych jeho dolinu, tomu dźakowano ma stajnje wodu. Po nastaću rjećaza spjatych jězorow je so přeběh rěki, prjedy jara wot njeprawidłownych spadkow wotwisny, bórze stabilizował. Spjatnišća wšak maja předewšěm energetisku funkciju; z milinarnjow na Drinje a na přitokach dobywa Albanska 90 % swojeje elektriskeje energije.
K přitočnišću Čorneho Drina słuša přitočnišćo [[Ohridski jězor|Ohridskeho jězora]] a [[Prespanski jězor|Prespanskeho jězora]], hačrunjež mjez nimaj zwiski na powjerchu njejsu.
== Wotkazy ==
{{Commonscat|Crn Drim|Čorny Drin}}
* [https://web.archive.org/web/20070929071005/http://watersee.net/e-forum/surface/drindrim.htm Daty wo Drinje] {{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20070929071016/http://watersee.net/e-forum/surface/lakeohrid.htm Daty wo Ohridskim jězorje] {{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20070929071011/http://watersee.net/e-forum/surface/lakeprespa.htm Daty wo jězorje Prespa] {{ref-en}}
[[Kategorija:Rěka w Europje]]
[[Kategorija:Rěka w Sewjernej Makedonskej]]
[[Kategorija:Rěka w Albanskej]]
[[Kategorija:Přitočnišćo Srjedźneho morja|1]]
[[Kategorija:Pomjezna rěka]]
ornxx1jtlw67k59i5gos0xuojseu9j4
391529
391528
2026-07-09T08:08:55Z
J budissin
7
391529
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik rěka
|Mjeno = Čorny Drin
|Originalne mjeno = Црн Дрим, Drini i Zi
|wobraz = Ura e re e Gjoricës.jpg
|Wopisanje = Čorny Drin w Gjoricy, Albanska
|Běži přez = [[Sewjerna Makedonska|Sewjernu Makedonsku]], [[Albanska|Albansku]]
|Žórło = w [[Struga (Sewjerna Makedonska)|Struze]] z [[Ohridski jězor|Ohridskeho jězora]]
|Wuliw = do rěki [[Drin]] pola města [[Kukës]]
|Žórło-šěrina = 41/10/26
|Žórło-dołhota = 20/40/40
|Žórło-ISO = MK-72
|Wuliw-šěrina = 42/05/43
|Wuliw-dołhota = 20/23/36
|Wuliw-ISO = AL-KU
|Mórski basenk = [[Jadranske morjo]]
|Rěčina =
|Dołhosć = 177
|Přestrjeń rěčiny = 11967
|Spad rěki =
|Wysokosć žórła = 693
|Wysokosć wuliwa =
}}
'''Čorny Drin''' ({{wrěči|mk}} Црн Дрим/''Crn Drim'', {{wrěči|sq}} ''Drini i Zi'') je [[rěka]] na zapadźe [[Sewjerna Makedonska|Sewjerneje Makedonskeje]] a sewjerowuchodźe [[Albanska|Albanskeje]], kotraž słuša do [[přitočnišćo|přitočnišća]] [[Jadranske morjo|Jadranskeho morja]]. Dołhosć je 177 km (56 km w Sewjernej Makedonskej, 121 km w Albanskej), přestrjeń [[rěčina|rěčiny]] je 11.967,5 km² (5.254 km² w Sewjernej Makedonskej, 6.603,6 km² w Albanskej, 109,9 km² w [[Grjekska|Grjekskej]]; rěčina Ohridskeho jězora 1.205,5 km² a jězora [[Prespanski jězor|Prespa]] 1.046 km²) inkluziwnje, srěni přeběh je 116 m³/s (w [[Kukës]]).
Čorny Drin nima žórło – wućeče jako mała rěka ze sewjerneho brjoha [[Ohridski jězor|Ohridskeho jězora]] w měsće [[Struga (Sewjerna Makedonska)|Struga]], na wysokosći 693 m n.m.h. Wot [[1962]] je wotliw regulowany a dźerži so na niwowje 22 m³/s. Čorny Drin běži do sewjerozapada mjez hórskimi rjećazami [[Jablanica|Jablanicy]] na zapadźe a [[Stogovo]] na wuchodźe. Na makedonskim wotrězku zastaruje tři kumštne wodowe spjatnišća: ''Globočica'', ''Špilje'' a ''Debar'', při čimž poslednje hromadźe z najwjetšim přitokom – [[Radika|Radiku]] – twori. Na to ćeče Čorny Drin nimo městačka [[Debar]] a přeprěkuje makedonsko-albansku hranicu.
Na teritoriju Albanskeje ćeče Čorny Drin tohorunja přez hory, rozdźělejo pasma [[Dešat]], [[Korab]] a [[Šar Planina]] na wuchodźe wot pasmow [[Allaman]], [[Zejë]] a [[Debë]] na zapadźe. Wokoło wsy [[Fushë Muhër]] rěka na sewjer wotbočuje. Na albanskim wotrězku Čorneho Drina su tři wodowe spjatnišća: ''Fierze'', ''Koman'' a ''Zadeje''. Wokoło města [[Kukës]] so Čorny Drin zjednoća z [[Běły Drin|Běłym Drinom]] do [[Drin]]a – najwjetšeje rěki Albanskeje.
Čorny Drin ma mnoholičbne a stajne přitoki z tajacych sněhow w horach, wobdawacych jeho dolinu, tomu dźakowano ma stajnje wodu. Po nastaću rjećaza spjatych jězorow je so přeběh rěki, prjedy jara wot njeprawidłownych spadkow wotwisny, bórze stabilizował. Spjatnišća wšak maja předewšěm energetisku funkciju; z milinarnjow na Drinje a na přitokach dobywa Albanska 90 % swojeje elektriskeje energije.
K přitočnišću Čorneho Drina słuša přitočnišćo [[Ohridski jězor|Ohridskeho jězora]] a [[Prespanski jězor|Prespanskeho jězora]], hačrunjež mjez nimaj zwiski na powjerchu njejsu.
== Wotkazy ==
{{Commonscat|Black Drin|Čorny Drin}}
* [https://web.archive.org/web/20070929071005/http://watersee.net/e-forum/surface/drindrim.htm Daty wo Drinje] {{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20070929071016/http://watersee.net/e-forum/surface/lakeohrid.htm Daty wo Ohridskim jězorje] {{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20070929071011/http://watersee.net/e-forum/surface/lakeprespa.htm Daty wo jězorje Prespa] {{ref-en}}
[[Kategorija:Rěka w Europje]]
[[Kategorija:Rěka w Sewjernej Makedonskej]]
[[Kategorija:Rěka w Albanskej]]
[[Kategorija:Přitočnišćo Srjedźneho morja|1]]
[[Kategorija:Pomjezna rěka]]
k8ver0275aq5t9mnlwgvg4ty5q726xa
Łužiska Nysa
0
3545
391537
385393
2026-07-09T09:47:09Z
J budissin
7
391537
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik rěka
|Mjeno = Łužiska Nysa
|Originalne mjeno = Lužická Nisa, Lausitzer Neiße, Nysa Łużycka
|wobraz = Neisse bei skerbersdorf 640x480.jpg
|Wopisanje = Łužiska Nysa blisko [[Skarbišecy|Skarbišec]]
|Běži přez = [[Čěska|Čěsku]]; twori hranicu mjez [[Pólska|Pólskej]] a [[Němska|Němskej]]
|Žórło = w [[Jizerske horiny|Jizerskich horinach]]
|Wuliw = blisko [[Radšow (Delnja Łužica)|Radšowa]] do [[Wódra|Wódry]]
|Žórło-šěrina = 50/43/35
|Žórło-dołhota = 15/13/36
|Žórło-ISO = CZ-LI
|Wuliw-šěrina = 52/04/10
|Wuliw-dołhota = 14/45/20
|Wuliw-ISO = DE-BB
|Wysokosć žórła = 655
|Wysokosć wuliwa = 32
|Mapa = Oder-Neisse line between Germany and Poland.jpg
|Wopisanje mapy = Połoženje Łužiskeje Nysy mjez Němskej a Pólskej
|Mórski basenk = [[Baltiske morjo]]
|Rěčina = [[Witka]], [[Mandawa]], [[Plěsnica]], [[Małksa]]
|Dołhosć = 252
|Přestrjeń rěčiny = 4.297
}}
'''Łužiska Nysa''' ({{wrěči|de}} ''Lausitzer Neiße''‚ {{wrěči|dsb}} ''Łužyska Nysa'', {{wrěči|cs}} ''Lužická Nisa'', {{wrěči|pl}} ''Nysa Łużycka'') je 256 kilometrow dołha [[rěka]] w srjedźnej [[Europa|Europje]] a lěwy přitok [[Wódra|Wódry]]. Łužiska Nysa je najdlěša z třoch rěkow z mjenom [[Nysa]] a twori, we wuslědku [[Druha swětowa wójna|Druheje swětoweje wójny]], dźěl hranicy mjez [[Němska|Němskej]] a [[Pólska|Pólskej]]. Jednozmyslnosće dla w nastupanju na Němsku mjenuje so tohodla často jenož '''Nysa''' (němsce: Neiße).
Łužiska Nysa wužórli so w [[Čěska|čěskich]] [[Jizerske horiny|Jizerskich horinach]] w [[Nová Ves nad Nisou|Nowej Wsy nad Nysu]] ''(Neudorf an der Neiße)'' sewjerowuchodnje wot [[Jablonec nad Nisou|Jablonca nad Nisou]] a njedaloko pólskeje mjezy. Ćeče tam přez Jablonec a [[Liberec]] do [[Hornja Łužica|Hornjeje Łužicy]] a twori wot třikrajoweho róžka, kotryž docpěje na juhu [[Žitawa|Žitawy]], pomjeznu rěku mjez Němskej a Pólskej. Do sewjera ćeče dale přez [[Zhorjelc]], hoberski [[Park wjercha Pücklera]] pola [[Mužakow]]a a [[Delnja Łužica|Delnju Łužicu]]. Pola [[Radšow (Delnja Łužica)|Radšowa]], w gmejnje [[Neißemünde]] mjez [[Gubin]]om a [[Eisenhüttenstadt]]om, so Łužiska Nysa wotlěwa do Wódry wuliwa.
''Hlej tež:'' [[:Kategorija:Sydlišćo při Łužiskej Nysy|Nastawki wo při Nysy ležacych sydlišćach]]
<gallery>
Image:NeisseHartau.jpg|Łužiska Nysa při přestupjenju z Čěskeje do Němskeje
Image:Altstadtbruecke_goerlitz_gnu_photo_behrendt.jpg| Staroměšćanski móst w Zhorjelcu
Image:Oder_Fluss.jpg|Wuliw Łužiskeje Nysy do [[Wódra|Wódry]]
</gallery>
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Lusatian Neisse|Lausitzer Neiße}}
[[Kategorija:Rěka w Pólskej]]
[[Kategorija:Rěka w Čěskej]]
[[Kategorija:Rěka w Sakskej]]
[[Kategorija:Rěka w Braniborskej]]
[[Kategorija:Rěka we Łužicy]]
[[Kategorija:Rěka w Europje]]
[[Kategorija:Přitočnišćo Wódry|1]]
[[Kategorija:Pomjezna rěka]]
[[Kategorija:Jizerske horiny]]
rae3us10rl59vx9y3lgfzc7h5cz9j8t
Němsko-hornjoserbska lisćina městnych mjenow
0
3562
391468
380982
2026-07-08T13:31:20Z
J budissin
7
391468
wikitext
text/x-wiki
[[Dataja:Róžant – znački.jpg|thumb|Dwurěčna wjesna tafla]]
Tuta lisćina wobsahuje němske městne mjena a jich serbske přełožki. Žórła su we hłownym Serbski prawopisny słownik, słowniki [[Arnošt Muka|Arnošta Muki]], [[Filip Rězak|Filipa Rězaka]] a [[Jurij Kral|Jurja Krala]] a datowa banka [[Serbski institut|Serbskeho instituta]].
Městna, kotrež so (dźensa) zwonka [[Serbski sydlenski rum|serbskeho sydlenskeho ruma]] namakaja, pokazaja so ''kursiwnje''.
{{TOC}}
{|class="wikitable sortable"
|+ Městne mjena – němsce a serbsce
|- class="hintergrundfarbe5"
! němske mjeno !! gmejna !! serbske mjeno
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|A}}A || || {{Kótwica|A}}
|-
| ''Altbernsdorf auf dem Eigen'' || [[Bernstadt a. d. Eigen]] || ''[[Stare Bjenadźice]]''
|-
| ''Altcunnewitz'' || [[Lubij]] || ''[[Stara Chójnica]]''
|-
| Alte Ziegelscheune || [[Pančicy-Kukow]] || [[Stara Cyhelnica]]
|-
| ''Altenburg'' || [[Durinska]] || ''[[Starohród]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Altliebel || [[Rěčicy]] || [[Stary Lubolń]]
|-
| ''Altscheidenbach'' || [[Załom]] || ''[[Stary Ručej]]''
|-
| Altstadt || [[Budyšin]] || [[Stare město]]
|-
| Amtsanbau || [[Wojerecy]] || [[Hamtske chěže]]
|-
| ''Annahütte'' || [[Schipkau]] || ''[[Ždźark]]''
|-
| Arnsdorf || [[Dobruša-Huska]] || [[Warnoćicy (Dobruša-Huska)|Warnoćicy]]
|-
| Auritz || [[Budyšin]] || [[Wuricy]]
|-
| ''Auschkowitz'' || [[Porchow]] || ''[[Wučkecy]]''<ref name="jakubaš" />
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|B}}B || ||
|-
| ''Bad Liebenwerda'' || [[Braniborska]] || ''[[Rukow]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Bad Muskau || || [[Mužakow]]
|-
| ''Bamberg'' || [[Bayerska]] || ''Babin''
|-
| Baruth || [[Malešecy]] || [[Bart]]
|-
| Bärwalde || [[Hamor]] || [[Bjerwałd]]
|-
| Basankwitz || [[Budyšin]] || [[Bozankecy]]
|-
| Baschütz || [[Kubšicy]] || [[Bošecy]]
|-
| Bautzen || || [[Budyšin]]
|-
| ''Bederwitz'' || [[Šěrachow-Korzym]] || ''[[Bjedrusk]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Beiersdorf'' || || ''[[Bejerecy]]''
|-
| Belgern || [[Wóspork]] || [[Běła Hora (Wóspork)|Běła Hora]]
|-
| ''Bellwitz'' || [[Lubij]] || ''[[Bělecy]]''<ref name="jakubaš">{{Jakubaš}}</ref>
|-
| ''Belmsdorf'' || [[Biskopicy]] || ''[[Bałdrijanecy]], Bjelmanecy''
|-
| Berg || [[Mužakow]] || [[Hora (Mužakow)|Hora]]
|-
| Berge || [[Budestecy]] || [[Zahor]]
|-
| Bergen || [[Halštrowska Hola]] || [[Hory pola Wojerec|Hory]]
|-
| ''Bernbruch'' || [[Kamjenc]] || ''[[Bambruch]]''
|-
| ''Bernsdorf'' || || ''[[Njedźichow]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Berzdorf'' || [[Schönau-Berzdorf]] || ''[[Bartono]]''<ref name="pful" />
|-
| ''Biehain'' || [[Hórka]] || ''[[Běhany]]''
|-
| ''Biehla'' || [[Kamjenc]] || ''[[Běła (Hornja Łužica)|Běła]]''
|-
| ''Biehlen'' || [[Čorna WodaF]] || ''[[Bělno]]''
|-
| ''Biesig'' || [[Rychbach]] || ''[[Běžik]]''
|-
| ''Biesnitz'' || [[Zhorjelc]] || ''[[Běžnica]]''
|-
| Binnewitz || [[Budestecy]] || [[Bónjecy]], Bynjecy<ref name="pful" />
|-
| Birkau || [[Hodźij]] || [[Brěza (wjes)|Brěza]]
|-
| ''Birkenrode'' || [[Zemicy-Tumicy]] || ''[[Brězyšćo]]''
|-
| ''Bischdorf'' || [[Rosenbach]] || ''[[Biskopice]]''
|-
| ''Bischheim'' || [[Haselbachtal]] || ''[[Biskopicy (wjes)|Biskopicy]]''<ref name="pful" />
|-
| ''Bischofswerda'' || || ''[[Biskopicy]]''
|-
| Bloaschütz || [[Budyšin]] || [[Błohašecy]]
|-
| Blösa || [[Kubšicy]] || [[Brězow]]
|-
| Bluno || [[Halštrowska Hola]] || [[Bluń]]
|-
| Boblitz || [[Budyšin]] || [[Bobolcy]]
|-
| ''Boderitz'' || [[Halštrow]] || ''[[Bódricy]]''
|-
| ''Bodensee'' || [[Badensko-Württembergska]] || ''[[Bodamski jězor]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Bolbritz || [[Budyšin]] || [[Bolborcy]]
|-
| ''Bocka'' || [[Porchow]] || ''[[Bukowc]]''
|-
| Bocka || [[Radwor]] || [[Bukowka (Radwor)|Bukowka]]
|-
| ''Borna'' || || ''[[Borno]]''
|-
| Bornitz || [[Radwor]] || [[Boranecy]]
|-
| Boxberg || || [[Hamor]]
|-
| ''Brandenburg/Havel'' || [[Braniborska]] || ''[[Branibor]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Braunsdorf''|| [[Bronowice (Trzebiel)|Bronowice]], [[Pólska]] || ''[[Brunojcy]]''
|-
| ''Brauna'' || [[Kamjenc]] || ''[[Brunow]]''
|-
| Brehmen || [[Wulka Dubrawa]] || [[Brěmjo]]
|-
| ''Breitendorf'' || [[Bukecy]] || ''[[Wujězd]]''
|-
| ''Breslau (Wrocław)'' || [[Pólska]] || ''[[Wrócław]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Briesing || [[Malešecy]] || [[Brězynka (Malešecy)|Brězynka]], Brěznik<ref name="pful" />
|-
| ''Brieske'' || [[Zły Komorow]] || ''[[Brězk]], Brězki''<ref name="pful" />
|-
| Brießnitz || [[Malešecy]] || [[Brězecy]]
|-
| Brischko || [[Kulow]] || [[Brěžki]]
|-
| Brohna || [[Radwor]] || [[Bronjo]]
|-
| Brösa || [[Malešecy]] || [[Brězyna]]
|-
| Brösang || [[Dobruša-Huska]] || [[Brězynka (Dobruša-Huska)|Brězynka]]
|-
| Bröthen || [[Wojerecy]] || [[Brětnja]]
|-
| ''Buchholz'' || [[Vierkirchen]] || ''[[Křišow]]''
|-
| Buchwalde || [[Malešecy]] || [[Bukojna (Malešecy)|Bukojna]]
|-
| ''Budweis'' || [[Čěska]] || ''[[Budźejowicy]]''
|-
| Burg || [[Sprjewiny Doł]] || [[Bórk (Sprjewiny Doł)|Bórk]]
|-
| Burghammer || [[Sprjewiny Doł]] || [[Bórkhamor]]
|-
| Burgneudorf || [[Sprjewiny Doł]] || [[Nowa Wjes (Sprjewiny Doł)|Nowa Wjes]]
|-
| Burk || [[Budyšin]] || [[Bórk (Budyšin)|Bórk]]
|-
| ''Burkau'' || || ''[[Porchow]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Buschbach'' || [[Markoćicy]] || ''[[Nechow]]''
|-
| Buscheritz || [[Hodźij]] || [[Bóšericy]]
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|C}}C || ||
|-
| ''Callenberg'' || [[Šěrachow-Korzym]] || ''[[Chemberk]]''
|-
| Camina || [[Radwor]] || [[Kamjenej (Radwor)|Kamjenej]]
|-
| Caminau || [[Rakecy]] || [[Kamjenej (Rakecy)|Kamjenej]]
|-
| Canitz-Christina || [[Kubšicy]] || [[Konjecy (Kubšicy)|Konjecy]]
|-
| Cannewitz || [[Zemicy-Tumicy]] || [[Chanecy]]
|-
| Cannewitz || [[Malešecy]] || [[Skanecy]]
|-
| Cannewitz || [[Pančicy-Kukow]] || [[Kanecy]]
|-
| Caseritz || [[Chrósćicy]] || [[Kozarcy]]
|-
| Caßlau || [[Njeswačidło]] || [[Koslow]]
|-
| ''Chemnitz'' || || ''[[Kamjenica]]''
|-
| Coblenz || [[Hodźij]] || [[Koblicy (Hodźij)|Koblicy]]
|-
| Cölln || [[Radwor]] || [[Chelno]]
|-
| Commerau || [[Wulka Dubrawa]] || [[Komorow (Wulka Dubrawa)|Komorow]]
|-
| Commerau || [[Rakecy]] || [[Komorow (Rakecy)|Komorow]]
|-
| Cortnitz || [[Wóspork]] || [[Chortnica]]
|-
| ''Cosel'' || [[Sepicy]] || ''[[Kózły (Sepicy)|Kózły]]''
|-
| Cossern || [[Dobruša-Huska]] || [[Kosarnja]]
|-
| Cosul || [[Budestecy]] || [[Kózły (wjes)|Kózły]]
|-
| Cottbus || || [[Choćebuz]]
|-
| Crosta || [[Wulka Dubrawa]] || [[Chróst]]
|-
| ''Crostau'' || [[Šěrachow-Korzym]] || ''[[Chróstawa]]''
|-
| Crostwitz || || [[Chrósćicy]]
|-
| ''Cunewalde'' || || ''[[Kumwałd]]''
|-
| ''Cunnersdorf'' || [[Kamjenc]] || ''[[Hlinka]]''
|-
| Cunnewitz || [[Ralbicy-Róžant]] || [[Konjecy (Ralbicy-Róžant)|Konjecy]]
|-
| Czorneboh || [[Bukecy]] || [[Čornobóh]], Prašica<ref name="jakubaš" />
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|D}}D || ||
|-
| Dahlowitz || [[Wulka Dubrawa]] || [[Dalicy]]
|-
| Dahren || [[Hodźij]] || [[Darin]]
|-
| Daranitz || [[Kubšicy]] || [[Torońca]]
|-
| Dauban || [[Wysoka Dubrawa]] || [[Dubo]], Duby<ref name="pful" />
|-
| Daubitz || [[Rěčicy]] || [[Dubc]]
|-
| ''Demitz-Thumitz'' || || ''[[Zemicy-Tumicy]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Denkwitz || [[Budestecy]] || [[Dźenikecy]]
|-
| ''Deschka'' || [[Nysowa łučina]] || ''[[Deško]]''
|-
| Deutschbaselitz || [[Kamjenc]] || [[Němske Pazlicy]]
|-
| ''Deutsch Ossig'' || [[Zhorjelc]] || ''[[Němski Wosyk]]''
|-
| ''Deutsch Paulsdorf'' || [[Markoćicy]] || ''[[Němske Pawlicy]]''
|-
| Diehmen || [[Dobruša-Huska]] || [[Demjany]]
|-
| ''Diehsa'' || [[Waldhufen]] || ''[[Dźěže]]''
|-
| Doberschau || [[Dobruša-Huska]] || [[Dobruša]]
|-
| Doberschütz || [[Malešecy]] || [[Dobrošecy]], Dobrašecy<ref name="pful" />
|-
| Doberschütz || [[Njeswačidło]] || [[Dobrošicy]]
|-
| Döberkitz || [[Budyšin]] || [[Debrikecy]]
|-
| ''Döbra'' || [[Wóslink]] || ''[[Debricy]]''
|-
| Dobranitz || [[Hodźij]] || [[Dobranecy]]
|-
| ''Dobrig'' || [[Halštrow]] || ''[[Dobrik]]''
|-
| Döbschke || [[Hodźij]] || [[Debiškow]]
|-
| ''Döbschütz'' || [[Vierkirchen]] || ''Dobšicy, [[Debšk]]''
|-
| Döhlen || [[Kubšicy]] || [[Delany (wjes)|Delany]]
|-
| ''Dolgowitz'' || [[Lubij]] || ''[[Dołhaćicy]]''<ref name="pful" />
|-
| Dörgenhausen || [[Wojerecy]] || [[Němcy (wjes)|Němcy]]
|-
| Döschko || [[Sprjewiny Doł]] || [[Daški]]
|-
| Drauschkowitz || [[Dobruša-Huska]] || [[Družkecy]]
|-
| Drehna || [[Hamor]] || [[Tranje]]
|-
| Drehsa || [[Wóspork]] || [[Droždźij]]
|-
| Dreihäuser || [[Worklecy]] || [[Horni Hajnk]]
|-
| Dreikretscham || [[Hodźij]] || [[Haslow]]
|-
| Dreistern || [[Hodźij]] || [[Tři Hwězdy]]
|-
| Dreiweibern || [[Łaz]] || [[Tři Žony]]
|-
| ''Dresden'' || || ''[[Drježdźany]]''
|-
| Dretschen || [[Dobruša-Huska]] || [[Drječin]]
|-
| Driewitz || [[Łaz]] || [[Drěwcy]]
|-
| Droben || [[Radwor]] || [[Droby]]
|-
| Dubrauke || [[Malešecy]] || [[Dubrawka]]
|-
| Dubring || [[Kulow]] || [[Dubrjenk]]
|-
| Dürrbach || [[Hamor]] || [[Dyrbach]]
|-
| ''Dürrhennersdorf'' || || ''[[Suche Hendrichecy]]''
|-
| Dürrwicknitz || [[Njebjelčicy]] || [[Wěteńca]]
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|E}}E || ||
|-
| Ebendörfel || [[Budestecy]] || [[Bělšecy]]
|-
| ''Ebersbach'' || || ''[[Habrachćicy]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Eibau'' || [[Kotmar (gmejna)|Kotmar]] || ''[[Jiwow]]''
|-
| ''Eiserode'' || [[Lubij]] || ''[[Njeznarowy]]''
|-
| ''Ellersdorf'' || [[Załom]] || ''[[Elerecy]]''
|-
| Elsterheide || || [[Halštrowska Hola]]
|-
| ''Elsterwerda'' || [[Braniborska]] || ''[[Wikow]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Elstra'' || || ''[[Halštrow]]''
|-
| Entenschenke || [[Rakecy]] || [[Kača Korčma]]
|-
| ''Erfurt'' || [[Durinska]] || ''[[Jarobrod]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Eselsberg || [[Hamor]] || [[Wósliča hora]]
|-
| ''Eulowitz'' || [[Budestecy]] || ''[[Jiłocy]]''
|-
| Eutrich || [[Rakecy]] || [[Jitk]]
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|F}}F || ||
|-
| Fleißig || [[Malešecy]] || [[Flisak]]
|-
| Förstgen || [[Mikow]] || [[Dołha Boršć]]
|-
| Förstgen-Ost || [[Mikow]] || [[Dołha Boršć-Wuchod]]
|-
| ''Frankfurt am Main'' || [[Hessenska]] || ''[[Frankobrod nad Mohanom]]''
|-
| ''Frankfurt an der Oder'' || [[Braniborska]] || ''[[Frankobrod nad Wódru]]''
|-
| Friedersdorf || [[Łaz]] || [[Bjedrichecy]]
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|G}}G || ||
|-
| Gablenz || || [[Jabłońc]]
|-
| Gaußig || [[Dobruša-Huska]] || [[Huska]]
|-
| Gebelzig || [[Wysoka Dubrawa]] || [[Hbjelsk]]
|-
| Geierswalde || [[Halštrowska Hola]] || [[Lejno (Halštrowska Hola)|Lejno]]
|-
| Geißlitz || [[Malešecy]] || [[Kislica]]
|-
| Geißlitz (†) || (Łazkowska jama) || [[Kisyłk]]
|-
| ''Geißmannsdorf'' || [[Biskopicy]] || ''[[Dźibrachćicy]]''
|-
| ''Gelenau'' || [[Kamjenc]] || ''[[Jelenjow]]''
|-
| ''Georgewitz'' || [[Lubij]] || ''[[Korecy]]''
|-
| Gesundbrunnen || [[Budyšin]] || [[Strowotna studnja]]
|-
| Glaubnitz || [[Pančicy-Kukow]] || [[Hłupońca]]
|-
| ''Glauschnitz'' || [[Łužnica]] || ''[[Hłušnica]]''
|-
| Gleina || [[Malešecy]] || [[Hlina (wjes)|Hlina]]
|-
| ''Glossen'' || [[Lubij]] || ''[[Hłušina]]''
|-
| Gnaschwitz || [[Dobruša-Huska]] || [[Hnašecy]]
|-
| ''Gnesen'' || [[Pólska]] || ''[[Hnězdno]]''
|-
| Göbeln || [[Wulka Dubrawa]] || [[Kobjelń]]
|-
| Göda || || [[Hodźij]]
|-
| ''Gödlau'' || [[Halštrow]] || ''[[Jědlow]]''
|-
| ''Görlitz'' || || ''[[Zhorjelc]]''
|-
| ''Goldbach'' || [[Biskopicy]] || ''[[Kadłobja]]''
|-
| Golenz || [[Dobruša-Huska]] || [[Holca (wjes)|Holca]]
|-
| ''Goßwitz'' || [[Rychbach]] || ''[[Hóswecy]], Hosćilecy''
|-
| Gränze || [[Ralbicy-Róžant]] || [[Hrańca]]
|-
| Gröditz || [[Wóspork]] || [[Hrodźišćo (Wóspork)|Hrodźišćo]]
|-
| Großbrösern || [[Radwor]] || [[Wulki Přezdrěń]]
|-
| ''Großdehsa'' || [[Lubij]] || ''[[Dažin]]''
|-
| ''Großdrebnitz'' || [[Biskopicy]] || ''[[Drjewnica]]''
|-
| Großdöbschütz || [[Hornja Hórka]] || [[Debsecy]]
|-
| Groß Düben || || [[Dźěwin (wjes)|Dźěwin]]
|-
| Großdubrau || || [[Wulka Dubrawa]]
|-
| ''Großgrabe'' || [[Njedźichow]] || ''[[Hrabowa]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Großhänchen'' || [[Porchow]] || ''[[Wulki Wosyk]]''
|-
| ''Großkoschen'' || [[Zły Komorow]] || ''[[Košyna]]''
|-
| ''Groß Krauscha'' || [[Nysowa łučina]] || ''[[Krušow]]''
|-
| Großkunitz || [[Kubšicy]] || [[Chójnica]]
|-
| Groß Neida || [[Wojerecy]] || [[Wulka Nydej]]
|-
| Groß Partwitz (†) || (Skadowska jama) || [[Parcow]]
|-
| Großpostwitz || || [[Budestecy]]
|-
| ''Groß Radisch'' || [[Wysoka Dubrawa]] || ''[[Radšow]]''
|-
| ''Großröhrsdorf'' || || ''[[Wulke Rědorjecy]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Groß Särchen || [[Łaz]] || [[Wulke Zdźary]]
|-
| Groß Saubernitz || [[Wysoka Dubrawa]] || [[Zubornica]]
|-
| ''Großschönau'' || || ''[[Wulki Šunow]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Großschweidnitz'' || || ''[[Swóńca]]'', Swidnica, Swódnica<ref name="jakubaš" />
|-
| Großwelka || [[Budyšin]] || [[Wulki Wjelkow]]
|-
| Grubditz || [[Kubšicy]] || [[Hruboćicy]]
|-
| Grube || [[Wóspork]] || [[Jama (Wóspork)|Jama]]
|-
| Grubschütz || [[Dobruša-Huska]] || [[Hrubjelčicy]]
|-
| ''Grünewald'' || || ''[[Zeleny Hózd]]''
|-
| ''Grüngräbchen'' || [[Sepicy]] || ''[[Zelena Hrabowka]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Guhra || [[Bóšicy]] || [[Hora (Bóšicy)|Hora]]
|-
| Günthersdorf || [[Dobruša-Huska]] || [[Hunćericy]]
|-
| ''Gurigk'' || [[Rychbach]] || ''[[Hórka (Rychbach)|Hórka]]''
|-
| ''Guteborn'' || || ''[[Wudwor (Rólany)|Wudwor]]''
|-
| Guttau || [[Malešecy]] || [[Hućina]]
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|H}}H || ||
|-
| Haide || [[Wuskidź]] || [[Hola (Wuskidź)|Hola]]
|-
| Hainitz || [[Budestecy]] || [[Hajnicy]]
|-
| Halbendorf || [[Dźěwin (wjes)|Dźěwin]] || [[Brězowka]]
|-
| ''Halbendorf/Gebirge'' || [[Šěrachow-Korzym]] || ''[[Wbohow (Šěrachow-Korzym)|Wbohow]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Halbendorf/Spree || [[Malešecy]] || [[Połpica]]
|-
| Hammerstadt || [[Rěčicy]] || [[Hamoršć]]
|-
| ''Hausdorf'' || [[Kamjenc]] || ''[[Wukecy]]''
|-
| ''Hennersdorf'' || [[Kamjenc]] || ''[[Hendrichecy]]''
|-
| Hermsdorf/Spree || [[Łaz]] || [[Hermanecy/Sprjewja]]
|-
| Hochkirch || || [[Bukecy]]
|-
| ''Hof'' || [[Bayerska]] || ''[[Dwórc]]''
|-
| Höflein || [[Worklecy]] || [[Wudwor (Worklecy)|Wudwor]]
|-
| ''Hohenbocka'' || || ''[[Bukow]]''
|-
| Holscha || [[Njeswačidło]] || [[Holešow]]
|-
| Holschdubrau || [[Njeswačidło]] || [[Holešowska Dubrawka]]
|-
| ''Holtendorf'' || [[Markoćicy]] || ''[[Holećin]]''
|-
| ''Horka'' || || ''[[Hórka]]''
|-
| Horka || [[Chrósćicy]] || [[Hórki]]
|-
| ''Horscha'' || [[Kwětanecy při jězoru]] || ''[[Hóršow]]''
|-
| ''Hosena'' || [[Zły Komorow]] || ''[[Hóznja]]''
|-
| Hoske || [[Kulow]] || [[Hózk]]
|-
| Hoyerswerda || || [[Wojerecy]]
|-
| Hutberg || [[Kamjenc]] || [[Pastwina hora]]
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|I}}I || ||
|-
| ''Irgersdorf'' || [[Wjelećin]] || ''[[Wostašecy]]''<ref name="jakubaš" />
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|J}}J || ||
|-
| Jahmen || [[Hamor]] || [[Jamno]]
|-
| ''Jänkendorf'' || [[Waldhufen]] || ''[[Němske Jenkecy]]''
|-
| Jannowitz || [[Hodźij]] || [[Janecy]]
|-
| Jauer || [[Pančicy-Kukow]] || [[Jawora (wjes)|Jawora]]
|-
| Jauernick || [[Bukecy]] || [[Jawornik]]
|-
| ''Jauernick'' || [[Markoćicy]] || ''[[Jawernik]]''
|-
| Jenkwitz || [[Kubšicy]] || [[Jenkecy (Kubšicy)|Jenkecy]]
|-
| ''Jerchwitz'' || [[Wysoka Dubrawa]] || ''[[Jěrchecy]]''
|-
| Jesau || [[Kamjenc]] || [[Jěžow]]
|-
| Jeschütz || [[Wulka Dubrawa]] || [[Ješicy]]
|-
| Jeßnitz || [[Bóšicy]] || [[Jaseńca (Bóšicy)|Jaseńca]]
|-
| Jeßnitz || [[Kubšicy]] || [[Jaseńca (Kubšicy)|Jaseńca]]
|-
| Jetscheba || [[Wulka Dubrawa]] || [[Jatřob]]
|-
| ''Jiedlitz'' || [[Porchow]] || ''[[Jědlica]]''
|-
| ''Johannisthal'' || [[Łuty]] || ''[[Janowy Doł]]''
|-
| Johnsdorf || [[Rakecy]] || [[Jeńšecy]]
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|K}}K || ||
|-
| ''Kaana'' (†) || (Rěčna zawěra Kwětanecy) || ''[[Kanjow]]''
|-
| ''Kälbersteine'' || [[Šěrachow-Korzym]] || ''[[Chołmy]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Kaltwasser'' || [[Nysowa łučina]] || ''Studźeńka''
|-
| Kamenz || || [[Kamjenc]]
|-
| ''Karlsdorf'' || [[Zemicy-Tumicy]] || ''[[Karlicy]]''
|-
| Kaschel || [[Hamor]] || [[Košla]]
|-
| Kaschwitz || [[Pančicy-Kukow]] || [[Kašecy]]
|-
| Katschwitz || [[Dobruša-Huska]] || [[Kočica]]
|-
| Kauppa || [[Wulka Dubrawa]] || [[Kupoj]]
|-
| Keula || [[Krušwica]] || [[Kij]]
|-
| Keula || [[Kulow]] || [[Kulowc (wjes)|Kulowc]]
|-
| ''Kiesdorf'' || [[Schönau-Berzdorf]] || ''[[Kislica (wjes)|Kislica]]''
|-
| ''Kindisch'' || [[Halštrow]] || ''[[Kinč]]''
|-
| ''Kirschau'' || [[Šěrachow-Korzym]] || ''[[Korzym]]''
|-
| ''Kittlitz'' || [[Lubij]] || ''[[Ketlicy]]''
|-
| ''Klagenfurt'' || [[Awstriska]] || ''[[Celowc]]''
|-
| Kleinbautzen || [[Malešecy]] || [[Budyšink]]
|-
| Kleinbrösern || [[Radwor]] || [[Přezdrěnk]]
|-
| ''Kleindehsa'' || [[Lubij]] || ''[[Dažink]]''
|-
| ''Kleindrebnitz'' || [[Biskopicy]] || ''[[Mała Drjewnica]]''
|-
| Kleindöbschütz || [[Hornja Hórka]] || [[Małe Debsecy]]
|-
| Kleindubrau || [[Wulka Dubrawa]] || [[Mała Dubrawa]]
|-
| Kleinförstchen || [[Hodźij]] || [[Mała Boršć]]
|-
| ''Kleinhänchen'' || [[Porchow]] || ''[[Mały Wosyk]]''
|-
| Kleinholscha || [[Njeswačidło]] || [[Mały Holešow]]
|-
| ''Kleinkoschen'' || [[Zły Komorow]] || ''[[Košynka]]''
|-
| ''Klein-Krauscha'' || [[Nysowa łučina]] || ''[[Krušowk]]''
|-
| Klein Kunitz || [[Budestecy]] || [[Chójnička]]
|-
| Klein-Oelsa || [[Hamor]] || [[Wolešnica (Hamor)|Wolešnica]]
|-
| Klein Partwitz || [[Halštrowska Hola]] || [[Bjezdowy]], Bezdow,<ref name="jakubaš" /> Bjezdoły<ref name="pful" />
|-
| ''Kleinpostwitz'' || [[Šěrachow-Korzym]] || ''[[Bójswecy]]'',<ref name="jakubaš" /> Bójswocy<ref name="pful" />
|-
| Kleinpraga || [[Hodźij]] || [[Mała Praha]]
|-
| Klein Priebus || [[Krušwica]] || [[Přibuzk]]
|-
| Klein-Radisch || [[Hamor]] || [[Radšowk]]
|-
| ''Kleinradmeritz'' || [[Lubij]] || ''[[Małe Radměrcy]]''
|-
| ''Kleinröhrsdorf'' || [[Wulke Rědorjecy]] || ''[[Małe Rědorjecy]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Kleinsaubernitz || [[Malešecy]] || [[Zubornička]]
|-
| Kleinseidau || [[Budyšin]] || [[Zajdow]]
|-
| Kleinseitschen || [[Hodźij]] || [[Žičenk]]
|-
| Kleinwelka || [[Budyšin]] || [[Mały Wjelkow]]
|-
| Klitten || [[Hamor]] || [[Klětno]]
|-
| Klix || [[Wulka Dubrawa]] || [[Klukš]]
|-
| Knappenrode || [[Wojerecy]] || [[Hórnikecy]]
|-
| Köbeln || [[Mužakow]] || [[Kobjelin]]
|-
| Koblenz || [[Łaz]] || [[Koblicy (Łaz)|Koblicy]]
|-
| Kodersdorf || || ''[[Kodrecy]]''
|-
| Kohlwesa || [[Bukecy]] || [[Kołwaz]]
|-
| ''Koitzsch'' || [[Neukirch pola Kinsporka|Neukirch]] || ''[[Chojny]]''
|-
| Kolbitz || [[Łaz]] || [[Kołpica]]
|-
| Kolpen (†) || (Łazowska jama) || [[Kołpin]]
|-
| ''Kollm'' || [[Kwětanecy při jězoru]] || ''[[Chołm]]''
|-
| Königsberg || [[Wuchodna Pruska]] || ''[[Kralowc (Ruska)|Kralowc]]''
|-
| ''Königsbrück'' || || ''[[Kinspork]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Königshainer Berge'' || || ''[[Limas]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Königstein || || ''[[Kralowc (Sakska Šwica)|Kralowc]]''
|-
| Königswartha || || [[Rakecy]]
|-
| ''Königs Wusterhausen'' || [[Braniborska]] || ''[[Parsk]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Kopschin || [[Chrósćicy]] || [[Kopšin]]
|-
| ''Kosel'' || [[Niska]] || ''[[Kózło (Niska)|Kózło]]''
|-
| Koselbruch || [[Wojerecy]] || [[Kózło (Wojerecy)|Kózło]]
|-
| ''Kostebrau'' || [[Łuchow]] || ''[[Kósćebra]]''
|-
| Kotitz || [[Wóspork]] || [[Kotecy]]
|-
| Kotten || [[Kulow]] || [[Koćina]]
|-
| ''Kottmarsdorf'' || [[Kotmar (gmejna)|Kotmar]] || ''[[Kotmarjecy]]''
|-
| ''Krappe'' || [[Lubij]] || ''[[Chrapow|Krapow]]''
|-
| Krauschwitz || || [[Krušwica]]
|-
| Kreba || [[Chrjebja-Nowa Wjes]] || [[Chrjebja]]
|-
| Kreba-Neudorf || || [[Chrjebja-Nowa Wjes]]
|-
| Kreckwitz || [[Kubšicy]] || [[Krakecy]]
|-
| Kriepitz || [[Halštrow]] || [[Krěpjecy]]
|-
| Kringelsdorf || [[Hamor]] || [[Krynhelecy]]
|-
| Krinitz || [[Njeswačidło]] || [[Króńca]]
|-
| ''Krobnitz'' || [[Rychbach]] || ''[[Krobnica]]''
|-
| Kromlau || [[Jabłońc]] || [[Kromola]]
|-
| Kronförstchen || [[Wulka Dubrawa]] || [[Křiwa Boršć]]
|-
| ''Kroppen'' || || ''[[Kropnja]]''
|-
| Kubschütz || || [[Kubšicy]]
|-
| Kuckau || [[Pančicy-Kukow]] || [[Kukow]]
|-
| Kühnicht || [[Wojerecy]] || [[Kinajcht]]
|-
| Kumschütz || [[Kubšicy]] || [[Kumšicy]]
|-
| ''Kunnersdorf auf dem Eigen'' || [[Bernstadt auf dem Eigen]] || ''[[Kundraćicy]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Kunnerwitz'' || [[Zhorjelc]] || ''[[Konjerjecy]]''
|-
| Kuppritz || [[Bukecy]] || [[Koporcy]]
|-
| ''Kynitzsch'' || [[Biskopicy]] || ''[[Kinič]]''
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|L}}L || ||
|-
| Lache || [[Chrjebja-Nowa Wjes]] || [[Čorna Truha]]
|-
| Laske || [[Ralbicy-Róžant]] || [[Łazk]]
|-
| ''Lauba'' || [[Lěwałd]] || ''[[Lubow]]''
|-
| ''Laubusch'' || [[Łuty]] || ''[[Lubuš (Łuty)|Lubuš]]''
|-
| ''Laucha'' || [[Lubij]] || ''[[Luchow]]''
|-
| ''Lauchhammer'' || || ''[[Łuchow]]''
|-
| Lauske || [[Bóšicy]] || [[Łusč]]
|-
| Lauske || [[Wóspork]] || [[Łusk]]
|-
| ''Laußnitz'' || || ''[[Łužnica]]''
|-
| ''Lauta'' || || ''[[Łuty]]''
|-
| ''Lauta-Dorf'' || [[Łuty]] || ''[[Stare Łuty]]''
|-
| ''Lautitz'' || [[Lubij]] || ''[[Łuwoćicy]]''
|-
| ''Lawalde'' || || ''[[Lěwałd]]''
|-
| Lehn || [[Bukecy]] || [[Lejno (Bukecy)|Lejno]]
|-
| Lehn || [[Hornja Hórka]] || [[Lejno (Hornja Hórka)|Lejno]]
|-
| Lehndorf || [[Pančicy-Kukow]] || [[Lejno (Pančicy-Kukow)|Lejno]]
|-
| Leipgen || [[Mikow]] || [[Lipinki]]
|-
| ''Leippe-Torno'' || [[Łuty]] || ''[[Lipoj-Tornow]]''
|-
| ''Leipzig'' || || ''[[Lipsk]]''
|-
| ''Leutersdorf'' || || ''[[Lutarjecy]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Leutwitz || [[Hodźij]] || [[Lutyjecy]]
|-
| ''Lichtenberg'' || || ''[[Swětła]]''
|-
| ''Liebegast'' || [[Wóslink]] || ''[[Lubhozdź]]''
|-
| ''Liebenau'' || [[Kamjenc]] || ''[[Lubnjow (Schönteichen)|Lubnjow]]''
|-
| Liebon || [[Hodźij]] || [[Liboń]]
|-
| Lieske || [[Malešecy]] || [[Lěskej]]
|-
| ''Lieske'' || [[Wóslink]] || ''[[Lěska (Wóslink)|Lěska]]''
|-
| Lippen || [[Łaz]] || [[Lipiny]]
|-
| Lippitsch || [[Radwor]] || [[Lipič]]
|-
| Lissahora || [[Njeswačidło]] || [[Liša Hora]]
|-
| Litschen || [[Łaz]] || [[Złyčin]]
|-
| Litten || [[Kubšicy]] || [[Lětoń]]
|-
| Loga || [[Njeswačidło]] || [[Łahow]]
|-
| Lohsa || || [[Łaz]]
|-
| ''Löbau'' || || ''[[Lubij]]''
|-
| Lömischau || [[Malešecy]] || [[Lemišow]]
|-
| ''Lommatzsch'' || [[Sakska]] || ''[[Hłomač]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Lomske || [[Njeswačidło]] || [[Łomsk (Njeswačidło)|Łomsk]]
|-
| Lomske || [[Radwor]] || [[Łomsk (Radwor)|Łomsk]]
|-
| Löschau || [[Budyšin]] || [[Lešawa]]
|-
| Lubachau || [[Budyšin]] || [[Lubochow]]
|-
| ''Luckau'' || [[Braniborska]] || ''[[Łukow]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Luga || [[Njeswačidło]] || [[Łuh (Njeswačidło)|Łuh]]
|-
| ''Lugknitz'' || Łęknica, [[Pólska]] || ''[[Wjeska]]''
|-
| ''Lüneburg'' || [[Delnja Sakska]] || ''[[Limbork]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Luppa || [[Radwor]] || [[Łupoj]]
|-
| Luppedubrau || [[Radwor]] || [[Łupjanska Dubrawka]]
|-
| Luschken (†) || [[Sprjewiny Doł]] || [[Łužki]]
|-
| ''Lüttichau'' || [[Thiendorf]] || ''[[Lutochow]]''
|-
| Luttowitz || [[Radwor]] || [[Lutobč]]
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|M}}M || ||
|-
| ''Magdeburg'' || [[Saksko-Anhaltska]] || ''[[Dźěwin (město)|Dźěwin]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Mainz'' || [[Porynsko-Pfalca]] || ''[[Mohuč]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Malschwitz || || [[Malešecy]]
|-
| Malsitz (†) || (Rěčna zawěra Budyšin) || [[Małsecy]]
|-
| Maltitz || [[Wóspork]] || [[Malećicy]]
|-
| ''Mandau'' || (rěka) || ''[[Mandawa]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Margarethenhütte || [[Wulka Dubrawa]] || [[Margarěćina hěta]]
|-
| ''Markersdorf'' || || ''[[Markoćicy]]''
|-
| Maukendorf || [[Kulow]] || [[Mučow]]
|-
| ''Mauschwitz'' || [[Lubij]] || ''[[Mučnica (Lubij)|Mučnica]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Medewitz'' || [[Zemicy-Tumicy]] || ''[[Mjedźojz]]''
|-
| Mehltheuer || [[Budestecy]] || [[Lubjenc]]
|-
| ''Meißen'' || || ''[[Mišno]]''
|-
| ''Melaune'' || [[Vierkirchen]] || ''[[Měrjow]]''
|-
| Merka || [[Radwor]] || [[Měrkow]]
|-
| ''Merseburg'' || [[Saksko-Anhaltska]] || ''[[Mjezybor]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Merzdorf (†) || (Bjerwałdska jama) || [[Łućo]]
|-
| Meschwitz || [[Bukecy]] || [[Mješicy]]
|-
| ''Meuselwitz'' || [[Rychbach]] || ''[[Němske Myšecy]]''
|-
| Michalken || [[Wojerecy]] || [[Michałki]]
|-
| Milkel || [[Radwor]] || [[Minakał]]
|-
| Milkwitz || [[Radwor]] || [[Miłkecy]]
|-
| Milstrich || [[Wóslink]] || [[Jitro]]
|-
| Miltitz || [[Njebjelčicy]] || [[Miłoćicy]]
|-
| Mocholz (†) || (Rychwałdska jama) || [[Mochowc]]
|-
| Moholz || [[Niska]] || [[Wuhelc]]
|-
| Mönau || [[Hamor]] || [[Manjow]]
|-
| Mönchswalde || [[Hornja Hórka]] || [[Mnišonc]]
|-
| Mortka || [[Łaz]] || [[Mortkow]]
|-
| Mücka || || [[Mikow]]
|-
| Mühlhäuser || [[Radwor]] || [[Młynske Chěže]]
|-
| Mühlrose || [[Trjebin]] || [[Miłoraz]]
|-
| Mulkwitz || [[Slepo]] || [[Mułkecy]]
|-
| ''München'' || [[Bayerska]] || ''[[Mnichow]]''
|-
| ''Munschke'' || [[Lubij]] || ''[[Młynčki]]''
|-
| Muschelwitz || [[Hodźij]] || [[Myšecy]]
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|N}}N || ||
|-
| Nadelwitz || [[Budyšin]] || [[Nadźanecy]]
|-
| Nappatsch (Altliebel) || [[Rěčicy]] || [[Napadź]]
|-
| Nardt || [[Halštrowska Hola]] || [[Narć]]
|-
| ''Naundorf'' || [[Dobruša-Huska]] || ''[[Nowa Wjes (Dobruša-Huska)|Nowa Wjes]]''
|-
| Naußlitz || [[Ralbicy-Róžant]] || [[Nowoslicy]]
|-
| Nebelschütz || || [[Njebjelčicy]]
|-
| ''Nechen'' || [[Lubij]] || ''[[Njechań]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Nechern || [[Wóspork]] || [[Njechorń]]
|-
| Nedaschütz || [[Hodźij]] || [[Njezdašecy]]
|-
| Neida (†) || [[Łaz]] || [[Nydej (Łaz)|Nydej]]
|-
| ''Neraditz'' || [[Porchow]] || ''[[Njeradecy]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Neschwitz || || [[Njeswačidło]]
|-
| Neu-Bloaschütz || [[Hodźij]] || [[Nowe Błohašecy]]
|-
| Neu-Bornitz || [[Radwor]] || [[Nowe Boranecy]]
|-
| Neu-Brohna || [[Radwor]] || [[Nowe Bronjo]]
|-
| Neu-Buchwalde || [[Łaz]] || [[Nowa Bukojna]]
|-
| Neu-Diehmen || [[Dobruša-Huska]] || [[Nowe Demjany]]
|-
| Neudorf || [[Rakecy]] || [[Nowa Wjes (Rakecy)|Nowa Wjes]]
|-
| Neudorf || [[Chrjebja-Nowa Wjes]] || [[Nowa Wjes (Chrjebja-Nowa Wjes)|Nowa Wjes]]
|-
| Neudorf || [[Njeswačidło]] || [[Nowa Wjes (Njeswačidło)|Nowa Wjes]]
|-
| Neudörfel || [[Worklecy]] || [[Nowa Wjeska]]
|-
| Neudorf-Klösterlich || [[Kulow]] || [[Nowa Wjes (Kulow)|Nowa Wjes]]
|-
| Neudorf/Spree || [[Malešecy]] || [[Nowa Wjes/Sprjewja]]
|-
| Neu-Drauschkowitz || [[Dobruša-Huska]] || [[Nowe Družkecy]]
|-
| ''Neugersdorf'' || [[Habrachćicy-Nowe Jěžercy]] || ''[[Nowe Jěžercy]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Neuhammer || [[Rěčicy]] || [[Nowy Hamor]]
|-
| Neuhof || [[Porchow]] || [[Nowy Dwór]]
|-
| Neu-Jeßnitz || [[Bóšicy]] || [[Nowa Jaseńca]]
|-
| Neukirch/Lausitz || || [[Wjazońca (gmejna)|Wjazońca]]<ref name="jakubaš" />
|-
| Neukuppritz || [[Bukecy]] || [[Nowe Koporcy]]
|-
| Neu-Lauske || [[Bóšicy]] || [[Nowy Łusč]]
|-
| Neuliebel || [[Rěčicy]] || [[Nowy Lubolń]]
|-
| Neumalsitz || [[Budyšin]] || [[Nowe Małsecy]]
|-
| Neuoppitz || [[Rakecy]] || [[Njeradk]]
|-
| Neupurschwitz || [[Kubšicy]] || [[Nowe Poršicy]]
|-
| Neu-Puschwitz || [[Bóšicy]] || [[Nowe Bóšicy]]
|-
| ''Neusalza'' || [[Nowosólc-Horni Hródk]] || ''[[Nowosólc]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Neusärchen || [[Wulka Dubrawa]] || [[Nowe Zdźarki]]
|-
| ''Neuschirgiswalde'' || [[Šěrachow-Korzym]] || ''[[Nowy Šěrachow]]''
|-
| Neuschmerlitz || [[Ralbicy-Róžant]] || [[Bušeńka]] (Nowa Smjerdźaca)
|-
| ''Neuschmölln'' || [[Smělna-Póckowy]] || ''[[Nowa Smělna]]''
|-
| Neuspittwitz || [[Hodźij]] || [[Nowe Spytecy]]
|-
| Neustadt/Spree || [[Sprjewiny Doł]] || [[Nowe Město/Sprjewja]]
|-
| Neustädtel || [[Pančicy-Kukow]] || [[Nowe Městačko]]
|-
| Neuteichnitz || [[Budyšin]] || [[Nowa Ćichońca]]
|-
| Neuwiese || [[Halštrowska Hola]] || [[Nowa Łuka]]
|-
| Niedergurig || [[Malešecy]] || [[Delnja Hórka]]
|-
| Niederkaina || [[Budyšin]] || [[Delnja Kina]]
|-
| Niederuhna || [[Budyšin]] || [[Delni Wunjow]]
|-
| ''Niemtsch'' || [[Zły Komorow]] || ''[[Němješk]]''
|-
| Niesendorf || [[Rakecy]] || [[Niža Wjes]]
|-
| ''Niesky'' || || ''[[Niska]]''
|-
| Niethen || [[Bukecy]] || [[Něćin]]
|-
| Nimschütz (†) || (Rěčna zawěra Budyšin) || [[Hněwsecy]]
|-
| Nochten || [[Hamor]] || [[Wochozy]]
|-
| ''Noes'' || [[Rózbork]] || ''[[Nowa Wjes (Rózbork)|Nowa Wjes]]''
|-
| ''Nossen'' || || ''[[Nosyn]]''
|-
| Nostitz || [[Wóspork]] || [[Nosaćicy]]
|-
| Nucknitz || [[Chrósćicy]] || [[Nuknica]]
|-
| ''Nürnberg'' || [[Bayerska]] || ''[[Norimberk]]''<ref name="jakubaš" />
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|O}}O || ||
|-
| ''Obereulowitz'' || [[Budestecy]] || ''[[Pakostnica]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Oberförstchen || [[Hodźij]] || [[Hornja Boršć]]
|-
| Obergurig || || [[Hornja Hórka]]
|-
| Oberkaina || [[Budyšin]] || [[Hornja Kina]]
|-
| Ober Prauske || [[Wysoka Dubrawa]] || [[Hornje Brusy]]
|-
| Oberuhna || [[Budyšin]] || [[Horni Wunjow]]
|-
| ''Ödernitz'' || [[Niska]] || ''[[Wódrjeńca (Niska)|Wódrjeńca]]''
|-
| ''Oderwitz'' || || ''[[Wódrjeńca]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Oehlisch'' || [[Rychbach]] || ''[[Wolšina]]''
|-
| Oehna || [[Budyšin]] || [[Wownjow]]
|-
| ''Oelsa'' || [[Lubij]] || ''[[Wolešnica (Lubij)|Wolešnica]]''
|-
| ''Ohorn'' || || ''[[Mohorn]]''
|-
| ''Oppach'' || || ''[[Wopaka]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Oppeln'' || [[Lubij]] || ''[[Wopaleń]]''
|-
| Oppitz || [[Rakecy]] || [[Psowje]]
|-
| ''Oschatz'' || [[Sakska]] || ''[[Woseč]]''<ref name="jakubaš" /><ref name="jakubaš" />
|-
| ''Ossel'' || [[Halštrow]] || ''[[Wóslin]]''
|-
| ''Oßling'' || || ''[[Wóslink]]''
|-
| ''Ostritz'' || || ''[[Wostrowc]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Ostro || [[Pančicy-Kukow]] || [[Wotrow]]
|-
| Ostvorstadt || [[Budyšin]] || [[Wuchodne předměsto]]
|-
| ''Otterschütz'' || [[Wóslink]] || ''[[Wotružica]]''
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|P}}P || ||
|-
| Pannewitz || [[Porchow]] || [[Panecy]]
|-
| Pannewitz || [[Njeswačidło]] || [[Banecy]]
|-
| Panschwitz-Kuckau || || [[Pančicy-Kukow]]
|-
| Paßditz || [[Hodźij]] || [[Pozdecy]]
|-
| Pechern || [[Krušwica]] || [[Pěchč]]
|-
| ''Peickwitz'' || [[Zły Komorow]] || ''[[Čikecy]]''
|-
| ''Penzig'' || [[Pólska]] || ''[[Pjeńsk]]''
|-
| ''Peschen'' || [[Lubij]] || ''[[Stwěšin]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Petersbach'' || [[Šěrachow-Korzym]] || ''[[Pětrowa]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Petershain'' || [[Kwětanecy při jězoru]] || ''[[Hóznica]]''
|-
| Petzerberg || [[Wojerecy]] || [[Pjecarec hora]]
|-
| ''Pfaffendorf'' || [[Markoćicy]] || ''[[Popojcy]]''
|-
| Picho || [[Dobruša-Huska]] || [[Pichow]]
|-
| ''Pickau'' || [[Biskopicy]] || ''[[Špikawy]]''
|-
| Pielitz || [[Kubšicy]] || [[Splósk]]
|-
| Pietzschwitz || [[Hodźij]] || [[Běčicy]]
|-
| ''Pillnitz'' || [[Drježdźany]] || ''[[Pilnica]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Pilsen'' || [[Čěska]] || ''[[Pilzeń]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Pirna'' || || ''[[Pěrno]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Piskowitz || [[Njebjelčicy]] || [[Pěskecy]]
|-
| ''Plauen'' || || ''[[Pławno]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Pließkowitz || [[Malešecy]] || [[Plusnikecy]]
|-
| Plotzen || [[Bukecy]] || [[Błócany]], Błóćany<ref name="pful" />
|-
| Podrosche || [[Krušwica]] || [[Podroždź]]
|-
| ''Pohla'' || [[Zemicy-Tumicy]] || ''[[Palow]]''
|-
| Pommritz || [[Bukecy]] || [[Pomorcy]]
|-
| ''Pottschapplitz'' || [[Zemicy-Tumicy]] || ''[[Počaplicy]]''
|-
| ''Prachenau'' || [[Vierkirchen]] || ''[[Prochnow]]''
|-
| Prautitz || [[Chrósćicy]] || [[Prawoćicy]]
|-
| Preititz || [[Malešecy]] || [[Přiwćicy]]
|-
| Preske || [[Hodźij]] || [[Praskow]]
|-
| Preuschwitz || [[Dobruša-Huska]] || [[Přišecy]]
|-
| ''Prietitz'' || [[Halštrow]] || ''[[Protecy]]'', Prosć, Protyc<ref name="jakubaš" />
|-
| Prischwitz || [[Hodźij]] || [[Prěčecy]]
|-
| Publick (†) || (Rychwałdska jama) || [[Publik]]
|-
| ''Pulsnitz'' || || ''[[Połčnica]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Purschwitz || [[Kubšicy]] || [[Poršicy]]
|-
| Puschwitz || || [[Bóšicy]]
|-
| ''Putzkau'' || [[Smělna-Póckowy]] || ''[[Póckowy]]''<ref name="jakubaš" />
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|Q}}Q || ||
|-
| Quatitz || [[Wulka Dubrawa]] || [[Chwaćicy]]
|-
| ''Quitzdorf'' (†) || (Rěčna zawěra Kwětanecy) || ''[[Kwětanecy (wjes)|Kwětanecy]]''
|-
| ''Quitzdorf am See'' || || ''[[Kwětanecy při jězoru]]''
|-
| ''Quolsdorf'' || [[Wosečk]] || ''[[Chwalecy]]''
|-
| Quoos || [[Radwor]] || Chasow
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|R}}R || ||
|-
| Rabitz || [[Kubšicy]] || [[Rabocy]]
|-
| Rachlau || [[Kubšicy]] || [[Rachlow pod Čornobohom|Rachlow]]
|-
| Rachlau || [[Kulow]] || [[Rachlow (Kulow)|Rachlow]]
|-
| Rackel || [[Malešecy]] || [[Rakojdy]]
|-
| Räckelwitz || || [[Worklecy]]
|-
| Radibor || || [[Radwor]]
|-
| Ralbitz-Rosenthal || || [[Ralbicy-Róžant]]
|-
| ''Rammenau'' || || ''[[Ramnow]]''
|-
| Rascha || [[Budestecy]] || [[Rašow]]
|-
| Rattwitz || [[Budyšin]] || [[Ratarjecy]]
|-
| Ratzen (†) || (Łazowska jama) || [[Radska]]
|-
| Rauden || [[Hamor]] || [[Rudej]]
|-
| ''Rauschwalde'' || [[Zhorjelc]] || ''[[Rušowk]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Rauschwitz'' || [[Halštrow]] || ''[[Rušica]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Regensburg'' || [[Bayerska]] || ''[[Rězno]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Rehnsdorf'' || [[Halštrow]] || ''[[Hrańčik]]''
|-
| ''Reichenbach/O.L.'' || || ''[[Rychbach]]''
|-
| Reichwalde || [[Hamor]] || [[Rychwałd]]
|-
| Riegel || [[Łaz]] || [[Roholń]]
|-
| Rieschen || [[Kubšicy]] || [[Zrěšin]]
|-
| Rietschen || || [[Rěčicy]]
|-
| ''Ringenhain'' || [[Wołbramecy]] || ''[[Rynar]]''
|-
| ''Rödersbrunn'' || [[Ramnow]] || ''[[Rědorica]]''
|-
| Rodewitz || [[Bukecy]] || [[Rodecy]]
|-
| ''Rodewitz'' || [[Šěrachow-Korzym]] || ''[[Rozwodecy]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Rohne || [[Slepo]] || [[Rowno]]
|-
| ''Rosenhain'' || [[Lubij]] || ''[[Róžany]]''
|-
| Rosenthal || [[Ralbicy-Róžant]] || [[Róžant]]
|-
| ''Rostock'' || [[Mecklenburgsko-Předpomorska]] || ''[[Roztok]]''
|-
| ''Rothenburg/Oberlausitz'' || || ''[[Rózbork]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Rothnaußlitz'' || [[Zemicy-Tumicy]] || ''[[Čerwjene Noslicy]]''
|-
| Ruhethal || [[Malešecy]] || [[Wotpočink (wjes)|Wotpočink]]
|-
| ''Ruhland'' || || ''[[Rólany]]''<ref name="jakubaš" />
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|S}}S || ||
|-
| Saalau || [[Kulow]] || [[Salow]]
|-
| Sabrodt || [[Halštrowska Hola]] || [[Zabrod]]
|-
| Sagar || [[Krušwica]] || [[Zagor]]
|-
| Sagarlug || [[Krušwica]] || [[Ług (Krušwica)|Ług]]
|-
| Salga || [[Wulka Dubrawa]] || [[Załhow]]
|-
| Salzenforst || [[Budyšin]] || [[Słona Boršć]]
|-
| Sandförstgen || [[Wysoka Dubrawa]] || [[Borštka]]
|-
| Särchen || [[Wulka Dubrawa]] || [[Zdźar (Wulka Dubrawa)|Zdźar]]
|-
| ''Särichen'' || [[Kodersdorf]] || ''[[Zdźarki]]''
|-
| Saritsch || [[Njeswačidło]] || [[Zarěč]]
|-
| Särka || [[Wóspork]] || [[Žarki]]
|-
| Säuritz || [[Pančicy-Kukow]] || [[Žuricy]]
|-
| ''Scado'' (†) || (Košynska jama) || ''[[Škodow]]''
|-
| Schadendorf (†) || (Rychwałdska jama) || [[Pakosnica]]
|-
| ''Scheckthal'' || [[Wóslink]] || ''[[Pisany Doł]]''
|-
| Scheckwitz || [[Kubšicy]] || [[Šekecy]]
|-
| Scheibe (†) || (Šibojska jama) || [[Šiboj]]
|-
| ''Schiedel'' || [[Kamjenc]] || ''[[Křidoł]]''
|-
| ''Schirgiswalde'' || [[Šěrachow-Korzym]] || ''[[Šěrachow]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Schleife || || [[Slepo]]
|-
| ''Schluckenau'' (Šluknov) || [[Čěska]] || ''[[Słanknow]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Schlungwitz || [[Dobruša-Huska]] || [[Słónkecy]]
|-
| Schmeckwitz || [[Worklecy]] || [[Smječkecy]]
|-
| Schmerlitz || [[Ralbicy-Róžant]] || [[Smjerdźaca]]
|-
| Schmochtitz || [[Budyšin]] || [[Smochćicy]]
|-
| Schmole || [[Budyšin]] || [[Smolicy]]
|-
| ''Schmölln'' || [[Smělna-Póckowy]] || ''[[Smělna]]''
|-
| ''Schmorkau'' || [[Neukirch pola Kinsporka|Neukirch]] || ''[[Šmorkow]]''
|-
| Schönau || [[Ralbicy-Róžant]] || [[Šunow]]
|-
| ''Schönberg'' || [[Kumwałd]] || ''[[Jasna Hora]]''
|-
| ''Schönbrunn'' || [[Biskopicy]] || ''[[Šumborn]]''
|-
| ''Schöps'' || [[Rychbach]] || ''[[Šepc (wjes)|Šepc]]''
|-
| Schöpsdorf (†) || (Bjerwałdska jama) || [[Šepšecy]]
|-
| Schwarzadler || [[Radwor]] || [[Čorny Hodler]]
|-
| ''Schwarzbach'' || || ''[[Čorna Woda]]''
|-
| Schwarze Pumpe || [[Grodk]] || [[Čorna Pumpa]]
|-
| Schwarzkollm || [[Wojerecy]] || [[Čorny Chołmc]]
|-
| Schwarznaußlitz || [[Hornja Hórka]] || [[Čorne Noslicy]]
|-
| Schweinerden || [[Pančicy-Kukow]] || [[Swinjarnja]]
|-
| ''Schwepnitz'' || || ''[[Sepicy]]''
|-
| ''Schwerin'' || [[Mecklenburgsko-Předpomorska]] || ''[[Zwěrin]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Sdier || [[Wulka Dubrawa]] || [[Zdźěr]]
|-
| ''See'' || [[Niska]] || ''[[Jězor (Niska)|Jězor]]''
|-
| Seidau || [[Budyšin]] || [[Židow]]
|-
| Seidewinkel || [[Halštrowska Hola]] || [[Židźino]]
|-
| ''Seifhennersdorf'' || || ''[[Wodowe Hendrichecy]]''
|-
| Seitschen || [[Hodźij]] || [[Žičeń]]
|-
| ''Sella'' || [[Zeleny Hózd]] || [[Želnje]]<ref name="pful">{{Pful}}</ref>
|-
| Semmichau || [[Hodźij]] || [[Zemichow]]
|-
| Siebitz || [[Hodźij]] || [[Dźiwoćicy]]
|-
| Siebitz || [[Pančicy-Kukow]] || [[Zejicy]]
|-
| Singwitz || [[Hornja Hórka]] || [[Dźěžnikecy]]
|-
| ''Skaska'' || [[Wóslink]] || ''[[Skaskow]]''
|-
| Skerbersdorf || [[Krušwica]] || [[Skarbišecy]]
|-
| Soculahora || [[Kubšicy]] || [[Sokolca]]
|-
| ''Sohland am Rotstein'' || [[Rychbach]] || ''[[Załom pod Hrodźišćom]]''
|-
| ''Sohland an der Spree'' || || ''[[Załom]]''
|-
| Sollschwitz || [[Hodźij]] || [[Sulšecy (Hodźij)|Sulšecy]]
|-
| Sollschwitz || [[Kulow]] || [[Sulšecy (Kulow)|Sulšecy]]
|-
| ''Sonnenberg'' || [[Šěrachow-Korzym]] || ''[[Słónčna Hora]]''
|-
| ''Sora'' || [[Wjelećin]] || ''[[Zdźar (Wjelećin)|Zdźar]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Soritz || [[Kubšicy]] || [[Sowrjecy]]
|-
| Sornßig || [[Bukecy]] || [[Žornosyki]]
|-
| ''Spittel'' || [[Kamjenc]] || ''[[Špitl]]''
|-
| Spittel || [[Wóspork]] || [[Špikały]]<ref name="jakubaš" />
|-
| Spittwitz || [[Hodźij]] || [[Spytecy]]
|-
| Spohla || [[Kulow]] || [[Spale]]
|-
| ''Spree'' || [[Wosečk]] || ''[[Sprjewje]]''
|-
| ''Spreedorf'' || [[Habrachćicy]] || ''[[Sprjewica (wjes)|Sprjewica]]''
|-
| Spreetal || [[Sprjewiny Doł]] || [[Sprjewiny Doł (wjes)|Sprjewiny Doł]]
|-
| Spreewiese || [[Wulka Dubrawa]] || [[Lichań]]
|-
| Spreewitz || [[Sprjewiny Doł]] || [[Sprjejcy]]
|-
| ''Spremberg'' || [[Nowosólc-Horni Hródk]] || ''[[Horni Hródk]]''
|-
| Sprey || [[Hamor]] || [[Sprjowje]]
|-
| ''Sproitz'' || [[Kwětanecy při jězoru]] || ''[[Sprjojcy]]''
|-
| ''Stacha'' || [[Zemicy-Tumicy]] || ''Stachow''
|-
| ''Stannewisch'' || [[Niska]] || ''[[Stanojšćo]]''
|-
| Steindörfel || [[Bukecy]] || [[Trjebjeńca]]
|-
| ''Steinigtwolmsdorf'' || || ''[[Wołbramecy]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Steinitz || [[Łaz]] || [[Šćeńca]]
|-
| ''Steinölsa'' || [[Kwětanecy při jězoru]] || ''[[Kamjentna Wólšinka]]''
|-
| ''Stenz'' || [[Kinspork]] || ''[[Šćeńc (Kinspork)|Šćeńc]]''
|-
| Stiebitz || [[Budyšin]] || [[Sćijecy]]
|-
| ''Stolpen'' || || ''[[Stołpin]]''
|-
| Storcha || [[Hodźij]] || [[Baćoń]]
|-
| ''Strahwalde'' || || ''[[Strawałd]]''
|-
| ''Straßgräbchen'' || [[Njedźichow]] || ''[[Nadrózna Hrabowka]]''
|-
| Strehla || [[Budyšin]] || [[Třělany]]<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Streitfeld'' || [[Lěwałd]] || ''[[Zwadow]]''
|-
| Strohschütz || [[Radwor]] || [[Stróžišćo]]
|-
| Südvorstadt || [[Budyšin]] || [[Južne předměsto]]
|-
| ''Suppo'' || [[Šěrachow-Korzym]] || ''[[Supow]]''
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|T}}T || ||
|-
| ''Taschendorf'' || [[Porchow]] || ''[[Ledźborecy]]''
|-
| Tätzschwitz || [[Halštrowska Hola]] || [[Ptačecy]]
|-
| ''Taubenheim/Spree'' || [[Załom]] || ''[[Hołbin]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Tauer || [[Hamor]] || [[Turjo]]
|-
| ''Tautewalde'' || [[Wjelećin]] || ''[[Tućicy]]''
|-
| Techritz || [[Dobruša-Huska]] || [[Ćěchorjecy]]
|-
| Teicha || [[Radwor]] || [[Hat (Radwor)|Hat]]
|-
| Teicha || [[Rěčicy]] || [[Hatk]]
|-
| Teichhäuser || [[Worklecy]] || [[Haty]]
|-
| Teichnitz || [[Budyšin]] || [[Ćichońca]]
|-
| Temritz || [[Budyšin]] || [[Ćemjercy]]
|-
| ''Tetschen (Děčín)'' || [[Čěska]] || ''[[Dźěćin]]''
|-
| ''Thiemendorf'' || [[Waldhufen]] || ''[[Ćěmnicy]]''
|-
| Thonberg || [[Kamjenc]] || [[Hlinowc]]
|-
| ''Thräna'' || [[Wysoka Dubrawa]] || ''[[Drěnow]]''
|-
| Tiegling || [[Łaz]] || [[Tyhelk]]
|-
| ''Torno'' || [[Łuty]] || ''[[Tornow]]''
|-
| ''Trado'' || [[Wóslink]] || ''[[Tradow]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Tränke (†) || [[Rěčicy]] || [[Napojka]]
|-
| Trauschwitz || [[Wóspork]] || [[Trušecy]]
|-
| Trebendorf || || [[Trjebin]]
|-
| ''Trebus'' || [[Wosečk]] || ''[[Trjebuz]]''
|-
| ''Triest'' || [[Italska]] || ''[[Terst]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Tröbigau'' || [[Smělna-Póckowy]] || ''[[Trjechow]]''
|-
| Truppen || [[Rakecy]] || [[Trupin]]
|-
| Tschaschwitz || [[Pančicy-Kukow]] || [[Časecy]]
|-
| Tschernske || [[Chrjebja-Nowa Wjes]] || [[Černsk]]
|-
| Tzschelln (†) || (Wochožanska jama) || [[Čelno]]
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|U}}U || ||
|-
| Uebigau || [[Njeswačidło]] || [[Wbohow (Njeswačidło)|Wbohow]]
|-
| ''Uhyst am Taucher'' || [[Porchow]] || ''[[Horni Wujezd]]''
|-
| Uhyst (Spree) || [[Hamor]] || [[Delni Wujězd]]
|-
| ''Unwürde'' || [[Lubij]] || ''[[Wujer]]''
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|V}}V || ||
|-
| ''Valtenberg'' || [[Wjazońca (gmejna)|Wjazońca]] || ''[[Sokolnik]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Venedig'' || [[Italska]] || ''[[Bjenatki]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Viereichen'' (†) || (Rychwałdska jama) || [[Štyri Duby]]
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|W}}W || ||
|-
| Waditz || [[Kubšicy]] || [[Wadecy]]
|-
| ''Warschau (Warszawa)'' || [[Pólska]] || ''[[Waršawa]]''
|-
| Wartha || [[Malešecy]] || [[Stróža (Malešecy)|Stróža]]
|-
| Wartha || [[Rakecy]] || [[Stróža (Rakecy)|Stróža]]
|-
| ''Wasserkretscham'' || [[Vierkirchen]] || ''[[Wodowa korčma]]''
|-
| Wawitz || [[Bukecy]] || [[Wawicy]]
|-
| ''Wehrsdorf'' || [[Załom]] || ''[[Wernarjecy]]''
|-
| Weicha || [[Wóspork]] || [[Wichowy]]
|-
| Weidlitz || [[Njeswačidło]] || [[Wutołčicy]]
|-
| ''Weifa'' || [[Wołbramecy]] || ''[[Motydło]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Weigersdorf || [[Wysoka Dubrawa]] || [[Wukrančicy]]
|-
| ''Weigsdorf-Köblitz'' || [[Kumwałd]] || ''[[Wuhančicy-Koblica]]''
|-
| Weißenberg || || [[Wóspork]]
|-
| Weißig || [[Kubšicy]] || [[Wysoka (Kubšicy)|Wysoka]]
|-
| Weißig || [[Łaz]] || [[Wysoka (Łaz)|Wysoka]]
|-
| ''Weißig'' || [[Wóslink]] || ''[[Wysoka (Wóslink)|Wysoka]]''
|-
| Weißkeißel || || [[Wuskidź]]
|-
| Weißkollm || [[Łaz]] || [[Běły Chołmc]]
|-
| Weißnaußlitz || [[Dobruša-Huska]] || [[Běłe Noslicy]]
|-
| Weißwasser || || [[Běła Woda]]
|-
| ''Welka'' || [[Halštrow]] || ''[[Wjelkow (Halštrow)|Wjelkow]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Wendisch-Cunnersdorf'' || [[Lubij]] || ''[[Serbske Kundraćicy]]''
|-
| ''Wendisch-Paulsdorf'' || [[Lubij]] || ''[[Serbske Pawlecy]]''
|-
| Wendischbaselitz || [[Njebjelčicy]] || [[Serbske Pazlicy]]
|-
| Werdeck || [[Krušwica]] || [[Wjertko]]
|-
| Wessel || [[Radwor]] || [[Wjesel]]
|-
| Westvorstadt || [[Budyšin]] || [[Zapadne předměsto]]
|-
| Wetro || [[Bóšicy]] || [[Wětrow]]
|-
| ''Wiednitz'' || [[Njedźichow]] || ''[[Wětnica]]''
|-
| Wiesa || [[Kamjenc]] || [[Brěznja]]
|-
| ''Wilthen'' || || ''[[Wjelećin]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Wittenberg'' || [[Saksko-Anhaltska]] || ''[[Běła Hora]]''
|-
| Wittichenau || || [[Kulow]]
|-
| ''Wohla'' || [[Halštrow]] || ''[[Walow]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Wohla'' || [[Lubij]] || ''[[Walowy]]''
|-
| Wohlaer Berg || [[Wóspork]] || ''[[Byčin]], Błóćin''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Wölkau'' || [[Zemicy-Tumicy]] || ''[[Wjelkowy]]''
|-
| Womiatke || [[Łaz]] || [[Womjatk]]
|-
| Wuischke || [[Bukecy]] || [[Wuježk (Bukecy)|Wuježk]]
|-
| Wuischke || [[Wóspork]] || [[Wuježk (Wóspork)|Wuježk]]
|-
| ''Wurbis'' || [[Šěrachow-Korzym]] || ''[[Wjerbjež]]''<ref name="kral">{{Kral1927}}</ref>
|-
| Wurschen || [[Wóspork]] || [[Worcyn (Wóspork)|Worcyn]]
|-
| ''Wurzen'' || [[Sakska]] || ''[[Worcyn (město)|Worcyn]]''<ref name="jakubaš" />
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|Z}}Z || ||
|-
| ''Zedlig'' || [[Niska]] || ''[[Sedlik]]''
|-
| ''Zeisholz'' || [[Sepicy]] || ''[[Ćisow (Sepicy)|Ćisow]]'', ''Ćisowa''<ref name="pful" />
|-
| ''Zeißholz'' || [[Njedźichow]] || ''[[Ćisow (Njedźichow)|Ćisow]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Zeißig || [[Wojerecy]] || [[Ćisk]]
|-
| ''Zeitz'' || [[Saksko-Anhaltska]] || ''[[Žitč]]''
|-
| ''Zerbst'' || [[Saksko-Anhaltska]] || ''[[Serbišćo]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Zerna || [[Ralbicy-Róžant]] || [[Sernjany]]
|-
| Zerre || [[Sprjewiny Doł]] || [[Drětwja]]
|-
| Zescha || [[Njeswačidło]] || [[Šešow]]
|-
| Zieschütz || [[Kubšicy]] || [[Cyžecy]]
|-
| Zimpel || [[Hamor]] || [[Cympl]]
|-
| Zischkowitz || [[Hodźij]] || [[Čěškecy]]
|-
| ''Zittau'' || || ''[[Žitawa]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Zoblitz'' || [[Rychbach]] || ''[[Sobołsk]]''
|-
| Zockau || [[Dobruša-Huska]] || [[Cokow]]
|-
| ''Zodel'' || [[Nysowa łučina]] || ''[[Zadźěl]]''
|-
| Zscharnitz || [[Hodźij]] || [[Čornecy]]
|-
| Zschillichau || [[Wulka Dubrawa]] || [[Čelchow]]
|-
| Zschorna || [[Bukecy]] || [[Čornjow]]
|-
| Zschornau || [[Kamjenc]] || [[Čornow]]
|-
| Zweibrück (†) || (Rychwałdska jama) || [[Zamosty]]
|-
| ''Zwickau'' || || ''[[Šwikawa]]''<ref name="jakubaš" />
|}
== Žórła ==
<references />
== Hlej tež ==
* [[Lisćina serbskich wsow 1884/85]]
[[Kategorija:Sydlišćo we Łužicy| ]]
[[Kategorija:Lisćina]]
[[Kategorija:Hornjoserbšćina]]
cdt3tj2lluryn6orfmxu405iho02srp
391488
391468
2026-07-08T14:34:38Z
J budissin
7
391488
wikitext
text/x-wiki
[[Dataja:Róžant – znački.jpg|thumb|Dwurěčna wjesna tafla]]
Tuta lisćina wobsahuje němske městne mjena a jich serbske přełožki. Žórła su we hłownym Serbski prawopisny słownik, słowniki [[Arnošt Muka|Arnošta Muki]], [[Filip Rězak|Filipa Rězaka]] a [[Jurij Kral|Jurja Krala]] a datowa banka [[Serbski institut|Serbskeho instituta]].
Městna, kotrež so (dźensa) zwonka [[Serbski sydlenski rum|serbskeho sydlenskeho ruma]] namakaja, pokazaja so ''kursiwnje''.
{{TOC}}
{|class="wikitable sortable"
|+ Městne mjena – němsce a serbsce
|- class="hintergrundfarbe5"
! němske mjeno !! gmejna !! serbske mjeno
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|A}}A || || {{Kótwica|A}}
|-
| ''Altbernsdorf auf dem Eigen'' || [[Bernstadt a. d. Eigen]] || ''[[Stare Bjenadźice]]''
|-
| ''Altcunnewitz'' || [[Lubij]] || ''[[Stara Chójnica]]''
|-
| Alte Ziegelscheune || [[Pančicy-Kukow]] || [[Stara Cyhelnica]]
|-
| ''Altenburg'' || [[Durinska]] || ''[[Starohród]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Altliebel || [[Rěčicy]] || [[Stary Lubolń]]
|-
| ''Altscheidenbach'' || [[Załom]] || ''[[Stary Ručej]]''
|-
| Altstadt || [[Budyšin]] || [[Stare město]]
|-
| Amtsanbau || [[Wojerecy]] || [[Hamtske chěže]]
|-
| ''Annahütte'' || [[Schipkau]] || ''[[Ždźark]]''
|-
| Arnsdorf || [[Dobruša-Huska]] || [[Warnoćicy (Dobruša-Huska)|Warnoćicy]]
|-
| Auritz || [[Budyšin]] || [[Wuricy]]
|-
| ''Auschkowitz'' || [[Porchow]] || ''[[Wučkecy]]''<ref name="jakubaš" />
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|B}}B || ||
|-
| ''Bad Liebenwerda'' || [[Braniborska]] || ''[[Rukow]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Bad Muskau || || [[Mužakow]]
|-
| ''Bamberg'' || [[Bayerska]] || ''Babin''
|-
| Baruth || [[Malešecy]] || [[Bart]]
|-
| Bärwalde || [[Hamor]] || [[Bjerwałd]]
|-
| Basankwitz || [[Budyšin]] || [[Bozankecy]]
|-
| Baschütz || [[Kubšicy]] || [[Bošecy]]
|-
| Bautzen || || [[Budyšin]]
|-
| ''Bederwitz'' || [[Šěrachow-Korzym]] || ''[[Bjedrusk]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Beiersdorf'' || || ''[[Bejerecy]]''
|-
| Belgern || [[Wóspork]] || [[Běła Hora (Wóspork)|Běła Hora]]
|-
| ''Bellwitz'' || [[Lubij]] || ''[[Bělecy]]''<ref name="jakubaš">{{Jakubaš}}</ref>
|-
| ''Belmsdorf'' || [[Biskopicy]] || ''[[Bałdrijanecy]], Bjelmanecy''
|-
| Berg || [[Mužakow]] || [[Hora (Mužakow)|Hora]]
|-
| Berge || [[Budestecy]] || [[Zahor]]
|-
| Bergen || [[Halštrowska Hola]] || [[Hory pola Wojerec|Hory]]
|-
| ''Bernbruch'' || [[Kamjenc]] || ''[[Bambruch]]''
|-
| ''Bernsdorf'' || || ''[[Njedźichow]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Berzdorf'' || [[Schönau-Berzdorf]] || ''[[Bartono]]''<ref name="pful" />
|-
| ''Biehain'' || [[Hórka]] || ''[[Běhany]]''
|-
| ''Biehla'' || [[Kamjenc]] || ''[[Běła (Hornja Łužica)|Běła]]''
|-
| ''Biehlen'' || [[Čorna WodaF]] || ''[[Bělno]]''
|-
| ''Biesig'' || [[Rychbach]] || ''[[Běžik]]''
|-
| ''Biesnitz'' || [[Zhorjelc]] || ''[[Běžnica]]''
|-
| Binnewitz || [[Budestecy]] || [[Bónjecy]], Bynjecy<ref name="pful" />
|-
| Birkau || [[Hodźij]] || [[Brěza (wjes)|Brěza]]
|-
| ''Birkenrode'' || [[Zemicy-Tumicy]] || ''[[Brězyšćo]]''
|-
| ''Bischdorf'' || [[Rosenbach]] || ''[[Biskopice]]''
|-
| ''Bischheim'' || [[Haselbachtal]] || ''[[Biskopicy (wjes)|Biskopicy]]''<ref name="pful" />
|-
| ''Bischofswerda'' || || ''[[Biskopicy]]''
|-
| Bloaschütz || [[Budyšin]] || [[Błohašecy]]
|-
| Blösa || [[Kubšicy]] || [[Brězow]]
|-
| Bluno || [[Halštrowska Hola]] || [[Bluń]]
|-
| Boblitz || [[Budyšin]] || [[Bobolcy]]
|-
| ''Boderitz'' || [[Halštrow]] || ''[[Bódricy]]''
|-
| ''Bodensee'' || [[Badensko-Württembergska]] || ''[[Bodamski jězor]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Bolbritz || [[Budyšin]] || [[Bolborcy]]
|-
| ''Bocka'' || [[Porchow]] || ''[[Bukowc]]''
|-
| Bocka || [[Radwor]] || [[Bukowka (Radwor)|Bukowka]]
|-
| ''Borna'' || || ''[[Borno]]''
|-
| Bornitz || [[Radwor]] || [[Boranecy]]
|-
| Boxberg || || [[Hamor]]
|-
| ''Brandenburg/Havel'' || [[Braniborska]] || ''[[Branibor]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Braunsdorf''|| [[Bronowice (Trzebiel)|Bronowice]], [[Pólska]] || ''[[Brunojcy]]''
|-
| ''Brauna'' || [[Kamjenc]] || ''[[Brunow]]''
|-
| Brehmen || [[Wulka Dubrawa]] || [[Brěmjo]]
|-
| ''Breitendorf'' || [[Bukecy]] || ''[[Wujězd]]''
|-
| ''Breslau (Wrocław)'' || [[Pólska]] || ''[[Wrócław]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Briesing || [[Malešecy]] || [[Brězynka (Malešecy)|Brězynka]], Brěznik<ref name="pful" />
|-
| ''Brieske'' || [[Zły Komorow]] || ''[[Brězk]], Brězki''<ref name="pful" />
|-
| Brießnitz || [[Malešecy]] || [[Brězecy]]
|-
| Brischko || [[Kulow]] || [[Brěžki]]
|-
| Brohna || [[Radwor]] || [[Bronjo]]
|-
| Brösa || [[Malešecy]] || [[Brězyna]]
|-
| Brösang || [[Dobruša-Huska]] || [[Brězynka (Dobruša-Huska)|Brězynka]]
|-
| Bröthen || [[Wojerecy]] || [[Brětnja]]
|-
| ''Buchholz'' || [[Vierkirchen]] || ''[[Křišow]]''
|-
| Buchwalde || [[Malešecy]] || [[Bukojna (Malešecy)|Bukojna]]
|-
| ''Budweis'' || [[Čěska]] || ''[[Budźejowicy]]''
|-
| Burg || [[Sprjewiny Doł]] || [[Bórk (Sprjewiny Doł)|Bórk]]
|-
| Burghammer || [[Sprjewiny Doł]] || [[Bórkhamor]]
|-
| Burgneudorf || [[Sprjewiny Doł]] || [[Nowa Wjes (Sprjewiny Doł)|Nowa Wjes]]
|-
| Burk || [[Budyšin]] || [[Bórk (Budyšin)|Bórk]]
|-
| ''Burkau'' || || ''[[Porchow]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Buschbach'' || [[Markoćicy]] || ''[[Nechow]]''
|-
| Buscheritz || [[Hodźij]] || [[Bóšericy]]
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|C}}C || ||
|-
| ''Callenberg'' || [[Šěrachow-Korzym]] || ''[[Chemberk]]''
|-
| Camina || [[Radwor]] || [[Kamjenej (Radwor)|Kamjenej]]
|-
| Caminau || [[Rakecy]] || [[Kamjenej (Rakecy)|Kamjenej]]
|-
| Canitz-Christina || [[Kubšicy]] || [[Konjecy (Kubšicy)|Konjecy]]
|-
| Cannewitz || [[Zemicy-Tumicy]] || [[Chanecy]]
|-
| Cannewitz || [[Malešecy]] || [[Skanecy]]
|-
| Cannewitz || [[Pančicy-Kukow]] || [[Kanecy]]
|-
| Caseritz || [[Chrósćicy]] || [[Kozarcy]]
|-
| Caßlau || [[Njeswačidło]] || [[Koslow]]
|-
| ''Chemnitz'' || || ''[[Kamjenica]]''
|-
| Coblenz || [[Hodźij]] || [[Koblicy (Hodźij)|Koblicy]]
|-
| Cölln || [[Radwor]] || [[Chelno]]
|-
| Commerau || [[Wulka Dubrawa]] || [[Komorow (Wulka Dubrawa)|Komorow]]
|-
| Commerau || [[Rakecy]] || [[Komorow (Rakecy)|Komorow]]
|-
| Cortnitz || [[Wóspork]] || [[Chortnica]]
|-
| ''Cosel'' || [[Sepicy]] || ''[[Kózły (Sepicy)|Kózły]]''
|-
| Cossern || [[Dobruša-Huska]] || [[Kosarnja]]
|-
| Cosul || [[Budestecy]] || [[Kózły (wjes)|Kózły]]
|-
| Cottbus || || [[Choćebuz]]
|-
| Crosta || [[Wulka Dubrawa]] || [[Chróst]]
|-
| ''Crostau'' || [[Šěrachow-Korzym]] || ''[[Chróstawa]]''
|-
| Crostwitz || || [[Chrósćicy]]
|-
| ''Cunewalde'' || || ''[[Kumwałd]]''
|-
| ''Cunnersdorf'' || [[Kamjenc]] || ''[[Hlinka]]''
|-
| Cunnewitz || [[Ralbicy-Róžant]] || [[Konjecy (Ralbicy-Róžant)|Konjecy]]
|-
| Czorneboh || [[Bukecy]] || [[Čornobóh]], Prašica<ref name="jakubaš" />
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|D}}D || ||
|-
| Dahlowitz || [[Wulka Dubrawa]] || [[Dalicy]]
|-
| Dahren || [[Hodźij]] || [[Darin]]
|-
| Daranitz || [[Kubšicy]] || [[Torońca]]
|-
| Dauban || [[Wysoka Dubrawa]] || [[Dubo]], Duby<ref name="pful" />
|-
| Daubitz || [[Rěčicy]] || [[Dubc]]
|-
| ''Demitz-Thumitz'' || || ''[[Zemicy-Tumicy]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Denkwitz || [[Budestecy]] || [[Dźenikecy]]
|-
| ''Deschka'' || [[Nysowa łučina]] || ''[[Deško]]''
|-
| Deutschbaselitz || [[Kamjenc]] || [[Němske Pazlicy]]
|-
| ''Deutsch Ossig'' || [[Zhorjelc]] || ''[[Němski Wosyk]]''
|-
| ''Deutsch Paulsdorf'' || [[Markoćicy]] || ''[[Němske Pawlicy]]''
|-
| Diehmen || [[Dobruša-Huska]] || [[Demjany]]
|-
| ''Diehsa'' || [[Waldhufen]] || ''[[Dźěže]]''
|-
| Doberschau || [[Dobruša-Huska]] || [[Dobruša]]
|-
| Doberschütz || [[Malešecy]] || [[Dobrošecy]], Dobrašecy<ref name="pful" />
|-
| Doberschütz || [[Njeswačidło]] || [[Dobrošicy]]
|-
| Döberkitz || [[Budyšin]] || [[Debrikecy]]
|-
| ''Döbra'' || [[Wóslink]] || ''[[Debricy]]''
|-
| Dobranitz || [[Hodźij]] || [[Dobranecy]]
|-
| ''Dobrig'' || [[Halštrow]] || ''[[Dobrik]]''
|-
| Döbschke || [[Hodźij]] || [[Debiškow]]
|-
| ''Döbschütz'' || [[Vierkirchen]] || ''Dobšicy, [[Debšk]]''
|-
| Döhlen || [[Kubšicy]] || [[Delany (wjes)|Delany]]
|-
| ''Dolgowitz'' || [[Lubij]] || ''[[Dołhaćicy]]''<ref name="pful" />
|-
| Dörgenhausen || [[Wojerecy]] || [[Němcy (wjes)|Němcy]]
|-
| Döschko || [[Sprjewiny Doł]] || [[Daški]]
|-
| Drauschkowitz || [[Dobruša-Huska]] || [[Družkecy]]
|-
| Drehna || [[Hamor]] || [[Tranje]]
|-
| Drehsa || [[Wóspork]] || [[Droždźij]]
|-
| Dreihäuser || [[Worklecy]] || [[Horni Hajnk]]
|-
| Dreikretscham || [[Hodźij]] || [[Haslow]]
|-
| Dreistern || [[Hodźij]] || [[Tři Hwězdy]]
|-
| Dreiweibern || [[Łaz]] || [[Tři Žony]]
|-
| ''Dresden'' || || ''[[Drježdźany]]''
|-
| Dretschen || [[Dobruša-Huska]] || [[Drječin]]
|-
| Driewitz || [[Łaz]] || [[Drěwcy]]
|-
| Droben || [[Radwor]] || [[Droby]]
|-
| Dubrauke || [[Malešecy]] || [[Dubrawka]]
|-
| Dubring || [[Kulow]] || [[Dubrjenk]]
|-
| Dürrbach || [[Hamor]] || [[Dyrbach]]
|-
| ''Dürrhennersdorf'' || || ''[[Suche Hendrichecy]]''
|-
| Dürrwicknitz || [[Njebjelčicy]] || [[Wěteńca]]
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|E}}E || ||
|-
| Ebendörfel || [[Budestecy]] || [[Bělšecy]]
|-
| ''Ebersbach'' || || ''[[Habrachćicy]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Eibau'' || [[Kotmar (gmejna)|Kotmar]] || ''[[Jiwow]]''
|-
| ''Eiserode'' || [[Lubij]] || ''[[Njeznarowy]]''
|-
| ''Ellersdorf'' || [[Załom]] || ''[[Elerecy]]''
|-
| Elsterheide || || [[Halštrowska Hola]]
|-
| ''Elsterwerda'' || [[Braniborska]] || ''[[Wikow]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Elstra'' || || ''[[Halštrow]]''
|-
| Entenschenke || [[Rakecy]] || [[Kača Korčma]]
|-
| ''Erfurt'' || [[Durinska]] || ''[[Jarobrod]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Eselsberg || [[Hamor]] || [[Wósliča hora]]
|-
| ''Eulowitz'' || [[Budestecy]] || ''[[Jiłocy]]''
|-
| Eutrich || [[Rakecy]] || [[Jitk]]
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|F}}F || ||
|-
| Fleißig || [[Malešecy]] || [[Flisak]]
|-
| Förstgen || [[Mikow]] || [[Dołha Boršć]]
|-
| Förstgen-Ost || [[Mikow]] || [[Dołha Boršć-Wuchod]]
|-
| ''Frankfurt am Main'' || [[Hessenska]] || ''[[Frankobrod nad Mohanom]]''
|-
| ''Frankfurt an der Oder'' || [[Braniborska]] || ''[[Frankobrod nad Wódru]]''
|-
| Friedersdorf || [[Łaz]] || [[Bjedrichecy]]
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|G}}G || ||
|-
| Gablenz || || [[Jabłońc]]
|-
| Gaußig || [[Dobruša-Huska]] || [[Huska]]
|-
| Gebelzig || [[Wysoka Dubrawa]] || [[Hbjelsk]]
|-
| Geierswalde || [[Halštrowska Hola]] || [[Lejno (Halštrowska Hola)|Lejno]]
|-
| Geißlitz || [[Malešecy]] || [[Kislica]]
|-
| Geißlitz (†) || (Łazkowska jama) || [[Kisyłk]]
|-
| ''Geißmannsdorf'' || [[Biskopicy]] || ''[[Dźibrachćicy]]''
|-
| ''Gelenau'' || [[Kamjenc]] || ''[[Jelenjow]]''
|-
| ''Georgewitz'' || [[Lubij]] || ''[[Korecy]]''
|-
| Gesundbrunnen || [[Budyšin]] || [[Strowotna studnja]]
|-
| Glaubnitz || [[Pančicy-Kukow]] || [[Hłupońca]]
|-
| ''Glauschnitz'' || [[Łužnica]] || ''[[Hłušnica]]''
|-
| Gleina || [[Malešecy]] || [[Hlina (wjes)|Hlina]]
|-
| ''Glossen'' || [[Lubij]] || ''[[Hłušina]]''
|-
| Gnaschwitz || [[Dobruša-Huska]] || [[Hnašecy]]
|-
| ''Gnesen'' || [[Pólska]] || ''[[Hnězdno]]''
|-
| Göbeln || [[Wulka Dubrawa]] || [[Kobjelń]]
|-
| Göda || || [[Hodźij]]
|-
| ''Gödlau'' || [[Halštrow]] || ''[[Jědlow]]''
|-
| ''Görlitz'' || || ''[[Zhorjelc]]''
|-
| ''Goldbach'' || [[Biskopicy]] || ''[[Kadłobja]]''
|-
| Golenz || [[Dobruša-Huska]] || [[Holca (wjes)|Holca]]
|-
| ''Goßwitz'' || [[Rychbach]] || ''[[Hóswecy]], Hosćilecy''
|-
| Gränze || [[Ralbicy-Róžant]] || [[Hrańca]]
|-
| Gröditz || [[Wóspork]] || [[Hrodźišćo (Wóspork)|Hrodźišćo]]
|-
| Großbrösern || [[Radwor]] || [[Wulki Přezdrěń]]
|-
| ''Großdehsa'' || [[Lubij]] || ''[[Dažin]]''
|-
| ''Großdrebnitz'' || [[Biskopicy]] || ''[[Drjewnica]]''
|-
| Großdöbschütz || [[Hornja Hórka]] || [[Debsecy]]
|-
| Groß Düben || || [[Dźěwin (wjes)|Dźěwin]]
|-
| Großdubrau || || [[Wulka Dubrawa]]
|-
| ''Großgrabe'' || [[Njedźichow]] || ''[[Hrabowa]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Großhänchen'' || [[Porchow]] || ''[[Wulki Wosyk]]''
|-
| ''Großkoschen'' || [[Zły Komorow]] || ''[[Košyna]]''
|-
| ''Groß Krauscha'' || [[Nysowa łučina]] || ''[[Krušow]]''
|-
| Großkunitz || [[Kubšicy]] || [[Chójnica]]
|-
| Groß Neida || [[Wojerecy]] || [[Wulka Nydej]]
|-
| Groß Partwitz (†) || (Skadowska jama) || [[Parcow]]
|-
| Großpostwitz || || [[Budestecy]]
|-
| ''Groß Radisch'' || [[Wysoka Dubrawa]] || ''[[Radšow]]''
|-
| ''Großröhrsdorf'' || || ''[[Wulke Rědorjecy]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Groß Särchen || [[Łaz]] || [[Wulke Zdźary]]
|-
| Groß Saubernitz || [[Wysoka Dubrawa]] || [[Zubornica]]
|-
| ''Großschönau'' || || ''[[Wulki Šunow]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Großschweidnitz'' || || ''[[Swóńca]]'', Swidnica, Swódnica<ref name="jakubaš" />
|-
| Großwelka || [[Budyšin]] || [[Wulki Wjelkow]]
|-
| Grubditz || [[Kubšicy]] || [[Hruboćicy]]
|-
| Grube || [[Wóspork]] || [[Jama (Wóspork)|Jama]]
|-
| Grubschütz || [[Dobruša-Huska]] || [[Hrubjelčicy]]
|-
| ''Grünewald'' || || ''[[Zeleny Hózd]]''
|-
| ''Grüngräbchen'' || [[Sepicy]] || ''[[Zelena Hrabowka]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Guhra || [[Bóšicy]] || [[Hora (Bóšicy)|Hora]]
|-
| Günthersdorf || [[Dobruša-Huska]] || [[Hunćericy]]
|-
| ''Gurigk'' || [[Rychbach]] || ''[[Hórka (Rychbach)|Hórka]]''
|-
| ''Guteborn'' || || ''[[Wudwor (Rólany)|Wudwor]]''
|-
| Guttau || [[Malešecy]] || [[Hućina]]
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|H}}H || ||
|-
| Haide || [[Wuskidź]] || [[Hola (Wuskidź)|Hola]]
|-
| Hainitz || [[Budestecy]] || [[Hajnicy]]
|-
| Halbendorf || [[Dźěwin (wjes)|Dźěwin]] || [[Brězowka]]
|-
| ''Halbendorf/Gebirge'' || [[Šěrachow-Korzym]] || ''[[Wbohow (Šěrachow-Korzym)|Wbohow]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Halbendorf/Spree || [[Malešecy]] || [[Połpica]]
|-
| Hammerstadt || [[Rěčicy]] || [[Hamoršć]]
|-
| ''Hausdorf'' || [[Kamjenc]] || ''[[Wukecy]]''
|-
| ''Hennersdorf'' || [[Kamjenc]] || ''[[Hendrichecy]]''
|-
| Hermsdorf/Spree || [[Łaz]] || [[Hermanecy/Sprjewja]]
|-
| Hochkirch || || [[Bukecy]]
|-
| ''Hof'' || [[Bayerska]] || ''[[Dwórc]]''
|-
| Höflein || [[Worklecy]] || [[Wudwor (Worklecy)|Wudwor]]
|-
| ''Hohenbocka'' || || ''[[Bukow]]''
|-
| Holscha || [[Njeswačidło]] || [[Holešow]]
|-
| Holschdubrau || [[Njeswačidło]] || [[Holešowska Dubrawka]]
|-
| ''Holtendorf'' || [[Markoćicy]] || ''[[Holećin]]''
|-
| ''Horka'' || || ''[[Hórka]]''
|-
| Horka || [[Chrósćicy]] || [[Hórki]]
|-
| ''Horscha'' || [[Kwětanecy při jězoru]] || ''[[Hóršow]]''
|-
| ''Hosena'' || [[Zły Komorow]] || ''[[Hóznja]]''
|-
| Hoske || [[Kulow]] || [[Hózk]]
|-
| Hoyerswerda || || [[Wojerecy]]
|-
| Hutberg || [[Kamjenc]] || [[Pastwina hora]]
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|I}}I || ||
|-
| ''Irgersdorf'' || [[Wjelećin]] || ''[[Wostašecy]]''<ref name="jakubaš" />
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|J}}J || ||
|-
| Jahmen || [[Hamor]] || [[Jamno]]
|-
| ''Jänkendorf'' || [[Waldhufen]] || ''[[Němske Jenkecy]]''
|-
| Jannowitz || [[Hodźij]] || [[Janecy]]
|-
| Jauer || [[Pančicy-Kukow]] || [[Jawora (wjes)|Jawora]]
|-
| Jauernick || [[Bukecy]] || [[Jawornik]]
|-
| ''Jauernick'' || [[Markoćicy]] || ''[[Jawernik]]''
|-
| Jenkwitz || [[Kubšicy]] || [[Jenkecy (Kubšicy)|Jenkecy]]
|-
| ''Jerchwitz'' || [[Wysoka Dubrawa]] || ''[[Jěrchecy]]''
|-
| Jesau || [[Kamjenc]] || [[Jěžow]]
|-
| Jeschütz || [[Wulka Dubrawa]] || [[Ješicy]]
|-
| Jeßnitz || [[Bóšicy]] || [[Jaseńca (Bóšicy)|Jaseńca]]
|-
| Jeßnitz || [[Kubšicy]] || [[Jaseńca (Kubšicy)|Jaseńca]]
|-
| Jetscheba || [[Wulka Dubrawa]] || [[Jatřob]]
|-
| ''Jiedlitz'' || [[Porchow]] || ''[[Jědlica]]''
|-
| ''Johannisthal'' || [[Łuty]] || ''[[Janowy Doł]]''
|-
| Johnsdorf || [[Rakecy]] || [[Jeńšecy]]
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|K}}K || ||
|-
| ''Kaana'' (†) || (Rěčna zawěra Kwětanecy) || ''[[Kanjow]]''
|-
| ''Kälbersteine'' || [[Šěrachow-Korzym]] || ''[[Chołmy]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Kaltwasser'' || [[Nysowa łučina]] || ''Studźeńka''
|-
| Kamenz || || [[Kamjenc]]
|-
| ''Karlsdorf'' || [[Zemicy-Tumicy]] || ''[[Karlicy]]''
|-
| Kaschel || [[Hamor]] || [[Košla]]
|-
| Kaschwitz || [[Pančicy-Kukow]] || [[Kašecy]]
|-
| Katschwitz || [[Dobruša-Huska]] || [[Kočica]]
|-
| Kauppa || [[Wulka Dubrawa]] || [[Kupoj]]
|-
| Keula || [[Krušwica]] || [[Kij]]
|-
| Keula || [[Kulow]] || [[Kulowc (wjes)|Kulowc]]
|-
| ''Kiesdorf'' || [[Schönau-Berzdorf]] || ''[[Kislica (wjes)|Kislica]]''
|-
| ''Kindisch'' || [[Halštrow]] || ''[[Kinč]]''
|-
| ''Kirschau'' || [[Šěrachow-Korzym]] || ''[[Korzym]]''
|-
| ''Kittlitz'' || [[Lubij]] || ''[[Ketlicy]]''
|-
| ''Klagenfurt'' || [[Awstriska]] || ''[[Celowc]]''
|-
| Kleinbautzen || [[Malešecy]] || [[Budyšink]]
|-
| Kleinbrösern || [[Radwor]] || [[Přezdrěnk]]
|-
| ''Kleindehsa'' || [[Lubij]] || ''[[Dažink]]''
|-
| ''Kleindrebnitz'' || [[Biskopicy]] || ''[[Mała Drjewnica]]''
|-
| Kleindöbschütz || [[Hornja Hórka]] || [[Małe Debsecy]]
|-
| Kleindubrau || [[Wulka Dubrawa]] || [[Mała Dubrawa]]
|-
| Kleinförstchen || [[Hodźij]] || [[Mała Boršć]]
|-
| ''Kleinhänchen'' || [[Porchow]] || ''[[Mały Wosyk]]''
|-
| Kleinholscha || [[Njeswačidło]] || [[Mały Holešow]]
|-
| ''Kleinkoschen'' || [[Zły Komorow]] || ''[[Košynka]]''
|-
| ''Klein-Krauscha'' || [[Nysowa łučina]] || ''[[Krušowk]]''
|-
| Klein Kunitz || [[Budestecy]] || [[Chójnička]]
|-
| Klein-Oelsa || [[Hamor]] || [[Wolešnica (Hamor)|Wolešnica]]
|-
| Klein Partwitz || [[Halštrowska Hola]] || [[Bjezdowy]], Bezdow,<ref name="jakubaš" /> Bjezdoły<ref name="pful" />
|-
| ''Kleinpostwitz'' || [[Šěrachow-Korzym]] || ''[[Bójswecy]]'',<ref name="jakubaš" /> Bójswocy<ref name="pful" />
|-
| Kleinpraga || [[Hodźij]] || [[Mała Praha]]
|-
| Klein Priebus || [[Krušwica]] || [[Přibuzk]]
|-
| Klein-Radisch || [[Hamor]] || [[Radšowk]]
|-
| ''Kleinradmeritz'' || [[Lubij]] || ''[[Małe Radměrcy]]''
|-
| ''Kleinröhrsdorf'' || [[Wulke Rědorjecy]] || ''[[Małe Rědorjecy]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Kleinsaubernitz || [[Malešecy]] || [[Zubornička]]
|-
| Kleinseidau || [[Budyšin]] || [[Zajdow]]
|-
| Kleinseitschen || [[Hodźij]] || [[Žičenk]]
|-
| Kleinwelka || [[Budyšin]] || [[Mały Wjelkow]]
|-
| Klitten || [[Hamor]] || [[Klětno]]
|-
| Klix || [[Wulka Dubrawa]] || [[Klukš]]
|-
| Knappenrode || [[Wojerecy]] || [[Hórnikecy]]
|-
| Köbeln || [[Mužakow]] || [[Kobjelin]]
|-
| Koblenz || [[Łaz]] || [[Koblicy (Łaz)|Koblicy]]
|-
| Kodersdorf || || ''[[Kodrecy]]''
|-
| Kohlwesa || [[Bukecy]] || [[Kołwaz]]
|-
| ''Koitzsch'' || [[Neukirch pola Kinsporka|Neukirch]] || ''[[Chojny]]''
|-
| Kolbitz || [[Łaz]] || [[Kołpica]]
|-
| Kolpen (†) || (Łazowska jama) || [[Kołpin]]
|-
| ''Kollm'' || [[Kwětanecy při jězoru]] || ''[[Chołm]]''
|-
| Königsberg || [[Wuchodna Pruska]] || ''[[Kralowc (Ruska)|Kralowc]]''
|-
| ''Königsbrück'' || || ''[[Kinspork]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Königshainer Berge'' || || ''[[Limas]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Königstein || || ''[[Kralowc (Sakska Šwica)|Kralowc]]''
|-
| Königswartha || || [[Rakecy]]
|-
| ''Königs Wusterhausen'' || [[Braniborska]] || ''[[Parsk]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Kopschin || [[Chrósćicy]] || [[Kopšin]]
|-
| ''Kosel'' || [[Niska]] || ''[[Kózło (Niska)|Kózło]]''
|-
| Koselbruch || [[Wojerecy]] || [[Kózło (Wojerecy)|Kózło]]
|-
| ''Kostebrau'' || [[Łuchow]] || ''[[Kósćebra]]''
|-
| Kotitz || [[Wóspork]] || [[Kotecy]]
|-
| Kotten || [[Kulow]] || [[Koćina]]
|-
| ''Kottmarsdorf'' || [[Kotmar (gmejna)|Kotmar]] || ''[[Kotmarjecy]]''
|-
| ''Krappe'' || [[Lubij]] || ''[[Chrapow|Krapow]]''
|-
| Krauschwitz || || [[Krušwica]]
|-
| Kreba || [[Chrjebja-Nowa Wjes]] || [[Chrjebja]]
|-
| Kreba-Neudorf || || [[Chrjebja-Nowa Wjes]]
|-
| Kreckwitz || [[Kubšicy]] || [[Krakecy]]
|-
| Kriepitz || [[Halštrow]] || [[Krěpjecy]]
|-
| Kringelsdorf || [[Hamor]] || [[Krynhelecy]]
|-
| Krinitz || [[Njeswačidło]] || [[Króńca]]
|-
| ''Krobnitz'' || [[Rychbach]] || ''[[Krobnica]]''
|-
| Kromlau || [[Jabłońc]] || [[Kromola]]
|-
| Kronförstchen || [[Wulka Dubrawa]] || [[Křiwa Boršć]]
|-
| ''Kroppen'' || || ''[[Kropnja]]''
|-
| Kubschütz || || [[Kubšicy]]
|-
| Kuckau || [[Pančicy-Kukow]] || [[Kukow]]
|-
| Kühnicht || [[Wojerecy]] || [[Kinajcht]]
|-
| Kumschütz || [[Kubšicy]] || [[Kumšicy]]
|-
| ''Kunnersdorf auf dem Eigen'' || [[Bernstadt auf dem Eigen]] || ''[[Kundraćicy]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Kunnerwitz'' || [[Zhorjelc]] || ''[[Konjerjecy]]''
|-
| Kuppritz || [[Bukecy]] || [[Koporcy]]
|-
| ''Kynitzsch'' || [[Biskopicy]] || ''[[Kinič]]''
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|L}}L || ||
|-
| Lache || [[Chrjebja-Nowa Wjes]] || [[Čorna Truha]]
|-
| Laske || [[Ralbicy-Róžant]] || [[Łazk]]
|-
| ''Lauba'' || [[Lěwałd]] || ''[[Lubow]]''
|-
| ''Laubusch'' || [[Łuty]] || ''[[Lubuš (Łuty)|Lubuš]]''
|-
| ''Laucha'' || [[Lubij]] || ''[[Luchow]]''
|-
| ''Lauchhammer'' || || ''[[Łuchow]]''
|-
| Lauske || [[Bóšicy]] || [[Łusč]]
|-
| Lauske || [[Wóspork]] || [[Łusk]]
|-
| ''Laußnitz'' || || ''[[Łužnica]]''
|-
| ''Lauta'' || || ''[[Łuty]]''
|-
| ''Lauta-Dorf'' || [[Łuty]] || ''[[Stare Łuty]]''
|-
| ''Lautitz'' || [[Lubij]] || ''[[Łuwoćicy]]''
|-
| ''Lawalde'' || || ''[[Lěwałd]]''
|-
| Lehn || [[Bukecy]] || [[Lejno (Bukecy)|Lejno]]
|-
| Lehn || [[Hornja Hórka]] || [[Lejno (Hornja Hórka)|Lejno]]
|-
| Lehndorf || [[Pančicy-Kukow]] || [[Lejno (Pančicy-Kukow)|Lejno]]
|-
| Leipgen || [[Mikow]] || [[Lipinki]]
|-
| ''Leippe-Torno'' || [[Łuty]] || ''[[Lipoj-Tornow]]''
|-
| ''Leipzig'' || || ''[[Lipsk]]''
|-
| ''Leutersdorf'' || || ''[[Lutarjecy]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Leutwitz || [[Hodźij]] || [[Lutyjecy]]
|-
| ''Lichtenberg'' || || ''[[Swětła]]''
|-
| ''Liebegast'' || [[Wóslink]] || ''[[Lubhozdź]]''
|-
| ''Liebenau'' || [[Kamjenc]] || ''[[Lubnjow (Schönteichen)|Lubnjow]]''
|-
| Liebon || [[Hodźij]] || [[Liboń]]
|-
| Lieske || [[Malešecy]] || [[Lěskej]]
|-
| ''Lieske'' || [[Wóslink]] || ''[[Lěska (Wóslink)|Lěska]]''
|-
| Lippen || [[Łaz]] || [[Lipiny]]
|-
| Lippitsch || [[Radwor]] || [[Lipič]]
|-
| Lissahora || [[Njeswačidło]] || [[Liša Hora]]
|-
| Litschen || [[Łaz]] || [[Złyčin]]
|-
| Litten || [[Kubšicy]] || [[Lětoń]]
|-
| Loga || [[Njeswačidło]] || [[Łahow]]
|-
| Lohsa || || [[Łaz]]
|-
| ''Löbau'' || || ''[[Lubij]]''
|-
| Lömischau || [[Malešecy]] || [[Lemišow]]
|-
| ''Lommatzsch'' || [[Sakska]] || ''[[Hłomač]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Lomske || [[Njeswačidło]] || [[Łomsk (Njeswačidło)|Łomsk]]
|-
| Lomske || [[Radwor]] || [[Łomsk (Radwor)|Łomsk]]
|-
| Löschau || [[Budyšin]] || [[Lešawa]]
|-
| Lubachau || [[Budyšin]] || [[Lubochow]]
|-
| ''Luckau'' || [[Braniborska]] || ''[[Łukow]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Luga || [[Njeswačidło]] || [[Łuh (Njeswačidło)|Łuh]]
|-
| ''Lugknitz'' || Łęknica, [[Pólska]] || ''[[Wjeska]]''
|-
| ''Lüneburg'' || [[Delnja Sakska]] || ''[[Limbork]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Luppa || [[Radwor]] || [[Łupoj]]
|-
| Luppedubrau || [[Radwor]] || [[Łupjanska Dubrawka]]
|-
| Luschken (†) || [[Sprjewiny Doł]] || [[Łužki]]
|-
| ''Lüttichau'' || [[Thiendorf]] || ''[[Lutochow]]''
|-
| Luttowitz || [[Radwor]] || [[Lutobč]]
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|M}}M || ||
|-
| ''Magdeburg'' || [[Saksko-Anhaltska]] || ''[[Dźěwin (město)|Dźěwin]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Mainz'' || [[Porynsko-Pfalca]] || ''[[Mohuč]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Malschwitz || || [[Malešecy]]
|-
| Malsitz (†) || (Rěčna zawěra Budyšin) || [[Małsecy]]
|-
| Maltitz || [[Wóspork]] || [[Malećicy]]
|-
| ''Mandau'' || (rěka) || ''[[Mandawa]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Margarethenhütte || [[Wulka Dubrawa]] || [[Margarěćina hěta]]
|-
| ''Markersdorf'' || || ''[[Markoćicy]]''
|-
| Maukendorf || [[Kulow]] || [[Mučow]]
|-
| ''Mauschwitz'' || [[Lubij]] || ''[[Mučnica (Lubij)|Mučnica]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Medewitz'' || [[Zemicy-Tumicy]] || ''[[Mjedźojz]]''
|-
| Mehltheuer || [[Budestecy]] || [[Lubjenc]]
|-
| ''Meißen'' || || ''[[Mišno]]''
|-
| ''Melaune'' || [[Vierkirchen]] || ''[[Měrjow]]''
|-
| Merka || [[Radwor]] || [[Měrkow]]
|-
| ''Merseburg'' || [[Saksko-Anhaltska]] || ''[[Mjezybor]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Merzdorf (†) || (Bjerwałdska jama) || [[Łućo]]
|-
| Meschwitz || [[Bukecy]] || [[Mješicy]]
|-
| ''Meuselwitz'' || [[Rychbach]] || ''[[Němske Myšecy]]''
|-
| Michalken || [[Wojerecy]] || [[Michałki]]
|-
| Milkel || [[Radwor]] || [[Minakał]]
|-
| Milkwitz || [[Radwor]] || [[Miłkecy]]
|-
| Milstrich || [[Wóslink]] || [[Jitro]]
|-
| Miltitz || [[Njebjelčicy]] || [[Miłoćicy]]
|-
| Mocholz (†) || (Rychwałdska jama) || [[Mochowc]]
|-
| Moholz || [[Niska]] || [[Wuhelc]]
|-
| Mönau || [[Hamor]] || [[Manjow]]
|-
| Mönchswalde || [[Hornja Hórka]] || [[Mnišonc]]
|-
| Mortka || [[Łaz]] || [[Mortkow]]
|-
| Mücka || || [[Mikow]]
|-
| Mühlhäuser || [[Radwor]] || [[Młynske Chěže]]
|-
| Mühlrose || [[Trjebin]] || [[Miłoraz]]
|-
| Mulkwitz || [[Slepo]] || [[Mułkecy]]
|-
| ''München'' || [[Bayerska]] || ''[[Mnichow]]''
|-
| ''Munschke'' || [[Lubij]] || ''[[Młynčki]]''
|-
| Muschelwitz || [[Hodźij]] || [[Myšecy]]
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|N}}N || ||
|-
| Nadelwitz || [[Budyšin]] || [[Nadźanecy]]
|-
| Nappatsch (Altliebel) || [[Rěčicy]] || [[Napadź]]
|-
| Nardt || [[Halštrowska Hola]] || [[Narć]]
|-
| ''Naundorf'' || [[Dobruša-Huska]] || ''[[Nowa Wjes (Dobruša-Huska)|Nowa Wjes]]''
|-
| Naußlitz || [[Ralbicy-Róžant]] || [[Nowoslicy]]
|-
| Nebelschütz || || [[Njebjelčicy]]
|-
| ''Nechen'' || [[Lubij]] || ''[[Njechań]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Nechern || [[Wóspork]] || [[Njechorń]]
|-
| Nedaschütz || [[Hodźij]] || [[Njezdašecy]]
|-
| Neida (†) || [[Łaz]] || [[Nydej (Łaz)|Nydej]]
|-
| ''Neraditz'' || [[Porchow]] || ''[[Njeradecy]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Neschwitz || || [[Njeswačidło]]
|-
| Neu-Bloaschütz || [[Hodźij]] || [[Nowe Błohašecy]]
|-
| Neu-Bornitz || [[Radwor]] || [[Nowe Boranecy]]
|-
| Neu-Brohna || [[Radwor]] || [[Nowe Bronjo]]
|-
| Neu-Buchwalde || [[Łaz]] || [[Nowa Bukojna]]
|-
| Neu-Diehmen || [[Dobruša-Huska]] || [[Nowe Demjany]]
|-
| Neudorf || [[Rakecy]] || [[Nowa Wjes (Rakecy)|Nowa Wjes]]
|-
| Neudorf || [[Chrjebja-Nowa Wjes]] || [[Nowa Wjes (Chrjebja-Nowa Wjes)|Nowa Wjes]]
|-
| Neudorf || [[Njeswačidło]] || [[Nowa Wjes (Njeswačidło)|Nowa Wjes]]
|-
| Neudörfel || [[Worklecy]] || [[Nowa Wjeska]]
|-
| Neudorf-Klösterlich || [[Kulow]] || [[Nowa Wjes (Kulow)|Nowa Wjes]]
|-
| Neudorf/Spree || [[Malešecy]] || [[Nowa Wjes/Sprjewja]]
|-
| Neu-Drauschkowitz || [[Dobruša-Huska]] || [[Nowe Družkecy]]
|-
| ''Neugersdorf'' || [[Habrachćicy-Nowe Jěžercy]] || ''[[Nowe Jěžercy]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Neuhammer || [[Rěčicy]] || [[Nowy Hamor]]
|-
| Neuhof || [[Porchow]] || [[Nowy Dwór]]
|-
| Neu-Jeßnitz || [[Bóšicy]] || [[Nowa Jaseńca]]
|-
| Neukirch/Lausitz || || [[Wjazońca (gmejna)|Wjazońca]]<ref name="jakubaš" />
|-
| Neukuppritz || [[Bukecy]] || [[Nowe Koporcy]]
|-
| Neu-Lauske || [[Bóšicy]] || [[Nowy Łusč]]
|-
| Neuliebel || [[Rěčicy]] || [[Nowy Lubolń]]
|-
| Neumalsitz || [[Budyšin]] || [[Nowe Małsecy]]
|-
| Neuoppitz || [[Rakecy]] || [[Njeradk]]
|-
| Neupurschwitz || [[Kubšicy]] || [[Nowe Poršicy]]
|-
| Neu-Puschwitz || [[Bóšicy]] || [[Nowe Bóšicy]]
|-
| ''Neusalza'' || [[Nowosólc-Horni Hródk]] || ''[[Nowosólc]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Neusärchen || [[Wulka Dubrawa]] || [[Nowe Zdźarki]]
|-
| ''Neuschirgiswalde'' || [[Šěrachow-Korzym]] || ''[[Nowy Šěrachow]]''
|-
| Neuschmerlitz || [[Ralbicy-Róžant]] || [[Bušeńka]] (Nowa Smjerdźaca)
|-
| ''Neuschmölln'' || [[Smělna-Póckowy]] || ''[[Nowa Smělna]]''
|-
| Neuspittwitz || [[Hodźij]] || [[Nowe Spytecy]]
|-
| Neustadt/Spree || [[Sprjewiny Doł]] || [[Nowe Město/Sprjewja]]
|-
| Neustädtel || [[Pančicy-Kukow]] || [[Nowe Městačko]]
|-
| Neuteichnitz || [[Budyšin]] || [[Nowa Ćichońca]]
|-
| Neuwiese || [[Halštrowska Hola]] || [[Nowa Łuka]]
|-
| Niedergurig || [[Malešecy]] || [[Delnja Hórka]]
|-
| Niederkaina || [[Budyšin]] || [[Delnja Kina]]
|-
| Niederuhna || [[Budyšin]] || [[Delni Wunjow]]
|-
| ''Niemtsch'' || [[Zły Komorow]] || ''[[Němješk]]''
|-
| Niesendorf || [[Rakecy]] || [[Niža Wjes]]
|-
| ''Niesky'' || || ''[[Niska]]''
|-
| Niethen || [[Bukecy]] || [[Něćin]]
|-
| Nimschütz (†) || (Rěčna zawěra Budyšin) || [[Hněwsecy]]
|-
| Nochten || [[Hamor]] || [[Wochozy]]
|-
| ''Noes'' || [[Rózbork]] || ''[[Nowa Wjes (Rózbork)|Nowa Wjes]]''
|-
| ''Nossen'' || || ''[[Nosyn]]''
|-
| Nostitz || [[Wóspork]] || [[Nosaćicy]]
|-
| Nucknitz || [[Chrósćicy]] || [[Nuknica]]
|-
| ''Nürnberg'' || [[Bayerska]] || ''[[Norimberk]]''<ref name="jakubaš" />
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|O}}O || ||
|-
| ''Obereulowitz'' || [[Budestecy]] || ''[[Pakostnica]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Oberförstchen || [[Hodźij]] || [[Hornja Boršć]]
|-
| Obergurig || || [[Hornja Hórka]]
|-
| Oberkaina || [[Budyšin]] || [[Hornja Kina]]
|-
| Ober Prauske || [[Wysoka Dubrawa]] || [[Hornje Brusy]]
|-
| Oberuhna || [[Budyšin]] || [[Horni Wunjow]]
|-
| ''Ödernitz'' || [[Niska]] || ''[[Wódrjeńca (Niska)|Wódrjeńca]]''
|-
| ''Oderwitz'' || || ''[[Wódrjeńca]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Oehlisch'' || [[Rychbach]] || ''[[Wolšina]]''
|-
| Oehna || [[Budyšin]] || [[Wownjow]]
|-
| ''Oelsa'' || [[Lubij]] || ''[[Wolešnica (Lubij)|Wolešnica]]''
|-
| ''Ohorn'' || || ''[[Mohorn]]''
|-
| ''Oppach'' || || ''[[Wopaka]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Oppeln'' || [[Lubij]] || ''[[Wopaleń]]''
|-
| Oppitz || [[Rakecy]] || [[Psowje]]
|-
| ''Oschatz'' || [[Sakska]] || ''[[Woseč]]''<ref name="jakubaš" /><ref name="jakubaš" />
|-
| ''Ossel'' || [[Halštrow]] || ''[[Wóslin]]''
|-
| ''Oßling'' || || ''[[Wóslink]]''
|-
| ''Ostritz'' || || ''[[Wostrowc]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Ostro || [[Pančicy-Kukow]] || [[Wotrow]]
|-
| Ostvorstadt || [[Budyšin]] || [[Wuchodne předměsto]]
|-
| ''Otterschütz'' || [[Wóslink]] || ''[[Wotružica]]''
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|P}}P || ||
|-
| Pannewitz || [[Porchow]] || [[Panecy]]
|-
| Pannewitz || [[Njeswačidło]] || [[Banecy]]
|-
| Panschwitz-Kuckau || || [[Pančicy-Kukow]]
|-
| Paßditz || [[Hodźij]] || [[Pozdecy]]
|-
| Pechern || [[Krušwica]] || [[Pěchč]]
|-
| ''Peickwitz'' || [[Zły Komorow]] || ''[[Čikecy]]''
|-
| ''Penzig'' || [[Pólska]] || ''[[Pjeńsk]]''
|-
| ''Peschen'' || [[Lubij]] || ''[[Stwěšin]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Petersbach'' || [[Šěrachow-Korzym]] || ''[[Pětrowa]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Petershain'' || [[Kwětanecy při jězoru]] || ''[[Hóznica]]''
|-
| Petzerberg || [[Wojerecy]] || [[Pjecarec hora]]
|-
| ''Pfaffendorf'' || [[Markoćicy]] || ''[[Popojcy]]''
|-
| Picho || [[Dobruša-Huska]] || [[Pichow]]
|-
| ''Pickau'' || [[Biskopicy]] || ''[[Špikawy]]''
|-
| Pielitz || [[Kubšicy]] || [[Splósk]]
|-
| Pietzschwitz || [[Hodźij]] || [[Běčicy]]
|-
| ''Pillnitz'' || [[Drježdźany]] || ''[[Pilnica]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Pilsen'' || [[Čěska]] || ''[[Pilzeń]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Pirna'' || || ''[[Pěrno]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Piskowitz || [[Njebjelčicy]] || [[Pěskecy]]
|-
| ''Plauen'' || || ''[[Pławno]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Pließkowitz || [[Malešecy]] || [[Plusnikecy]]
|-
| Plotzen || [[Bukecy]] || [[Błócany]], Błóćany<ref name="pful" />
|-
| Podrosche || [[Krušwica]] || [[Podroždź]]
|-
| ''Pohla'' || [[Zemicy-Tumicy]] || ''[[Palow]]''
|-
| Pommritz || [[Bukecy]] || [[Pomorcy]]
|-
| ''Pottschapplitz'' || [[Zemicy-Tumicy]] || ''[[Počaplicy]]''
|-
| ''Prachenau'' || [[Vierkirchen]] || ''[[Prochnow]]''
|-
| Prautitz || [[Chrósćicy]] || [[Prawoćicy]]
|-
| Preititz || [[Malešecy]] || [[Přiwćicy]]
|-
| Preske || [[Hodźij]] || [[Praskow]]
|-
| Preuschwitz || [[Dobruša-Huska]] || [[Přišecy]]
|-
| ''Prietitz'' || [[Halštrow]] || ''[[Protecy]]'', Prosć, Protyc<ref name="jakubaš" />
|-
| Prischwitz || [[Hodźij]] || [[Prěčecy]]
|-
| Publick (†) || (Rychwałdska jama) || [[Publik]]
|-
| ''Pulsnitz'' || || ''[[Połčnica]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Purschwitz || [[Kubšicy]] || [[Poršicy]]
|-
| Puschwitz || || [[Bóšicy]]
|-
| ''Putzkau'' || [[Smělna-Póckowy]] || ''[[Póckowy]]''<ref name="jakubaš" />
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|Q}}Q || ||
|-
| Quatitz || [[Wulka Dubrawa]] || [[Chwaćicy]]
|-
| ''Quitzdorf'' (†) || (Rěčna zawěra Kwětanecy) || ''[[Kwětanecy (wjes)|Kwětanecy]]''
|-
| ''Quitzdorf am See'' || || ''[[Kwětanecy při jězoru]]''
|-
| ''Quolsdorf'' || [[Wosečk]] || ''[[Chwalecy]]''
|-
| Quoos || [[Radwor]] || Chasow
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|R}}R || ||
|-
| Rabitz || [[Kubšicy]] || [[Rabocy]]
|-
| Rachlau || [[Kubšicy]] || [[Rachlow pod Čornobohom|Rachlow]]
|-
| Rachlau || [[Kulow]] || [[Rachlow (Kulow)|Rachlow]]
|-
| Rackel || [[Malešecy]] || [[Rakojdy]]
|-
| Räckelwitz || || [[Worklecy]]
|-
| Radibor || || [[Radwor]]
|-
| Ralbitz-Rosenthal || || [[Ralbicy-Róžant]]
|-
| ''Rammenau'' || || ''[[Ramnow]]''
|-
| Rascha || [[Budestecy]] || [[Rašow]]
|-
| Rattwitz || [[Budyšin]] || [[Ratarjecy]]
|-
| Ratzen (†) || (Łazowska jama) || [[Radska]]
|-
| Rauden || [[Hamor]] || [[Rudej]]
|-
| ''Rauschwalde'' || [[Zhorjelc]] || ''[[Rušowk]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Rauschwitz'' || [[Halštrow]] || ''[[Rušica]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Regensburg'' || [[Bayerska]] || ''[[Rězno]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Rehnsdorf'' || [[Halštrow]] || ''[[Hrańčik]]''
|-
| ''Reichenbach/O.L.'' || || ''[[Rychbach]]''
|-
| Reichwalde || [[Hamor]] || [[Rychwałd]]
|-
| Riegel || [[Łaz]] || [[Roholń]]
|-
| Rieschen || [[Kubšicy]] || [[Zrěšin]]
|-
| Rietschen || || [[Rěčicy]]
|-
| ''Ringenhain'' || [[Wołbramecy]] || ''[[Rynar]]''
|-
| ''Rödersbrunn'' || [[Ramnow]] || ''[[Rědorica]]''
|-
| Rodewitz || [[Bukecy]] || [[Rodecy]]
|-
| ''Rodewitz'' || [[Šěrachow-Korzym]] || ''[[Rozwodecy]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Rohne || [[Slepo]] || [[Rowno]]
|-
| ''Rosenhain'' || [[Lubij]] || ''[[Róžany]]''
|-
| Rosenthal || [[Ralbicy-Róžant]] || [[Róžant]]
|-
| ''Rostock'' || [[Mecklenburgsko-Předpomorska]] || ''[[Roztok]]''
|-
| ''Rothenburg/Oberlausitz'' || || ''[[Rózbork]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Rothnaußlitz'' || [[Zemicy-Tumicy]] || ''[[Čerwjene Noslicy]]''
|-
| Ruhethal || [[Malešecy]] || [[Wotpočink (wjes)|Wotpočink]]
|-
| ''Ruhland'' || || ''[[Rólany]]''<ref name="jakubaš" />
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|S}}S || ||
|-
| Saalau || [[Kulow]] || [[Salow]]
|-
| Sabrodt || [[Halštrowska Hola]] || [[Zabrod]]
|-
| Sagar || [[Krušwica]] || [[Zagor]]
|-
| Sagarlug || [[Krušwica]] || [[Ług (Krušwica)|Ług]]
|-
| Salga || [[Wulka Dubrawa]] || [[Załhow]]
|-
| Salzenforst || [[Budyšin]] || [[Słona Boršć]]
|-
| Sandförstgen || [[Wysoka Dubrawa]] || [[Borštka]]
|-
| Särchen || [[Wulka Dubrawa]] || [[Zdźar (Wulka Dubrawa)|Zdźar]]
|-
| ''Särichen'' || [[Kodersdorf]] || ''[[Zdźarki]]''
|-
| Saritsch || [[Njeswačidło]] || [[Zarěč]]
|-
| Särka || [[Wóspork]] || [[Žarki]]
|-
| Säuritz || [[Pančicy-Kukow]] || [[Žuricy]]
|-
| ''Scado'' (†) || (Košynska jama) || ''[[Škodow]]''
|-
| Schadendorf (†) || (Rychwałdska jama) || [[Pakosnica]]
|-
| ''Scheckthal'' || [[Wóslink]] || ''[[Pisany Doł]]''
|-
| Scheckwitz || [[Kubšicy]] || [[Šekecy]]
|-
| Scheibe (†) || (Šibojska jama) || [[Šiboj]]
|-
| ''Schiedel'' || [[Kamjenc]] || ''[[Křidoł]]''
|-
| ''Schirgiswalde'' || [[Šěrachow-Korzym]] || ''[[Šěrachow]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Schleife || || [[Slepo]]
|-
| ''Schluckenau'' (Šluknov) || [[Čěska]] || ''[[Słanknow]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Schlungwitz || [[Dobruša-Huska]] || [[Słónkecy]]
|-
| Schmeckwitz || [[Worklecy]] || [[Smječkecy]]
|-
| Schmerlitz || [[Ralbicy-Róžant]] || [[Smjerdźaca]]
|-
| Schmochtitz || [[Budyšin]] || [[Smochćicy]]
|-
| Schmole || [[Budyšin]] || [[Smolicy]]
|-
| ''Schmölln'' || [[Smělna-Póckowy]] || ''[[Smělna]]''
|-
| ''Schmorkau'' || [[Neukirch pola Kinsporka|Neukirch]] || ''[[Šmorkow]]''
|-
| Schönau || [[Ralbicy-Róžant]] || [[Šunow]]
|-
| ''Schönberg'' || [[Kumwałd]] || ''[[Jasna Hora]]''
|-
| ''Schönbrunn'' || [[Biskopicy]] || ''[[Šumborn]]''
|-
| ''Schöps'' || [[Rychbach]] || ''[[Šepc (wjes)|Šepc]]''
|-
| Schöpsdorf (†) || (Bjerwałdska jama) || [[Šepšecy]]
|-
| Schwarzadler || [[Radwor]] || [[Čorny Hodler]]
|-
| ''Schwarzbach'' || || ''[[Čorna Woda]]''
|-
| Schwarze Pumpe || [[Grodk]] || [[Čorna Pumpa]]
|-
| Schwarzkollm || [[Wojerecy]] || [[Čorny Chołmc]]
|-
| Schwarznaußlitz || [[Hornja Hórka]] || [[Čorne Noslicy]]
|-
| Schweinerden || [[Pančicy-Kukow]] || [[Swinjarnja]]
|-
| ''Schwepnitz'' || || ''[[Sepicy]]''
|-
| ''Schwerin'' || [[Mecklenburgsko-Předpomorska]] || ''[[Zwěrin]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Sdier || [[Wulka Dubrawa]] || [[Zdźěr]]
|-
| ''See'' || [[Niska]] || ''[[Jězor (Niska)|Jězor]]''
|-
| Seidau || [[Budyšin]] || [[Židow]]
|-
| Seidewinkel || [[Halštrowska Hola]] || [[Židźino]]
|-
| ''Seifhennersdorf'' || || ''[[Wodowe Hendrichecy]]''
|-
| Seitschen || [[Hodźij]] || [[Žičeń]]
|-
| ''Sella'' || [[Zeleny Hózd]] || [[Želnje]]<ref name="pful">{{Pful}}</ref>
|-
| Semmichau || [[Hodźij]] || [[Zemichow]]
|-
| Siebitz || [[Hodźij]] || [[Dźiwoćicy]]
|-
| Siebitz || [[Pančicy-Kukow]] || [[Zejicy]]
|-
| Singwitz || [[Hornja Hórka]] || [[Dźěžnikecy]]
|-
| ''Skaska'' || [[Wóslink]] || ''[[Skaskow]]''
|-
| Skerbersdorf || [[Krušwica]] || [[Skarbišecy]]
|-
| Soculahora || [[Kubšicy]] || [[Sokolca]]
|-
| ''Sohland am Rotstein'' || [[Rychbach]] || ''[[Załom pod Hrodźišćom]]''
|-
| ''Sohland an der Spree'' || || ''[[Załom]]''
|-
| Sollschwitz || [[Hodźij]] || [[Sulšecy (Hodźij)|Sulšecy]]
|-
| Sollschwitz || [[Kulow]] || [[Sulšecy (Kulow)|Sulšecy]]
|-
| ''Sonnenberg'' || [[Šěrachow-Korzym]] || ''[[Słónčna Hora]]''
|-
| ''Sora'' || [[Wjelećin]] || ''[[Zdźar (Wjelećin)|Zdźar]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Soritz || [[Kubšicy]] || [[Sowrjecy]]
|-
| Sornßig || [[Bukecy]] || [[Žornosyki]]
|-
| ''Spittel'' || [[Kamjenc]] || ''[[Špitl]]''
|-
| Spittel || [[Wóspork]] || [[Špikały]]<ref name="jakubaš" />
|-
| Spittwitz || [[Hodźij]] || [[Spytecy]]
|-
| Spohla || [[Kulow]] || [[Spale]]
|-
| ''Spree'' || [[Wosečk]] || ''[[Sprjewje]]''
|-
| ''Spreedorf'' || [[Habrachćicy]] || ''[[Sprjewica (wjes)|Sprjewica]]''
|-
| Spreetal || [[Sprjewiny Doł]] || [[Sprjewiny Doł (wjes)|Sprjewiny Doł]]
|-
| Spreewiese || [[Wulka Dubrawa]] || [[Lichań]]
|-
| Spreewitz || [[Sprjewiny Doł]] || [[Sprjejcy]]
|-
| ''Spremberg'' || [[Nowosólc-Horni Hródk]] || ''[[Horni Hródk]]''
|-
| Sprey || [[Hamor]] || [[Sprjowje]]
|-
| ''Sproitz'' || [[Kwětanecy při jězoru]] || ''[[Sprjojcy]]''
|-
| ''Stacha'' || [[Zemicy-Tumicy]] || ''Stachow''
|-
| ''Stannewisch'' || [[Niska]] || ''[[Stanojšćo]]''
|-
| Steindörfel || [[Bukecy]] || [[Trjebjeńca]]
|-
| ''Steinigtwolmsdorf'' || || ''[[Wołbramecy]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Steinitz || [[Łaz]] || [[Šćeńca]]
|-
| ''Steinölsa'' || [[Kwětanecy při jězoru]] || ''[[Kamjentna Wólšinka]]''
|-
| ''Stenz'' || [[Kinspork]] || ''[[Šćeńc (Kinspork)|Šćeńc]]''
|-
| Stiebitz || [[Budyšin]] || [[Sćijecy]]
|-
| ''Stolpen'' || || ''[[Stołpin]]''
|-
| Storcha || [[Hodźij]] || [[Baćoń]]
|-
| ''Strahwalde'' || || ''[[Strawałd]]''
|-
| ''Straßgräbchen'' || [[Njedźichow]] || ''[[Nadrózna Hrabowka]]''
|-
| Strehla || [[Budyšin]] || [[Třělany]]<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Streitfeld'' || [[Lěwałd]] || ''[[Zwadow]]''
|-
| Strohschütz || [[Radwor]] || [[Stróžišćo]]
|-
| Südvorstadt || [[Budyšin]] || [[Južne předměsto]]
|-
| ''Suppo'' || [[Šěrachow-Korzym]] || ''[[Supow]]''
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|T}}T || ||
|-
| ''Taschendorf'' || [[Porchow]] || ''[[Ledźborecy]]''
|-
| Tätzschwitz || [[Halštrowska Hola]] || [[Ptačecy]]
|-
| ''Taubenheim/Spree'' || [[Załom]] || ''[[Hołbin]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Tauer || [[Hamor]] || [[Turjo]]
|-
| ''Tautewalde'' || [[Wjelećin]] || ''[[Tućicy]]''
|-
| Techritz || [[Dobruša-Huska]] || [[Ćěchorjecy]]
|-
| Teicha || [[Radwor]] || [[Hat (Radwor)|Hat]]
|-
| Teicha || [[Rěčicy]] || [[Hatk]]
|-
| Teichhäuser || [[Worklecy]] || [[Haty]]
|-
| Teichnitz || [[Budyšin]] || [[Ćichońca]]
|-
| Temritz || [[Budyšin]] || [[Ćemjercy]]
|-
| ''Tetschen (Děčín)'' || [[Čěska]] || ''[[Dźěćin]]''
|-
| ''Thiemendorf'' || [[Waldhufen]] || ''[[Ćěmnicy]]''
|-
| Thonberg || [[Kamjenc]] || [[Hlinowc]]
|-
| ''Thräna'' || [[Wysoka Dubrawa]] || ''[[Drěnow]]''
|-
| Tiegling || [[Łaz]] || [[Tyhelk]]
|-
| ''Torno'' || [[Łuty]] || ''[[Tornow]]''
|-
| ''Trado'' || [[Wóslink]] || ''[[Tradow]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Tränke (†) || [[Rěčicy]] || [[Napojka]]
|-
| Trauschwitz || [[Wóspork]] || [[Trušecy]]
|-
| Trebendorf || || [[Trjebin]]
|-
| ''Trebus'' || [[Wosečk]] || ''[[Trjebuz]]''
|-
| ''Triest'' || [[Italska]] || ''[[Terst]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Tröbigau'' || [[Smělna-Póckowy]] || ''[[Trjechow]]''
|-
| Truppen || [[Rakecy]] || [[Trupin]]
|-
| Tschaschwitz || [[Pančicy-Kukow]] || [[Časecy]]
|-
| Tschernske || [[Chrjebja-Nowa Wjes]] || [[Černsk]]
|-
| Tzschelln (†) || (Wochožanska jama) || [[Čelno]]
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|U}}U || ||
|-
| Uebigau || [[Njeswačidło]] || [[Wbohow (Njeswačidło)|Wbohow]]
|-
| ''Uhyst am Taucher'' || [[Porchow]] || ''[[Horni Wujězd]]''
|-
| Uhyst (Spree) || [[Hamor]] || [[Delni Wujězd]]
|-
| ''Unwürde'' || [[Lubij]] || ''[[Wujer]]''
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|V}}V || ||
|-
| ''Valtenberg'' || [[Wjazońca (gmejna)|Wjazońca]] || ''[[Sokolnik]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Venedig'' || [[Italska]] || ''[[Bjenatki]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Viereichen'' (†) || (Rychwałdska jama) || [[Štyri Duby]]
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|W}}W || ||
|-
| Waditz || [[Kubšicy]] || [[Wadecy]]
|-
| ''Warschau (Warszawa)'' || [[Pólska]] || ''[[Waršawa]]''
|-
| Wartha || [[Malešecy]] || [[Stróža (Malešecy)|Stróža]]
|-
| Wartha || [[Rakecy]] || [[Stróža (Rakecy)|Stróža]]
|-
| ''Wasserkretscham'' || [[Vierkirchen]] || ''[[Wodowa korčma]]''
|-
| Wawitz || [[Bukecy]] || [[Wawicy]]
|-
| ''Wehrsdorf'' || [[Załom]] || ''[[Wernarjecy]]''
|-
| Weicha || [[Wóspork]] || [[Wichowy]]
|-
| Weidlitz || [[Njeswačidło]] || [[Wutołčicy]]
|-
| ''Weifa'' || [[Wołbramecy]] || ''[[Motydło]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Weigersdorf || [[Wysoka Dubrawa]] || [[Wukrančicy]]
|-
| ''Weigsdorf-Köblitz'' || [[Kumwałd]] || ''[[Wuhančicy-Koblica]]''
|-
| Weißenberg || || [[Wóspork]]
|-
| Weißig || [[Kubšicy]] || [[Wysoka (Kubšicy)|Wysoka]]
|-
| Weißig || [[Łaz]] || [[Wysoka (Łaz)|Wysoka]]
|-
| ''Weißig'' || [[Wóslink]] || ''[[Wysoka (Wóslink)|Wysoka]]''
|-
| Weißkeißel || || [[Wuskidź]]
|-
| Weißkollm || [[Łaz]] || [[Běły Chołmc]]
|-
| Weißnaußlitz || [[Dobruša-Huska]] || [[Běłe Noslicy]]
|-
| Weißwasser || || [[Běła Woda]]
|-
| ''Welka'' || [[Halštrow]] || ''[[Wjelkow (Halštrow)|Wjelkow]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Wendisch-Cunnersdorf'' || [[Lubij]] || ''[[Serbske Kundraćicy]]''
|-
| ''Wendisch-Paulsdorf'' || [[Lubij]] || ''[[Serbske Pawlecy]]''
|-
| Wendischbaselitz || [[Njebjelčicy]] || [[Serbske Pazlicy]]
|-
| Werdeck || [[Krušwica]] || [[Wjertko]]
|-
| Wessel || [[Radwor]] || [[Wjesel]]
|-
| Westvorstadt || [[Budyšin]] || [[Zapadne předměsto]]
|-
| Wetro || [[Bóšicy]] || [[Wětrow]]
|-
| ''Wiednitz'' || [[Njedźichow]] || ''[[Wětnica]]''
|-
| Wiesa || [[Kamjenc]] || [[Brěznja]]
|-
| ''Wilthen'' || || ''[[Wjelećin]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Wittenberg'' || [[Saksko-Anhaltska]] || ''[[Běła Hora]]''
|-
| Wittichenau || || [[Kulow]]
|-
| ''Wohla'' || [[Halštrow]] || ''[[Walow]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Wohla'' || [[Lubij]] || ''[[Walowy]]''
|-
| Wohlaer Berg || [[Wóspork]] || ''[[Byčin]], Błóćin''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Wölkau'' || [[Zemicy-Tumicy]] || ''[[Wjelkowy]]''
|-
| Womiatke || [[Łaz]] || [[Womjatk]]
|-
| Wuischke || [[Bukecy]] || [[Wuježk (Bukecy)|Wuježk]]
|-
| Wuischke || [[Wóspork]] || [[Wuježk (Wóspork)|Wuježk]]
|-
| ''Wurbis'' || [[Šěrachow-Korzym]] || ''[[Wjerbjež]]''<ref name="kral">{{Kral1927}}</ref>
|-
| Wurschen || [[Wóspork]] || [[Worcyn (Wóspork)|Worcyn]]
|-
| ''Wurzen'' || [[Sakska]] || ''[[Worcyn (město)|Worcyn]]''<ref name="jakubaš" />
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|Z}}Z || ||
|-
| ''Zedlig'' || [[Niska]] || ''[[Sedlik]]''
|-
| ''Zeisholz'' || [[Sepicy]] || ''[[Ćisow (Sepicy)|Ćisow]]'', ''Ćisowa''<ref name="pful" />
|-
| ''Zeißholz'' || [[Njedźichow]] || ''[[Ćisow (Njedźichow)|Ćisow]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Zeißig || [[Wojerecy]] || [[Ćisk]]
|-
| ''Zeitz'' || [[Saksko-Anhaltska]] || ''[[Žitč]]''
|-
| ''Zerbst'' || [[Saksko-Anhaltska]] || ''[[Serbišćo]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| Zerna || [[Ralbicy-Róžant]] || [[Sernjany]]
|-
| Zerre || [[Sprjewiny Doł]] || [[Drětwja]]
|-
| Zescha || [[Njeswačidło]] || [[Šešow]]
|-
| Zieschütz || [[Kubšicy]] || [[Cyžecy]]
|-
| Zimpel || [[Hamor]] || [[Cympl]]
|-
| Zischkowitz || [[Hodźij]] || [[Čěškecy]]
|-
| ''Zittau'' || || ''[[Žitawa]]''<ref name="jakubaš" />
|-
| ''Zoblitz'' || [[Rychbach]] || ''[[Sobołsk]]''
|-
| Zockau || [[Dobruša-Huska]] || [[Cokow]]
|-
| ''Zodel'' || [[Nysowa łučina]] || ''[[Zadźěl]]''
|-
| Zscharnitz || [[Hodźij]] || [[Čornecy]]
|-
| Zschillichau || [[Wulka Dubrawa]] || [[Čelchow]]
|-
| Zschorna || [[Bukecy]] || [[Čornjow]]
|-
| Zschornau || [[Kamjenc]] || [[Čornow]]
|-
| Zweibrück (†) || (Rychwałdska jama) || [[Zamosty]]
|-
| ''Zwickau'' || || ''[[Šwikawa]]''<ref name="jakubaš" />
|}
== Žórła ==
<references />
== Hlej tež ==
* [[Lisćina serbskich wsow 1884/85]]
[[Kategorija:Sydlišćo we Łužicy| ]]
[[Kategorija:Lisćina]]
[[Kategorija:Hornjoserbšćina]]
nf66kpxsatqsrtiufg9fs5oe6b4ct14
Wóspork
0
3732
391534
389645
2026-07-09T08:59:19Z
J budissin
7
391534
wikitext
text/x-wiki
{{Město DE
|mjeno serbske=Wóspork
|mjeno němske=Weißenberg
|wopon=Wappen_Weissenberg_(Oberlausitz).png
|šěrina=51/11/48
|dołhota=14/39/32
|karta=Weißenberg in BZ.svg
|region-ISO=DE-SN
|gmejnske čisło=14625610
|wysokosć=197
|póstowe čisło=02627
|předwólba=035876, 03585 (Žarki), 035939 (Běła Hora, Droždźij, Worcyn)
|měšćanosta=Jürgen Günter Arlt
|strona=bjez
|adresa-dróha=A. Bebelowa 1
|webstrona=[http://www.stadt-weissenberg.de/ stadt-weissenberg.de]
}}
'''Wóspork''' ({{wrěči|de}} ''Weißenberg'') je městačko z něhdźe tři tysac wobydlerjemi na wuchodźe [[Hornja Łužica|hornjołužiskeho]] [[Wokrjes Budyšin|wokrjesa Budyšin]]. Namaka so w [[Hornjołužiske hona|Hornjołužiskich honach]] na wuchodnej kromje serbskeho sydlenskeho ruma při [[Lubata|Lubaće]] a [[Zwjazkowa awtodróha 4|zwjazkowej awtodróze 4]]. Južnje stareho města zběha so 264 metrow wysoka [[Wósmužowa hora]], najwyši dypk měšćanskeho teritorija.
Město Wóspork słuša oficielnje do [[Serbski sydlenski rum|serbskeho sydlenskeho ruma]].
[[Dataja:Wóspork – radnica.jpg|thumb|left|Wósporska radnica]]
== Stawizny ==
Město naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1217 jako ''Wisenburc''<ref name="digit">{{HOV|Weißenberg|Wóspork}}</ref> a dósta swoje němske mjeno najskerje wot susodneje wsy (a hrodźišća) [[Běła Hora (Wóspork)|Běła Hora]].
Wot lěta 1895 měješe město dwórnišćo při [[Železniska čara Lubij–Radwor|železniskej čarje Lubij–Wóspork]], kotraž so 1903 hač do [[Bart]]a a 1906 hač do [[Radwor]]ja podlěši, hdźež bě z čaru [[Železniska čara Budyšin–Wojerecy|Budyšin–Wojerecy]] zwjazana. W lěće 1972 bu wosobowy wobchad zastajeny a 1973 so čara mjez Lubijom a Bartom zawrě.
=== Wobydlerstwo a rěč ===
W lěće 1884 měješe Wóspork po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice 1242 wobydlerjow, mjez nimi 300 Serbow (24 %).<ref>{{Černik|108}}</ref> [[Arnošt Černik]] zwěsći 1956 jenož hišće snadny serbski podźěl wobydlerstwa wot 5,8 %.<ref>{{Elle1995|247|1393|42|26|13}}</ref>
Prawidłowne serbske Bože słužby we Wósporskej cyrkwi buchu w lěće 1893 wotstronjene.<ref>Johannes Martschke: Die Parochie Weissenberg. W: ''Neue sächsische Kirchengalerie, Die Diöcese Löbau.'' Lipsk, 1908, str. 661–678, tule str. 677 [https://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/12088/342/0/ (digitalizat)]</ref>
== Měšćanske dźěle ==
K městu słušeja slědowace wsy:
{{Census2011|Wóspork|14625610|
{{Census2011/linka|[[Běła Hora (Wóspork)|Běła Hora]]|74|44,7|81|33|40|2,6}}
{{Census2011/linka|[[Droždźij]]|248|46,1|116|21|36|2,3}}
{{Census2011/linka|[[Hrodźišćo (Wóspork)|Hrodźišćo]]|269|45,4|119|24|28|2,5}}
{{Census2011/linka|[[Chortnica]]|42|44,2|100|33|42|2,9}}
{{Census2011/linka|[[Jama (Wóspork)|Jama]]|31|44,5|107|25|30|3,1}}
{{Census2011/linka|[[Kotecy]]|207|44,1|116|22|28|2,1}}
{{Census2011/linka|[[Łusk]]|165|43,6|109|29|36|2,5}}
{{Census2011/linka|[[Malećicy]]|252|44,9|112|18|30|2,4}}
{{Census2011/linka|[[Njechorń]]|152|37,6|105|35|17|2,9}}
{{Census2011/linka|[[Nosaćicy]]|186|46,2|102|18|33|2,2}}
{{Census2011/linka|[[Špikały]]|56|41,7|124|40|47|2,8}}
{{Census2011/linka|[[Wichowy]]|113|45,0|131|38|48|2,6}}
{{Census2011/linka|[[Worcyn (Wóspork)|Worcyn]]|330|38,6|116|33|21|2,6}}
{{Census2011/linka|Wóspork|1031|47,8|92|23|45|2,3}}
{{Census2011/linka|[[Wuježk (Wóspork)|Wuježk]]|33|44,4|136|23|27|2,8}}
{{Census2011/linka|[[Žarki]]|178|46,2|107|20|31|2,5}}
{{Census2011/město|3367|44,9|106|25|34|2,4}}
}}
Do měšćanskeho dźěla Běła Hora słuša sydlišćo [[Nowa Běła Hora]].
[[Dataja:Weißenberg 006.jpg|center|mini|upright=1.5|Powětrowy wobraz měšćanskeho jadra (2017)]]
== Politika ==
Město słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej [[Wólbny wokrjes Budyšin 5|56 (Budyšin 5)]] a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej [[Zwjazkowy wólbny wokrjes Budyšin I|156 (Budyšin I)]].
== Wosobiny ==
* [[Jan Bjedrich Langa (1709)|Jan Bjedrich Langa]] (1709–1757) – farar a přełožowar; 1734–39 we Wósporku
* [[Jan Bjedrich Langa (1738)|Jan Bjedrich Langa]] (1738–1770) – diakon a cyrkwinski stawiznar; narodźeny we Wósporku
* [[Jan Bohumił Junghänel]] (1753–1810) – farar a ludowědnik; narodźeny we Wósporku
== Žórła ==
<references />
== Wotkazaj ==
{{Commonscat|Weißenberg|Wóspork}}
* [https://web.archive.org/web/20111231232045/http://www.loebaufoto.de/weissenberg.htm Wobrazy z Wósporka]
{{Wokrjes Budyšin}}
[[Kategorija:Město w Sakskej]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Sydlišćo při Lubaće]]
[[Kategorija:Wóspork|!]]
[[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1217]]
jjst6498e8unt4qw350drg7ieusj3px
Budestecy
0
4371
391533
385290
2026-07-09T08:33:44Z
J budissin
7
391533
wikitext
text/x-wiki
{{Město DE
|mjeno serbske=Budestecy
|mjeno němske=Großpostwitz
|wopon= Wappen Großpostwitz (Sachsen).svg
|šěrina=51.118892
|dołhota=14.439951
|region-ISO=DE-SN
|gmejnske čisło=14625190
|wysokosć=241
|póstowe čisło=02692
|předwólba=035938
|wjesnjanosta=Markus Michauk
|strona=Wotewrjena lisćina
|adresa-dróha=Dwórnišćowa 2
|webstrona=[http://www.grosspostwitz.de/ grosspostwitz.de]
|karta=Großpostwitz in BZ.svg
}}
'''Budestecy''' ({{wrěči|de}} ''Großpostwitz'') su wjes a gmejna w [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]], ležaca w [[Sprjewja|sprjewinym]] dole mjez [[Lubin (hora)|Lubinom]] a [[Mnišonc (hora)|Mnišoncom]] něhdźe sydom kilometrow južnje [[Budyšin]]a.
Hač na [[Jiłocy]] słušeja wšitke gmejnske dźěle oficielnje do [[Serbski sydlenski rum|serbskeho sydlenskeho ruma]]. Gmejna přisłuša [[zarjadniske zhromadźenstwo Budestecy-Hornja Hórka|zarjadniskemu zhromadźenstwu Budestecy-Hornja Hórka]].
Susodne gmejny su [[Kubšicy]] na sewjerowuchodźe, [[Kumwałd]] na juhowuchodźe, město [[Šěrachow-Korzym]] na juhu, [[Hornja Hórka]] na zapadźe a wulke wokrjesne město Budyšin na sewjerozapadźe. Najwyši dypk je wjeršk Lubina ze 430,2 metromaj.
== Stawizny ==
[[Dataja:Budestecy cyrkej.JPG|thumb|left|upright|[[Budestečanska cyrkej|Ewangelska wosadna cyrkej]]]]
Prěnje historiske naspomnjenje jako ''Bustewitz'' pochadźa z lěta [[1331]].<ref>{{HOV|Großpostwitz/O.L.|Budestecy}}</ref> W lěće 1413 mjenuje so wjes jako knježe sydło, ležownostne knjejstwo měješe pak znajmjeńša wot 15. lětstotka Budyska měšćanska rada. Wot toho časa su Budestecy tež wosadna wjes za wokolinu.
W 1930tych lětach zagmejnowachu so [[Dźenikecy]], [[Hajnicy]] a [[Rašow]] (1934) kaž tež [[Zahor]], [[Kózły (wjes)|Kózły]] a [[Chójnička]] (1936). 1950 přińdu [[Bělšecy]] ke gmejnje. Z komunalnej reformu 1994 dóstanu Budestecy [[Bónjecy]] a [[Lubjenc]] wot Kubšiskeje gmejny a 1999 so [[Jiłocy]] zagmejnowachu.
Wot 1877 do 2004 mějachu Budestecy dwórnišćo při [[Železniska čara Budyšin–Žandawa|železniskej čarje Budyšin–Žandawa]]. Wo znowawotewrjenju čary so sčasami diskutuje.
=== Wobydlerstwo a rěč ===
W lěće 1884 měješe wjes po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice 575 wobydlerjow, z nich 432 Serbow (75 %).<ref>{{Černik|53}}</ref> [[Arnošt Černik]] zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 14,3 %.<ref>{{Elle1995|244|4146|433|61|99|3553}}</ref> Posledni serbski farar [[Budestečanska cyrkej|Budestečanskeje wosady]] bě [[Bohuměr Rejsler]], kiž tu wot lěta 1947 skutkowaše a w lěće 1968 zemrě.<ref>Trudla Malinkowa: ''Spominamy.'' W: [[Pomhaj Bóh]] čo. 1/2018, str. 8</ref>
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 1723 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 48,1 lět (Sakska: 46,4).<ref>[https://www.statistik.sachsen.de/download/080_Zensus_2011_Gemeindeteile/GT_14625190.pdf Wuslědki ludličenja 2011 za Budestecy (pdf)]</ref> Po samsnym ličenju bě 33,6 % wobydlerjow Budestečanskeje gmejny ewangelskeje a 7,2 % katolskeje konfesije.<ref>[https://web.archive.org/web/20130621101339/https://ergebnisse.zensus2011.de/#StaticContent:146255212190,BEK_4_2_6,RELIGION_KURZ-1,table Wuslědki censusa 2011 za Budestečansku gmejnu: Nabožina]</ref>
[[Dataja:Großpostwitz Bahnhof 2006.jpg|thumb|left|Budestecy, něhdyše dwórnišćo]]
== Wjesne dźěle ==
Do Budestečanskeje gmejny słušeja slědowace wsy:
{{Census2011|Budestecy|14625190|
{{Census2011/linka|[[Bělšecy]]|234|44,9|89|31|39|2,4}}
{{Census2011/linka|[[Bónjecy]]|75|44,8|103|26|34|2,3}}
{{Census2011/linka|Budestecy|1723|48,1|95|22|47|2,1}}
{{Census2011/linka|[[Dźenikecy]]|48|35,0|92|33|12|2,2}}
{{Census2011/linka|[[Chójnička]]|29|37,5|164|23|9|3,2}}
{{Census2011/linka|[[Jiłocy]]|334|48,5|99|17|36|2,5}}
{{Census2011/linka|[[Kózły (wjes)|Kózły]]|137|45,8|99|24|30|2,6}}
{{Census2011/linka|[[Lubjenc]]|32|48,9|146|21|47|2,1}}
{{Census2011/linka|[[Rašow]]|119|45,1|98|20|27|2,4}}
{{Census2011/linka|[[Zahor]]|92|48,7|96|20|47|2,3}}
{{Census2011/gmejna|2823|47,2|96|23|42|2,2}}
}}
Něhdyša wjes Hajnicy je mjeztym dźěl Budestec.
== Politika ==
Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej [[Wólbny wokrjes Budyšin 1|52 (Budyšin 1)]] a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej [[Zwjazkowy wólbny wokrjes Budyšin I|156 (Budyšin I)]].
=== Gmejnska rada ===
[[Gmejnska rada]] ma tuchwilu štyrnaće čłonow. Komunalne wólby lěta 2019 mějachu slědowace wuslědki:<ref>[https://wahlen.sachsen.de/Ergebnisse_GR19.php?landkreis=14625&_ptabs=%7B%22%23tab-stimmenverteilung%22%3A1%7D&gemeinde=14625190 Wuslědki komunalnych wólbow dnja 26. meje 2019] w Budestecach na wahlen.sachsen.de</ref>
{| class="prettytable"
|- class="hintergrundfarbe5"
! rowspan="2" | Strony a zjednoćenstwa
! colspan="2= | 2019
! colspan="2" | 2014
|- class="hintergrundfarbe5"
! %
! sydła
! %
! sydła
|-
|Zjawna lisćina Budestecy (OLG)
|style="text-align: right;" |53,9
|style="text-align: right;" |9
|style="text-align: right;" |-
|style="text-align: right;" |-
|-
|[[Křesćansko-demokratiska unija Němskeje|CDU]]
|style="text-align: right;" |22,4
|style="text-align: right;" |3
|style="text-align: right;" |56,6
|style="text-align: right;" |10
|-
|Swobodni wolerjo
|style="text-align: right;" |18,0
|style="text-align: right;" |2
|style="text-align: right;" |26,8
|style="text-align: right;" |4
|-
|[[Lěwica]]
|style="text-align: right;" |5,7
|style="text-align: right;" |0
|style="text-align: right;" |14,5
|style="text-align: right;" |2
|- class="hintergrundfarbe5"
! style="text-align: left;" | cyłkownje
| style="text-align: right;" | 100,0
| style="text-align: right;" | 14
| style="text-align: right;" | 100,0
| style="text-align: right;" | 14
|- class="hintergrundfarbe5"
! style="text-align: left;" | wobdźělenje
|colspan="2" style="text-align: center;" | 75,3 %
|colspan="2" style="text-align: center;" | 58,3 %
|}
=== Wjesnjanosta ===
Hłownohamtski wjesnjanosta Budestec je wot lěta 2019 Markus Michauk (CDU). Wón bu dnja 16. junija 2019 w druhim wólbnym kole ze 66,5 % hłosow za naslědnika Franka Lehmanna woleny. Wolerske wobdźělenje wučini 57,3 %.<ref>[https://wahlen.sachsen.de/wahlergebnisse-2019-nach-gemeinden-6690.html?_cp=%7B%22accordion-content-6693%22%3A%7B%2215%22%3Atrue%7D%2C%22previousOpen%22%3A%7B%22group%22%3A%22accordion-content-6693%22%2C%22idx%22%3A15%7D%7D Wuslědki komunalnych wólbow dnja 16. junija 2019] w Budestecach na statistik.sachsen.de</ref>
{| class="wikitable"
|+wólby wjesnjanosty
!wólba
!wjesnjanosta
!namjet
!wuslědk (%)
|-
|2019
|Markus Michauk
|OLG
|66,5
|-
|2014
| rowspan="2" |Frank Lehmann
| rowspan="2" |Lehmann
|92,9
|-
|2007
|99,2
|}
== Wosobiny ==
=== W Budestecach so narodźili ===
* [[Michał Frencel (1667)|Michał Frencel]] (1667–1752) – farar, basnik
* [[Jan Gotthelf Běmar]] (1704–47) – farar, spisaćel nabožinskich spisow
* [[Jan Gotthold Běmar]] (1706–83) – prědar, spisaćel nabožinskich spisow
* [[Jan Gotttrau Běmar]] (1710–79) – farar, spisaćel nabožinskich spisow
=== W Budestecach skutkowali ===
* [[Michał Frencel]] (1628–1706) – farar, rěčespytny slědźer, sobuzałožer hornjoserbskeje spisowneje rěče; 1662–1706 Budestečanski farar
* [[Jan Běmar]] (1671–1742) – duchowny a spisaćel nabožinskich spisow; 1706–42 Budestečanski farar
* [[Handrij Brósk]] (1802–77) – duchowny a narodny prócowar; 1834–74 Budestečanski farar
* [[Jan Herman Mrózak]] (1841–1902) – farar a kulturny prócowar; 1874–1902 w Budestecach
* [[Franc Moric Domaška]] (1862–1931) – farar a składnostny spisowaćel; 1902–31 w Budestecach
* [[Rudolf Jenč]] (1903–79) – literarny historikar a rěčespytnik; 1934–40 wučer w Budestecach
[[Dataja:Großpostwitz Aerial alt.jpg|mini|center|upright=1.7|Powětrowy wobraz Budestec z juha (2019)]]
== Žórła ==
* Jurij Brycka: ''Radna wjes Budestecy.'' W [[Rozhlad|Rozhledźe]] 12/1992, str. 434–437
<references />
== Wotkaz ==
{{commonscat|Großpostwitz|Budestecy}}
{{Wokrjes Budyšin}}
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Gmejna w Sakskej]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Sydlišćo při Sprjewi]]
[[Kategorija:Budestecy|!]]
[[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1331]]
[[Kategorija:Cyrkwinska wjes]]
c903kc8d1wew8kt2w1b9gvsg1mktnf0
Bukecy
0
5652
391465
386068
2026-07-08T13:30:21Z
J budissin
7
391465
wikitext
text/x-wiki
{{Město DE
|mjeno serbske=Bukecy
|mjeno němske=Hochkirch
|wopon=Wappen Hochkirch (Sachsen).svg
|šěrina=51/08/56
|dołhota=14/34/13
|karta=Hochkirch in BZ.svg
|region-ISO=DE-SN
|gmejnske čisło=14625230
|wysokosć=290
|póstowe čisło=02627
|předwólba=035939
|wjesnjanosta=Thomas Meltke<br /><small>(wot 2022)</small>
|strona=CDU
|adresa-dróha=Karla Marxowa 16
|webstrona=[http://www.hochkirch.de hochkirch.de]
}}
'''Bukecy''' ({{wrěči|de}} ''Hochkirch'') su wjes a gmejna na wuchodźe [[Hornja Łužica|hornjołužiskeho]] [[Wokrjes Budyšin|wokrjesa Budyšin]]. Leža při [[Zwjazkowa dróha 6|zwjazkowej dróze 6]] mjez [[Budyšin]]om a [[Lubij]]om. Gmejnski teritorij rozpřestrěwa so w [[Hornjołužiske hona|hornjołužiskich honach]] wot wjerškow [[Čornobóh|Čornoboha]] a [[Rubježny hród|Rubježneho hroda]] na juhu nimale hač do doliny [[Lubata|Lubaty]] na sewjeru. Wjes sama ma {{WOB|Bukecy|Bukecy}} wobydlerjow.<ref>{{WOBD|Bukecy}}; {{WOBŽ|Bukecy}}</ref>
Nimo [[Wujězd]]a słušeja wšitke gmejnske dźěle oficielnje do [[Serbski sydlenski rum|serbskeho sydlenskeho ruma]].
== Stawizny ==
[[Dataja:Kirche Hochkirch.jpg|thumb|left|[[Bukečanska cyrkej]]]]
[[Dataja:Kärtchen zur Schlacht bei Hochkirch (14.10.1758).jpg|thumb|left|Karta bitwy pola Bukec (1758)]]
Wjes naspomni so prěni raz pisomnje w lěće 1222 pod swojim serbskim mjenom jako ''Bukewiz'' a měješe tehdy hižo swójsku cyrkej.<ref name="digit">{{HOV|Hochkirch|Bukecy}}</ref> Němske mjeno ''Hoynekirche'' abo ''Hoenkirche'' so hakle [[1368]] jewi a poćahuje so na cyrkej, kotruž běchu na najwyšim blaku wjeski twarili. Prěnjotna serbska wjes ležeše najskerje dale deleka při haće.
Bukecy stachu so znate přez „nadpad w Bukecach“ w [[Sydomlětna wójna|Sydomlětnej wójnje]], při kotrymž překwapichu a přemóžichu rakuske jednotki pod hrabju Daun dnja 14. oktobra 1758 Prusow pod [[Bjedrich II. (Pruska)|Bjedrichom II.]]
W běhu wupućowanja wjele łužiskich swójbow w 19. lětstotku dóstachu so tež mnohe serbske swójby z Bukečanskeje wosady a Bukec samych do [[Amerika|Ameriki]] abo [[Awstralska|Awstralskeje]]. Tak załožichu w lěće 1853 w awstralskim staće [[Victoria (Awstralska)|Victoria]] štyri serbske a jedna němska swójba wjes pod mjenom ''Bukecy'', pozdźišo ''Hochkirch'', kotraž je so 1918 z politiskich přičin na ''[[Tarrington]]'' přemjenowała. W lěće 1884 mějachu Bukecy po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice 530 wobydlerjow, mjez nimi 404 Serbow (76 %).<ref>{{Černik|104}}</ref> [[Arnošt Černik]] zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 43,4 %.<ref>{{Elle1995|244|971|270|51|100}}</ref>
Dnja 16. awgusta 1921 załoži so w Bukecach pod nawodnistwom Hermana Ranicha a Jana Zoby jednota [[Serbski Sokoł|Serbskeho Sokoła]].<ref>[https://web.archive.org/web/20200125210522/https://www.domowina.de/hsb/prehlad-nehdysich-jednotow-serbskeho-sokola/ Přehlad něhdyšich jednotow Sokoła], wotwołane dnja 25. januara 2020</ref>
Posledni serbski farar w Bukecach bě [[Gerat Lazar]] (1910–1992), kotryž so 1976 na wuměnk poda. Dźensniši farar Thomas Haenchen je serbsce nawuknył. W [[Bukečanska cyrkej|Bukečanskej wosadźe]] wobsteji Serbska bjesada, kotraž so prawidłownje zetkawa. Nimo toho wotměwa so kóžde lěćo Serbski dworowy swjedźeń we Wuježku. Na delnim (nowym) pohrjebnišću nadeńdu so pjeć serbskich narownych pomnikow, na starym kěrchowje tři.
Wot wobeju gmejnskeju zarjadow faworizowane zjednoćenje Bukec a [[Wóspork]]a je so wot Bukečanskeho wobydlerstwa 2012 we wothłosowanju wotpokazało.
=== Ležownostne mjena ===
[[Michał Rostok]] naliči 1887 za same Bukecy slědowace serbske ležownostne mjena: Hromadnik, Wulki zahon, Mały zahon, Wěčniki (tež Wěnčiki, hórka při puću do Mješic), Popec kut, Skopcy (hórka), Měšeŕskec hórka, Na Palmani, W Móstkach (Móski), W łužach, Pola sraneho kamjenja, W Swědom nic haće, Pod srěnjej dróhu, Pola Mitašec mjezy, Pola Křižanec keŕkow, W topołach, W Mičkec łukach, W jězorach, Na Kosmaču, Šibjeńca, W Włosančkach, Pola pěskoweje jamy,<ref>Michał Rostok: ''Ležownostne mjena.'' W: [[Časopis Maćicy Serbskeje|ČMS]] 40 (1887), str. 3–50, tu str. 7 ([https://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/88289/9/ digitalizat]).</ref> Dźěłošća, Hajk, Awstralska, Zła łuka, Chlěbowe pola, Wolace kloki, Šćerkawka, Maleny, Rynčec hród, Hozowy keŕk, Zwisyla, Kopica, Sćěna.<ref>Michał Rostok: ''Ležownostne mjena.'' W: [[Časopis Maćicy Serbskeje|ČMS]] 40 (1887), str. 3–50, tu str. 30 ([https://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/88289/32/ digitalizat]).</ref>
== Wjesne dźěle ==
[[Dataja:Koporcy z Bukec.jpg|mini|Napohlad [[Koporcy|Koporc]] z Bukec]]
[[Dataja:Hochkirch Rodewitz Aerial.jpg|mini|Powětrowy wobraz [[Rodecy|Rodec]]]]
[[Dataja:Wuježk – čo 33 2.jpg|mini|Tykowana chěža we [[Wuježk pod Čornobohom|Wuježku]]]]
{| class="sortable mw-datatable centered" style="text-align:right"
|-
! width="18%" class="unsortable" style="text-align:center"| wjes !! <small>wob.</small> !! <small>přer.<br />staroba !! ♀/♂<sup>a</sup> !! <small>kwocient<br />młodych</small><sup>b</sup> !! <small>kwocient<br />starych</small><sup>c</sup> !! <small>wosoby/<br />domjacnosć</small>
|-
|style="text-align:left"| [[Błócany]] || 108 || 47,7 || 116 || 24 || 35 || 2,4
|-
|style="text-align:left"| Bukecy || 703 || 46,6 || 92 || 22 || 36 || 2,5
|-
|style="text-align:left"| [[Čornjow]] || 118 || 48,2 || 100 || 20 || 39 || 2,3
|-
|style="text-align:left"| [[Jawornik]] || 15 || 61,3 || 88 || 0 || 114 || 2,1
|-
|style="text-align:left"| [[Kołwaz]] || 103 || 42,8 || 94 || 25 || 28 || 2,4
|-
|style="text-align:left"| [[Koporcy]] || 71 || 49,1 || 103 || 30 || 62 || 2,4
|-
|style="text-align:left"| [[Lejno (Bukecy)|Lejno]] || 112 || 43,0 || 120 || 25 || 21 || 2,1
|-
|style="text-align:left"| [[Mješicy]] || 175 || 46,6 || 122 || 14 || 25 || 2,3
|-
|style="text-align:left"| [[Něćin]] || 52 || 45,4 || 108 || 26 || 23 || 2,5
|-
|style="text-align:left"| [[Nowe Koporcy]] || 27 || 48,0 || 93 || 25 || 44 || 2,3
|-
|style="text-align:left"| [[Nowy Wuježk]] || 28 || 48,2 || 115 || 16 || 32 || 2,3
|-
|style="text-align:left"| [[Pomorcy]] || 201 || 40,1 || 103 || 32 || 21 || 2,3
|-
|style="text-align:left"| [[Rodecy]] || 120 || 47,5 || 103 || 13 || 28 || 2,2
|-
|style="text-align:left"| [[Trjebjeńca]] || 125 || 44,4 || 119 || 22 || 31 || 2,5
|-
|style="text-align:left"| [[Wawicy]] || 76 || 49,2 || 138 || 19 || 58 || 2,1
|-
|style="text-align:left"| [[Wujězd]] || 172 || 45,2 || 126 || 22 || 30 || 2,5
|-
|style="text-align:left"| [[Wuježk pod Čornobohom|Wuježk]] || 137 || 39,5 || 90 || 40 || 31 || 2,5
|-
|style="text-align:left"| [[Žornosyki]] || 77 || 48,7 || 108 || 21 || 40 || 2,3
|-
|style="text-align:left"| '''gmejna Bukecy''' || '''2420''' || '''45,6''' || '''104''' || '''23''' || '''33''' || '''2,4'''
|-
! colspan="7" align="left" class="unsortable"| <small>podaća po cencusu 2011; staw: 9.5.2011<ref>[https://www.statistik.sachsen.de/download/080_Zensus_2011_Gemeindeteile/GT_14625230.pdf Statistiski krajny zarjad Sakskeje: gmejna Bukecy] {{ref-de}}</ref><br />a: ličba mužow na 100 žonow<br />b: poměr ličby wosobow pod 18 lětami k 100 wosobam mjez 18 a 65<br />c: poměr ličby wosobow nad 65 lětami k 100 wosobam mjez 18 a 65</small>
|}
Po ludličenju lěta 2011 bě 45,7 % wobydlerjow Bukečanskeje gmejny ewangelskeje a 4,2 % katolskeje konfesije.<ref>[https://web.archive.org/web/20130621101339/https://ergebnisse.zensus2011.de/#StaticContent:146250230230,BEK_4_2_6,RELIGION_KURZ-1,table Wuslědki censusa 2011 za Bukečansku gmejnu: Nabožina]</ref> 2022 běchu to jenož hišće 37,1 % resp. 3,4 %.<ref name="census2022">[https://zensus.sachsen.de/05_03_Datenblatt_Gemeinden/statistik-sachsen_zensus_bev-hh_gemeinde_hochkirch.pdf Datowe łopjeno za gmejnu Bukecy] na zensus.sachsen.de; wotwołane 16. februara 2025 (pdf-dataja)</ref> Přerězna staroba Bukečanow ležeše w tutym lěće pola 46,2 lět.
== Politika ==
Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej [[Wólbny wokrjes Budyšin 5|56 (Budyšin 5)]] a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej [[Zwjazkowy wólbny wokrjes Budyšin I|156 (Budyšin I)]].
=== Wjesnjanosta ===
Wjesnjanosta Bukec je wot 2022 Thomas Meltke.
{| class="wikitable"
|+wólby wjesnjanosty
!wólba
!wjesnjanosta
!namjet
!wuslědk (%)
|-
|2022
|Thomas Meltke
|Meltke
|59,8
|-
|2015
| rowspan="3" |Norbert Wolf
| rowspan="3" |CDU
|97,3
|-
|2008
|97,0
|-
|2001
|67,7
|}
== Kubłanje ==
W Bukecach wobsteji zakładna šula, na kotrejž so tež serbšćina wuwučuje.<ref>[https://www.witaj-sprachzentrum.de/obersorbisch/sb/sorbisch-in-schulen/schulen-in-sachsen/ Lisćina šulow z poskitkom serbskeje wučby] na webstronje Rěčneho centruma WITAJ</ref> WITAJ-skupina w Bukečanskej pěstowarni nošerja AWO bu 2024 krótkodobnje ze strony nošerja rozpušćena a wot toho časa hižo njewobsteji.
== Wosobiny ==
=== W Bukecach so narodźili ===
* [[Křesćan Bohachwał Kowar]] (1703–78) – farar, spisowaćel
* [[Jan Awgust Janka]] (1764–1833) – farar, sobuwudawaćel prěnjeho serbskeho časopisa
* [[Handrij Króna]] (1855–1937) – bur, narodny prócowar
* [[Pawoł Lubjenski]] (1895–1970) – blidarski mišter, narodny prócowar, župan Lubijskeje župy
* [[Marko Grojlich]] (* 1948) – rozhłosownik a awtor
=== W Bukecach skutkowali ===
* [[Hrjehor Martini]] (1575–1632) – farar a přełožer; 1600–1605 Bukečanski farar
* [[Jan Wawer]] (1672–1728) – farar, nabožinski a kulturny prócowar; wot 1702 w Bukecach
* [[Jan Bjedrich Langa (1709)|Jan Bjedrich Langa]] (1709–1757) – duchowny, přełožowar nabožinskeho pismowstwa; 1739–57 Bukečanski farar
* [[Michał Mjeń]] (1791–1875) – farar, narodny prócowar; 1826–68 Bukečanski farar
* [[Handrij Kerk]] (1822–1894) – kubler, sejmski zapósłanc; předsyda Bukečanskeho serbskeho towarstwa wot 1876
* [[Korla Awgust Kubica]] (1842–1914) – farar, předsyda wuběrka Maćicy Serbskeje; 1881–1910 Bukečanski farar
* [[Arnošt Lodni (1878)|Arnošt Lodni]] (1878–1969) – wučer, kantor, kulturny prócowar; wot 1913 w Bukecach
* [[Gustaw Alwin Mjerwa]] (1882–1958) – farar, kulturny prócowar, redaktor časopisa Pomhaj Bóh; 1910–41 a 1946–58 Bukečanski farar
* [[Pawoł Grojlich]] (1908–92) – pismikistajer, ćišćer, ludowy spisowaćel; 1933–92 w Bukecach
''Za dalšich fararjow hlej zapisk wo [[Bukečanska cyrkej|Bukečanskej cyrkwi]].''
== Literatura ==
* ''800 Jahre Hochkirch – 800 lět Bukecy.'' Wudał Lars-Arne Dannenberg. Via Regia Verlag, Kinspork 2022.
* Pawoł Grojlich: ''Bukecy − něhdy a dźensa.'' w [[Rozhlad|Rozhledźe]] 42 (1992), čo. 3, str. 82–85.
== Žórła ==
<references />
== Wotkazaj ==
{{Commonscat|Hochkirch/Bukecy|Bukecy}}
* [http://www.hochkirch.de/ Gmejna Bukecy]
{{Wokrjes Budyšin}}
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Gmejna w Sakskej]]
[[Kategorija:Bukecy|!]]
[[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1222]]
[[Kategorija:Cyrkwinska wjes]]
9b6o3ha6tuxlb9qlox1huzgm2zte7gi
Malešecy
0
5653
391453
390125
2026-07-08T13:03:16Z
J budissin
7
391453
wikitext
text/x-wiki
{{Tutón nastawk|zaběra so z łužiskej gmejnu. Za čěsku gmejnu pola Děčína z němskim mjenom ''Malschwitz'' hlej [[Malšovice]].}}
{{Město DE
|mjeno serbske=Malešecy
|mjeno němske=Malschwitz
|wopon = Wappen Malschwitz (Sachsen).svg
|šěrina=51/14
|dołhota=14/31
|karta=Malschwitz in BZ.svg
|region-ISO=DE-SN
|gmejnske čisło=14625340
|wysokosć=150
|póstowe čisło=02694
|předwólba=035932
|adresa-dróha=Nawjes 26
|wjesnjanosta=Matthias Seidel
|strona=CDU
|webstrona=[https://www.malschwitz.de malschwitz.de]
}}
'''Malešecy''' ({{wrěči|de}} ''Malschwitz'') su wjes a přisłušaca gmejna něhdźe šěsć kilometrow sewjerowuchodnje [[Budyšin]]a w [[Sakska|Sakskej]]. Gmejna, kotruž [[Sprjewja]] na zapadźe přeběži, leži w [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]].
Gmejna słuša do připóznateho [[Serbski sydlenski rum|sydlenskeho ruma Serbow]] w Sakskej.
== Geografija ==
[[Dataja:Malschwitz Aerial.jpg|mini|left|Powětrowy wobraz Malešec (2019)]]
Malešanski gmejnski teritorij leži přewažnje w [[Hornjołužiska hola a hatowa krajina|krajinje hornjołužiskeje hole a hatow]] podłu Sprjewje a [[Lubata|Lubaty]]. Pjata najwjetša gmejna Budyskeho wokrjesa saha wot [[zwjazkowa awtodróha 4|awtodróhi 4]] na juhu nimale hač k [[Bjerwałdski jězor|Bjerwałdskemu jězorej]] na sewjeru a wot [[Budyski spjaty jězor|Budyskeho spjateho jězora]] na zapadźe hač k hórkam Wysokeje Dubrawy na wuchodźe.
Malešecy mjezuja na [[Hamor]]sku gmejnu ([[wokrjes Zhorjelc]]) na sewjeru, gmejnu [[Wysoka Dubrawa]] na wuchodźe, město [[Wóspork]] a gmejnu [[Kubšicy]] na juhu, město Budyšin na juhozapadźe a gmejnu [[Wulka Dubrawa]] na zapadźe.
[[Dataja:Malešecy Cyrkej 6.JPG|thumb|left|upright|[[Malešanska cyrkej|Malešanska ewangelska cyrkej]]]]
Najwjetša wodźizna gmejny je něhdyša brunicowa jama [[Olba]] pola [[Zubornička|Zubornički]]. Najwjetšej rěce stej Sprjewja, kotraž přeběži gmejnu wot juha do sewjera, a Lubata, kotraž so blisko [[Lemišow]]a do njeje wuliwa. K wjetšim přitokam Lubaty słušatej [[Albrechtowka]] a [[Kotołka]]. Na juhozapadźe gmejny, mjez Malešecami a Delnjej Hórku, ale tež wokoło Hućiny je wjele rybjacych hatow. [[Stróža (Malešecy)|Stróžanski]] „Dom tysac hatow“ słuži [[Biosferowy rezerwat Hornjołužiska hola a haty|biosferowemu rezerwatej]] jako wopytowarski centrum.
Wjes sama leži při wjacorych hatach w bahnojtej nižinje wuchodnje Sprjewje, štož wjedźeše k serbskemu prajidmu ''w něčim sedźeć kaž Malešecy w błóće''.
=== Ležownostne mjena ===
[[Michał Rostok]] naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Pola Muškownje, Jackonski hat, Muškowski hat, Wulke polo, Dołhe polo, Pola wowčernje, Wulki rukaw, Mały rukaw, Rudle, Pola husćiny, Pola šibjeńcy, Hrodowski hat, Mała hora, Šatec hat, Grabec łuki, Klin, Křiwoš, Zady keŕchowa, Łuh, Biskopic hora, Přitoki, Sćeŕbošća, Pola dwej kamjenjow, Dołhi hat, Wulki hat, Krjeńcec hat, Hajki, Přemjeńki, Kuty, Wopuš, Koblanic jama, Dołha jama, Hanec kuty, Drózny hat, Čertownja (hłuboki hat), Lada, Jězory, Dubcy, Wósrancy, Kozancy, Pěčec wumjeńk, Brězyčki, Bišle, Špankec hatk, Zahrodki, Młynski hatk, Pastončka.<ref>Michał Rostok: ''Ležownostne mjena.'' W: [[Časopis Maćicy Serbskeje|ČMS]] 40 (1887), str. 3–50, tu str. 10 ([https://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/88289/12/ digitalizat]).</ref>
== Stawizny ==
[[Dataja:Album der Rittergüter und Schlösser im Königreiche Sachsen III b 239.jpg|thumb|Delnjomalešanski knježi dwór w lěće 1859]]
Na sewjerowuchodźe wuhorbjenja při wuchodnym kóncu wsy njedaloko dróhi do [[Hlina|Hliny]] bě so hižo 1777 předstawizniske pohrjebnišćo namakało. Najstarše wurywanki su někak 3000 lět stare. Nimo někotrych formow z pózdnjeje [[bronzowa doba|bronzoweje doby]] přewahuje keramika klasiskeje [[Billendorfska kultura|Billendorfskeje kultury]] ze 7. lětstotka do Chrystusa. Pohrjebnišćo na městnje, kotremuž so „stary kěrchow“ praji, wužiwaše so hač do 500 do Chrystusa. W 1990tych lětach wotkrywachu archeologojo při kromje Załhowskich hatow něhdźe 500 metrow sewjernje „stareho kěrchowa“ tež k pohrjebnišću słušace sydlišćo. To běše zdobom rědkosć za Hornju Łužicu, dokelž so tu hač dotal wjele starych pohrjebnišćow, ale jenož zrědka sydlišćo namaka.
[[Dataja:Malešecy karta.png|thumb|Malešecy na sakskej karće z lěta 1824]]
W srjedźowěku steješe na ležownosći z mjenom „stary hród“ na juhozapadnej kromje Malešec wódny hród, kiž steješe při promjenju [[Mała Sprjewja|Małeje Sprjewje]]. Twar měješe přeměr wot 50 metrow a běše přez nasyp, kamjentnu murju a 10 metrow šěroku hrjebju škitany. Tuta je hač do dźensnišeho spóznajomna.
Prěnje historiske naspomnjenje sydlišća jako ''Malswiz'' sta so w lěće [[1225]]. Prěnjotne staroserbske mjeno ''Mališovici'' pochadźa wot wosoboweho mjena ''Mališ'' abo ''Małyš'', skrótšenki połneho mjena ''Malimir''.<ref>{{Wenzel2008|110}}</ref>
[[Dataja:Fotothek df rp-d 0480068 Malschwitz. Niedermühle.jpg|thumb|Malešanski delni młyn]]
Znajmjeńša wot lěta 1280 namaka so we wsy knježe sydło, kotrež měješe tež ležownostne knjejstwo. 1564 naspomni so ryćerkubło. Malešecy wobstejachu tehdy z dweju wjesneju dźělow (Hornich a Delnich Malešec) z njewotwisnymaj kubłomaj (Hornim a Delnim dworom). Tutej kuble zjednoćištej so hakle w lěće 1756, hdyž běštej wobě we wobsydstwje knjeza von Metzrada a so 1773 wot hrabja Andreasa von Riaucour kupištej. Zjednoćenemu ryćerkubłu słušachu 291 wot cyłkownje 620 hektarow wjesnych honow. Wot toho wužiwachu so 59 ha jako haty a pastwišća. Ke kubłu słušeše tež wjeska [[Křiwa Boršć]] pola Chwaćic.
Dnja [[12. apryla]] [[1715]] zničichu so tykowana cyrkwička, šula, Delnjomalešanske ryćerkubło a 14 burskich statokow přez wulki woheń, kotryž bě w starej korčmje wudyrił.
[[Malešanska cyrkej]] natwari so kónc 16. lětstotka jako ewangelska wosadna cyrkej. Dźensniši twar natwari so, po zničenju stareje cyrkwje 1715, w lěće 1716 na samsnym městnje a dósta 1913 nowu wěžu. Do Malešanskeje wosady słušeja nimo wsy sameje tež [[Hućina]], [[Brězynka (Malešecy)|Brězynka]], [[Dobrošecy]], [[Plusnikecy]] a [[Delnja Hórka]]. Do poswjećenja [[Chwačanska cyrkej|Chwačanskeje cyrkwje]] a załoženja tamnišeje wosady w lěće 1899 běchu tež [[Ješicy]], [[Mała Dubrawa]], [[Křiwa Boršć]] a Chwaćicy z dźělemi Malešanskeje wosady. W [[Bitwa pola Budyšina|bitwje pola Budyšina]] [[20. meje|20.]] a [[21. meje]] [[1813]] běchu Malešecy a wosebje Plusnikecy z bitwišćom mjez francoskimi, ruskimi a pruskimi wójskami. Plusnikecy so nimale dospołnje zničichu, škody w Malešecach samych pak běchu snadne. Po nowonatwarje wsy dźěłachu tam srjedź 19. lětstotka piwarnja, pjeć palernjow, dwě korčmje, młynaj a kosćetołkarnja. W 1920tych lětach wotpali so knježi dom Hornich Malešec a bu po tym zaso natwarjeny.
W mjezywójnskim času słušachu Malešecy k srjedźišćam towaršnostneho žiwjenja ewangelskich Serbow tutych kónčin (hlej wotrězk [[#Towarstwa|Towarstwa]]). Po [[Druha swětowa wójna|Druhej swětowej wójnje]] bu ryćerkubło wuswojene a jeho ležownosće na noworatarjow rozdźělene. W 1950tych lětach załoži so prodrustwo.
=== Zagmejnowanja ===
W lěće 1936 zagmejnowachu so susodne [[Plusnikecy]] do Malešec. Při gmejnskej reformje lěta 1994 dóńdźe k zjednoćenju gmejnow [[Bart]], [[Budyšink]], Delnja Hórka a Malešecy do noweje Malešanskeje wulkogmejny. W lěće 2013 přizamknje so susodna [[Hućina]], tak zo wobsteji gmejna mjeztym z 23 wjesnych dźělow.
[[Dataja:Sprjewja w Połpicy 1.JPG|thumb|[[Sprjewja]] w [[Połpica|Połpicy]]]]
[[Dataja:Niedergurig Lutherdenkmal.jpg|thumb|Serbskorěčny Lutherowy pomnik pola [[Delnja Hórka|Delnjeje Hórki]]]]
=== Towarstwa ===
W Malešecach skutkowachu slědowace serbske towarstwa:
* ''[[Serbske towarstwo (Malešecy)|Serbske towarstwo]]'' (1848/49) – čłon [[Zjednoćene serbske towarstwa|Zjednoćenych serbskich towarstwow]], kiž załožichu so w oktobrje a nowembrje lěta 1848 we wjacorych gmejnach serbskeje Łužicy; zakaza so w awgusće 1849 zhromadnje z druhimi serbskimi a němskimi „wótčinskimi towarstwami“. W 1920tych lětach eksistowaše za wěsty čas druhe towarstwo ze samsnym mjenom.
* ''Nalutowarnja a wupožčowarnja za wosadźe Malešecy a Budyšink'' při [[Towarstwo serbskich burow|Towarstwje serbskich burow]] (1895–1916) – załoži so jako wotrjad Chróšćanskeho burskeho towarstwa ze zaměrom, serbskich ewangelskich burow z principom drustwa bliže zeznajomjeć a serbske ratarstwo skrućeć; k znatym čłonam słušeštaj [[Arnošt Holan]] a [[Arnošt Bart]]. K teritorijej dźěławosće słušachu nimo Malešec tež [[Bozankecy]], [[Brězecy]], [[Čelchow]], [[Klukš]], [[Krakecy]], [[Lemišow]], [[Lětoń]], [[Lichań]], [[Poršicy]], [[Stróža (Malešecy)|Stróža]], [[Zdźar (Wulka Dubrawa)|Zdźar]] a [[Zubornička]].
* Jednota [[Sokoł (Malešecy)|Sokoła]] w Malešecach (1921–33) – čłon [[Serbski Sokoł|Serbskeho Sokoła]], załožene wokoło [[Kurt Sykora|Kurta Sykory]] a [[Arnošt Bart (1903)|Arnošta Barta młódšeho]] ze zaměrom skrućenja serbstwa w tehdy hižo chětro germanizowanej Malešanskej wokolinje, 1933 zakazane.<ref>{{Musiat2001|104sl., 265sl., 391sl.}}</ref>
Hač do dźensnišeho wobsteji wjesna skupina [[Domowina|Domowiny]]. W lěće 2025 je so serbske towarstwo „Nadźija“ we wsy znowa załožiło.
== Wobydlerstwo ==
Po [[Arnošt Muka|Arnošta Mukowej]] statistice mějachu Malešecy we 1880tych lětach 582 wobydlerjow, mjez nimi 554 Serbow (95 %) a 28 Němcow.<ref>{{Černik|56}}</ref> Mjez druhim přez přićehnjenje němskorěčnych wuhnatych z wuchoda po [[Druha swětowa wójna|Druhej swětowej wójnje]] so serbskorěčny podźěl zniži. [[Arnošt Černik]] zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot 60,6 %.<ref>{{Elle1995|245|1024|439|49|133}}</ref> Južny dźěl gmejny słuša k teritorijej [[Budyski dialekt|Budyskeho (ewangelskeho) dialekta]], w sewjernych kónčinach so [[holanski dialekt]] rěči.
W lěće 1925 bě we wsy samej mjez nětko hižo 570 wobydlerjemi 564 ewangelskich (99 %). Po ludličenju lěta 2011 bě 48 % wobydlerjow Malešanskeje wulkogmejny ewangelskeje a 3 % katolskeje konfesije. 49 % njepřisłušachu žanomu nabožinskemu zhromadźenstwu.<ref>[https://web.archive.org/web/20130621101339/https://ergebnisse.zensus2011.de/#StaticContent:146255222340,BEK_4_2_6,m,table Wuslědki censusa 2011 za Malešansku gmejnu: Nabožina]</ref> Po němskim censusu lěta 2022 přisłušachu jenož hišće 37,4 % wobydlerstwa ewangelskej cyrkwi a 2,7 % romsko-katolskej.<ref name="census2022">[https://zensus.sachsen.de/05_03_Datenblatt_Gemeinden/statistik-sachsen_zensus_bev-hh_gemeinde_malschwitz.pdf Datowe łopjeno za gmejnu Malešecy] na zensus.sachsen.de; wotwołane 16. februara 2025 (pdf-dataja)</ref>
Pŕerězna staroba ležeše w lěće 2022 pola 46,3 lět.<ref name="census2022" />
=== Gmejnske dźěle ===
Ke gmejnje słušeja slědowace wjeski:
{| class="sortable mw-datatable centered" style="text-align:right"
|-
! width="18%" class="unsortable" style="text-align:center"| wjes !! <small>wob.</small> !! <small>přer.<br />staroba !! ♀/♂<sup>a</sup> !! <small>kwocient<br />młodych</small><sup>b</sup> !! <small>kwocient<br />starych</small><sup>c</sup> !! <small>wosoby/<br />domjacnosć</small>
|-
|style="text-align:left"| [[Bart]] || 432 || 46,6 || 107 || 21 || 41 || 2,3
|-
|style="text-align:left"| [[Brězecy]] || 62 || 39,0 || 114 || 36 || 23 || 2,5
|-
|style="text-align:left"| [[Brězyna]] || 199 || 46,6 || 101 || 26 || 38 || 2,5
|-
|style="text-align:left"| [[Brězynka (Malešecy)|Brězynka]] || 126 || 41,7 || 91 || 30 || 26 || 2,6
|-
|style="text-align:left"| [[Budyšink]] || 429 || 41,4 || 101 || 27 || 20 || 2,4
|-
|style="text-align:left"| [[Bukojna (Malešecy)|Bukojna]] || 142 || 42,2 || 100 || 25 || 24 || 2,5
|-
|style="text-align:left"| [[Delnja Hórka]] || 355 || 47,0 || 99 || 21 || 34 || 2,4
|-
|style="text-align:left"| [[Dobrošecy]] || 164 || 47,9 || 91 || 20 || 36 || 2,5
|-
|style="text-align:left"| [[Dubrawka]] || 181 || 43,5 || 111 || 25 || 33 || 2,9
|-
|style="text-align:left"| [[Hlina (wjes)|Hlina]] || 149 || 43,7 || 107 || 21 || 28 || 2,7
|-
|style="text-align:left"| [[Hućina]] || 346 || 46,5 || 93 || 21 || 36 || 2,1
|-
|style="text-align:left"| [[Lemišow]] || 106 || 44,1 || 86 || 18 || 31 || 2,4
|-
|style="text-align:left"| [[Lěskej]] || 45 || 55,7 || 80 || 0 || 73 || 2,4
|-
|style="text-align:left"| Malešecy || 653 || 42,1 || 93 || 31 || 29 || 2,5
|-
|style="text-align:left"| [[Nowa Wjes/Sprjewja|Nowa Wjes]] || 163 || 47,7 || 96 || 30 || 47 || 2,5
|-
|style="text-align:left"| [[Plusnikecy]] || 205 || 45,6 || 103 || 29 || 35 || 2,4
|-
|style="text-align:left"| [[Połpica]] || 202 || 52,2 || 113 || 16 || 50 || 2,1
|-
|style="text-align:left"| [[Přiwćicy]] || 245 || 45,7 || 109 || 25 || 34 || 2,5
|-
|style="text-align:left"| [[Rakojdy]] || 248 || 43,9 || 100 || 31 || 28 || 2,8
|-
|style="text-align:left"| [[Skanecy]] || 78 || 43,8 || 123 || 28 || 26 || 2,9
|-
|style="text-align:left"| [[Stróža (Malešecy)|Stróža]] || 153 || 44,1 || 96 || 26 || 26 || 2,4
|-
|style="text-align:left"| [[Wotpočink (wjes)|Wotpočink]] || 12 || 47,1 || 100 || 13 || 38 || 2,0
|-
|style="text-align:left"| [[Zubornička]] || 429 || 47,3 || 125 || 23 || 41 || 2,3
|-
|style="text-align:left"| '''gmejna Malešecy''' || '''5033''' || '''45,1''' || '''101''' || '''25''' || '''33''' || '''2,4'''
|-
! colspan="7" align="left" class="unsortable"| <small>podaća po cencusu 2011; staw: 9.5.2011<ref>[https://www.statistik.sachsen.de/download/080_Zensus_2011_Gemeindeteile/GT_14625340.pdf Statistiski krajny zarjad Sakskeje: gmejna Malešecy] {{ref-de}}</ref><br />a: ličba mužow na 100 žonow<br />b: poměr ličby wosobow pod 18 lětami k 100 wosobam mjez 18 a 65<br />c: poměr ličby wosobow nad 65 lětami k 100 wosobam mjez 18 a 65</small>
|}
== Politika ==
Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej [[Wólbny wokrjes Budyšin 5|56 (Budyšin 5)]] a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej [[Zwjazkowy wólbny wokrjes Budyšin I|156 (Budyšin I)]].
=== Gmejnska rada ===
Malešanska [[gmejnska rada]] ma tuchwilu 18 čłonow.<ref name="afd"> Po wólbnym wuslědku 2019 móhła AfD štyri sydła wobsadźić, měješe pak jenož jeničkeho kandidata, tak zo wostachu tři sydła njewobsadźene.</ref> Komunalne wólby lěta 2024 mějachu slědowace wuslědki:
{| class="prettytable"
|- class="hintergrundfarbe5"
! rowspan="2"| Strony a zjednoćenstwa
! colspan="2"| 2024
! colspan="2"| 2019
|- class="hintergrundfarbe5"
! %
! sydła
! %
! sydła
|-
|[[Alternatiwa za Němsku]] (AfD)
|style="text-align: right;" |34,8
|style="text-align: right;" |6
|style="text-align: right;" |20,5
|style="text-align: right;" |1<ref name="afd" />
|-
|[[Křesćansko-demokratiska unija Němskeje]] (CDU)
|style="text-align: right;" |33,5
|style="text-align: right;" |6
|style="text-align: right;" |34,1
|style="text-align: right;" |7
|-
|Swobodni wolerjo Malešecy/Plusnikecy
|style="text-align: right;" |17,5
|style="text-align: right;" |3
|style="text-align: right;" |23,1
|style="text-align: right;" |4
|-
|Swobodne wolerstwo Hućina
|style="text-align: right;" |4,6
|style="text-align: right;" |1
|style="text-align: right;" |-
|style="text-align: right;" |-
|-
|[[Lěwica]]
|style="text-align: right;" |3,8
|style="text-align: right;" |1
|style="text-align: right;" |7,3
|style="text-align: right;" |1
|-
|Bartske sportowe towarstwo 90 z.t.
|style="text-align: right;" |3,7
|style="text-align: right;" |1
|style="text-align: right;" |3,6
|style="text-align: right;" |0
|-
|[[Swobodna demokratiska strona]] (FDP)
|style="text-align: right;" |2,1
|style="text-align: right;" |-
|style="text-align: right;" |11,4
|style="text-align: right;" |2
|- class="hintergrundfarbe5"
! style="text-align:left;"| cyłkownje
| style="text-align: right;" | 100,0
| style="text-align: right;" | 18
| style="text-align: right;" | 100,0
| style="text-align: right;" | 15
|- class="hintergrundfarbe5"
! style="text-align:left;"| wobdźělenje
|colspan="2" style="text-align: center;" | 77,2 %
|colspan="2" style="text-align: center;" | 72,8 %
|}
=== Wjesnjanosta ===
Čestnohamtski wjesnjanosta Malešec je [[Matthias Seidel]] (CDU). Wón bu dnja 8. junija 2008 z 51,8 % hłosow za naslědnika Güntera Sodana woleny, kotryž dósta jako najsylniši přećiwny kandidat 41,2 %.<ref>[http://www.statistik.sachsen.de/wpr_alt/pkg_w04_nav.prc_index?p_anw_kz=BM08 Wuslědki Malešanskich komunalnych wólbow dnja 8. junija 2008 na statistik.sachsen.de]</ref> Při wólbach 2022 bu ze 70,1 % w zastojnstwje wobkrućeny.<ref>[https://www.statistik.sachsen.de/wahlen/bm/BM2001-2018/B%fcrgermeisterwahlen%202001-2018/wahlen.statistik.sachsen.de/wahlarchiv/pkg_w04_nav5c95.html Wuslědki Malešanskich komunalnych wólbow dnja 7. junija 2015 na statistik.sachsen.de]</ref>
{| class="wikitable"
|+wólby wjesnjanosty
!wólba
!wjesnjanosta
!namjet
!wuslědk (%)
|-
|2022
| rowspan="3" |Matthias Seidel
| rowspan="3" |CDU
|70,1
|-
|2015
|67,2
|-
|2008
|51,8
|-
|2001
|Günter Sodan
|Sodan
|61,2
|}
== Infrastruktura ==
[[Dataja:Malschwitz Baruth - Am Park - Schule 01 ies.jpg|thumb|[[Bart]]ska zakładna šula]]
=== Wobchad ===
Statna dróha 109 wjedźe přez gmejnske hona a zwjazuje Malešecy a Hućinu z Budyšinom a [[Niska|Niskej]]. Na zapadźe gmejny prěkuje [[zwjazkowa dróha 156]] Delnju Hórku a [[Lěskej]]. Mjez [[Skanecy|Skanecami]] a [[Rakojdy|Rakojdami]] běži [[zwjazkowa awtodróha 4|awtodróha 4]] přez gmejnske hona. Na železniskej čarje [[Železniska čara Lubij–Radwor|Lubij–Radwor]] z dwórnišćomaj w Hućinje a Barće jězdźachu wot 1. meje 1906 hač do nazymy 1972 wosobowe ćahi. W 1990tych lětach so čara tež za nakładny wobchad zawrě a so w lěće 2004 doskónčnje wottwari.
Kolesowanska šćežka „Serbske impresije“ wjedźe z Barta přez Zuborničku, Stróžu, Lemišow, Załhow, Malešecy a Delnju Hórku dale do Radworja. Sprjewiny kolesowarski pućik přeprěkuje Malešanski gmejnski teritorij wot juha do sewjera a wjedźe mjez druhim přez Delnju Hórku, Malešecy, Połpicu a Nowu Wjes.
=== Kubłanje ===
Prěnju cyrkwinsku šulu mějachu Malešecy hižo w lěće 1684. 1807 rozwučowaše tam jedyn wučer 151 dźěći z Malešec, Plusnikec a Dobrošec, kiž wšitcy serbsce rěčachu.<ref>Peter Kunze: ''Sorbisches Schulwesen.'' Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2002, str. 38</ref> Přidatnje k starej šuli na Małomalešanskej 27 natwarichu w lěće 1900 nowu šulu při Hłownej dróze.
W Malešanskej gmejnje su hišće tři šule, a to zakładnej šuli w Hućinje a Barće a wyša šula w Malešecach. Do Hućinjanskeje šule chodźeše w šulskim lěće 2014/15 69 šulerjow, mjez nimi šěsć serbsce wuknjacych.<ref>[https://schuldatenbank.sachsen.de/index.php?id=430 Podaća w sakskej šulowej datowej bance]</ref> W Bartskej šuli bě w samsnym času 107 šulerjow, wot kotrychž wuknjechu 43 serbšćinu jako cuzu rěč. Malešanska wyša šula měješe w tymle lěće 333 šulerjow.
W baroknym knježim domje Delnich Malešec je wot lěta 2002 [[Rěčny centrum WITAJ|WITAJ-pěstowarnja]] [[Serbske šulske towarstwo|Serbskeho šulskeho towarstwa]] zaměstnjena. Na samsnym městnje namaka so tež Malešanske gmejnske zarjadnistwo.
== Pomniki ==
[[Dataja:Malešecy Kěrchow Napis.JPG|thumb|Łaćonsko-serbska plata z lěta 1788 nad kěrchowskimi wrotami]]
* Wopomnjenska plata woporam wuswobodźenskeje wójny lěta 1813 při nawsy.
* Wopomnjenski kamjeń Kurtej Krjeńcej před starej šulu.
* Pěskowcowa plata z lěta 1788 nad zachodom kěrchowa z łaćonsko-serbskim napismom.
== Wosobiny ==
=== Z Malešec ===
* [[Pětr Elias Šěrach]] (1742–1795) – knihićišćer a nakładnik
* [[Bohačesć Bjedrich Ponich]] (1761–1826) – farar, załožer tak mjenowaneje Ponichoweje knihownje
* [[Jurij Brósk]] (1833–1915) – farar, přełožowar a basnik
* [[Jan Awgust Sykora]] (1835–1921) – farar, spisowaćel a ludowědnik
* [[Arnošt Sykora]] (1879–1972) – šewc, Domowinski prócowar
* [[Kurt Krjeńc]] (1907–1978) – skałar, dołholětny předsyda Domowiny za čas NDR
=== We wsy skutkowali ===
* [[Hrjehor Martini]] (1575–1632) – farar a přełožer; 1618–1623 Malešanski farar
* [[Hadam Zacharias Šěrach]] (1693–1758) – farar, sobuzałožer Serbskeho prědarskeho towarstwa w Lipsku, basnik, magister
* [[Pětr Ponich]] (1716–85) – farar, cyrkwinski stawiznar
* [[Samuel Bohuwěr Ponich]] (1748–98) – farar, awtor ludowědnych, přirodowědnych a popularnowědnych pojednanjow
''Za dalšich fararjow hlej zapisk wo [[Malešanska cyrkej|Malešanskej cyrkwi]].''
== Partnerske gmejny ==
Partnerske gmejny Malešec su [[Desná]] pola [[Jablonec nad Nisou|Jabloneca]] w [[Čěska|Čěskej]], [[Gromadka]] pola [[Bolesławiec]]a w [[Pólska|Pólskej]] a [[Sióagárd]] w [[Madźarska|Madźarskej]].
== Literatura ==
* [[Trudla Malinkowa]]/Weldon Mersiovsky (wud.): ''Malschwitz. Malešecy. A Wendish Village in Lusatia.'' Serbin 2018, ISBN 978-1-944891-52-7
* {{WdH|67|312–315|lema=Malschwitz/Malešecy}}
* {{BKD|31|152|147|Malschwitz}}
* Trudla Malinkowa: ''Na serbskich slědach po Malešecach.'' w [[Serbska protyka|Serbskej protyce]] 2019, str. 92–96
== Nóžki ==
<references />
== Wotkazaj ==
{{Commonscat|Malschwitz|Malešecy}}
* {{HOV|Malschwitz|Malešecy}}
{{Wokrjes Budyšin}}
[[Kategorija:Wokrjes Budyšin]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Gmejna w Sakskej]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Malešecy|!]]
[[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1225]]
[[Kategorija:Cyrkwinska wjes]]
9r1uc97mk1r3pgon4gsq19c1qjfdb7k
Hornja Hórka
0
5718
391530
388671
2026-07-09T08:25:02Z
J budissin
7
/* Geografija */
391530
wikitext
text/x-wiki
{{Město DE
|mjeno serbske=Hornja Hórka
|mjeno němske=Obergurig
|wopon=Wappen Obergurig.PNG
|šěrina=51.130245
|dołhota=14.407507
|karta=Obergurig in BZ.svg
|region-ISO=DE-SN
|gmejnske čisło=14625390
|wysokosć=240
|póstowe čisło=02692
|předwólba=035938
|wjesnjanosta=Thomas Polpitz
|strona=CDU
|adresa-dróha=Hłowna 24
|webstrona=[http://www.obergurig.de obergurig.de]
}}
'''Hornja Hórka''' ({{wrěči|de}} ''Obergurig'') je wjes a gmejna w [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]], kotraž słuša oficielnje do [[Serbski sydlenski rum|serbskeho sydlenskeho ruma]]. Gmejna přisłuša [[zarjadniske zhromadźenstwo Budestecy-Hornja Hórka|zarjadniskemu zhromadźenstwu Budestecy-Hornja Hórka]].
== Geografija ==
Gmejna leži južnje [[Budyšin]]a pod [[Mnišonc]]om w [[Sprjewja|sprjewinym]] dole a mjezuje z městom Budyšinom na sewjerowuchodźe, z [[Budestecy|Budestecami]] na wuchodźe, z [[Wjelećin]]om na juhu a z [[Dobruša-Huska|Dobrušu-Husku]] na zapadźe. Po přestrjeni je wona druha najmjeńša gmejna [[Wokrjes Budyšin|Budyskeho wokrjesa]].
Najwyši dypk na gmejnskim teritoriju je wjeršk [[Mały Pichow|Małeho Pichowa]] (453,5 m).
=== Ležownostne mjena ===
[[Michał Rostok]] naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Inzla (= kupa), Wódnik, Při šlagu, Róžowc (Blumenthal), Kukač, Kłobučk, Wowča hora, [[Čertowa klětka]], Na Heńzy, Haje, Pola hłohončka, Pola worješnikow, W fuksu, Mnišonska šćežka, W rěčkach kaž tež za wjesny dźěl [[Małe Bobolcy]]: Plončk, [[Čěski móst]], Šćeńca (hórka z chójnami).<ref>Michał Rostok: ''Ležownostne mjena.'' W: [[Časopis Maćicy Serbskeje|ČMS]] 40 (1887), str. 3–50, tu str. 4 ([https://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/88289/6/ digitalizat]).</ref>
== Stawizny ==
[[Dataja:Hornja Hórka – Čěski móst.jpg|thumb|left|Tak mjenowany „[[Čěski móst]]“ nad Sprjewju]]
Prěnje naspomnjenje wsy jako ''Goric'' sta so w lěće [[1272]].<ref>{{HOV|Obergurig|Hornja Hórka}}</ref> Sydlišćo ležeše tehdy při starej [[Čěska šćežka|Čěskej šćežce]] mjez Budyšinom a [[Praha|Prahu]], kotraž wjedźeše wot 1724 přez kamjentny [[Čěski móst]]. Kaž Wjelećin njesłušeše Hornja Hórka do Hornjołužiskeho markhrabinstwa, ale bě jako prjedawše wobsydstwo Mišnjanskich biskopow hižo wot 1559 dźěl sakskeho kurwjerchowstwa.
=== Wobydlerstwo a rěč ===
Po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice měješe Hornja Hórka we 1880tych lětach 380 wobydlerjow, z nich 330 Serbow (87 %) a 50 Němcow.<ref>{{Černik|57}}</ref> Dla wuwiwanja industrije w sprjewinym dole a přićehnjenja wjele němskorěčnych dźěłaćerjow zhubi so serbska rěč w prěnjej połojcy 20. lětstotka spěšnje z wšědneho žiwjenja, tak zo zwěsći [[Arnošt Černik]] w lěće 1956 za Hornjohórčansku gmejnu serbskorěčny podźěl wot jenož hišće 35,9 %.<ref>{{Elle1995|245|3408|691|310|222|2185}}</ref>
Po ludličenju lěta 2011 bě 27 % gmejnskich wobydlerjow ewangelskeje a 7,2 % katolskeje konfesije.<ref>[https://web.archive.org/web/20130621101339/https://ergebnisse.zensus2011.de/#StaticContent:146255212390,BEK_4_2_6,RELIGION_KURZ-1,table Wuslědki censusa 2011 za Hornjohórčansku gmejnu: Nabožina]</ref> Ewangelscy Hornjohórčenjo přisłušeja [[Budestečanska cyrkej|Budestečanskej wosadźe]].
== Wjesne dźěle ==
Gmejna wobsteji ze slědowacych wsow:
{{Census2011|Hornja Hórka|14625390|
{{Census2011/linka|[[Čorne Noslicy]]|318|46,2|100|22|30|2,4}}
{{Census2011/linka|[[Debsecy]]|211|47,4|105|21|38|2,2}}
{{Census2011/linka|[[Dźěžnikecy]]|617|47,6|106|18|35|2,4}}
{{Census2011/linka|Hornja Hórka|478|48,7|106|24|53|2,2}}
{{Census2011/linka|[[Lejno (Hornja Hórka)|Lejno]]|71|41,5|122|31|27|2,5}}
{{Census2011/linka|[[Małe Debsecy]]|211|47,1|105|22|34|2,2}}
{{Census2011/linka|[[Mnišonc (Hornja Hórka)|Mnišonc]]|176|42,8|98|29|27|2,7}}
{{Census2011/gmejna|2082|47,0|105|22|37|2,3}}
}}
== Politika ==
[[Dataja:Hornja Hórka – wjesna tafla.jpg|mini|Wjesna tafla Hornjeje Hórki ze směra Wjelećin]]
Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej [[Wólbny wokrjes Budyšin 1|52 (Budyšin 1)]] a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej [[Zwjazkowy wólbny wokrjes Budyšin I|156 (Budyšin I)]].
=== Gmejnska rada ===
[[Gmejnska rada]] ma tuchwilu šěsnaće čłonow. Komunalne wólby lěta 2019 mějachu slědowace wuslědki:<ref>[https://wahlen.sachsen.de/Ergebnisse_GR19.php?landkreis=14625&_ptabs=%7B%22%23tab-stimmenverteilung%22%3A1%7D&gemeinde=14625390 Wuslědki komunalnych wólbow dnja 26. meje 2019] w Hornjej Hórce na wahlen.sachsen.de</ref>
{| class="prettytable"
|- class="hintergrundfarbe5"
! rowspan="2" | Strony a zjednoćenstwa
! colspan="2= | 2019
! colspan="2" | 2014
|- class="hintergrundfarbe5"
! %
! sydła
! %
! sydła
|-
|Njewotwisne byrgarske hibanje Hornja Hórka (UBO)
|style="text-align: right;" |54,7
|style="text-align: right;" |10
|style="text-align: right;" |45,5
|style="text-align: right;" |8
|-
|[[Křesćansko-demokratiska unija Němskeje|CDU]]
|style="text-align: right;" |21,6
|style="text-align: right;" |3
|style="text-align: right;" |25,6
|style="text-align: right;" |4
|-
|Alternatiwa za Hornju Hórku (AfO)
|style="text-align: right;" |18,2
|style="text-align: right;" |3
|style="text-align: right;" |16,8
|style="text-align: right;" |3
|-
|[[Lěwica]]
|style="text-align: right;" |5,4
|style="text-align: right;" |0
|style="text-align: right;" |10,4
|style="text-align: right;" |1
|- class="hintergrundfarbe5"
! style="text-align: left;" | cyłkownje
| style="text-align: right;" | 100,0
| style="text-align: right;" | 16
| style="text-align: right;" | 100,0
| style="text-align: right;" | 16
|- class="hintergrundfarbe5"
! style="text-align: left;" | wobdźělenje
|colspan="2" style="text-align: center;" | 73,5 %
|colspan="2" style="text-align: center;" | 63,5 %
|}
=== Wjesnjanosta ===
Čestnohamtski wjesnjanosta Hornjeje Hórki je wot lěta 2007 Thomas Polpitz (najprjedy bjezstronski, wot 2012 CDU). Wón bu posledni raz w lěće 2021 z 95,4 % hłosow w zastojnstwje wobkrućeny. Wolerske wobdźělenje wučini 62,5 %.<ref>[https://www.statistik.sachsen.de/wahlen/bm/BM2001-2018/B%fcrgermeisterwahlen%202001-2018/wahlen.statistik.sachsen.de/wahlarchiv/pkg_w04_nav5c95.html Wuslědki komunalnych wólbow dnja 22. junija 2014] w Hornjej Hórce na statistik.sachsen.de</ref>
{| class="wikitable"
|+wólby wjesnjanosty
!wólba
!wjesnjanosta
!namjet
!wuslědk (%)
|-
|2021
| rowspan="3" |<u>Thomas</u> Dirk Polpitz
| rowspan="2" |CDU
|95,4
|-
|2014
|57,7
|-
|2007
|UB
|96,0
|-
|2001
|Harald Bayn
|Bayn
|96,1
|}
== Wosobiny ==
* [[Jan Michał Budar]] (1713–1789) – ryćerkubler, prawiznik a załožer ''Budarjoweje załožby''
* [[Jan Arnošt Frajšlag]] (1869–1951) – wučer, komponist a chórowy dirigent; rodźeny w Debsecach
* [[Jan Wjela (1880)|Jan Wjela]] (1880–1951) – wikowanski pomocnik, zapósłanc strony SPD w sakskim krajnym sejmje
[[Dataja:Obergurig Aerial.jpg|mini|center|upright=1.8|Powětrowy wobraz Hornjeje Hórki (2019)]]
== Žórła ==
* Helmut Gros: ''Hornjohórčanske serbstwo.'' W [[Rozhlad|Rozhledźe]] 9/1992, str. 306–309
<references />
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Obergurig|Hornja Hórka}}
{{Wokrjes Budyšin}}
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Gmejna w Sakskej]]
[[Kategorija:Sydlišćo při Sprjewi]]
[[Kategorija:Hornja Hórka|!]]
[[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1272]]
7mchug0hre9i8utbs5u46aoo2zj1x9d
391531
391530
2026-07-09T08:26:39Z
J budissin
7
391531
wikitext
text/x-wiki
{{Město DE
|mjeno serbske=Hornja Hórka
|mjeno němske=Obergurig
|wopon=Wappen Obergurig.PNG
|šěrina=51.130245
|dołhota=14.407507
|karta=Obergurig in BZ.svg
|region-ISO=DE-SN
|gmejnske čisło=14625390
|wysokosć=240
|póstowe čisło=02692
|předwólba=035938
|wjesnjanosta=Thomas Polpitz
|strona=CDU
|adresa-dróha=Hłowna 24
|webstrona=[http://www.obergurig.de obergurig.de]
}}
'''Hornja Hórka''' ({{wrěči|de}} ''Obergurig'') je wjes a gmejna w [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]], kotraž słuša oficielnje do [[Serbski sydlenski rum|serbskeho sydlenskeho ruma]]. Gmejna přisłuša [[zarjadniske zhromadźenstwo Budestecy-Hornja Hórka|zarjadniskemu zhromadźenstwu Budestecy-Hornja Hórka]].
== Geografija ==
Gmejna leži južnje [[Budyšin]]a pod [[Mnišonc]]om w [[Sprjewja|sprjewinym]] dole a mjezuje z městom Budyšinom na sewjerowuchodźe, z [[Budestecy|Budestecami]] na wuchodźe, z [[Wjelećin]]om na juhu a z [[Dobruša-Huska|Dobrušu-Husku]] na zapadźe. Po přestrjeni je wona druha najmjeńša gmejna [[Wokrjes Budyšin|Budyskeho wokrjesa]].
Najwyši dypk na gmejnskim teritoriju je wjeršk [[Mały Pichow|Małeho Pichowa]] (453,5 m).
=== Ležownostne mjena ===
[[Michał Rostok]] naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Inzla (= kupa), Wódnik, Při šlagu, Róžowc (Blumenthal), Kukač, Kłobučk, Wowča hora, [[Čertowa klětka]], Na Heńzy, Haje, Pola hłohončka, Pola worješnikow, W fuksu, Mnišonska šćežka, W rěčkach kaž tež za wjesny dźěl [[Małe Bobolcy]]: Plončk, [[Čěski móst]], Šćeńca (hórka z chójnami).<ref>Michał Rostok: ''Ležownostne mjena.'' W: [[Časopis Maćicy Serbskeje|ČMS]] 40 (1887), str. 3–50, tu str. 4 ([https://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/88289/6/ digitalizat]).</ref>
== Stawizny ==
[[Dataja:Hornja Hórka – Čěski móst.jpg|thumb|left|Tak mjenowany „[[Čěski móst]]“ nad Sprjewju]]
Prěnje naspomnjenje wsy jako ''Goric'' sta so w lěće [[1272]].<ref>{{HOV|Obergurig|Hornja Hórka}}</ref> Sydlišćo ležeše tehdy při starej [[Čěska šćežka|Čěskej šćežce]] mjez Budyšinom a [[Praha|Prahu]], kotraž wjedźeše wot 1724 přez kamjentny [[Čěski móst]]. Kaž Wjelećin njesłušeše Hornja Hórka do Hornjołužiskeho markhrabinstwa, ale bě jako prjedawše wobsydstwo Mišnjanskich biskopow hižo wot 1559 dźěl sakskeho kurwjerchowstwa.
=== Wobydlerstwo a rěč ===
Po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice měješe Hornja Hórka we 1880tych lětach 380 wobydlerjow, z nich 330 Serbow (87 %) a 50 Němcow.<ref>{{Černik|57}}</ref> Dla wuwiwanja industrije w Sprjewinym dole a přićehnjenja wjele němskorěčnych dźěłaćerjow zhubi so serbska rěč w prěnjej połojcy 20. lětstotka spěšnje ze wšědneho žiwjenja, tak zo zwěsći [[Arnošt Černik]] w lěće 1956 za Hornjohórčansku gmejnu serbskorěčny podźěl wot jenož hišće 35,9 %.<ref>{{Elle1995|245|3408|691|310|222|2185}}</ref>
Po ludličenju lěta 2011 bě 27 % gmejnskich wobydlerjow ewangelskeje a 7,2 % katolskeje konfesije.<ref>[https://web.archive.org/web/20130621101339/https://ergebnisse.zensus2011.de/#StaticContent:146255212390,BEK_4_2_6,RELIGION_KURZ-1,table Wuslědki censusa 2011 za Hornjohórčansku gmejnu: Nabožina]</ref> Ewangelscy Hornjohórčenjo přisłušeja [[Budestečanska cyrkej|Budestečanskej wosadźe]].
== Wjesne dźěle ==
Gmejna wobsteji ze slědowacych wsow:
{{Census2011|Hornja Hórka|14625390|
{{Census2011/linka|[[Čorne Noslicy]]|318|46,2|100|22|30|2,4}}
{{Census2011/linka|[[Debsecy]]|211|47,4|105|21|38|2,2}}
{{Census2011/linka|[[Dźěžnikecy]]|617|47,6|106|18|35|2,4}}
{{Census2011/linka|Hornja Hórka|478|48,7|106|24|53|2,2}}
{{Census2011/linka|[[Lejno (Hornja Hórka)|Lejno]]|71|41,5|122|31|27|2,5}}
{{Census2011/linka|[[Małe Debsecy]]|211|47,1|105|22|34|2,2}}
{{Census2011/linka|[[Mnišonc (Hornja Hórka)|Mnišonc]]|176|42,8|98|29|27|2,7}}
{{Census2011/gmejna|2082|47,0|105|22|37|2,3}}
}}
== Politika ==
[[Dataja:Hornja Hórka – wjesna tafla.jpg|mini|Wjesna tafla Hornjeje Hórki ze směra Wjelećin]]
Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej [[Wólbny wokrjes Budyšin 1|52 (Budyšin 1)]] a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej [[Zwjazkowy wólbny wokrjes Budyšin I|156 (Budyšin I)]].
=== Gmejnska rada ===
[[Gmejnska rada]] ma tuchwilu šěsnaće čłonow. Komunalne wólby lěta 2019 mějachu slědowace wuslědki:<ref>[https://wahlen.sachsen.de/Ergebnisse_GR19.php?landkreis=14625&_ptabs=%7B%22%23tab-stimmenverteilung%22%3A1%7D&gemeinde=14625390 Wuslědki komunalnych wólbow dnja 26. meje 2019] w Hornjej Hórce na wahlen.sachsen.de</ref>
{| class="prettytable"
|- class="hintergrundfarbe5"
! rowspan="2" | Strony a zjednoćenstwa
! colspan="2= | 2019
! colspan="2" | 2014
|- class="hintergrundfarbe5"
! %
! sydła
! %
! sydła
|-
|Njewotwisne byrgarske hibanje Hornja Hórka (UBO)
|style="text-align: right;" |54,7
|style="text-align: right;" |10
|style="text-align: right;" |45,5
|style="text-align: right;" |8
|-
|[[Křesćansko-demokratiska unija Němskeje|CDU]]
|style="text-align: right;" |21,6
|style="text-align: right;" |3
|style="text-align: right;" |25,6
|style="text-align: right;" |4
|-
|Alternatiwa za Hornju Hórku (AfO)
|style="text-align: right;" |18,2
|style="text-align: right;" |3
|style="text-align: right;" |16,8
|style="text-align: right;" |3
|-
|[[Lěwica]]
|style="text-align: right;" |5,4
|style="text-align: right;" |0
|style="text-align: right;" |10,4
|style="text-align: right;" |1
|- class="hintergrundfarbe5"
! style="text-align: left;" | cyłkownje
| style="text-align: right;" | 100,0
| style="text-align: right;" | 16
| style="text-align: right;" | 100,0
| style="text-align: right;" | 16
|- class="hintergrundfarbe5"
! style="text-align: left;" | wobdźělenje
|colspan="2" style="text-align: center;" | 73,5 %
|colspan="2" style="text-align: center;" | 63,5 %
|}
=== Wjesnjanosta ===
Čestnohamtski wjesnjanosta Hornjeje Hórki je wot lěta 2007 Thomas Polpitz (najprjedy bjezstronski, wot 2012 CDU). Wón bu posledni raz w lěće 2021 z 95,4 % hłosow w zastojnstwje wobkrućeny. Wolerske wobdźělenje wučini 62,5 %.<ref>[https://www.statistik.sachsen.de/wahlen/bm/BM2001-2018/B%fcrgermeisterwahlen%202001-2018/wahlen.statistik.sachsen.de/wahlarchiv/pkg_w04_nav5c95.html Wuslědki komunalnych wólbow dnja 22. junija 2014] w Hornjej Hórce na statistik.sachsen.de</ref>
{| class="wikitable"
|+wólby wjesnjanosty
!wólba
!wjesnjanosta
!namjet
!wuslědk (%)
|-
|2021
| rowspan="3" |<u>Thomas</u> Dirk Polpitz
| rowspan="2" |CDU
|95,4
|-
|2014
|57,7
|-
|2007
|UB
|96,0
|-
|2001
|Harald Bayn
|Bayn
|96,1
|}
== Wosobiny ==
* [[Jan Michał Budar]] (1713–1789) – ryćerkubler, prawiznik a załožer ''Budarjoweje załožby''
* [[Jan Arnošt Frajšlag]] (1869–1951) – wučer, komponist a chórowy dirigent; rodźeny w Debsecach
* [[Jan Wjela (1880)|Jan Wjela]] (1880–1951) – wikowanski pomocnik, zapósłanc strony SPD w sakskim krajnym sejmje
[[Dataja:Obergurig Aerial.jpg|mini|center|upright=1.8|Powětrowy wobraz Hornjeje Hórki (2019)]]
== Žórła ==
* Helmut Gros: ''Hornjohórčanske serbstwo.'' W [[Rozhlad|Rozhledźe]] 9/1992, str. 306–309
<references />
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Obergurig|Hornja Hórka}}
{{Wokrjes Budyšin}}
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Gmejna w Sakskej]]
[[Kategorija:Sydlišćo při Sprjewi]]
[[Kategorija:Hornja Hórka|!]]
[[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1272]]
ce2su10376caizq09t9ntlijkctd732
Trjechow
0
6564
391450
391272
2026-07-08T12:37:40Z
J budissin
7
391450
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno serbske=Trjechow
|mjeno němske=Tröbigau
|šěrina=51/7/10
|dołhota=14/15/41
|gmejna=Smělna-Póckowy
|zagmejnowanje=1994
|wysokosć=322
|wobydlerstwo=310
|póstowe čisło=01877
|předwólba=03594
|stronka w syći=[http://www.troebigau.de troebigau.de]
|wobraz=Troebigau.jpg
|wopis wobraza=Napohlad Trjechowa
|mjeno wobydlerja=Trjechowčan
|adjektiw=Trjechowski
}}
'''Trjechow'''<ref>{{Wenzel2008|178}}</ref> ({{wrěči|de}} ''Tröbigau'') je wjes w [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]], kotraž słuša ke gmejnje [[Smělna-Póckowy]].
== Geografija ==
Přez wjes při sewjernym boku prěnjeho hornjołužiskeho hórskeho rjećaza z [[Honak]]om ćeče młoda rěčka [[Čornica (rěka)|Čornica]].
[[Michał Rostok]] naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Drjewjan ''(Drehon)'', Drjewjenc, Dołki ''(die Tuken)'', Stróńca ''(die Trunchen)'', Klonowka.<ref>Michał Rostok: ''Ležownostne mjena.'' W: [[Časopis Maćicy Serbskeje|ČMS]] 40 (1887), str. 3–50, tu str. 19 ([https://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/88289/21/ digitalizat]).</ref>
== Stawizny ==
Wjes naspomni so prěni raz w lěće [[1374]] jako ''Trebechow''<ref>{{HOV|Tröbigau|Trjechow}}</ref> a bě přez lětstotki z wudworom [[Póckowy|Póckowskeho]] ryćerkubła.
=== Wobydlerstwo ===
Hač do 19. lětstotka słušeše Trjechow hišće k serbskemu rěčnemu rumej. Tak rěčachu po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice z lětow 1884/85 tehdy hišće dźesać wot cyłkownje 284 Trjechowčanow serbsce (4 %).<ref>{{Černik}}</ref> [[Arnošt Černik]] zwěsći w lěće 1954 hišće dweju dorosćeneju wobydlerjow, kotrajž serbsce rěčeštaj.<ref>{{Elle1995|247|643|2|0|0}}</ref>
== Žórła ==
<references/>
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Tröbigau|Trjechow}}
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Smělna-Póckowy]]
[[Kategorija:Sydlišćo při Čornicy]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1374]]
[[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]]
[[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1994]]
anb4n9fwtnfdfe1xxz8r1bj8us273st
Delnja Sakska
0
8594
391513
387483
2026-07-08T20:47:52Z
J budissin
7
391513
wikitext
text/x-wiki
{{Zwjazkowy kraj
|chorhoj=Flag of Lower Saxony.svg
|wopon=Coat of arms of Lower Saxony.svg
|stolica=Hannover
|ISO=DE-NI
|šěrina=52/45/00
|dołhota=09/24/00
|přestrjeń=47624.22
|krajne čisło=03
|oficialne websydło=[http://www.niedersachsen.de/ niedersachsen.de]
|ministerski prezident=Olaf Lies
|strona=SPD
|knježacej stronje=[[SPD]] a [[Zwjazk 90/Zeleni|Zeleni]]
|sydła=146
|strony w parlamenće=[[SPD]] 57<br />[[CDU]] 47<br />[[Zwjazk 90/Zeleni]] 24<br />[[AfD]] 18
|poslednje wólby=[[9. oktobra]] [[2022]]
|přichodne wólby=2027
|Reprezentanća we Zwjazkowej radźe=6
|mapa=Locator map Lower-Saxony in Germany.svg
}}
'''Delnja Sakska''' ({{wrěči|de}} ''Niedersachsen'', {{wrěči|nds}} ''Neddersassen'') je [[zwjazkowy kraj]] z něhdźe wósom milionami wobydlerjow, kotryž leži mjez [[Smoliny|Smolinami]] a [[Sewjerne morjo|Sewjernym morjom]] na sewjerozapadźe [[Němska|Němskeje]]. Po přestrjeni je po [[Bayerska|Bayerskej]] druhi najwjetši kraj [[Zwjazkowa republika Němska|Zwjazkoweje republiki Němska]]. Jeho hłowne město je [[Hannover]].
== Geografija ==
Delnja Sakska mjezuje ze [[Schleswigsko-Holsteinska|Schleswigsko-Holsteinskej]], [[Hamburg]]om a [[Mecklenburgsko-Předpomorska|Mecklenburgsko-Předpomorskej]] na sewjerowuchodźe, z [[Braniborska|Braniborskej]] a [[Saksko-Anhaltska|Saksko-Anhaltskej]] na wuchodźe, z [[Durinska|Durinskej]] a [[Hessenska|Hessenskej]] na samym juhowuchodźe, ze [[Sewjerorynsko-Westfalska|Sewjerorynsko-Westfalskej]] na juhu a z [[Nižozemska|Nižozemskej]] na zapadźe. Na sewjeru twori pobrjóh Sewjerneho morja přirodnu mjezu. Tež [[Wuchodofriziske kupy]] słušeja k Delnjej Sakskej.
Přez Delnju Saksku ćeče rěka [[Łobjo]], kotraž tworja hranicu ze Schleswigsko-Holsteinskej, Hamburgom, Mecklenburgsko-Předpomorskej a Braniborskej, kaž tež rěki [[Weser]], [[Aller]] a [[Ems]]. Najwjetši jězor je [[Steinhudske morjo]] něhdźe 30 kilometrow sewjerozapadnje Hannovera.
=== Města ===
Najwjetše města Delnjeje Sakskeje su:
{| class="wikitable"
|-
! město !! wobydlerstwo ({{WOBDL|DE-NI}})<ref>{{WOBŽ|DE-NI}}</ref>
|-
| [[Hannover]] || {{WOB|DE-NI|03241001}}
|-
| [[Brunšwik]] || {{WOB|DE-NI|03101000}}
|-
| [[Oldenburg]] || {{WOB|DE-NI|03403000}}
|-
| [[Osnabrück]] || {{WOB|DE-NI|03404000}}
|-
| [[Wolfsburg]] || {{WOB|DE-NI|03103000}}
|-
| [[Göttingen]] || {{WOB|DE-NI|03159016}}
|-
| [[Salzgitter]] || {{WOB|DE-NI|03102000}}
|-
| [[Hildesheim]] || {{WOB|DE-NI|03254021}}
|-
| [[Delmenhorst]] || {{WOB|DE-NI|03401000}}
|-
| [[Wilhelmshaven]] || {{WOB|DE-NI|03405000}}
|}
== Stawizny ==
Delnja Sakska je so w lěće [[1946]] załožiła.
== Mjena sydlišćow ==
W Delnjej Sakskej eksistuja někotre mjena sydlišćow (''Lüchow'', ''Wustrow'', ''Bardowiek''), kotrež pochadźa ze słowjanskeje rěče. Tuta słowjanska rěč hižo njeeksistuje, ale bě přiwuzna z [[Kašubšćina|kašubšćinu]], [[Pólšćina|pólšćinu]], ale tež z [[Hornjoserbšćina|hornjoserbšćinu]], [[Delnjoserbšćina|delnjoserbšćinu]], [[Čěšćina|čěšćinu]] a [[Słowakšćina|słowakšćinu]]. Słuša k lechiskej skupinje [[zapadosłowjanske rěče|zapadosłowjanskich rěčow]]. Ale su tam tež mjena němskeho pochada.
== Žórła ==
<references/>
== Wotkazaj ==
{{Commonscat|Lower Saxony|Delnja Sakska}}
* [http://www.niedersachsen.de/ Oficielne webstrony] {{ref-de}}
{{Zwjazkowe kraje (Němska)}}
[[Kategorija:Delnja Sakska| ]]
9mwkhb21boo3rl59nr6opp9jly5slwh
Wjazońca (gmejna)
0
10458
391527
388649
2026-07-09T08:02:44Z
J budissin
7
/* Geografiske połoženje */
391527
wikitext
text/x-wiki
{{Město DE
|mjeno němske=Neukirch/Lausitz
|mjeno serbske=Wjazońca
|genitiw=Wjazońcy
|šěrina=51/06
|dołhota=14/19
|karta=Neukirch-Lausitz in BZ.svg
|region-ISO=DE-SN
|gmejnske čisło=14625380
|wysokosć=325
|póstowe čisło=01904
|předwólba=035951
|adresa=Hauptstraße 20<br />01904 Neukirch
|webstrona=[http://www.neukirch-lausitz.de/ neukirch-lausitz.de]
|wjesnjanosta=Jens Zeiler
|strona=CDU
}}
'''Wjazońca'''<ref>{{Jakubaš|399}}</ref> (prjedy tež ''Jazońca'';<ref>{{Pful|231}}</ref> {{wrěči|de}} ''Neukirch/Lausitz'') je wjes, gmejna a statnje připóznate [[wočerstwjenišćo]] w [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]] na juhowuchodźe [[Sakska|Sakskeje]]. Słuša ke [[Wokrjes Budyšin|krajnemu wokrjesej Budyšin]] a leži zanurjena mjez dwěmaj hórskimaj rjećazomaj [[Łužiske hory|Hornjołužiskich hór]] pod bohaće zalěsnjenym 586 m wysokim [[Sokolnik]]om.
== Geografija ==
=== Geografiske połoženje ===
[[Sokolnik]] je Wjazońčanska „domjaca hora“ a najwyša hora gmejny kaž tež cyłeho Budyskeho wokrjesa. Pod nim so wužórli přez Wjazońcu běžaca rěka ze samsnym serbskim mjenom Wjazońca, kotrejež němske mjeno je ''Wesenitz''. Wjetše města we wokolinje stej [[Budyšin]] (15 km) a [[Biskopicy]] (12 km).
=== Geomorfologija ===
Geomorfologisce słuša cyły teritorij gmejny k [[Łužiske hory|Łužiskim horam]]. Najwyši dypk je [[Sokolnik]] (586 m) a dalše wuznamne dypki su [[Lipowa hora]] (459 m), [[Dawidowa hórka]] (420 m), [[Šibjeńčna hora (Wjazońca)|Šibjeńčna hora]] (413 m), [[Weickertsberg]] (408 m), [[Wjazońska hora]] (404 m), [[Jehnjaca hora]] (402 m) a [[Fuchssteinrücken]] (395 m).<ref name="topo">{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html|title=Digitale Topographische Karte Sachsen 1 : 10 000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2025-09-17|language=němsce}}</ref>
=== Susodne gmejny ===
Přimjezowace gmejny su (po směrje časnika) [[Dobruša-Huska]], [[Wjelećin]] a [[Wołbramecy]] z wjesnym dźělom [[Rynar]] w krajnym wokrjesu Budyšin, [[Neustadt in Sachsen]] w krajnym wokrjesu [[Wokrjes Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory|Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory]] kaž tež [[Smělna-Póckowy]] w krajnym wokrjesu Budyšin.
== Stawizny ==
W lěće 1222 je so Wjazońca ze swojim němskim mjenom „Neinkirgen“ prěni raz we wopismje naspomniła. Mjeztym zo so němske mjeno na tehdy nowotwarjenu cyrkej we wjesnym dźělu Delnja Wjazońca poćahuje, pokazuje serbske mjeno na geografiske połoženje nad rěku [[Wjazońca (rěka)|Wjazońca]]<ref>{{Meschgang1973|97}}</ref>.
W bliskosći sydlišća su so w meji 1813 w zwisku z [[Bitwa pola Budyšina|Bitwu pola Budyšina]] boje mjez francoskimi a ruskimi jednotkami wotměli.
Dźensniša gmejna nasta hakle w lěće 1923 přez zjednoćenje dotal samostatneju gmejnow Delnja Wjazońca a Hornja Wjazońca (Hornjołužiska strona). W lěće 1928 bu tež zbytk Hornjeje Wjazońcy zagmejnowany.
== Wuwiće wobydlerjow ==
Ličby wobydlerjow ''(staw 31. decembra)'':
* 1960 - 7.134
* 2002 - 5.680
* 2004 - 5.540
:''<small> Datowe žórło wot lěta 2002: Statistisches Landesamt Sachsen</small>''
== Měšćanske partnerstwo ==
Wot lěta 1992 je [[Bönnigheim]] w krajnym wokrjesu Ludwigsburg partnerske město Wjazońcy.
== Politika ==
Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej [[Wólbny wokrjes Budyšin 1|52 (Budyšin 1)]] a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej [[Zwjazkowy wólbny wokrjes Budyšin I|156 (Budyšin I)]].
== Hospodarstwo ==
Najebać woteběracych tendencow w Hornjej Łužicy, ma gmejna Wjazońca wobdźiwajomny hospodarski róst. Bytostny přinošk za to wukonja zhotowjer gratowych mašinow Trumpf, kotryž w regionje wjele dźěłowych městnow wutworja.
=== Wažne firmy we Wjazońcy: ===
* TRUMPF Sachsen GmbH
* Käppler und Pausch GmbH
* Tradicionelna cwibakowa fabrika
''Hornčernje:''
* Heise - Original Bunzlauer Keramik
* Kannegießer Keramik
* Karl Louis Lehmann GmbH
* Hornčernja Heinke Neukirch
K tradicije hornčerstwa we Wjazońcy słuša tež kóždolětny hornčerski swjedźeń.
== Infrastruktura ==
Wot Wjazońcy hač do [[Žitawa|Žitawy]] wjedźe derje z taflemi wuhotowana kolesowa ruta - hornjołužiska kolesowarska šćežka chěžow ze stołom.
=== Wobchad ===
[[Zwjazkowa awtodróha 4|Awtodróha A 4]], kotraž 13nbsp;km na sewjer Wjazońcy nimo wjedźe, je najspěšnišo po dojězdnej dróze k najězdej ''Słona Boršć'' docpějomna. [[Lětanišćo Drježdźany]] je 40 awtowych mjeńšin zdalene. Wjazońca leži direktnje na [[Zwjazkowa dróha 98|B 98]], kotraž so w Biskopicach započina a so we [[Wopaka|Wopakej]] z [[Zwjazkowa dróha B 96|B 96]] zjednoća, kotraž wot Budyšina přińdźe a k [[Čěska|čěskej hranicy]] na sewjernej kromje [[Žitawske horiny|Žitawskich horin]] wjedźe.
Za železniskich pućowacych stejitej wobě dwórnišći Wjazońca-zapad a Wjazońca-wuchod k dispoziciji, kotrejž při železniskej čarje Biskopicy–Žitawa ležitej, z direktnymi zwiskami do [[Drježdźany|Drježdźan]] a [[Liberec]]a. Hač před něšto lětami wobsteješe direktny železniski zwisk [[Žandow]]–[[Zebnica]]–Neustadt w Sakskej–Wjazońca-zapad–Wjazońca-wuchod–Wjelećin–Budyšin. Mjeztym wšak je wobchad na wotrězkomaj Neustadt w Sakskej–Wjazońca-zapad a Wjelećin–Budyšin zastajeny.
Z regionalnymi busowymi linijemi su [[Biskopicy]], [[Budyšin]], [[Wopaka]] a [[Neustadt w Sakskej]] docpějomne. Wot Neustadta su busowe linije do [[Zebnica (město)|Zebnicy]] a dale do Žandowa, do Drježdźan, do Pěrna a Hohnsteina. Nimo toho leži Neustadt w Sakskej při železniskej čarje Pěrno–Zebnica–Žandawa.
=== Kubłanje ===
Wjazońca ma dwě [[Zakładna šula|zakładnej šuli]], Pestalozziowa šula a Lessingowa šula a jedna [[Srjedźna šula (Sakska)|srjedźnu šulu]].
== Literatura ==
* Domizniski slědźer [[Jurij Pilk]] ([[Němčina|němsce]] ''Georg Pilk'') je dwě knize wo stawiznach Wjazońcy spisał: ''„Neukirch am Hohwald in den Befreiungskriegen“'' und ''„Neukirch im 18. Jahrhunderte“''.
== Žórła ==
<references />
== Wotkazy ==
{{Commonscat|Neukirch/Lausitz|Wjazońca}}
* {{HOV|23190|Wjazońca}}
* [https://www.neukirch-lausitz.de/ Webstrony gmejny] {{ref-de}}
* [http://www.steffen-sobe.de/af/main.shtml Swójbne slědźenje we Wjazońcy]
{{Wokrjes Budyšin}}
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Gmejna w Sakskej]]
[[Kategorija:Wjazońca]]
[[Kategorija:Sydlišćo při Wjazońcy]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1222]]
[[Kategorija:Cyrkwinska wjes]]
[[Kategorija:Załoženje gmejny 1923]]
as54cblrxavwsm09fx65u8ejql53c3e
Měsačk
0
14021
391541
391119
2026-07-09T09:55:38Z
J budissin
7
391541
wikitext
text/x-wiki
<!--{{apartigila pagxo|Luno (geometrio)}}
''Vidu en '''[[natura satelito]]''' pri aliaj lunoj.''
------>
{{Infokašćik planet
| mjeno = Měsačk [[Dataja:Moon decrescent symbol (bold).svg|24px|☾]]
| wobraz = [[Dataja:Full Moon Luc Viatour.jpg|frameless|center]]
| wulka połwóska = 384 400 [[Kilometer|km]]<ref>{{ref-en}} [http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/moonfact.html National Space Science Data Center], websydło [[NASA]]</ref>
| perigeum = 363 300 km
| apogeum = 405 500 km
| ekscentricita = 0,05490
| orbitowa přichilnosć = 5°8'24"
| perioda = 27,3217 dnjow
| orbitalna spěšnosć = 1,022
| kategorija = [[Satelit]] [[zemja|zemje]]
| ekwatorowy přeměr = 3 474,6 ± 0,06 km<ref>{{ref-en}} [http://ssd.jpl.nasa.gov/horizons.cgi JPL's HORIZONS system], [[Jet Propulsion Laboratory]]</ref>
| čopowy přeměr = 3472
| masa = 7,34×10<sup>22</sup>
| hustosć = 3,344
| padowe pospěšenje = 1,62
| ćěkanska spěšnosć = 2,37
| rotaciska perioda = 29,53 dnjow
| přichilnosć wóski = 6,687
| albedo = 0,12
| temperatura = 396 K (123 °C)<br />196 K (-77 °C)<br />40 K (-233 °C)
| atmosferowe komponenty = Žana atmosfera
}}
'''Měsačk''' (astronomiski symbol: [[Dataja:Moon decrescent symbol (fixed width).svg|16px|☾]]; [[łaćonšćina|łaćonsce]]: ''Luna'') je jenički [[přirodny satelit]] [[zemja|zemje]], a pjaty najwjetši satelit w [[słónčny system|słónčnym systemje]].
Přerězna distanca mjez srjedźišćomaj zemje a měsačka je 384.403 kilometrow, něhdźe třicećikróćny [[přeměr]] zemje. Přeměr měsačka je 3.474 km, tróšku wjace hač štwórć přeměra zemje. To woznamjenja, zo [[wolumen]] měsačka je něhdźe 2 procentaj wolumena zemje, a přićahliwosć [[Grawitacija|grawitacije]] na jeho powjerchu něhdźe 17 procentow tuteje zemje. Měsačk trjeba za dospołny [[wobběh]] wokoło zemje 27,3 dnjow (orbitowa perioda), a periodowe chabłanja w geometriji systema zemja-měsačk-słónco su zamołwite za měsačkowe fazy, kotrež so kóžde 29,5 dnjow ([[synodiska perioda]]) wospjetuja.
Měsačk je dotal jeničke njebjeske ćěleso, ke kotrymž ludźo pućowachu, a na kotrymž ludźo přizemjachu. Prěni kumštny objekt, kotryž je grawitaciji zemje wućekny a blisko měsačka nimo lećeše, běše ''Luna 1'' [[Sowjetski zwjazk|Sowjetskeho zwjazka]]; prěni kumštny objekt, kotryž trjecheše powjerch, běše ''Luna 2''; a ''Luna 3'' činješe prěnje fota ze zemje njewidźomneho boka měsačka. Tute podawki su so w [[1959]] wotměli. Prěnja swětnišćowa łódź, kotraž wuspěšnje mjechko přizemi, běše ''Luna 9'', a prěnja swětnišćowa łódź bjez pilota, kotraž měsačk wobleći, běše ''Luna 10'', wobě w lěće [[1966]]. [[Projekt Apollo]] ze [[Zjednoćene staty Ameriki|Zjednoćenych statow Ameriki]] běše jenička dotalna misija z wobsadku, za čas šěsć přizemjenjow mjez [[1969]] a [[1972]]. Wuslědźenje měsačka přez ludźi skónči so z kóncom Projekta Apollo, hačrunjež někotre kraje plany připowědźichu, ludźi abo roboterowe swětnišćowe łódźe k měsačkej pósłać.
== Pochad ==
Eksistuja rozdźělne teorije wo pochadźe měsačka. Wón je nic jenož mjeńši hač zemja, ale jara hinak. Zemja ma skalny powjerch z kapalnej wodu a jadro z kapalneho železa, štož skutkuje, zo zemja je magnetiska, měsačk wšak je cyle skalny. Faluje jemu powjerchowa woda, powětr, žiwjenje, magnetosfera a kontinenty. Wón je cyle mortwy swět bjez změnow, wothladajo wot wliwow [[meteorit]]ow.
Dokelž wón je tak hinak, njeje měsačk jasnje na samsne wašnje kaž zemja nastał. Tuchwilu najbóle popularna [[teorija]] praji, zo zemja, hdyž je młoda była, bu přez wulki [[asteroid]] rozšćěpjena a z wulkeho krucha skały by měsačk nastał. Wšako měsačk je kaž skalny dźěl zemje. Samo nětko so měsačk jara pomału wot zemje wotsaluje.
Po druhej teoriji je měsačk njebjeske ćěleso, kotrež je zemja popadnyła. Ale fyzikaliski zakład za tajke popadnjenje jasny njeje.
== Stawizny ==
'''[[21. julija]] [[1969]]:''' astronawtaj [[Neil Armstrong]] a [[Buzz Aldrin]] ze [[Zjednoćene staty Ameriki|Zjednoćenych statow Ameriki]] přizemištaj na měsačku a běštaj prěnjej čłowjekaj, kotrajž druhi swět wopytaštaj. Cyłkownje 12 ludźi přizemichu za čas tutoho a pjeć slědowacych lětow hač do lěta 1972.
== Zajimawostki ==
Wot zemje hodźi so widźeć, kaž měsačk kóždy měsac štyri fazy přeběži. [[Fazy měsačka]] rěkaja: młody měsačk, přiběracy měsačk, połny měsačk a woteběracy (tež: stary) měsačk. Měsačk zawinuje [[chodźenje morja|přiliw a wotliw]] na zemi.
<!--Dokelž traće dnja na měsačku je samsny tute lěta na měsačku, měsačk přeco ze samsnym bokom k zemi pokazuje.-->
Dla někotrych geometriskich a orbitowych fenomenow tutón bok njeje cyle konstantny, je móžne widźeć wot zemje něhdźe 55 procentow měsačkoweho powjercha. Zbytk bě absolutnje njeznaty hač do [[7. oktobra]] [[1959]], hdyž sowjetska [[sonda]] [[Luna 3]] pósła prěnje fota zadnjeho boka. [[10. nowembra]] [[1966]] [[sonda]] [[Lunar Orbiter]] wot [[Zjednoćene staty Ameriki|Zjednoćenych statow Ameriki]] 1 pósła prěnje wobrazy, z wyšej kwalitu, z wokołoměsačkoweho orbita.
== Žiwjenje? ==
Po aktualnym wědźe žane žiwjenje na měsačku njeeksistuje. Bjez powětra a kapalneje wody je wón jara žiwjenja njepřećelski wobswět.
[[Dataja:Crescent symbol (heavy blue).svg|upright=0.5|thumb|alt=|Astrologiski symbol měsačka]]Najwjetši dźěl antikskich towarstwow měchu měsačk jako bóh (''Selene'' w [[grjekska mytologija|grjekskej mytologiji]], ''Luna'' w [[romska mytologija|romskej mytologiji]]), a aktualni [[nowopohanstwo|nowopohanojo]] praktikuja kult wo jón jako aspekt změnjaceje [[bohowka|bohowki]]. Dokelž je druha najbóle widźomne njebjeske ćěleso a jeho fazow dla měsačk je baza wjacorych [[kalender|kalendrow]], kaž tutón [[Žid]]ow a [[islam|moslemow]]. W někotrych rěčach je [[póndźela]] po měsačku pomjenowana, kaž na př. němsce ''Montag''. W [[alchimija|alchimiji]] a při [[heraldika|woponach]] so měsačk z kowom [[slěbro]] asociěruje.
[[Dataja:Moon-galileo-color.jpg|thumb|Njewidźomny bok]]
== Kartografija měsačka ==
Prěnje karty:
* 1647: ''Selenographia'' fare de [[Johannes Hevelius]]
* [[Giovan Battista Riccioli]]
"Geografiska" terminologija měsačka
== Žórła ==
<references /> <!-- Helpo : http://eo.wikipedia.org/wiki/Helpo:Referencoj kaj piednotoj -->
== Hlej tež ==
* [[Měsac]]
{{translate}}
== Wotkazy ==
{{Commonscat|Moon|měsačk}}
* https://web.archive.org/web/20180311085828/http://www.moonphaseinfo.com/ <!-- Aktuala Luna Fazo -->
* http://www.solarviews.com/eng/moon.htm <!-- ''La Luno'' - per _Rosanna_ kaj Kalvina Hamiltono -->
* http://www.inconstantmoon.com <!-- ''_Inconstant_ Luno'' - per _Kevin_ _Clarke_ -->
{{Nawigaciska lajsta słóncowy system}}
{{DISPLAYTITLE:měsačk}}
[[Kategorija:Słónčny system]]
[[Kategorija:Měsačk]]
niytmnfulfxpcgn2hl96qf8rg6lufol
Čornjow
0
15253
391489
377701
2026-07-08T14:35:35Z
J budissin
7
391489
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno serbske=Čornjow
|mjeno němske=Zschorna
|šěrina=51/09/31
|dołhota=14/37/20
|gmejna=Bukecy
|zagmejnowanje=1977
|zagmejnowane-do=[[Kotecy|Kotec]]
|přestrjeń=2,46
|wysokosć=225
|póstowe čisło=02627
|předwólba=035939
|wobraz=Hochkirch Zschorna Aerial.jpg
|wopis wobraza=Powětrowy wobraz Čornjowa
|mjeno wobydlerja=Čornjowčan
|adjektiw=Čornjowski
}}
'''Čornjow''' ({{wrěči|de}} ''Zschorna'') je wjes we [[Sakska|wuchodosakskim]] [[wokrjes Budyšin|Budyskim wokrjesu]] a słuša wot lěta 1994 k [[Bukecy|Bukečanskej]] gmejnje. Leži sewjerowuchodnje hłowneje wsy gmejny.
== Geografija ==
[[Dataja:Fotothek df rp-d 0260026 Hochkirch-Zschorna. Meßtischblatt, Sekt. Hochkirch, Nr. 4853.jpg|thumb|left|[[topografija|Topografiska]] skica]]
Wjes leži we wuchodnym dźělu [[Hornjołužiske hona|Hornjołužiskich honow]] we wysokosći 225 m nad mórskej hładźinu wyše rěčki [[Kotołka|Kotołki]], kotraž je tule [[Łusčanska skala|Łusčansku skalu]] wutworiła. Přez Čornjow wjedźe wokrjesna dróha K7230 ([[Wujězd]]–[[Kotecy]]), wot kotrejež wotbočuje K7232 do [[Koporcy|Koporc]].
Susodne wjeski su [[Łusk]] na sewjeru, [[Špikały]] na juhowuchodźe, [[Wujězd]] na juhu a [[Kołwaz]] na juhozapadźe.
=== Ležownostne mjena ===
[[Michał Rostok]] naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Smjetanca, Šibjeńca, Dołki, Knopinka, Hribowka, Sowiny, Na Kozołskim, Wětrowy.<ref>Michał Rostok: ''Ležownostne mjena.'' W: [[Časopis Maćicy Serbskeje|ČMS]] 40 (1887), str. 3–50, tu str. 7 ([https://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/88289/9/ digitalizat]).</ref>
== Stawizny ==
[[Dataja:Fotothek df rp-d 0790036 Hochkirch-Zschorna. Fiedlermühle (Aufnahme Hubertus Boden, April 1982).jpg|mini|left|Fiedlerjowy młyn při Kotołce w Małym Čornjowje]]
Prěnje historiske naspomnjenje jako ''Czornaw'' je z lěta [[1381]].<ref name="digit">{{HOV|Zschorna_(2)|Čornjow}}</ref> Ležownostne knjejstwo we wsy měješe přez lětstotki Čornjowske ryćerkubło.
We 1880tych lětach měješe wjes po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice cyłkownje 189 wobydlerjow, z nich 167 Serbow (88 %) a 22 Němcow.<ref>{{Černik|108}}</ref> [[Arnošt Černik]] zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot hišće 62,3 %.<ref>{{Elle1995|246|191|61|21|37|72}}</ref>
Hač do lěta 1977 běše Čornjow samostatna krajna gmejna a potom hač do 1994 gmejnski dźěl [[Kotecy|Kotec]]. Při gmejnskej reformje 1994 bu přerjadowany do Bukečanskeje gmejny. Hižo ze starodawna bě słušał do [[Bukečanska cyrkej|Bukečanskeje wosady]].
<div style="clear:left;"></div>
== Wosobiny ==
* [[Handrij Kerk]] (1822–1894); kubler a zapósłanc Sakskeho krajneho sejma; narodźeny w Čornjowje
* [[Korla Awgust Jenč]] (1828–1895); farar w [[Palow]]je, literarny stawiznar a serbski rěčespytnik; narodźeny w Čornjowje
* [[Jan Awgust Kerk]] (1865–1938); wučer a spisaćel; narodźeny w Čornjowje
== Žórła ==
<references/>
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Zschorna/Čornjow|Čornjow}}
{{Wjesne dźěle Bukec}}
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Bukecy]]
[[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1381]]
[[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]]
[[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1977]]
h1s2m03toacfelg99124ugfmsjd35c1
Předłoha:Wjesne dźěle Bukec
10
15254
391487
362161
2026-07-08T14:33:06Z
J budissin
7
391487
wikitext
text/x-wiki
{{Předłoha:Nawigaciska lajsta
|titul=Wjesne dźěle [[Bukecy|Bukec]]
|align=center
|wobrazPoz=1.8em
|wobsah=
[[Błócany]] |
[[Čornjow]] |
[[Jawornik]] |
[[Kołwaz]] |
[[Koporcy]] z [[Nowe Koporcy|Nowymi Koporcami]] |
[[Lejno (Bukecy)|Lejno]] |
[[Mješicy]] |
[[Něćin]] |
[[Pomorcy]] |
[[Rodecy]] |
[[Trjebjeńca]] |
[[Wawicy]] |
[[Wujězd]] |
[[Wuježk pod Čornobohom|Wuježk]] |
[[Žornosyki]]
|wobraz=[[Dataja:Wappen Hochkirch (Sachsen).svg|40px|Bukečanski wopon]]
}}<noinclude>
[[Kategorija:Předłoha:Nawigaciska lajsta gmejnske dźěle|Bukecy]]
</noinclude>
6ev2vwszd6szg6foxsiynb3zqu0ufpb
Błócany
0
15283
391491
383254
2026-07-08T14:36:50Z
J budissin
7
391491
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno serbske=Błócany
|mjeno němske=Plotzen
|šěrina=51/08/14
|dołhota=14/35/42
|gmejna=Bukecy
|zagmejnowanje=1993
|přestrjeń=1,88
|wysokosć=276
|póstowe čisło=02627
|předwólba=035939
|wobraz=Plotzen (Heise, 1850er).jpg
|wopis wobraza=Błócanski hród w 1850tych lětach
|mjeno wobydlerja=Błócanjan
|adjektiw=Błócanski
}}
'''Błócany''' (prjedy tež ''Błóćany'',<ref>{{Pful|27}}</ref> {{wrěči|de}} ''Plotzen'') su wjes na juhowuchodźe [[Sakska|wuchodosakskeho]] [[wokrjes Budyšin|wokrjesa Budyšin]] a słušeja ke [[Bukecy|Bukečanskej]] gmejnje. Leža 276 metrow nad mórskej hładźinu we wuchodnym dźělu [[Hornjołužiske hona|Hornjołužiskich honow]].
== Geografija ==
Susodne wjeski su [[Kołwaz]] na sewjeru, [[Wujězd]] na wuchodźe, [[Lejno (Bukecy)|Lejno]] na juhu, [[Žornosyki]] na juhozapadźe a [[Nowe Koporcy]] na sewjerozapadźe.
=== Ležownostne mjena ===
[[Michał Rostok]] naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena w Błócanach: W Pólskej, Na Hrabšku, Na Bódlinje, Jězory, Na Pjeńčinje.<ref>Michał Rostok: ''Ležownostne mjena.'' W: [[Časopis Maćicy Serbskeje|ČMS]] 40 (1887), str. 3–50, tu str. 29 ([https://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/88289/31/ digitalizat]).</ref>
== Stawizny ==
Po sydlišćowej formje jedna so wo rozšěrjeny [[dróhowc|hasowc]]. Prěnje historiske naspomnjenje jako ''Blozayn'' pochadźa z lěta [[1374]]. Ležownostne knjejstwo wukonješe zdźěla Budyska měšćanska rada a zdźěla ryćerkubło we wsy samej. Cyrkwinsce słušeja Błócany ze starodawna do [[Bukečanska cyrkej|Bukečanskeje wosady]].<ref name="digit">{{HOV|Plotzen|Błócany}}</ref>
W lěće 1884 měješe wjes po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice 165 wobydlerjow, mjez nimi 128 Serbow (78 %).<ref>{{Černik|107}}</ref> [[Arnošt Černik]] zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 37 %.<ref>{{Elle1995|?|165|38|11|12}}</ref>
Hač do lěta 1993 běchu Błócany samostatna gmejna, do kotrejež słušachu wot lěta 1957 gmejnske dźěle [[Kołwaz]], [[Lejno (Bukecy)|Lejno]] a [[Žornosyki]].
== Wosobiny ==
* [[Jan Stübnar]] (1780–1839) – ludowy spisowaćel
* [[Jan Wićaz]] (1794–1869) – wulkobur a wjesny sudnik w Błócanach, wjednik burskeho hibanja 1848/49
[[Dataja:Hochkirch Plotzen Aerial Pan.jpg|mini|center|upright=1.8|Powětrowy wobraz Błócan (2018)]]
== Žórła ==
<references/>
== Wotkazy ==
{{Commonscat|Plotzen/Błócany|Błócany}}
* [https://web.archive.org/web/20160123070054/http://www.kirche-hochkirch.de/Plotzen.htm Ev.-Luth. Kirchgemeinde Hochkirch] {{ref-de}}
* [https://web.archive.org/web/20090923230941/http://www.roesner-plotzen.onlinehome.de/ Priwatne strony wsy] {{ref-de}}
{{Wjesne dźěle Bukec}}
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Bukecy]]
[[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1374]]
[[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]]
[[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1993]]
jeswyydjh8am6qhj2ml5qqeo3ddtk7h
391524
391491
2026-07-08T21:03:19Z
J budissin
7
391524
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno serbske=Błócany
|mjeno němske=Plotzen
|šěrina=51/08/14
|dołhota=14/35/42
|gmejna=Bukecy
|zagmejnowanje=1993
|přestrjeń=1,88
|wysokosć=276
|póstowe čisło=02627
|předwólba=035939
|wobraz=Plotzen (Heise, 1850er).jpg
|wopis wobraza=Błócanski hród w 1850tych lětach
|mjeno wobydlerja=Błócanjan
|adjektiw=Błócanski
}}
'''Błócany''' (prjedy tež ''Błóćany'',<ref>{{Pful|27}}</ref> {{wrěči|de}} ''Plotzen'') su wjes na juhowuchodźe [[Sakska|wuchodosakskeho]] [[wokrjes Budyšin|wokrjesa Budyšin]] a słušeja k [[Bukecy|Bukečanskej]] gmejnje. Leža 276 metrow nad mórskej hładźinu we wuchodnym dźělu [[Hornjołužiske hona|Hornjołužiskich honow]].
== Geografija ==
Susodne wjeski su [[Kołwaz]] na sewjeru, [[Wujězd]] na wuchodźe, [[Lejno (Bukecy)|Lejno]] na juhu, [[Žornosyki]] na juhozapadźe a [[Nowe Koporcy]] na sewjerozapadźe.
=== Ležownostne mjena ===
[[Michał Rostok]] naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena w Błócanach: W Pólskej, Na Hrabšku, Na Bódlinje, Jězory, Na Pjeńčinje.<ref>Michał Rostok: ''Ležownostne mjena.'' W: [[Časopis Maćicy Serbskeje|ČMS]] 40 (1887), str. 3–50, tu str. 29 ([https://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/88289/31/ digitalizat]).</ref>
== Stawizny ==
Po sydlišćowej formje jedna so wo rozšěrjeny [[dróhowc|hasowc]]. Prěnje historiske naspomnjenje jako ''Blozayn'' pochadźa z lěta [[1374]]. Ležownostne knjejstwo wukonješe zdźěla Budyska měšćanska rada a zdźěla ryćerkubło we wsy samej. Cyrkwinsce słušeja Błócany ze starodawna do [[Bukečanska cyrkej|Bukečanskeje wosady]].<ref name="digit">{{HOV|Plotzen|Błócany}}</ref>
W lěće 1884 měješe wjes po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice 165 wobydlerjow, mjez nimi 128 Serbow (78 %).<ref>{{Černik|107}}</ref> [[Arnošt Černik]] zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 37 %.<ref>{{Elle1995|?|165|38|11|12}}</ref>
Hač do lěta 1993 běchu Błócany samostatna gmejna, do kotrejež słušachu wot lěta 1957 gmejnske dźěle [[Kołwaz]], [[Lejno (Bukecy)|Lejno]] a [[Žornosyki]].
== Wosobiny ==
* [[Jan Stübnar]] (1780–1839) – ludowy spisowaćel
* [[Jan Wićaz]] (1794–1869) – wulkobur a wjesny sudnik w Błócanach, wjednik burskeho hibanja 1848/49
[[Dataja:Hochkirch Plotzen Aerial Pan.jpg|mini|center|upright=1.8|Powětrowy wobraz Błócan (2018)]]
== Žórła ==
<references/>
== Wotkazy ==
{{Commonscat|Plotzen/Błócany|Błócany}}
* [https://web.archive.org/web/20160123070054/http://www.kirche-hochkirch.de/Plotzen.htm Ev.-Luth. Kirchgemeinde Hochkirch] {{ref-de}}
* [https://web.archive.org/web/20090923230941/http://www.roesner-plotzen.onlinehome.de/ Priwatne strony wsy] {{ref-de}}
{{Wjesne dźěle Bukec}}
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Bukecy]]
[[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1374]]
[[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]]
[[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1993]]
e1j74w6gjswloq4omm6ci8ejj7va959
Čornica (rěka)
0
15439
391538
391275
2026-07-09T09:49:10Z
J budissin
7
391538
wikitext
text/x-wiki
{{Podobne hesło
|tema1=[[rěka]]
|hesło2=[[Čornica (ród)]]
|tema2=[[rostlina]]
|dalše=[[Čornica]]
}}
{{Infokašćik rěka
|Mjeno = Čornica
|Originalne mjeno = Hoyerswerdaer Schwarzwasser
|Wobraz = Göda Muschelwitz Aerial 03.jpg
|Wopisanje = Renaturěrowana Čornica blisko [[Myšecy|Myšec]]
|Běži přez = [[Wokrjes Budyšin|Budyski wokrjes]], [[Sakska]]
|Žórło = při [[Honak]]u pola [[Trjechow]]a
|Wuliw = pola [[Wojerecy|Wojerec]] do [[Čorny Halštrow|Čorneho Halštrowa]]
|Žórło-šěrina = 51/06/36
|Žórło-dołhota = 14/16/07
|Žórło-ISO = DE-SN
|Wuliw-šěrina = 51/25/15
|Wuliw-dołhota = 14/15/03
|Mórski basenk = [[Sewjerne morjo]]
|Rěčina = [[Dołha woda]], [[Bóšičanska woda]]
|Dołhosć = 47
|Přestrjeń rěčiny = 248
|Spad rěki =
|Wysokosć žórła = 419
|Wysokosć wuliwa = 118
}}
'''Čornica''' ({{wrěči|de}} ''Schwarzwasser'') je [[rěka|rěčka]] w [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]] a prawy přitok [[Čorny Halštrow|Čorneho Halštrowa]].
Wona so wužórli pod [[Honak]]om pola [[Trjechow]]a a ćeče potom přez [[Smělna|Smělnu]], [[Zemicy]] a [[Čerwjene Noslicy]] do [[Spytecy|Spytec]], hdźež so z Nowšanskej wodu zjednoći. Za Spytecami přidruži so wotlěwa z [[Wjelkowy|Wjelkowow]] pochadźaca [[Slěborna woda]]. Čornica sama běži dale přez [[Njezdašecy|Njezdašansku skału]] a nimo [[Koblicy (Hodźij)|Koblic]] a [[Běčicy|Běčic]], hdźež jej wotprawa [[Dołha woda]] přiběži. Za mostom [[zwjazkowa awtodróha 4|awtodróhi A4]] sćěhuja [[Prěčecy]] a [[Myšecy]]. Přez [[Sulšecy (Hodźij)|Sulšecy]] a [[Haslow]] a nimo [[Zarěč]]a a [[Łuh (Njeswačidło)|Łuha]] ćeče rěčka do [[Njeswačidło|Njeswačidła]], hdźež so [[Bóščanska woda]] wot zapada do Čornicy wuliwa. Zady Njeswačidła běži Čornica přez [[Šešow]] a [[Rakecy]]. W tutej kónčinje so wjele hatow namaka. Pola [[Wulke Zdźary|Wulkich Zdźar]] so dźěl wody do [[Hórnikečanski jězor|Hórnikečanskeho jězora]] lije.
Blisko [[Wojerecy|Wojerec]] wuběži Čornica do [[Čorny Halštrow|Čorneho Halštrowa]].
Čornica je so za čas NDR, wosebje w 1960tych a 1970tych lětach, do wulkeje měry zrunała, zo by so pódlanska niwa jako łuka wužiwała. Na wotrězku mjez [[Prěčecy|Prěčecami]] a [[Haslow]]om je so zrunana rěka w lětomaj 2023 a 2024 zaso renaturěrowała.
Tohorunja za NDRski čas natwarichu w hornim přitočnišću Čornicy dwě spjatnišći, zo by so delni běh lěpje před [[wulka woda|wulkej wodu]] škitało: při Dołhej wodźe pola [[Hodźij]]a a při Čornicy samej mjez Tumicami a [[Karlecy|Karlecami]]. Třeći a najwjetši planowany jězor měješe pola Njezdašec nastać, hdźež su hač do dźensnišeho powostanki tunla za wodu widźeć.
''Hlej tež:'' [[:Kategorija:Sydlišćo při Čornicy|Nastawki wo při Čornicy ležacych sydlišćach]]
[[Dataja:Fotothek df rp-a 0570051 Göda-Dreikretscham. Fischermühle am Schwarzwasser.jpg|thumb|left|[[Čornica (rěka)|Čornica]] w [[Haslow]]je (1978)]]
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Hoyerswerdaer Schwarzwasser|Čornica}}
[[Kategorija:Rěka w Sakskej]]
[[Kategorija:Čornica| ]]
[[Kategorija:Čorny Halštrow]]
[[Kategorija:Zemicy-Tumicy]]
[[Kategorija:Dobruša-Huska]]
[[Kategorija:Hodźij]]
[[Kategorija:Njeswačidło]]
[[Kategorija:Rakecy]]
[[Kategorija:Kulow]]
[[Kategorija:Rěka w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Přitočnišćo Łobja|2]]
[[Kategorija:Rěka w Europje]]
lny3xs6f5bn8t2uil5ryi8yk7dujcmr
Wětnica
0
15565
391449
384354
2026-07-08T12:34:47Z
J budissin
7
391449
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno serbske=Wětnica
|mjeno němske=Wiednitz
|wopon=Wappen Wiednitz.PNG
|šěrina=51/23/10
|dołhota=14/01/36
|gmejna=Njedźichow
|zagmejnowanje=2012
|wysokosć=134
|přestrjeń=15,94
|wobydlerstwo=950
|póstowe čisło=02994
|předwólba=035723
|wobraz=Clp 20080525 Bf Wiednitz.jpg
|wopis wobraza=Wětničanske dwórnišćo
|mjeno wobydlerja=Wětničan
|adjektiw=Wětničanski
}}
'''Wětnica''' ({{wrěči|de}} ''Wiednitz'')<ref name="WWOL2008">{{Wenzel2008|187}}</ref> je wjes na sewjerozapadnej kromje [[Sakska|sakskeho]] [[wokrjes Budyšin|Budyskeho wokrjesa]], kotraž słuša wot lěta 2012 k městu [[Njedźichow]]. Leži 13 kilometrow sewjerozapadnje [[Kamjenc]]a a 18 kilometrow juhozapadnje [[Wojerecy|Wojerec]] a mjezuje z [[Braniborska|Braniborskej]]. Ma někak tysac wobydlerjow.
== Stawizny ==
Prěnje historiske naspomnjenje jako ''Wittnitz'' je z lěta [[1534]].<ref name="digit">{{HOV|Wiednitz|Wětnica}}</ref> Wětničenjo rěčachu hač do 17. lětstotka přewažnje serbsce, při čimž rozprawješe [[Hrabowa|Hrabowski]] wosadny farar Christian Prätorius w lěće 1691, zo bě so wjes w zašłych 10 do 15 lět přez šulu a čeledź na knježim dworje chětro přeněmčiła.<ref>Přir. Friedrich Pollack: ''Kirche – Sprache – Nation.'' LND, Budyšin 2018, str. 190</ref> W lěće 1884 měješe Wětnica po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice 1072 wobydlerjow; mjez nimi njeběchu Serbja.<ref>{{Černik|94}}</ref>
Hač do 31. decembra 2011 bě Wětnica samostatna gmejna.
[[Dataja:Bernsdorf Wiednitz Aerial Pan.jpg|mini|center|upright=1.7|Powětrowy wobraz Wětnicy z hatami]]
== Žórła ==
<references/>
== Wotkazaj ==
{{Commonscat|Wiednitz|Wětnica}}
* [https://www.bernsdorf.de/wiednitz.html Wětnica] na webstronach Njedźichowa {{ref-de}}
{{Gmejnske dźěle Njedźichowa}}
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Njedźichow]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1534]]
[[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]]
[[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 2012]]
4bepy7t8g9o97d87u46qg1soidpwyho
Hóznja
0
15595
391458
383407
2026-07-08T13:12:48Z
J budissin
7
391458
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno němske=Hosena
|mjeno serbske=Hóznja
|šěrina=51/27/00
|dołhota=14/1/00
|gmejna=Zły Komorow
|wysokosć=113
|přestrjeń=
|wobydlerstwo=2054
|póstowe čisło=01996
|předwólba=035756
|wobraz=Hosena Dorfkirche 2009 SE.jpg
|wopis wobraza=Cyrkej w Hózni
}}
'''Hóznja''' ({{wrěči|de}} ''Hosena'')<ref name="WWOL2008">{{Wenzel2008|81}}</ref> je měšćanski dźěl [[Zły Komorow|Złeho Komorowa]] w [[Braniborska|braniborskim]] dźělu [[Hornja Łužica|Hornjeje Łužicy]]. Ma něhdźe dwaj tysac wobydlerjow a leži njedaloko [[Złokomorowski jězor|Złokomorowskeho jězora]].
Městnostne mjeno pochadźa wot [[delnjoserbšćina|delnjoserbskeho]] słowa ''gózd'' („hola, lěs“). Wjes so w lěće [[1420]] prěni raz naspomni.
== Wobydlerstwo a rěč ==
Po statistice [[Arnošt Muka|Arnošta Muki]] měješe wjes w lěće 1884 cyłkownje 560 wobydlerjow, z nich 370 Serbow (66 %) a 190 Němcow.<ref>{{Černik|91}}</ref> Muka wo Hózni slědowace pisa: ''„W Hóznej rěčitej dwě třećinje wobydleri hišće stajnje serbski a to tež z dźěćimi, w šuli pak so wšo němski wuči, runjež je wučeŕ rodźeny Serb. Za to je korčmaŕ Němc. Wšitcy ludźo, z kotrymiž rěčach, wotmołwjachu mi serbscy, jenož jena žona, kotraž bě z Němcow rodźena, rozumješe drje, ale njemóžeše serbski powědać.“''<ref>{{Muka-Statistika|5}}</ref>
== Wosobiny ==
* [[Joachim Sauer]] (* 1949), chemikar a mandźelski [[Angela Merkel|Angele Merkel]]
== Žórła ==
<references/>
{{-}}
== Wotkaz ==
{{commonscat|Hosena|Hóznja}}
[[Kategorija:Zły Komorow]]
[[Kategorija:Sydlišćo we wokrjesu Hornje Błóta-Łužica]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1420]]
[[Kategorija:Cyrkwinska wjes]]
[[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]]
ci6wtp7u2d6z0rzolyflexqqbwmhs3w
Hołbin
0
15783
391448
383070
2026-07-08T12:29:39Z
J budissin
7
391448
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno němske=Taubenheim/Spree
|mjeno serbske=Hołbin
|šěrina=51/03/00
|dołhota=14/29/00
|gmejna=Załom
|zagmejnowanje=1994
|wysokosć=297
|přestrjeń=
|póstowe čisło=02689
|předwólba=035936
|wobraz=Pillars of the abolished railway bridge over Spree in Taubenheim.jpg
|wopis wobraza=[[Sprjewja]] w Hołbinje
|mjeno wobydlerja=Hołbinjan
|adjektiw=Hołbinski
}}
'''Hołbin''' ({{wrěči|de}} ''Taubenheim/Spree'')<ref name="WWOL2008">{{Wenzel2008|173}}</ref> je wjes nad hornim běhom [[Sprjewja|Sprjewje]] w [[Sakska|sakskim]] [[Wokrjes Budyšin|wokrjesu Budyšin]]. Leži při samej [[Čěska|čěskej]] hranicy na juhu [[Hornja Łužica|Hornjeje Łužicy]] a přisłuša wot lěta 1994 [[Załom]]skej gmejnje. Do toho bě samostatna gmejna. Na tamnym boku hranicy leži čěske městačko [[Šluknov]].
== Stawizny ==
[[Dataja:Fotothek df rp-d 0770073 Sohland a. d. Spree-Taubenheim-Spree. Niedermühle, Mahl- und Sägemühle, 1782-194.jpg|mini|left|Delni młyn (1987)]]
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta [[1346]] (''Jutta de Tubinheym'').<ref name="digit">{{HOV|Taubenheim/Spree|Hołbin}}</ref>)
== Žórła ==
<references/>
== Wotkazaj ==
{{Commonscat|Taubenheim/Spree|Hołbin}}
* [https://web.archive.org/web/20230131131936/http://taubenheim-spree.de/ Webstrony wsy] {{ref-de}}
[[Kategorija:Załom]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Sydlišćo při Sprjewi]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1346]]
[[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]]
[[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1994]]
s6iywxn72yearvnms6luj5nr5luigun
Stanojšćo
0
15833
391459
364219
2026-07-08T13:13:38Z
J budissin
7
391459
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno němske=Stannewisch
|mjeno serbske=Stanojšćo
|wopon=
|šěrina=51/21/00
|dołhota=14/48/00
|gmejna=Niska
|wysokosć=170
|přestrjeń=5,45
|wobydlerstwo=210
|póstowe čisło=02906
|předwólba=03588
|wobraz=Luftbild Stannewisch.jpg
|wopis wobraza=Powětrowy wobraz Stanojšća
}}
'''Stanojšćo''' ({{wrěči|de}} ''Stannewisch''<ref name="WWOL2008">{{Wenzel2008|169}}</ref>, 1937–1947 ''Steinhufen'') je wjes we wuchodnej [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]] w [[Wokrjes Zhorjelc|Zhorjelskim wokrjesu]]. Słuša wot lěta [[1994]] k [[Niska|Niskej]].
== Stawizny ==
Prěnje historiske naspomnjenje jako ''Stanewicz''<ref name="digit">{{HOV|Stannewisch}}</ref> je z lěta [[1358]].
== Žórła ==
<references/>
[[Kategorija:Sydlišćo w Zhorjelskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Niska]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1358]]
6ynba0gsr5ytqitiv7ph495rgmau8ay
Ćisow (Njedźichow)
0
15854
391451
390351
2026-07-08T12:39:57Z
J budissin
7
391451
wikitext
text/x-wiki
{{Podobne hesło
|hesło1=Ćisow (Njedźichow)
|tema1=měšćanski dźěl [[Njedźichow]]a
|hesło2=[[Ćisow (Sepicy)]]
|tema2=gmejnski dźěl [[Sepicy|Sepic]]}}
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno němske=Zeißholz
|mjeno serbske=Ćisow
|wopon=Wappen Zeißholz.png
|šěrina=51/22/00
|dołhota=14/8/00
|gmejna=Njedźichow
|zagmejnowanje=1994
|wysokosć=139
|přestrjeń=9,62
|wobydlerstwo=215
|póstowe čisło=02994
|předwólba=035723
|wobraz=Bernsdorf Zeißholz Aerial alt.jpg
|wopis wobraza=Powětrowy wobraz (2018)
|mjeno wobydlerja=Ćisowčan
|adjektiw=Ćisowski
}}
'''Ćisow''' ({{wrěči|de}} ''Zeißholz'')<ref name="WWOL2008">{{Wenzel2008|190}}</ref> je sydlišćo w sewjerozapadnej [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]] w [[Wokrjes Budyšin|Budyskim wokrjesu]]. Wot lěta [[1994]] słuša k městu [[Njedźichow]]ej. We woponje sydlišća je hałuza [[ćis]]a widźeć.
== Geografija ==
Ćisow je na wšěch bokach wobdaty wot hole a leži při jězoru něhdyšeje jamy ''Clara III''. Sewjerowuchodnje wsy so rozpřestrěwa [[Dubrjenske bahno]]. Susodnej wsy stej [[Pisany Doł]] na wuchodźe a [[Lěska (Wóslink)|Lěska]] na juhu.
== Stawizny ==
[[Dataja:Fotothek df rp-d 0890002 Bernsdorf-Zeißholz. Ehem. Untermühle, Wohnhaus.jpg|thumb|left|Něhdyši młyn w lěće 1988]]
Prěnje historiske naspomnjenje jako ''Czissaw''<ref name="digit">{{HOV|Zeißholz|Ćisow}}</ref> je z lěta [[1401]]. Přez lětstotki słušeše wjes k [[Wojerowske stawowe knjejstwo|Wojerowskemu stawowemu knjejstwu]]. Po [[Wienski kongres|Wienskim kongresu]] 1815 připadny [[Pruska|Pruskej]]. Hranica ze Sakskej běžeše wotnětka přez holu južnje Ćisowa. Cyrkwinsce słušeja ewangelscy wobydlerjo ze starodawna k [[Wóslinčanska cyrkej|Wóslinčanskej wosadźe]].
Po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 200 wot cyłkownje 244 Ćisowčanow serbsce.<ref>{{Černik}}</ref> [[Arnošt Černik]] zwěsći w lěće 1956 jenož hišće snadny serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot 6,2 %.<ref>{{Elle1995|250|752|38|9|0}}</ref>
<div style="clear:left;"></div>
== Žórła ==
<references/>
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Zeißholz|Ćisow}}
{{Gmejnske dźěle Njedźichowa}}
[[Kategorija:Njedźichow]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1401]]
[[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]]
[[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1994]]
qvjsuv2fm36sslg9xzaoy8wuwuq5wip
Hrabowa
0
15858
391455
383505
2026-07-08T13:08:42Z
J budissin
7
391455
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno němske=Großgrabe
|mjeno serbske=Hrabowa
|šěrina=51/20/00
|dołhota=14/1/00
|gmejna=Njedźichow
|zagmejnowanje=1997
|wysokosć=139
|přestrjeń=8,16
|wobydlerstwo=320
|póstowe čisło=02994
|předwólba=035797
|wobraz=Großgrabe - Kirche.jpg
|wopis wobraza=Hrabowska cyrkej
}}
'''Hrabowa''' ({{wrěči|de}} ''Großgrabe'')<ref name="WWOL2008">{{Wenzel2008|70}}</ref> je sydlišćo w [[Sakska|sakskej]] [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]]. Leži na sewjerozapadźe [[Wokrjes Budyšin|Budyskeho wokrjesa]] a słuša wot lěta [[1997]] k městu [[Njedźichow]]ej.
[[Dataja:Großgrabe - Weltkriegsdenkmal.jpg|thumb|left|upright|Pomnik za padnjenych [[Prěnja swětowa wójna|Prěnjeje swětoweje wójny]]]]
== Stawizny ==
[[Nawsowc]] naspomni so hižo w lěće [[1225]] prěni raz jako ''Grabowe''.<ref name="digit">{{HOV|Großgrabe|Hrabowa}}</ref> Mjeno pochadźa wot štomoweho mjena ''[[hrab]]''. 1481 běše Hrabowa z ryćerskim sydłom. Tež w 16. lětstotku wukonješe tamniše ryćerkubło ležownostne knjejstwo we wsy. We 18. lětstotku słušeše Hrabowa ke Kinsporskemu stawowemu knjejstwu.
Prěnjotnje słušachu wobydlerjo Hraboweje do [[Kamjenc|Kamjenskeje]] wosady, hižo wokoło lěta 1500 mějachu pak swójsku wosadnu cyrkej. Do Hrabowskeje ewangelskeje wosady słušeja tež [[Nadrózna Hrabowka]], [[Wětnica]] a [[Bólericy]] (wot 1830/40).
Ludnosć bě hač do 17. lětstotka přewažnje serbskorěčna. 1691 rozprawješe wosadny farar Christian Prätorius, zo bě so Hrabowa w běhu 20 do 40 lět z němskej wjesku stała.<ref>Přir. Friedrich Pollack: ''Kirche – Sprache – Nation.'' LND, Budyšin 2018, str. 190</ref>
== Žórła ==
<references/>
{{wulki wobraz|Bernsdorf Großgrabe Aerial Pan.jpg|800px}}
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Großgrabe (Oberlausitz)|Hrabowa}}
{{Gmejnske dźěle Njedźichowa}}
[[Kategorija:Njedźichow]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1225]]
[[Kategorija:Cyrkwinska wjes]]
[[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]]
[[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1997]]
dvpnpakm6gk6rohsb4pka9tgpw5osah
Wulke Ždźary
0
15873
391460
388931
2026-07-08T13:17:51Z
J budissin
7
391460
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno serbske=Wulke Ždźary
|mjeno němske=Groß Särchen
|šěrina=51.366931
|dołhota=14.307149
|gmejna=Łaz
|zagmejnowanje=1995
|zagmejnowane-do=[[Hórnikečanski jězor (gmejna)|Hórnikečanskeho jězora]]
|přestrjeń=10,27
|wysokosć=128
|póstowe čisło=02999
|předwólba=035726
|wobraz=Wulke Zdźary – Cyrkej 2.jpg
|wopis wobraza=[[Zdźarowska cyrkej]]
|mjeno wobydlerja=Zdźarowčan/ka
|adjektiw=Zdźarowski
}}
'''Wulke Ždźary''' ({{wrěči|de}} ''Groß Särchen'', [[hornjoserbšćina|hornjoserbsce]] tež '''Wulke Zdźary''',<ref name="WWOL2008">{{Wenzel2008|152}}</ref> prjedy jenož ''Ždźary'') su [[Hornja Łužica|hornjołužiska]] cyrkwinska wjes w [[Wokrjes Budyšin|Budyskim wokrjesu]], kotraž wot lěta [[2005]] k [[Łaz]]owskej gmejnje słuša.
== Geografija ==
Wulke Ždźary leža w zapadnym dźělu gmejny Łaz južnje [[Hórnikečanski jězor|Hórnikečanskeho jězora]] nad rěku [[Čornica (rěka)|Čornicy]]. Sewjerozapadnje Wulkich Ždźar leži město [[Kulow]] a runje přez wjes wjedźe [[zwjazkowa dróha 96]] z [[Wojerecy|Wojerec]] do [[Budyšin]]a.
== Stawizny ==
[[Dataja:Krabat statue Groß Saerchen.JPG|thumb|left|upright|[[Krabat]]owa postawa we Wulkich Zdźarach]]
Prěnje historiske naspomnjenje pochadźa z dawkoweho registra [[Klóšter Marijina hwězda|klóštra Marijina hwězda]] lěta [[1374]] (''von der Zore''). Wjes słušeše tehdy [[Wojerowske stawowe knjejstwo|Wojerowskeho stawoweho knjejstwa]].<ref name="digit">{{HOV|Groß_Särchen|Wulke Ždźary}}</ref>
Wot 1691 hač do swojeje smjerće w lěće 1704 bě chorwatski połkownik [[Janko Šajatović]] knjez nad Wulkimi Zdźarami. Wón je historiski zakład serbskeje powěsćoweje postawy dobreho kuzłarja [[Krabat]]a.
Dnja 31. awgusta 1852 zniči wulki woheń 22 Zdźarowskich statokow.<ref>Zyguš: ''Wulke Ždźary (3).'' w [[Pomhaj Bóh]] čo. 6/1953, str. 3</ref>
Z wotewrjenjom prěnich brunicowych jamow spočatk 20. lětstotka podwoji so wobydlerstwo wosadneje wsy w běhu jenož 25 lět wot 519 w lěće 1905 na 1088 w lěće 1925, při čimž so tež rěčna situacija we wsy spěšnje přeměni, dokelž bě wjetšina zapućowacych dźěłaćerjow z němskich kónčin. Bórze běchu serbskorěčni wobydlerjo w mjeńšinje. W lětach 1929 do 1932 so k tomu hišće serbska susodna wjeska [[Bukojna (Wulke Zdźary)|Bukojna]] wotbagrowa.
Wot lěta 1908 měješe wjes zastanišćo při [[Železniska čara Budyšin–Wojerecy|železniskej čarje Budyšin–Wojerecy]]. W lěće 1999 bu wosobowy wobchad zastajeny a 2001 so čara zawrě.
Hač do lěta 1995 běchu Wulke Ždźary samostatna gmejna we [[Wokrjes Wojerecy|Wojerowskim wokrjesu]]. Dnja 1. oktobra zjednoćichu so z [[Koblicy (Łaz)|Koblicami]] a [[Stróža (Rakecy)|Stróžu]] do gmejny [[Hórnikečanski jězor (gmejna)|Hórnikečanski jězor]], kotraž bu 31. decembra 2004 zaso rozpušćena.
=== Serbske žiwjenje ===
Dnja 5. meje 1912 załožichu we wsy na iniciatiwu [[Franc Kral|Franca Krala]], [[Awgust Lapštich|Awgusta Lapšticha]] a [[Jan Haješ|Jana Haješa]] ''Serbske towarstwo za Wulke Ždźary a wokolinu'' z něhdźe 140 čłonami, kotrež bě tež jedne ze załoženskich towarstwow [[Domowina|Domowiny]]. Z prěnim předsydu towarstwa, kiž měješe jako zaměry „hajenje a škit serbskeje rěče a serbskich zakładnych prawow“ w dobje razantneje industrializacije, sta so wjesny předstejićer Handrij Hajnk. W 1920tych lětach słušeše tež [[Jurij Wjela]], kiž bě tehdy z wučerjom w bliskim [[Komorow (Rakecy)|Komorowje]], do aktiwnych čłonow towarstwa a skutkowaše jako dirigent jeho měšaneho chóra.<ref>{{Musiat2001|331sl}}</ref>
== Wobydlerstwo a rěč ==
[[Dataja:Wulke Zdźary Čornica.jpg|mini|[[Čornica (rěka)|Čornica]] we Wulkich Zdźarach]]
Po statistice [[Arnošt Muka|Arnošta Muki]] mějachu Wulke Zdźary we 1880tych lětach cyłkownje 519 wobydlerjow, z nich 510 Serbow a jenož dźewjeć Němcow.<ref>{{Černik|90}}</ref> W cyłej [[Zdźarowska cyrkej|Zdźarowskej wosadźe]] chodźachu tehdy 2120 wosadnych k serbskej a jenož pjećo k němskej spowědźi.<ref>{{Muka-Statistika|177}}</ref>
[[Arnošt Černik]] zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 33,9 %.<ref>{{Elle1995|249|1247|265|61|97|824}}</ref>
== Kubłanje ==
We Wulkich Zdźarach wobsteji zakładna šula, na kotrejž so tež serbšćina jako cuza rěč wuwučuje.<ref>[https://www.witaj-sprachzentrum.de/obersorbisch/sb/sorbisch-in-schulen/schulen-in-sachsen/ Lisćina šulow z poskitkom serbskeje wučby] na webstronje Rěčneho centruma WITAJ</ref>
Na Krabatowym nowym wudworje je zaměstnjene rěčne hnězdo za hornjoserbski intensiwny kurs „domoj“.
== Wobchad ==
Wulke Zdźary leža při zwjazkowej dróze 96 a při něhdyšej železniskej čarje Budyšin–Wojerecy. Busowa linija 500 jězdźi wob tydźeń wodnjo znajmjeńša hodźinsce, kónc tydźenja dwuhodźinsce do Wojerec a Budyšina.
== Wosobiny ==
* [[Jan Ćichor]] (1630–1669) – farar, magister a přełožer; narodźeny w Zdźarach
* [[Bjedrich August Bergan]] (1824–1901) – farar a zakitowar serbstwa; 1852–98 we Wulkich Zdźarach
* [[Oswald Mrózak]] (1845–1934) – farar a nabožinski prócowar; narodźeny w Zdźarach
* [[Jurij Mucha]] (1860–1934) – chěžkar, serbski braška, ludowy spisaćel; narodźeny w Zdźarach
* [[Pawoł Wićaz (1900)|Pawoł Wićaz]] (1900–1965) – wučer, kulturny historikar, lektor, awtor; narodźeny w Zdźarach
''Za dalšich fararjow hlej zapisk wo [[Zdźarowska cyrkej|Zdźarowskej cyrkwi]].''
[[Dataja:Lohsa Groß Särchen Aerial.jpg|mini|center|upright=1.7|Powětrowy wobraz Wulkich Zdźar]]
== Žórła ==
<references/>
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Groß Särchen/Wulke Zdźary|Wulke Zdźary}}
{{Wjesne dźěle Łaza}}
[[Kategorija:Łaz]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]]
[[Kategorija:Sydlišćo při Čornicy]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1374]]
[[Kategorija:Cyrkwinska wjes]]
[[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]]
[[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1995]]
84iyvhg8g3yknx78vpdv8rjqhlksh39
Trjebuz
0
15952
391454
367390
2026-07-08T13:06:46Z
J budissin
7
391454
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno němske=Trebus
|mjeno serbske=Trjebuz
|šěrina=51.345412
|dołhota=14.835270
|gmejna=Wosečk
|wysokosć=162
|přestrjeń=14,787
|wobydlerstwo=451
|póstowe čisło=02923
|předwólba=035894
|wobraz=Trebuser See Abendsonne - panoramio.jpg
|wopis wobraza=Wječor při Trjebuskim jězorje
}}
'''Trjebuz''' ({{wrěči|de}} ''Trebus'')<ref name="WWOL2008">{{Wenzel2008|178}}</ref> je wjes we [[Sakska|wuchodosakskej]] [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]]. Leži w [[Wokrjes Zhorjelc|Zhorjelskim wokrjesu]] a słuša wot lěta [[1994]] k [[Wosečk]]ej. Ma 451 wobydlerjow.
== Stawizny ==
Prěnje historiske naspomnjenje jako ''Trebuz''<ref name="digit">{{HOV|Trebus|Trjebuz}}</ref> je z lěta [[1390]].
== Žórła ==
<references/>
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Trebus|Trjebuz}}
[[Kategorija:Wosečk]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Zhorjelskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1390]]
eseqk9lk6orvbaf7wzk5lrajdojhdz3
Hatk
0
15955
391457
380167
2026-07-08T13:11:39Z
J budissin
7
391457
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno němske=Teicha
|mjeno serbske=Hatk
|wopon=
|šěrina=51/23/00
|dołhota=14/48/00
|gmejna=Rěčicy
|wysokosć=143
|přestrjeń=2,77
|wobydlerstwo=208
|póstowe čisło=02956
|předwólba=035772
|Stronka w syći=
|Adresa=
|wobraz=Teicha_Schloss.jpg
|wopis wobraza=Hatkowski knježi dom
|mjeno wobydlerja=Hatkowčan
|adjektiw=Hatkowski
}}
[[Dataja:Fotothek df rp-c 0640063 Rietschen-Teicha. Meßtischblatt, Sekt. Mücka, Nr. 2692, 1887.jpg|thumb|left|Karta z lěta [[1887]]]]
[[Dataja:Rietschen Teicha Aerial.jpg|thumb|left|Powětrowy wobraz z lěta 2019]]
'''Hatk''' ({{wrěči|de}} ''Teicha'') je wjes w [[Hornja Łužica|hornjołužiskim]] [[Wokrjes Zhorjelc|Zhorjelskim wokrjesu]]. Leži we wuchodnej Sakskej při promjenju [[Běły Šepc|Běłeho Šepca]] we wysokosći 143 metrow nad mórskej hładźinu. Słuša wot 15. apryla [[1992]] k [[Rěčicy|Rěčicam]] a ma 117 wobydlerjow.
Susodne wsy su [[Dubc]] na sewjeru, [[Chwalecy]] na wuchodźe kaž tež Rěčicy a [[Nowy Hamor]] na sewjerozapadźe.
== Stawizny ==
Prěnje historiske naspomnjenje jako sydło knjeza ''Angnyt vom Tyche'' pochadźa z lěta [[1402]]. Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki ryćerkubło we wsy samej. Cyrkwinsce słušachu wobydlerjo ze starodawna do Dubčanskeje wosady.<ref name="digit">{{HOV|Teicha_(2)|Hatk}}</ref>
W lěće 1936 bu wjes [[Lisćina přemjenowanych łužiskich wsow 1936/37|wot nacionalsocialistow přemjenowana]] na ''Teichrode'', dósta pak swoje stare mjeno w lěće 1947 wróćo.
Hač do lěta 1992 bě Hatk samostatna gmejna.
== Žórła ==
<references/>
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Teicha/Hatk|Hatk}}
{{Wjesne dźěle Rěčic}}
[[Kategorija:Rěčicy]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Zhorjelskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1402]]
bqfdb3axq6521sviuspl7ebeusganrl
Horni Wujězd
0
16177
391493
389125
2026-07-08T14:37:56Z
J budissin
7
391493
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno němske=Uhyst am Taucher
|mjeno serbske=Horni Wujězd
|šěrina=51/11/30
|dołhota=14/13/05
|gmejna=Porchow
|zagmejnowanje=1994
|wysokosć=234
|póstowe čisło=01906
|předwólba=035953
|stare mjena=Vgez (1336), Vgesd (1412), Vgest (1414), Ugisde (1419), Ugist (1495), Ugeßt beym Taucher (1498), Ugißdt prope Tucher (1519), Augesd (1554), Oijest (1590), Uihist (1684), Wujesd (1719), Üst (1731), Horny Wujesd (1800)<ref name="digit" />
|wobraz=Horni Wujězd.jpg
|wopis wobraza=Pohlad ze zapada
|mjeno wobydlerja=Hornjowujězdźan
|adjektiw=Hornjowujězdźanski
}}
[[Dataja:Fotothek_df_rp-d_0260066_Burkau-Uhyst_a._Taucher._Meßtischblatt,_1-25.000,_Sekt._Bischofswerda,_Nr._4851.jpg|thumb|left|Stara karta]]
'''Horni Wujězd''' (tež ''Wujezd'' abo ''Wujězd pola Tuchorja'', {{wrěči|de}} ''Uhyst am Taucher'')<ref name="WWOL2008">{{Wenzel2008|, ISBN 978-3-7420-2067-3 {{ref-de}}</ref> je [[Hornja Łužica|hornjołužiska]] wjes {{WOBI|Porchow|Horni Wujězd}}<ref>{{WOBD|Porchow}}; {{WOBŽ|Porchow}}</ref> w [[Sakska|sakskim]] wokrjesu [[Wokrjes Budyšin|Budyšin]]. Słuša z lěta [[1994]] k [[Porchow]]skej gmejnje a leži pjatnaće kilometrow zapadnje [[Budyšin]]a při [[zwjazkowa awtodróha 4|zwjazkowej awtodróze 4]].
== Geografija ==
Wjes nadeńdźe so w zapadnym dźělu [[Hornjołužiske hona|hornjołužiskich honow]] něhdźe wosom kilometrow sewjernje [[Biskopicy|Biskopic]]. Susodne wjeski su [[Jědlica]] a [[Mały Wosyk]] za awtodróhu na sewjeru, [[Panecy]] a [[Wulki Wosyk]] na wuchodźe kaž tež [[Ledźborecy]] na juhu. Juhowuchodnje Wujězda rozpřestrěwa so [[Tuchor|Tuchorski lěs]].
== Stawizny ==
Prěnje historiske naspomnjenje jako ''Vgez'' je z lěta [[1336]].<ref name="digit">{{HOV|Uhyst_a._Taucher|Horni Wujězd}}</ref> We 1880tych lětach měješe wjes po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice cyłkownje 315 wobydlerjow, z nich 211 Serbow (67 %) a 104 Němcow.<ref>{{Černik|61}}</ref> [[Arnošt Černik]] zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 2,6 %.<ref>{{Elle1995|247|723|12|5|2|704}}</ref> Posledni farar, kiž we Wujězdźanskej cyrkwi serbsce prědowaše, bě [[Pawoł Božidar Kapler]] (1887–1942), kotryž wosadu w lěće 1927 wopušći.
W 20. lětstotku zagmejnowaštej so susodnej wjesce Ledźborecy (1936) a Wulki Wosyk (1973).
== Wosobiny ==
* [[Jan Gotthelf Běmar]] (1704–1747) – Wujězdźanski farar wot 1738 do 1745
* [[Korla Awgust Kalich]] (1844–1900) – Wujězdźanski farar wot 1872 do 1881
* [[Pawoł Krawc (1885)|Pawoł Krawc]] (1885–1954) – wučer, ludowy wuměłc; 1910–45 šulski nawoda a kantor, 1945–53 wučer we Wujězdźe
* [[Pawoł Božidar Kapler]] (1887–1942) – Wujězdźanski farar wot 1915 do 1927
* [[Jan Wróbl]] (1800–67) – zahrodkar w Zarěču, wjednik serbskeho burskeho hibanja 1848/49; rodźeny we Wujězdźe
[[Dataja:Burkau Uhyst am Taucher Aerial alt.jpg|mini|center|upright=1.7|Powětrowy wobraz Wujězda]]
== Žórła ==
<references/>
{{Wjesne dźěle Porchowa}}
[[Kategorija:Porchow]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1336]]
[[Kategorija:Cyrkwinska wjes]]
[[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]]
[[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1994]]
5x3ejh0xnagqyepdp7ksz5rgueqjwp9
Měrjow
0
16292
391452
366222
2026-07-08T12:44:18Z
J budissin
7
391452
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno němske=Melaune
|mjeno serbske=Měrjow
|wopon=
|šěrina=51.188354
|dołhota=14.746302
|gmejna=Vierkirchen
|wysokosć=191
|přestrjeń=4,07
|wobydlerstwo=313
|póstowe čisło=02894
|předwólba=035827
|wobraz=Vierkirchen Melaune Kirche.jpg
|wopis wobraza=Měrjowska cyrkej
|mjeno wobydlerja=Měrjowčan
|adjektiw=Měrjowski
}}
'''Měrjow''' ({{wrěči|de}} ''Melaune'')<ref name="WWOL2008">{{Wenzel2008|112}}</ref> je [[Hornja Łužica|hornjołužiska]] wjes w [[wokrjes Zhorjelc|Zhorjelskim wokrjesu]]. Słuša wot lěta 1994 ke gmejnje [[Vierkirchen]] a je sydło gmejnskeho zarjada.<ref name="digit"/>
== Geografija ==
Nadeńdźe so na lěwym brjoze [[Čorny Šepc|Čorneho Šepca]] něhdźe šěsć kilometrow wuchodnje [[Wóspork]]a.
== Stawizny ==
Napřećo wjesce, na prawym brjoze rěčki, steji stare [[hrodźišćo (twarjenje)|hrodźišćo]], kotrež so tež wot serbskich [[Milčenjo|Milčanow]] wužiwaše. Prěnje historiske naspomnjenje wjeski sameje jako ''Merowe''<ref name="digit">{{HOV|Melaune|Měrjow}}</ref> pochadźa z lěta [[1239]]. Mjeno je najskerje wotwodźene wot muskeho předmjena ''Mirow'', skrótšeneje formy ''Měrosława''.<ref name="WWOL2008 />
Hišće w druhej połojcy 16. lětstotka prědowaše so w Měrjowskej cyrkwi tež serbsce. Rěčna změna k němčinje bě pak nanajpozdźišo kónc 17. lětstotka wotzamknjena.<ref>[[Frido Mětšk]]: ''Zur Frage der deutsch-sorbischen Sprachgrenzen des 16. Jahrhunderts im Markgraftum Oberlausitz und im Amte Stolpen.'' W: ''Lětopis,'' rjad B, čisło 7 (1960), LND, Budyšin 1960, str. 83–132.</ref> Wot 1815 do 1945 słušeše Měrjow kaž cyły sewjerowuchod Hornjeje Łužicy do [[Pruska|pruskeho kralestwa]].
== Towarstwa ==
Měrjowske towarstwo ''Die Milzener e.V.'' zaběra so z kulturu a tradiciju pohanskich [[Milčenjo|Milčanow]], prjedownikow hornjołužiskich Serbow.<ref>vierkirchen.com: [http://www.vierkirchen.com/vierkirchen1/unsere_vereine.htm#Milzener ''Unsere Vereine.''] Wotwołane dnja 29. awgusta 2017.</ref>
== Žórła ==
<references/>
{{-}}
== Wotkazaj ==
{{commonscat|Melaune|Měrjow}}
* [http://www.vierkirchen.com/vierkirchen1/die_ortschaft_melaune.htm Měrjow na stronach gmejny Vierkirchen] {{ref-de}}
{{Wjesne dźěle Vierkirchena}}
[[Kategorija:Sydlišćo w Zhorjelskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Sydlišćo při Čornym Šepcu]]
[[Kategorija:Vierkirchen]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1239]]
4xonp02x82hbbwz1davp2zaq5ag2d8w
Łućo
0
16294
391456
374471
2026-07-08T13:10:36Z
J budissin
7
391456
wikitext
text/x-wiki
[[Dataja:Łućo - Blidkowa karta Wujězd.jpg|mini|Łućo a [[Šepšecy]] na blidkowej karće Delni Wujězd, 1935]]
[[Dataja:Merzdorf bei Uhyst - Ortseingangsschild.jpg|mini|Něhdyša wjesna tafla we Łuću]]
'''Łućo''' ({{wrěči|de}} ''Merzdorf'')<ref name="WWOL2008" /> bě wjes we [[Wokrjes Wojerecy|Wojerowskim wokrjesu]] a sydło gmejny ze samsnym mjenom. W lěće 1978 bu za [[Bjerwałdska jama|Bjerwałdsku jamu]] [[Lisćina wotbagrowanych wsow we Łužicy|wotbagrowana]].
Wjes ležeše sewjernje [[Delni Wujězd|Delnjeho Wujězda]] a južnje [[Bjerwałd]]a w Hornjołužiskej holi. Na zapadźe ćečeše rěka [[Sprjewja]] nimo Łuća a při sewjernej kromje Łućanskich ležownosćow [[Jamnowska rěčka]]. Kubło steješe na zapadźe Łuća a kěrchow běše při křižowanišću wosrjedź wsy.
== Stawizny ==
Prěnje historiske naspomnjenje jako ''Merteinsdorf''<ref name="digit" /> pochadźa z lěta [[1418]]. Ležownostne knjejstwo měješe w 17. lětstotku [[Delni Wujězd|Wujězdźanske]] a we 18. lětstotku [[Manjow]]ske ryćerkubło. Posledni wobsedźer ryćerkubła a cyłkownje 336 hektarow bě Georg Gierth, kiž bu přez rólnu reformu po kóncu [[Druha swětowa wójna|Druheje swětoweje wójny]] wuswojeny.<ref>''Uhyst. Delni Wujezd.'' 3. wudaće "Wujězdźanskich brošurow", 1979, str. 25</ref>
Hač do lěta 1978 bě Łućo samostatna gmejna, wot 1957 z wjesnymaj dźělomaj [[Bjerwałd]] a [[Šepšecy]].
=== Wobydlerstwo ===
Po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 217 wot cyłkownje 226 Łućanow serbsce.<ref>{{Černik}}</ref> W cyłej Łućanskej wosadźe chodźachu tehdy 436 wosadnych k serbskej a jenož 38 k němskej spowědźi.<ref>{{Muka-Statistika|177}}</ref>
[[Arnošt Černik]] zwěsći w lěće 1956 hišće serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot 53 %.<ref>{{Elle1995|249|285|74|30|47}}</ref>
<gallery>
Fotothek df rp-d 0320035 Boxberg-O.L.-Merzdorf. Dorfkirche, nach 1973 für Tagebau abgebrochen (RA Görlitz.jpg|Stara Łućanska cyrkej (1611–1934)
Merzdorf bei Uhyst - neue Kirche.jpg|Nowa cyrkej (1934/35–1977/79)
</gallery>
=== Wosobiny ===
* [[Křesćan Leonhardi]] (1672–1742) – farar, spisaćel; rodźeny we Łuću
* [[Bohačesć Bjedrich Ponich]] (1761–1826) – farar, załožer Ponichoweje knihownje; 1809–1826 we Łućo
* [[Korla Jan Smoler]] (1791–1848) – wučer; 1812–1823 we Łuću
* [[Korla Benjamin Hatas]] (1806–1839) – farar a basnik; rodźeny we Łuću
* [[Jan Arnošt Smoler]] (1816–1884) – filolog, spisowaćel, nakładnik a organizator narodneho žiwjenja; rodźeny we Łuću
== Hlej tež ==
* [[Lisćina wotbagrowanych wsow we Łužicy]]
== Žórła ==
* {{Förster2014|178–184}}
<references>
* <ref name="WWOL2008">{{Wenzel2008|112}}</ref>
* <ref name="digit">{{HOV|Merzdorf_(3)|Łućo}}</ref>
</references>
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Merzdorf (Oberlausitz)|Łućo}}
{{Coordinate|NS=51.39759|EW=14.53330|type=landmark|region=DE-SN}}
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Pusta wjes we Łužicy]]
[[Kategorija:Pusta wjes w Sakskej]]
[[Kategorija:Hamor]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1418]]
oplkuyx0lea71k2ljig6z11xfqtb0u5
Podroždź
0
16341
391510
389039
2026-07-08T20:33:21Z
J budissin
7
391510
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno serbske=Podroždź
|mjeno němske=Podrosche
|šěrina=51/28/14
|dołhota=14/56/45
|gmejna=Krušwica
|zagmejnowanje=1950
|zagmejnowane-do=[[Přibuzk]]a
|wysokosć=128
|přestrjeń=
|wobydlerstwo=54
|póstowe čisło=02957
|předwólba=035775
|wobraz=Podrosche Kirche.JPG
|wopis wobraza=Podroždźanska cyrkej
|mjeno wobydlerja=Podroždźan
|adjektiw=Podroždźanski
}}
'''Podroždź''' ({{wrěči|de}} ''Podrosche'')<ref name="WWOL2008">{{Wenzel2008|135}}</ref> je [[Hornja Łužica|hornjołužiska]] wjes w [[wokrjes Zhorjelc|Zhorjelskim wokrjesu]] na samym wuchodźe [[Sakska|Sakskeje]]. Słuša wot lěta 1994<ref name="digit"/> ke [[Krušwica|Krušwiskej]] gmejnje.
== Geografija ==
Wjes leži na lěwym brjohu [[Łužiska Nysa|Łužiskeje Nysy]] při hranicy z [[Pólska|Pólskej]]. Sewjerozapadnje wsy leži [[Wjertko]] a na juhowuchod [[Přibuzk]]. Južnje wsy wupřestrěwa so [[wojerske zwučowanišćo Hornja Łužica]]. Nimo Podroždźa wjedźe statna dróha S127 z [[Rózbork]]a (22 km) do [[Mužakow]]a (15 km). Najbliši hraničny přechod do Pólskeje nadeńdźe so w [[Přibuz]]u (8 km).
== Stawizny ==
Prěnje historiske naspomnjenje jako ''Podegros'' pochadźa z lěta [[1521]]. Mjeno so poćahuje na połoženje ''pod hrodom''.<ref name="WWOL2008" /> Ležownostne knjejstwo njewukonješe ryćerkubło we wsy, ale [[Mužakowske stawowe knjejstwo]], kotrež wobhospodarješe tež [[wudwór]] we wsy. Cyrkwinsce słušeše Podroždź do lěta 1668 k [[Přibuz]]ej. Wot toho časa měješe swójsku wosadu, do kotrejež słušachu tež někotre wsy wuchodnje Łužiskeje Nysy, potajkim w dźensnišej Pólskej. Dźensa słuša Podroždźanska cyrkej jako filiala do ewangelskeje wosady Podroždź-[[Pěchč]].<ref name="digit">{{HOV|Podrosche|Podroždź}}</ref>
We wobłuku nacionalsocialistiskeho [[Lisćina přemjenowanych łužiskich wsow 1936/37|přemjenowanja łužiskich wsow]] dósta Podroždź w lěće 1936 nowe němske pomjenowanje ''Grenzkirch''. Stare mjeno so pak po němskej poražce w [[Druha swětowa wójna|Druhej swětowej wójnje]] w lěće 1947 zaso wróći.
Hač do lěta 1950 tworješe Podroždź samostatnu gmejnu; wot tutoho lěta bě gmejnski dźěl [[Přibuzk]]a, kotryž so w lěće 1994 do Krušwicy zagmejnowa.
== Žórła ==
<references/>
== Wotkazaj ==
{{Commonscat|Podrosche/Podroždź}}
* [https://www.krauschwitz.de/de/ortsteile-copy-1585594623/podrosche.html Podroždź na webstronach Krušwicy] {{ref-de}}
{{Wjesne dźěle Krušwicy}}
[[Kategorija:Krušwica]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Zhorjelskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Sydlišćo při Łužiskej Nysy]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1521]]
[[Kategorija:Cyrkwinska wjes]]
0cingksstq8g6ognx09dyuloptcrlej
Chinski bozowc
0
17089
391532
295523
2026-07-09T08:28:00Z
J budissin
7
391532
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik rostlina
|mjeno=Chinski bozowc
|wobraz=Syringa_x_chinensis.jpg
|wulkosć=250px
|wopis wobraza=Chinski bozowc (''Syringa × chinensis'')
|podklasa0=[[Asteridy]]<br />[[Euasteridy I]]
|porjad=(Lamiales)
|swójba=[[Wolijowcowe rostliny]] (''Oleaceae'')
|ród=Bozowc<ref name="prawopisny">{{Prawopisny2005|strona=51}}</ref><ref name="boehmak">{{boehmak|titul= Flieder}}</ref>
|družina=Chinski bozowc
|wědomostne mjeno=Syringa × chinensis
|slědźer=[[Philip Miller|Mill.]]
}}
'''Chinski bozowc''' (''Syringa × chinensis'') je rostlina ze swójby [[Wolijowcowe rostliny|wolijowych rostlinow]] (''Oleaceae''). Wón je hybrida ze [[wšědny bozowc|wšědneho bozowca]] (''Syringa vulgaris'') a ''Syringa'' × ''persica''. Připadnje je so wokoło lěta 1780 w botaniskej zahrodźe francoskeho města [[Rouen]] namakał.
== Wopis ==
Chinski bozowc čumpaće rosće a docpěwa wysokosć wot 3 hač do 5 metrow.
[[Hałuza|Hałuzy]] wobłukojće přewisuja.
[[Łopjeno|Łopjena]] su jejkojće-lancetojte, kónčkojte a docpěwaja dołhosć wot 4 hač do 8 centimetrow.
Lilaróžojte [[kćenje|kćenja]] steja w runych hač nygacych, hač 30 cm dołhich [[pakić]]ach.
== Stejnišćo ==
== Rozšěrjenje ==
== Nóžki ==
<references/>
== Žórło ==
* Mayer, Schwegler: Welcher Baum ist das?, Bäume, Sträucher, Ziergehölze, ISBN 978-3-440-11273-1, strona 42 {{ref-de}}
[[Kategorija:Bozowc]]
q91s8zkx019h7azyudqux0mrydwdsz1
Wukranćicy
0
17373
391509
371580
2026-07-08T20:31:00Z
J budissin
7
391509
wikitext
text/x-wiki
{{Tutón nastawk
|tekst=wobjednawa wjesku blisko Biskopic. Nastawk wo gmejnskim dźělu Kumwałda móžeš pod hesłom [[Wukrančicy]] namakać.
}}
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno němske=Weickersdorf
|mjeno serbske=Wukranćicy
|šěrina=51/06/00
|dołhota=14/09/00
|gmejna=Biskopicy
|zagmejnowanje=1996
|wysokosć=281
|přestrjeń=
|póstowe čisło=01877
|předwólba=03594
}}
'''Wukranćicy''' ({{wrěči|de|''Weickersdorf''}})<ref name="WWOL2008">{{Wenzel2008|183}}</ref> su wjes w zapadnej [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]] a wot lěta 1996 měšćanski dźěl [[Biskopicy|Biskopic]].
== Geografija ==
Sydlišćo leži na juhozapad wot centra Biskopic, blisko zwjazkoweju dróhow [[zwjazkowa dróha 6|6]] a [[zwjazkowa dróha 98|98]] a při [[železniska čara Drježdźany–Zhorjelc|železniskej čarje z Drježdźan do Zhorjelca]].
== Stawizny ==
[[Dataja:Fotothek df rp-c 0660043 Bischofswerda-Weickersdorf. Oberreit, Sect. Stolpen, 1821-22.jpg|thumb|left|Mapa wokoliny Wukranćic (1821/1822)]]
Prěnje historiske naspomnjenje jako ''Uikerisdorf''<ref name="digit">{{HOV|Weickersdorf|Wukranćicy}}</ref> pochadźa z lěta [[1226]].
== Žórła ==
<references/>
== Wotkaz ==
{{commonscat|Weickersdorf|Wukranćicy}}
{{Měšćanske dźěle Biskopic}}
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Biskopicy]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1226]]
[[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]]
[[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1996]]
ssljwsbi8e4p7lhu3ud3e3ikgz8j1fy
Zwjazkowa awtodróha 4
0
17435
391490
337974
2026-07-08T14:35:58Z
J budissin
7
391490
wikitext
text/x-wiki
[[Dataja:Bundesautobahn 4 number.svg|mini]]
[[Dataja:Map D A4.svg|mini|Karta awtodróhi 4]]
'''Zwjazkowa awtodróha 4''' ({{wrěči|de}} ''Bundesautobahn 4'', skrótka ''BAB 4'' abo jenož ''A 4'') je [[Zwjazkowa awtodróha|awtodróha]] w [[Němska|Němskej]]. Běži wot [[Nižozemska|nižozemskeje]] hranicy pola [[Aachen]]a přez [[Sewjerorynsko-Westfalska|Sewjerorynsko-Westfalsku]] ([[Köln]]), [[Hessenska|Hessensku]], [[Durinska|Durinsku]] ([[Jarobrod]], [[Jena]]) a [[Sakska|Saksku]] ([[Kamjenica]], [[Drježdźany]], [[Budyšin]]) hač do hranicy [[Pólska|Pólskeje]] pola [[Zhorjelc]]a. Cyłkowna dołhota je 583 kilometrow.
W serbskej kónčinje ma awtodróha šěsć wotjězdow: [[Porchow]] (87), [[Horni Wujězd]] (88a), [[Słona Boršć]] (88b), Budyšin-zapad (89), [[Bórk (Budyšin)|Budyšin-wuchod]] (90) a [[Wóspork]] (91).
== Wotkazaj ==
{{Commonscat|Bundesautobahn 4|Zwjazkowa awtodróha 4}}
* [http://www.autobahn-online.de/a4geschichte.html ''Stawizny A 4'' na autobahn-online.de] {{ref-de}}
[[Kategorija:Awtodróha w Němskej|004]]
[[Kategorija:Wobchad w Sakskej]]
jzqfj07hoqiqxd4nk4zxmnt55c4fid8
Wujězd
0
17736
391461
375222
2026-07-08T13:22:52Z
J budissin
7
po słowniku mjeztym Wujězd z "ě"
391461
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno serbske=Wujězd
|mjeno němske=Breitendorf
|šěrina=51/08/21
|dołhota=14/37/36
|gmejna=Bukecy
|zagmejnowanje=1994
|přestrjeń=3,93
|wysokosć=252
|póstowe čisło=02627
|předwólba=03585
|wobraz=Hochkirch Breitendorf Aerial.jpg
|wopis wobraza=Wujězd z [[Byčin]]om w pozadku
|mjeno wobydlerja=Wujězdźan
|adjektiw=Wujězdźanski
}}
'''Wujězd''' (serbsce tež ''Wujezd''; {{wrěči|de|''Breitendorf''}})<ref name="WWOL2008">{{Wenzel2008|40}}</ref> je [[Hornja Łužica|hornjołužiska]] wjes na wuchodźe [[Wokrjes Budyšin|Budyskeho wokrjesa]] a wot lěta 1994 gmejnski dźěl [[Bukecy|Bukec]]. Jedna so wo jenički gmejnski dźěl, kotryž do oficielneho [[Serbski sydlenski rum|serbskeho sydlenskeho ruma]] njesłuša. Ma {{WOB|Bukecy|Wujezd}} wobydlerjow.<ref>{{WOBD|Bukecy}}; {{WOBŽ|Bukecy}}</ref>
== Geografija ==
Wjes leži we wuchodnym dźělu [[Hornjołužiske hona|Hornjołužiskich honow]] w dolinje [[Kotołka|Kotołki]] mjez [[Byčin]]om (347 m) a [[Popica|Popicu]] (334 m). Nimo wsy wjedźe [[železniska čara Drježdźany–Zhorjelc]] ze zastanišćom we Wujězdźe. Na wuchodnej kromje wsy běži hranica mjez Budyskim a [[Wokrjes Zhorjelc|Zhorjelskim wokrjesom]]. Susodne wjeski su [[Čornjow]] na sewjeru, [[Špikały]] na sewjerowuchodźe, [[Walowy]] na wuchodźe, [[Njeznarowy]] a [[Stwěšin]] na juhu, [[Lejno (Bukecy)|Lejno]] na juhozapadźe a [[Kołwaz]] na sewjerozapadźe.
Přez Wujězd wjedźe wokrjesna dróha K7230 wot bliskeje [[zwjazkowa dróha 6|zwjazkoweje dróhi B6]] do [[Hrodźišćo (Wóspork)|Hrodźišća]], wot kotrejež wotbočuje tu wokrjesna dróha K7207/K8607 do [[Ketlicy|Ketlic]].
=== Ležownostne mjena ===
[[Michał Rostok]] naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Rakojdy, Sowiny, Bana (drje Bahna), Popica, Byčin, Jězor, Šibjeńca, Lěskowy, Pěstowy, W Šijach, W Haskach, Pěskowe jamy, Lišawa.<ref>Michał Rostok: ''Ležownostne mjena.'' W: [[Časopis Maćicy Serbskeje|ČMS]] 40 (1887), str. 3–50, tu str. 7 ([https://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/88289/9/ digitalizat]).</ref>
== Stawizny ==
[[Dataja:Fotothek df rp-d 0260028 Hochkirch-Breitendorf. Meßtischblatt, Sekt. Hochkirch, Nr. 4853.jpg|mini|left|Wujezd na starej karće (wokoło 1900)]]
Prěnje historiske naspomnjenje wjeski pod swojim serbskim mjenom jako ''Wgest'' pochadźa z lěta [[1252]]. Němske mjeno wužiwaše so prěni raz w lěće 1390.
Ležownostne knjejstwo wukonješe w lěće 1777 [[Ketlicy|Ketličanska]] fara. Tež cyrkwinsce słušeše přewažnje ewangelske wobydlerstwo do [[Ketličanska cyrkej|Ketličanskeje wosady]].<ref>{{HOV|Breitendorf|Wujezd}}</ref> Hač do lěta 1994 bě Wujězd samostatna, k [[Wokrjes Lubij|Lubijskemu wokrjesej]] słušaca gmejna.
=== Wobydlerstwo ===
Po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 261 wot cyłkownje 281 Wujězdźanow serbsce (93 %).<ref>{{Černik}}</ref> [[Arnošt Černik]] zwěsći w lěće 1956 serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 20 %.<ref>{{Elle1995|244|280|44|3|9}}</ref>
=== Wosobiny ===
* [[Jan Hórčanski]] (* [[1722]] we Wujězdźe; † [[1799]] w [[Zhorjelc]]u) bě serbski spisowaćel, gymnazialny wučer a rozswětler.
== Wobchad ==
We Wujězdźe je zastanišćo [[železniska čara Drježdźany–Zhorjelc|železniskeje čary Drježdźany–Zhorjelc]]. Čara wjedźe hižo z lěta 1846 přez Wujězd. Wot lěta 1906 měješe wjes swójske dwórnišćo, kotrež so pak 1994 zaso wottorha.
Južnje Wujězda wjedźe [[zwjazkowa dróha 6]] ([[Budyšin]]–[[Zhorjelc]]).
== Žórła ==
<references/>
== Wotkazy ==
{{commonscat|Breitendorf|Wujezd}}
{{Wjesne dźěle Bukec}}
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Sydlišćo při Kotołce]]
[[Kategorija:Bukecy]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1252]]
[[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]]
[[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1994]]
h0gcs2l4m2xn7h5f31t5wvn9gzxfwtd
391462
391461
2026-07-08T13:23:13Z
J budissin
7
J budissin je stronu [[Wujezd]] do [[Wujězd]] přesunył: mjeztym płaćiwy prawopis
391461
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno serbske=Wujězd
|mjeno němske=Breitendorf
|šěrina=51/08/21
|dołhota=14/37/36
|gmejna=Bukecy
|zagmejnowanje=1994
|přestrjeń=3,93
|wysokosć=252
|póstowe čisło=02627
|předwólba=03585
|wobraz=Hochkirch Breitendorf Aerial.jpg
|wopis wobraza=Wujězd z [[Byčin]]om w pozadku
|mjeno wobydlerja=Wujězdźan
|adjektiw=Wujězdźanski
}}
'''Wujězd''' (serbsce tež ''Wujezd''; {{wrěči|de|''Breitendorf''}})<ref name="WWOL2008">{{Wenzel2008|40}}</ref> je [[Hornja Łužica|hornjołužiska]] wjes na wuchodźe [[Wokrjes Budyšin|Budyskeho wokrjesa]] a wot lěta 1994 gmejnski dźěl [[Bukecy|Bukec]]. Jedna so wo jenički gmejnski dźěl, kotryž do oficielneho [[Serbski sydlenski rum|serbskeho sydlenskeho ruma]] njesłuša. Ma {{WOB|Bukecy|Wujezd}} wobydlerjow.<ref>{{WOBD|Bukecy}}; {{WOBŽ|Bukecy}}</ref>
== Geografija ==
Wjes leži we wuchodnym dźělu [[Hornjołužiske hona|Hornjołužiskich honow]] w dolinje [[Kotołka|Kotołki]] mjez [[Byčin]]om (347 m) a [[Popica|Popicu]] (334 m). Nimo wsy wjedźe [[železniska čara Drježdźany–Zhorjelc]] ze zastanišćom we Wujězdźe. Na wuchodnej kromje wsy běži hranica mjez Budyskim a [[Wokrjes Zhorjelc|Zhorjelskim wokrjesom]]. Susodne wjeski su [[Čornjow]] na sewjeru, [[Špikały]] na sewjerowuchodźe, [[Walowy]] na wuchodźe, [[Njeznarowy]] a [[Stwěšin]] na juhu, [[Lejno (Bukecy)|Lejno]] na juhozapadźe a [[Kołwaz]] na sewjerozapadźe.
Přez Wujězd wjedźe wokrjesna dróha K7230 wot bliskeje [[zwjazkowa dróha 6|zwjazkoweje dróhi B6]] do [[Hrodźišćo (Wóspork)|Hrodźišća]], wot kotrejež wotbočuje tu wokrjesna dróha K7207/K8607 do [[Ketlicy|Ketlic]].
=== Ležownostne mjena ===
[[Michał Rostok]] naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Rakojdy, Sowiny, Bana (drje Bahna), Popica, Byčin, Jězor, Šibjeńca, Lěskowy, Pěstowy, W Šijach, W Haskach, Pěskowe jamy, Lišawa.<ref>Michał Rostok: ''Ležownostne mjena.'' W: [[Časopis Maćicy Serbskeje|ČMS]] 40 (1887), str. 3–50, tu str. 7 ([https://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/88289/9/ digitalizat]).</ref>
== Stawizny ==
[[Dataja:Fotothek df rp-d 0260028 Hochkirch-Breitendorf. Meßtischblatt, Sekt. Hochkirch, Nr. 4853.jpg|mini|left|Wujezd na starej karće (wokoło 1900)]]
Prěnje historiske naspomnjenje wjeski pod swojim serbskim mjenom jako ''Wgest'' pochadźa z lěta [[1252]]. Němske mjeno wužiwaše so prěni raz w lěće 1390.
Ležownostne knjejstwo wukonješe w lěće 1777 [[Ketlicy|Ketličanska]] fara. Tež cyrkwinsce słušeše přewažnje ewangelske wobydlerstwo do [[Ketličanska cyrkej|Ketličanskeje wosady]].<ref>{{HOV|Breitendorf|Wujezd}}</ref> Hač do lěta 1994 bě Wujězd samostatna, k [[Wokrjes Lubij|Lubijskemu wokrjesej]] słušaca gmejna.
=== Wobydlerstwo ===
Po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 261 wot cyłkownje 281 Wujězdźanow serbsce (93 %).<ref>{{Černik}}</ref> [[Arnošt Černik]] zwěsći w lěće 1956 serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 20 %.<ref>{{Elle1995|244|280|44|3|9}}</ref>
=== Wosobiny ===
* [[Jan Hórčanski]] (* [[1722]] we Wujězdźe; † [[1799]] w [[Zhorjelc]]u) bě serbski spisowaćel, gymnazialny wučer a rozswětler.
== Wobchad ==
We Wujězdźe je zastanišćo [[železniska čara Drježdźany–Zhorjelc|železniskeje čary Drježdźany–Zhorjelc]]. Čara wjedźe hižo z lěta 1846 přez Wujězd. Wot lěta 1906 měješe wjes swójske dwórnišćo, kotrež so pak 1994 zaso wottorha.
Južnje Wujězda wjedźe [[zwjazkowa dróha 6]] ([[Budyšin]]–[[Zhorjelc]]).
== Žórła ==
<references/>
== Wotkazy ==
{{commonscat|Breitendorf|Wujezd}}
{{Wjesne dźěle Bukec}}
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Sydlišćo při Kotołce]]
[[Kategorija:Bukecy]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1252]]
[[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]]
[[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1994]]
h0gcs2l4m2xn7h5f31t5wvn9gzxfwtd
391464
391462
2026-07-08T13:24:47Z
J budissin
7
391464
wikitext
text/x-wiki
{{Tutón nastawk|zaběra so z Bukečanskim wjesnym dźělom. Za tamnej wsy ze samsnym mjenom hlej [[Delni Wujězd]] (Hamor) a [[Horni Wujězd]] (Porchow).}}
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno serbske=Wujězd
|mjeno němske=Breitendorf
|šěrina=51/08/21
|dołhota=14/37/36
|gmejna=Bukecy
|zagmejnowanje=1994
|přestrjeń=3,93
|wysokosć=252
|póstowe čisło=02627
|předwólba=03585
|wobraz=Hochkirch Breitendorf Aerial.jpg
|wopis wobraza=Wujězd z [[Byčin]]om w pozadku
|mjeno wobydlerja=Wujězdźan
|adjektiw=Wujězdźanski
}}
'''Wujězd''' (serbsce tež ''Wujezd''; {{wrěči|de|''Breitendorf''}})<ref name="WWOL2008">{{Wenzel2008|40}}</ref> je [[Hornja Łužica|hornjołužiska]] wjes na wuchodźe [[Wokrjes Budyšin|Budyskeho wokrjesa]] a wot lěta 1994 gmejnski dźěl [[Bukecy|Bukec]]. Jedna so wo jenički gmejnski dźěl, kotryž do oficielneho [[Serbski sydlenski rum|serbskeho sydlenskeho ruma]] njesłuša. Ma {{WOB|Bukecy|Wujezd}} wobydlerjow.<ref>{{WOBD|Bukecy}}; {{WOBŽ|Bukecy}}</ref>
== Geografija ==
Wjes leži we wuchodnym dźělu [[Hornjołužiske hona|Hornjołužiskich honow]] w dolinje [[Kotołka|Kotołki]] mjez [[Byčin]]om (347 m) a [[Popica|Popicu]] (334 m). Nimo wsy wjedźe [[železniska čara Drježdźany–Zhorjelc]] ze zastanišćom we Wujězdźe. Na wuchodnej kromje wsy běži hranica mjez Budyskim a [[Wokrjes Zhorjelc|Zhorjelskim wokrjesom]]. Susodne wjeski su [[Čornjow]] na sewjeru, [[Špikały]] na sewjerowuchodźe, [[Walowy]] na wuchodźe, [[Njeznarowy]] a [[Stwěšin]] na juhu, [[Lejno (Bukecy)|Lejno]] na juhozapadźe a [[Kołwaz]] na sewjerozapadźe.
Přez Wujězd wjedźe wokrjesna dróha K7230 wot bliskeje [[zwjazkowa dróha 6|zwjazkoweje dróhi B6]] do [[Hrodźišćo (Wóspork)|Hrodźišća]], wot kotrejež wotbočuje tu wokrjesna dróha K7207/K8607 do [[Ketlicy|Ketlic]].
=== Ležownostne mjena ===
[[Michał Rostok]] naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Rakojdy, Sowiny, Bana (drje Bahna), Popica, Byčin, Jězor, Šibjeńca, Lěskowy, Pěstowy, W Šijach, W Haskach, Pěskowe jamy, Lišawa.<ref>Michał Rostok: ''Ležownostne mjena.'' W: [[Časopis Maćicy Serbskeje|ČMS]] 40 (1887), str. 3–50, tu str. 7 ([https://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/88289/9/ digitalizat]).</ref>
== Stawizny ==
[[Dataja:Fotothek df rp-d 0260028 Hochkirch-Breitendorf. Meßtischblatt, Sekt. Hochkirch, Nr. 4853.jpg|mini|left|Wujezd na starej karće (wokoło 1900)]]
Prěnje historiske naspomnjenje wjeski pod swojim serbskim mjenom jako ''Wgest'' pochadźa z lěta [[1252]]. Němske mjeno wužiwaše so prěni raz w lěće 1390.
Ležownostne knjejstwo wukonješe w lěće 1777 [[Ketlicy|Ketličanska]] fara. Tež cyrkwinsce słušeše přewažnje ewangelske wobydlerstwo do [[Ketličanska cyrkej|Ketličanskeje wosady]].<ref>{{HOV|Breitendorf|Wujezd}}</ref> Hač do lěta 1994 bě Wujězd samostatna, k [[Wokrjes Lubij|Lubijskemu wokrjesej]] słušaca gmejna.
=== Wobydlerstwo ===
Po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 261 wot cyłkownje 281 Wujězdźanow serbsce (93 %).<ref>{{Černik}}</ref> [[Arnošt Černik]] zwěsći w lěće 1956 serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 20 %.<ref>{{Elle1995|244|280|44|3|9}}</ref>
=== Wosobiny ===
* [[Jan Hórčanski]] (* [[1722]] we Wujězdźe; † [[1799]] w [[Zhorjelc]]u) bě serbski spisowaćel, gymnazialny wučer a rozswětler.
== Wobchad ==
We Wujězdźe je zastanišćo [[železniska čara Drježdźany–Zhorjelc|železniskeje čary Drježdźany–Zhorjelc]]. Čara wjedźe hižo z lěta 1846 přez Wujězd. Wot lěta 1906 měješe wjes swójske dwórnišćo, kotrež so pak 1994 zaso wottorha.
Južnje Wujězda wjedźe [[zwjazkowa dróha 6]] ([[Budyšin]]–[[Zhorjelc]]).
== Žórła ==
<references/>
== Wotkazy ==
{{commonscat|Breitendorf|Wujezd}}
{{Wjesne dźěle Bukec}}
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Sydlišćo při Kotołce]]
[[Kategorija:Bukecy]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1252]]
[[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]]
[[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1994]]
bajpypdscmky6ny7iriaweuypb4opvy
Breitendorf
0
17737
391466
179835
2026-07-08T13:30:31Z
J budissin
7
Weiterleitungsziel von [[Wujezd]] nach [[Wujězd]] geändert
391466
wikitext
text/x-wiki
#WEITERLEITUNG [[Wujězd]]
o8b2jtmy2dvrc7kiv5i4wgt7obvkp3h
Wujezd (Bukecy)
0
17740
391467
179821
2026-07-08T13:30:41Z
J budissin
7
Weiterleitungsziel von [[Wujezd]] nach [[Wujězd]] geändert
391467
wikitext
text/x-wiki
#WEITERLEITUNG [[Wujězd]]
o8b2jtmy2dvrc7kiv5i4wgt7obvkp3h
Papuwa-Nowa Gineja
0
17888
391518
378782
2026-07-08T20:54:16Z
J budissin
7
391518
wikitext
text/x-wiki
{{Stat
|mjeno swójske = Independen Stet bilong Papua Niugini {{ref-tpi}}<br />Independent State of Papua New Guinea {{ref-en}}
|mjeno serbske = Papuwa-Nowa Gineja
|wopon = National Emblem of Papua New Guinea.svg
|chorhoj = Flag_of_Papua_New_Guinea.svg
|hesło =
|hamtska rěč = [[tokpisinšćina]], [[Hiri Motu]] a [[jendźelšćina]]
|hłowne město = [[Port Moresby]]
|forma knježerstwa = parlamentariska monarchija
|hłowa stata = kral [[Charles III.]]<br />zastupowany přez guwernera [[Bob Dadae]]
|šef knježerstwa = premier [[James Marape]]
|šef knježerstwa wot=2019
|ISO = PG
|šěrina = -6
|dołhota = 146
|přestrjeń = 462840
|wobydlerstwo = 7476000
|lěto = 2015
|měna = [[Kina]]
|njewotwisnosć = wot [[Awstralska|Awstralskeje]] [[16. septembra]] [[1975]]
|hymna = [[O Arise All You Sons of This Land]]
|časowe pasmo = [[UTC]]+10
|TLD = .pg
|telefon = +675
|znamjo na awće = PNG
|mapa = Papua New Guinea on the globe (Southeast Asia centered).svg
|imagemap = Juhowuchodna Azija Globus
|mapa2 = Papua_Neuguinea.jpg
}}
'''Papuwa-Nowa Gineja''' ([[Tokpisinšćina|tokpisinsce]] ''Independen Stet bilong Papua Niugini'') je njewotwisny [[stat]] w [[Oceanija|Oceaniji]]. Wona je po [[Indoneska|Indoneskej]] a [[Madagaskar]]je třeći najwjetši [[kupowy stat]] swěta a ma něhdźe 7,5 milionow wobydlerjow. Stolica je [[Port Moresby]].
== Geografija ==
Papuwa-Nowa Gineja leži sewjernje [[Awstralska|Awstralskeje]] a mjezuje na zapadźe z [[Indoneska|Indoneskej]] a na wšěch druhich bokach z [[Ćichi ocean|Ćichim oceanom]]. Wobsahuje zapadny dźěl kupy [[Nowa Gineja]] a pódlanske kupy na wuchodźe.
== Nóžki ==
<references/>
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Papua New Guinea|Papuwa-Nowa Gineja}}
{{Oceanija}}
[[Kategorija:Papuwa-Nowa Gineja|Papuwa-Nowa Gineja]]
[[Kategorija:Stat w Oceaniji]]
[[Kategorija:Commonwealth]]
[[Kategorija:Čłonski stat Zjednoćenych narodow]]
[[Kategorija:Kupowy stat]]
8i00oe49hru7sfm0wdi941rmcu89gvl
Chmelnyckyj
0
18402
391506
379041
2026-07-08T20:28:01Z
J budissin
7
391506
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik město
|mjeno swójske=Хмельницький
|mjeno serbske=Chmelnyckyj
|wopon= Coat of Arms of Khmelnitsky.svg
|chorhoj= Flag of Khmelnytskyi.svg
|šěrina=49/25/00
|dołhota=27/00/00
|region-ISO=UA-68
|wysokosć=275
|přestrjeń=90
|wobydlerstwo=269113
|staw=2016
|póstowe čisło=29000
|předwólba=382
|webstrona=[http://www.khmelnytsky.com/ khmelnytsky.com]
|Adresa=вул. Гагаріна 3<br />29000 м. Хмельницький
|mapa=
}}
[[Dataja:Khmelnitsky, Proskurivska St, beginning, 2005 08 10.jpg|thumb|left]]
'''Chmelnyckyj''' ({{wrěči|uk|Хмельницький}}; do lěta 1954 ''Proskuriw'', {{wrěči|uk|Проскурів}}) je město w zapadnym dźělu [[Ukraina|Ukrainy]], najwjetše město a stolica [[Oblasć Chmelnyckyj|oblasće Chmelnyckyj]]. Leži při [[Južny Bug|Južnym Bugu]] w historiskej [[Podolska|Podolskej]] něhdźe 270 kilometrow juhozapadnje [[Kyjiw]]a.
== Wobchad ==
Přez Chmelnyckyj wjedźe železniska čara [[Lwów]]–[[Ternopil]]–[[Žmerynka]]–[[Kyjiw]]. Tež tu wjedźe europska dróha [[europska dróha 50|E50]] [[Brest (Francoska)|Brest]]–[[Paris]]–[[Nürnberg]]–[[Praha]]–[[Užhorod]]–[[Dnipro]]–[[Rostow nad Donom]]–[[Machačkala]].
== Stawizny ==
Sydlišćo je so w lěće 1431 prěni raz naspomniło. Wot lěta 1566 ma měšćanske prawa.
== Wobydlerstwo ==
Ma něhdźe 269 tysac wobydlerjow.<ref>[https://web.archive.org/web/20160722124332/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2016/zb_nas_15.pdf Чисельнiсть наявного населення Украïни на сiчня 2016 року], Державна служба статистики Украïни, str. 76</ref>
== Žórła ==
<references/>
== Literatura ==
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/53 Proskurów]// Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. — Warszawa : Filip Sulimierski i Władysław Walewski, 1888. — T. IX : Poźajście — Ruksze. — S. 53—57
* [http://history.org.ua/LiberUA/978-966-00-1359-9/978-966-00-1359-9.pdf Хмельницький]// Енциклопедія історії України : у 10 т. / редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. ; Інститут історії України НАН України. — К. : Наук. думка, 2013. — Т. 10 : Т — Я. — С. 387. — ISBN 978-966-00-1359-9.
== Wotkaz ==
{{commonscat|Khmelnitsky|Chmelnyckyj}}
{{Oblasć Chmelnyckyj}}
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1431]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Podolskej]]
9p0nfdinse97gmf2xydv7m6f4p2u9nv
Riwne
0
18406
391501
386868
2026-07-08T20:20:37Z
J budissin
7
391501
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik město
|mjeno swójske=Рівне
|mjeno serbske=Riwne
|wopon=Coat of arms Rivne.svg
|chorhoj= Flag of Rivne.svg
|šěrina=50/37/00
|dołhota=26/15/00
|region-ISO=UA-19
|wysokosć=136
|přestrjeń=58,24
|wobydlerstwo=261002
|staw=2025<ref> https://uk.globalpopulations.com/ua/387079-rivne/</ref> <ref> https://horyn.info/news/skilky-pereselencziv-pryjnyalo-rivne-za-chas-vijny/</ref>
|póstowe čisło=33000–33499
|předwólba=362
|Stronka w syći=[http://www.city-adm.rv.ua/ city-adm.rv.ua]
|Adresa=вул. Соборна 12a<br />33000 м. Рівне
|mapa=
}}
'''Riwne''' ({{wrěči|uk|Рівне}}, {{wrěči|pl|''Równe''}}, {{wrěči|ru|Ровно}}) je wulkoměsto w [[Oblasć Riwne|oblasći Riwne]] na zapadźe [[Ukraina|Ukrainy]]. Leži w historiskej [[Wołynska|Wołyńskej]] něhdźe 300 kilometrow zapadnje [[Kyjiw]]a.
== Stawizny ==
Sydlišćo je so w lěće [[1283]] prěni raz naspomniło a dósta w lěće [[1492]] měšćanske prawa. Mjez 1921 a 1939 słušeše do [[Pólska|Pólskeje]].
== Wobchad ==
Přez Riwne wjedźe [[europska dróha 40]]: [[Calais]]–[[Gent]]–[[Köln]]–[[Drježdźany]]–[[Budyšin]]–[[Wrócław]]–[[Krakow]]–[[Lwów]]–[[Kyjiw]].
== Wobydlerstwo ==
Ma něhdźe 248 tysac wobydlerjow.<ref>[https://web.archive.org/web/20160722124332/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2016/zb_nas_15.pdf Чисельнiсть наявного населення Украïни на сiчня 2016 року], Державна служба статистики Украïни, str. 63</ref>
== Žórła ==
<references/>
== Literatura ==
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/818 Równe] — Warszawa : Filip Sulimierski i Władysław Walewski, 1888. — T. IX : Poźajście — Ruksze
* [http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Rivne_mst Рiвне]// Енциклопедія історії України : у 10 т. / редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. ; Інститут історії України НАН України. — К. : Наук. думка, 2012. — Т. 9 : Прил — С. — С. 211. — ISBN 978-966-00-1290-5.
== Wotkaz ==
{{commonscat|Rivne|Riwne}}
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1283]]
6pdfipqc48t0p5xh4ab2gu7e122xizv
Ternopil
0
18419
391505
379596
2026-07-08T20:27:01Z
J budissin
7
391505
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik město
|mjeno swójske=Тернопіль
|mjeno serbske=Ternopil
|wopon=Coat of arms of Ternopil.svg
|chorhoj= Flag of Ternopil.png
|region-ISO=UA-61
|šěrina=49/33/00
|dołhota=25/34/48
|wysokosć=320
|přestrjeń=59
|wobydlerstwo=218228
|staw=2018
|póstowe čisło=46000
|předwólba=352
|webstrona=[http://www.adm.gov.te.ua/ adm.gov.te.ua]
|Adresa=вул. Листопадова 5<br />46000 м. Тернопіль
|mapa=
}}
[[Dataja:Тернопіль - Початок вул. Гетьмана Сагайдачного - panoramio (11).jpg|thumb|left]]
'''Ternopil''' ({{wrěči|uk|Тернопiль}}, {{wrěči|pl|''Tarnopol''}}) je najwjetše město a stolica [[Oblasć Ternopil|Ternopilskeje oblasće]] na zapadźe [[Ukraina|Ukrainy]], w historiskej [[Galiciska|Galiciskej]].
== Wobchad ==
Leži něhdźe 370 kilometrow zapadnje [[Kyjiw]]a. Přez Ternopil wjedźe železniska čara [[Lwów]]–Ternopil–[[Žmerynka]]–[[Kyjiw]] a nimo toho europska dróha [[europska dróha 50|E50]]: [[Brest]]–[[Paris]]–[[Nürnberg]]–[[Praha]]–[[Užhorod]]–[[Chmelnyckyj]]–[[Winnycja]]–[[Dnipro]]–[[Donjeck]]–[[Rostow nad Donom]]–[[Machačkala]].
== Stawizny ==
Sydlišćo je so w lěće 1540 pod mjenom ''Tarnopol'' jako pólske wojerske zepěranišćo a twjerdźizna załožiło a ma wot lěta 1548 měšćanske prawa. Mjez 1918 a 1939 słušeše do [[Pólska|Pólskeje]].
== Wobydlerstwo ==
Ma něhdźe 218 tysac wobydlerjow.<ref>[https://web.archive.org/web/20160722124332/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2016/zb_nas_15.pdf Чисельнiсть наявного населення Украïни на сiчня 2016 року], Державна служба статистики Украïни, str. 67</ref>
== Žórła ==
<references/>
== Literatura ==
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XII/187 Tarnopol] — Warszawa : Filip Sulimierski i Władysław Walewski, 1892. — T. XII : Szlurpkiszki — Warłynka. — S. 187–194.
* [http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?Z21ID=&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Ternopil_mst Тернопiль]// Енциклопедія історії України : у 10 т. / редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. ; Інститут історії України НАН України. — К. : Наук. думка, 2013. — Т. 10 : Т — Я. — С. 66. — ISBN 978-966-00-1359-9.
== Wotkaz ==
{{commonscat|Ternopil}}
{{Oblasć Ternopil}}
[[Kategorija:Załožene 1540]]
40b7oocrww3aej1vsrh3nafnzxo8nf7
Konotop
0
18519
391508
379240
2026-07-08T20:29:36Z
J budissin
7
391508
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik město
|mjeno swójske=Конотоп
|mjeno serbske=Konotop
|wopon=Coat of arms of Konotop.svg
|chorhoj=Flag of Konotop.svg
|šěrina=51/14
|dołhota=33/12
|region-ISO=UA-59
|wysokosć=142
|přestrjeń=43,78
|wobydlerstwo=92687
|póstowe čisło=41600
|předwólba=5447
|webstrona=[http://www.konotop-rada.gov.ua/ konotop-rada.gov.ua]
|adresa-dróha=пр. Миру 8
|adresa-městno=41600 м. Конотоп
|mapa=
}}
[[Dataja:Скульптура Коня на вул Бр. Радченків у Конотопі.jpg|thumb|left]]
'''Konotop''' ({{wrěči|uk}} a {{wrěči|ru|Конотоп}}) je druhe najwjetše město w [[Sumska oblasć|Sumskej oblasći]] na sewjeru [[Ukraina|Ukrainy]]. Leži nad rěku Jezuč něhdźe 130 kilometrow wot města [[Sumy]].
Přez město wjedźe železniska čara [[Moskwa]]–[[Kyjiw]].
Ma něhdźe 88 tysac wobydlerjow.<ref>[https://web.archive.org/web/20160722124332/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2016/zb_nas_15.pdf Чисельнiсть наявного населення Украïни на сiчня 2016 року], Державна служба статистики Украïни, str. 67</ref>
Sydlišćo je so w lěće 1634 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1648 měšćanske prawa.
== Žórła ==
<references/>
== Literatura ==
* [https://ru.wikisource.org/wiki/ЭСБЕ/Конотоп Конотоп]// [[Encyklopedija Brockhausa a Efrona|Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона]]: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* [http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Konotop Конотоп]// Енциклопедія історії України : у 10 т. / редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. ; Інститут історії України НАН України. — К. : Наук. думка, 2009. — Т. 5 : Кон — Кю. — С. 34. — ISBN 978-966-00-0855-4.
== Wotkaz ==
* [http://www.surnameindex.info/info/chernigov/konotop/konotop/index.html Историческая информация о городе Конотоп] {{ref-ru}}
{{commonscat|Konotop}}
[[Kategorija:Sydlišćo w Sumskej oblasći]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1635]]
4620q4mzxl5fq5v7efd6e5e1o6dou5g
Irpiń
0
18642
391499
379163
2026-07-08T20:18:25Z
J budissin
7
391499
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik město
|mjeno swójske= Iрпiнь
|mjeno serbske= Irpin
|wopon= Irpin gerb.png
|chorhoj= Irpin prapor.png
|region-ISO=UA-32
|šěrina=50/31/00
|dołhota=30/15/00
|wysokosć=
|přestrjeń= 110,83
|wobydlerstwo= 83448
|staw=2016
|póstowe čisło= 08200 — 08279
|předwólba=4597
|webstrona=
|Adresa=
|mapa=
}}
'''Irpiń''' ({{wrěči|uk}} ''Ірпiнь'') je [[město]] w [[Oblasć Kyjiw|Kyjiwskej oblasći]] na [[Ukraina|Ukrainje]]. Leži nad rěku [[Irpiń (rěka)|Irpiń]] 27 kilometrow na sewjerozapad wot [[Kyjiw]]a, hłowneho města cyłeje Ukrainy.
Ma něhdźe 83 tysac wobydlerjow.<ref>[https://web.archive.org/web/20160722124332/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2016/zb_nas_15.pdf Чисельнiсть наявного населення Украïни на сiчня 2016 року], Державна служба статистики Украïни, str. 42</ref>
== Stawizny ==
Irpiń bu załoženy w lěće 1899 w běhu twarjenja železniskeje čary Kyjiw–[[Korosteń]]–[[Kowel]]. Wot lěta 1968 ma měšćanske prawa.
== Literatura ==
* [http://esu.com.ua/search_articles.php?id=12628 Iрпiнь]// Енциклопедія сучасної України : у 30 т. / ред. кол. І. М. Дзюба [та ін.] ; НАН України, НТШ, Координаційне бюро енциклопедії сучасної України НАН України. — К., 2011. — Т. 11 : Зор — Как. — С. 516—517. — ISBN 978-966-02-6092-4.
== Žórła ==
<references/>
== Wotkazaj ==
{{commonscat|Irpin|Irpiń}}
* [http://www.imr.gov.ua Oficielne webstrony]
{{Oblasć Kijew}}
[[Kategorija:Załožene 1899]]
b2enzeqku0chwryt41e7eaw0198nupl
Železniska čara Drježdźany–Zhorjelc
0
19037
391469
386498
2026-07-08T13:32:52Z
J budissin
7
391469
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{ŽČ-hłowa|Drježdźany–Budyšin–Zhorjelc}}
{{ŽČ-daty
|DE-KŽL=230
|STRECKENNR=6212
|LÄNGE=102,100
|SPURWEITE=1435
|STRECKENKLASSE=D4<ref>STREDA - Streckendatenbank der DBAG; Stand 2004</ref>
|NEIGUNG=19
|RADIUS=429
|STROMW=15 kV 16,7 Hz
|V-MAX=120
|BILDPFAD_KARTE= Map-of-6212-Görlitz-Dresden.png
|PIXEL_KARTE= 300px
|TEXT_KARTE=
}}
{{ŽČ-tabela}}
{{ŽČ|STR|||[[Železniska čara Drježdźany–Dźěčin|z Dźěčina]]}}
{{ŽČ|BHF|102,100|[[Drježdźany]]-Nowe město||118 m}}
{{ŽČ|ABZgl|||[[Železniska čara Lipsk–Drježdźany|do Lipska]]}}
{{ŽČ|HST|99,23{{0}}| ||152 m}}
{{ŽČn|ABZgr|||nawjazowaca čara přemysłowe polo}}
{{ŽČ|BRÜCKE2|95,480||móst Nesselgrund (60 m)}}
{{ŽČ|BHF|95,400|[[Drježdźany-Kłóčow]]||191 m}}
{{ŽČ|ABZgl|||k [[lětanišćo Drježdźany|lětanišću]]}}
{{ŽČ|ABZgl|||[[Železniska čara Drježdźany–Nadrózna Hrabowka–Njedźichow|do Kinsporka (–Nadrózneje Hrabowky–Njedźichowa)]]}}
{{ŽČ|HST|90,82{{0}}|[[Langebrück]]|(něhdyše dwórnišćo)|222 m}}
{{ŽČ|BHF|85,566|[[Radeberg]]||243 m}}
{{ŽČ|BRÜCKE2|83,884||móst w dolinje [[Rědora|Rědory]] (32 m)}}
{{ŽČ|BRÜCKE2|83,220||móst w dolinje Rědory (57 m)}}
{{ŽČ|BRÜCKE2|83,089||móst w dolinje Rědory (67 m)}}
{{ŽČ|ABZgl+l|||[[Železniska čara Kamjenc–Pěrno|do Kamjenca]]}}
{{ŽČ|BHF|80,196|[[Warnoćicy (gmejna)|Warnoćicy]]|wot 1875|250 m}}
{{ŽČn|ABZgr|||[[Železniska čara Kamjenc–Pěrno|do Pěrna]]}}
{{ŽČn|BHF|78,41{{0}}|[[Fischbach]]|do 1877|257 m}}
{{ŽČ|HST|72,48{{0}}|[[Großharthau]]|(něhdyše dwórnišćo)|281 m}}
{{ŽČ|BRÜCKE2|71,370||móst přez [[Wjazońca (rěka)|Wjazońcu]] (34 m)}}
{{ŽČ|HST|67,85{{0}}|[[Wukranćicy]]||280 m}}
{{ŽČ|BHF|64,932|[[Biskopicy]]||288 m}}
{{ŽČ|ABZgr|||[[Železniska čara Wjazońca–Biskopicy|do Wjazóncy (–Žitawy)]]}}
{{ŽČn|ABZgl|||[[Železniska čara Kamjenc–Biskopicy|do Kamjenca]]}}
{{ŽČ|HST|60,323|[[Zemicy-Tumicy]]||264 m}}
{{ŽČ|hSTRae|59,856||viadukt w Zemicach přez [[Čornica (rěka)|Čornicu]] (220 m)}}
{{ŽČ|BRÜCKE2|||móst Naundorfer Wasser|238 m}}
{{ŽČn|ABZgr|||Anst Granitwerke}}
{{ŽČ|HST|53,996|[[Žičeń]]|(něhdyše dwórnišćo)|241 m}}
{{ŽČn|BST|51,00{{0}}|wotbóčka [[Hrubjelčicy]] ([[blokowa stacija|bs]])||224 m}}
{{ŽČn|ABZg+l|47,905||[[Železniska čara Budyšin–Wojerecy|z Wojerec]]}}
{{ŽČn|BST|47,870|wotbóčka [[Sćijecy]] ([[blokowa stacija|bs]])||210 m}}
{{ŽČ|hKRZWae|46,661||[[Sprjewja]] (225 m)}}
{{ŽČ|BHF|45,912|[[Budyšin]]||203 m}}
{{ŽČn|ABZgr|||[[Železniska čara Budyšin–Žandow|do Žandowa]]}}
{{ŽČ|HST|39,477|[[Kubšicy]]||225 m}}
{{ŽČ|BHF|34,562|[[Pomorcy]]||237 m}}
{{ŽČ|hSTRae|33,762||wiadukt Koporcy (96 m; [[Něćin]]ski wiadukt)}}
{{ŽČ|HST|30,443|[[Wujězd]]|(něhdyše dwórnišćo)|259 m}}
{{ŽČn|ABZg+l|||[[Železniska čara Lubij–Radwor|z Radworja]]}}
{{ŽČn|ABZg+r|||[[Železniska čara Budestecy–Lubij|z Budestec]]}}
{{ŽČ|ABZg+r|||[[Železniska čara Habrachćicy–Lubij|z Habrachćic]] a [[Železniska čara Lubij–Žitawa|ze Žitawy]]}}
{{ŽČ|BHF|24,230|[[Lubij]]||263 m}}
{{ŽČ|hKRZWae|23,809||wiadukt Lubij (190 m) přez [[Lubata|Lubatu]]}}
{{ŽČn|HST|23,6{{0}}{{0}}|Lubij wuchod|nur 1945|260 m}}
{{ŽČn|BST|20,48{{0}}|Bk [[Róžany]]||245 m}}
{{ŽČ|BRÜCKE2|19,9{{0}}{{0}}||móst [[Rosenhainer Wasser]] (30 m)}}
{{ŽČ|HST|17,67{{0}}|[[Sobołsk]]||243 m}}
{{ŽČ|BRÜCKE2|15,550||móst [[Załom pod Hrodźišćom|Załom]] (32 m)}}
{{ŽČn|GRENZE|14,85{{0}}||něhdyša hranica [[Sakska]]–[[Pruska]]}}
{{ŽČ|BHF|14,04{{0}}|[[Rychbach]]||250 m}}
{{ŽČ|BRÜCKE2|9,943||móst Gersdorf (20 m)}}
{{ŽČ|HST|9,85{{0}}|[[Gersdorf (Markersdorf)|Gersdorf b Görlitz]]||250 m}}
{{ŽČ|BRÜCKE2|8,35{{0}}||móst [[Friedersdorfer Wasser]] (15 m)}}
{{ŽČn|BST|6,90{{0}}|wotbočka [[Markoćicy]]||245 m}}
{{ŽČ|BRÜCKE2|4,285||EÜ Görlitzer Straße (12 m) Staatsstraße 125}}
{{ŽČn|BST|4,260|Abzw Schlauroth Stw B 6}}
{{ŽČn|ABZgl|||nach [[Rangierbahnhof Schlauroth|Rbf Görlitz-Schlauroth]]}}
{{ŽČn|HST|4,185|[[Schlauroth]]|bis 1907|234 m}}
{{ŽČn|HST|3,904|Schlauroth Hp|1907–1999|234 m}}
{{ŽČ|HST|3,15{{0}}|[[Rauschwalde|Görlitz-Rauschwalde]]|seit 1999|225 m}}
{{ŽČ|BRÜCKE2|1,20{{0}}||EÜ Rauschwalder Straße (40 m)}}
{{ŽČ|BRÜCKE2|0,60{{0}}||EÜ [[zwjazkowa dróha 99]] (30 m)}}
{{ŽČ|ABZg+l|||[[Železniska čara Berlin–Zhorjelc|z Berlina a ze Zhorjelc-Schlauroth]]}}
{{ŽČ|BHF|0,000|[[Zhorjelc]]||221 m}}
{{ŽČ|ABZgr|||[[Železniska čara Zhorjelc–Zawidow|do Zawidowa]] a [[Železniska čara Žitawa–Nikriš|do Žitawy]]}}
{{ŽČ|STR|||[[Železniska čara Węgliniec–Zhorjelc|do Węglinieca (–Wrocława)]] a [[Železniska čara Zhorjelc–Wałbrzych|do Wałbrzycha]]}}
|}
|}[[Dataja:Bahnhof Bautzen Gleise.jpg|thumb|Budyske dwornišćo]]
'''Železniska čara Drježdźany–Zhorjelc''' (čo. 6212) je wuznamna dwukolijowa čara we wuchodnej [[Sakska|Sakskej]]. Wjedźe přez [[Hornja Łužica|Hornju Łužicu]], z [[Drježdźany|Drježdźan]] přez [[Biskopicy]], [[Budyšin]] a [[Lubij]] do [[Zhorjelc]]a. Wona je z dźělom [[paneuropski koridor|paneuropskeho koridora]] III.: [[Brüssel]]–[[Köln]]–Drježdźany–[[Wrócław]]–[[Krakow]]–[[Lwów]]–[[Kyjiw]].
== Wjazba ze železniskej syću ==
Z Drježdźan wjedu železniske čary [[železniska čara Drježdźany–Lipsk|do Lipska]], [[železniska čara Dźěčin–Drježdźany|Dźěčina]] a [[Železniska čara Drježdźany–Nadrózna Hrabowka–Njedźichow|Njedźichowa]].
We [[Warnoćicy (gmejna)|Warnoćicach]] wotbočuje [[Železniska čara Kamjenc–Pěrno|čara do Kamjenca]]. Jeje podlěšowanje [[Železniska čara Kamjenc–Pěrno|do Pěrna]] je dźensa zawrjena. Z [[Biskopicy|Biskopic]] wjedźe [[Železniska čara Wjazońca–Biskopicy|železniska čara do Wjazońcy]] a dale do [[Žitawa|Žitawy]]. Něhdyša [[železniska čara Kamjenc–Biskopicy|čara do Kamjenca]] so w lěće 1998 zawrě, wot lěta 2004 su kolije wottorhane.
[[Budyšin]] bě do zawrjenja čarow do [[Železniska čara Budyšin–Žandow|Žandowa]] a [[železniska čara Budyšin–Wojerecy|Wojerec]] hornjołužiske železniske křižowanišćo. Čara do sewjera je so mjeztym wottwariła. Z [[Lubij]]a wjedźetej čarje [[Železniska čara Habrachćicy–Lubij|do Habrachćic]] a [[Železniska čara Lubij–Žitawa|do Žitawy]]. Kolije něhdyšeje [[Železniska čara Lubij–Radwor|čary do Radworja]] so w lěće 2004 wottorhachu a něhdyša [[Železniska čara Budestecy–Lubij|čara do Budestec]] bu demontowana w lěće 2008. Na ćělesu tuteje čary natwarichu [[kolesowanska šćežka|kolesowansku šćežku]] přez [[Kumwałd]].
Ze Zhorjelca wjedu čary [[Železniska čara Berlin–Zhorjelc|do Berlina]], [[Železniska čara Žitawa–Nikriš|Nikriša (a Žitawy)]], [[Železniska čara Zhorjelc–Zawidow|Zawidowa]],
[[Železniska čara Węgliniec–Zhorjelc|Węglinieca (a Wrócławja)]] a [[Železniska čara Zhorjelc–Wałbrzych|do Wałbrzycha]].
==Žórła ==
<references/>
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Railway line 6212 (Germany)|Železniska čara Drježdźany–Zhorjelc}}
[[Kategorija:Železniska čara w Sakskej|Drježdźany–Zhorjelc]]
0i4uy94kquucrlbyzy93erzqiial2iq
Boryspil
0
19342
391526
383115
2026-07-08T21:06:57Z
J budissin
7
391526
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik město
|mjeno swójske= Бориспiль
|mjeno serbske= Boryspil
|wopon= Coat of Arms Boryspil.svg
|chorhoj= Прапор Борисполя.jpg
|region-ISO=UA-32
|šěrina=50/21/00
|dołhota=30/57/00
|wysokosć= 145
|přestrjeń= 37,01
|wobydlerstwo= 60885
|staw=2016
|póstowe čisło= 08300 — 08318
|předwólba=4495
|webstrona=
|Adresa=
|mapa=
}}
[[Dataja:Kiev borispol airport terminal f - panoramio.jpg|thumb|left]]
'''Boryspil''' ({{wrěči|uk|Бориспiль}}, {{wrěči|ru|Борисполь/''Borispol''}}) je město na [[Ukraina|Ukrainje]]. Leži w sewjernym dźělu kraja něhdźe 30 kilometrow juhowuchodnje [[Kijew]]a a słuša ke [[Oblasć Kyjiw|Kyjiwskej oblasći]].
Mjeno je [[grjekšćina|grjekskeho]] pochada: ''Βορυσθένης'' – ''Borysthenes'' je grjekske mjeno za [[Dnjepr]] a ''πόλις'' – ''polis'' ma woznam ''[[město]]''.
Ma něhdźe 60 tysac wobydlerjow.<ref>[https://web.archive.org/web/20160722124332/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2016/zb_nas_15.pdf Чисельнiсть наявного населення Украïни на сiчня 2016 року], Державна служба статистики Украïни, str. 41</ref>
Sydlišćo je so w lěće 1015 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa.
== Žórła ==
<references/>
== Literatura ==
* [https://web.archive.org/web/20200826082848/http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Boryspil_mst Бориспiль]// Енциклопедія історії України : у 10 т. / редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. ; Інститут історії України НАН України. — К. : Наук. думка, 2003. — Т. 1 : А — В. — С. 346-347. — ISBN 966-00-0734-5.
== Wotkazaj ==
{{commonscat|Boryspil}}
* [http://borispol-rada.gov.ua Oficielne webstrony]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1015]]
sfkq4nt2mdddddccccdgv0pazjbr6lc
Wikipedija:Serbske biografije
4
20023
391486
383732
2026-07-08T14:32:45Z
J budissin
7
391486
wikitext
text/x-wiki
{{TOC}}
{|class="wikitable sortable"
|+ Serbske biografije
|- class="hintergrundfarbe5"
! Mjeno !! rodź. !! městno rodź. !! zemr. !! městno zemr. !! pow.
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|A}}A || || {{Kótwica|A}} || || ||
|-
| [[Georg Adam]] || [[8. februara]] [[1874]] || [[Berlin]] || [[27. junija]] [[1948]] || [[Falkensee]] || němski lěkar, přełožowar
|-
| [[Horst Adam]] || [[1. apryla]] [[1939]] || [[Jatřob]] || || || žurnalist, šefredaktor Noweho Casnika
|-
| [[Manfred Adam]] || [[19. februara]] [[1935]] || [[Komorow (Wulka Dubrawa)|Komorow]] || [[27. apryla]] [[1977]] || [[Wojerecy]] || serbski žurnalist
|-
| [[Kito Albin]] || [[25. julija]] [[1802]] || [[Jaseń]] || [[11. julija]] [[1888]] || [[Gorjenow]] || farar, spisaćel nabožinskich spisow
|-
| [[Alojs Andricki]] || [[2. julija]] [[1914]] || [[Radwor]] || [[3. februara]] [[1943]] || [[Dachau]] || duchowny, narodny prócowar, martrar
|-
| [[Jan Andricki]] || [[22. oktobra]] [[1880]] || [[Pančicy]] || [[14. oktobra]] [[1955]] || [[Radwor]] || wučer, kantor, kulturny a narodny prócowar, dirigent
|-
| [[Jan Andricki (1618)|Jan Andricki]] (Mł) || [[]] [[1618]] || [[Kulow]] || [[15. nowembra]] [[1681]] || [[Osek]] || wučenc, wučer filozofije, duchowny
|-
| [[Mikławš Andricki]] || [[30. meje]] [[1871]] || [[Pančicy]] || [[18. decembra]] [[1908]] || [[Žitawa]] || duchowny, spisowaćel, publicist, přełožowar
|-
| [[Jan Ast]] || [[1. junija]] [[1655]] || [[Wojerecy]] || [[3. meje]] [[1733]] || [[Budyšin]] || farar, přełožowar
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|B}}B || || || || ||
|-
| [[Kurt Bałcar]] || [[24. februara]] [[1918]] || [[Čelno]] || [[22. decembra]] [[1972]] || [[Budyšin]] || wučer, šulski nawoda, lektor, redaktor
|-
| [[Měrćin Bałcar]] || [[9. nowembra]] [[1711]] || [[Baćoń]] || [[5. měrca]] [[1785]] || [[Grunau]] || farar, awtobiograf
|-
| [[Arnošt Bart]] || [[29. awgusta]] [[1870]] || [[Lětoń]] || [[15. februara]] [[1956]] || [[Brězynka (Malešecy)|Brězynka]] || překupc, politikar, sobuzałožer Domowiny
|-
| [[Jakub Bart]] (Mł) || [[27. februara]] [[1796]] || [[Chrósćicy]] || [[7. septembra]] [[1881]] || [[Chrósćicy]] || farar w Chrósćicach (wot 1834), kulturny stawiznar
|-
| [[Jakub Bart-Ćišinski]] || [[20. awgusta]] [[1856]] || [[Kukow]] || [[16. oktobra]] [[1909]] || [[Pančicy]] || basnik, publicist, redaktor, załožer serbskeje dramatiki
|-
| [[Jan Bartko]] || [[16. nowembra]] [[1821]] || [[Droby]] || [[18. meje]] [[1900]] || [[Budyšin]] || wučer, spisowaćel, basnik, małobyrgarski demokrat
|-
| [[Bjedrich Batš]] || [[24. januara]] [[1820]] || [[Tšupc]] || [[1. januara]] [[1907]] || pola [[Hamburg]]a || wučer, misionar, awtobiograf
|-
| [[Mikławš Bejmak]] || [[15. awgusta]] [[1897]] || [[Kamjenej (Radwor)|Kamjenej]] || [[20. julija]] [[1958]] || [[Pančicy-Kukow]] || wučer, kulturny prócowar
|-
| [[Bjedrich August Bergan]] || [[15. septembra]] [[1824]] || [[Dołha Boršć]] || [[16. februara]] [[1901]] || [[Drježdźany]] || farar, zakitowar serbstwa
|-
| [[Matej Berton]] || [[20. januara]] [[1873]] || [[Trjebink]] || [[27. februara]] [[1952]] || [[Trjebin]] || muler, twarski předewzaćel, narodny prócowar
|-
| [[Benjamin Běgaŕ]] || [[20. februara]] [[1873]] || [[Janšojce]] || [[26. septembra]] [[1945]] || [[Wětošow]] || farar
|-
| [[Ernst Immanuel Běmar]] (rk) || [[3. februara]] [[1739]] || [[Chołm]] || [[13. septembra]] [[1812]] || [[Klětno]] || farar w Klětnom (wot 1764), spisowaćel
|-
| [[Jan Běmar]] || [[12. januara]] [[1671]] || [[Rodecy]] || [[10. meje]] [[1742]] || [[Budestecy]] || farar, spisaćel nabožinskich spisow
|-
| [[Jan Gotthelf Běmar]] || [[11. měrca]] [[1704]] || [[Budestecy]] || [[29. apryla]] [[1747]] || [[Budyšin]] || farar, spisaćel nabožinskich spisow
|-
| [[Jan Gotthold Běmar]] || [[29. měrca]] [[1706]] || [[Budestecy]] || [[1. septembra]] [[1783]] || [[Budyšin]] || prědar, spisaćel nabožinskich spisow
|-
| [[Jan Gotttrau Běmar]] || [[29. awgusta]] [[1710]] || [[Budestecy]] || [[11. junija]] [[1779]] || [[Budestecy]] || farar, spisaćel nabožinskich spisow
|-
| [[Jurij Běr]] (rk) || [[30. januara]] [[1715]] || [[Chrósćicy]] || [[15. januara]] [[1784]] || [[Annaburg]] || farar we Wotrowje (prěni, wot 1758–1763), pedagogiski a narodny prócowar
|-
| [[Zacharias Běrlink]] || [[]] [[1619]] || [[Wojerecy]] || [[12. meje]] [[1695]] || [[Poršicy]] || farar, prócowar na polu rěčewědy
|-
| [[Marta Bětnarjowa]] || [[16. septembra]] [[1884]] || [[Stróža (Rakecy)|Stróža]] || [[17. apryla]] [[1965]] || [[Budyšin]] || korčmarka, wojowarka dźěłaćerskeho hibanja
|-
| [[Jan Hendrich Bjar]] || [[22. oktobra]] [[1837]] || [[Praskow]] || [[26. meje]] [[1859]] || [[Praskow]] || student, narodny prócowar
|-
| [[Albert Božydar Bjatkaŕ]] || [[24. awgusta]] [[1815]] || [[Lutol]] || [[9. julija]] [[1885]] || [[Choćebuz]] || farar, publicist, zakitowar serbstwa
|-
| [[Michał Bjedrich]] || [[23. decembra]] [[1855]] || [[Smjerdźaca]] || [[12. awgusta]] [[1876]] || [[Pěskecy]] || basnik
|-
| [[Mikławš Bjedrich-Radlubin]] || [[29. septembra]] [[1859]] || [[Smjerdźaca]] || [[3. julija]] [[1930]] || [[Worklecy]] || farar, humoristiski spisowaćel
|-
| [[Robert Bjela]] || [[2. junija]] [[1850]] || [[Łukow]] || [[22. januara]] [[1921]] || [[Berlin]] || lěkar, domiznowědnik, prehistorikar, basnik
|-
| [[Jan Bjenada]] (rk) || [[2. junija]] [[1715]] || [[Budyšin]] || [[19. apryla]] [[1800]] || [[Klukš]] || farar (1741–44 Delni Wujězd, 1744–1770 Minakał, wot 1770 Klukš), přełožer a nabožinski prócowar
|-
| [[Jakub Bjenš]] (Mł) || [[31. januara]] [[1808]] || [[Nowoslicy]] || [[12. septembra]] [[1888]] || [[Ralbicy]] || duchowny, awtobiografiski chronist
|-
| [[Hańža Bjeńšowa]] || [[27. měrca]] [[1919]] || [[Róžant]] || [[15. měrca]] [[1999]] || [[Budyšin]] || wučerka, spisowaćelka, redaktorka
|-
| [[Jurij Bjermich]] || [[23. awgusta]] [[1884]] || [[Haslow]] || [[6. januara]] [[1953]] || [[Haslow]] || žiwnosćer, předsyda Łužiskeho burskeho zwjazka
|-
| [[Wylem Bjero]] || [[4. septembra]] [[1902]] || [[Drjejce]] || [[26. awgusta]] [[1988]] || [[Choćebuz]] || nowinar, wučer, spisowaćel a přełožowar
|-
| [[Korla Błažij]] || [[17. awgusta]] [[1864]] || [[Běły Chołmc]] || [[24. januara]] [[1932]] || [[Łaz]] || šewc, zakitowar serbstwa
|-
| [[Carl Blechen]] || [[26. julija]] [[1798]] || [[Choćebuz]] || [[23. julija]] [[1840]] || [[Berlin]] || moler
|-
| [[Fryco Bojt]] || [[13. oktobra]] [[1826]] || [[Źiwize]] || [[26. oktobra]] [[1892]] || [[Žylow]] || wučer, publicist
|-
| [[Jan Bok]] || [[25. decembra]] [[1568]] || [[Wětošow]] || [[oktober]] [[1621]] || [[Uherský Brod]] || pedagog, basnik, politikar, humanist
|-
| [[Hanzo Boriš]] || [[]] [[1760]] || [[]] || [[]] [[1790]] || [[]] || gmejnski rychtar, burski wjednik
|-
| [[Bohusław Awgust Ból]] || [[11. junija]] [[1770]] || [[Bluń]] || [[21. februara]] [[1843]] || [[Wojerecy]] || superintendent, spěchowar wjesneho šulstwa
|-
| [[Karl Bohuměr Branc]] (rk) || [[29. julija]] [[1760]] || [[Ketlicy]] || [[26. oktobra]] [[1807]] || [[Duben]] || farar (1782–88 Kotecy, wot 1788 Dubc), starši Serbskeho prědarskeho towarstwa, nabožinski prócowar
|-
| [[Achim Brankačk]] || [[21. awgusta]] [[1926]] || [[Měrkow]] || [[18. februara]] [[2013]] || [[Kamjenc]] || serbski wučer, chórowy nawoda a awtor
|-
| [[Jan Brankačk]] || [[25. septembra]] [[1930]] || [[Worklecy]] || [[18. septembra]] [[1990]] || [[Lipsk]] || wědomostnik a profesor za serbske stawizny
|-
| [[Jurij Brankačk]] || [[2. oktobra]] [[1897]] || [[Łazk]] || [[7. januara]] [[1960]] || [[Lejpold]] || dźěłaćer, małoratar, zapósłanc wokrjesneho sejmika
|-
| [[Jan Brězan]] || [[31. decembra]] [[1488]] || [[Choćebuz]] || [[1. oktobra]] [[1549]] || [[Kralowc]] || teolog, reformator
|-
| [[Jurij Brězan]] || [[9. junija]] [[1916]] || [[Worklecy]] || [[12. měrca]] [[2006]] || [[Kamjenc]] || spisowaćel
|-
| [[Jurij Brězan (1900)|Jurij Brězan]] || [[6. septembra]] [[1900]] || [[Ralbicy]] || [[16. septembra]] [[1948]] || [[Dubí]] || překupc, duchowny, antifašist
|-
| [[Mikławš Brězan]] || [[4. awgusta]] [[1899]] || [[Worklecy]] || [[22. apryla]] [[1949]] || [[Worklecy]] || skałar, ratar, wjesnjanosta
|-
| [[Pětr Brězan]] (Mł) || [[29. junija]] [[1790]] || [[Sulšecy (Kulow)|Sulšecy]] || [[25. měrca]] [[1862]] || [[Ralbicy]] || farar (wot 1832 Ralbicy), domizniski stawiznar
|-
| [[Michał Bjedrich Broda]] (rk) || [[25. měrca]] [[1711]] || [[Budyšin]] || [[8. apryla]] [[1774]] || [[Budyšin]] || farar (wot 1755 Budyšin), nabožinski prócowar, wudaćel
|-
| [[Michał Awgust Brojer]] || [[23. awgusta]] [[1801]] || [[Radwor]] || [[5. julija]] [[1871]] || [[Budyšin]] || wučer, kulturny stawiznar
|-
| [[Kito Wylem Broniš]] || [[5. decembra]] [[1788]] || [[Pricyń]] || [[12. decembra]] [[1881]] || [[Drjowk]] || farar, rěčespytnik
|-
| [[Matej Bogumił Broniš]] || [[3. junija]] [[1868]] || [[Lutol]] || [[12. januara]] [[1937]] || [[Berlin]] || farar, rěčespytnik, wodźićel Delnjołužiskich Młodoserbow
|-
| [[Pawoł Fryco Broniš]] || [[9. junija]] [[1830]] || [[Jaseń]] || [[11. decembra]] [[1898]] || [[Choćebuz]] || farar, wudawar nabožinskeje literatury
|-
| [[Handrij Brósk]] || [[12. junija]] [[1802]] || [[Rakojdy]] || [[2. julija]] [[1877]] || [[Budestecy]] || farar, narodny prócowar
|-
| [[Jurij Brósk]] || [[25. awgusta]] [[1833]] || [[Malešecy]] || [[16. junija]] [[1915]] || [[Zhorjelc]] || farar, přełožowar, basnik
|-
| [[Jurij Brusk]] || [[30. awgusta]] [[1889]] || [[Hórki]] || [[26. měrca]] [[1950]] || [[Działoszyn]] || farar, spěchowar serbskeho dźiwadła
|-
| [[Měrćin Brückner z Brückensteina]] || [[]] [[1650]] || [[Nowa Wjes (Kulow)|Nowa Wjes]] || [[1. februara]] [[1700]] || [[Budyšin]] || tachant, nabožinski prócowar
|-
| (Jan) [[Jakub Bryl]] || [[8. oktobra]] [[1842]] || [[Stara Cyhelnica]] || [[15. awgusta]] [[1889]] || [[Stara Cyhelnica]] || chěžkar, braška, ludowy spisowaćel
|-
| [[Jakub Korla Bryl]] || [[26. měrca]] [[1811]] || [[Hrubjelčicy]] || [[17. měrca]] [[1865]] || [[Trnava]] || duchowny, misionar
|-
| [[Jan Bryl]] || [[29. měrca]] [[1879]] || [[Stara Cyhelnica]] || [[30. decembra]] [[1931]] || [[Budyšin]] || wučer, stawiznar
|-
| [[Jan Michał Budar]] || [[9. decembra]] [[1713]] || [[Hornja Hórka]] || [[25. nowembra]] [[1789]] || [[Hornja Hórka]] || ryćerkubler, prawiznik, załožer fundacije za serbsku chudźinu
|-
| [[Ben Budar]] || [[28. oktobra]] [[1928]] || [[Koslow]] || [[27. oktobra]] [[2011]] || [[Chrósćicy]] || spisowaćel, přełožowar
|-
| [[Beno Budar]] || [[19. měrca]] [[1946]] || [[Kulow]] || || || lyrikar, prozaist, wudawaćel a přełožowar
|-
| [[Hańža Budarjowa]] || [[17. oktobra]] [[1860]] || [[Mortkow]] || [[1. decembra]] [[1937]] || [[Łaz]] || ludowa basnjerka
|-
| [[Marja Budychojc]] || [[26. septembra]] [[1883]] || [[Strjažow]] || [[11. februara]] [[1946]] || [[Strjažow]] || gmejnska sotra, ludowa spisowaćelka
|-
| [[Jakub Buk]] || [[6. měrca]] [[1825]] || [[Zejicy]] || [[15. awgusta]] [[1895]] || [[Bad Wildungen]] || farar, wědomostnik, spisowaćel
|-
| [[Jan Buk]] || [[2. awgusta]] [[1922]] || [[Njebjelčicy]] || || || moler
|-
| [[Michał Buk]] || [[24. meje]] [[1804]] || [[Zejicy]] || [[8. měrca]] [[1865]] || [[Budyšin]] || farar, spisowaćel
|-
| [[Jan Bulank]] || [[7. septembra]] [[1931]] || [[Wotrow]] || [[17. januara]] [[2002]] || [[Mješicy]] || komponist a chórowy dirigent
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|C}}C || || || || ||
|-
| [[Herbert Cerna]] || [[9. septembra]] [[1905]] || [[Gory]] || [[24. oktobra]] [[1955]] || [[Popojce]] || farar, domiznowědnik
|-
| [[Měrana Cušcyna]] || [[22. decembra]] [[1961]] || [[Budyšin]] || || || wučerka, spisowaćelka
|-
| [[Jan Cuška]] || [[]] [[1766]] || [[Běły Chołmc]] || [[]] [[1795]] || [[]] || burski wjednik
|-
| [[Bjarnat Cyž]] || [[4. meje]] [[1951]] || [[Měrkow]] || || || politikar a funkcionar Domowiny
|-
| [[Handrij Cyž]] || [[25. septembra]] [[1758]] || [[Hruboćicy]] || [[19. meje]] [[1815]] || [[Hennersdorf]] || farar (1798–1806 Pfaffendorf, 1806–15 Hennersdorf), nabožinski spisowaćel katolskich Serbow
|-
| [[Jakub Cyž (1775)|Jakub Cyž]] || [[17. decembra]] [[1775]] || [[Časecy]] || [[2. februara]] [[1837]] || [[Šěrachow]] || farar, awtobiograf
|-
| [[Jakub Cyž (1901)|Jakub Cyž]] || [[10. awgusta]] [[1901]] || [[Žuricy]] || [[21. meje]] [[1955]] || [[Drježdźany]] || narodny prócowar, podpěrowar antifašistow
|-
| [[Jan Cyž-Hajničanski]] || [[19. decembra]] [[1883]] || [[Kašecy]] || [[8. awgusta]] [[1948]] || [[Zhorjelc]] || farar, narodny prócowar, předsyda Łužiskeje narodneje rady
|-
| [[Jan Cyž (1923)|Jan Cyž]] || [[16. julija]] [[1923]] || [[Njebjelčicy]] || [[21. januara]] [[1944]] || pola [[Woronjež]]a || hudźbnik
|-
| [[Jan Cyž (hudźbnik)|Jan Cyž]] || [[3. junija]] [[1955]] || [[Worklecy]] || || || komponist a hudźbnik
|-
| [[Jan Cyž (jurist)|Jan Cyž]] || [[13. januara]] [[1898]] || [[Žuricy]] || [[21. septembra]] [[1985]] || [[Budyšin]] || jurist, nakładnik, krajny rada Budyskeho wokrjesa
|-
| [[Jurij Cyž (spisowaćel)|Jurij Cyž]] || [[18. awgusta]] [[1848]] || [[Nowoslicy]] || [[9. apryla]] [[1874]] || [[Nowoslicy]] || spisowaćel
|-
| [[Jurij Cyž (prawiznik)|Jurij Cyž]] || [[6. oktobra]] [[1904]] || [[Žuricy]] || [[28. septembra]] [[1947]] || [[Praha]] || prawiznik, kulturny prócowar, antifašist
|-
| [[Michał Cyž (publicist)|Michał Cyž]] || [[4. decembra]] [[1825]] || [[Nowoslicy]] || [[8. julija]] [[1860]] || [[Kamjenc]] || adwokat, publicist, narodny prócowar
|-
| [[Michał Cyž (prawiznik)|Michał Cyž]] || [[7. meje]] [[1858]] || [[Žuricy]] || [[13. februara]] [[1947]] || [[Šěrachow]] || prawiznik, zarjadnik Serbskeho domu
|-
| [[Mikławš Cyž]] || [[4. decembra]] [[1825]] || [[Bóšicy]] || [[1. apryla]] [[1853]] || [[Budyšin]] || duchowny, spisowaćel, basnik
|-
| [[Pětr Cyž]] || [[17. septembra]] [[1811]] || [[Nowoslicy]] || [[30. januara]] [[1882]] || [[Nowoslicy]] || kubler, wjesny šołta, herbski rychtar
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|Č}}Č || || || || ||
|-
| [[Křesćan Černik]] || [[29. januara]] [[1877]] || [[Trjebin]] || [[12. septembra]] [[1934]] || [[Grodk]] || ratar, ludowy herc
|-
| [[Michał Čoch]] || [[2. nowembra]] [[1851]] || [[Porchow]] || [[]] [[1922]] || [[Nižny Nowgorod]] || gymnazialny wučer, składnostny basnik
|-
| [[Franc Čornak]] (Mł) || [[20. januara]] [[1858]] || [[Wóspork]] || [[4. decembra]] [[1932]] || [[Radeberg]] || farar (1891 Mišno, 1903 Radeberg), spisowaćel a basnik
|-
| [[Pawoł Čornak]] || [[5. januara]] [[1914]] || [[Šunow]] || [[11. meje]] [[1955]] || [[Budyšin]] || wučer, Domowinski funkcionar
|-
| [[Jěwa-Marja Čornakec]] || [[8. januara]] [[1959]] || [[Worklecy]] || || || spisowaćelka a dramaturgowka
|-
| [[Jakub Čórlich]] || [[20. julija]] [[1900]] || [[Němcy (wjes)|Němcy]] || [[8. apryla]] [[1989]] || || ratar, župan Wojerowskeje župy (1947–51)
|-
| [[Mikławš Čórlich]] || [[1. nowembra]] [[1784]] || [[Dubrjenk]] || [[1. awgusta]] [[1858]] || [[Radwor]] || farar, narodny prócowar
|-
| [[Maćij Čóška]] (Mł) || [[]] [[1690]] || [[Trupin]] || [[2. januara]] [[1754]] || [[Račice]], Čěska || duchowny, wučenc
|-
| [[Tobias Čuderły]] || [[]] [[1647]] || [[Wojerecy]] || [[28. junija]] [[1703]] || [[Łaz]] || farar, spisaćel nabožinskich spisow
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|Ć}}Ć || || || || ||
|-
| [[Jakub Ćežki]] (rk) || [[]] [[1684]] || [[Kulowc (Kulow)|Kulowc]] || [[5. awgusta]] [[1740]] || [[Budyšin]] || farar (wot 1721 w Kulowje), prěni zapisany chowanc Serbskeho sem., nabožinski a narodny prócowar
|-
| [[Donat Józef Ćěsla]] || [[]] [[1614]] || [[Chrósćicy]] || [[24. septembra]] [[1690]] || [[Budyšin]] || duchowny, spisaćel
|-
| [[Jan Ćěsla]] || [[16. decembra]] [[1840]] || [[Nowe Boranecy]] || [[11. oktobra]] [[1915]] || [[Neveklov]] || lěkar, basnik, přełožowar
|-
| [[Michał Ćěsla]] || [[12. nowembra]] [[1809]] || [[Radwor]] || [[]] [[1852]] || [[]] || zahrodkar a gmejnski předsteher w Radworju, wjednik serbskeho burskeho hibanja 1848/49
|-
| [[Jan Ćichor]] || [[7. junija]] [[1630]] || [[Wulke Ždźary]] || [[3. junija]] [[1669]] || [[Wóslink]] || farar, magister, přełožer
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|D}}D || || || || ||
|-
| [[Kito Dabo]] || [[8. oktobra]] [[1846]] || [[Popojce]] || [[17. apryla]] [[1904]] || [[Zaspy]] || wučer, kulturny prócowar
|-
| [[Karlo Kito Dalej]] || [[]] [[1806]] || [[Dešank]] || [[3. januara]] [[1892]] || [[Choćebuz]] || sudniski tołmačer, wučer serbšćiny
|-
| [[Měto Dalic]] || [[]] [[1684]] || [[Wjerbno]] || [[]] [[1740]] || [[Wjerbno]] || burski wjednik
|-
| [[Jan Bohuwěr Dalwica-Dólba]] || [[6. septembra]] [[1785]] || [[Wóspork]] || [[19. septembra]] [[1849]] || [[Chortnica]] || kěrlušer z luda
|-
| [[Jan Bohuchwał Dejka]] || [[18. februara]] [[1779]] || [[Budyšin]] || [[2. awgusta]] [[1853]] || [[Budyšin]] || wudawaćel nowin a nowinar
|-
| [[Jurij Delan]] || [[6. awgusta]] [[1878]] || [[Časecy]] || [[12. septembra]] [[1952]] || [[Kukow]] || farar, fejetonist, kulturny stawiznar, Domowinski prócowar
|-
| [[Jakub Delank]] (A.Si.) || [[]] [[1766]] || [[Myšecy]] || [[6. julija]] [[1845]] || [[Hbjelsk]] || farar (1797–1836 Hbjelsk), składnostny basnik
|-
| [[Hana Delanowa]] || [[16. julija]] [[1913]] || [[Měrkow]] || [[11. meje]] [[1947]] || [[Měrkow]] || ludowa spěwarka, antifašistka
|-
| [[Jurij Delenk]] || [[22. apryla]] [[1882]] || [[Wutołčicy]] || [[11. apryla]] [[1918]] || pola [[Armentieres]] || duchowny, publicist, zasłužbny organizator serbskeho časopismowstwa
|-
| [[Jakub Delenka]] || [[10. julija]] [[1695]] || [[Słona Boršć]] || [[]] [[1763]] || [[Budyšin]] || rězbar
|-
| [[Božidar Dobrucky]] || [[7. oktobra]] [[1893]] || [[Wojerecy]] || [[7. měrca]] [[1957]] || [[Budyšin]] || farar, narodny prócowar, spisowaćel
|-
| [[Jan Emanuel Dobrucký]] (Mk) || [[13. februara]] [[1854]] || [[Mošovce]] (SK) || [[19. februara]] [[1921]] || [[Wojerecy]] || archidiakonus we Wojerecach (wot 1885), spisowaćel a přełožer, nan B. Dobruckeho
|-
| [[Matej Dołhi]] || [[24. meje]] [[1704]] || [[Dobrošecy]] || [[2. nowembra]] [[1786]] || [[Mały Wjelkow]] || Ochranowski prócowar
|-
| [[Róža Domašcyna]] || [[11. awgusta]] [[1951]] || [[Sernjany]] || || || basnica, přełožowarka a wudawaćelka
|-
| [[Franc Moric Domaška]] || [[24. septembra]] [[1862]] || [[Nosaćicy]] || [[26. septembra]] [[1931]] || [[Budestecy]] || farar, składnostny spisowaćel
|-
| [[Michał Domaška]] || [[23. měrca]] [[1820]] || [[Komorow (Rakecy)|Komorow]] || [[7. junija]] [[1897]] || [[Ketlicy]] || farar, pěsnjer
|-
| (Mikławš) [[Romuald Domaška]] || [[28. julija]] [[1869]] || [[Koslow]] || [[2. julija]] [[1945]] || [[Worklecy]] || rjadny duchowny, spisowaćel, kulturny prócowar
|-
| [[Marjana Domaškojc]] || [[28. februara]] [[1872]] || [[Cazow]] || [[11. awgusta]] [[1946]] || [[Cazow]] || basnjerka, spisowaćelka
|-
| [[Pětr Donat]] (rk) || [[25. junija]] [[1766]] || [[Lejno (Pančicy-Kukow)|Lejno]] || [[]] [[1841]] || [[Kulow]] || wučer, direktor Kulowskeje šule
|-
| [[Tanja Donatec]] || [[27. julija]] [[1971]] || [[Budyšin]] || || || spěwarka
|-
| [[Mikławš Dórnik]] || [[9. meje]] [[1877]] || [[Njebjelčicy]] || [[24. oktobra]] [[1946]] || [[Šěrachow]] || farar, spěchowar serbskeho dźiwadła
|-
| [[Kito Drabow]] (G.H.) || [[17. oktobra]] [[1859]] || [[Rogozno (Choćebuz)|Rogozno]] (w. Choćebuz) || [[29. awgusta]] [[1926]] || [[Chmjelow]] || wučer, chórowy nawoda, Maśicar
|-
| [[Pětr Ławrjenc Dubjenka]] || [[]] [[1664]] || [[Kulow]] || [[14. januara]] [[1721]] || [[Kulow]] || farar, pěsnjer
|-
| [[Arnošt Ota Dučman]] || [[5. februara]] [[1896]] || [[Běła Hora]] || [[31. oktobra]] [[1945]] || [[Budyšin]] || nowinar
|-
| [[Handrij Dučman]] || [[27. februara]] [[1836]] || [[Bozankecy]] || [[7. apryla]] [[1909]] || [[Drježdźany]] || farar, spisowaćel, basnik
|-
| [[Pětr Dučman]] || [[13. měrca]] [[1839]] || [[Bozankecy]] || [[6. februara]] [[1907]] || [[Budyšin]] || lěkar, narodny prócowar
|-
| [[Jurij Dumiš]] || [[18. februara]] [[1679]] || [[Wjelkowy]] || [[februar]] [[1753]] || [[Łuty]] || farar, spisaćel nabožinskich spisow
|-
| [[Jan Dwórnik]] || [[12. julija]] [[1871]] || [[Nowa Wjes/Sprjewja]] || [[7. julija]] [[1928]] || [[Rakecy]] || sobuzałožer Domowiny, Łužiskeje ludoweje strony a Łužiskeho burskeho zwjazka
|-
| [[Benedikt Dyrlich]] || [[21. apryla]] [[1950]] || [[Nowa Wjeska]] || || || basnik, přełožowar, nowinar a politikar
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|E}}E || || || || ||
|-
| [[Kito Ela]] || [[13. apryla]] [[1949]] || [[Komorow pola Rakec]] || || || wučer, nawoda Choćebuskeho WITAJ-centruma
|-
| [[Juro Ermel]] || [[]] [[1610]] || [[Kalawa]] || [[]] [[1685]] || [[Choćebuz]] || Měšćanski wučer a farar, spisaćel
|-
| [[Carolina Eyckec]] || [[26. decembra]] [[1987]] || blisko Berlina || || || hudźbnica
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|F}}F || || || || ||
|-
| [[Kryšan Bjedrich Faber]] || [[19. nowembra]] [[1682]] || [[Bukow]] || [[9. apryla]] [[1748]] || [[Klukš]] || farar, zběrar serbskich knihow
|-
| [[Krystof Gabriel Fabricius]] || [[18. meje]] [[1684]] || [[Tśěšojce]] || [[12. junija]] [[1757]] || [[Dubc]] || farar, spisaćel, rozswětler
|-
| [[Handrij Falka]] || [[18. awgusta]] [[1837]] || [[Bukojna (Malešecy)|Bukojna]] || [[8. apryla]] [[1917]] || [[Bukojna (Malešecy)|Bukojna]] || ludowy basnik
|-
| [[Hanka Fascyna]] || [[16. nowembra]] [[1935]] || [[Komorow pola Rakec]] || [[15. apryla]] [[2002]] || Komorow p.R. || slawistka a direktorka Budyskeho Serbskeho muzeja
|-
| [[Helmut Faska]] || [[8. apryla]] [[1932]] || [[Wuježk pod Čornobohom|Wuježk]] || [[15. januara]] [[2024]] || [[Wojerecy]] || rěčespytnik
|-
| [[Gustaw Feurich]] || [[8. decembra]] [[1868]] || [[Hodźij]] || [[1. februara]] [[1949]] || [[Hodźij]] || přirodospytnik
|-
| [[Frank Förster]] || [[3. julija]] [[1937]] || [[Mužakow]] || [[13. meje]] [[2011]] || [[Radobyle]] || ludowědnik, stawiznar, awtor
|-
| [[Korla Awgust Fiedler]] || [[15. nowembra]] [[1835]] || [[Njezdašecy]] || [[16. meje]] [[1917]] || [[Budyšin]] || wučer, pěsnjer, hudźbnik, kulturny prócowar
|-
| [[Jan Arnošt Frajšlag]] || [[22. nowembra]] [[1869]] || [[Debsecy]] || [[8. apryla]] [[1951]] || [[Hornja Hórka]] || wučer, komponist, chórowy dirigent
|-
| [[Jan Józef Ignac Freišlag ze Šmidentala]] || [[]] [[1670]] || [[Chrósćicy]] || [[2. měrca]] [[1743]] || [[Budyšin]] || duchowny, nabožinski prócowar
|-
| [[Abraham Frencel]] || [[19. nowembra]] [[1656]] || [[Kózło]] || [[15. apryla]] [[1740]] || [[Schönau]] || farar, magister, sorabist, domiznowědnik, stawizniski slědźer
|-
| [[Michał Frencel]] || [[2. februara]] [[1628]] || [[Běčicy]] || [[29. junija]] [[1706]] || [[Budestecy]] || farar, rěčespytny slědźer, sobuzałožer hornjoserbskeje spisowneje rěče
|-
| [[Michał Frencel (1667)|Michał Frencel]] || [[14. februara]] [[1667]] || [[Budestecy]] || [[]] [[1752]] || [[Wojerecy]] || farar, basnik
|-
| [[Salomon Bohuchwał Frencel]] || [[25. januara]] [[1701]] || [[Čorny Chołmc]] || [[22. měrca]] [[1768]] || [[Wojerecy]] || farar, spisaćel a chronikar
|-
| [[Alfons Frencl]] || [[14. decembra]] [[1946]] || [[Róžant]] || || || wučer, spisowaćel, domiznowědnik
|-
| [[Helmut Fryča]] || [[1. apryla]] [[1907]] || [[Wednarecy]] || [[20. julija]] [[1964]] || [[Budyšin]] || wučer, hudźbnik, komponist a dirigent w SLA
|-
| [[Jan Albert Nathanael Fryco]] || [[22. julija]] [[1772]] || [[Lubin (Błóta)|Lubin]] || [[24. měrca]] [[1803]] || [[Łojow]] || farar, prócowar na polu spisowneje serbšćiny
|-
| [[Jan Bjedrich Fryco]] || [[20. septembra]] [[1747]] || [[Gołkojce]] || [[15. januara]] [[1819]] || [[Gołkojce]] || farar, spisaćel, rěčewědnik a demograf
|-
| [[Pomgajbog Kristalub Fryco]] || [[16. oktobra]] [[1744]] || [[Gołkojce]] || [[17. měrca]] [[1815]] || [[Choćebuz]] || farar, pietist, spisaćel, basnik
|-
| [[Mikławš Jakub Fulk]] || [[15. awgusta]] [[1754]] || [[Chrósćicy]] || [[11. meje]] [[1829]] || [[Budyšin]] || duchowny, katolski rozswětler, nabožinski prócowar
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|G}}G || || || || ||
|-
| [[Izolda Gardošowa]] || [[5. septembra]] [[1938]] || [[Žitawa]] || [[20. septembra]] [[1979]] || [[Budyšin]] || wědomostnica-folkloristka, bibliografka
|-
| [[Jan Gelanski]] || [[3. nowembra]] [[1699]] || [[Hnašecy]] || [[9. februara]] [[1767]] || [[Hodźij]] || žiwnosćer, dohladowar statnych dróhow, polyglot
|-
| [[Handrij Gědan]] || [[13. apryla]] [[1728]] || [[Cyžecy]] || [[29. januara]] [[1783]] || [[Bart]] || wučer, kantor, spisaćel nabožinskich spisow
|-
| [[Dabit Boguwěr Głowan]] || [[13. apryla]] [[1788]] || [[Čorny Chołmc]] || [[2. nowembra]] [[1865]] || [[Berlin]] || wučer, wuznamny pedagog, spisowaćel, zakitowar serbstwa
|-
| [[Hendrich Głowan]] || [[20. oktobra]] [[1833]] || [[Huštań]] || [[1. nowembra]] [[1884]] || [[Lutol]] || wučer, spisowaćel
|-
| [[Kito Samuel Głowan]] || [[24. měrca]] [[1774]] || [[Wojerecy]] || [[30. apryla]] [[1837]] || [[Maliń]] || wučer, zakitowar serbstwa
|-
| [[Měrćin Golian]] || [[10. oktobra]] [[1692]] || [[Wotrow]] || [[9. meje]] [[1759]] || [[Budyšin]] || farar, spisaćel nabožinskich spisow
|-
| [[Jan Gólč]] || [[4. meje]] [[1864]] || [[Rakecy]] || [[16. oktobra]] [[1916]] || [[Rakecy]] || farar, kulturny prócowar
|-
| [[Julius Herman Gólč]] || [[5. julija]] [[1831]] || [[Dubo]] || [[2. apryla]] [[1906]] || [[Rakecy]] || farar, zakitowar serbstwa
|-
| [[Fryco Grěšeńc]] || [[8. meje]] [[1891]] || [[Dubje]] || [[27. februara]] [[1965]] || [[Wětošow]] || wučer, wojowar za socialne prawa dźěławych
|-
| [[Jan Greško]] || [[22. oktobra]] [[1854]] || [[Drjowk]] || [[]] [[1925]] || [[Waršawa]] || narodny prócowar, pućrubar serbsko-pólskeje wzajomnosće
|-
| [[Maks Gros]] || [[2. decembra]] [[1897]] || [[Zubornička]] || [[16. junija]] [[1981]] || [[Chróstawa]] || funkcionar Domowiny
|-
| [[Jan Grólmus]] || [[23. decembra]] [[1851]] || [[Radwor]] || [[17. januara]] [[1924]] || [[Radwor]] || wučer, šulski direktor, kulturny prócowar
|-
| [[Marja Grólmusec]] || [[24. apryla]] [[1896]] || [[Lipsk]] || [[6. awgusta]] [[1944]] || [[Ravensbrück]] || wučerka, nowinarka, antifašistka
|-
| [[Kito Grys]] || [[10. meje]] [[1766]] || [[Hajnk]] || [[26. februara]] [[1855]] || [[Žylow]] || wučer, kěrlušer
|-
| [[Mjertyn Grys]] || [[8. oktobra]] [[1818]] || [[Hochoza]] || [[21. oktobra]] [[1878]] || [[Nowa Wjas (Picnjo)|Nowa Wjas]] || wučer, kěrlušer, basnik
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|H}}H || || || || ||
|-
| [[Jan Haješ]] || [[22. januara]] [[1873]] || [[Lipiny]] || [[5. decembra]] [[1960]] || [[Łaz]] || překupc, spěchowar serbskeho kulturneho žiwjenja
|-
| [[Jurij Hajna]] || [[11. septembra]] [[1877]] || [[Židow]] || [[6. septembra]] [[1952]] || [[Budyšin]] || moler, raděrowar
|-
| [[Mikławš Hajna]] || [[29. oktobra]] [[1876]] || [[Kukow]] || [[19. septembra]] [[1941]] || [[Konjecy (Ralbicy-Róžant)|Konjecy]] || wučer, ludowy spisowaćel, fejetonist
|-
| [[Richard Hajna]] || [[18. septembra]] [[1897]] || [[Splósk]] || [[11. junija]] [[1961]] || [[Splósk]] || wikowar, braška, narodny prócowar
|-
| [[Jan Hajnca]] || [[13. nowembra]] [[1852]] || [[Njeswačidło]] || [[31. měrca]] [[1926]] || [[Wjelećin]] || ludowy basnik
|-
| [[Pětr Bjedrich Halka]] || [[25. januara]] [[1761]] || [[Bobolcy]] || [[4. meje]] [[1833]] || [[Jabłońc]] || farar, domiznowědnik
|-
| [[Hodan Hawštyn Hałš]] || [[]] [[1640]] || [[Kulowc (Kulow)|Kulowc]] || [[19. nowembra]] [[1703]] || [[Kulow]] || farar (1675–83 Radwor, wot 1683 Kulow)
|-
| [[Jan Arnošt Hančka]] || [[11. septembra]] [[1867]] || [[Hućina]] || [[17. junija]] [[1928]] || [[Poršicy]] || wučer, ludowy spisowaćel
|-
| [[Jan Jurij Prokop Hančka]] || [[7. meje]] [[1731]] || [[Radwor]] || [[4. junija]] [[1789]] || [[Klóšter Marijina Hwězda]] || rjadnik, rěčespytnik, spisaćel nabožinskich spisow
|-
| [[Jurij Handrik]] || [[10. měrca]] [[1897]] || [[Jaseńca (Bóšicy)|Jaseńca]] || [[17. septembra]] [[1963]] || [[Njebjelčicy]] || farar, kulturny prócowar, podpěrowar Domowiny
|-
| [[Matej Handrik]] || [[5. apryla]] [[1864]] || [[Jamno]] || [[6. februara]] [[1946]] || [[Erdeborn]] || farar, serbowědnik, narodny prócowar
|-
| [[Michał Handrik-Ćěsla]] || [[23. decembra]] [[1846]] || [[Radwor]] || [[22. junija]] [[1928]] || [[Fribourg]] || mjezynarodnje připóznaty wuměłski knihiwjazar
|-
| [[Beno Hanski]] || [[18. junija]] [[1922]] || [[Pěskecy]] || [[30. junija]] [[1979]] || [[Zdechovice]] || ratar, předsyda kooperacije "Sorabija"
|-
| [[Jan Hanski]] || [[24. nowembra]] [[1925]] || [[Njebjelčicy]] || [[15. julija]] [[2004]] || [[Eisenhüttenstadt]] || moler
|-
| [[Jan Hantšo-Hano]] || [[17. septembra]] [[1846]] || [[Slepo]] || [[31. oktobra]] [[1901]] || [[Slepo]] || ratar, domiznowědnik
|-
| [[Jan Haša (1575)]] || [[]] [[1575]] || [[Njeswačidło]] || [[28. februara]] [[1650]] || [[Budyšin]] || farar (1621–30 Kulow), prěni serbski tachant w Budyšinje
|-
| [[Jan Haša]] || [[4. meje]] [[1842]] || [[Zajdow]] || [[19. meje]] [[1863]] || [[Zajdow]] || Spisaćel, přełožowar
|-
| [[Mikławš Haša]] || [[24. awgusta]] [[1862]] || [[Zajdow]] || [[31. julija]] [[1890]] || [[Zajdow]] || wučer, kulturny prócowar
|-
| [[Jan Michał Haška]] || [[13. septembra]] [[1778]] || [[Kulow]] || [[27. januara]] [[1854]] || [[Budyšin]] || farar, spisaćel nabožinskich spisow
|-
| [[Michał Haška]] || [[4. oktobra]] [[1827]] || [[Kulow]] || [[]] [[1870]] || [[Moravská Ostrava]] || zastojnik, prozaist w młodych lětach
|-
| [[Gusta Hatas]] || [[14. junija]] [[1842]] || [[Mała Dubrawa]] || [[12. decembra]] [[1901]] || [[Horni Wujězd]] || brunicowy dźěłaćer, ludowy basnik
|-
| [[Korla Benjamin Hatas]] || [[19. apryla]] [[1806]] || [[Łućo]] || [[24. januara]] [[1839]] || [[Njeswačidło]] || farar, basnik
|-
| [[Michał Haupt]] || [[16. februara]] [[1750]] || [[Lubjenc]] || [[19. měrca]] [[1799]] || [[Wulki Wjelkow]] || wučer, přełožowar, kěrlušer
|-
| [[Jan Bohumił Hauptmann]] (G.H.) || [[19. meje]] [[1703]] || [[Wittenberg]] || [[2. februara]] [[1768]] || [[Lubnjow]] || farar (wot 1750 Lubnjowski wyši farar), delnjoserbski gramatikar
|-
| [[Jan Józef Hawštyn Hauptmann]] || [[11. februara]] [[1709]] || [[Kulow]] || [[10. meje]] [[1771]] || [[Budyšin]] || duchowny, spisaćel
|-
| [[Awgust Bjarnat Hawfa]] || [[13. oktobra]] [[1819]] || [[Budyšin]] || [[3. apryla]] [[1874]] || [[Róžant]] || wučer, dopisowar do Katolskeho Posoła
|-
| [[Wylem Haža]] || [[16. awgusta]] [[1891]] || [[Nowe Město/Sprjewja]] || [[4. decembra]] [[1954]] || [[Miłoraz]] || dźěłaćer, Domowinski prócowar
|-
| [[Jan Hejduška]] || [[14. nowembra]] [[1915]] || [[Njebjelčicy]] || [[]] [[1944]] || na wuchodnej fronće || aktiwni čłon Praskeje Serbowki, basnik
|-
| [[Jurij Hejduška]] || [[19. apryla]] [[1874]] || [[Hórki]] || [[8. meje]] [[1956]] || [[Budyšin]] || duchowny, spisaćel nabožinskich spisow
|-
| [[Jan Hejna]] || [[29. septembra]] [[1816]] || [[Mała Boršć]] || [[]] [[1891]] || [[Awstralska]] || wjednik serbskeho burskeho hibanja 1848/49, ludowy basnik
|-
| [[Arnošt Helas]] || [[6. oktobra]] [[1840]] || [[Psowje]] || [[13. oktobra]] [[1920]] || [[Njeswačidło]] || ćěsla, ludowy basnik a spisowaćel
|-
| [[Jurij Henčl]] || [[6. awgusta]] [[1905]] || [[Kozarcy]] || [[4. januara]] [[1938]] || [[Kozarcy]] || student, fejetonist, narodny prócowar
|-
| [[Arnošt Hennersdorf]] || [[11. oktobra]] [[1884]] || [[Přiwćicy]] || [[27. januara]] [[1965]] || [[Dažin]] || ratar, kulturny prócowar
|-
| [[Jan Hercog]] || [[1. februara]] [[1924]] || [[Krakecy]] || [[6. junija]] [[1979]] || [[Budyšink]] || muler, pioněr brigadneho hibanja Serbskeje młodźiny, kulturny a Domowinski prócowar
|-
| [[Arnošt Herman]] || [[28. januara]] [[1871]] || [[Wuricy]] || [[13. januara]] [[1940]] || [[Budyšin]] || prawiznik, domiznowědnik, předsyda Maćicy Serbskeje
|-
| [[Jakub Herman]] || [[6. meje]] [[1836]] || [[Swinjarnja]] || [[10. meje]] [[1916]] || [[Worklecy]] || farar, mecen a spěchowar serbskeje literatury
|-
| [[Hańža Hernaštec]] || [[]] [[1750]] || [[Rachlow (Kulow)|Rachlow]] || [[2. awgusta]] [[1769]] || [[Wojerecy]] || wopor feudalneje justicy
|-
| [[Bjarnat Hicka]] || [[22. oktobra]] [[1867]] || [[Ralbicy]] || [[3. měrca]] [[1923]] || [[Worklecy]] || farar (1910–22 Chrósćicy), literarny prócowar
|-
| [[Mikławš Hicka]] || [[13. januara]] [[1821]] || [[Hórki]] || [[14. decembra]] [[1899]] || [[Špitl]] || wučer, publicist, małobyrgarski demokrat (1848/49)
|-
| [[Pětr Hila]] || [[31. julija]] [[1860]] || [[Šunow]] || [[21. nowembra]] [[1932]] || [[Chrósćicy]] || wučer, kantor, dirigent
|-
| [[Michał Hilbjenc]] || [[4. julija]] [[1758]] || [[Bórk (Budyšin)|Bórk]] || [[4. decembra]] [[1816]] || [[Budyšin]] || farar, składnostny basnik
|-
| [[Alwin Hladki]] || [[14. awgusta]] [[1898]] || [[Brězow]] || [[6. januara]] [[1965]] || [[Čornjow]] || muler, kulturny prócowar
|-
| [[Arnošt Holan]] || [[29. decembra]] [[1882]] || [[Janecy]] || [[12. decembra]] [[1948]] || [[Budyšin]] || wučer, antifašist
|-
| [[Jan Arnošt Holan]] || [[25. měrca]] [[1853]] || [[Drječin]] || [[1. februara]] [[1921]] || [[Lukojanow]] || gymnazialny wučer, spisowaćel
|-
| [[Jan Hórčanski]] || [[19. meje]] [[1722]] || [[Wujězd]] || [[18. decembra]] [[1799]] || [[Zhorjelc]] || gymnazialny wučer, spisowaćel, rozswětler
|-
| [[Michał Hórnik (spěwar)|Michał Hórnik]] || [[28. awgusta]] [[1814]] || [[Nowoslicy]] || [[10. apryla]] [[1873]] || [[Chrósćicy]] || ludowy wuměłc-husler, spěwar
|-
| [[Michał Hórnik]] || [[1. septembra]] [[1833]] || [[Worklecy]] || [[22. februara]] [[1894]] || [[Budyšin]] || duchowny, filolog, kulturny stawiznar, spisowaćel, přełožowar, wudawaćel
|-
| [[Jan Božydar Hultš]] || [[4. junija]] [[1866]] || [[Wjaska]] || [[29. meje]] [[1925]] || [[Gelsenkirchen]] || gymnazialny profesor, spisowaćel, basnik
|-
| [[Hanso Hünchen]] || [[29. nowembra]] [[1892]] || [[Radowiza]] || [[22. apryla]] [[1977]] || [[Groźišćo]] || wučer, kulturny prócowar, ludowy powědar
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|Ch}}Ch || || || || ||
|-
| [[Jurij Chěžka]] || [[22. julija]] [[1917]] || [[Hórki]] || [[oktober]] [[1944]] || pola [[Kragujevac]]a || basnik, antifašist
|-
| [[Jan Chojnan]] || [[24. awgusta]] [[1616]] || [[Wiki]] || [[]] [[1664]] || [[Lubnjow]] || farar, rěčespytnik
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|I}}I || || || || ||
|-
| [[Jaroměr Hendrich Imiš]] || [[16. decembra]] [[1819]] || [[Bukojna (Malešecy)|Bukojna]] || [[12. decembra]] [[1897]] || [[Hodźij]] || farar, narodny a kulturny prócowar
|-
| [[Mila Imišowa]] rodź. Pfulec || [[26. měrca]] [[1827]] || [[Přišecy]] || [[21. februara]] [[1895]] || [[Hodźij]] || basnjerka
|-
| [[Richard Iselt]] || [[2. apryla]] [[1889]] || [[Budyšin]] || [[16. oktobra]] [[1965]] || [[Budyšin]] || wučer, spisowaćel
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|J}}J || || || || ||
|-
| [[Mikławš Jacsławk]] || [[13. februara]] [[1827]] || [[Nowoslicy]] || [[29. julija]] [[1862]] || [[Njebjelčicy]] || duchowny, basnik, satěriski spisowaćel
|-
| [[Michał Jakobi]] || [[]] [[1628]] || [[Kamjenc]] || [[]] [[1694]] || [[Sepicy]] || farar, rěčespytnik
|-
| [[Arnošt Bohuwěr Jakub]] || [[16. februara]] [[1800]] || [[Budyšin]] || [[4. februara]] [[1854]] || [[Budyšin]] || farar, spisaćel
|-
| [[Jan Bohuwěr Jakub]] || [[28. julija]] [[1849]] || [[Budyšin]] || [[28. apryla]] [[1913]] || [[Drježdźany]] || gymnazialny profesor
|-
| [[Jurij Jakub]] || [[24. oktobra]] [[1839]] || [[Budyšin]] || [[21. nowembra]] [[1913]] || [[Budyšin]] || farar, předsyda Serbskeje prědarskeje konferency
|-
| [[Filip Jakubaš]] || [[27. apryla]] [[1895]] || [[Bójswecy]] || [[9. meje]] [[1966]] || [[Šěrachow]] || wučer, słownikar
|-
| [[Józef Jakubaš]] || [[15. nowembra]] [[1890]] || [[Bójswecy]] || [[13. februara]] [[1958]] || [[Worklecy]] || farar, basnik, spisowaćel
|-
| [[Jan Hawštyn Jakubec]] || [[5. oktobra]] [[1700]] || [[Bělšecy]] || [[21. oktobra]] [[1778]] || [[Budyšin]] || duchowny, fundator hospitala w Kulowje
|-
| [[Mikławš Jakubica]] || [[]] [[]] || [[]] || [[]] [[]] || [[]] || farar, přełožer Noweho testamenta do serbšćiny
|-
| [[Gustaw Janak]] || [[16. oktobra]] [[1895]] || [[Čelno]] || [[30. meje]] [[1980]] || [[Budyšin]] || knihikupc, kulturny prócowar
|-
| [[Korla Janak]] || [[23. januara]] [[1891]] || [[Chelno]] || [[27. meje]] [[1968]] || [[Chelno]] || komunistiski rewolucionar
|-
| [[Caspar Janitius]] || [[]] [[1550]] || [[Budyšin]] || [[18. měrca]] [[1597]] || [[Budyšin]] || wučer, magister, basnik, humanist
|-
| [[Jan Awgust Janka]] || [[14. měrca]] [[1764]] || [[Bukecy]] || [[8. decembra]] [[1833]] || [[Chołm]] || farar, sobuwudawaćel prěnjeho serbskeho časopisa
|-
| [[Jakub Janus (duchowny)|Jakub Janus]] || [[]] [[1530]] || [[Choćebuz]] || [[]] [[1583]] || [[Rólany]] || duchowny, wučenc a humanist
|-
| [[Jakub Janus (prawiznik)|Jakub Janus]] || [[23. septembra]] [[1568]] || [[Lubnjow]] || [[]] [[1650]] || [[Chocébuz]] || prawiznik, stawizniski slědźer
|-
| [[Pětr Innocenc Jawork]] || [[17. meje]] [[1836]] || [[Miłoćicy]] || [[2. julija]] [[1897]] || [[Osek]] || farar, publicist
|-
| [[Maćij Wjacław Jäckel]] || [[11. septembra]] [[1655]] || [[Kulow]] || [[16. januara]] [[1738]] || [[Praha]] || rězbar čěskeho baroka
|-
| [[Jan Awgust Jenč]] || [[10. měrca]] [[1836]] || [[Budyšin]] || [[22. decembra]] [[1918]] || [[Niederlößnitz]] || wučer, stawiznar, ludowědnik, přirodowědnik
|-
| [[Korla Awgust Jenč]] || [[8. oktobra]] [[1828]] || [[Čornjow]] || [[15. měrca]] [[1895]] || [[Palow]] || farar, bibliograf, literarny historikar, stawiznar, organizator studentskeho žiwjenja
|-
| [[Rudolf Jenč]] || [[30. awgusta]] [[1903]] || [[Budyšin]] || [[5. apryla]] [[1979]] || [[Budyšin]] || literarny stawiznar a rěčespytnik, kulturny prócowar
|-
| [[Pawoł Jenka]] || [[11. februara]] [[1907]] || [[Mikow]] || [[6. meje]] [[1971]] || [[Budyšin]] || wučer, hudźbnik, kulturny prócowar
|-
| [[Jurij Ješki]] || [[15. měrca]] [[1896]] || [[Kopšin]] || [[3. nowembra]] [[1970]] || [[Praha]] || twarski inženjer, kulturny prócowar
|-
| [[Jan Jakub Jězorka]] || [[2. septembra]] [[1809]] || [[Jawor]] || [[]] [[1850]] || [[]] || wulkobur, wjesny sudnik w Jaworje, wjednik burskeho hibanja 1848/49
|-
| [[Matej Jokuš]] (A.Si.) || [[]] [[1668]] || [[Čorne Noslicy]] || [[31. awgusta]] [[1735]] || [[Hbjelsk]] || farar (1698–1735 Hbjelsk), nabožinski přełožer (biblije)
|-
| [[Hajno Jordan]] || [[24. nowembra]] [[1882]] || [[Popojce]] || [[28. měrca]] [[1917]] || [[Villers devant le Tour]] || wučer, mjenowědnik, kulturny prócowar
|-
| [[Hendrich Jordan]] || [[20. februara]] [[1841]] || [[Čelno]] || [[3. měrca]] [[1910]] || [[Popojce]] || wučer, spisowaćel, narodny prócowar
|-
| [[Jan Pětr Jordan]] || [[15. februara]] [[1818]] || [[Čěškecy]] || [[20. meje]] [[1891]] || [[Wiń]] || slawist, publicist, redaktor, nakładnik
|-
| [[Karlo Jordan]] || [[22. meje]] [[1885]] || [[Popojce]] || [[3. meje]] [[1967]] || [[Choćebuz]] || wučer, narodny prócowar
|-
| [[Jan Bohumił Junghänel]] || [[21. decembra]] [[1753]] || [[Wóspork]] || [[13. februara]] [[1810]] || [[Slepo]] || farar, składnostny basnik, ludowědnik
|-
| [[Hrjehor Józef Just]] (Mł) || [[28. februara]] [[1671]] || [[Kukow]] || [[22. meje]] [[1742]] || [[Chrósćicy]] || farar (wot 1719 Chrósćicy), załožer fundacije za wukubłanje Serbow
|-
| [[Jan Just]] || [[7. apryla]] [[1869]] || [[Nowa Jaseńca]] || [[1. awgusta]] [[1922]] || [[Kulow]] || farar, kulturny prócowar
|-
| [[Mikławš Just]] || [[11. awgusta]] [[1885]] || [[Kulow]] || [[11. septembra]] [[1975]] || [[Kulow]] || farar, kulturny prócowar
|-
| [[Měrćin Bjarnat Just z Friedensfelsa]] || [[]] [[1642]] || [[Kukow]] || [[9. junija]] [[1721]] || [[Budyšin]] || Budyski tachant, spisaćel, wudawaćel
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|K}}K || || || || ||
|-
| [[Erich Kalc]] || [[12. měrca]] [[1902]] || [[Gołkojce]] || [[19. měrca]] [[1920]] || pola [[Strobice|Strobic]] || dźěłaćer, wojowar Delnjołužiskeje čerwjeneje armeje
|-
| [[Korla Awgust Kalich]] || [[10. julija]] [[1844]] || [[Lutyjecy]] || [[12. septembra]] [[1900]] || [[Oschatz]] || farar, dr.phil.
|-
| [[Jan Awgust Kapler]] || [[12. junija]] [[1851]] || [[Wownjow]] || [[10. měrca]] [[1937]] || [[Hermanecy/Sprjewja]] || wučer, basnik w młodych lětach
|-
| [[Pawoł Božidar Kapler]] || [[27. januara]] [[1887]] || [[Budyšin]] || [[23. junija]] [[1942]] || [[Dorf Wehlen]] || farar, kulturny prócowar
|-
| [[Kurt Karnawka]] || [[29. apryla]] [[1866]] || [[Choćebuz]] || [[18. apryla]] [[1944]] || [[Grodk]] || lěkar, spisowaćel, komponist
|-
| [[Měrćin Kasper]] || [[26. julija]] [[1929]] || [[Brězynka (Malešecy)|Brězynka]] || [[12. nowembra]] [[2011]] || [[Budyšin]] || historikar, direktor Instituta za serbski ludospyt, šefredaktor Lětopisa
|-
| [[Měto Kašk]] || [[5. nowembra]] [[1610]] || [[Mašow]] || [[6. oktobra]] [[1727]] || [[Drěnow]] || knjejstwowy fojt, powědar, chronist
|-
| [[Gerat Kašpor]] || [[24. junija]] [[1930]] || [[Brězynka (Malešecy)|Brězynka]] || [[21. oktobra]] [[1967]] || [[Choćebuz]] || žurnalist, dołholětny načolnik serbskeho rozhłosoweho studija
|-
| [[Handrij Kerk]] || [[10. februara]] [[1822]] || [[Čornjow]] || [[13. awgusta]] [[1894]] || [[Bukecy]] || kubler, sejmski zapósłanc
|-
| [[Jan Awgust Kerk]] || [[31. julija]] [[1865]] || [[Čornjow]] || [[2. měrca]] [[1938]] || [[Pěrno]] || wučer, spisaćel
|-
| [[Měrćin Kerk]] || [[29. januara]] [[1896]] || [[Droždźij]] || [[18. oktobra]] [[1965]] || [[Droždźij]] || pjekarski mišter, kulturny prócowar
|-
| [[Michał Kětan]] || [[3. septembra]] [[1892]] || [[Słona Boršć]] || [[30. apryla]] [[1965]] || [[Budyšin]] || farar, kulturny stawiznar, redaktor
|-
| [[Jakub Kilank]] || [[17. septembra]] [[1856]] || [[Łusč]] || [[13. nowembra]] [[1916]] || [[Travnik]] || gymnazialny profesor, w młodych lětach spisowaćel
|-
| [[Rudolf Kilank]] || [[22. meje]] [[1937]] || [[Kanecy]] || [[1. měrca]] [[2012]] || [[Budyšin]] || katólski farar
|-
| [[Jakub Anton Kilian]] || [[25. apryla]] [[1683]] || [[Kulow]] || [[15. meje]] [[1759]] || [[Budyšin]] || farar, spěchowar ludoweho kubłanja, magister philosophiae
|-
| [[Jan Kilian]] || [[22. měrca]] [[1811]] || [[Delany (wjes)|Delany]] || [[12. septembra]] [[1884]] || [[Serbin]] || farar, basnik, kěrlušer, nawjedowar wupućowarjow do sewjerneje Ameriki
|-
| [[Jurij Kislink]] || [[15. februara]] [[1788]] || [[Chrósćicy]] || [[5. nowembra]] [[1869]] || [[Chrósćicy]] || pastyr, twarc časnikow a sykawow
|-
| [[Fryco Kitlar]] || [[19. oktobra]] [[1891]] || [[Radowiza]] || [[22. meje]] [[1981]] || [[Choćebuz]] || wučer, ludowy wuměłc
|-
| [[Hanzo Fryco Wylem Kito]] || [[14. meje]] [[1842]] || [[Konopotna]] || [[]] [[1903]] || [[Berlin]] || kowar, wobdźělnik na wójnje Pruskeje přećiwo Danskej 1864
|-
| [[Fryco Klawš]] || [[]] [[1820]] || [[Kuparske Borkowy]] || [[]] [[1900]] || [[Kuparske Borkowy]] || syn kolonista, ratar
|-
| [[Ota Kleiber]] || [[31. julija]] [[1860]] || [[Šunow]] || [[oktober]] [[1895]] || [[Wiń]] || gymnazialny profesor, w młodych lětach spisowaćel
|-
| [[Jakub Klimank]] || [[12. apryla]] [[1871]] || [[Kulow]] || [[14. apryla]] [[1899]] || [[Kukow]] || wučer, hudźbnik
|-
| [[Bjedrich Adolf Klin]] || [[23. oktobra]] [[1792]] || [[Bart]] || [[4. nowembra]] [[1855]] || [[Budyšin]] || rěčnik, dr.jur.
|-
| [[Karlo Klinka]] || [[15. junija]] [[1840]] || wudwor [[Bošojce]] || [[18. apryla]] [[1864]] || pola [[Düppel]]a || Dźěłaćer, wobdźelnik na wójnje Pruskeje přećiwo Danskej 1864
|-
| [[Jan Kmoch]] || [[4. septembra]] [[1812]] || [[Kołwaz]] || [[4. decembra]] [[1881]] || [[Chwaćicy]] || ratar, braška
|-
| [[Christian Knauth]] || [[19. decembra]] [[1706]] || [[Zhorjelc]] || [[7. januara]] [[1784]] || Friedersdorf pola Zhorjelca || farar, němski cyrkwinski stawiznar
|-
| [[Jan Knebel]] || [[17. meje]] [[1903]] || [[Haslow]] || [[4. oktobra]] [[1962]] || [[Pančicy-Kukow]] || skałar, funkcionar dźěłaćerskeho hibanja
|-
| [[Hanuš Knjez]] || [[22. februara]] [[1863]] || [[Budyšin]] || [[14. januara]] [[1887]] || [[Budyšin]] || wučer, spisaćel, litograf
|-
| [[Wjacsław Kobalc]] || [[]] [[1685]] || [[Kulow]] || [[12. nowembra]] [[1757]] || [[Kulow]] || wot 1735 farar w Kulowje, nabožinski spisowaćel katolskich Serbow
|-
| [[Wjacsław Měrćin Kobalc]] || [[17. februara]] [[1732]] || [[Kulow]] || [[2. meje]] [[1796]] || [[Šěrachow]] || duchowny, nabožinski prócowar
|-
| [[Jan Křesćan Awgust Kocor]] || [[9. junija]] [[1738]] || [[Budyšin]] || [[]] [[1784]] || [[Lipsk]] || kandidat duchownstwa, spisar stawizniskeje knihi
|-
| [[Korla Awgust Kocor]] || [[3. decembra]] [[1822]] || [[Zahor]] || [[19. meje]] [[1904]] || [[Ketlicy]] || wučer, komponist a dirigent
|-
| [[Jurij Koch]] || [[15. septembra]] [[1936]] || [[Hórki]] || || || žurnalist, spisowaćel a dramatikar
|-
| [[Jan Křesćan Koernig]] || [[10. junija]] [[1791]] || [[Krobnica]] || [[19. januara]] [[1858]] || [[Rakecy]] || farar, składnostny basnik a komponist
|-
| [[Jan Pětr Kochta]] || [[28. měrca]] [[1824]] || [[Židow]] || [[27. februara]] [[1886]] || [[Waldheim]] || wučer, kulturny prócowar, małobyrgarski demokrat 1848/49
|-
| [[Adolf Kokla]] || [[]] [[1830]] || [[]] || [[12. měrca]] [[1891]] || [[Drježdźany]] || piwarski mišter, fotograf
|-
| [[Jan Kokla]] || [[26. decembra]] [[1798]] || [[Njebjelčicy]] || [[3. januara]] [[1865]] || [[Njebjelčicy]] || wulkobur a gmejnski předstejer, wjednik burskeho hibanja 1848/49
|-
| [[Jurij Kokla]] || [[21. měrca]] [[1904]] || [[Wudwor]] || [[3. meje]] [[1979]] || [[Worklecy]] || čeladnik, wjesnjanosta, předsyda prodrustwa
|-
| [[Michał Kokla (1819)]] (Mł) || [[20. septembra]] [[1819]] || [[Pozdecy]] || [[6. decembra]] [[1869]] || [[Wostrowc]] || farar (wot 1860 Wostrowc), nabožinski spisowaćel katolskich Serbow
|-
| [[Michał Kokla]] || [[25. oktobra]] [[1840]] || [[Worklecy]] || [[29. awgusta]] [[1922]] || [[Chrósćicy]] || burski kubler, zapósłanc krajneho sejma
|-
| [[Michał Kokla (1907)|Michał Kokla]] || [[22. awgusta]] [[1907]] || [[Sernjany]] || [[16. měrca]] [[1967]] || [[Nowa Wjeska]] || politiski prócowar, ludowy powědar
|-
| [[Mikławš Kokla]] || [[5. oktobra]] [[1901]] || [[Sernjany]] || [[11. měrca]] [[1980]] || [[Worklecy]] || ludowy dopisowar, ludowědny zběrar a zapisowar, narodny prócowar
|-
| [[Kito Komer]] || [[3. decembra]] [[1814]] || [[Radojz]] || [[21. měrca]] [[1870]] || [[Njabožkojce]] || wučer, zběraćel serbskich ludowych pěsnjow
|-
| [[Boguwěr Końcak]] || [[8. apryla]] [[1807]] || [[Popojce]] || [[2. decembra]] [[1868]] || [[Dešno]] || wučer, zakitowar serbskeje rěče a kulturny prócowar
|-
| [[Michał Konrad]] (JM) || [[15. decembra]] [[1730]] || [[Lubań]] || [[16. januara]] [[1801]] || [[Kamjenc]] || ludowědnik, serbski prědar a diakon
|-
| [[Józef Prawosław Kordina]] || [[19. měrca]] [[1829]] || [[Chwalkonice]], Čěska || [[8. januara]] [[1888]] || [[Minakał]] || farar (1854–61 Wojerecy, potom Minakał), nabožinski spisowaćel
|-
| [[Měto Korjeńk]] || [[1. nowembra]] [[1841]] || [[Gołkojce]] || [[29. februara]] [[1916]] || [[Choćebuz]] || farar, kulturny prócowar
|-
| [[Karlo Boguchwał Korn]] || [[8. januara]] [[1777]] || [[Maliń]] || [[30. apryla]] [[1850]] || [[Małe Dobrynje]] || farar, łahodny germanizator
|-
| [[Wylem Boguchwał Korn]] || [[5. awgusta]] [[1778]] || [[Maliń]] || [[28. apryla]] [[1835]] || [[Choćebuz]] || farar, łahodny germanizator
|-
| [[Mato Kosyk]] || [[18. junija]] [[1853]] || [[Wjerbno]] || [[22. nowembra]] [[1940]] || [[Albion]] || farar, farmar, basnik, klasikar delnjoserbskeje literatury
|-
| [[Křesćan Bohachwał Kowar]] || [[]] [[1703]] || [[Bukecy]] || [[1. februara]] [[1778]] || [[Wóslink]] || farar, spisowaćel
|-
| [[Pětr Kowar]] || [[]] [[1875]] || [[Koporcy]] || [[13. februara]] [[1945]] || [[Drježdźany]] || ludowy spisowaćel, moler
|-
| [[Pětr Filip Kowar]] || [[1. meje]] [[1688]] || [[Ćěmjercy]] || [[23. meje]] [[1737]] || [[Budyšin]] || nabožinski prócowar, spisaćel
|-
| [[Hajko Kozel]] || [[13. awgusta]] [[1966]] || [[Budyšin]] || || || stawiznar, prawiznik, politikar Lěwicy
|-
| [[Wójćech Kóčka]] || [[13. oktobra]] [[1911]] || [[Wownjow]] || [[18. nowembra]] [[1965]] || [[Poznań]] || archeolog, uniwersitny profesor w Pólskej
|-
| [[Jakub Franc Kóchta]] || [[]] [[1628]] || [[Kulow]] || [[]] [[1700]] || [[Gräfenhain]] || farar, nabožinski prócowar
|-
| [[Hanzo Kózlik]]* || [[12. awgusta]] [[1806]] || [[Lejno (Halštrowska Hola)|Lejno]] || [[6. decembra]] [[1887]] || [[Zły Komorow]] || farar, Złokomorowski arcydiakon ''(nic w NBS)''
|-
| [[Jan Kózlik]] || [[]] [[1840]] || [[Zły Komorow]] || [[2. oktobra]] [[1903]] || [[Kragujevac]] || wobdźělnik na wuswobodźerskim boju južnych Serbow
|-
| [[Franc Kral]] || [[26. nowembra]] [[1886]] || [[Radwor]] || [[25. septembra]] [[1915]] || pola [[Loos]] || wučer, prócowar towarstwoweho žiwjenja, sobuzałožer Domowiny
|-
| [[Jakub Kral]] || [[23. julija]] [[1828]] || [[Chrósćicy]] || [[22. apryla]] [[1911]] || [[Radwor]] || wučer, domiznowědnik, ludowy spisowaćel
|-
| [[Jan Kral]] || [[25. decembra]] [[1853]] || [[Ćěmjercy]] || [[]] [[1906]] || [[Kamjenica]] || prawiznik, w młodych lětach basnik a přełožowar, spěchowar serbskeho dźiwadła
|-
| [[Jurij Kral]] || [[16. apryla]] [[1864]] || [[Radwor]] || [[27. nowembra]] [[1945]] || [[Worklecy]] || farar, słownikar, gramatikar
|-
| [[Měrćin Kral]] || [[15. meje]] [[1872]] || [[Klukš]] || [[15. februara]] [[1950]] || [[Mały Wjelkow]] || wučer, stawiznar a rěčewědnik
|-
| [[Michał Awgust Kral]] || [[27. septembra]] [[1836]] || [[Bart]] || [[17. meje]] [[1905]] || [[Sokolca]] || wučer, spisowaćel, ilustrator
|-
| [[Mikławš Kral]] || [[30. junija]] [[1791]] || [[Ćěmjercy]] || [[]] [[1812]] || [[Ruska|w Ruskej]] || ludowy herc
|-
| [[Bjarnat Krawc]] || [[5. februara]] [[1861]] || [[Jitro]] || [[25. nowembra]] [[1948]] || [[Varnsdorf]] || wučer, komponist, hudźbny wědomostnik
|-
| [[Jan Krawc]] || [[26. měrca]] [[1896]] || [[Luchow]] || [[11. nowembra]] [[1969]] || [[Budyšin]] || wučer, domiznowědnik
|-
| [[Jan Awgust Krawc]] || [[21. měrca]] [[1879]] || [[Jitk]] || [[1. junija]] [[1947]] || [[Adolfowa Hěta]] || wučer, šulski dohladowar w Kamjenskim wokrjesu
|-
| [[Křesćan Krawc]] || [[7. awgusta]] [[1938]] || [[Lemišow]] || || || spisowaćel a awtor wjertnych knihow
|-
| [[Pawoł Krawc (1885)|Pawoł Krawc]] || [[30. awgusta]] [[1885]] || [[Konjecy (Kubšicy)|Konjecy]] || [[17. februara]] [[1954]] || [[Horni Wujězd]] || wučer, ludowy wuměłc
|-
| [[Pawoł Krawc (1901)|Pawoł Krawc]] || [[18. měrca]] [[1901]] || [[Połpica]] || [[26. septembra]] [[1980]] || [[Lemišow]] || muler, twarski nawoda noweho Serbskeho domu, Domowinski funkcionar
|-
| [[Hanka Krawcec]] || [[13. měrca]] [[1901]] || [[Drježdźany]] || [[19. oktobra]] [[1990]] || [[Jiříkov]] || molerka a grafikarka
|-
| [[Marja Krawcec]] || [[1. nowembra]] [[1948]] || [[Worklecy]] (ze Smječkec) || [[14. apryla]] [[2014]] || || serbska awtorka, režiserka a basnica
|-
| [[Pawlina Krawcowa]] rodź. Renusojc || [[18. decembra]] [[1890]] || [[Gołkojce]] || [[16. septembra]] [[1941]] || [[Gołkojce]] || wušiwarka, ludowa wuměłča, wopor fašizma
|-
| [[Alwin Krawčik]] || [[19. meje]] [[1889]] || [[Drježdźany]] || [[20. julija]] [[1969]] || [[Budyšin]] || małoratar, sobuzałožer Łužiskeho burskeho zwjazka
|-
| [[Měrćin Krječmar]] || [[8. oktobra]] [[1842]] || [[Hózk]] || [[18. oktobra]] [[1864]] || [[Hózk]] || gymnaziast, spisowaćel
|-
| [[Mikławš Krječmar]] || [[6. septembra]] [[1891]] || [[Chasow]] || [[22. junija]] [[1967]] || [[Mělnik]] || docent serbskeje filologije w Praze, literarny stawiznar, rěčespytnik, přełožowar
|-
| [[Pawoł Krječmar]] || [[13. septembra]] [[1898]] || [[Budyšin]] || [[16. awgusta]] [[1979]] || [[Budyšin]] || pismikistajer, Domowinski prócowar, ludowy spisowaćel
|-
| [[Kurt Krjeńc]] || [[7. julija]] [[1907]] || [[Malešecy]] || [[28. nowembra]] [[1978]] || [[Budyšin]] || skałar, předsyda Domowiny
|-
| [[Handrij Króna]] || [[14. februara]] [[1855]] || [[Bukecy]] || [[21. měrca]] [[1937]] || [[Bukecy]] || bur, narodny prócowar
|-
| [[Alfred Krupar]] || [[24. apryla]] [[1908]] || [[Krakecy]] || [[9. oktobra]] [[1970]] || [[Krakecy]] || skałar, wjesnjanosta, Budyski župan
|-
| [[Jan Krušwica]] || [[22. awgusta]] [[1811]] || [[Radšow]] || [[2. januara]] [[1882]] || [[Dołha Boršć]] || farar, spisaćel nabožinskich spisow
|-
| [[Jan Bjarnat Krušwica]] || [[14. meje]] [[1845]] || [[Dołha Boršć]] || [[13. oktobra]] [[1919]] || [[Wjerbno]] || farar, kěrlušer, kulturny prócowar
|-
| [[Jan Kruža]] || [[23. septembra]] [[1880]] || [[Rakecy]] || [[5. julija]] [[1918]] || [[Rakecy]] || nohajcar, ludowy basnik
|-
| [[Carl-Max Krüger]] || [[18. julija]] [[1834]] || [[Lubnjow]] || [[30. januara]] [[1880]] || [[Drježdźany]] || krajinowy moler, rysowar a raděrowar
|-
| [[Arnošt Krygar]] || [[18. awgusta]] [[1847]] || [[Poršicy]] || [[24. decembra]] [[1923]] || [[Budyšin]] || farar, spisaćel, zběraćel serbskich knihow
|-
| [[Hendrich Awgust Krygar]] || [[7. februara]] [[1804]] || [[Hrodźišćo (Wóspork)|Hrodźišćo]] || [[24. měrca]] [[1858]] || [[Poršicy]] || farar, składnostny basnik, kulturnowědnik
|-
| [[Awgust Krygaŕ]] || [[9. julija]] [[1859]] || [[Łojojc]] || [[30. meje]] [[1935]] || [[Pśiłuk]] || wučer, kulturny prócowar
|-
| [[Jan Krygaŕ]] || [[9. apryla]] [[1598]] || [[Brjazyna pola Gubina]] || [[23. februara]] [[1662]] || [[Berlin]] || kantor a organist, hudźbny direktor, gymnazialny wučer, komponist
|-
| [[Juro Krygaŕ]] || [[]] [[1635]] || [[Luboraz]] || [[]] [[1675]] || [[]] || teolog, organizator serbskich rěčnych kursow a historikar
|-
| [[Matej Krygaŕ]] || [[9. septembra]] [[1813]] || [[Gołkojce]] || [[3. julija]] [[1890]] || [[Wětošow]] || farar, kulturny prócowar
|-
| [[Jan Křižan]] || [[23. februara]] [[1880]] || [[Hodźij]] || [[28. oktobra]] [[1959]] || [[Klukš]] || farar, kulturny prócowar, předsyda Domowiny
|-
| [[Jan Pawoł Křižan]] || [[12. decembra]] [[1854]] || [[Sćijecy]] || [[22. februara]] [[1923]] || [[Hodźij]] || farar, spisaćel, předsyda Maćicy Serbskeje
|-
| [[Korla Božidar Křižan]] || [[15. awgusta]] [[1886]] || [[Hodźij]] || [[27. měrca]] [[1924]] || [[Rakecy]] || farar, spisaćel nabožinskeje literatury
|-
| [[Handrij Křižank]] || [[]] [[1829]] || [[Chelno]] || [[3. apryla]] [[1907]] || [[Chelno]] || originalna ludowa postawa, „Eierjockel“
|-
| [[Jurij Křižank]] || [[6. awgusta]] [[1868]] || [[Židow]] || [[6. apryla]] [[1938]] || [[Budyšin]] || farar, domiznowědnik, kulturny stawiznar
|-
| [[Jurij Gustav Kubaš]] || [[15. nowembra]] [[1845]] || [[Šunow]] || [[2. awgusta]] [[1924]] || [[Njebjelčicy]] || farar, redaktor, publicist, narodny prócowar
|-
| [[Marja Kubašec]] || [[7. měrca]] [[1890]] || [[Chasow]] || [[13. apryla]] [[1976]] || [[Budyšin]] || prěnja serbska wučerka, spisowaćelka
|-
| [[Korla Awgust Kubica]] || [[23. meje]] [[1842]] || [[Spale]] || [[13. apryla]] [[1914]] || [[Budyšin]] || farar, aktiwny čłon Maćicy Serbskeje
|-
| [[Křesćan Kubica]] || [[22. meje]] [[1805]] || [[Spale]] || [[1. junija]] [[1861]] || [[Wojerecy]] || superintendent, składnostny spisowaćel
|-
| [[Herman Kubjeńc]] || [[11. decembra]] [[1878]] || [[Rachlow pod Čornobohom|Rachlow]] || [[25. januara]] [[1949]] || [[Budyšin]] || wyši telegrafowy inspektor, sobudźěłaćer Maćicy Serbskeje
|-
| [[Křesćan Kulman]] || [[14. awgusta]] [[1805]] || [[Mała Nydej]] || [[13. meje]] [[1869]] || [[Delni Wujězd]] || wučer, pedagog a spisowaćel
|-
| [[Jurij Kumor]] || [[4. decembra]] [[1855]] || [[Łazk]] || [[18. awgusta]] [[1918]] || [[Drježdźany]] || duchowny, w młodych lětach spisowaćel
|-
| [[Pawoł Kurjo]] || [[14. januara]] [[1897]] || [[Radwor]] || [[22. julija]] [[1935]] || [[Stołpin]] || prawiznik, stawiznar, redaktor, załožer časopisa Serbski student
|-
| [[Jan Kušk]] || [[20. apryla]] [[1846]] || [[Liša Hora]] || [[19. decembra]] [[1924]] || [[Worklecy]] || šewc, korčmar, ludowy herc
|-
| [[Reinhard Kušk]] || [[29. měrca]] [[1926]] || [[Budyšin]] || [[3. januara]] [[1963]] || [[Berlin]] || chemikar, wědomostnik
|-
| [[Jakub Kućank]] || [[26. julija]] [[1818]] || [[Nuknica]] || [[28. junija]] [[1898]] || [[Budyšin]] || duchowny, kulturny prócowar, spisaćel
|-
| [[Matej Jan Kućank]] || [[8. meje]] [[1776]] || [[Nuknica]] || [[19. decembra]] [[1844]] || [[Budyšin]] || duchowny, kulturny prócowar
|-
| [[Jan Bohuměr Kühn]] || [[9. nowembra]] [[1706]] || [[Budyšin]] || [[14. septembra]] [[1763]] || [[Klukš]] || farar, němski propagator pietizma, nawoda prěnjeho serbskeho wučerskeho seminara
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|Ł}}Ł || || || || ||
|-
| [[Jan Łahoda]] || [[25. awgusta]] [[1801]] || [[Tumicy]] || [[16. awgusta]] [[1871]] || [[Chołm]] || farar, kulturny prócowar
|-
| [[Jurij Łahoda]] || [[9. junija]] [[1730]] || [[Debsecy]] || [[27. apryla]] [[1817]] || [[Klukš]] || wučer a kantor, přełožowar
|-
| [[Jurij Łusčanski]] || [[8. nowembra]] [[1839]] || [[Wotrow]] || [[29. decembra]] [[1905]] || [[Budyšin]] || biskop, nabožinski a kulturny prócowar
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|L}}L || || || || ||
|-
| [[Jan Lajnert]] || [[22. meje]] [[1892]] || [[Rakecy]] || [[14. nowembra]] [[1974]] || [[Rozwodecy]] || wučer, basnik a spisowaćel
|-
| [[Jan Langa]] || [[18. meje]] [[1669]] || [[Palow]] || [[27. decembra]] [[1727]] || [[Minakał]] || farar, kulturny prócowar
|-
| [[Jan Balthasar Langa]] || [[9. oktobra]] [[1697]] || [[Budyšink]] || [[20. měrca]] [[1738]] || [[Njeswačidło]] || farar, přełožowar nabožinskeho pismowstwa
|-
| [[Jan Bjedrich Langa (1709)|Jan Bjedrich Langa]] || [[9. januara]] [[1709]] || [[Smělna]] || [[13. nowembra]] [[1757]] || [[Bukecy]] || farar, přełožowar nabožinskeho pismowstwa
|-
| [[Jan Bjedrich Langa (1738)|Jan Bjedrich Langa]] || [[12. meje]] [[1738]] || [[Wóspork]] || [[15. julija]] [[1770]] || [[Njeswačidło]] || diakon, cyrkwinski stawiznar
|-
| [[Jěwa Wórša Lanzyna]] || [[11. septembra]] [[1928]] || [[Delnja Kina]] || || || grafikarka, molerka
|-
| [[Awgust Lapštich]] || [[1. měrca]] [[1883]] || [[Bukojna pola Wulkich Zdźarow|Bukojna]] || [[31. oktobra]] [[1962]] || [[Stróža (Rakecy)|Stróža]] || ratar, wjesnjanosta, braška, ludowy basnik
|-
| [[Jan Laras]] || [[12. nowembra]] [[1845]] || [[Lejno (Pančicy-Kukow)|Lejno]] || [[6. oktobra]] [[1921]] || [[Jablunkov]] || pedagog, spisowaćel
|-
| [[Měto Laški]] || [[24. apryla]] [[1889]] || [[Wjerbno]] || [[20. nowembra]] [[1972]] || [[Wjerbno]] || ratar, městopředsyda Domowiny
|-
| [[Fryco Latk]] || [[7. februara]] [[1895]] || [[Nowa Wjas (Picnjo)|Nowa Wjas]] || [[9. nowembra]] [[1980]] || [[Weimar]] || moler a ilustrator
|-
| [[Hana Lawcyna]] rodź. Rehorkec || [[26. januara]] [[1881]] || [[Šćeńca]] || [[18. awgusta]] [[1964]] || [[Rakecy]] || šwalča, ludowa basnjerka
|-
| [[Jakub Lebza]] || [[10. julija]] [[1754]] || [[Ralbicy]] || [[14. měrca]] [[1825]] || [[Budyšin]] || duchowny, kulturny prócowar
|-
| [[Krystof Lehmann]] || [[]] [[1570]] || [[Grabin]] || [[]] [[1638]] || [[Heilbronn]] || pedagog, humanist
|-
| [[Józef Božidar Lajder]] || [[24. oktobra]] [[1847]] || [[Chrósćicy]] || [[6. nowembra]] [[1937]] || [[Budyšin]] || prawiznik, spisowaćel w młodych lětach
|-
| [[Mjertyn Lejnik]] || [[17. decembra]] [[1814]] || [[Šejnejda]] || [[17. apryla]] [[1881]] || [[Žergoń]] || wučer, kubłar syrotow a zanjerodźenych dźěći, kěrlušer, basnik
|-
| [[Pawoł Lejnik]] || [[8. julija]] [[1899]] || [[Slepo]] || [[27. oktobra]] [[1948]] || [[Běła Woda]] || mały fabrikant, kulturny prócowar
|-
| [[Křesćan Leonhardi]] || [[16. meje]] [[1672]] || [[Łućo]] || [[1. septembra]] [[1742]] || [[Budyšink]] || farar, spisaćel
|-
| [[Bohuměr Leska]] || [[14. nowembra]] [[1725]] || [[Rastenburg]] || [[]] [[1796]] || [[Nowodwór]] || farar, magister filozofije, přełožowar do serbšćiny
|-
| [[Nathanael Bohuměr Leska]] || [[22. oktobra]] [[1751]] || [[Mužakow]] || [[25. nowembra]] [[1786]] || [[Marburg]] || uniwersitny profesor, přirodowědnik, rozswětler
|-
| [[Michał Lešawa]] || [[30. awgusta]] [[1843]] || [[Brěmjo]] || [[11. januara]] [[1862]] || [[Praha]] || załožer ilustrowaneje serbskeje nowiny
|-
| [[Měranka Lešawic-Wirtowa]] || [[14. septembra]] [[1906]] || [[Drježdźany]] || [[4. februara]] [[1977]] || [[Cokow]] || spěchowarka serbskich ludowych rejow
|-
| [[Jurij Libš]] || [[17. nowembra]] [[1857]] || [[Miłoćicy]] || [[29. měrca]] [[1927]] || [[Budyšin]] || farar, rěčespytnik a spisowaćel
|-
| [[Jurij Libuš]] || [[21. měrca]] [[1788]] || [[Zdźar (Wjelećin)|Zdźar]] || [[27. septembra]] [[1867]] || [[Zły Komorow]] || farar, domiznowědny slědźer, zakitowar serbstwa
|-
| [[Jan Lipič]] || [[18. januara]] [[1885]] || [[Kozarcy]] || [[15. februara]] [[1971]] || [[Budyšin]] || wučer, kantor
|-
| [[Pětr Bohumił Liška]] || [[10. septembra]] [[1756]] || [[Mittweida]] || [[]] [[1825]] || [[]] || adwokat a sudniski direktor
|-
| [[Arnošt Lodni (1873)|Arnošt Lodni]] || [[21. meje]] [[1873]] || [[Jatřob]] || [[9. junija]] [[1948]] || [[Budyšin]] || wučer, drustwownik, kulturny prócowar
|-
| [[Arnošt Lodni (1878)|Arnošt Lodni]] || [[17. měrca]] [[1878]] || [[Psowje]] || [[13. nowembra]] [[1969]] || [[Bukecy]] || wučer, kantor, kulturny prócowar
|-
| [[Franc Jurij Lok]] || [[3. oktobra]] [[1751]] || [[Kulow]] || [[7. septembra]] [[1831]] || [[Budyšin]] || biskop, rozswětler, spisaćel, kulturny prócowar
|-
| [[Kito Lorenc]] || [[4. měrca]] [[1938]] || [[Slepo]] || || || basnik, spisowaćel a esejist
|-
| [[Jakub Lorenc-Zalěski]] || [[18. julija]] [[1874]] || [[Radwor]] || [[18. februara]] [[1939]] || [[Berlin]] || spisowaćel, publicist, antifašist
|-
| [[Handrij Lubjenski]] || [[11. apryla]] [[1790]] || [[Rachlow pod Čornobohom|Rachlow]] || [[19. měrca]] [[1840]] || [[Budyšin]] || farar, serbowědnik, narodny prócowar
|-
| [[Pawoł Lubjenski]] || [[25. januara]] [[1895]] || [[Bukecy]] || [[20. februara]] [[1970]] || [[Bukecy]] || blidarski mišter, narodny prócowar, župan Lubijskeje župy
|-
| [[Bohuměr Ludovici]] || [[26. oktobra]] [[1670]] || [[Bart]] || [[21. apryla]] [[1724]] || [[Coburg]] || wučer, teolog, spisowaćel
|-
| [[Jurij Ludovici]] || [[]] [[1619]] || [[Bukojna (Malešecy)|Bukojna]] || [[9. decembra]] [[1673]] || [[Bart]] || farar, rěčespytnik, basnik, awtor najstaršeje gramatiki hornjoserbšćiny
|-
| [[Jakub Lulak]] || [[17. julija]] [[1897]] || [[Němcy (wjes)|Němcy]] || [[22. apryla]] [[1980]] || [[Dubrjenk]] || muler, Domowinski prócowar
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|M}}M || || || || ||
|-
| [[Jan Mahr]] || [[16. februara]] [[1765]] || [[Njebjelčicy]] || [[9. nowembra]] [[1848]] || [[Lubań]] || farar, dr.theol., dobroćel katolskich Serbow
|-
| [[Jurij Malink]] || [[6. junija]] [[1893]] || [[Šprjejcy]] || [[23. septembra]] [[1942]] || [[Groß Rietz]] || farar, antifašist
|-
| [[Jan Boguchwał Markus]] || [[15. oktobra]] [[1815]] || [[Zakrjow]] || [[1. meje]] [[1880]] || [[Popojce]] || farar, zběraćel ludowych pěsnjow, přećiwnik rewolucije 1848/49
|-
| [[Hrjehor Martini]] || [[]] [[1575]] || [[Dažin]] || [[]] [[1632]] || [[Poršicy]] || farar, spisaćel
|-
| [[Jurij Matej]] || [[]] [[1652]] || [[Wawicy]] || [[]] [[1732]] || [[Chołm]] || farar, gramatikar, přełožowar nabožinskeje literatury
|-
| [[Handrij Mehliš]] || [[12. decembra]] [[1721]] || [[Wojerecy]] || [[28. septembra]] [[1790]] || [[Čorny Chołmc]] || farar, pěsnjer
|-
| [[Jan Jurij Melda]] || [[11. januara]] [[1814]] || [[Tradow]] || [[26. januara]] [[1894]] || [[Stollberg]] || wučer, spisowaćel, małobyrgarski demokrat 1848/49
|-
| [[Jurij Mencl]] || [[21. junija]] [[1903]] || [[Koslow]] || [[20. oktobra]] [[1951]] || [[Chrósćicy]] || časnikar, ludowy herc a přeslědźer ludowych hudźbnych instrumentow
|-
| [[Jan Meškank]] || [[23. julija]] [[1905]] || [[Bronjo]] || [[4. oktobra]] [[1972]] || [[Kanecy]] || wučer, narodny a kulturny prócowar, spisowaćel, ludowědnik, domiznowědnik, antifašist
|-
| [[Jurij Měrćin]] || [[3. oktobra]] [[1924]] || [[Kołwaz]] || [[11. septembra]] [[1977]] || [[Spytecy]] || žurnalist, kulturny funkcionar
|-
| [[Franc Měrćink]] || [[17. januara]] [[1852]] || [[Bělšecy]] || [[]] [[1910]] || [[Moskwa]] || wučer, propagator słowjanskich literaturow w młodych lětach
|-
| [[Jan Awgust Měrćink]] || [[21. awgusta]] [[1817]] || [[Hrodźišćo (Wóspork)|Hrodźišćo]] || [[30. měrca]] [[1875]] || [[Mały Wjelkow]] || šewc, misionar, etnograf
|-
| [[Jurij Měrćink]] || [[20. meje]] [[1914]] || [[Chelno]] || [[14. měrca]] [[1988]] || [[Budyšin]] || awtor, žurnalist, kubłar a direktor Serbskeje ludoweje uniwersity
|-
| [[Bosćan Tecelin Mět]] || [[24. oktobra]] [[1759]] || [[Kukow]] || [[18. julija]] [[1835]] || [[Róžant]] || duchowny, spisowaćel na nabožinskim polu
|-
| [[Wěcław Mět]] || [[]] [[1500]] || [[Serbski Žarnow]] || [[]] [[1551]] || [[]] || farar, rozšěrjer reformacije w Złokomorowskich kónčinach a w Delnjej Łužicy
|-
| [[Wórša Mětowa]] || [[20. měrca]] [[1898]] || [[Němske Pazlicy]] || [[10. meje]] [[1978]] || [[Nowa Jaseńca]] || ratarka, ludowa basnjerka
|-
| [[Frido Mětšk]] || [[4. oktobra]] [[1916]] || [[Annaberg]] || [[9. julija]] [[1990]] || [[Budyšin]] || spisowaćel, stawiznar, přełožowar a wudawaćel
|-
| [[Juro Mětšk]] || [[1. meje]] [[1954]] || [[Budyšin]] || [[20. januara]] [[2022]] || [[Ochranow]] || komponist
|-
| [[Michał Mič]] || [[20. septembra]] [[1879]] || [[Dobrošicy]] || [[11. měrca]] [[1946]] || [[Budyšin]] || farar, domiznowědnik
|-
| [[Bjedrich Wylem Mička]] || [[18. decembra]] [[1789]] || [[Rychwałd]] || [[24. septembra]] [[1839]] || [[Poršicy]] || farar, stawiznar
|-
| [[Korla Mička]] || [[3. oktobra]] [[1853]] || [[Rakecy]] || [[11. meje]] [[1932]] || [[Rakecy]] || muler, narodny prócowar, ludowy basnik
|-
| [[Frido Michałk]] || [[6. oktobra]] [[1927]] || [[Rachlow pod Čornobohom]] || [[6. junija]] [[1992]] || || slawist
|-
| [[Maks Michałk]] || [[13. měrca]] [[1905]] || [[Kobjelń]] || [[22. decembra]] [[1980]] || [[Mały Wjelkow]] || wučer, spěchowar serbskeho šulstwa
|-
| [[Marja Michałkowa]] || [[6. decembra]] [[1949]] || [[Měrkow]] || || || politikarka, zapósłanča zwjazkoweho sejma
|-
| [[Julius Korla Jan Mikela]] || [[6. julija]] [[1801]] || [[Budyšin]] || [[4. februara]] [[1863]] || [[Drježdźany]] || rysowanski mišter, seminarski wučer
|-
| [[Alojs Mikławšk]] || [[20. junija]] [[1958]] || [[Worklecy]] || || || politikar, zapósłanc krajneho sejma
|-
| [[Alfred Mitaš]] || [[24. meje]] [[1890]] || [[Budyšin]] || [[5. februara]] [[1956]] || [[Budyšin]] || wučer, słownikar
|-
| [[Alwin Mitaš]] || [[27. decembra]] [[1870]] || [[Dažin]] || [[4. junija]] [[1953]] || [[Heidelberg]] || wědomostnik, slědźer na polu analytiskeje chemije
|-
| [[Měrćin Mjeltka]] || [[3. decembra]] [[1906]] || [[Rakojdy]] || [[27. junija]] [[1966]] || [[Bart]] || kowar, Sokołski prócowar
|-
| [[Jurij Mjeń]] || [[14. meje]] [[1727]] || [[Hruboćicy]] || [[22. awgusta]] [[1785]] || [[Njeswačidło]] || farar, basnik a spisowaćel
|-
| [[Michał Mjeń]] || [[31. awgusta]] [[1791]] || [[Budyšin]] || [[7. nowembra]] [[1875]] || [[Drježdźany]] || farar, narodny prócowar
|-
| [[Rudolf Mjeń]] || [[28. januara]] [[1767]] || [[Njeswačidło]] || [[1. januara]] [[1841]] || [[Lubij]] || farar, basnik
|-
| [[Gustaw Alwin Mjerwa]] || [[22. decembra]] [[1882]] || [[Dažin]] || [[30. apryla]] [[1958]] || [[Bukecy]] || farar, kulturny prócowar, redaktor časopisa Pomhaj Bóh
|-
| [[Jan Mjerwa]] || [[21. decembra]] [[1802]] || [[Bart]] || [[13. januara]] [[1879]] || [[Grodk]] || farar, regionalny slědźer, publicist
|-
| [[Pětr Młónk]] || [[19. měrca]] [[1805]] || [[Žičeń]] || [[6. februara]] [[1887]] || [[Mała Boršć]] || roboćan, ćěsla a chěžkar, popularny ludowy basnik
|-
| [[Jan Młynk]] || [[26. nowembra]] [[1821]] || [[Cyžecy]] || [[30. nowembra]] [[1892]] || [[Zarěč]] || blidarski mišter, wjesnjanosta, wjesny sudnik, narodny prócowar, ludowy dopisowar
|-
| [[Jurij Młynk]] || [[13. apryla]] [[1927]] || [[Šunow]] || [[16. junija]] [[1971]] || [[Drježdźany]] || literarny wědomostnik, hibićiwy kulturny organizator, basnik, bibliograf
|-
| [[Marja Młynkowa]] rodź. Brězanec || [[1. februara]] [[1934]] || [[Thommendorf]] || [[27. februara]] [[1971]] || [[Budyšin]] || lektorka, spisowaćelka, literarna kritikarka
|-
| [[Albin Moller]] || [[]] [[1541]] || [[Tšupc]] || [[26. decembra]] [[1618]] || [[Stara Darbnja]] || farar, astronom, protykar, přirodospytnik, pioněr spisowneje serbšćiny
|-
| [[Mjertyn Moń]] || [[24. januara]] [[1848]] || [[Turnow]] || [[4. septembra]] [[1905]] || [[Eisleben]] || wučer a gymnazialny profesor, ludowědnik, rěčespytnik
|-
| [[Korla Awgust Mosak-Kłosopólski]] || [[7. meje]] [[1820]] || [[Njeznarowy]] || [[31. julija]] [[1898]] || [[Mała Swóńca]] || rěčnik a justicny radźićel, doprědkar w dobje narodneho wozrodźenja, spěchowar słowjanskeje wzajomnosće
|-
| [[Jan Herman Mrózak]] || [[18. oktobra]] [[1841]] || [[Narć]] || [[19. meje]] [[1902]] || [[Budestecy]] || farar, kulturny prócowar
|-
| [[Oswald Mrózak]] || [[29. oktobra]] [[1845]] || [[Wulke Zdźary]] || [[7. meje]] [[1934]] || [[Budyšink]] || farar, nabožinski prócowar
|-
| [[Jan Bohuwěr Mučink]] || [[12. septembra]] [[1821]] || [[Njechań]] || [[24. januara]] [[1904]] || [[Zemicy]] || wučer, spisowaćel, doprědkar a publicist w dobje narodneho wozrodźenja
|-
| [[Kito Mudra]] || [[28. nowembra]] [[1799]] || [[Běła (Grodk)|Běła]] || [[7. junija]] [[1883]] || [[Picnjo]] || farar, přełožowar, zakitowar serbskeje rěče
|-
| [[Jurij Mucha]] || [[15. januara]] [[1860]] || [[Wulke Zdźary]] || [[14. nowembra]] [[1934]] || [[Tranje]] || chěžkar, serbski braška, ludowy spisaćel
|-
| [[Pawoł Mucha]] || [[6. februara]] [[1890]] || [[Kulow]] || [[22. awgusta]] [[1969]] || [[Dubrjenk]] || ludowy spisaćel, chronikar Kulowskich kónčin
|-
| [[Arnošt Muka]] || [[10. měrca]] [[1854]] || [[Wulki Wosyk]] || [[10. oktobra]] [[1932]] || [[Budyšin]] || gymnazialny profesor, rěčespytnik, ludowědnik, organizator serbskeho narodneho kulturneho žiwjenja
|-
| [[Simon Muslik]] || [[25. měrca]] [[1521]] || [[Wětošow]] || [[11. julija]] [[1576]] || [[Mansfeld]] || teolog, prědar a uniwersitny profesor
|-
| [[Ernst Mütterlein]] || [[18. septembra]] [[1850]] || [[Koblicy (Hodźij)|Koblicy]] || [[9. julija]] [[1893]] || [[Budyšin]] || rěčnik, zarjadnik Maćičneho domu
|-
| [[Mjertyn Myšnaŕ]] || [[5. decembra]] [[1849]] || [[Dešank]] || [[18. awgusta]] [[1892]] || [[Berlin]] || wučer, rozšěrjer wědy wo Serbach
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|N}}N || || || || ||
|-
| [[Jan Pawoł Nagel]] || [[8. meje]] [[1934]] || [[Łaz]] || [[21. meje]] [[1997]] || [[Złyčin]] || komponist, předsyda Domowiny
|-
| [[Fryco Nakońc]] || [[20. junija]] [[1920]] || [[Šlichow]] || [[28. decembra]] [[1967]] || [[Wjerbno]] || tkalc přestrěncow, Domowinski funkcionar
|-
| [[Jan Nalij]] || [[6. februara]] [[1887]] || [[Židźino]] || [[22. apryla]] [[1945]] || [[Mały Wjelkow]] || pismikistajer, ludowy spisowaćel
|-
| [[Franc Natuš]] || [[17. februara]] [[1898]] || [[Kukow]] || [[27. junija]] [[1950]] || [[Drježdźany]] || kuchar, překupc, narodny prócowar
|-
| [[Anton Nawka]] || [[20. septembra]] [[1913]] || [[Radwor]] || [[4. apryla]] [[1998]] || [[Budyšin]] || spisowaćel
|-
| [[Michał Nawka]] || [[22. nowembra]] [[1885]] || [[Radwor]] || [[16. měrca]] [[1968]] || [[Budyšin]] || wučer, narodny prócowar, spisowaćel, basnik, rěčespytnik, hudźbnik
|-
| [[Měrćin Nazdala]] || [[28. oktobra]] [[1851]] || [[Kulow]] || [[19. februara]] [[1933]] || [[Kulowc (Kulow)|Kulowc]] || ćěsla, ludowy herc
|-
| [[Pawoł Nedo]] || [[1. nowembra]] [[1908]] || [[Kotecy]] || [[24. meje]] [[1984]] || [[Lipsk]] || wučer, ludowědnik, narodny prócowar a předsyda Domowiny
|-
| [[Awgust Neumann]] || [[26. apryla]] [[1884]] || [[Raduš]] || [[10. junija]] [[1963]] || [[Wětošow]] || překupc, zběraćel starožitnosćow, spěchowar Serbstwa
|-
| [[Pawoł Njek]] || [[19. septembra]] [[1891]] || [[Budyšin]] || [[24. awgusta]] [[1944]] || [[Buchenwald]] || wučer, antifašist
|-
| [[Hanzo Njepila]] || [[1. awgusta]] [[1766]] || [[Rowno]] || [[20. junija]] [[1856]] || [[Rowno]] || połbur, ludowy spisowaćel
|-
| [[Jakub Nowak]] || [[3. awgusta]] [[1821]] || [[Wotrow]] || [[20. junija]] [[1875]] || [[Radwor]] || farar, kulturny prócowar
|-
| [[Jan Nowak]] || [[18. apryla]] [[1745]] || [[Chorice]] || [[3. apryla]] [[1825]] || [[Minakał]] || farar, słownikar
|-
| [[Józef Nowak]] || [[5. januara]] [[1895]] || [[Wotrow]] || [[1. januara]] [[1978]] || [[Budyšin]] || farar, basnik, dramatikar, redaktor, antifašist
|-
| [[Jurij Nowak]] || [[23. apryla]] [[1853]] || [[Njebjelčicy]] || [[13. měrca]] [[1887]] || [[Radwor]] || kapłan, redaktor, narodny prócowar
|-
| [[Karlo Nowak]] || [[28. nowembra]] [[1873]] || [[Lěskej]] || [[]] [[24. apryla 1959]] || [[Benthe]] || wučer, wuměłski moler a grafikar
|-
| [[Jakub Nowak-Horjanski]] || [[3. junija]] [[1864]] || [[Hora (Bóšicy)|Hora]] || [[21. februara]] [[1938]] || [[Worklecy]] || farar, domiznowědnik, spisowaćel
|-
| [[Jakub Nowak-Kašćanski]] || [[6. januara]] [[1864]] || [[Kašecy]] || [[22. awgusta]] [[1920]] || [[Budyšin]] || farar, powědančkar
|-
| [[Měrćin Nowak-Njechorński]] || [[13. junija]] [[1900]] || [[Njechorń]] || [[6. julija]] [[1990]] || [[Njechorń]] || moler, grafikar, publicist, spisowaćel
|-
| [[Mato Nowka]] || [[8. nowembra]] [[1812]] || [[Kozle pola Grodka]] || [[25. meje]] [[1864]] || [[Łukow]] || farar, prěni redaktor Bramborskeho Serbskeho Casnika, přećiwnik rewolucije 1848/49
|-
| [[Hajno Nowy]] || [[26. decembra]] [[1871]] || [[Borkowy]] || [[25. septembra]] [[1941]] || [[Borkowy]] || ratar, pěstowar ludowych tradicijow, awtor dźiwadłoweje hry
|-
| [[Wylem Nowy]] || [[15. januara]] [[1870]] || [[Borkowy]] || [[1. oktobra]] [[1933]] || [[Choćebuz]] || farar, kulturny prócowar, předsyda Maśicy Serbskeje
|-
| [[Jan Nuk]] || [[13. junija]] [[1946]] || [[Koslow]] || || || předewzaćel, předsyda Domowiny
|-
| [[Jan Měrćin Nuk z Lichtenhofa]] || [[16. oktobra]] [[1720]] || [[Kulow]] || [[21. junija]] [[1780]] || [[Šěrachow]] || biskop, spěchowar šulstwa
|-
| [[Handrij Nyča]] || [[17. nowembra]] [[1731]] || [[Židow]] || [[18. julija]] [[1795]] || [[Mengelojce]] || wučenc, dwórski radźićel, swobodny murjer
|-
| [[Jan Bogumił Nytška]] || [[18. februara]] [[1825]] || [[Wojerecy]] || [[26. februara]] [[1904]] || [[Charlottenburg]] || wučer, spisowaćel
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|O}}O || || || || ||
|-
| [[Tadej Krystof Pacak]] || [[25. julija]] [[1786]] || [[Miletín]] || [[12. apryla]] [[1838]] || [[Róžant]] || rjadny duchowny, rěčespytnik
|-
| [[Arnošt Palm]] || [[22. nowembra]] [[1885]] || [[Kamjenc]] || [[11. junija]] [[1954]] || [[Budyšin]] || wučer, stawiznar, serbowědny slědźer
|-
| [[Handrij Palman]] || [[20. nowembra]] [[1788]] || [[Bjedrusk]] || [[8. septembra]] [[1862]] || [[Smělna]] || farar, wudawar prěnich serbskich Misionskich powěsćow
|-
| [[Kito Pank]] || [[23. oktobra]] [[1808]] || [[Dešno]] || [[3. meje]] [[1895]] || [[Choćebuz]] || farar, redaktor, spisowaćel
|-
| [[Oskar Pank]] || [[2. meje]] [[1838]] || [[Lutol]] || [[14. apryla]] [[1928]] || [[Lindau]] || farar, kulturny prócowar w młodych lětach
|-
| [[Handrij Pawoł]] || [[6. oktobra]] [[1843]] || [[Koporcy]] || [[15. junija]] [[1908]] || [[Mješicy]] || skałar, braška, ludowy basnik
|-
| [[Měto Pernak]] || [[17. měrca]] [[1938]] || [[Nowa Niwa]] || || || wudawaćel, publicist a přełožowar
|-
| [[Kaspar Peuker]] || [[6. januara]] [[1525]] || [[Budyšin]] || [[25. septembra]] [[1602]] || [[Dessau]] || matematikar, lěkar, uniwersitny profesor, humanist
|-
| [[Michał Pětranc]] || [[30. decembra]] [[1849]] || [[Čornecy]] || [[4. decembra]] [[1915]] || [[Budyšin]] || lěkar, składnostny spisaćel
|-
| [[Jan Awgust Pětř]] || [[23. decembra]] [[1868]] || [[Bobolcy]] || [[10. februara]] [[1947]] || [[Bórk (Budyšin)|Bórk]] || wulkobur, wjednik saksoswěrnych Serbow
|-
| [[Jan Jakub Pětška]] || [[22. decembra]] [[1743]] || [[Židow]] || [[20. decembra]] [[1823]] || [[Ketlicy]] || diakon, wudawar biblije
|-
| [[Křesćan Bohuwěr Pful]] || [[28. měrca]] [[1825]] || [[Přišecy]] || [[21. decembra]] [[1889]] || [[Pěrno]] || gymnazialny profesor, rěčespytnik, słownikar a powědančkar
|-
| [[Jurij Pilk]] || [[22. meje]] [[1858]] || [[Hodźij]] || [[21. apryla]] [[1926]] || [[Drježdźany]] || wučer, hudźbnik, domiznowědnik
|-
| [[Jan Jakub Pjaca]] || [[]] [[1770]] || [[Kulow]] || [[]] [[1838]] || [[Praha]] || duchowny, přiwisnik katolskich rozswětlerjow
|-
| [[Jan Pječka]] || [[3. februara]] [[1854]] || [[Budyšin]] || [[13. decembra]] [[1926]] || [[Budyšin]] || rězbar
|-
| [[Jakub Pjech]] || [[5. januara]] [[1797]] || [[Chrósćicy]] || [[19. meje]] [[1870]] || [[Budyšin]] || farar, kulturny prócowar
|-
| [[Jan Pjech]] || [[5. nowembra]] [[1707]] || [[Wjelećin]] || [[8. junija]] [[1741]] || [[Budyšin]] || farar, spisowaćel, nabožinski prócowar
|-
| [[Jan Bohuwěr Pjech]] || [[23. junija]] [[1838]] || [[Wuricy]] || [[28. januara]] [[1913]] || [[Lipsk]] || knihikupc, přełožowar, publicist, słowjanski prócowar, spěchowar němsko-słowjanskeje wzajomnosće
|-
| [[Korla Ernst Pjekar]] || [[9. měrca]] [[1822]] || [[Židow]] || [[22. junija]] [[1902]] || [[Budyšin]] || doprědkarski wučer doby narodneho wozrodźenja, prócowar w serbskim hudźbnym žiwjenju
|-
| [[Handrij Pjenck]] || [[25. januara]] [[1808]] || [[Bělšecy]] || [[6. awgusta]] [[1849]] || [[Berlin]] || duchowny, wučer, redaktor, přełožer a spisaćel
|-
| [[Jan Jakub Pjetaš]] || [[15. januara]] [[1815]] || [[Njebjelčicy]] || [[29. awgusta]] [[1885]] || [[Chrósćicy]] || wučer, kulturny prócowar
|-
| [[Jan Awgust Pohonč]] || [[13. julija]] [[1841]] || [[Nowa Wjes/Sprjewja]] || [[16. junija]] [[1909]] || [[Lipsk]] || wučer, přistajeny, spisaćel
|-
| [[Bohačesć Bjedrich Ponich]] || [[8. meje]] [[1761]] || [[Malešecy]] || [[]] [[1826]] || [[Łućo]] || farar, załožer t.mj. Ponichoweje knihownje
|-
| [[Jan Krystof Ponich]] || [[4. julija]] [[1741]] || [[Mučnica (Lubij)|Mučnica]] || [[17. februara]] [[1818]] || [[Litoměřice]] || duchowny, wučer, spisaćel, přiwisnik katolskich rozswětlerjow
|-
| [[Pětr Ponich]] || [[13. januara]] [[1716]] || [[Židow]] || [[5. junija]] [[1785]] || [[Malešecy]] || farar, cyrkwinski stawiznar
|-
| [[Samuel Bohuwěr Ponich]] || [[13. januara]] [[1748]] || [[Němske Jenkecy]] || [[9. apryla]] [[1798]] || [[Malešecy]] || farar, awtor ludowědnych, přirodowědnych a popularnowědnych pojednanjow
|-
| [[Jan Kito Post]] || [[16. januara]] [[1811]] || [[Borkowy]] || [[9. septembra]] [[1887]] || [[Borkowy]] || wučer, zběraćel ludowych pěsnjow, kulturny prócowar
|-
| [[Pawoł Prätorius]] || [[16. awgusta]] [[1650]] || [[Njeswačidło]] || [[26. februara]] [[1709]] || [[Budyšin]] || archidiakon w Budyšinje, magister, nabožinski a kulturny prócowar
|-
| [[Pětr z Přišec]] || [[]] [[1400]] || [[Přišecy]] || [[3. februara]] [[1430]] || [[Budyšin]] || radźiny pisar a diplomat, přiwisowar husitow
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|R}}R || || || || ||
|-
| [[Daniel Bohačesć Raca]] || [[3. decembra]] [[1731]] || [[Chrjebja]] || [[19. meje]] [[1762]] || [[Biskopicy]] || diakon, awtor polemiskeho spisa
|-
| [[Michał Raca]] || [[1. oktobra]] [[1657]] || [[Zemicy]] || [[18. nowembra]] [[1730]] || [[Budyšin]] || diakon, přełožer serbskich cyrkwinskich knihow
|-
| [[Bjarnat Rachel]] || [[16. apryla]] [[1907]] || [[Nowe Bóšicy]] || [[29. oktobra]] [[1973]] || [[Worklecy]] || wučer, redaktor, lektor
|-
| [[Mikławš Rachel]] || [[28. februara]] [[1855]] || [[Šunow]] || [[30. nowembra]] [[1930]] || [[Pančicy]] || lěkar, spěchowar lajskeho dźiwadła
|-
| [[Jakub Rachlowc]] || [[4. meje]] [[1817]] || [[Hućina]] || [[6. julija]] [[1858]] || [[Hućina]] || muler, ludowy basnik
|-
| [[Jan Rak]] || [[]] [[1457]] || [[Žemŕ]] || [[31. meje]] [[1520]] || [[Wittenberg]] || uniwesitny profesor, humanistiski wučenc, basnik a spisowaćel
|-
| [[Jurij Rak]] || [[14. junija]] [[1740]] || [[Čorne Noslicy]] || [[12. junija]] [[1799]] || [[Budyšin]] || adwokat, składnostny basnik a komponist
|-
| [[Rut-Marka Rawpowa]] rodź. Krawcec || [[14. februara]] [[1900]] || [[Drježdźany]] || [[24. januara]] [[1979]] || [[Budyšin]] || operowa a koncertna spěwarka, hudźbna pedagogowka za spěw a husle
|-
| [[Lubina Rawpowa-Holanec]] || [[23. meje]] [[1927]] || [[Budyšink]] || [[2. meje]] [[1964]] || [[Drježdźany]] || koncertna organistka
|-
| [[Simon Rehan]] || [[]] [[1570]] || [[]] || [[]] [[1650]] || [[Manjojce]] || farar, awtor rukopisneje serbskeje měšniskeje knižki
|-
| [[Jan Renč]] || [[29. januara]] [[1856]] || [[Ketlicy]] || [[24. meje]] [[1916]] || [[Ketlicy]] || farar, kulturny prócowar
|-
| [[Měrćin Renč]] || [[11. nowembra]] [[1853]] || [[Ketlicy]] || [[28. oktobra]] [[1911]] || [[Wjelećin]] || farar, stawizniski slědźer, kulturny prócowar
|-
| [[Filip Rězak]] || [[22. apryla]] [[1859]] || [[Wuricy]] || [[17. septembra]] [[1921]] || [[Budyšin]] || duchowny, słownikar, spisowaćel
|-
| [[Jan Rězak]] || [[25. meje]] [[1863]] || [[Dźěžnikecy]] || [[20. februara]] [[1934]] || [[Budyšin]] || wučer, redaktor, spisowaćel
|-
| [[Jan Juro Rězak]] || [[]] [[1703]] || [[Choćebuz]] || [[]] [[1771]] || [[Choćebuz]] || farar, chronist
|-
| [[Kito Rězak]] || [[21. awgusta]] [[1806]] || [[Kśišow]] || [[12. julija]] [[1871]] || [[Janšojce]] || wučer, powědančkar
|-
| [[Hana Rězakec]] || [[24. nowembra]] [[1872]] || [[Bělšecy]] || [[18. januara]] [[1951]] || [[Budyšin]] || kontoristka w redakciji Katolskeho Posoła
|-
| [[Handrij Rheniš]] || [[6. februara]] [[1731]] || [[Hnašecy]] || [[21. nowembra]] [[1805]] || [[Slepo]] || farar, spisaćel
|-
| [[Hajno Rizo]] || [[20. junija]] [[1873]] || [[Strjažow]] || [[16. decembra]] [[1917]] || [[Choćebuz]] || farar, składnostny basnik
|-
| [[Mato Rizo]] || [[23. septembra]] [[1847]] || [[Hochoza]] || [[10. junija]] [[1931]] || [[Žylow]] || wučer, składnostny basnik, mnohostronski kulturny prócowar
|-
| [[Hańža Rječcyna]] rodź. Manjokec || [[4. oktobra]] [[1912]] || [[Ralbicy]] || [[16. junija]] [[1974]] || [[Smjerdźaca]] || pěstowarka, Domowinska prócowarka a ludowa zastupjerka
|-
| [[Jan Rječka]] || [[4. februara]] [[1878]] || [[Małe Bobolcy]] || [[13. awgusta]] [[1915]] || pola [[Psucin]]a || wučer, hudźbny prócowar
|-
| [[Maks Rječka]] || [[25. apryla]] [[1908]] || [[Radwor]] || [[19. awgusta]] [[1944]] || w [[Rumunska|Rumunskej]] || wučer, domiznowědnik
|-
| [[Marja Rječkec]] || [[14. decembra]] [[1924]] || [[Chelno]] || [[25. apryla]] [[1981]] || [[Choćebuz]] || wučerka, ludowa spisowaćelka
|-
| [[Józef Rjeda]] || [[29. decembra]] [[1894]] || [[Kašecy]] || [[29. apryla]] [[1979]] || [[Budyšin]] || ekonom, swěrny Domowinjan
|-
| [[Korla Awgust Sigismund Rjeda]] || [[3. awgusta]] [[1820]] || [[Dołha Boršć]] || [[20. septembra]] [[1898]] || [[Mužakow]] || farar, składnostny spisowaćel a zběraćel ludowych pěsnjow, zakitowar serbstwa
|-
| [[Korla Herman Robert Rjeda]] || [[4. awgusta]] [[1816]] || [[Smělna]] || [[14. januara]] [[1900]] || [[Budyšin]] || farar, prěni serbski protykar
|-
| [[Korla Julius Rjekt]] || [[16. junija]] [[1808]] || [[Łojow]] || [[23. apryla]] [[1881]] || [[Mužakow]] || farar, přiwisowar „Burschenschaftow“, zakitowar Serbow
|-
| [[Jan Rjenč]] || [[20. septembra]] [[1879]] || [[Kamjenej (Radwor)|Kamjenej]] || [[1. januara]] [[1971]] || [[Chrósćicy]] || žiwnosćer, braška, antifašist, narodny prócowar
|-
| [[Fryco Rocha]] || [[29. januara]] [[1863]] || [[Šejnejda]] || [[24. apryla]] [[1942]] || [[Klingmühl]] || wučer, basnik, spisowaćel, kulturny prócowar
|-
| [[Mjertyn Rocha]] || [[8. apryla]] [[1837]] || [[Šejnejda]] || [[13. julija]] [[1913]] || [[Köpenick]] || farar, składnostny basnik
|-
| [[Michał Rostok]] || [[21. apryla]] [[1821]] || [[Bělšecy]] || [[17. septembra]] [[1893]] || [[Huska]] || wučer, přirodospytnik
|-
| [[Michał Róla]] || [[25. septembra]] [[1841]] || [[Ralbicy]] || [[23. meje]] [[1881]] || [[Budyšin]] || kapłan, spisowaćel, ludowědnik, rěčespytnik
|-
| [[Jan Róža]] || [[23. januara]] [[1874]] || [[Rakojdy]] || [[27. decembra]] [[1943]] || [[Chortnica]] || žiwnosćer, wjesnjanosta, kulturny prócowar
|-
| [[Adolf Rumpoš]] || [[31. julija]] [[1903]] || [[Gołkojce]] || [[19. měrca]] [[1920]] || pola [[Strobice|Strobic]] || dźěłaćer, wojowar Delnjołužiskeje čerwjeneje armeje
|-
| [[Handrij Ruška]] || [[8. nowembra]] [[1755]] || [[Budyšin]] || [[13. apryla]] [[1810]] || [[Moskwa]] || domjacy wučer, składnostny basnik
|-
| [[Ernst Rychtar]] || [[3. julija]] [[1810]] || [[Wulki Wjelkow]] || [[9. septembra]] [[1872]] || [[Budyšin]] || rěčnik, narodny prócowar
|-
| [[Ernst Bohachwał Rychtar]] || [[7. decembra]] [[1767]] || [[Nosaćicy]] || [[10. decembra]] [[1848]] || [[Nosaćicy]] || farar, nabožinski prócowar
|-
| [[Jan Rychtar]] || [[24. januara]] [[1732]] || [[Klukš]] || [[14. januara]] [[1802]] || [[Nosaćicy]] || farar, wučer, pedagogiski prócowar
|-
| [[Jan Boguměr Rychtar]] || [[11. měrca]] [[1703]] || [[Choćebuz]] || [[8. januara]] [[1765]] || [[Rampice]] || farar, stawiznar, ludowědnik, rozswětler
|-
| [[Jan Křesćan Rychtar]] || [[5. měrca]] [[1793]] || [[Rańk]] || [[14. julija]] [[1856]] || [[Łuty]] || farar, radikalny germanizator
|-
| [[Mjertyn Rychtar]] || [[]] [[1500]] || [[]] || [[]] [[1585]] || [[Sosny]] || farar, spisar rukopisneje serbskeje kršćeńskeje agendy
|-
| [[Jan Rynč]] || [[8. apryla]] [[1733]] || [[Wjelećin]] || [[11. měrca]] [[1803]] || [[Radšow]] || farar, nabožinski prócowar
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|S}}S || || || || ||
|-
| [[Bartholomaeus Scheraeus]] || [[]] [[1571]] || [[Grabin]] || [[]] [[1620]] || [[]] || orientalist a germanist, humanist
|-
| [[Christianus Schmerius]] || [[]] [[1620]] || [[]] || [[]] [[1684]] || [[]] || farar, pioněr spisowneje serbšćiny
|-
| [[Franc Schneider]] || [[19. decembra]] [[1817]] || [[Kulow]] || [[7. apryla]] [[1883]] || [[Kulow]] || farar, awtor gramatiki a čitanki, chronist, spisaćel
|-
| [[Gregorius Schwarmius]] || [[]] [[1530]] || [[Zły Komorow]] || [[]] [[1579]] || [[Rychwałd (Pśibor)|Rychwałd]] || farar, załožer prěnjeho rěčneho kursa serbšćiny na jednej uniwersiće
|-
| [[Jan Ferdinand Serbin]] || [[]] [[1635]] || [[Koćina]] || [[23. februara]] [[1682]] || [[Kulow]] || farar, zakitowar prawow Kulowskich Serbow
|-
| [[Arnošt Simon]] || [[2. apryla]] [[1905]] || [[Zubornica]] || [[18. decembra]] [[1974]] || [[Budyšin]] || knihiwjazar, ludowy spisowaćel, narodny prócowar
|-
| [[Marja Simonowa]] rodź. Janašec || [[26. awgusta]] [[1824]] || [[Dobruša]] || [[21. februara]] [[1877]] || [[Drježdźany]] || chorobna sotra, samaritka we wójnomaj 1866 a 1870/71
|-
| [[Jakub Skala]] || [[18. februara]] [[1851]] || [[Chrósćicy]] || [[17. januara]] [[1925]] || [[Budyšin]] || duchowny, katolski kulturny prócowar, předsyda Maćicy Serbskeje
|-
| [[Jan Skala]] || [[17. junija]] [[1889]] || [[Njebjelčicy]] || [[22. januara]] [[1945]] || [[Dziedzice]] || nowinar, basnik, narodny prócowar, narodnostny politikar
|-
| [[Jurij Skala]] || [[23. februara]] [[1893]] || [[Kukow]] || [[25. januara]] [[1979]] || [[Drježdźany]] || póstowy přistajeny, funkcionar powołanskeho zwjazka, antifašist
|-
| [[Jurij Słodeńk]] || [[4. septembra]] [[1873]] || [[Pančicy]] || [[29. junija]] [[1945]] || [[Budyšin]] || wučer, hudźbnik, spisowaćel, narodny prócowar
|-
| [[Handrij Smoler]] || [[]] [[1693]] || [[Wojerecy]] || [[6. septembra]] [[1729]] || [[Njeswačidło]] || farar, nabožinski prócowar
|-
| [[Jan Arnošt Smoler]] || [[3. měrca]] [[1816]] || [[Łućo]] || [[13. junija]] [[1884]] || [[Budyšin]] || nakładnik, wudawar, publicist, wědomostnik, organizator, wodźaca wosobina serbskeho narodneho hibanja w 19. lětstotku
|-
| [[Korla Jan Smoler]] || [[10. februara]] [[1791]] || [[Złyćin]] || [[3. januara]] [[1848]] || [[Łaz]] || wučer, kulturny prócowar
|-
| [[Marko Smoler]] || [[21. decembra]] [[1857]] || [[Židow]] || [[11. apryla]] [[1941]] || [[Budyšin]] || redaktor Serbskich Nowin, narodny prócowar
|-
| [[Adolf Sommer]] || [[25. februara]] [[1862]] || [[Budyšin]] || [[3. septembra]] [[1909]] || [[Budyšin]] || wučer, spisowaćel, kulturny prócowar
|-
| [[Ernst Bohuwěr Sommer]] || [[20. januara]] [[1826]] || [[Židow]] || [[2. januara]] [[1878]] || [[Drježdźany]] || wučer, spisowaćel, prócowar w studentskim času
|-
| [[Mathilda Stangec-Fiedlerjowa]] || [[10. decembra]] [[1840]] || [[Čorny Chołmc]] || [[30. junija]] [[1871]] || [[Budyšin]] || spěwarka na serbskich koncertach
|-
| [[Dawid Statnik]] || [[15. junija]] [[1983]] || || || || předsyda Domowiny
|-
| [[Kito Fryco Stempel]] || [[29. nowembra]] [[1787]] || [[Parcow]] || [[2. apryla]] [[1867]] || [[Lubnjow]] || farar, basnik, přełožowar
|-
| [[Jan Stoš]] || [[18. měrca]] [[1810]] || [[Łusk]] || [[31. decembra]] [[1888]] || [[Droždźij]] || kowar, nabožinski fanatikar
|-
| [[Jan Stübnar]] || [[]] [[1780]] || [[Błócany]] || [[]] [[1839]] || [[]] || ludowy spisowaćel
|-
| [[Marko Suchy]] || [[30. julija]] [[1953]] || [[Sulšecy (Kulow)|Sulšecy]] || || || direktor Załožby za serbski lud
|-
| [[Juro Surowin]] || [[15. januara]] [[1831]] || [[Hannover]] || [[15. decembra]] [[1904]] || [[Christiania]] || bibliotekar, korektor, publicist, basnik, filantrop, němski přećel Serbow a Litawčanow
|-
| [[Handrij Suška]] || [[12. apryla]] [[1795]] || [[Tranje]] || [[11. januara]] [[1843]] || [[Drježdźany]] || seminarski wučer, organizator ludoweho šulstwa
|-
| [[Jurij Hawštyn Swětlik]] || [[23. januara]] [[1650]] || [[Kulow]] || [[23. februara]] [[1729]] || [[Budyšin]] || duchowny, sobuzałožer katolskeho serbskeho pismowstwa
|-
| [[Jan Swora]] || [[16. oktobra]] [[1821]] || [[Droždźij]] || [[15. julija]] [[1912]] || [[Ebenezer]] ||
|-
| [[Arnošt Sykora]] || [[20. oktobra]] [[1879]] || [[Malešecy]] || [[16. julija]] [[1972]] || [[Malešecy]] || šewc, Domowinski prócowar
|-
| [[Herman Sykora]] || [[17. měrca]] [[1870]] || [[Delnja Hórka]] || [[21. januara]] [[1927]] || [[Delnja Hórka]] || bur, załožer Łužiskeho burskeho zwjazka
|-
| [[Jan Awgust Sykora]] || [[27. septembra]] [[1835]] || [[Malešecy]] || [[19. decembra]] [[1921]] || [[Biskopicy]] || farar, spisowaćel a ludowědnik
|-
| [[Beno Symank]] || [[23. septembra]] [[1890]] || [[Baćoń]] || [[18. septembra]] [[1980]] || [[Swinjarnja]] || sudnik, narodny prócowar
|-
| [[Jan Symank]] || [[19. meje]] [[1860]] || [[Wotrow]] || [[17. meje]] [[1941]] || [[Budyšin]] || wučer, kulturny stawiznar
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|Š}}Š || || || || ||
|-
| [[Jakub Šajba]] || [[11. junija]] [[1899]] || [[Dobrošicy]] || [[13. septembra]] [[1956]] || [[Drježdźany]] || pismikistajer, nakładnik, starosta Sokoła a Domowinski funkcionar
|-
| [[Handrij Šała]] || [[4. oktobra]] [[1843]] || [[Minakał]] || [[14. měrca]] [[1915]] || [[Žitawa]] || wučer, składnostny basnik
|-
| [[Pawoł Šenkar]] || [[1. měrca]] [[1925]] || [[Serbske Pazlicy]] || [[12. oktobra]] [[1948]] || [[Serbske Pazlicy]] || prěni brigadnik Serbskeje młodźiny 1947
|-
| [[Jakub Šewčik]] || [[6. septembra]] [[1867]] || [[Baćoń]] || [[3. awgusta]] [[1935]] || [[Chrósćicy]] || farar, kulturny stawiznar, basnik
|-
| [[Jurij Šewčik (1862)|Jurij Šewčik]] || [[21. decembra]] [[1862]] || [[Baćoń]] || [[11. januara]] [[1932]] || [[Ralbicy]] || wučer, towarstwowy prócowar
|-
| [[Jurij Šewčik (1903)|Jurij Šewčik]] || [[8. awgusta]] [[1903]] || [[Komorow (Rakecy)|Komorow]] || [[]] [[1945]] || we wójnje || ratar, ludowy basnik
|-
| [[Michał Šewčik]] || [[7. měrca]] [[1870]] || [[Baćoń]] || [[26. februara]] [[1903]] || [[Klóšter Marijiny Doł]] || farar, stawiznar, publicist
|-
| [[Jan Šěca]] || [[2. nowembra]] [[1883]] || [[Rachlow pod Čornobohom|Rachlow]] || [[8. julija]] [[1949]] || [[Budyšin]] || wučer, ludowy spisowaćel, přełožowar
|-
| [[Korla Bohuwěr Šěca]] || [[26. awgusta]] [[1858]] || [[Klukš]] || [[17. nowembra]] [[1938]] || [[Rachlow pod Čornobohom|Rachlow]] || wučer, přirodospytnik, spisowaćel
|-
| [[Bohuchwał Benedikt ze Šěrach]] || [[13. junija]] [[1743]] || [[Holzkirch]] || [[7. decembra]] [[1804]] || [[Altona]] || uniwersitny profesor, stawiznar, jurist, filolog, wučenc a publicist
|-
| [[Hadam Bohuchwał Šěrach]] || [[5. septembra]] [[1724]] || [[Nosaćicy]] || [[3. apryla]] [[1773]] || [[Budyšink]] || farar, wuznamny přirodospytnik a pčołar, rozswětler
|-
| [[Hadam Zacharias Šěrach]] || [[7. apryla]] [[1693]] || [[Chrjebja]] || [[28. julija]] [[1758]] || [[Malešecy]] || farar, sobuzałožer Serbskeho prědarskeho towarstwa w Lipsku, basnik, magister
|-
| [[Korla Bohuchwał Šěrach]] || [[25. februara]] [[1764]] || [[Budyšink]] || [[16. septembra]] [[1836]] || [[Rychwałd]] || farar, sobuwudawaćel prěnjeho serbskeho časopisa
|-
| [[Křesćan Bohuchwał Šěrach]] || [[25. junija]] [[1709]] || [[Chrjebja]] || [[9. měrca]] [[1776]] || [[Tiefenfurt]] || farar, stronjan pietistow
|-
| [[Pětr Šěrach]] || [[29. junija]] [[1656]] || [[Křidoł]] || [[21. oktobra]] [[1727]] || [[Chrjebja]] || farar, zakitowar serbskeje rěče, magister
|-
| [[Pětr Elias Šěrach]] || [[5. oktobra]] [[1742]] || [[Malešecy]] || [[21. januara]] [[1795]] || [[Rudolstadt]] || knihićišćer a nakładnik
|-
| [[Jurij Šěrc]] || [[16. februara]] [[1634]] || [[Delni Wujězd]] || [[8. septembra]] [[1674]] || [[Dubc]] || farar, kěrlušer
|-
| [[Hanamarja Šěrcec]] || [[15. awgusta]] [[1918]] || [[Hórki]] || [[]] [[1943]] || [[Łódź]] || „Židowka Hana“; ratarska dźěłaćerka, wopor fašizma
|-
| [[Marko Šiman]] || [[3. julija]] [[1955]] || [[Budyšin]] || || || politikar strony CDU, zapósłanc sakskeho krajneho sejma
|-
| [[Jurij Józef Šimon]] || [[]] [[1646]] || [[Ćěmjercy]] || [[18. decembra]] [[1729]] || [[Praha]] || duchowny, sobuzałožer Serbskeho seminara w Praze
|-
| [[Měrćin Norbert Šimon z Willenberga]] || [[24. awgusta]] [[1637]] || [[Židow]] || [[]] [[1707]] || [[Budyšin]] || duchowny, sobuzałožer Serbskeho seminara w Praze
|-
| [[Herman Šleca]] || [[7. julija]] [[1892]] || [[Droždźij]] || [[26. měrca]] [[1948]] || [[Budyšin]] || wučer, wědomostnik, organizator serbskeho towarstwoweho žiwjenja
|-
| [[Chryša Šlenkar]] || [[4. septembra]] [[1674]] || [[Róžany]] || [[24. meje]] [[1728]] || [[Poršicy]] || farar, nabožinski prócowar
|-
| [[Křesćan Bohachwał Šlinčk]] || [[28. septembra]] [[1734]] || [[Njeswačidło]] || [[27. julija]] [[1815]] || [[Hodźij]] || farar, spisar stawizniskich a druhich pojednanjow
|-
| [[Horst Šlosar]] || [[23. septembra]] [[1903]] || [[Drježdźany]] || [[10. měrca]] [[1964]] || [[Drježdźany]] || moler, grafikar
|-
| [[Gabriela Šmajdźina]] || [[10. julija]] [[1965]] || [[Budyšin]] || || || dźiwadźelnica
|-
| [[Arnošt Bjedrich Šołta]] || [[13. meje]] [[1763]] || [[Rychwałd]] || [[1. měrca]] [[1832]] || [[Wojerecy]] || wučer, słownikar, rěčnicar
|-
| [[Arnošt Fürchtegott Šołta]] || [[6. meje]] [[1793]] || [[Wojerecy]] || [[20. decembra]] [[1858]] || [[Křišow]] || superintendent, zakitowar serbstwa
|-
| [[Beno Šołta]] || [[16. oktobra]] [[1891]] || [[Radwor]] || [[4. awgusta]] [[1968]] || [[Drježdźany]] || farar, dr.phil., wopor fašizma
|-
| [[Beno Pětr Šołta]] || [[29. apryla]] [[1851]] || [[Wotrow]] || [[25. januara]] [[1908]] || [[Radwor]] || wučer, towarstwowy prócowar
|-
| [[Jan Bohuwěr Šołta (1731)|Jan Bohuwěr Šołta]] || [[14. septembra]] [[1731]] || [[Ketlicy]] || [[13. septembra]] [[1755]] || [[Lipsk]] || filozofiski spisowaćel, magister
|-
| [[Jan Bohuwěr Šołta (1852)|Jan Bohuwěr Šołta]] || [[20. februara]] [[1852]] || [[Budyšin]] || [[31. awgusta]] [[1891]] || [[Budyšin]] || publicist, literat, ludowědnik, pěstowar słowjanskeje wzajomnosće
|-
| [[Jurij Šołta (1886)|Jurij Šołta]] || [[18. nowembra]] [[1886]] || [[Radwor]] || [[1. septembra]] [[1971]] || [[Budyšin]] || wučer, kantor, kulturny prócowar
|-
| [[Jurij Šołta (1888)|Jurij Šołta]] || [[4. januara]] [[1888]] || [[Wotrow]] || [[28. julija]] [[1968]] || [[Drježdźany]] || překupski zarjadnik, słownikar, dr.phil.
|-
| [[Matej Šołta]] || [[22. januara]] [[1691]] || [[Křidoł]] || [[25. januara]] [[1773]] || [[Ketlicy]] || diakon, pedagog, spisaćel nabožinskich spisow
|-
| [[Pawoł Šołta]] || [[6. meje]] [[1875]] || [[Wotrow]] || [[7. awgusta]] [[1948]] || [[Lubij]] || farar, spisowaćel, domiznowědnik
|-
| [[Pětr Šołtka]] || [[7. januara]] [[1945]] || [[Kulow]] || || || politikar strony CDU, Kulowski měšćanosta, zapósłanc krajneho sejma
|-
| [[Jakub Špitank]] || [[29. februara]] [[1868]] || [[Zejicy]] || [[7. apryla]] [[1937]] || [[Zejicy]] || bur, wjesnjanosta, zapósłanc
|-
| [[Jakub Šuba]] || [[18. oktobra]] [[1747]] || [[Zejicy]] || [[28. měrca]] [[1819]] || [[Budyšin]] || duchowny, přiwisnik katolskich rozswětlerjow
|-
| [[Herman Šudak]] || [[24. awgusta]] [[1900]] || [[Komorow (Rakecy)|Komorow]] || [[6. oktobra]] [[1976]] || [[Komorow (Rakecy)|Komorow]] || ratar, prodrustwownik, Domowinski funkcionar
|-
| [[Bogumił Šwjela]] || [[5. septembra]] [[1873]] || [[Skjarbošc]] || [[20. meje]] [[1948]] || pola [[Naumburg]]a || farar, rěčespytnik, sobuzałožer Domowiny, narodny prócowar
|-
| [[Kito Šwjela]] || [[21. februara]] [[1836]] || [[Zaspy]] || [[26. januara]] [[1922]] || [[Choćebuz]] || wučer, přełožowar, redaktor Bramborskeho Casnika
|-
| [[Wylem Šybar]] || [[21. nowembra]] [[1887]] || [[Wusoka]] || [[3. decembra]] [[1974]] || [[Wětošow]] || wučer, akwarelist, rysowar
|-
| [[Hanzo Šymko]] || [[29. měrca]] [[1847]] || [[Slepo]] || [[10. julija]] [[1906]] || [[Slepo]] || mały ratar, ludowy kěrlušer
|-
| [[Jan Zygmunt Bjedrich Šyndlaŕ]] || [[8. junija]] [[1758]] || [[Wjerbno]] || [[19. awgusta]] [[1841]] || [[Picnjo]] || farar, spisowaćel, wudawaćel, zakitowar serbstwa
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|T}}T || || || || ||
|-
| [[Handroš Tara]] || [[]] [[1570]] || [[Mužakow]] || [[]] [[1638]] || [[Serbski Bukojc]] || farar, pedagog, rěčewědnik, basnik
|-
| [[Jan Jurij Temler]] || [[]] [[1500]] || [[]] || [[]] [[1573]] || [[Chrósćicy]] || posledni katolski farar w Hodźiju
|-
| [[Jan Bjedrich Tešnaŕ]] || [[18. oktobra]] [[1829]] || [[Gołkojska Podgola]] || [[14. junija]] [[1898]] || [[Oeynhausen]] || farar, zakitowar serbstwa, prócowar na polu serbskeje rěče a literatury
|-
| [[Mjertyn Tešnaŕ]] || [[]] [[1820]] || [[Turnow]] || [[]] [[1890]] || w Južnej [[Awstralska|Awstralskej]] || nawoda skupiny serbskich wupućowarjow z Delnjeje Łužicy
|-
| [[Lejna Theurigowa]] || [[11. februara]] [[1944]] || [[Smječkecy]] || || || inženjerka, předsydka załožboweje rady
|-
| [[Adam Thilo]] || [[]] [[1620]] || [[Trzęsów]] || [[11. januara]] [[1681]] || [[Berlin]] || farar, pioněr spisowneje serbšćiny
|-
| [[Pawoł Thomas]] || [[6. měrca]] [[1898]] || [[Trebin]] || [[27. apryla]] [[1942]] || [[Sachsenhausen]] || tkalc, antifašist
|-
| [[Jakub Xaver Ticin]] || [[1. awgusta]] [[1656]] || [[Kulow]] || [[17. awgusta]] [[1693]] || před [[Běłohród|Běłohrodom]] || jezuitski rjadnik, gramatikar a sobuzałožer spisowneje rěče katolskich Serbow
|-
| [[Stanisław Tilich]] || [[10. apryla]] [[1959]] || [[Nowa Wjeska]] || || || politikar, ministerski prezident Sakskeje
|-
| [[Mikławš Truc]] || [[21. januara]] [[1839]] || [[Kukow]] || [[14. oktobra]] [[1917]] || [[Jarobrod]] || wojnar, twarc knjejskich wozow, pozdźišo awtow, předewzaćel
|-
| [[Mjertyn Tylka]] || [[31. awgusta]] [[1857]] || [[Dešno]] || [[18. oktobra]] [[1942]] || [[Kolberg]] || farar, popularnowědny spisaćel
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|U}}U || || || || ||
|-
| [[Matej Ungar]] || [[25. januara]] [[1863]] || [[Čorny Chołmc]] || [[13. měrca]] [[1939]] || [[Čorny Chołmc]] || ratar, pčołar, ludowy basnik
|-
| [[Matej Urban]] || [[13. julija]] [[1846]] || [[Turjo]] || [[4. apryla]] [[1931]] || [[Chróstawa]] || farar, kěrlušer, basnik, přełožowar
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|V}}V || || || || ||
|-
| [[Matej Jan Józef Vicki]] || [[13. septembra]] [[1660]] || [[Kulow]] || [[23. junija]] [[1713]] || [[Budyšin]] || duchowny, magister filozofije, awtobiograf
|-
| [[Jan Vogel]] || [[25. januara]] [[1773]] || [[Hućina]] || [[]] [[1800]] || [[Hućina]] || přełožer nabožinskeho pismowstwa
|-
| [[Jan Jurij Vogel]] || [[12. januara]] [[1739]] || [[Trjebjeńca]] || [[21. januara]] [[1826]] || [[Mužakow]] || superintendent, rozswětlerski spisowaćel
|-
| [[Handrij Voigt]] || [[25. decembra]] [[1794]] || [[Rakojdy]] || [[4. nowembra]] [[1860]] || [[Hrodźišćo (Wóspork)|Hrodźišćo]] || farar, nabožinski prócowar
|-
| [[Jurij Völkel]] || [[27. februara]] [[1922]] || [[Chrósćicy]] || [[30. julija]] [[1981]] || [[Jaseńca (Bóšicy)|Jaseńca]] || wučer, dołholětny předsyda Domowinskeje skupiny
|-
| [[Pawoł Völkel]] || [[13. septembra]] [[1931]] || [[Chrósćicy]] || [[16. decembra]] [[1997]] || [[Budyšin]] || slawist, słownikar, wudawaćel a přełožowar
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|W}}W || || || || ||
|-
| [[Michał Jan Wałda]] || [[8. septembra]] [[1721]] || [[Čornecy]] || [[14. oktobra]] [[1794]] || [[Budyšin]] || duchowny, spisowaćel, hymnolog
|-
| [[Jan Wałtar]] || [[2. januara]] [[1860]] || [[Burkhardswalde]] || [[5. decembra]] [[1921]] || [[Njeswačidło]] || farar, serbski basnik němskeho pochada
|-
| [[Jurij Wanak]] || [[27. apryla]] [[1764]] || [[Chelno]] || [[2. septembra]] [[1837]] || [[Njeswačidło]] || wučer, přełožowar
|-
| [[Jurij Arnošt Wanak]] || [[7. meje]] [[1817]] || [[Njeswačidło]] || [[27. meje]] [[1887]] || [[Budyšin]] || farar, spisowaćel
|-
| [[Wjacław Warichius]] || [[]] [[1564]] || [[Hrodźišćo (Wóspork)|Hrodźišćo]] || [[5. septembra]] [[1618]] || [[Hodźij]] || farar, pedagog, pioněr spisowneje hornjoserbšćiny
|-
| [[Jan Awgust Warko]] || [[26. julija]] [[1821]] || [[Běła Woda]] || [[27. julija]] [[1862]] || [[Jabłońc]] || farar, spisowaćel, serbski prócowar
|-
| [[Korla Hendrich Warko]] || [[21. apryla]] [[1837]] || [[Běła Woda]] || [[30. oktobra]] [[1897]] || [[Rychbach]] || wučer, spisowaćel, basnik, serbski prócowar
|-
| [[Jurij Water]] || [[]] [[1672]] || [[Kulow]] || [[]] [[1720]] || [[]] || rězbar baroka
|-
| [[Jan Wawer]] || [[28. awgusta]] [[1672]] || [[Mješicy]] || [[6. meje]] [[1728]] || [[Bukecy]] || farar, nabožinski a kulturny prócowar
|-
| [[Jan Wawrich]] || [[24. meje]] [[1833]] || [[Miłoćicy]] || [[]] [[1860]] || na [[Morawa|Morawje]] || zastojnik, spisowaćel
|-
| [[Bjarnat Wawrik]] || [[9. junija]] [[1889]] || [[Swinjarnja]] || [[9. januara]] [[1979]] || [[Traunstein]] || jurist, diplomat, hospodarski poradźowar, awtor etnografiskich studijow
|-
| [[Jurij Wawrik]] || [[2. februara]] [[1816]] || [[Kukow]] || [[23. decembra]] [[1878]] || [[Kanecy]] || młynk, ludowy spisaćel
|-
| [[Jan Wencel]] || [[1. decembra]] [[1737]] || [[Dźěžnikecy]] || [[20. septembra]] [[1801]] || [[Ochranow]] || farar, magister, nabožinski a kulturny prócowar
|-
| [[Jurij Wendšuh]] || [[]] [[1610]] || [[Zdźěr]] || [[25. septembra]] [[1668]] || [[Vyšší Brod]] || cistercienski rjadnik, reformator a klóšterski stawiznar
|-
| [[Jurij Winar]] || [[20. nowembra]] [[1909]] || [[Radwor]] || [[11. meje]] [[1991]] || [[Budyšin]] || komponist, wučer a spisowaćel
|-
| [[Michał Wincar]] || [[4. januara]] [[1854]] || [[Worklecy]] || [[21. septembra]] [[1937]] || [[Worklecy]] || žiwnosćer, braška
|-
| [[Jurij Winger]] || [[26. junija]] [[1872]] || [[Chrósćicy]] || [[27. februara]] [[1918]] || [[Łusk]] || farar, spisowaćel, přełožowar
|-
| [[Pawoł Wirth]] || [[11. awgusta]] [[1906]] || [[Stróža (Rakecy)|Stróža]] || [[20. apryla]] [[1946]] || we wójnskej jatbje || wučer, załožer serbskeje rěčneje geografije
|-
| [[Mina Witkojc]] || [[28. meje]] [[1893]] || [[Borkowy]] || [[11. nowembra]] [[1975]] || [[Popojce]] || nowinarka, wuznamna delnjoserbska basnjerka
|-
| [[Bjedrich Awgust Wićaz]] || [[21. junija]] [[1865]] || [[Brězynka (Malešecy)|Brězynka]] || [[15. septembra]] [[1927]] || [[Drježdźany]] || inženjer, towarstwowy prócowar
|-
| [[Bosćij Michał Wićaz]] || [[10. januara]] [[1747]] || [[Prawoćicy]] || [[15. oktobra]] [[1803]] || [[Prawoćicy]] || krajnobohotski wićežny bur, korčmar, braška, ludowy basnik
|-
| [[Jan Wićaz]] || [[25. julija]] [[1794]] || [[Błócany]] || [[17. oktobra]] [[1869]] || [[Błócany]] || wulkobur a wjesny sudnik w Błócanach, wjednik burskeho hibanja 1848/49
|-
| [[Jurij Wićaz]] || [[19. oktobra]] [[1899]] || [[Špitl]] || [[22. januara]] [[1974]] || [[Praha]] || žurnalist, přełožowar
|-
| [[Ota Wićaz]] || [[14. junija]] [[1874]] || [[Chwaćicy]] || [[28. nowembra]] [[1952]] || [[Stollberg]] || literarny a kulturny stawiznar, redaktor, basnik a spisowaćel
|-
| [[Pawoł Wićaz (1900)|Pawoł Wićaz]] || [[22. nowembra]] [[1900]] || [[Wulke Ždźary]] || [[22. nowembra]] [[1965]] || [[Budyšin]] || wučer, kulturny historikar, lektor, awtor biografskich nastawkow
|-
| [[Pawoł Wićaz (1902)|Pawoł Wićaz]] || [[12. meje]] [[1902]] || [[Wudwor (Worklecy)|Wudwor]] || [[4. meje]] [[1958]] || [[Budyšin]] || dźěłaćer, dźiwadźelnik
|-
| [[Pawoł Wićaz-Chrósćanski]] || [[14. januara]] [[1901]] || [[Chrósćicy]] || [[12. junija]] [[1933]] || [[Teplice]] || ratarski dźěłaćer, redaktor, basnik
|-
| [[Herta Wićazec]] || [[4. februara]] [[1819]] || [[Budyšin]] || [[24. měrca]] [[1885]] || [[Budyšin]] || šwalča, basnjerka
|-
| [[Jan Wjacsławk]] || [[4. měrca]] [[1897]] || [[Wojerecy]] || [[9. awgusta]] [[1963]] || [[Wojerecy]] || krawski mišter, wušiwar a braška
|-
| [[Jakub Wjacsławk]] || [[15. februara]] [[1885]] || [[Hórki]] || [[3. septembra]] [[1951]] || [[Budyšin]] || slawist, wědomostny bibliotekar, załožer Serbskeje bibliografije
|-
| [[Hendrich Božidar Wjela]] || [[7. měrca]] [[1778]] || [[Dołha Boršć]] || [[1. januara]] [[1805]] || [[Budyšin]] || krajinowy rysowar a raděrowar
|-
| [[Herman Ferdinand Wjela]] || [[10. nowembra]] [[1823]] || [[Wawicy]] || [[3. meje]] [[1877]] || [[Wawicy]] || sudniski asesor, spisowaćel, narodny prócowar
|-
| [[Jan Wjela (1880)|Jan Wjela]] || [[11. apryla]] [[1880]] || [[Hornja Hórka]] || [[30. julija]] [[1951]] || [[Hornja Hórka]] || wikowanski pomocnik, zapósłanc strony SPD w Sakskim krajnym sejmje
|-
| [[Jurij Wjela]] || [[4. měrca]] [[1892]] || [[Kubšicy]] || [[6. apryla]] [[1969]] || [[Budyšin]] || wučer, spisowaćel
|-
| [[Jan Wjela-Radyserb]] || [[8. januara]] [[1822]] || [[Židow]] || [[19. januara]] [[1907]] || [[Budyšin]] || wučer, basnik a spisowaćel, ludowědnik
|-
| [[Julius Eduard Wjelan]] || [[1. februara]] [[1817]] || [[Slepo]] || [[7. apryla]] [[1892]] || [[Slepo]] || farar, spisowaćel, basnik, grafikar, zakitowar serbstwa
|-
| [[Jakub Wjels]] || [[26. nowembra]] [[1829]] || [[Hrubjelčicy]] || [[25. měrca]] [[1874]] || [[Pisa]] || farar, přełožowar, kulturny prócowar
|-
| [[Jan Wjenka]] || [[5. julija]] [[1882]] || [[Róžant]] || [[21. apryla]] [[1971]] || [[Chrósćicy]] || duchowny, městopředsyda Domowiny, antifašist
|-
| [[Měto Wjeńcko]] || [[30. julija]] [[1870]] || [[Móst (gmejna)|Móst]] || [[21. oktobra]] [[1953]] || [[Choćebuz]] || farar, składnostny spisaćel
|-
| [[Pětr Wjeńka]] || [[24. apryla]] [[1960]] || ? || [[25. meje]] [[1988]] || [[Mnichow]] || spisowaćel
|-
| [[Michał Wjerab]] || [[16. septembra]] [[1872]] || [[Chelno]] || [[2. měrca]] [[1932]] || [[Zhorjelc]] || wučer, muzejownik, kulturny stawiznar
|-
| [[Michał Wjesela]] || [[17. septembra]] [[1863]] || [[Kulow]] || [[4. meje]] [[1927]] || [[Klóšter Marijiny Doł]] || duchowny, přełožowar a basnik
|-
| [[Bohuwěr Wjećela]] || [[5. meje]] [[1878]] || [[Wadecy]] || [[4. meje]] [[1963]] || [[Kubšicy]] || póstownik, kulturny prócowar
|-
| [[Kurt Wjezar]] || [[20. měrca]] [[1894]] || [[Hat (Radwor)|Hat]] || [[1. septembra]] [[1979]] || [[Halle]] || mišter knihićišćerstwa, kubłar serbskeho dorosta za knihićišć
|-
| [[Mikławš Wojnar]] || [[23. oktobra]] [[1814]] || [[Šunow]] || [[28. meje]] [[1868]] || [[Šwikawa]] || šewc, spisaćel a nowinar
|-
| [[Mikławš Woko]] || [[19. oktobra]] [[1873]] || [[Kulow]] || [[4. oktobra]] [[1948]] || [[Kulow]] || muler, lajski dźiwadźelnik
|-
| [[Jakub Wornar (1828)|Jakub Wornar]] || [[18. apryla]] [[1828]] || [[Dubrjenk]] || [[15. apryla]] [[1910]] || [[Worklecy]] || farar, spisaćel, spěchowar serbskeho towarstwoweho hibanja
|-
| [[Jakub Wornar (1908)|Jakub Wornar]] || [[11. měrca]] [[1908]] || [[Kulow]] || [[8. awgusta]] [[1978]] || [[Worklecy]] || skałar, funkcionar dźěłarnistwa, Domowinski prócowar
|-
| [[Janek Wowčer]] || [[10. februara]] [[1977]] || || || || nowinar, šefredaktor Serbskich Nowin
|-
| [[Korla Gustaw Wowčerk]] || [[26. awgusta]] [[1863]] || [[Janecy]] || [[]] [[1945]] || [[]] || knihićišćer, wuměłski nawoda spěwarskich towarstwow
|-
| [[Pawoł Wowčerk]] || [[9. awgusta]] [[1905]] || [[Koslow]] || [[26. decembra]] [[1976]] || [[Budyšin]] || wučer, gramatikar
|-
| [[Jakub Jan Józef Wóski z Baerenstamma]] || [[26. julija]] [[1692]] || [[Chrósćicy]] || [[3. decembra]] [[1771]] || [[Budyšin]] || biskop, nabožinski prócowar
|-
| [[Jakub Wróbl]] || [[6. julija]] [[1853]] || [[Radwor]] || [[27. awgusta]] [[1933]] || [[Vunapope]] || zamkar, misionar
|-
| [[Jan Wróbl]] || [[19. apryla]] [[1800]] || [[Horni Wujězd]] || [[1. februara]] [[1867]] || [[Zarěč]] || zahrodkar w Zarěču, wjednik serbskeho burskeho hibanja 1848/49
|-
| [[Jurij Wróbl]] || [[31. januara]] [[1926]] || [[Wotrow]] || [[24. apryla]] [[1981]] || [[Choćebuz]] || wučer, sportowy organizator
|-
| [[Korla Awgust Wudowjenc]] || [[17. apryla]] [[1851]] || [[Běła Hora]] || [[]] [[]] || w [[Ruska|Ruskej]] || gymnazialny profesor, w młodych lětach přełožowar
|-
| [[Handrij Wujanc]] || [[29. apryla]] [[1814]] || [[Ketlicy]] || [[21. meje]] [[1877]] || [[Chanecy]] || wučer
|-
| [[Jurij Wuješ]] || [[15. januara]] [[1905]] || [[Njebjelčicy]] || [[22. decembra]] [[1968]] || [[Budyšin]] || wučer, basnik, redaktor, dźiwadźelnik
|-
| [[Jan Handrij Wyrgač]] || [[15. decembra]] [[1740]] || [[Delni Wujězd]] || [[4. januara]] [[1799]] || [[Stockholm]] || presbyter bratrowskeje wosady
|-
| [[Korla Wyrgač]] || [[17. oktobra]] [[1883]] || [[Horni Wunjow]] || [[7. junija]] [[1956]] || [[Budyšin]] || farar, redaktor
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
! {{Kótwica|Z}}Z || || || || ||
|-
| [[Handrij Zahrodnik]] || [[24. decembra]] [[1654]] || [[Chwaćicy]] || [[2. februara]] [[1727]] || [[Drježdźany]] || blidar, dwórski mechanikar kurwjercha Awgusta Sylneho
|-
| [[Richard Zahrodnik]] || [[29. januara]] [[1884]] || [[Luchow]] || [[14. nowembra]] [[1962]] || [[Drježdźany]] || wučer, ludowy spisowaćel, towarstwowy prócowar w Drježdźanach
|-
| [[Jurij Gustaw Zarjenk]] || [[15. februara]] [[1871]] || [[Załom]] || [[28. januara]] [[1946]] || [[Budyšin]] || farar, kulturny prócowar
|-
| [[Mikławš Zarjenk]] || [[5. julija]] [[1865]] || [[Dźěžnikecy]] || [[5. decembra]] [[1916]] || [[Kamjenc]] || farar, basnik a spisowaćel
|-
| [[Handrij Zejler]] || [[1. februara]] [[1804]] || [[Słona Boršć]] || [[15. oktobra]] [[1872]] || [[Łaz]] || wuznamny serbski basnik, załožer serbskeje narodneje literatury
|-
| [[Henryk Zeman]] || [[2. junija]] [[1897]] || [[Oberlößnitz]] || [[19. februara]] [[1969]] || [[Bolesław]] || wučer, lektor, słownikar
|-
| [[Konrad Zenda]] || [[7. februara]] [[1900]] || [[Wojerecy]] || [[25. septembra]] [[1958]] || [[Wojerecy]] || plastikar, wuměłstwowy rjemjeslnik
|-
| [[Jan Awgust Zoba]] || [[29. oktobra]] [[1869]] || [[Čornjow]] || [[7. januara]] [[1911]] || [[Čornjow]] || bur, reprezentant serbskich wulkoburskich kublerjow w narodnym hibanju
|-
| [[Jan Karlo Fryco Swora]] || [[14. awgusta]] [[1818]] || [[Tšadow]] || [[15. junija]] [[1884]] || [[Rań]] || farar, kěrlušer, wudaćel słownika
|-
| [[Hanzo Juro Swora]] || [[6. oktobra]] [[1785]] || [[Hajnk]] || [[19. julija]] [[1844]] || [[Tšadow]] || farar, słownikar
|-
| [[Kito Žonop]] || [[21. junija]] [[1836]] || [[Hochoza]] || [[6. septembra]] [[1926]] || [[Hochoza]] || ratar, ludowy basnik
|-
| [[Jakub Žur (1754)|Jakub Žur]] || [[10. julija]] [[1754]] || [[Hněwsecy]] || [[8. meje]] [[1799]] || [[Budyšin]] || kapłan, přiwisnik katolskich rozswětlerjow
|-
| [[Jakub Žur (1821)|Jakub Žur]] || [[9. septembra]] [[1821]] || [[Hora (Bóšicy)|Hora]] || [[5. julija]] [[1887]] || [[Pozdecy]] || farar, narodny a socialny prócowar
|-
| [[Jakub Žur (1876)|Jakub Žur]] || [[14. apryla]] [[1876]] || [[Njebjelčicy]] || [[27. februara]] [[1969]] || [[Konjecy (Ralbicy-Róžant)|Konjecy]] || farar, redaktor, kulturny prócowar
|-
| [[Jan Žur]] || [[9. decembra]] [[1812]] || [[Zdźěr]] || [[28. septembra]] [[1872]] || [[Zdźěr]] || wučer, dopisowar do Krajana
|-
| [[Jurij Žur (1788)|Jurij Žur]] || [[10. septembra]] [[1788]] || [[Židźino]] || [[20. junija]] [[1813]] || [[Budyšin]] || wučer, serbowědny slědźer
|-
| [[Jurij Žur (1900)|Jurij Žur]] || [[10. apryla]] [[1900]] || [[Ralbicy]] || [[25. junija]] [[1967]] || [[Ralbicy]] || ratar, prodrustwownik, Domowinski prócowar
|-
| [[Michał Žur]] || [[19. septembra]] [[1868]] || [[Hózk]] || [[7. awgusta]] [[1929]] || [[Groß Kottorz]] || farar, spěchowar serbsko-pólskeje wzajomnosće
|-
| [[Mikławš Žur]] || [[13. měrca]] [[1859]] || [[Worklecy]] || [[15. decembra]] [[1932]] || [[Budyšin]] || duchowny při Budyskim tachantstwje, awtor nabožinskich spisow a dźiwadłowych hrow
|}
owrlcqk1ao9e7u578r7x2z3w4e6l0s0
Kotołka
0
20150
391470
391267
2026-07-08T13:34:51Z
J budissin
7
391470
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik rěka
|Mjeno = Kotołka
|Originalne mjeno = Kotitzer Wasser, Kotitz
|Wobraz = Kotołka pola Bukojny.jpg
|Wopisanje = Kotołka blisko [[Bukojna (Malešecy)|Bukojna]]
|Běži přez = Wokrjes Budyšin
|Žórło = blisko [[Jawornik]]a pod [[Čornobóh|Čornobohom]]
|Wuliw = blisko [[Hućina|Hućiny]] do [[Lubata|Lubaty]]
|Žórło-šěrina = 51/7/3
|Žórło-dołhota = 14/36/16
|Žórło-ISO = DE-SN
|Wuliw-šěrina = 51/15/24
|Wuliw-dołhota = 14/33/25
|Rěčina =
|Dołhosć = 25
|Přestrjeń rěčiny =
|Spad rěki = 5,36
|Wysokosć žórła = 360
|Wysokosć wuliwa = 142
}}
'''Kotołka''' (tež ''Kotečanska woda''; {{wrěči|de}} ''Kotitzer Wasser'' abo ''Kotitz'')<ref>{{Kral1927}}</ref> je [[rěka|rěčka]] w [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]], kotraž wužórli so blisko [[Jawornik]]a w [[Bukecy|Bukečanskej]] gmejnje a ćeče mjez druhim přez [[Wujězd]], wusku [[Łusk|Łušćansku skału]], [[Kotecy]], [[Worcyn (Wóspork)|Worcynsku]] łučinu a [[Skanecy]]. Poslednja wjes při běhu Kotołki je [[Hlina (wjes)|Hlina]] w Malešanskej gmejnje. Před [[Hućina|Hućinu]] so rěčka wotlěwa do [[Lubata|Lubaty]] wuliwa.
Horni běh Kotołki mjez Jawornikom a [[Kołwaz]]om mjenuje so tež ''Butřanka'' (němsce ''Buttermilchwasser'').
''Hlej tež:'' [[:Kategorija:Sydlišćo při Kotołce|Nastawki wo při Kotołce ležacych sydlišćach]]
== Žórła ==
<references />
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Kotitzer Wasser|Kotołka}}
[[Kategorija:Kotołka| ]]
[[Kategorija:Lubata]]
[[Kategorija:Rěka w Sakskej]]
[[Kategorija:Lubij]]
[[Kategorija:Bukecy]]
[[Kategorija:Wóspork]]
[[Kategorija:Malešecy]]
[[Kategorija:Rěka w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Přitočnišćo Łobja|4]]
[[Kategorija:Rěka w Europje]]
[[Kategorija:Přitočnišćo Sprjewje|2]]
oid9p6ptyw4os3qxatooqjhjx86m930
Serbski sydlenski rum
0
20398
391471
380405
2026-07-08T13:38:56Z
J budissin
7
391471
wikitext
text/x-wiki
[[Dataja:Sorbisches Siedlungsgebiet-hsb.png|thumb|upright=1.7|Karta serbskeho sydlenskeho rumu]]
Jako '''Serbski sydlenski rum''' woznamjenja so powšitkownje region na wuchodźe [[Sakska|Sakskeje]] a na juhu [[Braniborska|Braniborskeje]], hdźež je zapadosłowjanski [[Serbja|serbski lud]] domoródny.
== Oficielny sydlenski rum ==
Oficielnje připóznaty sydlenski rum Serbow, hdźež je serbšćina jako mjeńšinowa rěč škitana je w [[Sakski serbski zakoń|krajnymaj zakonjomaj Sakskeje]] a Braniborskeje definowany. W tutym teritoriju płaća w serbskimaj zakonjomaj postajene mjeńšinowe prawa kaž na přikład serbske šule, [[dwurěčne znamješka|dwurěčne wuhotowanje znamješkow]] a prawo, ze zarjadami w serbskej rěči komunikować. K sydlenskemu rumej słušeja tuchwilu slědowace gmejny a gmejnske dźěle:
* w Swobodnym staće Sakskej:
** [[Wokrjes Budyšin]] (28 wot 59 gmejnow): [[Bóšicy]], [[Budestecy]] (nimo [[Jiłocy|Jiłoc]]), [[Budyšin]], [[Bukecy]] (nimo [[Wujězd]]a), [[Dobruša-Huska]] (nimo [[Kosarnja|Kosarnje]] a [[Nowa Wjes (Dobruša-Huska)|Noweje Wsy]]), [[Halštrow]] (jenož [[Krěpjecy]]), [[Halštrowska Hola]], [[Hodźij]], [[Hornja Hórka]], [[Chrósćicy]], [[Kamjenc]] ([[Brěznja]], [[Hlinowc]], [[Jěžow]], Kamjenc, [[Němske Pazlicy]]), [[Kubšicy]], [[Kulow]], [[Łaz]], [[Malešecy]], [[Njebjelčicy]], [[Njeswačidło]], [[Pančicy-Kukow]], [[Porchow]] (jenož [[Nowy Dwór]]), [[Radwor]], [[Rakecy]], [[Ralbicy-Róžant]], [[Sprjewiny Doł]], [[Wojerecy]], [[Worklecy]], [[Wóslink]] (jenož [[Jitro]]), [[Wóspork]] a [[Wulka Dubrawa]].
** [[Wokrjes Zhorjelc]] (14 wot 54 gmejnow): [[Běła Woda]], [[Dźěwin (wjes)|Dźěwin]], [[Hamor]], [[Chrjebja-Nowa Wjes]], [[Jabłońc]], [[Krušwica]], [[Kwětanecy při jězoru]] (jenož [[Hóršow]] a [[Hóznica]]), [[Mikow]], [[Mužakow]], [[Rěčicy]], [[Slepo]], [[Trjebin]], [[Wuskidź]] a [[Wysoka Dubrawa]] (nimo [[Drěnow]]a, [[Jěrchecy|Jěrchec]] a [[Radšow]]a).<ref>Přir. přiwěšk zakonja w: Sächsisches Gesetz- und Verordnungsblatt, čisło 7/1999</ref>
* w Braniborskej
** město [[Choćebuz]]
** [[Wokrjes Sprjewja-Nysa]] (23 wot 29 gmejnow): [[Baršć]], [[Bórkowy]], [[Brjazyna (Błóta)|Brjazyna]], [[Derbno (gmejna)|Derbno]] (gmejnske dźěle [[Dubojce]], [[Gósćeraz]], [[Granow]] a [[Keŕkojce]]), [[Dešno-Strjažow]], [[Drjenow]], [[Drjowk]], [[Feliksowy jazor]] (gmejnski dźěl [[Błobošojce]]), [[Gatojce]], [[Gołkojce]], [[Góry]], [[Grodk]], [[Hochoza]], [[Janšojce]], [[Kopańce]] (gmejnskej dźělej [[Hažow]] a [[Wjelike Dobrynje]]), [[Łukojce]], [[Móst (gmejna)|Móst]], [[Picnjo]], [[Smogorjow-Prjawoz]], [[Turjej]], [[Turnow-Pśiłuk]], [[Wjelcej]] a [[Wjerbno]].
** [[Wokrjes Dubja-Błóta]] (7 wot 37 gmejnow): [[Běła Góra-Bělin]], [[Błośańska góla]], [[Lubin (Błóta)|Lubin]], [[Markojska Góla]] (gmejnske dźěle [[Dołgi]], [[Lutol (Markojska Góla)|Lutol]], [[Małe Linje]], [[Mrocna]]), [[Nowa Niwa]], [[Slopišća]] a [[Tšupc]]
** [[Wokrjes Hornje Błóta-Łužica]] (6 wot 25 gmejnow): [[Kalawa]], [[Lubnjow]], [[Nowa Jazorina]], [[Nowe Wiki]], [[Wětošow]] a [[Zły Komorow]]<ref>[https://www.rbb-online.de/politik/beitrag/2017/05/acht-weitere-gemeinden-gehoeren-zum-sorben-gebiet-brandenburg.html Das Brandenburger Sorben-Gebiet ist jetzt offiziell vergrößert]
(RBB-Online: 10.05.17, 14:39 Uhr)</ref>
** Slědowace gmejny słušeja po měnjenju braniborskeho krajneho sejma a krajneho knježerstwa wot lěta 2016 do sydlenskeho ruma, skorža pak hišće přećiwo swojej přisłušnosći: [[Cersk]], město [[Derbno]], gmejna [[Derbno (gmejna)|Derbno]] (zbytk), [[Dolina Nysy a Małksy]] (gmejnskej dźělej [[Wjeliki Kólsk]] a [[Mały Kólsk]]), [[Feliksowy Jazor]] (zbytk), [[Gójacki jazor (gmejna)|Gójacki jazor]], [[Kopańce]] (zbytk), [[Markojska Góla]] (zbytk), [[Rań]] a [[Stara Niwa-Wózwjerch]].<ref>[http://www.mwfk.brandenburg.de/cms/detail.php/bb1.c.398734.de ''Aktualny staw''] na stronach braniborskeho ministerstwa za wědomosć, slědźenje a kulturu.</ref>
== Historiski sydlenski rum w srjedźowěku ==
[[Dataja:Smoler korta01.jpg|thumb|upright=1.5|Sydlenski wobwod po Smolerju 1843. Z wobšěrnišej rešeršu přepytowaše Muka 40 lět pozdźišo wjetši rozsah.]]
Dźensniši sydlenski rum Serbow je jenož mały dźěl historiskeho serbskeho wobwoda. W [[9. lětstotk]]u wobmjezowaše so serbski teritorij přez rěku [[Solawa|Solawy]] na zapadźe a rěce [[Bóbr]] a [[Hwizdź]] na wuchodźe. Kraj, kotryž serbske kmjeny wot 6. do 10. lětstotka wobydlachu a wobknježachu, wopřiješe w cyłku něhdźe 40.000 [[kwadratny kilometer|kwadratnych kilometrow]] wulku přestrjeń. Słowjansko-serbske kmjeny zasydlichu so w kraju wot lěta [[531]] po rozpadźe mócnarstwa Durinkow hač do lěta 620, do wutworjenja prěnjeho zapadosłowjanskeho wulkomócnarstwa. W tutym a slědowacym času wuwi so we wot Słowjanow wobsydlenym kraju zhromadnosć serbskich kmjenow, kotraž pak so z dalšim wuwićom chětro diferencowaše a wot spočatka 9. lětstotka na wjacore kmjeny rozpadny.
Za [[Łužiska wuhroda|Łužiskej wuhrodu]] bydlachu [[Łužičenjo]] ze swojim husće wobsydlenym srjedźišćom mjez rěkomaj [[Brěšća]] a jeje přitokami na zapadźe a [[Sprjewja|Sprjewju]] na wuchodźe. Najwjace sydlišćow tutoho kmjena koncentrowaše so w rěčnišćomaj Brěšće a [[Žraka|Žraki]] (Schrake)-Dobry kaž tež w hornich [[Błóta]]ch zapadnje [[Choćebuz]]a. Wokoło tutoho sydlenskeho žra eksistowachu dalše sydlišća na přikład při [[Mały Halštrow|Małym Halštrowje]], sewjernje a wuchodnje [[Grabin]]a, při Neuendorfskim jězorje a při [[Gojac]]u kaž tež we wokolinje [[Bezkow]]a. Tež pola [[Baršć]]a ležeše mała sydlenska kupka. Po žórłach z 9. lětstotka bydleše tehdy jenož hišće kmjen Łužičanow w kraju pozdźišeje Delnjeje Łužicy mjez rěku [[Dubja|Dubju]] a lěsnym pasmom při Bóbrje.
Južnje Łužičanow, kotřiž běchu geografisce chětro wotzamknjeni, ležeše w [[Hornjołužiske hona|Hornjołužiskich honach]] jara husće wobydleny kraj [[Milčenjo|Milčanow]]. Milska wupřestrěwaše so w 9. lětstotku w něhdźe dwaceći kilometrow šěrokim pasmje mjez [[Kamjenc]]om a [[Biskopicy|Biskopicami]] na zapadźe a [[Běły Šepc|Běłym Šepcom]] na wuchodźe. Něhdźe wot 10. lětstotka rozšěrichu so sydlišća do [[Łužiske hory|Łužiskich horow]], do sewjerneje hole a do kónčinow zapadnje [[Kamjenc]]a a [[Biskopicy|Biskopic]], k [[Połčnica|Połčnicy]] a k srjedźnej [[Wjazońca|Wjazońcy]]. Tež sydlenska kupka wokoło [[Mužakow]]a wosta zwoprědka izolowana.<ref>Jan Brankačk, Frido Mětšk: ''Stawizny Serbow. Zwjazk I: Wot spočatkow hač do lěta 1789.'' Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1977, str. 18–22</ref>
Dalše wjetše serbske kmjeny běchu [[Slubjenjo]] sewjernje [[Gubin]]a, [[Žarowjenjo]] wokoło [[Žarow]]a, [[Bjezunčenjo]] wokoło [[Zhorjelc]]a, [[Niženjo]] mjez [[Pěrno]]m a [[Mišno|Mišnom]] a [[Głomačenjo]] mjez [[Rědora|Wulkej Rědoru]] a [[Freibergska Modłej|Freibergskej Modłeju]]. Nimo toho jewjachu so w chronikach Nižičenjo, Sciticojo, Uuolaukojo, Zliuvinojo, Koledičenjo, Susłojo, Chytyčenjo a dalše.
== Literatura ==
* Peter Kunze, Andreas Bensch: ''Die Sorben / Wenden in der Niederlausitz''. Ein geschichtlicher Überblick. W: ''Wobrazki ze Serbow ''. 2., durchgesehene Auflage. Domowina, Bautzen 2000 (Erstausgabe 1996), ISBN 3-7420-1668-7.
* Gertraud Eva Schrage: ''Die Oberlausitz bis zum Jahr 1346''. W: Joachim Bahlke (Hrsg.): ''Geschichte der Oberlausitz''. 2., durchgesehene Auflage, Leipziger Universitätsverlag, Leipzig 2004 (prěni nakład 2001), ISBN 978-3-935693-46-2 (str. 55–97).
* [[Arnošt Muka]]: ''[https://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/100087/5/0/ Statistika łužiskich Serbow.]'' Swójski nakład, Budyšin 1884–1886; 5. nakład pod titulom ''Serbski zemjepisny słowničk.'' Budyšin 1927; nowočišć: LND, Budyšin 1979.
* Awtorski kolektiw: ''[[Stawizny Serbow (rjad)|Stawizny Serbow]]'', zwjazki 1–4, Ludowe nakładnistwo Domowina Budyšin 1977
== Žórła ==
<references />
== Wotkaz ==
* [https://karta.luzica.la/ Serbska karta Łužicy]
{{Coordinate|article=/|NS=51/30|EW=14/15|type=adm2nd|dim=120000|region=DE-BB/DE-SN}}
[[Kategorija:Serbstwo]]
[[Kategorija:Łužica]]
7dqnxamag3b6t1sb6bsji2pn8ej0n4l
391472
391471
2026-07-08T13:40:05Z
J budissin
7
/* Wotkaz */
391472
wikitext
text/x-wiki
[[Dataja:Sorbisches Siedlungsgebiet-hsb.png|thumb|upright=1.7|Karta serbskeho sydlenskeho rumu]]
Jako '''Serbski sydlenski rum''' woznamjenja so powšitkownje region na wuchodźe [[Sakska|Sakskeje]] a na juhu [[Braniborska|Braniborskeje]], hdźež je zapadosłowjanski [[Serbja|serbski lud]] domoródny.
== Oficielny sydlenski rum ==
Oficielnje připóznaty sydlenski rum Serbow, hdźež je serbšćina jako mjeńšinowa rěč škitana je w [[Sakski serbski zakoń|krajnymaj zakonjomaj Sakskeje]] a Braniborskeje definowany. W tutym teritoriju płaća w serbskimaj zakonjomaj postajene mjeńšinowe prawa kaž na přikład serbske šule, [[dwurěčne znamješka|dwurěčne wuhotowanje znamješkow]] a prawo, ze zarjadami w serbskej rěči komunikować. K sydlenskemu rumej słušeja tuchwilu slědowace gmejny a gmejnske dźěle:
* w Swobodnym staće Sakskej:
** [[Wokrjes Budyšin]] (28 wot 59 gmejnow): [[Bóšicy]], [[Budestecy]] (nimo [[Jiłocy|Jiłoc]]), [[Budyšin]], [[Bukecy]] (nimo [[Wujězd]]a), [[Dobruša-Huska]] (nimo [[Kosarnja|Kosarnje]] a [[Nowa Wjes (Dobruša-Huska)|Noweje Wsy]]), [[Halštrow]] (jenož [[Krěpjecy]]), [[Halštrowska Hola]], [[Hodźij]], [[Hornja Hórka]], [[Chrósćicy]], [[Kamjenc]] ([[Brěznja]], [[Hlinowc]], [[Jěžow]], Kamjenc, [[Němske Pazlicy]]), [[Kubšicy]], [[Kulow]], [[Łaz]], [[Malešecy]], [[Njebjelčicy]], [[Njeswačidło]], [[Pančicy-Kukow]], [[Porchow]] (jenož [[Nowy Dwór]]), [[Radwor]], [[Rakecy]], [[Ralbicy-Róžant]], [[Sprjewiny Doł]], [[Wojerecy]], [[Worklecy]], [[Wóslink]] (jenož [[Jitro]]), [[Wóspork]] a [[Wulka Dubrawa]].
** [[Wokrjes Zhorjelc]] (14 wot 54 gmejnow): [[Běła Woda]], [[Dźěwin (wjes)|Dźěwin]], [[Hamor]], [[Chrjebja-Nowa Wjes]], [[Jabłońc]], [[Krušwica]], [[Kwětanecy při jězoru]] (jenož [[Hóršow]] a [[Hóznica]]), [[Mikow]], [[Mužakow]], [[Rěčicy]], [[Slepo]], [[Trjebin]], [[Wuskidź]] a [[Wysoka Dubrawa]] (nimo [[Drěnow]]a, [[Jěrchecy|Jěrchec]] a [[Radšow]]a).<ref>Přir. přiwěšk zakonja w: Sächsisches Gesetz- und Verordnungsblatt, čisło 7/1999</ref>
* w Braniborskej
** město [[Choćebuz]]
** [[Wokrjes Sprjewja-Nysa]] (23 wot 29 gmejnow): [[Baršć]], [[Bórkowy]], [[Brjazyna (Błóta)|Brjazyna]], [[Derbno (gmejna)|Derbno]] (gmejnske dźěle [[Dubojce]], [[Gósćeraz]], [[Granow]] a [[Keŕkojce]]), [[Dešno-Strjažow]], [[Drjenow]], [[Drjowk]], [[Feliksowy jazor]] (gmejnski dźěl [[Błobošojce]]), [[Gatojce]], [[Gołkojce]], [[Góry]], [[Grodk]], [[Hochoza]], [[Janšojce]], [[Kopańce]] (gmejnskej dźělej [[Hažow]] a [[Wjelike Dobrynje]]), [[Łukojce]], [[Móst (gmejna)|Móst]], [[Picnjo]], [[Smogorjow-Prjawoz]], [[Turjej]], [[Turnow-Pśiłuk]], [[Wjelcej]] a [[Wjerbno]].
** [[Wokrjes Dubja-Błóta]] (7 wot 37 gmejnow): [[Běła Góra-Bělin]], [[Błośańska góla]], [[Lubin (Błóta)|Lubin]], [[Markojska Góla]] (gmejnske dźěle [[Dołgi]], [[Lutol (Markojska Góla)|Lutol]], [[Małe Linje]], [[Mrocna]]), [[Nowa Niwa]], [[Slopišća]] a [[Tšupc]]
** [[Wokrjes Hornje Błóta-Łužica]] (6 wot 25 gmejnow): [[Kalawa]], [[Lubnjow]], [[Nowa Jazorina]], [[Nowe Wiki]], [[Wětošow]] a [[Zły Komorow]]<ref>[https://www.rbb-online.de/politik/beitrag/2017/05/acht-weitere-gemeinden-gehoeren-zum-sorben-gebiet-brandenburg.html Das Brandenburger Sorben-Gebiet ist jetzt offiziell vergrößert]
(RBB-Online: 10.05.17, 14:39 Uhr)</ref>
** Slědowace gmejny słušeja po měnjenju braniborskeho krajneho sejma a krajneho knježerstwa wot lěta 2016 do sydlenskeho ruma, skorža pak hišće přećiwo swojej přisłušnosći: [[Cersk]], město [[Derbno]], gmejna [[Derbno (gmejna)|Derbno]] (zbytk), [[Dolina Nysy a Małksy]] (gmejnskej dźělej [[Wjeliki Kólsk]] a [[Mały Kólsk]]), [[Feliksowy Jazor]] (zbytk), [[Gójacki jazor (gmejna)|Gójacki jazor]], [[Kopańce]] (zbytk), [[Markojska Góla]] (zbytk), [[Rań]] a [[Stara Niwa-Wózwjerch]].<ref>[http://www.mwfk.brandenburg.de/cms/detail.php/bb1.c.398734.de ''Aktualny staw''] na stronach braniborskeho ministerstwa za wědomosć, slědźenje a kulturu.</ref>
== Historiski sydlenski rum w srjedźowěku ==
[[Dataja:Smoler korta01.jpg|thumb|upright=1.5|Sydlenski wobwod po Smolerju 1843. Z wobšěrnišej rešeršu přepytowaše Muka 40 lět pozdźišo wjetši rozsah.]]
Dźensniši sydlenski rum Serbow je jenož mały dźěl historiskeho serbskeho wobwoda. W [[9. lětstotk]]u wobmjezowaše so serbski teritorij přez rěku [[Solawa|Solawy]] na zapadźe a rěce [[Bóbr]] a [[Hwizdź]] na wuchodźe. Kraj, kotryž serbske kmjeny wot 6. do 10. lětstotka wobydlachu a wobknježachu, wopřiješe w cyłku něhdźe 40.000 [[kwadratny kilometer|kwadratnych kilometrow]] wulku přestrjeń. Słowjansko-serbske kmjeny zasydlichu so w kraju wot lěta [[531]] po rozpadźe mócnarstwa Durinkow hač do lěta 620, do wutworjenja prěnjeho zapadosłowjanskeho wulkomócnarstwa. W tutym a slědowacym času wuwi so we wot Słowjanow wobsydlenym kraju zhromadnosć serbskich kmjenow, kotraž pak so z dalšim wuwićom chětro diferencowaše a wot spočatka 9. lětstotka na wjacore kmjeny rozpadny.
Za [[Łužiska wuhroda|Łužiskej wuhrodu]] bydlachu [[Łužičenjo]] ze swojim husće wobsydlenym srjedźišćom mjez rěkomaj [[Brěšća]] a jeje přitokami na zapadźe a [[Sprjewja|Sprjewju]] na wuchodźe. Najwjace sydlišćow tutoho kmjena koncentrowaše so w rěčnišćomaj Brěšće a [[Žraka|Žraki]] (Schrake)-Dobry kaž tež w hornich [[Błóta]]ch zapadnje [[Choćebuz]]a. Wokoło tutoho sydlenskeho žra eksistowachu dalše sydlišća na přikład při [[Mały Halštrow|Małym Halštrowje]], sewjernje a wuchodnje [[Grabin]]a, při Neuendorfskim jězorje a při [[Gojac]]u kaž tež we wokolinje [[Bezkow]]a. Tež pola [[Baršć]]a ležeše mała sydlenska kupka. Po žórłach z 9. lětstotka bydleše tehdy jenož hišće kmjen Łužičanow w kraju pozdźišeje Delnjeje Łužicy mjez rěku [[Dubja|Dubju]] a lěsnym pasmom při Bóbrje.
Južnje Łužičanow, kotřiž běchu geografisce chětro wotzamknjeni, ležeše w [[Hornjołužiske hona|Hornjołužiskich honach]] jara husće wobydleny kraj [[Milčenjo|Milčanow]]. Milska wupřestrěwaše so w 9. lětstotku w něhdźe dwaceći kilometrow šěrokim pasmje mjez [[Kamjenc]]om a [[Biskopicy|Biskopicami]] na zapadźe a [[Běły Šepc|Běłym Šepcom]] na wuchodźe. Něhdźe wot 10. lětstotka rozšěrichu so sydlišća do [[Łužiske hory|Łužiskich horow]], do sewjerneje hole a do kónčinow zapadnje [[Kamjenc]]a a [[Biskopicy|Biskopic]], k [[Połčnica|Połčnicy]] a k srjedźnej [[Wjazońca|Wjazońcy]]. Tež sydlenska kupka wokoło [[Mužakow]]a wosta zwoprědka izolowana.<ref>Jan Brankačk, Frido Mětšk: ''Stawizny Serbow. Zwjazk I: Wot spočatkow hač do lěta 1789.'' Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1977, str. 18–22</ref>
Dalše wjetše serbske kmjeny běchu [[Slubjenjo]] sewjernje [[Gubin]]a, [[Žarowjenjo]] wokoło [[Žarow]]a, [[Bjezunčenjo]] wokoło [[Zhorjelc]]a, [[Niženjo]] mjez [[Pěrno]]m a [[Mišno|Mišnom]] a [[Głomačenjo]] mjez [[Rědora|Wulkej Rědoru]] a [[Freibergska Modłej|Freibergskej Modłeju]]. Nimo toho jewjachu so w chronikach Nižičenjo, Sciticojo, Uuolaukojo, Zliuvinojo, Koledičenjo, Susłojo, Chytyčenjo a dalše.
== Literatura ==
* Peter Kunze, Andreas Bensch: ''Die Sorben / Wenden in der Niederlausitz''. Ein geschichtlicher Überblick. W: ''Wobrazki ze Serbow ''. 2., durchgesehene Auflage. Domowina, Bautzen 2000 (Erstausgabe 1996), ISBN 3-7420-1668-7.
* Gertraud Eva Schrage: ''Die Oberlausitz bis zum Jahr 1346''. W: Joachim Bahlke (Hrsg.): ''Geschichte der Oberlausitz''. 2., durchgesehene Auflage, Leipziger Universitätsverlag, Leipzig 2004 (prěni nakład 2001), ISBN 978-3-935693-46-2 (str. 55–97).
* [[Arnošt Muka]]: ''[https://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/100087/5/0/ Statistika łužiskich Serbow.]'' Swójski nakład, Budyšin 1884–1886; 5. nakład pod titulom ''Serbski zemjepisny słowničk.'' Budyšin 1927; nowočišć: LND, Budyšin 1979.
* Awtorski kolektiw: ''[[Stawizny Serbow (rjad)|Stawizny Serbow]]'', zwjazki 1–4, Ludowe nakładnistwo Domowina Budyšin 1977
== Žórła ==
<references />
== Wotkaz ==
* [http://karta.luzica.la/ Serbska karta Łužicy]
{{Coordinate|article=/|NS=51/30|EW=14/15|type=adm2nd|dim=120000|region=DE-BB/DE-SN}}
[[Kategorija:Serbstwo]]
[[Kategorija:Łužica]]
2kjfjbgvhv64jhqqr0yvgavki0d1qg7
Nikaragua
0
20551
391517
336057
2026-07-08T20:53:45Z
J budissin
7
391517
wikitext
text/x-wiki
{{Stat
|ISO=NI
|šěrina=13
|dołhota=-85
|mjeno swójske=República de Nicaragua
|mjeno serbske=Republika Nikaragua
|wopon=Coat_of_arms_of_Nicaragua.svg
|chorhoj=Flag of Nicaragua.svg
|hamtska rěč=[[španišćina]]
|stolica=[[Managua]]
|forma knježerstwa=prezidialna [[republika]]
|hłowa stata=prezident<br />[[Daniel Ortega]]
|přestrjeń=129494
|wobydlerstwo=5907881
|lěto=2014
|měna=[[córdoba oro]]
|njewotwisnosć=[[15. septembra]] [[1821]]
|hymna=''"Salve a ti, Nicaragua"''
|časowe pasmo =[[UTC]]-5
|TLD=.ni
|telefon=+506
|znamjo na awće=NIC
|mapa=Nicaragua in North America.svg
|imagemap=Sewjerna Amerika
}}
'''Nikaragua''' ({{wrěči|es}} ''República de Nicaragua'') je njewotwisny [[stat]] mjez [[Ćichi ocean|Ćichim]] a [[Atlantiski ocean|Atlantiskim oceanom]] w [[Srjedźna Amerika|srjedźnej Americe]]. Stolica je [[Managua]].
== Geografija ==
Nikaragua leži w srjedźnej Americe a mjezuje z [[Kosta Rika|Kostu Riku]] a [[Honduras]]om. Najwyše městno je ''Mogotón'' (2.438 m nad normalnej nulu).
== Stawizny ==
Nikaragua bě hač do lěta [[1821]] ze [[Španiska|španiskej]] koloniju.
== Žórła ==
<references />
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Nicaragua|Nikaragua}}
{{Sewjerna Amerika}}
[[Kategorija:Nikaragua| ]]
[[Kategorija:Stat w Srjedźnej Americe]]
ees0hlbo1lfscphcndsuztqlmm0jvx2
Demokratiska republika Kongo
0
20916
391515
383813
2026-07-08T20:50:47Z
J budissin
7
391515
wikitext
text/x-wiki
{{Stat
|ISO=CD
|šěrina=-2
|dołhota=23
|mjeno swójske=République Démocratique du Congo<br />Republiki ya Kongó Demokratiki<br />Ditunga dia Kongu wa Mungalaata<br />Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi<br />Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
|mjeno serbske=Demokratiska republika Kongo
|wopon = Coat of arms of the Democratic Republic of the Congo (grey spear).svg
|chorhoj = Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg
|hesło = Paix, Justice, Travail
|hesło-serbsce= Měr, sprawnosć, dźěło
|hamtska rěč = [[francošćina]] a narodne rěče [[kikongo]], [[lingala]], [[suahelšćina]] a [[čiluba]]
|stolica = [[Kinshasa]]
|forma knježerstwa = [[republika]]
|hłowa stata = prezident<br />[[Félix Thisekedi]]
|hłowa stata wot = 2019
|šef knježerstwa = premierminister<br />[[Jean-Michel Sama Lukonde]]
|šef knježerstwa wot = 2021
|přestrjeń =2344858
|wobydlerstwo =79375136
|lěto=2015
|wobydlerstwo-ref = {{WFB|cg|2015}}
|měna = [[kongoski franc]]
|njewotwisnosć = [[30. junija]] [[1960]] wot [[Belgiska|Belgiskeje]]
|hymna = [[Debout Congolais]]
|časowe pasmo = [[UTC]] +1, +2
|TLD = .cd
|telefon = +243
|awtowa značka = CGO
|mapa = Democratic Republic of the Congo on the globe (Africa centered).svg
|imagemap = Afrika Globus
}}
[[Dataja:Lake Kivu, boats.jpg|thumb|left|Čołmy na jězoru Kiwu na wuchodźe DR Kongo]]
'''Demokratiska republika Kongo''' (mjez 1971 a 1997 ''Zaïre'') je njewotwisny stat w srjedźnej [[Afrika|Africe]]. Druhi najwjetši kraj kontinenta wupřestrěwa so na woběmaj bokomaj [[ekwator]]a mjez [[Atlantiski ocean|Atlantiskim oceanom]] na zapadźe a [[Tanganjikaski jězor|Tanganjikaskim jězorom]] na wuchodźe. Mjezuje z [[Centralnoafriska republika|Centralnoafriskej republiku]] na sewjeru, z [[Južny Sudan|Južnym Sudanom]] na sewjerowuchodźe, z [[Uganda|Ugandu]], [[Ruanda|Ruandu]], [[Burundi]]jom a [[Tanzanija|Tanzaniju]] na wuchodźe, ze [[Sambija|Sambiju]] a [[Angola|Angolu]] na juhu kaž tež z [[Republika Kongo|republiku Kongo]] na zapadźe. Stolica je [[wulkoměsto]] [[Kinshasa]], kotrež so namaka nad rěku [[Kongo (rěka)|Kongo]] na zapadźe kraja.
W Demokratiskej republice Kongo knježi włóžna tropiska klima z přerěznymi temperaturami wokoło 20 °C w suchim času a 30 °C w [[dešćowy čas|dešćowym času]]. We wjetšim dźělu kraja dešćuje so pak cyłolětnje. W horinach blisko wuchodneje hranicy so druhdy tež sněhuje. Najwyše městno kraja je ''Margherita Peak'' (5.109 m) blisko ugandiskeje hranicy w horinach [[Ruwenzori]], kotrež je tež třeća najwyša hora Afriki.
<br clear="left">
== Žórła ==
<references />
== Wotkazaj ==
{{Commonscat|Democratic Republic of the Congo|Demokratiska republika Kongo}}
* [https://web.archive.org/web/20110226071222/http://presidentrdc.cd/ Oficialne strony prezidenta Demokratiskeje republiki Kongo]
{{Afrika}}
[[Kategorija:Stat w Africe]]
[[Kategorija:Demokratiska republika Kongo|!]]
n3zmrzjmgrtzpqfsg3fqf2sjaqqiahx
391516
391515
2026-07-08T20:51:49Z
J budissin
7
391516
wikitext
text/x-wiki
{{Stat
|ISO=CD
|šěrina=-2
|dołhota=23
|mjeno swójske=République Démocratique du Congo<br />Republiki ya Kongó Demokratiki<br />Ditunga dia Kongu wa Mungalaata<br />Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi<br />Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
|mjeno serbske=Demokratiska republika Kongo
|wopon = Coat of arms of the Democratic Republic of the Congo (grey spear).svg
|chorhoj = Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg
|hesło = Paix, Justice, Travail
|hesło-serbsce= Měr, sprawnosć, dźěło
|hamtska rěč = [[francošćina]] a narodne rěče [[kikongo]], [[lingala]], [[suahelšćina]] a [[čiluba]]
|stolica = [[Kinshasa]]
|forma knježerstwa = [[republika]]
|hłowa stata = prezident<br />[[Félix Thisekedi]]
|hłowa stata wot = 2019
|šef knježerstwa = premierka<br />[[Judith Tuluka Suminwa]]
|šef knježerstwa wot = 2024
|přestrjeń =2344858
|wobydlerstwo =79375136
|lěto=2015
|wobydlerstwo-ref = {{WFB|cg|2015}}
|měna = [[kongoski franc]]
|njewotwisnosć = [[30. junija]] [[1960]] wot [[Belgiska|Belgiskeje]]
|hymna = [[Debout Congolais]]
|časowe pasmo = [[UTC]] +1, +2
|TLD = .cd
|telefon = +243
|awtowa značka = CGO
|mapa = Democratic Republic of the Congo on the globe (Africa centered).svg
|imagemap = Afrika Globus
}}
[[Dataja:Lake Kivu, boats.jpg|thumb|left|Čołmy na jězoru Kiwu na wuchodźe DR Kongo]]
'''Demokratiska republika Kongo''' (mjez 1971 a 1997 ''Zaïre'') je njewotwisny stat w srjedźnej [[Afrika|Africe]]. Druhi najwjetši kraj kontinenta wupřestrěwa so na woběmaj bokomaj [[ekwator]]a mjez [[Atlantiski ocean|Atlantiskim oceanom]] na zapadźe a [[Tanganjikaski jězor|Tanganjikaskim jězorom]] na wuchodźe. Mjezuje z [[Centralnoafriska republika|Centralnoafriskej republiku]] na sewjeru, z [[Južny Sudan|Južnym Sudanom]] na sewjerowuchodźe, z [[Uganda|Ugandu]], [[Ruanda|Ruandu]], [[Burundi]]jom a [[Tanzanija|Tanzaniju]] na wuchodźe, ze [[Sambija|Sambiju]] a [[Angola|Angolu]] na juhu kaž tež z [[Republika Kongo|republiku Kongo]] na zapadźe. Stolica je [[wulkoměsto]] [[Kinshasa]], kotrež so namaka nad rěku [[Kongo (rěka)|Kongo]] na zapadźe kraja.
W Demokratiskej republice Kongo knježi włóžna tropiska klima z přerěznymi temperaturami wokoło 20 °C w suchim času a 30 °C w [[dešćowy čas|dešćowym času]]. We wjetšim dźělu kraja dešćuje so pak cyłolětnje. W horinach blisko wuchodneje hranicy so druhdy tež sněhuje. Najwyše městno kraja je ''Margherita Peak'' (5.109 m) blisko ugandiskeje hranicy w horinach [[Ruwenzori]], kotrež je tež třeća najwyša hora Afriki.
<br clear="left">
== Žórła ==
<references />
== Wotkazaj ==
{{Commonscat|Democratic Republic of the Congo|Demokratiska republika Kongo}}
* [https://web.archive.org/web/20110226071222/http://presidentrdc.cd/ Oficialne strony prezidenta Demokratiskeje republiki Kongo]
{{Afrika}}
[[Kategorija:Stat w Africe]]
[[Kategorija:Demokratiska republika Kongo|!]]
j4te7zkisme2ulw5j7u7501xcy55l51
Sambija
0
20939
391522
379510
2026-07-08T20:59:33Z
J budissin
7
391522
wikitext
text/x-wiki
{{Stat
|ISO=ZM
|šěrina=-14.1
|dołhota=27.6
|mjeno swójske=Republic of Zambia
|mjeno serbske=Republika Sambija
|wopon = Coat of Arms of Zambia.svg
|chorhoj = Flag of Zambia.svg
|hesło = One Zambia, one nation
|hesło-serbsce= Jedna Sambija, jedyn narod
|hamtska rěč = [[jendźelšćina]]
|stolica = [[Lusaka]]
|forma knježerstwa = prezidialna [[republika]]
|hłowa stata a šef knježerstwa = [[Hakainde Hichilema]]
|hłowa stata wot = 2021
|přestrjeń = 752614
|wobydlerstwo = 19610769
|wobydlerstwo-ref = census 2022
|lěto = 2022
|měna = [[kwacha]]
|njewotwisnosć = [[24. oktobra]] [[1964]] wot [[Zjednoćene kralestwo|Zjednoćeneho kralestwa]]
|hymna = [[Lumbanyeni Zambia]]
|časowe pasmo = [[UTC]]+2
|TLD = .zm
|telefon = +260
|znamjo na awće = Z
|mapa = Zambia on the globe (Zambia centered).svg
|imagemap = Sambija Globus
}}
[[Dataja:Victoria Falls (2541711854).jpg|thumb|left|Victoriaske wodopady při Sambesiju]]
'''Sambija''' ({{wrěči|en}} ''Zambia'', po rěce [[Sambesi]]) je nutřkokrajny [[stat]] w južnej [[Afrika|Africe]]. Mjezuje z [[Demokratiska republika Kongo|Demokratiskej republiku Kongo]] na sewjeru, z [[Tansanija|Tansaniju]] na sewjerowuchodźe, z [[Malawi]]jom na wuchodźe, z [[Mosambik]]om a [[Simbabwe]] na juhu, z [[Namibija|Namibiju]] na juhozapadźe a z [[Angola|Angolu]] na zapadźe. Stolica je [[Lusaka]], kotraž leži na juhu kraja.
W Sambiji knježi wysokosće dla miła, tropiska klima z třomi počasami: chłódnišim suchim časom wot [[meja|meje]] do [[september|septembra]] a přerěznymi temperaturami mjez 15 a 27 °C, horcym suchim časom w [[oktober|oktobru]] a [[nowember|nowembru]] (24–32 °C) a horcym, tužnym [[dešćowy čas|dešćowym časom]] wot [[december|decembra]] do [[apryl]]a (27–38 °C). Najwyše městno leži w [[Mafinga|horinach Mafinga]] (2.301 m) blisko tanzaniskeje hranicy. Swětadaloko znate su 1,7 km šěroke a 100 m wysoke [[Victoriaske wodopady]] při Sambesiju na južnej hranicy.
Sambija běše hač do lěta 1964 jako ''Sewjerna Rhodeziska'' [[Zjednoćene kralestwo|britiska]] kolonija.
<br clear="left">
== Wotkazaj ==
{{Commonscat|Zambia|Sambija}}
* [https://web.archive.org/web/20050619081520/http://www.statehouse.gov.zm/ Oficialne webstrony sambiskeho knježerstwa] {{ref-en}}
{{Afrika}}
[[Kategorija:Stat w Africe]]
[[Kategorija:Sambija| ]]
mcrqwhv0fvixkah9jo4xsazdjo714y4
Walowy
0
21577
391473
391332
2026-07-08T13:41:07Z
J budissin
7
391473
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno serbske=Walowy
|mjeno němske=Wohla
|šěrina=51/08/24
|dołhota=14/38/43
|gmejna=Lubij
|zagmejnowanje=1974
|zagmejnowane-do=[[Ketlicy|Ketlic]]
|wobydlerstwo=
|wysokosć=280–300
|póstowe čisło=02708
|předwólba=03585
|wobraz=2016-03-26 Rittergut Wohla by DCB–1.jpg
|wopis wobraza=Walowske ryćerkubło
|mjeno wobydlerja=Walowčan
|adjektiw=Walowski
}}
'''Walowy''' ({{wrěči|de}} ''Wohla'') su [[Hornja Łužica|hornjołužiska]] wjeska, kotraž słuša wot lěta 2003 k [[Lubij]]ej.
== Geografija ==
Wjes leži we wuchodnym dźělu [[Hornjołužiske hona|Hornjołužiskich honow]] pjeć kilometrow sewjernje Lubijskeho stareho města a mjez 280 a 300 metrami nad mórskej hładźinu pod [[Byčin]]om (346 m). Susodna wjes [[Wujězd]] leži kilometer zdaleny do zapadneho směra a słuša k [[Bukecy|Bukecam]].
=== Ležownostne mjena ===
[[Michał Rostok]] naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Pola młynčkow, Pola lipy, Pola duba, Na Rakowach, W Kamjeńčku.<ref>{{Rostok1887|33}}</ref>
== Stawizny ==
Prěnje naspomnjenje jako ''Wal'' pochadźa z lěta [[1348]].<ref>{{HOV|Wohla_(2)|Walowy}}</ref> Wjeska bě wot 16. lětstotka jako [[wudwór]] we wobsydstwje [[Nosaćicy|Nosačanskeho]] ryćerkubła.
Po statistice [[Arnošt Muka|Arnošta Muki]] mějachu Walowy w lěće 1884 154 wobydlerjow, mjez nimi 112 Serbow (73 %) a 42 Němcow.<ref>{{Černik|108}}</ref> Dźensa so we wjesce hižo njeserbuje. Ewangelscy Walowčenjo přisłušeja wot 16. lětstotka přewažnje [[Ketličanska cyrkej|Ketličanskej wosadźe]], dźěl pak [[Nosačanska cyrkej|Nosačanskej]].
== Žórła ==
<references />
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Wohla (Löbau)|Walowy}}
{{Měšćanske dźěle Lubija}}
[[Kategorija:Sydlišćo w Zhorjelskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Lubij]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1348]]
tq4azaz5e9paqigobepns2auae5bfel
1888
0
21955
391474
369705
2026-07-08T13:43:00Z
J budissin
7
391474
wikitext
text/x-wiki
{{Lěta}}
{{Lětna protyka|lěto=1888}}
{{Lěto w druhich kalendrach}}
'''1888''' bě [[přestupne lěto]] z 366 [[dźeń|dnjemi]].
== Podawki ==
* [[19. junija]]: Po nutřkownym dowuhotowanju a natwarje hłowneho wołtarja wotmě so w [[Baćoń|Baćonju]] konsekracija [[cyrkej Jězusoweje wutroby|cyrkwje Jězusoweje wutroby]].
* [[12. awgusta]]: We [[Wujezd|Wujězdźe]] wotměje so pod nawodom [[Jakub Nowak-Kašćanski|Jakuba Nowaka-Kašćanskeho]] štyrnata [[Schadźowanka]].
== Narodniny ==
* {{0}}[[4. januara]]: [[Jurij Šołta (1888)|Jurij Šołta]] – serbski překupski zarjadnik a słownikar, dr. phil. († [[1968]])
* {{0}}[[2. apryla]]: [[Marijetta Sergejewna Šaginjan|Marijetta Šaginjan]] – ruska basnjerka a spisowaćelka († [[1982]])
== Wumrěće ==
* [[20. apryla]]: [[Jan Korla Renč]] – serbski ewangelski farar (* [[1821]])
* [[11. julija]]: [[Kito Albin]] – delnjoserbski farar a spisaćel nabožinskich spisow (* [[1802]])
* [[31. decembra]]: [[Jan Stoš]] – serbski kowar a nabožinski fanatikar (* [[1810]])
== Wotkaz ==
{{Commonscat}}
[[Kategorija:1888| ]]
[[Kategorija:Lěto (19. lětstotk)]]
itk8f4opytmwbauuy01d5yfqyhgs79z
1944
0
22007
391521
383301
2026-07-08T20:57:09Z
J budissin
7
391521
wikitext
text/x-wiki
{{Lěta}}
{{Lětna protyka|lěto=1944}}
{{Lěto w druhich kalendrach}}
'''1944''' bě [[přestupne lěto]] z 366 [[dźeń|dnjemi]].
== Podawki ==
* {{0}}[[6. junija]]: Inwazija aliěrowanych w [[Normandija|Normandiji]].
* [[20. julija]]: Zwrěšćeny atentat na němskeho diktatora [[Adolf Hitler|Adolfa Hitlera]] w swojim hłownym kwartěrje „Wolfsschanze“ we [[Wuchodna Pruska|Wuchodnej Pruskej]].
* {{0}}[[7. nowembra]]: Při prezidentowych wólbach w [[Zjednoćene staty Ameriki|Zjednoćenych statach]] dobudźe amtěrowacy prezident [[Franklin D. Roosevelt]] z 53,4 % nad republikanskim wužadarjom [[Thomas Dewey|Thomasom Deweyjom]] a nastupi jako prěni a dotal jenički prezident štwórtu hamtsku dobu.
== Narodniny ==
* [[18. januara]]: [[Alexander Van der Bellen]] – awstriski hospodarski wědomostnik a politikar
* [[11. februara]]: '''[[Lejna Theurigowa]]''' – serbska inženjerka, předsydka załožboweje rady Załožby za serbski lud
* [[24. měrca]]: [[Vojislav Koštunica]] – južnoserbski politikar a prezident Juhosłowjanskeje
* {{0}}[[7. apryla]]: '''[[Detlef Kobjela]]''' – serbski komponist a hudźbny wědomostnik, intendant SLA († [[2018]])
* {{0}}[[7. apryla]]: [[Gerhard Schröder]] – němski politikar a zwjazkowy kancler
* [[20. meje]]: [[Joe Cocker]] – britiski rockowy a bluesowy spěwar († [[2014]])
* [[20. meje]]: [[Dietrich Mateschitz]] – awstriski předewzaćel († [[2022]])
* [[24. junija]]: [[Jeff Beck]] – britiski gitarist († [[2023]])
* [[16. awgusta]]: [[Kevin Ayers]] – britiski rockowy hudźbnik († [[2013]])
* [[18. septembra]]: [[Gunther Emmerlich]] – němski spěwar a moderator († [[2023]])
* [[28. septembra]]: [[Miloš Zeman]] – čěski ekonom a politikar
* {{0}}[[2. nowembra]]: [[Keith Emerson]] – britiski keyboarder, pianist a producent († [[2016]])
== Wumrěće ==
* [[21. januara]]: [[Jan Cyž (1923)|Jan Cyž]] – serbski hudźbnik (* [[1923]])
* [[23. januara]]: [[Edvard Munch]] – norwegski moler a grafikar (* [[1863]])
* [[18. apryla]]: [[Kurt Karnawka]] – delnjoserbski lěkar, spisowaćel a komponist (* [[1866]])
* {{0}}[[4. awgusta]]: [[Krzysztof Kamil Baczyński]] – pólski basnik (* [[1921]])
* {{0}}[[6. awgusta]]: [[Marja Grólmusec]] – serbska wučerka a nowinarka, wopor fašizma (* [[1896]])
* [[19. awgusta]]: [[Maks Rječka]] – serbski wučer a domiznowědnik (* [[1908]])
* [[24. awgusta]]: [[Pawoł Njek]] – serbski wučer a komunist, wopor fašizma (* [[1891]])
* [[27. septembra]]: [[Sergej Michajlowič Prokudin-Gorskij]] – wuznamny ruski fotograf (* [[1863]])
* w oktobru: [[Jurij Chěžka]] – serbski basnik a antifašist (* [[1917]])
* [[26. decembra]]: [[Lew Wladimirowič Ščerba]] – rusko-sowjetski slawist, rěčespytnik (* [[1880]])
* dokładny datum njeznaty: [[Jan Hejduška]] – serbski basnik, aktiwni čłon Praskeje Serbowki (* [[1915]])
== Wotkaz ==
{{Commonscat}}
[[Kategorija:1944| ]]
[[Kategorija:Lěto (20. lětstotk)]]
bjckl5fu0erz58p2up3rel8aynhu110
1951
0
22016
391536
389853
2026-07-09T09:39:16Z
J budissin
7
/* Narodniny */
391536
wikitext
text/x-wiki
{{Lěta}}
{{Lětna protyka|lěto=1951}}
{{Lěto w druhich kalendrach|lěto=1951}}
== Podawki ==
* [[20. januara]]: [[Jurij Rjenč]] a [[Bjarnat Rachel]] so wot sowjetskeho wojerskeho sudnistwa na 25 lět dźěłoweho lěhwa zasudźujetaj.
* [[27. měrca|27.]]/[[28. měrca]]: Na prěnim zwjazkowym kongresu [[Domowina|Domowiny]] wuzwoli so [[Kurt Krjeńc]] jako předsyda.
* {{0}}[[1. meje]]: W [[Budyšin]]je załoži so [[Institut za serbski ludospyt]].
* {{0}}[[9. junija]]: W Budyšinje přepodachu prěnim serbskim maturantam SRWŠ swoje wuswědčenja.
* {{0}}9. junija: W [[Klukš]]u wotměje so serbski ewangelski cyrkwinski dźeń.
* [[30. junija]]/[[1. julija]]: W [[Bórkowy|Bórkowach]] wotměje so Serbski kulturny zjězd.
* {{0}}[[1. septembra]]: W [[Lipsk]]u załoži so [[Institut za sorabistiku]] při Karla Marxowej uniwersiće.
* {{0}}[[7. oktobra]]: [[Jurij Brězan]], [[Měrćin Nowak-Njechorński]] a [[Jurij Winar]] přijimuja jako prěni Serbja Narodne myto NDR.
== Narodniny ==
* dźeń njeznaty: [[Hync Rychtaŕ]] – serbski rěčespytnik, spisowaćel a přełožowar
* {{0}}[[9. januara]]: [[Heinz Lehmann]] – sakski politikar (CDU) a zapósłanc w krajnym sejmje
* [[12. januara]]: [[Heiderose Gläß]] – sakska politikarka (Lěwica) a zapósłanča w krajnym sejmje
* [[14. januara]]: [[Měrćin Wałda]] – serbski kulturny wědomostnik
* [[25. januara]]: [[Dixie Dörner]] – němski kopar a trenar († [[2022]])
* [[30. januara]]: [[Phil Collins]] – britiski bubonar a spěwar, producent a awtor
* {{0}}[[4. měrca]]: [[Chris Rea]] – britiski spěwar, komponist a gitarist († [[2025]])
* [[18. apryla]]: [[Naďa Konvalinková]] – čěska dźiwadźelnica
* [[22. apryla]]: [[Vladimír Špidla]] – čěski politikar, ministerski prezident 2002–04
* [[24. apryla]]: [[Enda Kenny]] – irski politikar, premier
* {{0}}[[1. meje]]: [[Hans-Jürgen Schuster]] – sakski politikar (FDP) a zapósłanc w krajnym sejmje
* {{0}}[[4. meje]]: [[Bjarnat Cyž]] – serbski politikar, předsyda a dołholětny jednaćel Domowiny
* [[12. meje]]: [[Marja Elikowska-Winklerowa]] – serbsko-pólska wučerka a žurnalistka
* [[28. meje]]: [[Velimir Ilić]] – južnoserbski politikar
* {{0}}[[8. junija]]: [[Bonnie Tyler]] – waliziska spěwarka († [[2026]])
* {{0}}[[6. awgusta]]: [[Volker Bandmann]] – sakski politikar (CDU) a zapósłanc w krajnym sejmje
* [[11. awgusta]]: [[Róža Domašcyna]] – serbska basnica, přełožowarka a wudawaćelka
* {{0}}[[7. oktobra]]: [[Karl-Heinz Gerstenberg]] – sakski politikar (Zwjazk 90/Zeleni) a zapósłanc w krajnym sejmje
* {{0}}[[8. oktobra]]: [[Jurij Łušćanski]] – serbski basnik, bywši hudźbny redaktor a referent Domowiny
* [[14. oktobra]]: [[David Shulist]] – politikar kašubskeje mjeńšiny w Kanadźe
* [[19. oktobra]]: [[Karl-Friedrich Zais]] – sakski politikar Lěwicy a zapósłanc w krajnym sejmje
* [[31. oktobra]]: [[Tomáš Najbrt]] – čěski komponist a hudźbnik
== Wumrěće ==
* [[18. januara]]: [[Hana Rězakec]] – serbska kontoristka w redakciji Katolskeho Posoła (* [[1872]])
* {{0}}[[8. apryla]]: [[Jan Arnošt Frajšlag]] – serbski wučer, komponist a chórowy dirigent (* [[1869]])
* [[30. julija]]: [[Jan Wjela]] – serbski wikowanski pomocnik, zapósłanc strony SPD w Sakskim krajnym sejmje (* [[1880]])
* {{0}}[[3. septembra]]: [[Jakub Wjacsławk]] – serbski slawist, wědomostny bibliotekar a załožer Serbskeje bibliografije (* [[1885]])
* [[20. oktobra]]: [[Jurij Mencl]] – serbski časnikar, ludowy herc a přeslědźer ludowych hudźbnych instrumentow (* [[1903]])
* [[20. decembra]]: [[Jurij Rjeda]] – serbski katolski farar (* [[1881]])
== Wotkaz ==
{{Commonscat}}
[[Kategorija:1951| ]]
[[Kategorija:Lěto (20. lětstotk)]]
ql9mjyja1midy9vz37h59e4ljte632x
Jan Awgust Zoba
0
25837
391475
386040
2026-07-08T13:44:05Z
J budissin
7
391475
wikitext
text/x-wiki
[[Dataja:Jan_Awgust_Zoba.png|mini|Jan Awgust Zoba (1869–1911)]]
'''Jan Awgust Zoba''' ({{wrěči|de}} ''Johann August Sobe'', * [[29. oktobra]] [[1869]] w [[Čornjow|Čornjowje]], † [[7. januara]] [[1911]] runje tam) bě [[Serbja|serbski]] bur a wot 1901 do 1911 zapósłanc Sakskeho krajneho sejma.
==Žiwjenje==
Jan Awgust Zoba narodźi so jako syn serbskeju burskeju staršeju 29. oktobra 1869 w Čornjowje pola [[Pomorcy|Pomorc]]. Wón wopytowaše wjesnu šulu we [[Wujězd|Wujězdźe]] a přińdźe 1884 na gymnazij do [[Budyšin]]a. Chorosće dla dyrbješe gymnazialne wukubłanje přetorhnyć a so w staršiskim domje wulěkować. Na to wzda so Zoba wotmysleneho studija teologije a přewza pozdźišo nanowe burske kubło.
Wot Čornjowskeje wjesneje gmejny bu Zoba bórze na gmejnskeho předstejićerja postajeny, w lěće 1901 ze serbskeje strony jako kandidat 5. sakskeho wólbneho wokrjesa postajeny a za zapósłanca za II. komoru Sakskeho krajneho sejma wuzwoleny. Jako tajki zasadźi so wospjet za wužiwanje [[serbšćina|serbšćiny]] na zjawnych zhromadźiznach a w šuli.
Jan Awgust Zoba běše wot lěta 1903 čłon [[Maćica Serbska|Maćicy Serbskeje]] a nawjedowaše z [[Michał Kokla|Michałom Koklu]] wot 1903 Wjesne wólbne towarstwo. Na žołdk a wutrobu schorjeny zemrě Zoba 7. februara 1911 w Čornjowje a bu 10. februara na [[Bukecy|Bukečanskim]] pohrjebnišću pochowany.
==Žórle==
* ''Nekrolog LXIV.'' W: ''Časopis Maćicy Serbskeje.'' Zwjazk 65 (1912), čo. 1, str. 71–72. {{ref-hsb}}
{{Nbs|Zw|Zoba, Jan Awgust|649.}}
{{DEFAULTSORT:Zoba, Jan Awgust}}
[[Kategorija:Muž]]
[[Kategorija:Rodź. 1869]]
[[Kategorija:Zemr. 1911]]
[[Kategorija:Serb]]
[[Kategorija:Zapósłanc sakskeho krajneho sejma]]
[[Kategorija:Maćicar]]
[[Kategorija:Wosoba (Bukecy)]]
funhi8p4ddc72rn7qaec0yb3n5h7jnl
Lisćina serbskich wsow 1884/85
0
25840
391476
388925
2026-07-08T13:44:50Z
J budissin
7
391476
wikitext
text/x-wiki
Tuta '''lisćina serbskich wsow''' naliči wuslědki [[Arnošt Muka|Arnošta Mukoweje]] ''Statistiki Łužiskich Serbow'', kotruž w lětomaj 1884/85 wozjewi. Podate su serbske wjesne mjena, tehdyši krajny wokrjes, dźensniša gmejna, cyłkowna ličba wobydlerjow, ličba Serbow a Němcow, podźěl Serbow a dalše přispomnjenja wo wsach. Lisćina hodźi so po jednotliwych parametrach awtomatisce zrjadować.
Městna, kotrež so dźensa zwonka oficialneho serbskeho sydlenskeho ruma namakaja, pokazaja so ''kursiwnje''. Na wjeski, [[Lisćina wotbagrowanych wsow we Łužicy|kotrež so mjeztym wotbagrowachu]], skedźbnja so z pomocu křiža w spinkomaj (†).
''Hlej tež: [[Lisćina serbskich wsow 1956]]''
== Lisćina ==
{|class="sortable mw-datatable" style="text-align:right"
|+ Serbske wsy po statistice Arnošta Muki
|- class="hintergrundfarbe5"
!style="text-align:left"| městno !! wokrjes !!style="text-align:left"| gmejna !! wob !! ser !! něm !! ser<br />(%) !! přispomnjenja
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
|-
|style="text-align:left"| [[Baćoń]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 89 || 88 || 1 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Bageńc]]'' || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 303 || 268 || 35 || 88 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Bambruch]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Kamjenc]] || 265 || 7 || 258 || 2 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Banecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Njeswačidło]] || 179 || 146 || 33 || 82 || z [[Wutołčicy|Wutołčicami]]
|-
|style="text-align:left"| [[Barbuk]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gatojce]] || 256 || 256 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Barklawa]]'' || Gubinski ||style="text-align:left"| [[Derbno pola Gubina|Derbno p. Gubina]] || (.) || 15 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bart]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 523 || 425 || 98 || 81 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Běčicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 116 || 103 || 13 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Běła (Hornja Łužica)|Běła]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Kamjenc]] || 290 || 189 || 101 || 65 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Běła (Delnja Łužica)|Běła]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 217 || 197 || 20 || 91 || n. Bühlow, do 1937 Byhlow
|-
|style="text-align:left"| [[Běła Góra]] || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Běła Góra-Bělin]] || 850 || 450 || 400 || 53 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Běła Hora (Wóspork)|Běła Hora]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 122 || 112 || 10 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Běła Woda]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Běła Woda]] || 1200 || 731 || 469 || 61 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Běłe Noslicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 132 || 97 || 35 || 73 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Běłośin]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || (.) || 5 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| [[Běły Chołmc]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 580 || 530 || 50 || 91 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Bělecy]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 159 || 19 || 140 || 12 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bělin]] || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Běła Góra-Bělin]] || 373 || 25 || 348 || 7 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Bělno]]'' || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Čorna Woda]] || 240 || 15 || 225 || 6 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bělšecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budestecy]] || 226 || 210 || 16 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bjedrichecy]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 134 || 134 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Bjedrusk]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Šěrachow-Korzym]] || 129 || 75 || 54 || 58 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bjerwałd]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 145 || 138 || 7 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bjezdowy]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Halštrowska Hola]] || 165 || 162 || 3 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Błobošojce]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Feliksowy Jazor]] || 215 || 213 || 2 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Błohašecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 98 || 93 || 5 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Błócany]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 165 || 128 || 37 || 78 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bluń]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Halštrowska Hola]] || 488 || 481 || 7 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bobolce]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Lubnjow]] || 626 || 474 || 152 || 76 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bobolcy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 88 || 83 || 5 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bobošojce]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Nowa Jazorina]] || 424 || 154 || 270 || 36 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bobow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 354 || 346 || 8 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bolborcy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 145 || 136 || 9 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Boranecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 111 || 105 || 6 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Borow]]'' || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Baršć]] || (.) || 25 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| [[Borštka]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Wysoka Dubrawa]] || 104 || 81 || 23 || 78 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bošecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 246 || 239 || 7 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bozankecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 43 || 43 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Bójswecy]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Šěrachow-Korzym]] || 78 || 64 || 14 || 82 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bónjecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budestecy]] || 116 || 113 || 3 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bórk (Budyšin)|Bórk p. Budyšina]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 138 || 119 || 19 || 86 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bórk (Sprjewiny Doł)|Bórk p. Wojerec]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Sprjewiny Doł]] || 284 || 284 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bórkhamor]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Sprjewiny Doł]] || 173 || 167 || 6 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bórkowy]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Bórkowy]] || 4506 || 4106 || 400 || 91 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bóšericy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 36 || 33 || 3 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bóšicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Bóšicy]] || 244 || 204 || 40 || 84 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bóšojce]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Feliksowy Jazor]] || 371 || 321 || 50 || 87 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Brama]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Wjerbno]] || 169 || 165 || 4 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Brěmjo]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 129 || 127 || 2 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Brětnja]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Wojerecy]] || 333 || 321 || 12 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Brěza (wjes)|Brěza]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 103 || 85 || 18 || 83 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Brěžki]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 74 || 74 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Brězecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 75 || 72 || 3 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Brězow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 134 || 133 || 1 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Brězowka]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Dźěwin (wjes)|Dźěwin]] || 320 || 315 || 5 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Brězyna]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 226 || 211 || 15 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Brězynka (Dobruša-Huska)|Brězynka]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 114 || 99 || 15 || 87 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Brězynka (Malešecy)|Brězynka]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 183 || 176 || 7 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Brězyšćo]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Zemicy-Tumicy]] || 140 || 50 || 90 || 36 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Brjašćany]]'' || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Dolina Nysy a Małksy]] || (.) || 11 || (.) || (.) || tež ''Rjašćany''
|-
|style="text-align:left"| [[Brjaze]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 110 || 74 || 36 || 67 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Brjazki]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 246 || 216 || 30 || 88 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Brjazyna (Błóta)|Brjazyna]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Brjazyna (Błóta)|Brjazyna]] || 519 || 510 || 9 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Brjazynka]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 89 || 89 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Brodkojce]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 118 || 89 || 29 || 75 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bronjo]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 114 || 111 || 3 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Brunojce]]'' || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Trjebule]] (PL) || 378 || 357 || 21 || 94 || dźensa Bronowice w Pólskej
|-
|style="text-align:left"| ''[[Brunow]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Kamjenc]] || 366 || 17 || 349 || 5 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Brunšwig]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 330 || 100 || 230 || 30 || wot 1872 dźěl města
|-
|style="text-align:left"| [[Bucyn]] || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Błośańska Góla]] || (.) || 10 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| [[Budestecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budestecy]] || 575 || 432 || 143 || 75 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Budyšin]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 17509 || 4000 || 13509 || 23 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Budyšink]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 239 || 214 || 25 || 90 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bukecy]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 530 || 404 || 126 || 76 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bukojna (Malešecy)|Bukojna]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 299 || 279 || 20 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bukojna (Wulke Zdźary)|Bukojna]] (†) || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 256 || 256 || 0 || 100 || wotbagrowana 1929–32
|-
|style="text-align:left"| [[Bukojna (Zły Komorow)|Bukojna]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 294 || 286 || 8 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Bukow]]'' || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Bukow]] || 560 || 100 || 460 || 18 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bukow (Grodk)|Bukow]] (†) || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 661 || 635 || 26 || 96 || wotbagrowany 1984/85
|-
|style="text-align:left"| ''[[Bukowc]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Porchow]] || 43 || 32 || 11 || 74 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bukowina (Lubochow)|Bukowina]] (†) || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Nowa Jazorina]] || 218 || 35 || 183 || 16 || 1964 wotbagrowana
|-
|style="text-align:left"| [[Bukowk]] (†) || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 308 || 308 || 0 || 100 || tež ''Bukojc''; wotbagrowany 1987/88
|-
|style="text-align:left"| ''[[Bukowka]]'' (†) || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Rań]] || 500 || 120 || 380 || 24 || wotbagrowana 1987–91
|-
|style="text-align:left"| [[Carna]] || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Jemjelica-Źěwink]] || 258 || 50 || 258 || 19 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Cazow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 185 || 185 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Cerkwica]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Lubnjow]] || (.) || 30 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Cersk]]'' || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Cersk]] || 632 || 35 || 597 || 6 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Cokow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 128 || 106 || 22 || 83 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Cympl]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 97 || 95 || 2 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Cyžecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 47 || 44 || 3 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Časecy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 57 || 55 || 2 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Čelchow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 137 || 125 || 12 || 91 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Čelno]] (†) || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Běła Woda]] || 216 || 195 || 21 || 90 || wotbagrowane 1979
|-
|style="text-align:left"| [[Černsk]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Chrjebja-Nowa Wjes]] || 215 || 207 || 8 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Čerwjene Noslicy]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Zemicy-Tumicy]] || 221 || 197 || 24 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Čěškecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 72 || 69 || 3 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Čikecy]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 290 || 145 || 145 || 50 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Čorna Woda]]'' || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Čorna Woda]] || 341 || 50 || 291 || 15 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Čorne Noslicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 225 || 206 || 19 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Čornecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 46 || 46 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Čornjow]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 189 || 167 || 22 || 88 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Čornow]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Kamjenc]] || 164 || 134 || 130 || 51 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Čorny Chołmc]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Wojerecy]] || 438 || 424 || 14 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Ćemjercy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 84 || 83 || 1 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Ćetow]]'' || Zhorjelski ||style="text-align:left"| [[Vierkirchen]] || 274 || 168 || 106 || 61 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Ćěchorjecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 118 || 102 || 16 || 86 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Ćichońca]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 182 || 165 || 17 || 91 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Ćisk]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Wojerecy]] || 332 || 326 || 6 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Ćisow (Njedźichow)|Ćisow]]'' || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Njedźichow]] || 244 || 200 || 44 || 82 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dalic]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 126 || 126 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dalicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 80 || 78 || 2 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Darin]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 89 || 72 || 17 || 81 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Daški]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Sprjewiny Doł]] || 111 || 108 || 3 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Dažin]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 480 || 348 || 132 || 73 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Debiškow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 56 || 50 || 6 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Debricy]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Wóslink]] || 162 || 133 || 29 || 82 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Debrikecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 55 || 50 || 5 || 91 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Debsecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hornja Hórka]] || 650 || 535 || 115 || 82 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Delany (wjes)|Delany]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 105 || 101 || 4 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Delni Wujězd]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 460 || 385 || 75 || 84 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Delni Wunjow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 79 || 74 || 5 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Delnja Hórka]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 389 || 364 || 25 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Delnja Kina]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 276 || 261 || 15 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Delnje Brusy]]'' || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Rěčicy]] || 408 || 10 || 398 || 2 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Demjany]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 244 || 90 || 154 || 37 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Depsk]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 633 || 633 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Derbno]] || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Derbno]] || 484 || 50 || 434 || 10 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dešank]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 298 || 291 || 7 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dešno]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Dešno-Strjažow]] || 815 || 815 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Długi]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 130 || 128 || 2 || 98 || němsce Dlugy, wot 1937 „Fleißdorf“
|-
|style="text-align:left"| [[Dobranecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 73 || 73 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dobrošecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 153 || 153 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dobrošicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Njeswačidło]] || 132 || 122 || 10 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dobruša]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 358 || 260 || 98 || 73 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dołha Boršć]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Mikow]] || 363 || 302 || 61 || 83 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dołha Boršć-wuchod]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Mikow]] || 328 || 259 || 69 || 79 || prjedy serbsce Wolšina
|-
|style="text-align:left"| [[Domašojce (Drjowk)|Domašojce]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 155 || 40 || 115 || 26 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Drěnow]]'' || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Wysoka Dubrawa]] || 195 || 155 || 40 || 79 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Drětwja]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Sprjewiny Doł]] || 263 || 243 || 20 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Drěwcy]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 202 || 200 || 2 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Drěžnica]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 275 || 274 || 1 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Drječin]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 173 || 98 || 75 || 57 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Drjejce]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Janšojce]] || 530 || 520 || 10 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Drjenow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Drjenow]] || 690 || 690 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Drjowk]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 1302 || 300 || 1002 || 23 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Droby]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 128 || 124 || 4 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Drochow]]'' || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Šejkow]] || (.) || 5 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| [[Droždźij]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 304 || 272 || 32 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Družkecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 60 || 52 || 8 || 87 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dubc]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Rěčicy]] || 1117 || 20 || 1097 || 2 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dubje]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 548 || 513 || 35 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dubo]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Wysoka Dubrawa]] || 285 || 262 || 23 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dubrawa (Grodk)|Dubrawa]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 410 || 390 || 20 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dubrawa (Łukojce)|Dubrawa]] || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Łukojce]] || 133 || 80 || 53 || 60 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dubrawka]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 261 || 239 || 22 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Dubrawka (Derbno)|Dubrawka]]'' || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Derbno]] || 294 || 25 || 269 || 9 || n. Eichwege, do 1937 Dubraucke
|-
|style="text-align:left"| ''[[Dubrawka (Kopańce)|Dubrawka]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 215 || 211 || 4 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dubrjenk]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 124 || 124 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dyrbach]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 165 || 161 || 4 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dźenikecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budestecy]] || 14 || 14 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dźěwin (wjes)|Dźěwin]] || Rózborski || Dźěwin || 302 || 292 || 10 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dźěžnikecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hornja Hórka]] || 221 || 194 || 27 || 88 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dźiwoćicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 121 || 108 || 13 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Frisof]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Janšojce]] || 14 || 10 || 4 || 71 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Frycowy Gaj]]'' || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Feliksowy Jazor]] || 458 || 10 || 448 || 2 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Garjej]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Łukojce]] || 271 || 256 || 15 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Gat]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 290 || 260 || 30 || 90 || n. Thamm, dźěl Z. Komorowa
|-
|style="text-align:left"| [[Gižkojce]] (†) || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Nowe Wiki]] || 148 || 129 || 19 || 87 || wotbagrowane 2001
|-
|style="text-align:left"| [[Glinsk (Baršć)|Glinsk]] || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Baršć]] || (.) || 8 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| [[Glinsk (Gołkojce)|Glinsk]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 388 || 388 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Gogolow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 462 || 412 || 50 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Gogolowk]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 243 || 233 || 10 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Gołbin]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 292 || 290 || 2 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 1445 || 1368 || 77 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Gołynk]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 375 || 375 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Gólašow]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 156 || 62 || 94 || 40 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Górjenow]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 398 || 383 || 15 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Górki]] (†) || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 127 || 60 || 67 || 47 || wokoło 1980 přesydlene
|-
|style="text-align:left"| [[Górnej]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 263 || 259 || 4 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Góry]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Góry]] || 510 || 510 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Gózd]]'' || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Dolina Nysy a Małksy]] || 141 || 30 || 111 || 21 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Gózdź]] (†) || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 384 || 379 || 5 || 99 || přesydleny 2006
|-
|style="text-align:left"| [[Gózd]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Łukojce]] || 188 || 60 || 128 || 32 || 1980 zdźěla wotbagrowany
|-
|style="text-align:left"| [[Grodk]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 11494 || 375 || 11119 || 3 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Groźišćo (Móst)|Groźišćo]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Móst (gmejna)|Móst]] || 241 || 241 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hajnicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budestecy]] || 342 || 93 || 247 || 28 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hajnk]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 321 || 301 || 20 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hamor]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 337 || 237 || 100 || 70 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hamoršć]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Rěčicy]] || 217 || 5 || 212 || 2 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Haslow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 72 || 71 || 1 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hažow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 357 || 355 || 2 || 99
|-
|style="text-align:left"| [[Hbjelsk]] (Delni) || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Wysoka Dubrawa]] || 127 || 93 || 34 || 73 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hbjelsk]] (Horni) || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Wysoka Dubrawa]] || 472 || 312 || 160 || 66 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hermanecy/Sprjewja]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 280 || 279 || 1 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Herpna]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 189 || 20 || 169 || 11 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Hilbersdorf]]'' || Zhorjelski ||style="text-align:left"| [[Vierkirchen]] || (.) || 7 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hłupońca]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 98 || 52 || 46 || 53 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Hłušina]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 240 || 21 || 219 || 9 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hlina (wjes)|Hlina]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 223 || 202 || 21 || 91 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hnašecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 323 || 288 || 35 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hněwsecy]] (†) || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 150 || 134 || 16 || 89 || 1972/73 wottorhane
|-
|style="text-align:left"| [[Hodźij]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 574 || 468 || 106 || 82 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hogrozna]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || (.) || 20 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hochoza]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Hochoza]] || 1138 || 1038 || 100 || 91 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hola (wjes)|Hola]] || Rózborski || || 149 || 149 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Holca (wjes)|Holca]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 212 || 162 || 50 || 76 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Holešow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Njeswačidło]] || 208 || 194 || 14 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hora (Bóšicy)|Hora]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Bóšicy]] || 111 || 109 || 2 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hora (Mužakow)|Hora p. Mužakowa]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Mužakow]] || 698 || 523 || 175 || 75 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Horlica]]'' || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Feliksowy Jazor]] || 66 || 65 || 1 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Horni Wujězd]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Porchow]] || 315 || 211 || 104 || 67 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Horni Wunjow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 97 || 93 || 4 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hornja Boršć]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 142 || 124 || 18 || 87 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hornja Hórka]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hornja Hórka]] || 380 || 330 || 50 || 87 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hornja Kina]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 89 || 71 || 18 || 80 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hornje Brusy]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Wysoka Dubrawa]] || 298 || 201 || 97 || 67 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hory pola Wojerec|Hory]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Halštrowska Hola]] || 285 || 284 || 1 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hórki]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Chrósćicy]] || 230 || 226 || 4 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hóršow]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Kwětanecy při jězoru|Kwětanecy]] || 150 || 140 || 10 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hózk]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 230 || 230 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hóznica]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Kwětanecy při jězoru|Kwětanecy]] || 596 || 358 || 238 || 60 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hóznja]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 560 || 370 || 190 || 66 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hrańca]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Ralbicy-Róžant]] || 49 || 49 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hrodźišćo (Wóspork)|Hrodźišćo]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 390 || 338 || 52 || 87 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hrubjelčicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 150 || 124 || 26 || 83 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hruboćicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 102 || 99 || 3 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hućina]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 340 || 318 || 22 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hunćericy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 128 || 102 || 26 || 80 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Huraz]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 121 || 121 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hus]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gatojce]] || 370 || 364 || 6 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Huska]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 454 || 254 || 200 || 56 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Husoka]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 412 || 411 || 1 || 100 || n. Weissagk, wot 1937 Märkischheide
|-
|style="text-align:left"| [[Huštań]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 134 || 99 || 35 || 74 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Chanecy]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Zemicy-Tumicy]] || 80 || 70 || 10 || 88 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Chasow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 174 || 168 || 6 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Chelno]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 272 || 264 || 8 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Chmjelow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 309 || 309 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 25584 || 4000 || 21584 || 16 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Chołm]]'' || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Kwětanecy při jězoru|Kwětanecy]] || 401 || 200 || 201 || 50 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Chortnica]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 139 || 137 || 2 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Chójnička]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budestecy]] || 31 || 31 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Chórice]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 178 || 60 || 118 || 34 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Chrapow]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 84 || 78 || 6 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Chrjebja-Nowa Wjes|Chrjebja]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Chrjebja-Nowa Wjes]] || 665 || 465 || 200 || 70 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Chrósćicy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Chrósćicy]] || 538 || 523 || 15 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Chusej]] (†) || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 220 || 150 || 70 || 68 || přesydlena 1995
|-
|style="text-align:left"| [[Chwaćicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 376 || 346 || 30 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Jabłoń (Kopańce)|Jabłoń]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 277 || 277 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Jabłońc]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Jabłońc]] || 793 || 755 || 38 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Jama (wjes)|Jama]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 52 || 37 || 15 || 71 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Jamno]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 291 || 262 || 29 || 90 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Janecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 69 || 69 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Janšojce]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Janšojce]] || 792 || 768 || 24 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Jaseń (Grodk)|Jaseń]] (†) || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 411 || 389 || 22 || 95 || wotbagrowany 1972/73
|-
|style="text-align:left"| [[Jaseńca (Bóšicy)|Jaseńca p. Bóšic]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Bóšicy]] || 288 || 281 || 7 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Jaty]] || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Łukojce]] || 228 || 100 || 128 || 44 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Jawora (wjes)|Jawora]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 108 || 105 || 3 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Jawornik]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 4 || 4 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Jazorki]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 123 || 66 || 57 || 54 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Jemjelica]] || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Jemjelica-Źěwink]] || 370 || 200 || 170 || 54 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Jenkecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 251 || 243 || 8 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Jeńšecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Rakecy]] || 77 || 76 || 1 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Jěrchecy]]'' || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Wysoka Dubrawa]] || 76 || 42 || 34 || 55 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Ješicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 67 || 62 || 5 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Jědlica]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Porchow]] || 171 || 136 || 35 || 80 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Jězor (Niska)|Jězor]]'' || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Niska]] || 610 || 42 || 568 || 7 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Jěžow]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Kamjenc]] || 284 || 34 || 250 || 12 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Jiłocy]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budestecy]] || 243 || 173 || 70 || 71 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Jitk]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Rakecy]] || 194 || 192 || 2 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Jitro]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Wóslink]] || 305 || 285 || 20 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kałkojce]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Kalawa]] || (.) || 6 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kamjenc]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Kamjenc]] || 6812 || 200 || 6612 || 3 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kamjenej (Radwor)|Kamjenej p. Radworja]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 166 || 158 || 8 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kamjenej (Rakecy)|Kamjenej p. Rakec]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Rakecy]] || 174 || 164 || 10 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Kamjentna Wólšinka]]'' || Rózborski || || 188 || 100 || 88 || 53 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kanecy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 86 || 86 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Karlecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 69 || 50 || 19 || 72 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Karlowa studnja]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 180 || 38 || 142 || 21 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kašecy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 112 || 68 || 44 || 61 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Ketlicy]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 674 || 229 || 445 || 34 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kibuš]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 316 || 316 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kij (Krušwica)|Kij]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Krušwica]] || 602 || 300 || 302 || 50 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kinajcht]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Wojerecy]] || 140 || 138 || 2 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Klěšnik]] (†) || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 329 || 318 || 11 || 97 || wotbagrowany 1991/92
|-
|style="text-align:left"| [[Klětno]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 440 || 353 || 87 || 80 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Klinka]] (†) || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Łukojce]] || 376 || 326 || 50 || 87 || wotbagrowana 1981
|-
|style="text-align:left"| [[Klukš]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 409 || 390 || 19 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Knorawa]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 724 || 250 || 474 || 35 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kobjelin]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Mužakow]] || 573 || 373 || 200 || 65 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kobjelń]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 133 || 125 || 8 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Koblicy (Hodźij)|Koblicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 83 || 77 || 6 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Koblicy (Łaz)|Koblicy]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 222 || 222 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kočica]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 64 || 54 || 10 || 84 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Koćina]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 196 || 193 || 3 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kochanojce]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 461 || 160 || 301 || 35 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kokrjow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 140 || 136 || 4 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kołwaz]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 233 || 210 || 23 || 90 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Komorow (Wulka Dubrawa)|Komorow p. Klukša]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 200 || 168 || 32 || 84 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Komorow (Rakecy)|Komorow p. Rakec]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Rakecy]] || 388 || 388 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Konjecy (Kubšicy)|Konjecy p. Kubšic]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 176 || 159 || 17 || 90 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Konjecy (Ralbicy-Róžant)|Konjecy p. Ralbic]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Ralbicy-Róžant]] || 211 || 211 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Konopotna]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 360 || 280 || 80 || 78 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Kopac]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 255 || 255 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Kopańce]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 204 || 203 || 1 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Koporcy]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 240 || 202 || 38 || 84 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kopšin]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Chrósćicy]] || 34 || 34 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Korecy]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 250 || 64 || 186 || 26 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kórjeń]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 773 || 772 || 1 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Korzym]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Šěrachow-Korzym]] || 600 || 110 || 490 || 18 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Kosarnja]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 179 || 90 || 89 || 50 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Koslow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Njeswačidło]] || 97 || 96 || 1 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Košla]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 177 || 171 || 6 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kóšnojce]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 160 || 106 || 54 || 66 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Košyna]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 441 || 440 || 1 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Košynka]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 247 || 247 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kotecy]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 318 || 276 || 42 || 87 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kozarcy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Chrósćicy]] || 79 || 77 || 2 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Kósmejce]]'' || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Dolina Nysy a Małksy]] || 184 || 75 || 109 || 41 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kósobuz]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 207 || 201 || 6 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kósojce]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 206 || 55 || 151 || 27 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Kótłow]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 253 || 243 || 10 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Kózło]]'' || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Niska]] ||655 || 26 || 629 || 4 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kózły (wjes)|Kózły]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budestecy]] || 175 || 146 || 29 || 83 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Kózle (Kopańce)|Kózle]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 219 || 210 || 9 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Krakecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 239 || 229 || 10 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Krěpjecy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Halštrow]] || 136 || 38 || 98 || 28 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zakrjow (Baršć)|Zakrjow]] || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Baršć]] || (.) || 10 || (.) || (.) || tež ''Krje''
|-
|style="text-align:left"| [[Kromola]] || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Jabłońc]] || 154 || 134 || 20 || 87 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Krušwica]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Krušwica]] || 258 || 222 || 36 || 86 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Krynhelecy]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 106 || 102 || 4 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Křidoł]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Kamjenc]] || 145 || 140 || 5 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Křišow]]'' || Zhorjelski ||style="text-align:left"| [[Vierkirchen]] || 518 || 368 || 150 || 71 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Křiwa Boršć]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 128 || 118 || 10 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kśišow-Naseńce]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 497 || 457 || 40 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 245 || 228 || 17 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kukow]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 345 || 335 || 10 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kulow]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 2500 || 1250 || 1250 || 50 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kulowc (Kulow)|Kulowc]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 203 || 202 || 1 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kumšicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 96 || 96 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kupoj]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 285 || 257 || 28 || 90 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kuty]] || Rózborski || || 73 || 73 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Łahow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Njeswačidło]] || 171 || 142 || 29 || 83 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Łakoma]] (†) || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 123 || 123 || 0 || 100 || wotbagrowana 2006
|-
|style="text-align:left"| [[Łaz]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 467 || 432 || 35 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Łaz (Błośańska Góla)|Łaz]] || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Błośańska Góla]] || (.) || 20 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| [[Łaz (Wětošow)|Łaz p. Wětošowa]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || (.) || 40 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| [[Łazk]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Ralbicy-Róžant]] || 74 || 74 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Łoboźice]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 92 || 10 || 82 || 11 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Łojojc]]'' || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Feliksowy Jazor]] || 229 || 217 || 12 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Łojow]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 266 || 246 || 20 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Łomsk (Radwor)|Łomsk p. Minakała]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 233 || 218 || 15 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Łomsk (Njeswačidło)|Łomsk p. Njeswačidła]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Njeswačidło]] || 72 || 71 || 1 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Łućo]] (†) || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 226 || 217 || 9 || 96 || wotbagrowane 1979/80
|-
|style="text-align:left"| [[Łuh (Njeswačidło)|Łuh]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Njeswačidło]] || 344 || 303 || 41 || 88 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Łupjanska Dubrawka]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 79 || 70 || 9 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Łupoj]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 143 || 131 || 12 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Łusč]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Bóšicy]] || 178 || 165 || 13 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Łusk]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 322 || 277 || 43 || 86 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Łuty]]'' || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Łuty]] || 470 || 468 || 2 || 100 || dźensa Budyski wokrjes
|-
|style="text-align:left"| ''[[Łuwoćicy]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 250 || 69 || 181 || 28 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lask]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Nowa Jazorina]] || 105 || 35 || 70 || 33 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Ledźborecy]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Porchow]] || 95 || 35 || 60 || 37 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lědy]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Lubnjow]] || 266 || 196 || 70 || 74 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lejno (Bukecy)|Lejno p. Bukec]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 139 || 106 || 33 || 76 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lejno (Pančicy-Kukow)|Lejno p. Pančic]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 106 || 95 || 11 || 90 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lejno (Halštrowska Hola)|Lejno p. Wojerec]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Halštrowska Hola]] || 395 || 388 || 7 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lemišow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 111 || 108 || 3 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lešawa]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 55 || 53 || 2 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lěsk]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 248 || 200 || 48 || 81 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lěska (Delnja Łužica)|Lěska]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Nowa Jazorina]] || 254 || 244 || 10 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Lěska (Wóslink)|Lěska p. Wóslinka]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Wóslink]] || 242 || 222 || 20 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lěskej]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 77 || 66 || 11 || 86 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lěšće]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 491 || 441 || 50 || 90 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lětoń]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 92 || 88 || 4 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lěźiny]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 133 || 83 || 50 || 62 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Libanojce]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 348 || 318 || 30 || 91 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Liboń]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 21 || 21 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lichań]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 214 || 207 || 7 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Limbark]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 300 || 292 || 8 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lindow]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Nowa Jazorina]] || 90 || 31 || 59 || 34 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lipič]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 219 || 206 || 13 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lipiny]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 235 || 231 || 4 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lipje]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Lubnjow]] || 306 || 244 || 62 || 80 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Lipoj]]'' || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łuty]] || 300 || 200 || 100 || 67 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Liškow]] (†) || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 521 || 511 || 10 || 98 || wotbagrowany 1983/84
|-
|style="text-align:left"| [[Liškowk]] (†) || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 195 || 195 || 0 || 100 || wotbagrowany 1986/87
|-
|style="text-align:left"| ''[[Lubhozdź]]'' || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Wóslink]] || 99 || 92 || 7 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Lubij]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 6651 || 300 || 6351 || 5 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lubjenc]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budestecy]] || 49 || 43 || 6 || 88 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lubń]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Lubnjow]] || 415 || 10 || 405 || 2 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lubnjow]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Lubnjow]] || 3805 || 150 || 3655 || 4 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lubochow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 104 || 99 || 5 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lubochow (Delnja Łužica)|Lubochow]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Nowa Jazorina]] || 159 || 50 || 109 || 31 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lubošc]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 257 || 172 || 85 || 67 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Lubuš (Łuty)|Lubuš]]'' || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łuty]] || 386 || 378 || 8 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Luchow]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 105 || 75 || 30 || 71 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Luizyny Wótpócynk]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Picnjo]] || 123 || 63 || 60 || 51 || dźensa dźěl města
|-
|style="text-align:left"| [[Lutobč]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 109 || 100 || 9 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lutoboŕ]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 602 || 150 || 452 || 25 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lutol|Lutol-Wintorp]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 502 || 375 || 127 || 75 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lutyjecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 112 || 103 || 9 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Mała Boršć]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 135 || 115 || 20 || 85 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Mała Dubrawa]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 42 || 42 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Mała Huska]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 87 || 62 || 25 || 71 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Mała Praha]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 37 || 37 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Małe Dobrynje]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 377 || 370 || 7 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Małe Libice]]'' || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Gójacki jazor (gmejna)|Gójacki jazor]] || 110 || 30 || 80 || 27 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Małe Radměrcy]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 194 || 20 || 174 || 10 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Małksa (wjes)|Małksa]] || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Baršć]] || 151 || 12 || 139 || 8 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Małsecy]] (†) || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 136 || 109 || 27 || 80 || wottorhane 1972/73
|-
|style="text-align:left"| ''[[Mały Kólsk]]'' || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Dolina Nysy a Małksy]] || 259 || 175 || 84 || 68 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Mały Wjelkow]]-kolonija || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 500 || 100 || 400 || 20 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Mały Wjelkow]]-wjes || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 105 || 96 || 9 || 91 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Mały Wosyk]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Porchow]] || 63 || 47 || 16 || 75 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Malećicy]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 373 || 188 || 185 || 50 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Malešecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 582 || 554 || 28 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Maliń]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 407 || 100 || 307 || 25 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Manjow]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 139 || 132 || 7 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Marijina Hwězda]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 173 || 68 || 105 || 39 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Matyjojce]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Łukojce]] || 256 || 256 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Měrkow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 146 || 137 || 9 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Michałki]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Wojerecy]] || 99 || 99 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Mikow]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Mikow]] || 432 || 352 || 80 || 81 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Miłkecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 154 || 133 || 21 || 86
|-
|style="text-align:left"| [[Miłoćicy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Njebjelčicy]] || 170 || 162 || 8 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Miłoraz]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Trjebin]] || 473 || 471 || 2 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Minakał]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 436 || 389 || 47 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Měrjow]]'' || Zhorjelski ||style="text-align:left"| [[Vierkirchen]] || 410 || 1 || 409 || 0 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Mjedźojz]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Zemicy-Tumicy]] || 146 || 119 || 27 || 82 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Mješicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 267 || 250 || 17 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Mnišonc]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hornja Hórka]] || 199 || 167 || 32 || 84 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Mochow]]'' || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Gójacki jazor (gmejna)|Gójacki jazor]] || 294 || 30 || 264 || 10 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Mochowc]] (†) || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Rěčicy]] || 140 || 133 || 7 || 95 || wotbagrowany 1993
|-
|style="text-align:left"| [[Mokra]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 107 || 102 || 5 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Mortkow]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 166 || 166 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Módłej]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 565 || 465 || 100 || 82 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Móst (gmejna)|Móst]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Móst (gmejna)|Móst]] || 632 || 624 || 8 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Mučnica (Lubij)|Mučnica]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 88 || 16 || 72 || 18 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Mučow]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 162 || 162 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Mułkecy]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Slepo]] || 282 || 278 || 4 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Murjow]]'' || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Šejkow]] || 337 || 21 || 316 || 6 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Mužakow]] (město) || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Mužakow]] || 3000 || 403 || 2597 || 13 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Mužakow]] (nowe město) || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Mužakow]] || 105 || 15 || 90 || 14 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Myšecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 96 || 94 || 2 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Myšyn]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Bórkowy]] || 393 || 388 || 5 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nadźanecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 100 || 79 || 21 || 79 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Narć]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Halštrowska Hola]] || 296 || 296 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Naseńce]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 107 || 101 || 6 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Něćin]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 125 || 104 || 21 || 83 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Němcy (wjes)|Němcy]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Wojerecy]] || 307 || 288 || 19 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Němješk]]'' || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 320 || 210 || 110 || 66 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Němske Pazlicy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Kamjenc]] || 310 || 185 || 125 || 60 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Niža Wjes]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Rakecy]] || 68 || 66 || 2 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Njabožkojce]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 359 || 359 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Njagluz]]'' || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Gójacki jazor (gmejna)|Gójacki jazor]] || (.) || 50 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| [[Njamorojce]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 152 || 100 || 52 || 66 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Njebjelčicy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Njebjelčicy]] || 271 || 256 || 15 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Njedźichow]]'' || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Njedźichow]] || 270 || 150 || 120 || 56 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Njechań]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 93 || 83 || 10 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Njechorń]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 190 || 187 || 3 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Njeradecy]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Porchow]] || 71 || 67 || 4 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Njeswačidło]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Njeswačidło]] || 531 || 441 || 90 || 83 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Njezdašecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 201 || 181 || 20 || 90 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Njeznarowy]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 166 || 141 || 25 || 85 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nosaćicy]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 107 || 70 || 37 || 65 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nosydłojce]] || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Baršć]] || (.) || 40 || (.) || (.) || wot 1940 dźěl města
|-
|style="text-align:left"| [[Nowa Łuka]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Halštrowska Hola]] || 251 || 250 || 1 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nowa Niwa]] || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Nowa Niwa]] || 1047 || 200 || 847 || 19 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Nowa Smělna]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Smělna-Póckowy]] || 124 || 5 || 119 || 4 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nowa Wjas (Gatojce)|Nowa Wjas]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gatojce]] || 285 || 283 || 2 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Nowa Wjes (Dobruša-Huska)|Nowa Wjes]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 354 || 125 || 229 || 35 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nowa Wjes (Kulow)|Nowa Wjes]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 92 || 84 || 8 || 91 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Chrjebja-Nowa Wjes|Nowa Wjes]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Chrjebja-Nowa Wjes]] || 223 || 214 || 9 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nowa Wjes (Njeswačidło)|Nowa Wjes]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Njeswačidło]] || 175 || 139 || 36 || 79 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nowa Wjes (Rakecy)|Nowa Wjes]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Rakecy]] || 92 || 90 || 2 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nowa Wjes (Sprjewiny Doł)|Nowa Wjes]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Sprjewiny Doł]] || 230 || 222 || 8 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nowa Wjes/Sprjewja]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 182 || 172 || 10 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nowa Wjeska (Malešecy)|Nowa Wjeska]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 63 || 59 || 4 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nowe Błohašecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 27 || 27 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nowe Demjany]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 56 || 10 || 46 || 18 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nowe Městačko]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 40 || 32 || 8 || 80 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nowe Město/Sprjewja]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Sprjewiny Doł]] || 230 || 230 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nowoslicy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Ralbicy-Róžant]] || 125 || 125 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nowy Dwór]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Porchow]] || 90 || 73 || 17 || 81 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nowy Lubolń]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Rěčicy]] || 91 || 5 || 86 || 5 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nuknica]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Chrósćicy]] || 90 || 90 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nydej (Łaz)|Nydej]] (†) || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 115 || 114 || 1 || 99 || wotbagrowana 1952/53
|-
|style="text-align:left"| [[Pakosnica]] (†) || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 48 || 43 || 5 || 90 || wotbagrowana 1984/85
|-
|style="text-align:left"| ''[[Palow]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Zemicy-Tumicy]] || 213 || 40 || 173 || 19 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow|Pančicy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 163 || 133 || 30 || 82 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Panecy]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Porchow]] || 125 || 92 || 33 || 74 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Paprotna]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 53 || 51 || 2 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Parcow]] (†) || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Halštrowska Hola]] || 535 || 522 || 13 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Pěskecy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Njebjelčicy]] || 197 || 187 || 10 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Picnjo]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Picnjo]] || 4144 || 850 || 3294 || 21 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Plusnikecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 244 || 233 || 11 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Počaplicy]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Zemicy-Tumicy]] || 114 || 100 || 14 || 88 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Połpica]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 243 || 238 || 5 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Pomorcy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 177 || 145 || 32 || 82 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Popojce (Gołkojce)|Popojce]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 514 || 502 || 12 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Poršicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 498 || 473 || 25 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Pozdecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 72 || 72 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Praskow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 65 || 60 || 5 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Prašyjca]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 131 || 127 || 4 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Prawoćicy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Chrósćicy]] || 62 || 62 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Prěčecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 131 || 117 || 14 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Pricyn]]'' || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Stara Darbnja]] || (.) || 30 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Prochnow]]'' || Zhorjelski ||style="text-align:left"| [[Vierkirchen]] || 303 || 4 || 299 || 1 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Prožym]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Wjelcej]] || 420 || 405 || 15 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Přišecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 52 || 46 || 6 || 88 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Přiwćicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 272 || 254 || 18 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Prjawoz]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Smogorjow-Prjawoz]] || 419 || 418 || 1 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Psowe Górki]] (†) || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 31 || 20 || 11 || 65 || přesydlene 1995
|-
|style="text-align:left"| [[Psowje]] || Budyski || || 280 || 251 || 29 || 90 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Pšyne]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 351 || 30 || 321 || 9 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Pśiłuk]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Turnow-Pśiłuk]] || 396 || 396 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Ptačecy]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Halštrowska Hola]] || 432 || 432 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Publik]] (†) || Rózborski || || 60 || 60 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Rabocy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 50 || 46 || 4 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Rachlow pod Čornobohom|Rachlow p. Čornobohom]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 225 || 219 || 6 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Rachlow (Kulow)|Rachlow p. Kulowa]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 147 || 147 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Radojz]] (†) || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 168 || 163 || 5 || 97 || wotbagrowany 1986
|-
|style="text-align:left"| [[Radowašojce]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 173 || 116 || 57 || 67 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Radowiza]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Móst (gmejna)|Móst]] || 121 || 121 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Radska]] (†) || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 249 || 245 || 4 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Radšow]]'' || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Wysoka Dubrawa]] || 510 || 389 || 121 || 76 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Radšowk]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 102 || 85 || 17 || 83 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Raduš]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 869 || 854 || 15 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Radušc]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 145 || 98 || 47 || 68 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Radwor]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 571 || 548 || 23 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Rajc]] (†) || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 353 || 175 || 178 || 50 || wotbagrowany 1977/78
|-
|style="text-align:left"| [[Rakecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Rakecy]] || 1119 || 969 || 150 || 87 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Rakojdy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 294 || 282 || 12 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Rakow]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 132 || 85 || 47 || 64 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Ralbicy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Ralbicy-Róžant]] || 260 || 259 || 1 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Rań]]'' || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Rań]] || 290 || 220 || 70 || 76 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Rańk]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Rań]] || 324 || 120 || 204 || 37 || 1925 z Ranjom so zjednoćił
|-
|style="text-align:left"| [[Rašow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budestecy]] || 236 || 191 || 45 || 81 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Rašyn]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Nowa Jazorina]] || 159 || 40 || 119 || 25 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Ratarjecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 87 || 79 || 8 || 91 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Rěčicy]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Rěčicy]] || 1047 || 14 || 1033 || 1 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Rěpišćo]] (†) || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 416 || 200 || 216 || 48 || wotbagrowane 1986
|-
|style="text-align:left"| [[Rězaki]] || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Běła Góra-Bělin]] || 69 || 39 || 30 || 59 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Rjasnik]] || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Baršć]] || (.) || 15 || (.) || (.) || n. Groß Briesnigk, dźensa Briesnig
|-
|style="text-align:left"| [[Rodecy]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 226 || 195 || 31 || 86 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Rogeńc]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 610 || 405 || 205 || 66 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Rogow (Janšojce)|Rogow]] (†) || Gubinski ||style="text-align:left"| [[Baršć]] || 606 || 593 || 13 || 98 || 2003 wotbagrowany
|-
|style="text-align:left"| [[Rogozno (Choćebuz)|Rogozno]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 316 || 316 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Rogozno (Kopańce)|Rogozno]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 261 || 261 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Roholń]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 89 || 86 || 3 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Rowna]] (†) || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 732 || 125 || 607 || 17 || wotbagrowana 1983/84
|-
|style="text-align:left"| [[Rowno]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Slepo]] || 380 || 380 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Rozwodecy]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Šěrachow-Korzym]] || 386 || 281 || 105 || 73 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Róžant]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Ralbicy-Róžant]] || 148 || 147 || 1 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Róžany]]'' || Lubijski || || 248 || 23 || 225 || 9 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Rubyn]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Wjerbno]] || 240 || 240 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Rudej]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 152 || 152 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Ruśi]]'' || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Feliksowy Jazor]] || 383 || 363 || 20 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Rychwałd]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 625 || 505 || 120 || 81 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Salow]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 129 || 129 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Sćijecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 96 || 70 || 26 || 73 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Sedlišćo]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 563 || 538 || 25 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Serbske Kundraćicy]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 203 || 22 || 181 || 11 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Serbske Pawlecy]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 213 || 31 || 182 || 15 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Serbske Pazlicy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Njebjelčicy]] || 179 || 174 || 5 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Sernjany]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Ralbicy-Róžant]] || 160 || 160 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Skanecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 120 || 115 || 5 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Skarbišecy]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Krušwica]] || 236 || 209 || 27 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Skaskow]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Wóslink]] || 233 || 191 || 42 || 82 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Skjarbošc]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 441 || 367 || 74 || 83 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Słomjeń]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 1658 || 958 || 700 || 58 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Słona Boršć]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 213 || 180 || 33 || 85 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Słónkecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 110 || 95 || 15 || 86 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Slepo]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Slepo]] || 615 || 595 || 20 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Smaržow]] || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Łukojce]] || 86 || 40 || 46 || 47 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Smělna]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Smělna-Póckowy]] || 923 || 35 || 888 || 4 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Smječkecy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Worklecy]] || 209 || 203 || 6 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Smjerdźaca]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Ralbicy-Róžant]] || 108 || 108 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Smogorjow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Smogorjow-Prjawoz]] || 707 || 701 || 6 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Smogorjow (Rań)|Smogorjow]]'' || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Rań]] || 221 || 150 || 71 || 68 || n. Schmogro, wot 1946 Großräschen-Ost
|-
|style="text-align:left"| [[Smochćicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 135 || 119 || 16 || 88 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Sobołsk]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Rychbach]] || 260 || 18 || 242 || 7 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Sokolca]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 89 || 80 || 9 || 90 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Sowje]] (†) || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 300 || 15 || 285 || 5 || wotbagrowane 1971
|-
|style="text-align:left"| [[Sowrjecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 128 || 113 || 15 || 88 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Spale]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 374 || 374 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Spaleno]] (†) || Rózborski || || 110 || 100 || 10 || 91 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Splósk]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 172 || 137 || 35 || 80 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Sprjojcy]]'' || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Kwětanecy při jězoru|Kwětanecy]] || 412 || 30 || 382 || 7 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Sprjowje]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 128 || 128 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Spytecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 305 || 277 || 28 || 91 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Stachow]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Zemicy-Tumicy]] || 303 || 125 || 178 || 41 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Stanojšćo]]'' || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Niska]] || 196 || 3 || 193 || 2 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Stara Cyhelnica]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 58 || 58 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Stara Darbnja]]'' || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Stara Darbnja]] || (.) || 50 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Stara Niwa]]'' || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Stara Niwa-Wózwjerch]] || 556 || 200 || 356 || 36 || hač do lěta 2008 w sydl. rumje
|-
|style="text-align:left"| ''[[Stary Lubij]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 725 || 99 || 626 || 14 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Stary Lubolń]] (†) || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Rěčicy]] || 138 || 126 || 12 || 91 || wotbagrowany 1993–95
|-
|style="text-align:left"| [[Strjažow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Dešno-Strjažow]] || 416 || 415 || 1 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Strobice]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 1126 || 1123 || 3 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Stróžišćo]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 23 || 23 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Stróža (Malešecy)|Stróža]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 237 || 225 || 12 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Stróža (Rakecy)|Stróža]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Rakecy]] || 306 || 301 || 5 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Stwěšin]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 38 || 32 || 6 || 84 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Suchy Gózd]]'' || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Rań]] || 297 || 150 || 147 || 51 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Sulšecy (Hodźij)|Sulšecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 120 || 116 || 4 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Sulšecy (Kulow)|Sulšecy]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 205 || 200 || 5 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Supow]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kumwałd]] || 27 || 14 || 13 || 52 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Swinjarnja]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 130 || 128 || 2 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Swóńca]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Swóńca]] || 630 || 24 || 606 || 4 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Syjk]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 384 || 379 || 5 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Šćeńc]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 179 || 100 || 79 || 56 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Šćeńca]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 281 || 278 || 3 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Šejkow]]'' || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Šejkow]] || 575 || 100 || 475 || 17 || n. Zschipkau, wot 1937 Schipkau
|-
|style="text-align:left"| [[Šejnejda]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Turjej]] || 180 || 178 || 2 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Šekecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 57 || 57 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Šenki]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 182 || 12 || 170 || 7 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Šepšecy]] (†) || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 122 || 122 || 0 || 100 || wotbagrowane 1981
|-
|style="text-align:left"| [[Šešow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Njeswačidło]] || 285 || 267 || 18 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Šiboj]] (†) || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 64 || 64 || 0 || 100 || wotbagrowany 1986/87
|-
|style="text-align:left"| [[Škodow]] (†) || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Halštrowska Hola]] || 142 || 142 || 0 || 100 || wotbagrowany 1964
|-
|style="text-align:left"| [[Škódow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 324 || 324 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Šlichow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 250 || 230 || 20 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Špikały]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 161 || 148 || 13 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Špitl]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Kamjenc]] || 295 || 51 || 244 || 17 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Sprjejcy]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Sprjewiny Doł]] || 329 || 325 || 4 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Štyri Duby]] (†) || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Rěčicy]] || 125 || 120 || 5 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Šumborn]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Biskopicy]] || 490 || 12 || 478 || 2 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Šunow]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Ralbicy-Róžant]] || 247 || 237 || 10 || 96 || z [[Bušenka|Bušenku]]
|-
|style="text-align:left"| ''[[Śisej]]'' || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Cersk]] || 257 || 30 || 227 || 12 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Tarnojsk]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 307 || 200 || 107 || 65 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Terpje]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 545 || 525 || 20 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Torońca]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 38 || 36 || 2 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Tradow]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Wóslink]] || 96 || 96 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Tranje]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 165 || 165 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Trjebejce]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Łukojce]] || 365 || 360 || 5 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Trjebin]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Trjebin]] || 385 || 375 || 10 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Trjebjeńca]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 186 || 177 || 9 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Trjechow]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Smělna-Póckowy]] || 284 || 10 || 274 || 4 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Trupin]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Rakecy]] || 142 || 142 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Trušecy]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 137 || 113 || 24 || 82 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Třělany]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 93 || 78 || 15 || 84 || dźensa k Wuchodnemu předměstu
|-
|style="text-align:left"| [[Tři Žony]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 105 || 105 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Tšadow (Grodk)|Tšadow]] (†) || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 373 || 350 || 23 || 94 || wotbagrowany 1983/84
|-
|style="text-align:left"| [[Tšadow (Wětošow)|Tšadow]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 414 || 400 || 14 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Tšawnica]] (†) || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 250 || 230 || 20 || 92 || wotbagrowana 1983/84
|-
|style="text-align:left"| ''[[Tśěšojce]]'' || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Tśěšojce-Žymjerojce]] || 548 || 50 || 498 || 9 || z Małymi Tśěšojcami
|-
|style="text-align:left"| [[Tšuckojce]] (†) || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 97 || 86 || 11 || 89 || wotbagrowane 1988
|-
|style="text-align:left"| [[Tšupc]] || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Tšupc]] || 1277 || 150 || 1127 || 12 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Tućicy]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wjelećin]] || 394 || 21 || 373 || 5 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Tumicy]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Zemicy-Tumicy]] || 196 || 49 || 147 || 25 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Turjej]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Turjej]] || 825 || 805 || 20 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Turjo]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 156 || 153 || 3 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Turnow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Turnow-Pśiłuk]] || 836 || 828 || 8 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wadecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 130 || 116 || 14 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Walowy]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 154 || 112 || 42 || 73 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Warnoćicy (Dobruša-Huska)|Warnoćicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 289 || 176 || 113 || 61 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wawicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 122 || 121 || 1 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wbohow (Šěrachow-Korzym)|Wbohow p. Kumwałda]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kumwałd]] || 172 || 45 || 127 || 26 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wbohow (Njeswačidło)|Wbohow p. Njeswačidła]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Njeswačidło]] || 142 || 135 || 7 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wěteńca]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Njebjelčicy]] || 74 || 73 || 1 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wětošow]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 2466 || 450 || 2016 || 18 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wětošowski hród]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 164 || 1 || 163 || 1 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wětrow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Bóšicy]] || 93 || 91 || 2 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wichowy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 175 || 159 || 16 || 91 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wiki (wjes)|Wiki]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Nowe Wiki]] || 399 || 100 || 299 || 25 || n. Petershain, dźensa Neupetershain-Nord
|-
|style="text-align:left"| [[Wintorp]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 150 || 100 || 50 || 67 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wjaska (Grodk)|Wjaska]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 401 || 401 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wjaska (Wětošow)|Wjaska]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 169 || 90 || 79 || 53 || n. Schönebegk, s. tež Wóškalawa
|-
|style="text-align:left"| [[Wjaska (Zły Komorow)|Wjaska]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 452 || 402 || 50 || 89 || dźensa dźěl města
|-
|style="text-align:left"| [[Wjelcej]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Wjelcej]] || 242 || 242 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wjelećin]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wjelećin]] || 2025 || 651 || 1374 || 32 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wjelike Bóžemysle]] || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Baršć]] || (.) || 5 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wjelike Dobrynje]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 526 || 518 || 8 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wjelike Libice]]'' || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Gójacki jazor (gmejna)|Gójacki jazor]] || 177 || 40 || 137 || 23 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wjeliki Kólsk]]'' || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Dolina Nysy a Małksy]] || 639 || 215 || 424 || 34 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wjeliki Wóseńk]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 546 || 541 || 5 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wjelkowy]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Zemicy-Tumicy]] || 162 || 42 || 120 || 26 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wjerbno]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Wjerbno]] || 1703 || 1687 || 16 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wjertko]]'' || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Krušwica]] || 156 || 2 || 154 || 1 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wjesel]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 167 || 142 || 25 || 85 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wjeska]]'' || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Wjeska]] (PL) || 383 || 380 || 3 || 99 || dźensa Łęknica w Pólskej
|-
|style="text-align:left"| [[Wochozy]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 392 || 390 || 2 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wojerecy]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Wojerecy]] || 3414 || 1189 || 2225 || 35 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wołobuz]]'' || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Rań]] || 208 || 77 || 131 || 37 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wolešnica (Lubij)|Wolešnica p. Lubija]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 348 || 193 || 155 || 55 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wolešnica (Hamor)|Wolešnica p. Niskeje]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 140 || 135 || 5 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wopaleń]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 154 || 30 || 124 || 19 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Worcyn (Wóspork)|Worcyn]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 242 || 216 || 26 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Worklecy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Worklecy]] || 539 || 522 || 17 || 97 || z [[Nowa Wjeska (Worklecy)|Nowej Wjesku]]
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wostašecy]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wjelećin]] || 108 || 96 || 12 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wotrow]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 258 || 258 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wownjow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 112 || 100 || 12 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wólšynka]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 80 || 67 || 13 || 84 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wórlica]]'' || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Šejkow]] || 354 || 254 || 100 || 72 || n. Hörlitz, 1974–90 Senftenberg-West
|-
|style="text-align:left"| [[Wóseńck]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 196 || 146 || 50 || 74 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wósliča Hora]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 124 || 117 || 7 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wóslink]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Wóslink]] || 449 || 253 || 196 || 56 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wóspork]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 1242 || 300 || 942 || 24 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wóškalawa]] (†) || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 264 || 200 || 64 || 76 || wotbagrowana 1987
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wóškow]]'' || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Rań]] || 193 || 36 || 157 || 19 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wótšow]]'' || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Rań]] || (.) || 55 || (.) || (.) || n. Dobristroh, wot 1937 „Freienhufen“
|-
|style="text-align:left"| [[Wótšowc]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Lubnjow]] || (.) || 3 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wózwjerch]] || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Stara Niwa-Wózwjerch]] || 372 || 189 || 183 || 51 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wučkecy]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Porchow]] || 56 || 52 || 4 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wudwor (Worklecy)|Wudwor p. Worklec]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Worklecy]] || 139 || 139 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wuhelc]]'' || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Niska]] || 598 || 32 || 566 || 5 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wujer]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 237 || 71 || 166 || 30 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wujězd]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 281 || 261 || 20 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wuježk (Bukecy)|Wuježk]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 237 || 205 || 32 || 86 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wuježk (Wóspork)|Wuježk]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 71 || 64 || 7 || 90 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wukecy]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Kamjenc]] || 186 || 16 || 170 || 8 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wukrančicy]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Wysoka Dubrawa]] || 625 || 530 || 95 || 85 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 227 || 185 || 42 || 81 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wulka Nydej]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Wojerecy]] || 258 || 255 || 3 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wulke Ždźary]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 519 || 510 || 9 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wulki Wjelkow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 204 || 165 || 39 || 81 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wulki Wosyk]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Porchow]] || 222 || 182 || 40 || 82 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wunšow]] (†) || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 131 || 116 || 15 || 89 || wotbagrowany 1985/86
|-
|style="text-align:left"| [[Wuricy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 77 || 69 || 8 || 90 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wuskidź]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Wuskidź]] || 755 || 739 || 16 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wusoka (Baršć)|Wusoka]] (†) || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Baršć]] || 632 || 500 || 132 || 79 || wotbagrowana 1985
|-
|style="text-align:left"| [[Wylemojcy]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 55 || 53 || 2 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wysoka (Kubšicy)|Wysoka p. Kubšic]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 42 || 39 || 3 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wysoka (Łaz)|Wysoka p. Łaza]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 154 || 153 || 1 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wysoka (Wóslink)|Wysoka p. Wóslinka]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Wóslink]] || 274 || 228 || 46 || 83 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zabrod]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Halštrowska Hola]] || 306 || 301 || 5 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zagor]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Krušwica]] || 523 || 510 || 13 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zahor]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budestecy]] || 145 || 112 || 33 || 77 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zajdow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 93 || 88 || 5 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zakaznja]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Smogorjow-Prjawoz]] || 71 || 71 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zakrjejc]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 191 || 180 || 11 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zakrjow (Błośańska Góla)|Zakrjow]] || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Błośańska Góla]] || (.) || 10 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zakrjow (Grodk)|Zakrjow]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 203 || 202 || 1 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Załhow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 87 || 86 || 1 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zarěč]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Njeswačidło]] || 122 || 111 || 11 || 91 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zasrjew]] (†) || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 154 || 154 || 0 || 100 || wotbagrowany 1972
|-
|style="text-align:left"| [[Zaspy]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 364 || 364 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zdźar (Wulka Dubrawa)|Zdźar p. Klukša]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 162 || 160 || 2 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Zdźar (Wjelećin)|Zdźar p. Wjelećina]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wjelećin]] || 40 || 30 || 10 || 75 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zdźěr]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 244 || 241 || 3 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zejicy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 63 || 63 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zelezna]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 338 || 338 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Zemicy]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Zemicy-Tumicy]] || 499 || 35 || 464 || 7 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zemichow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 127 || 118 || 9 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Złyčin]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 276 || 268 || 8 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 2608 || 310 || 2298 || 12 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zrěšin]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 49 || 48 || 1 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zubornica]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 181 || 149 || 32 || 82 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zubornička]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 238 || 212 || 26 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zušow]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 187 || 179 || 8 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Žandow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 3195 || 200 || 2995 || 6 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Žargoń]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 512 || 477 || 35 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Žarki]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 217 || 201 || 16 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Žarnow]] (†) || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 439 || 409 || 30 || 93 || n. Wendisch-Sorno, wot 1937 Sorno
|-
|style="text-align:left"| [[Žičeń]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 236 || 201 || 35 || 85 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Žičenk]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 104 || 61 || 43 || 59 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Židow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 2662 || 1976 || 686 || 74 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Židźino]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Halštrowska Hola]] || 408 || 407 || 1 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Žornosyki]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 122 || 114 || 8 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Žuricy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 157 || 86 || 71 || 55 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Žylow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 1095 || 1095 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Žylowk]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 308 || 300 || 8 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Žymjerojce]]'' || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Tśěšojce-Žymjerojce]] || 203 || 75 || 128 || 37 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Źěwink]] || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Jemjelica-Źěwink]] || 167 || 152 || 15 || 91 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Źiwize]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 225 || 150 || 75 || 67 ||
|}
{{-}}
== Žórło ==
* Ernst Tschernik [Arnošt Černik]: ''Die Entwicklung der sorbischen Bevölkerung.'' Akademie-Verlag, Berlin 1954.
== Wotkaz ==
* [https://web.archive.org/web/20190419100524/http://access.bl.uk/item/pdf/lsidyv369d0461 Arnošt Muka: ''Statistika Łužiskich Serbow.''] – Digitalizat na webstronach British Library
[[Kategorija:Lisćina]]
[[Kategorija:Sydlišćo we Łužicy| ]]
[[Kategorija:Stawizny Serbow| ]]
[[Kategorija:1884]]
qah70zfw5pf75djy6t85kaxr8j1nx8w
Lisćina serbskich wsow 1956
0
26066
391477
372307
2026-07-08T13:58:46Z
J budissin
7
391477
wikitext
text/x-wiki
Tuta '''lisćina serbskich wsow''' naličuje wuslědki [[Arnošt Černik|Arnošta Černikowych]] demografiskich přepytowanjow w gmejnach dwurěčneje [[Łužica|Łužicy]], kotrež w lěće 1954 w nadawku [[Domowina|Domowiny]] přewjedźe. Podate su serbske wjesne mjena, tehdyši krajny wokrjes, dźensniša gmejna, cyłkowna ličba wobydlerjow ''(wob)'', ličba dorosćenych wobydlerjow z aktiwnymi a pasiwnymi znajomosćemi [[serbšćina|serbšćiny]] ''(dor)'', ličba serbowacych dźěći a młodostnych ''(mł)'' kaž tež cyłkowny procentualny podźěl serbskorěčnych wobydlerjow ''(ser)''. Lisćina hodźi so po jednotliwych parametrach awtomatisce zrjadować.
Městna, kotrež so dźensa zwonka oficialneho serbskeho sydlenskeho ruma namakaja, pokazaja so ''kursiwnje''. Na wsy, [[Lisćina wotbagrowanych wsow we Łužicy|kotrež so mjeztym wotbagrowachu]], skedźbnja so z pomocu křiža w spinkomaj (†).
== Lisćina ==
{|class="sortable mw-datatable" style="text-align:right"
|+ Serbske gmejny po statistice Arnošta Černika
|- class="hintergrundfarbe5"
!style="text-align:left"| gmejna !! wokrjes !!style="text-align:left"| dźensn. gmejna !! wob !! dor.<br />(akt) !! dor.<br />(pas) !! mł !! ser<br />(%)
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
|-
|style="text-align:left"| [[Baćoń]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 337 || 162 || 7 || 70 || 70,9
|-
|style="text-align:left"| ''[[Bageńc]]'' || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 398 || 12 || 16 || 0 || 7,0
|-
|style="text-align:left"| [[Barbuk]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gatojce]] || 270 || 126 || 12 || 43 || 67,0
|-
|style="text-align:left"| [[Bart]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 1018 || 330 || 87 || 139 || 54,6
|-
|style="text-align:left"| [[Běła (Delnja Łužica)|Běła]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 198 || 0 || 12 || 0 || 6,1
|-
|style="text-align:left"| ''[[Běła (Hornja Łužica)|Běła]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Kamjenc]] || 475 || 6 || 4 || 0 || 2,1
|-
|style="text-align:left"| [[Běła Góra]] || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Běła Góra-Bělin]] || 1073 || 47 || 9 || 17 || 6,8
|-
|style="text-align:left"| [[Běła Woda]] || Bělkowski ||style="text-align:left"| [[Běła Woda]] || 13694 || 200 || 290 || 140 || 4,6
|-
|style="text-align:left"| [[Běły Chołmc]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 1079 || 330 || 50 || 121 || 46,4
|-
|style="text-align:left"| ''[[Bělecy]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 382 || 3 || 0 || 0 || 0,8
|-
|style="text-align:left"| [[Bělin]] || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Běła Góra-Bělin]] || 341 || 10 || 1 || 5 || 4,7
|-
|style="text-align:left"| [[Bělno]] || Złokomorowski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 336 || 1 || 0 || 0 || 0,3
|-
|style="text-align:left"| ''[[Biskopicy]]'' || Biskopičanski ||style="text-align:left"| [[Biskopicy]] || 11486 || 6 || 9 || 0 || 0,1
|-
|style="text-align:left"| [[Bjedrichecy]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 137 || 81 || 5 || 22 || 78,8
|-
|style="text-align:left"| [[Bjerwałd]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 122 || 31 || 3 || 13 || 38,5
|-
|style="text-align:left"| [[Bjezdowy]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Halštrowska Hola]] || 149 || 97 || 3 || 24 || 83,2
|-
|style="text-align:left"| [[Błobošojce]] || Złokomorowski ||style="text-align:left"| [[Feliksowy Jazor]] || 214 || 2 || 4 || 1 || 3,3
|-
|style="text-align:left"| [[Błócany]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 165 || 38 || 11 || 12 || 37,0
|-
|style="text-align:left"| [[Bluń]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Halštrowska Hola]] || 561 || 234 || 86 || 80 || 71,3
|-
|style="text-align:left"| [[Bobolce]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Lubnjow]] || 846 || 3 || 0 || 0 || 0,4
|-
|style="text-align:left"| [[Bobow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 351 || 119 || 53 || 63 || 67,0
|-
|style="text-align:left"| [[Bolborcy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 532 || 94 || 20 || 27 || 26,5
|-
|style="text-align:left"| [[Bošecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 538 || 146 || 25 || 45 || 40,1
|-
|style="text-align:left"| [[Bórk (Budyšin)|Bórk]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 736 || 147 || 15 || 51 || 28,9
|-
|style="text-align:left"| [[Bórk (Sprjewiny Doł)|Bórk]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Sprjewiny Doł]] || 327 || 141 || 21 || 25 || 57,2
|-
|style="text-align:left"| [[Bórkhamor]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Sprjewiny Doł]] || 1048 || 70 || 35 || 34 || 13,3
|-
|style="text-align:left"| [[Bórkowy|Bórkowy (Kupaŕske)]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Bórkowy]] || 1336 || 493 || 40 || 98 || 47,2
|-
|style="text-align:left"| [[Bórkowy|Bórkowy (Prizaŕske)]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Bórkowy]] || 822 || 416 || 38 || 111 || 68,7
|-
|style="text-align:left"| [[Bórkowy|Bórkowy (Wobsedne)]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Bórkowy]] || 2504 || 539 || 51 || 145 || 29,4
|-
|style="text-align:left"| [[Bóšicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Bóšicy]] || 1308 || 538 || 49 || 221 || 61,8
|-
|style="text-align:left"| ''[[Bóšojce]]'' || Złokomorowski ||style="text-align:left"| [[Feliksowy Jazor]] || 749 || 0 || 7 || 0 || 0,9
|-
|style="text-align:left"| [[Brětnja]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Wojerecy]] || 1141 || 316 || 26 || 93 || 38,1
|-
|style="text-align:left"| [[Brěznja]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Kamjenc]] || 1904 || 19 || 0 || 13 || 1,7
|-
|style="text-align:left"| [[Brězowka]] || Bělkowski ||style="text-align:left"| [[Dźěwin (wjes)|Dźěwin]] || 587 || 332 || 9 || 88 || 73,1
|-
|style="text-align:left"| [[Brěžki]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 140 || 86 || 5 || 22 || 80,7
|-
|style="text-align:left"| [[Brjazyna (Błóta)|Brjazyna]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Brjazyna (Błóta)|Brjazyna]] || 736 || 245 || 76 || 86 || 55,3
|-
|style="text-align:left"| [[Brjazyna nad Jazorom]] || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Nowa Niwa]] || 332 || 0 || 2 || 0 || 0,6
|-
|style="text-align:left"| ''[[Brjazynka]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 107 || 7 || 2 || 0 || 8,4
|-
|style="text-align:left"| [[Brodkojce]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 106 || 4 || 3 || 1 || 7,5
|-
|style="text-align:left"| [[Budestecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budestecy]] || 4146 || 433 || 61 || 99 || 14,3
|-
|style="text-align:left"| [[Budyšin]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 42008 || 2629 || 1191 || 860 || 11,1
|-
|style="text-align:left"| [[Budyšink]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 648 || 228 || 23 || 82 || 51,4
|-
|style="text-align:left"| [[Bukecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 971 || 270 || 51 || 100 || 43,4
|-
|style="text-align:left"| [[Bukojna (Malešecy)|Bukojna]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 558 || 220 || 36 || 101 || 64,0
|-
|style="text-align:left"| [[Bukow (Grodk)|Bukow]] (†) || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 741 || 10 || 16 || 2 || 3,8
|-
|style="text-align:left"| ''[[Bukow]]'' || Złokomorowski ||style="text-align:left"| [[Bukow]] || 1702 || 2 || 0 || 0 || 0,1
|-
|style="text-align:left"| [[Bukowina (Lubochow)|Bukowina]] (†) || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Nowa Jazorina]] || 258 || 1 || 0 || 0 || 0,4
|-
|style="text-align:left"| [[Bukowk]] (†) || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 303 || 3 || 2 || 0 || 1,7
|-
|style="text-align:left"| ''[[Cersk]]'' || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Cersk]] || 1486 || 4 || 3 || 2 || 0,6
|-
|style="text-align:left"| [[Cympl-Turjo]] || Nišćanski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 275 || 68 || 10 || 11 || 32,4
|-
|style="text-align:left"| [[Časecy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 71 || 30 || 1 || 8 || 54,9
|-
|style="text-align:left"| [[Čelno]] (†) || Bělkowski ||style="text-align:left"| [[Běła Woda]] || 326 || 181 || 29 || 68 || 85,3
|-
|style="text-align:left"| ''[[Čerwjene Noslicy]]'' || Biskopičanski ||style="text-align:left"| [[Zemicy-Tumicy]] || 750 || 41 || 7 || 5 || 7,1
|-
|style="text-align:left"| [[Čikecy]] || Złokomorowski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 868 || 1 || 1 || 0 || 0,2
|-
|style="text-align:left"| [[Čornjow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 191 || 61 || 21 || 37 || 62,3
|-
|style="text-align:left"| [[Čornow]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Kamjenc]] || 301 || 1 || 2 || 0 || 1,0
|-
|style="text-align:left"| [[Čorny Chołmc]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Wojerecy]] || 986 || 254 || 73 || 78 || 41,1
|-
|style="text-align:left"| ''[[Ćetow]]'' || Zhorjelski ||style="text-align:left"| [[Vierkirchen]] || 316 || 3 || 0 || 0 || 0,9
|-
|style="text-align:left"| [[Ćisk]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Wojerecy]] || 542 || 278 || 10 || 77 || 67,3
|-
|style="text-align:left"| ''[[Ćisow (Njedźichow)|Ćisow]]'' || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Njedźichow]] || 752 || 38 || 9 || 0 || 6,2
|-
|style="text-align:left"| ''[[Dažin]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 592 || 36 || 5 || 5 || 7,8
|-
|style="text-align:left"| ''[[Dažink]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lěwałd]] || 605 || 8 || 2 || 3 || 2,1
|-
|style="text-align:left"| ''[[Debricy]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Wóslink]] || 271 || 44 || 7 || 7 || 21,4
|-
|style="text-align:left"| [[Delni Wujězd]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 914 || 244 || 56 || 112 || 45,1
|-
|style="text-align:left"| [[Delnja Hórka]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 1027 || 331 || 65 || 104 || 48,7
|-
|style="text-align:left"| [[Delnja Kina]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 413 || 111 || 55 || 43 || 50,6
|-
|style="text-align:left"| [[Demjany]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 409 || 17 || 5 || 2 || 5,9
|-
|style="text-align:left"| [[Depsk]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 1017 || 590 || 10 || 217 || 80,3
|-
|style="text-align:left"| [[Derbno]] || Baršćanski ||style="text-align:left"| [[Derbno]] || 4010 || 1 || 3 || 0 || 0,1
|-
|style="text-align:left"| [[Dešank]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 981 || 186 || 7 || 21 || 21,8
|-
|style="text-align:left"| [[Dešno]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Dešno-Strjažow]] || 646 || 380 || 11 || 92 || 74,8
|-
|style="text-align:left"| [[Długi]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 146 || 53 || 7 || 23 || 56,8
|-
|style="text-align:left"| [[Dobrošicy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Njeswačidło]] || 319 || 138 || 8 || 88 || 73,4
|-
|style="text-align:left"| [[Dobruša]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 1726 || 96 || 45 || 31 || 10,0
|-
|style="text-align:left"| [[Dołha Boršć]] || Nišćanski ||style="text-align:left"| [[Mikow]] || 792 || 85 || 19 || 19 || 15,5
|-
|style="text-align:left"| [[Drěwcy]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 150 || 105 || 7 || 24 || 90,7
|-
|style="text-align:left"| ''[[Drěžnica]]'' || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 252 || 19 || 9 || 0 || 11,1
|-
|style="text-align:left"| [[Drječin]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 496 || 53 || 12 || 16 || 16,3
|-
|style="text-align:left"| [[Drjejce]] || Gubinski ||style="text-align:left"| [[Janšojce]] || 702 || 337 || 18 || 99 || 64,7
|-
|style="text-align:left"| [[Drjenow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Drjenow]] || 787 || 463 || 20 || 135 || 78,5
|-
|style="text-align:left"| [[Drjowk]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 2803 || 1 || 0 || 0 || 0,0
|-
|style="text-align:left"| [[Droždźij]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 392 || 133 || 7 || 41 || 46,2
|-
|style="text-align:left"| [[Družkecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 405 || 26 || 8 || 1 || 8,6
|-
|style="text-align:left"| [[Dubc]] || Bělkowski ||style="text-align:left"| [[Rěčicy]] || 1204 || 4 || 2 || 0 || 0,5
|-
|style="text-align:left"| [[Dubje]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 663 || 109 || 22 || 17 || 22,3
|-
|style="text-align:left"| [[Dubrawa (Łukojce)|Dubrawa]] || Baršćanski ||style="text-align:left"| [[Łukojce]] || 188 || 1 || 0 || 0 || 0,5
|-
|style="text-align:left"| ''[[Dubrawka (Derbno)|Dubrawka]]'' || Baršćanski ||style="text-align:left"| [[Derbno]] || 583 || 0 || 1 || 0 || 0,2
|-
|style="text-align:left"| ''[[Dubrawka (Kopańce)|Dubrawka]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 276 || 19 || 4 || 0 || 8,3
|-
|style="text-align:left"| [[Dubrjenk]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 268 || 58 || 6 || 22 || 32,1
|-
|style="text-align:left"| [[Dyrbach]] || Nišćanski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 191 || 62 || 35 || 20 || 61,3
|-
|style="text-align:left"| [[Dźěwin (wjes)|Dźěwin]] || Bělkowski ||style="text-align:left"| [[Dźěwin (wjes)|Dźěwin]] || 600 || 217 || 42 || 81 || 56,7
|-
|style="text-align:left"| ''[[Frycowy Gaj]]'' || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Feliksowy Jazor]] || 1268 || 4 || 1 || 0 || 0,4
|-
|style="text-align:left"| [[Garjej]] || Baršćanski ||style="text-align:left"| [[Łukojce]] || 410 || 10 || 4 || 0 || 3,4
|-
|style="text-align:left"| [[Glinsk (Baršć)|Glinsk]] || Baršćanski ||style="text-align:left"| [[Baršć]] || 272 || 0 || 1 || 0 || 0,4
|-
|style="text-align:left"| [[Glinsk (Gołkojce)|Glinsk]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 451 || 61 || 18 || 2 || 18,0
|-
|style="text-align:left"| [[Gogolow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 1217 || 1 || 0 || 0 || 0,1
|-
|style="text-align:left"| [[Gogolowk]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 732 || 6 || 3 || 0 || 1,2
|-
|style="text-align:left"| [[Gołbin]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 401 || 92 || 24 || 38 || 38,4
|-
|style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 3996 || 265 || 12 || 29 || 7,7
|-
|style="text-align:left"| [[Gołynk]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 1304 || 2 || 1 || 0 || 0,2
|-
|style="text-align:left"| ''[[Górjenow]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 448 || 17 || 8 || 0 || 5,6
|-
|style="text-align:left"| [[Górnej]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 301 || 120 || 16 || 38 || 57,8
|-
|style="text-align:left"| [[Góry]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Góry]] || 594 || 288 || 45 || 111 || 74,7
|-
|style="text-align:left"| [[Gózdź]] (†) || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 1519 || 9 || 4 || 0 || 0,9
|-
|style="text-align:left"| [[Gózd]] || Baršćanski ||style="text-align:left"| [[Łukojce]] || 352 || 2 || 0 || 0 || 0,6
|-
|style="text-align:left"| [[Grěšna]] || Gubinski ||style="text-align:left"| [[Janšojce]] || 406 || 1 || 1 || 0 || 0,5
|-
|style="text-align:left"| [[Grodk]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 22471 || 120 || 145 || 60 || 1,4
|-
|style="text-align:left"| [[Groźišćo (Móst)|Groźišćo]] || Baršćanski ||style="text-align:left"| [[Móst (gmejna)|Móst]] || 245 || 115 || 7 || 48 || 69,4
|-
|style="text-align:left"| [[Hajnk]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 840 || 14 || 7 || 0 || 2,5
|-
|style="text-align:left"| ''[[Halštrow]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Halštrow]] || 2986 || 27 || 4 || 14 || 1,5
|-
|style="text-align:left"| [[Hamor]] || Bělkowski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 360 || 26 || 1 || 1 || 7,8
|-
|style="text-align:left"| [[Hamoršć]] || Bělkowski ||style="text-align:left"| [[Rěčicy]] || 204 || 9 || 0 || 0 || 4,4
|-
|style="text-align:left"| [[Hatk]] || Bělkowski ||style="text-align:left"| [[Rěčicy]] || 320 || 0 || 1 || 0 || 0,3
|-
|style="text-align:left"| [[Hažow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 351 || 54 || 5 || 0 || 16,8
|-
|style="text-align:left"| [[Hbjelsk]] || Nišćanski ||style="text-align:left"| [[Wysoka Dubrawa]] || 968 || 78 || 12 || 19 || 11,3
|-
|style="text-align:left"| [[Hermanecy/Sprjewja]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 506 || 183 || 23 || 58 || 52,2
|-
|style="text-align:left"| [[Herpna]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 368 || 1 || 0 || 0 || 0,3
|-
|style="text-align:left"| [[Hłupońca]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 100 || 6 || 1 || 0 || 7,0
|-
|style="text-align:left"| ''[[Hłušina]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 341 || 6 || 0 || 1 || 2,1
|-
|style="text-align:left"| [[Hnašecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 1113 || 51 || 22 || 10 || 7,5
|-
|style="text-align:left"| [[Hodźij]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 1312 || 186 || 50 || 74 || 23,6
|-
|style="text-align:left"| [[Hochoza]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Hochoza]] || 1251 || 666 || 38 || 215 || 73,5
|-
|style="text-align:left"| ''[[Hołbin]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Załom]] || 3030 || 3 || 0 || 0 || 0,1
|-
|style="text-align:left"| [[Hola (Wuskidź)|Hola]] || Bělkowski ||style="text-align:left"| [[Wuskidź]] || 219 || 48 || 26 || 20 || 42,9
|-
|style="text-align:left"| ''[[Horni Wujězd]]'' || Biskopičanski ||style="text-align:left"| [[Porchow]] || 723 || 12 || 5 || 2 || 2,6
|-
|style="text-align:left"| [[Hornja Hórka]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hornja Hórka]] || 3408 || 691 || 310 || 222 || 35,9
|-
|style="text-align:left"| [[Hornja Kina]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 507 || 20 || 3 || 1 || 4,7
|-
|style="text-align:left"| [[Hornje Brusy]] || Nišćanski ||style="text-align:left"| [[Wysoka Dubrawa]] || 266 || 17 || 7 || 5 || 10,9
|-
|style="text-align:left"| [[Hórki]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Chrósćicy]] || 278 || 194 || 0 || 54 || 89,2
|-
|style="text-align:left"| [[Hórnikecy]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Wojerecy]] || 1416 || 81 || 13 || 8 || 7,2
|-
|style="text-align:left"| [[Hózk]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 431 || 211 || 6 || 45 || 60,8
|-
|style="text-align:left"| [[Hóznica]] || Nišćanski ||style="text-align:left"| [[Kwětanecy při jězoru]] || 908 || 74 || 15 || 18 || 11,8
|-
|style="text-align:left"| [[Hóznja]] || Złokomorowski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 2710 || 4 || 0 || 0 || 0,1
|-
|style="text-align:left"| [[Hrańca]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Ralbicy-Róžant]] || 50 || 36 || 0 || 12 || 96,0
|-
|style="text-align:left"| [[Hrodźišćo (Wóspork)|Hrodźišćo]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 802 || 168 || 31 || 60 || 32,3
|-
|style="text-align:left"| [[Hruboćicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 470 || 78 || 22 || 23 || 26,2
|-
|style="text-align:left"| [[Hućina]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 731 || 221 || 91 || 107 || 57,3
|-
|style="text-align:left"| [[Huraz]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 231 || 2 || 1 || 0 || 1,3
|-
|style="text-align:left"| [[Hus]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gatojce]] || 462 || 144 || 10 || 35 || 40,9
|-
|style="text-align:left"| [[Huska]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 1305 || 50 || 14 || 8 || 5,5
|-
|style="text-align:left"| [[Husoka]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 1028 || 76 || 32 || 10 || 11,5
|-
|style="text-align:left"| ''[[Chanecy]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Zemicy-Tumicy]] || 279 || 73 || 11 || 24 || 38,7
|-
|style="text-align:left"| [[Chelno]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 396 || 196 || 4 || 70 || 68,2
|-
|style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 64508 || 390 || 540 || 310 || 1,9
|-
|style="text-align:left"| ''[[Chołm]]'' || Nišćanski ||style="text-align:left"| [[Kwětanecy při jězoru]] || 572 || 1 || 2 || 0 || 0,5
|-
|style="text-align:left"| [[Chórice]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 228 || 1 || 1 || 0 || 0,9
|-
|style="text-align:left"| ''[[Chrapow]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 120 || 10 || 5 || 3 || 15,0
|-
|style="text-align:left"| [[Chrjebja-Nowa Wjes|Chrjebja]] || Nišćanski ||style="text-align:left"| [[Chrjebja-Nowa Wjes]] || 971 || 210 || 77 || 56 || 35,3
|-
|style="text-align:left"| [[Chrósćicy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Chrósćicy]] || 681 || 391 || 0 || 112 || 73,9
|-
|style="text-align:left"| [[Chróst]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 718 || 91 || 23 || 31 || 20,2
|-
|style="text-align:left"| ''[[Chróstawa]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Šěrachow-Korzym]] || 2346 || 3 || 1 || 0 || 0,2
|-
|style="text-align:left"| [[Chusej]] (†) || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 936 || 0 || 2 || 0 || 0,2
|-
|style="text-align:left"| [[Chwaćicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 856 || 345 || 71 || 136 || 64,5
|-
|style="text-align:left"| ''[[Jabłoń (Kopańce)|Jabłoń]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 242 || 28 || 8 || 3 || 16,1
|-
|style="text-align:left"| [[Jabłońc]] || Bělkowski ||style="text-align:left"| [[Jabłońc]] || 1579 || 227 || 105 || 52 || 24,3
|-
|style="text-align:left"| [[Jamne]] || Baršćanski ||style="text-align:left"| [[Baršć]] || 429 || 1 || 0 || 0 || 0,2
|-
|style="text-align:left"| [[Janšojce]] || Gubinski ||style="text-align:left"| [[Janšojce]] || 1297 || 583 || 0 || 176 || 58,5
|-
|style="text-align:left"| [[Jaseń (Grodk)|Jaseń]] (†) || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 623 || 4 || 1 || 0 || 0,8
|-
|style="text-align:left"| ''[[Jasna Hora]]'' (Šumbark) || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Kumwałd]] || 377 || 3 || 3 || 1 || 1,9
|-
|style="text-align:left"| [[Jawora (wjes)|Jawora]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 162 || 87 || 1 || 40 || 79,0
|-
|style="text-align:left"| [[Jemjelica]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Jemjelica-Źěwink]] || 697 || 9 || 11 || 0 || 2,9
|-
|style="text-align:left"| [[Jenkecy (Kubšicy)|Jenkecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 973 || 189 || 2 || 40 || 23,7
|-
|style="text-align:left"| ''[[Jědlica]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Porchow]] || 202 || 4 || 1 || 2 || 3,5
|-
|style="text-align:left"| ''[[Jězor (Niska)|Jězor]]'' || Nišćanski ||style="text-align:left"| [[Niska]] || 1922 || 2 || 0 || 0 || 0,1
|-
|style="text-align:left"| ''[[Jiłocy]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budestecy]] || 461 || 28 || 10 || 10 || 10,4
|-
|style="text-align:left"| [[Jitro]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Wóslink]] || 390 || 75 || 11 || 6 || 23,6
|-
|style="text-align:left"| [[Kamjenc]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Kamjenc]] || 14981 || 47 || 18 || 15 || 0,5
|-
|style="text-align:left"| [[Kamjeńki]] || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Nowa Niwa]] || 428 || 1 || 0 || 0 || 0,2
|-
|style="text-align:left"| ''[[Kamjentna Wólšinka]]'' || Nišćanski ||style="text-align:left"| [[Kwětanecy při jězoru]] || 276 || 5 || 0 || 0 || 1,8
|-
|style="text-align:left"| [[Kanecy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 109 || 54 || 3 || 27 || 77,1
|-
|style="text-align:left"| ''[[Karlowa studnja]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 238 || 5 || 2 || 2 || 3,8
|-
|style="text-align:left"| [[Kašecy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 114 || 40 || 19 || 10 || 60,5
|-
|style="text-align:left"| ''[[Ketlicy]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 1495 || 34 || 1 || 12 || 3,1
|-
|style="text-align:left"| [[Kibuš]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 891 || 7 || 3 || 0 || 1,1
|-
|style="text-align:left"| [[Kinajcht]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Wojerecy]] || 226 || 129 || 15 || 58 || 89,4
|-
|style="text-align:left"| [[Klětno]] || Nišćanski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 1869 || 141 || 85 || 67 || 15,7
|-
|style="text-align:left"| [[Klinka]] (†) || Baršćanski ||style="text-align:left"| [[Łukojce]] || 662 || 10 || 4 || 0 || 2,1
|-
|style="text-align:left"| [[Klukš]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 1048 || 374 || 40 || 128 || 51,7
|-
|style="text-align:left"| [[Koblicy (Hodźij)|Koblicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 696 || 161 || 22 || 62 || 35,2
|-
|style="text-align:left"| [[Koblicy (Łaz)|Koblicy]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 317 || 96 || 28 || 46 || 53,6
|-
|style="text-align:left"| [[Koćina]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 404 || 178 || 2 || 68 || 61,4
|-
|style="text-align:left"| [[Kołwaz]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 236 || 46 || 12 || 16 || 31,4
|-
|style="text-align:left"| [[Kokrjow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 145 || 9 || 2 || 0 || 7,6
|-
|style="text-align:left"| [[Komorow (Wulka Dubrawa)|Komorow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 622 || 219 || 52 || 83 || 56,9
|-
|style="text-align:left"| [[Komorow (Rakecy)|Komorow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Rakecy]] || 572 || 239 || 34 || 110 || 67,0
|-
|style="text-align:left"| [[Konjecy (Kubšicy)|Konjecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 250 || 65 || 4 || 21 || 36,0
|-
|style="text-align:left"| [[Konjecy (Ralbicy-Róžant)|Konjecy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Ralbicy-Róžant]] || 248 || 135 || 2 || 58 || 78,6
|-
|style="text-align:left"| ''[[Kopac]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 302 || 23 || 11 || 0 || 11,3
|-
|style="text-align:left"| ''[[Kopańce]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 468 || 3 || 5 || 0 || 1,7
|-
|style="text-align:left"| ''[[Korecy]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 354 || 3 || 0 || 0 || 0,8
|-
|style="text-align:left"| [[Kórjeń]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 1012 || 40 || 7 || 0 || 4,6
|-
|style="text-align:left"| ''[[Korzym]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Šěrachow-Korzym]] || 3264 || 26 || 10 || 10 || 1,4
|-
|style="text-align:left"| [[Košyna]] || Złokomorowski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 1054 || 83 || 2 || 0 || 8,1
|-
|style="text-align:left"| [[Košynka]] || Złokomorowski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 349 || 1 || 0 || 0 || 0,3
|-
|style="text-align:left"| [[Kotecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 406 || 86 || 40 || 71 || 48,5
|-
|style="text-align:left"| ''[[Kótłow]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 265 || 37 || 3 || 10 || 18,9
|-
|style="text-align:left"| [[Kozarcy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Chrósćicy]] || 39 || 25 || 0 || 9 || 87,2
|-
|style="text-align:left"| ''[[Kósmejce]]'' || Baršćanski ||style="text-align:left"| [[Dolina Nysy a Małksy]] || 270 || 1 || 0 || 0 || 0,4
|-
|style="text-align:left"| ''[[Kózło]]'' || Nišćanski ||style="text-align:left"| [[Niska]] || 713 || 6 || 2 || 0 || 1,1
|-
|style="text-align:left"| ''[[Kózle (Kopańce)|Kózle]]'' || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 276 || 17 || 8 || 2 || 9,8
|-
|style="text-align:left"| [[Krakecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 329 || 189 || 18 || 58 || 80,5
|-
|style="text-align:left"| [[Kromola]] || Bělkowski ||style="text-align:left"| [[Jabłońc]] || 397 || 16 || 9 || 0 || 6,3
|-
|style="text-align:left"| [[Krušwica]] || Bělkowski ||style="text-align:left"| [[Krušwica]] || 3246 || 49 || 70 || 0 || 3,7
|-
|style="text-align:left"| [[Krynhelecy]] || Bělkowski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 345 || 95 || 43 || 42 || 52,2
|-
|style="text-align:left"| [[Křidoł]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Kamjenc]] || 177 || 5 || 0 || 1 || 3,4
|-
|style="text-align:left"| ''[[Křišow]]'' || Zhorjelski ||style="text-align:left"| [[Vierkirchen]] || 498 || 4 || 1 || 1 || 1,2
|-
|style="text-align:left"| [[Kśišow-Naseńce]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 791 || 26 || 1 || 0 || 3,4
|-
|style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 822 || 299 || 34 || 76 || 49,8
|-
|style="text-align:left"| ''[[Kumwałd]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Kumwałd]] || 5260 || 20 || 21 || 2 || 0,8
|-
|style="text-align:left"| [[Kukow]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 689 || 426 || 1 || 157 || 84,8
|-
|style="text-align:left"| [[Kulow]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 3439 || 570 || 176 || 368 || 32,4
|-
|style="text-align:left"| [[Kulowc (Kulow)|Kulowc]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 269 || 102 || 9 || 57 || 62,5
|-
|style="text-align:left"| [[Łakoma]] (†) || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 209 || 100 || 12 || 19 || 62,7
|-
|style="text-align:left"| [[Łaz]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 1984 || 411 || 94 || 235 || 37,3
|-
|style="text-align:left"| [[Łaz (Wětošow)|Łaz]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 344 || 0 || 3 || 0 || 0,9
|-
|style="text-align:left"| [[Łazk]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Ralbicy-Róžant]] || 75 || 44 || 0 || 23 || 89,3
|-
|style="text-align:left"| ''[[Łojojc]]'' || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Feliksowy Jazor]] || 315 || 0 || 1 || 0 || 0,3
|-
|style="text-align:left"| [[Łojow]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 263 || 1 || 1 || 0 || 0,8
|-
|style="text-align:left"| [[Łućo]] (†) || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 285 || 74 || 30 || 47 || 53,0
|-
|style="text-align:left"| [[Łuh (Njeswačidło)|Łuh]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Njeswačidło]] || 672 || 219 || 48 || 82 || 51,9
|-
|style="text-align:left"| [[Łupoj]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 560 || 172 || 17 || 42 || 41,2
|-
|style="text-align:left"| [[Łusk]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 227 || 69 || 9 || 20 || 43,2
|-
|style="text-align:left"| ''[[Łuty]]'' || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łuty]] || 8362 || 24 || 22 || 3 || 0,6
|-
|style="text-align:left"| ''[[Łuwoćicy]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 592 || 2 || 0 || 0 || 0,3
|-
|style="text-align:left"| [[Lejno (Bukecy)|Lejno]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 198 || 28 || 9 || 10 || 23,7
|-
|style="text-align:left"| [[Lejno (Halštrowska Hola)|Lejno]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Halštrowska Hola]] || 456 || 161 || 9 || 55 || 49,3
|-
|style="text-align:left"| [[Lejno (Pančicy-Kukow)|Lejno]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 221 || 76 || 5 || 30 || 50,2
|-
|style="text-align:left"| [[Lědy]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Lubnjow]] || 285 || 1 || 0 || 0 || 0,4
|-
|style="text-align:left"| [[Lěsk]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 317 || 5 || 2 || 1 || 2,5
|-
|style="text-align:left"| ''[[Lěska (Wóslink)|Lěska]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Wóslink]] || 342 || 39 || 6 || 11 || 16,4
|-
|style="text-align:left"| [[Lěska (Delnja Łužica)|Lěska]] || Złokomorowski ||style="text-align:left"| [[Nowa Jazorina]] || 297 || 1 || 0 || 0 || 0,3
|-
|style="text-align:left"| [[Lěskej]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 65 || 24 || 6 || 9 || 60,0
|-
|style="text-align:left"| [[Lěšće]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 613 || 5 || 4 || 0 || 1,5
|-
|style="text-align:left"| ''[[Lěwałd]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lěwałd]] || 1103 || 1 || 0 || 0 || 0,1
|-
|style="text-align:left"| [[Lěźiny]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 156 || 1 || 1 || 0 || 1,3
|-
|style="text-align:left"| ''[[Libanojce]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 572 || 20 || 3 || 0 || 4,0
|-
|style="text-align:left"| [[Limbark]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 508 || 102 || 15 || 17 || 26,4
|-
|style="text-align:left"| [[Lipič]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 295 || 128 || 14 || 46 || 63,7
|-
|style="text-align:left"| [[Lipiny]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 221 || 114 || 14 || 38 || 75,1
|-
|style="text-align:left"| [[Lipje]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Lubnjow]] || 278 || 11 || 10 || 0 || 7,6
|-
|style="text-align:left"| ''[[Lipoj-Tornow]]'' || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łuty]] || 2115 || 18 || 6 || 10 || 1,6
|-
|style="text-align:left"| [[Liškow]] (†) || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 558 || 232 || 105 || 63 || 71,7
|-
|style="text-align:left"| [[Liškowk]] (†) || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 282 || 150 || 25 || 36 || 74,8
|-
|style="text-align:left"| ''[[Lubij]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 17654 || 49 || 26 || 15 || 0,5
|-
|style="text-align:left"| [[Lubń]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Lubnjow]] || 485 || 2 || 0 || 0 || 0,4
|-
|style="text-align:left"| [[Lubošc]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 315 || 1 || 0 || 0 || 0,3
|-
|style="text-align:left"| ''[[Lubow]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lěwałd]] || 975 || 1 || 0 || 0 || 0,1
|-
|style="text-align:left"| ''[[Lubuš (Łuty)|Lubuš]]'' || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łuty]] || 4963 || 48 || 16 || 24 || 1,8
|-
|style="text-align:left"| [[Lutobč]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 371 || 143 || 44 || 63 || 67,4
|-
|style="text-align:left"| [[Lutoboŕ]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 484 || 2 || 1 || 0 || 0,6
|-
|style="text-align:left"| [[Lutol-Wintorp]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 1018 || 0 || 1 || 0 || 0,1
|-
|style="text-align:left"| [[Mała Boršć]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 630 || 166 || 17 || 46 || 36,3
|-
|style="text-align:left"| [[Mała Nydej]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Wojerecy]] || 1059 || 256 || 70 || 92 || 39,5
|-
|style="text-align:left"| [[Małe Dobrynje]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 385 || 0 || 1 || 0 || 0,3
|-
|style="text-align:left"| [[Małe Jamne]] || Baršćanski ||style="text-align:left"| [[Baršć]] || 182 || 2 || 0 || 3 || 2,7
|-
|style="text-align:left"| ''[[Małe Radměrcy]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 344 || 1 || 4 || 0 || 1,5
|-
|style="text-align:left"| ''[[Mały Kólsk]]'' || Baršćanski ||style="text-align:left"| [[Dolina Nysy a Małksy]] || 469 || 4 || 6 || 0 || 2,1
|-
|style="text-align:left"| [[Mały Wjelkow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 1851 || 443 || 30 || 102 || 31,1
|-
|style="text-align:left"| ''[[Mały Wosyk]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Porchow]] || 239 || 30 || 1 || 8 || 16,3
|-
|style="text-align:left"| [[Malećicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 435 || 22 || 4 || 5 || 7,1
|-
|style="text-align:left"| [[Malešecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 1024 || 439 || 49 || 133 || 60,6
|-
|style="text-align:left"| [[Manjow]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 334 || 192 || 4 || 78 || 82,0
|-
|style="text-align:left"| [[Matyjojce]] || Baršćanski ||style="text-align:left"| [[Łukojce]] || 382 || 50 || 63 || 12 || 32,7
|-
|style="text-align:left"| [[Mikow]] || Nišćanski ||style="text-align:left"| [[Mikow]] || 962 || 175 || 56 || 55 || 29,7
|-
|style="text-align:left"| [[Miłkecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 231 || 81 || 8 || 20 || 47,2
|-
|style="text-align:left"| [[Miłoćicy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Njebjelčicy]] || 215 ||100 || 0 || 46 || 67,9
|-
|style="text-align:left"| [[Miłoraz]] || Bělkowski ||style="text-align:left"| [[Trjebin]] || 574 || 354 || 7 || 89 || 78,4
|-
|style="text-align:left"| [[Minakał]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 769 || 305 || 26 || 108 || 57,1
|-
|style="text-align:left"| ''[[Mjedźojz]]'' || Biskopičanski ||style="text-align:left"| [[Zemicy-Tumicy]] || 435 || 6 || 4 || 0 || 2,3
|-
|style="text-align:left"| [[Mješicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 553 || 215 || 17 || 77 || 55,9
|-
|style="text-align:left"| [[Mortkow]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 209 || 76 || 5 || 27 || 51,7
|-
|style="text-align:left"| [[Móst (gmejna)|Móst]] || Baršćanski ||style="text-align:left"| [[Móst (gmejna)|Móst]] || 868 || 528 || 3 || 116 || 74,5
|-
|style="text-align:left"| [[Mučow]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 353 || 103 || 18 || 39 || 45,3
|-
|style="text-align:left"| [[Mułkecy]] || Bělkowski ||style="text-align:left"| [[Slepo]] || 355 || 237 || 11 || 66 || 88,5
|-
|style="text-align:left"| [[Mužakow]] || Bělkowski ||style="text-align:left"| [[Mužakow]] || 5884 || 26 || 33 || 9 || 1,2
|-
|style="text-align:left"| [[Myšyn]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Bórkowy]] || 486 || 151 || 21 || 52 || 46,1
|-
|style="text-align:left"| ''[[Nadrózna Hrabowka]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Njedźichow]] || 1058 || 3 || 0 || 0 || 0,3
|-
|style="text-align:left"| [[Napojka]] (†) || Bělkowski ||style="text-align:left"| [[Krušwica]] || 118 || 2 || 0 || 0 || 1,7
|-
|style="text-align:left"| [[Narć]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Halštrowska Hola]] || 326 || 133 || 23 || 24 || 55,2
|-
|style="text-align:left"| [[Němcy (wjes)|Němcy]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Wojerecy]] || 578 || 206 || 15 || 56 || 47,9
|-
|style="text-align:left"| [[Němješk]] || Złokomorowski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 378 || 0 || 1 || 0 || 0,3
|-
|style="text-align:left"| [[Němske Pazlicy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Kamjenc]] || 535 || 3 || 0 || 0 || 0,6
|-
|style="text-align:left"| ''[[Niska]]'' || Nišćanski ||style="text-align:left"| [[Niska]] || 8411 || 15 || 25 || 5 || 0,5
|-
|style="text-align:left"| [[Njabožkojce]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 272 || 84 || 7 || 20 || 40,8
|-
|style="text-align:left"| [[Njamorojce]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 123 || 2 || 0 || 0 || 1,6
|-
|style="text-align:left"| [[Njebjelčicy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Njebjelčicy]] || 450 || 188 || 0 || 62 || 55,6
|-
|style="text-align:left"| ''[[Njedźichow]]'' || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Njedźichow]] || 5612 || 3 || 0 || 0 || 0,1
|-
|style="text-align:left"| [[Njechorń]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 423 || 147 || 37 || 53 || 56,0
|-
|style="text-align:left"| [[Njeswačidło]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Njeswačidło]] || 1366 || 326 || 21 || 92 || 32,1
|-
|style="text-align:left"| ''[[Njeznarowy]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 284 || 18 || 2 || 3 || 8,1
|-
|style="text-align:left"| [[Nosaćicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 452 || 30 || 10 || 18 || 12,8
|-
|style="text-align:left"| [[Nowa Łuka]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Halštrowska Hola]] || 545 || 270 || 62 || 96 || 78,5
|-
|style="text-align:left"| [[Nowa Niwa]] || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Nowa Niwa]] || 1402 || 0 || 1 || 0 || 0,1
|-
|style="text-align:left"| [[Nowa Wjas (Gatojce)|Nowa Wjas]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gatojce]] || 486 || 243 || 12 || 64 || 65,6
|-
|style="text-align:left"| ''[[Nowa Wjes (Dobruša-Huska)|Nowa Wjes]]'' || Biskopičanski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 749 || 15 || 2 || 3 || 2,7
|-
|style="text-align:left"| [[Nowa Wjes/Sprjewja]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 330 || 83 || 20 || 20 || 37,3
|-
|style="text-align:left"| [[Chrjebja-Nowa Wjes|Nowa Wjes]] || Nišćanski ||style="text-align:left"| [[Chrjebja-Nowa Wjes]] || 606 || 132 || 18 || 42 || 31,7
|-
|style="text-align:left"| [[Nowe Město/Sprjewja]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Sprjewiny Doł]] || 462 || 249 || 20 || 89 || 77,5
|-
|style="text-align:left"| [[Nowe Wiki]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Nowe Wiki]] || 3752 || 2 || 0 || 0 || 0,1
|-
|style="text-align:left"| [[Nowoslicy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Ralbicy-Róžant]] || 137 || 75 || 0 || 30 || 76,6
|-
|style="text-align:left"| [[Nuknica]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Chrósćicy]] || 220 || 110 || 0 || 42 || 69,1
|-
|style="text-align:left"| ''[[Palow]]'' || Biskopičanski ||style="text-align:left"| [[Zemicy-Tumicy]] || 757 || 5 || 1 || 0 || 0,8
|-
|style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow|Pančicy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 428 || 262 || 6 || 96 || 85,0
|-
|style="text-align:left"| ''[[Parcow]]'' (†) || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Halštrowska Hola]] || 604 || 137 || 30 || 33 || 33,1
|-
|style="text-align:left"| [[Pěchč]] || Bělkowski ||style="text-align:left"| [[Krušwica]] || 513 || 0 || 2 || 0 || 0,4
|-
|style="text-align:left"| [[Pěskecy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Njebjelčicy]] || 265 || 163 || 1 || 58 || 83,8
|-
|style="text-align:left"| [[Picnjo]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Picnjo]] || 4312 || 107 || 6 || 28 || 3,3
|-
|style="text-align:left"| [[Połpica]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 324 || 155 || 10 || 66 || 71,3
|-
|style="text-align:left"| [[Pomorcy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 572 || 83 || 17 || 22 || 21,3
|-
|style="text-align:left"| [[Popojce (Gołkojce)|Popojce]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 1031 || 418 || 67 || 112 || 57,9
|-
|style="text-align:left"| [[Poršicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 709 || 229 || 36 || 104 || 52,0
|-
|style="text-align:left"| [[Prašyjca]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 173 || 5 || 2 || 0 || 4,0
|-
|style="text-align:left"| [[Prěčecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 456 || 47 || 9 || 5 || 13,4
|-
|style="text-align:left"| [[Prjawoz]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Smogorjow-Prjawoz]] || 439 || 233 || 2 || 84 || 72,7
|-
|style="text-align:left"| ''[[Protecy]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Halštrow]] || 692 || 4 || 0 || 0 || 0,6
|-
|style="text-align:left"| [[Prožym]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Wjelcej]] || 788 || 2 || 1 || 0 || 0,4
|-
|style="text-align:left"| [[Přibuzk]] || Bělkowski ||style="text-align:left"| [[Krušwica]] || 465 || 0 || 1 || 0 || 0,2
|-
|style="text-align:left"| [[Psowje]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Rakecy]] || 324 || 180 || 11 || 51 || 74,7
|-
|style="text-align:left"| [[Pšyne]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 503 || 1 || 0 || 0 || 0,2
|-
|style="text-align:left"| [[Pśiłuk]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Turnow-Pśiłuk]] || 545 || 217 || 52 || 40 || 56,7
|-
|style="text-align:left"| [[Ptačecy]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Halštrowska Hola]] || 649 || 343 || 3 || 91 || 67,3
|-
|style="text-align:left"| [[Radojz]] (†) || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 152 || 1 || 1 || 0 || 1,3
|-
|style="text-align:left"| [[Radom (Dubja-Błóta)|Radom]] || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Lubin (Błóta)|Lubin]] || 514 || 1 || 2 || 0 || 0,6
|-
|style="text-align:left"| ''[[Radšow]]'' || Nišćanski ||style="text-align:left"| [[Wysoka Dubrawa]] || 735 || 7 || 7 || 1 || 2,0
|-
|style="text-align:left"| [[Radšowk]] || Nišćanski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 46 || 16 || 4 || 4 || 52,2
|-
|style="text-align:left"| [[Raduš]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 1076 || 177 || 24 || 37 || 22,1
|-
|style="text-align:left"| [[Radwor]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 1418 || 759 || 5 || 274 || 73,2
|-
|style="text-align:left"| [[Rachlow pod Čornobohom|Rachlow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 503 || 181 || 20 || 67 || 53,3
|-
|style="text-align:left"| [[Rajc]] (†) || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 321 || 0 || 1 || 0 || 0,3
|-
|style="text-align:left"| [[Rakecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Rakecy]] || 2307 || 469 || 97 || 132 || 30,3
|-
|style="text-align:left"| [[Rakojdy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 426 || 173 || 35 || 79 || 67,4
|-
|style="text-align:left"| [[Ralbicy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Ralbicy-Róžant]] || 269 || 168 || 7 || 63 || 88,5
|-
|style="text-align:left"| [[Rěčicy]] || Bělkowski ||style="text-align:left"| [[Rěčicy]] || 2783 || 2 || 12 || 0 || 0,5
|-
|style="text-align:left"| [[Rjasnik]] || Baršćanski ||style="text-align:left"| [[Baršć]] || 534 || 1 || 2 || 0 || 0,6
|-
|style="text-align:left"| [[Rodecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 377 || 66 || 0 || 24 || 23,9
|-
|style="text-align:left"| [[Rogeńc]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 875 || 8 || 3 || 1 || 1,4
|-
|style="text-align:left"| [[Rogow (Janšojce)|Rogow]] (†) || Gubinski ||style="text-align:left"| [[Janšojce]] || 674 || 71 || 4 || 4 || 11,7
|-
|style="text-align:left"| [[Rogozno (Choćebuz)|Rogozno]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 636 || 252 || 93 || 103 || 70,4
|-
|style="text-align:left"| ''[[Rogozno (Kopańce)|Rogozno]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 248 || 25 || 8 || 0 || 13,3
|-
|style="text-align:left"| [[Roholń]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 126 || 64 || 16 || 29 || 86,5
|-
|style="text-align:left"| [[Rowno]] || Bělkowski ||style="text-align:left"| [[Slepo]] || 830 || 498 || 6 || 101 || 72,9
|-
|style="text-align:left"| ''[[Rozwodecy]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Šěrachow-Korzym]] || 982 || 64 || 53 || 29 || 14,9
|-
|style="text-align:left"| [[Róžant]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Ralbicy-Róžant]] || 186 || 109 || 0 || 50 || 85,5
|-
|style="text-align:left"| ''[[Róžany]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 989 || 1 || 1 || 0 || 0,2
|-
|style="text-align:left"| [[Rubyn]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Wjerbno]] || 252 || 111 || 32 || 42 || 73,4
|-
|style="text-align:left"| ''[[Rušica]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Halštrow]] || 1091 || 1 || 1 || 2 || 0,4
|-
|style="text-align:left"| ''[[Ruśi]]'' || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Feliksowy Jazor]] || 394 || 8 || 5 || 3 || 4,1
|-
|style="text-align:left"| [[Rychwałd]] || Bělkowski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 926 || 82 || 79 || 23 || 19,9
|-
|style="text-align:left"| [[Sćijecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 821 || 48 || 3 || 4 || 6,7
|-
|style="text-align:left"| [[Serbske Pazlicy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Njebjelčicy]] || 254 || 170 || 0 || 55 || 88,6
|-
|style="text-align:left"| [[Sernjany]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Ralbicy-Róžant]] || 194 || 143 || 0 || 47 || 97,9
|-
|style="text-align:left"| [[Skarbišecy]] || Bělkowski ||style="text-align:left"| [[Krušwica]] || 525 || 71 || 15 || 15 || 19,2
|-
|style="text-align:left"| ''[[Skaskow]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Wóslink]] || 341 || 18 || 2 || 1 || 6,2
|-
|style="text-align:left"| [[Skjarbošc]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 532 || 1 || 0 || 0 || 0,2
|-
|style="text-align:left"| [[Słona Boršć]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 713 || 180 || 61 || 70 || 43,6
|-
|style="text-align:left"| [[Slepo]] || Bělkowski ||style="text-align:left"| [[Slepo]] || 1738 || 460 || 152 || 168 || 44,9
|-
|style="text-align:left"| [[Smječkecy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Worklecy]] || 228 || 107 || 2 || 36 || 63,6
|-
|style="text-align:left"| [[Smjerdźaca]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Ralbicy-Róžant]] || 145 || 90 || 0 || 44 || 92,4
|-
|style="text-align:left"| [[Smogorjow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Smogorjow-Prjawoz]] || 723 || 351 || 34 || 117 || 69,4
|-
|style="text-align:left"| [[Spale]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 412 || 238 || 9 || 66 || 76,0
|-
|style="text-align:left"| [[Sprjejcy]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Sprjewiny Doł]] || 961 || 253 || 55 || 65 || 38,8
|-
|style="text-align:left"| ''[[Sprjojcy]]'' || Nišćanski ||style="text-align:left"| [[Kwětanecy při jězoru]] || 528 || 5 || 0 || 6 || 2,1
|-
|style="text-align:left"| [[Sprjowje]] || Bělkowski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 107 || 81 || 2 || 14 || 90,7
|-
|style="text-align:left"| [[Spytecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 502 || 30 || 4 || 11 || 9,0
|-
|style="text-align:left"| ''[[Stanojšćo]]'' || Nišćanski ||style="text-align:left"| [[Niska]] || 354 || 2 || 1 || 1 || 1,1
|-
|style="text-align:left"| [[Stara Niwa]] || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Stara Niwa-Wózwjerch]] || 675 || 2 || 0 || 0 || 0,3
|-
|style="text-align:left"| [[Stary Lubolń]] (†) || Bělkowski ||style="text-align:left"| [[Rěčicy]] || 247 || 15 || 11 || 8 || 13,8
|-
|style="text-align:left"| [[Strjažow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Dešno-Strjažow]] || 435 || 238 || 0 || 66 || 69,9
|-
|style="text-align:left"| [[Stróža (Rakecy)|Stróža]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Rakecy]] || 439 || 155 || 18 || 60 || 53,1
|-
|style="text-align:left"| [[Sulšecy (Kulow)|Sulšecy]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 404 || 162 || 6 || 50 || 54,0
|-
|style="text-align:left"| [[Swinjarnja]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 97 || 60 || 0 || 20 || 82,5
|-
|style="text-align:left"| [[Syjk]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 465 || 3 || 4 || 2 || 1,9
|-
|style="text-align:left"| [[Šćeńc]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 193 || 0 || 1 || 0 || 0,5
|-
|style="text-align:left"| [[Šćeńca]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 438 || 145 || 28 || 60 || 53,2
|-
|style="text-align:left"| [[Šejnejda]] || Gubinski ||style="text-align:left"| [[Turjej]] || 146 || 74 || 7 || 26 || 73,3
|-
|style="text-align:left"| [[Šepšecy]] (†) || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 111 || 45 || 18 || 19 || 73,9
|-
|style="text-align:left"| [[Šešow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Njeswačidło]] || 403 || 120 || 21 || 39 || 44,7
|-
|style="text-align:left"| ''[[Šěrachow]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Šěrachow-Korzym]] || 4873 || 51 || 13 || 26 || 1,8
|-
|style="text-align:left"| ''[[Škódow (Halštrowska Hola)|Škódow]]'' (†) || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Halštrowska Hola]] || 247 || 34 || 6 || 4 || 17,8
|-
|style="text-align:left"| [[Škódow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 478 || 202 || 66 || 76 || 72,0
|-
|style="text-align:left"| [[Šlichow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 386 || 134 || 23 || 55 || 54,9
|-
|style="text-align:left"| [[Špikały]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 112 || 29 || 3 || 3 || 31,2
|-
|style="text-align:left"| [[Štyri Duby]] (†) || Bělkowski ||style="text-align:left"| [[Rěčicy]] || 224 || 52 || 42 || 17 || 49,6
|-
|style="text-align:left"| [[Šunow]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Ralbicy-Róžant]] || 298 || 192 || 4 || 71 || 89,6
|-
|style="text-align:left"| [[Tarnojsk]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 313 || 5 || 0 || 1 || 1,9
|-
|style="text-align:left"| [[Terpje]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 2054 || 125 || 38 || 46 || 10,2
|-
|style="text-align:left"| ''[[Tradow]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Wóslink]] || 112 || 22 || 6 || 9 || 33,0
|-
|style="text-align:left"| [[Tranje]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 144 || 95 || 1 || 22 || 81,9
|-
|style="text-align:left"| [[Trjebejce]] || Baršćanski ||style="text-align:left"| [[Łukojce]] || 527 || 31 || 14 || 2 || 8,9
|-
|style="text-align:left"| [[Trjebin]] || Bělkowski ||style="text-align:left"| [[Trjebin]] || 745 || 421 || 11 || 140 || 76,8
|-
|style="text-align:left"| [[Trjebjeńca]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 357 || 95 || 10 || 39 || 40,3
|-
|style="text-align:left"| ''[[Trjechow]]'' || Biskopičanski ||style="text-align:left"| [[Smělna-Póckowy]] || 643 || 2 || 0 || 0 || 0,3
|-
|style="text-align:left"| [[Tšadow (Grodk)|Tšadow]] (†) || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 487 || 6 || 12 || 0 || 3,7
|-
|style="text-align:left"| [[Tšadow (Wětošow)|Tšadow]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 532 || 21 || 6 || 6 || 6,2
|-
|style="text-align:left"| [[Tšawnica]] (†) || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 295 || 82 || 22 || 32 || 46,1
|-
|style="text-align:left"| ''[[Tśěšojce]]'' || Baršćanski ||style="text-align:left"| [[Tśěšojce-Žymjerojce]] || 610 || 1 || 0 || 0 || 0,2
|-
|style="text-align:left"| [[Tšuckojce]] (†) || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 115 || 1 || 0 || 0 || 0,9
|-
|style="text-align:left"| [[Tšupc]] || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Tšupc]] || 1552 || 12 || 0 || 4 || 1,0
|-
|style="text-align:left"| ''[[Tućicy]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wjelećin]] || 731 || 3 || 2 || 0 || 0,7
|-
|style="text-align:left"| [[Turjej]] || Gubinski ||style="text-align:left"| [[Turjej]] || 1018 || 378 || 44 || 125 || 53,7
|-
|style="text-align:left"| [[Turnow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Turnow-Pśiłuk]] || 972 || 439 || 19 || 120 || 59,5
|-
|style="text-align:left"| [[Waldow]] || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Błośańska Góla]] || 214 || 1 || 0 || 0 || 0,5
|-
|style="text-align:left"| ''[[Walowy]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 223 || 8 || 1 || 0 || 4,0
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wbohow (Šěrachow-Korzym)|Wbohow]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Šěrachow-Korzym]] || 337 || 6 || 3 || 0 || 2,7
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wernarjecy]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Załom]] || 2792 || 0 || 1 || 0 || 0,0
|-
|style="text-align:left"| [[Wěteńca]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Njebjelčicy]] || 72 || 49 || 0 || 16 || 90,3
|-
|style="text-align:left"| [[Wětošow]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 3921 || 62 || 49 || 29 || 3,6
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wjelećin]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wjelećin]] || 5132 || 39 || 23 || 12 || 1,4
|-
|style="text-align:left"| [[Wjelike Dobrynje]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 530 || 10 || 5 || 0 || 2,8
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wjeliki Kólsk]]'' || Baršćanski ||style="text-align:left"| [[Dolina Nysy a Małksy]] || 1871 || 9 || 13 || 8 || 1,6
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wjeliki Wóseńk]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 527 || 7 || 0 || 0 || 1,3
|-
|style="text-align:left"| [[Wjerbno]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Wjerbno]] || 1904 || 744 || 173 || 250 || 61,3
|-
|style="text-align:left"| [[Wochozy]] || Bělkowski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 588 || 263 || 86 || 105 || 77,2
|-
|style="text-align:left"| [[Wojerecy]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Wojerecy]] || 7755 || 360 || 380 || 215 || 12,3
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wolešnica (Lubij)|Wolešnica]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 524 || 2 || 2 || 0 || 0,8
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wopaleń]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 202 || 2 || 0 || 0 || 1,0
|-
|style="text-align:left"| [[Worklecy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Worklecy]] || 692 || 432 || 0 || 166 || 86,4
|-
|style="text-align:left"| [[Wóseńck]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 235 || 2 || 0 || 0 || 0,9
|-
|style="text-align:left"| [[Wóškalawa]] (†) || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 253 || 1 || 2 || 0 || 1,2
|-
|style="text-align:left"| [[Wotrow]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 378 || 231 || 13 || 78 || 85,2
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wóslink]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Wóslink]] || 730 || 15 || 5 || 4 || 3,3
|-
|style="text-align:left"| [[Wóspork]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 1393 || 42 || 26 || 13 || 5,8
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wózwjerch]]'' || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Stara Niwa-Wózwjerch]] || 381 || 1 || 2 || 0 || 0,8
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wučkecy]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Porchow]] || 82 || 7 || 5 || 0 || 14,6
|-
|style="text-align:left"| [[Wudwor (Worklecy)|Wudwor]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Worklecy]] || 271 || 121 || 1 || 48 || 62,7
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wuhančicy-Koblica]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Kumwałd]] || 1094 || 15 || 9 || 3 || 2,5
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wujězd]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 280 || 44 || 3 || 9 || 20,0
|-
|style="text-align:left"| [[Wukrančicy]] || Nišćanski ||style="text-align:left"| [[Wysoka Dubrawa]] || 1045 || 200 || 29 || 36 || 25,4
|-
|style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 2058 || 300 || 175 || 142 || 30,0
|-
|style="text-align:left"| [[Wulke Ždźary]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 1247 || 265 || 61 || 97 || 33,9
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wulki Wosyk]]'' || Biskopičanski ||style="text-align:left"| [[Porchow]] || 363 || 30 || 5 || 4 || 10,7
|-
|style="text-align:left"| [[Wunšow]] (†) || Bělkowski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 251 || 65 || 22 || 22 || 43,4
|-
|style="text-align:left"| [[Wuskidź]] || Bělkowski ||style="text-align:left"| [[Wuskidź]] || 1598 || 219 || 39 || 25 || 17,7
|-
|style="text-align:left"| [[Wusoka (Baršć)|Wusoka]] (†) || Baršćanski ||style="text-align:left"| [[Baršć]] || 694 || 11 || 9 || 0 || 2,9
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wysoka (Wóslink)|Wysoka]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Wóslink]] || 448 || 27 || 5 || 0 || 7,1
|-
|style="text-align:left"| [[Zabrod]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Halštrowska Hola]] || 406 || 172 || 48 || 75 || 72,7
|-
|style="text-align:left"| [[Zagor]] || Bělkowski ||style="text-align:left"| [[Krušwica]] || 1256 || 137 || 64 || 13 || 17,0
|-
|style="text-align:left"| [[Zakaznja]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Smogorjow-Prjawoz]] || 92 || 16 || 8 || 15 || 42,4
|-
|style="text-align:left"| [[Zakrjejc]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 198 || 13 || 2 || 0 || 7,6
|-
|style="text-align:left"| [[Zakrjow (Grodk)|Zakrjow]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 189 || 0 || 9 || 0 || 4,8
|-
|style="text-align:left"| ''[[Załom]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Załom]] || 6783 || 13 || 6 || 10 || 0,4
|-
|style="text-align:left"| [[Zarěč]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Njeswačidło]] || 792 || 177 || 17 || 65 || 32,7
|-
|style="text-align:left"| [[Zdźěr]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 456 || 148 || 60 || 83 || 63,8
|-
|style="text-align:left"| [[Zejicy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 72 || 34 || 0 || 10 || 61,1
|-
|style="text-align:left"| [[Zelezna]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 652 || 26 || 13 || 0 || 6,0
|-
|style="text-align:left"| ''[[Zemicy-Tumicy]]'' || Biskopičanski ||style="text-align:left"| [[Zemicy-Tumicy]] || 3278 || 2 || 0 || 0 || 0,1
|-
|style="text-align:left"| [[Złyčin]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 351 || 161 || 12 || 57 || 65,5
|-
|style="text-align:left"| [[Zubornička]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 928 || 201 || 54 || 40 || 31,8
|-
|style="text-align:left"| [[Zušow]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 308 || 39 || 13 || 9 || 19,8
|-
|style="text-align:left"| ''[[Žargoń]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 471 || 31 || 16 || 2 || 10,4
|-
|style="text-align:left"| [[Žarki]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 270 || 28 || 3 || 8 || 14,4
|-
|style="text-align:left"| [[Žarnow]] (†) || Złokomorowski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 636 || 5 || 1 || 0 || 0,9
|-
|style="text-align:left"| [[Žičeń]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 504 || 70 || 18 || 21 || 21,6
|-
|style="text-align:left"| [[Židźino]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Halštrowska Hola]] || 510 || 268 || 32 || 74 || 73,3
|-
|style="text-align:left"| [[Žornosyki]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 127 || 43 || 24 || 36 || 81,1
|-
|style="text-align:left"| [[Žuricy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 186 || 53 || 0 || 18 || 38,2
|-
|style="text-align:left"| [[Žylow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 2013 || 733 || 31 || 239 || 49,8
|-
|style="text-align:left"| [[Žylowk]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 856 || 188 || 66 || 51 || 35,6
|-
|style="text-align:left"| ''[[Źěwink]]'' || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Jemjelica-Źěwink]] || 207 || 12 || 3 || 1 || 7,7
|-
|style="text-align:left"| [[Źiwize]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 402 || 2 || 3 || 0 || 1,2
|}
{{-}}
== Hlej tež ==
* [[Lisćina serbskich wsow 1884/85]] (po [[Arnošt Muka|Arnošće Muce]])
== Žórło ==
* Ludwig Elle [Ela]: ''Sprachenpolitik in der Lausitz.'' LND, Budyšin 1995.
[[Kategorija:Lisćina]]
[[Kategorija:Sydlišćo we Łužicy| ]]
[[Kategorija:Stawizny Serbow| ]]
[[Kategorija:1956]]
1g8jnmydebfxp31eb6f9ovz9s94cb3r
Špikały
0
26887
391479
383611
2026-07-08T14:25:18Z
J budissin
7
391479
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno serbske=Špikały
|mjeno němske=Spittel
|šěrina=51/09/03
|dołhota=14/38/28
|gmejna=Wóspork
|zagmejnowanje=1973
|zagmejnowane-do=[[Nosaćicy|Nosaćic]]
|přestrjeń=2,64
|wysokosć=257–289
|póstowe čisło=02627
|předwólba=03585
|wobraz=Weißenberg Spittel Aerial.jpg
|wopis wobraza=Powětrowy wobraz Špikałow
|mjeno wobydlerja=Špikałčan
|adjektiw=Špikałski
}}
'''Špikały''' ({{wrěči|de}} ''Spittel'') su [[Hornja Łužica|hornjołužiska]] wjeska {{WOBI|Wóspork|Špikały}}<ref>{{WOBDŽ|Wóspork}}</ref> na wuchodźe [[Wokrjes Budyšin|Budyskeho wokrjesa]] a słušeja z lěta 1994 k městu [[Wóspork]].
== Geografija ==
Najwyše ležacy dźěl Wósporka namaka so w [[Hornjołužiske hona|hornjołužiskich honach]] něhdźe 15 kilometrow wuchodnje [[Budyšin]]a při sewjernym boku hory [[Byčin]]. Susodne wsy su [[Nosaćicy]] na sewjerowuchodźe, [[Chrapow]] na wuchodźe, [[Walowy]] za Byčinom na juhu, [[Wujězd]] na juhozapadźe a [[Čornjow]] na zapadźe. Wuchodnje wsy běži [[zwjazkowa dróha 178]] (Wóspork–[[Žitawa]]–[[Liberec]]).
== Stawizny ==
Mały [[kulowc (sydlišćowa forma)|kulowc]] naspomni so prěni raz w lěće [[1345]] jako ''Spital'' a tři lěta pozdźišo jako sydło knjeza ''Herman von dem Spital''. Ležownostne knjejstwo měješe wot 16. do 19. lětstotka [[Nosaćicy|Nosačanske]] ryćerkubło. Ewangelscy wěriwi słušachu znajmjeńša ze 16. lětstotka ke [[Ketličanska cyrkej|Ketličanskej]], z lěta 1679 pak k [[Nosačanska cyrkej|Nosačanskej wosadźe]]. Tam chodźachu Špikałske dźěći tež do šule.
W běhu wojowanja wokoło Byčina w Napoleoniskich wójnach zarjadowachu Francozojo spočatk septembra 1813 pólny lacaret w Špikałach, kotryž wopyta dnja 5. septembra kejžor [[Napoleon Bonaparte]]. Samsny statok kupi w lěće 1930 Korla Tilich, dźěd něhdyšeho sakskeho ministerskeho prezidenta [[Stanisław Tilich|Stanisława Tilicha]].<ref>[https://napoleonzeit1813.de/spittel/ ''Alte Mauern erzählen spannende Geschichte''] na napoleonzeit1813.de; wotwołany 16. februara 2020 {{ref-de}}</ref>
=== Wobydlerstwo a rěč ===
Po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice mějachu Špikały we 1880tych lětach 161 wobydlerjow, mjez nimi 148 Serbow (92 %) a 13 Němcow.<ref>{{Černik|107}}</ref> [[Arnošt Černik]] zwěsći 1956 serbskorěčny podźěl wobydlerstwa Špikałskeje gmejny wot jenož hišće 31,2 %.<ref>{{Elle1995|246|112|29|3|3|77}}</ref>
== Žórła ==
* {{WdH|24|71sl.}}
<references />
== Wotkaz ==
* {{HOV|Spittel_(1)|Špikały}}
{{Wóspork}}
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Wóspork]]
[[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1345]]
[[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]]
[[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1973]]
leho8ch7rw4pfx4oosk60o5q6jmqw5o
Lubijska narěč
0
26957
391478
381584
2026-07-08T14:02:03Z
J budissin
7
391478
wikitext
text/x-wiki
[[Dataja:Saxonia Museum für saechsische Vaterlandskunde II 27.jpg|thumb|Lubijska serbska cyrkej w lěće 1836]]
'''Lubijska narěč''' je mjeztym wotemrěta juhowuchodna narěč [[hornjoserbšćina|hornjoserbšćiny]], kotraž je so hač do srjedź [[20. lětstotk]]a w serbskich wsach wokoło hornjołužiskeho města [[Lubij]] rěčała. Typiske za Lubijsku narěč běchu někotre fonetiske a zdźěla gramatiske archaizmy, dla kotrychž běše narěč starosłowjanšćinje bliša hač hornjoserbska standardna rěč. Wuchadźa so wot toho, zo zemrěchu posledni maćernorěčnicy Lubijskeje narěče w 1960tych abo 1970tych lětach.
== Połoženje ==
[[Dataja:Sorbische Dialekte-hsb.png|thumb|upright=1.5|Tuta karta serbskich narěčow bazěruje na dźěle [[Hinc Šewc|Hinca Šewca]] z lěta 1968, jako płaći Lubijska narěč hižo jako wotemrěta, čehoždla njeje přispomnjena]]
Hišće kónc [[19. lětstotk]]a běchu někotre wjeski zapadnje a sewjerozapadnje Lubija zwjetša serbske, kaž na přikład [[Dažin]], [[Wolešnica (Lubij)|Wolešnica]] a [[Wujězd]], mjeztym zo bě wobydlerstwo města samoho hižo ze starodawna zwjetša němskorěčne. We wsach dale na wuchod, kaž w [[Ketlicy|Ketlicach]], [[Hłušina|Hłušinje]] abo [[Bělecy|Bělecach]], bě serbšćina w tutym času hižo mjeńšinowa rěč a wužiwaše so zwjetša jenož hišće wot staršich wobydlerjow.<ref>[[Arnošt Černik|Ernst Tschernik]]: ''Die Entwicklung der sorbischen Bevölkerung.'' Akademie-Verlag, Berlin 1954, str. 103slsl.</ref> Serbja tutych kónčin z wjetšeho dźěła žane wukubłanje w maćernej rěči njemějachu, tak zo wobknježachu jenož wjesnu narěč, kotraž so wot na Budyskej narěči bazěrowaceje standardneje rěče we wěstych dypkach rozeznawaše.
== Rozdźěle k standardnej rěči ==
=== Sufiks -i ===
[[Jan Arnošt Smoler]] wopisa w přiwěšku swojeho hromadźe z [[Leopold Haupt|Leopoldom Hauptom]] wudateho spisa ''Volkslieder der Wenden in Ober- und Niederlausitz'' někotre markantne rozdźěle. Tak njerealizowaše so adwerbialna kóncowka kaž w standardnej serbšćinje ze [[sufiks]]om ''-je'', ale z ''-i'', na přikład ''stajni'' město ''stajnje''. Kóncowka na -i jewješe so tež w [[nominatiw]]je někotrych [[substantiw]]ow, na přikład ''dawani'' město ''dawanje'' abo ''mysli'' město ''mysle''.
=== Prefiks wu- ===
Standardny prefiks ''wu-'' realizowaše so w Lubijskej narěči zwjetša jako ''wy-'' (n.př. ''wydać'' město ''wudać'', ''wymjo'' město ''wumjo''). Smoler skedźbni na to, zo bě wurjekowanje jako ''wy-'' bóle njeskažene hač standardne ''wu-''. Pozdźišo přiměrichu so tež w standardnej rěče zaso někotre słowa staršemu etymologiskemu prawopisej (''wusoki → wysoki'').
=== Wurjekowanje pismika ć ===
Hinak hač na přikład w [[serbskochorwatšćina|serbskochorwatšćinje]] moderna serbska standardna rěč nastupajo wurjekowanja rozeznawanje pismikow ''č'' a ''ć'' hižo njeznaje. Druhi pismik je so ze starosłowjanskeho ''-ть'' (něhdźe ''-tj'') wuwiło a jewi so na přikład jako [[infinitiw]]na kóncowka werbow. W [[rušćina|rušćinje]] je so tuta kóncowka hač do dźensnišeho w samsnej formje wobchowała; w druhich słowjanskich rěčach so wot toho wotchila. Mjeztym zo je regularna infinitiwna kóncowka w modernej hornjoserbšćinje kaž tež w susodnej [[pólšćina|pólšćinje]] na ''-ć'', bě so w Lubijskej narěči wurjekowanje jako ''-tj'' abo samo ''-cj'' wobchowało, potajkim ze starosłowjanšćiny znaty rozdźěl mjez ''č'' a ''ć'' (n.př. ''pytacj'' město ''pytać''; ''z miłostje'' město ''z miłosće'' atd.)
=== Datiwowa kóncowka muskeho rodu ===
Datiwowa kóncowka na ''-ej'' pola muskich žiwych substantiwow, kotraž je w tutej formje w hornjoserbskim standardźe z wašnjom, realizowaše so w Lubijskej narěči zwjetša jako ''-owi'', kaž w susodnej [[čěšćina|čěšćinje]] (n.př. ''synowi'' město ''synej'', ''kralowi'' město ''kralej'').
== Pismowstwo ==
W Lubijskej narěči so lědma pisaše. Přispomnjenja hódne, přetož chětro zažne, wuwzaće bě přełožk [[Martin Luther|Lutheroweho]] katechizma [[Wjacław Warichius|Wjacława Warichiusa]] z lěta [[1595]], kotryž bě so – pochadej přełožowarja wotpowědowace – w Lubijskej narěči napisał. Tež přełožk sedmich [[pokutny psalm|pokutnych psalmow]] wot [[Hrjehor Martini|Hrjehorja Martini]] bě lubijski. Tutej zažnej spisaj słušatej k docyła najstaršim znatym serbskim spisam a nastaštej tuž w tym času, hdyž njebě serbšćina hišće standardizowana. Naslědowacy awtorojo a rěčespytnicy orientowachu so z wjetšeho dźěla na hižo eksistowacym pismowstwje, tak zo stawaše so Lubijska narěč najebać nakromneho połoženja hromadźe z Budyskej narěču ze zakładom hornjoserbskeje spisowneje rěče.
== Žórło ==
* Joachim Leopold Haupt, Johann Ernst Schmaler: ''Volkslieder der Wenden in der Ober- und Nieder-Lausitz.'' J. M. Gebhardt, 1841, str. 277sl. ([https://books.google.de/books?id=vc8GAAAAQAAJ&pg=PA277#v=onepage&q&f=false přehlad pola Google Books])
<references />
[[Kategorija:Lubij]]
[[Kategorija:Serbšćina]]
[[Kategorija:Stawizny Serbow]]
qyqlgpe0ckflqsblt7ujsqbor7idlat
Baranawičy
0
31093
391507
384170
2026-07-08T20:29:11Z
J budissin
7
391507
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik město
|mjeno serbske = Baranawičy
|mjeno swójske = Баранавічы, Барановичи
|wopon= Coat of arms Baranavičy.svg
|chorhoj= Flag of Baranavichy.svg
|šěrina = 53/8
|dołhota = 26/1
|region-ISO = BY-BR
|wysokosć = 193
|přestrjeń = 55
|wobydlerstwo = 179439
|staw = 2016
|póstowe čisło = 225401–225416
|předwólba = 0163
|adresa =
|webstrona = [http://www.baranovichi.by/ baranovichi.by]
|wobraz = Baranavičy Montage (2017).jpg
|wopis wobraza =
}}
'''Baranawičy''' ({{wrěči|be}} Баранавічы; {{wrěči|ru}} Барановичи/''Baranowiči'') su [[wulkoměsto]] z něhdźe 180.000 wobydlerjemi w [[Běłoruska|Běłoruskej]]<ref>[https://web.archive.org/web/20200813193913/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_7192/ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]/ Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь, Минск, 2017, стр. 5</ref>. Je zarjadniske sydło Baranawičskeho rajona.
Nadeńdu so při [[Awtodróha 1 (Běłoruska)|awtodróze 1]] ([[Minsk]]–[[Brest (Běłoruska)|Brest]]) w [[Brestska oblasć|Brestskej oblasći]], něhdźe 330 kilometrow juhozapadnje stolicy [[Minsk]] a něhdźe 195 kilometrow sewjerowuchodnje Bresta.
Přez město wjedźetej železniskej čarje [[Waršawa]]–Minsk–[[Moskwa]] a [[Wilna]]–[[Kyjiw]].
== Stawizny ==
Sydlišćo je so hakle we 1870tych lětach při wažnym železniskim křižowanišćo na zapadźe [[Ruska|Ruskeho carstwa]] wuwiło a ma hač do dźensnišeho dwě dwórnišći za regionalny a dalokowobchad. W [[Prěnja swětowa wójna|Prěnjej swětowej wójnje]] běchu Baranawičy městno jedneje z najwjetšich bitwow mjez [[Němska|Němcami]] a Rusami při wuchodnej fronće, w kotrejž wumrě cyłkownje nimale 100.000 wojakow. Mjez wójnomaj słušeše město do [[Pólska|Pólskeje]] a měješe hač do němskeho wobsadźenja w [[Druha swětowa wójna|Druhej swětowej swójnje]] měšane pólsko-židowske wobydlerstwo. Wot lěta 1919 ma měšćanske prawa. Wot junija 1941 do julija 1944 bě w Baranowičach němski [[ghetto]].
== Žórła ==
<references/>
== Literatura ==
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.1/81 Baranowicze]/ Słownik geograficznym Królestwa Polskiego, T. XV, cz. 1: Abablewo – Januszowo. Warszawa, 1900.
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/103 Baranowicze]/ Słownik geograficznym Królestwa Polskiego, T. I: Aa – Dereneczna. Warszawa, 1880.
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Baranavičy|Baranawičy}}
{{Oblasć Brest}}
fmlsyw7l3kzm0xds3jvf8ehipo9nlwd
Uhyst
0
31762
391492
334783
2026-07-08T14:37:02Z
J budissin
7
391492
wikitext
text/x-wiki
'''Uhyst''' je němske mjeno dweju łužiskeju wsow:
* [[Delni Wujězd]] ''(Uhyst/Spree)'', gmejnski dźěl Hamora
* [[Horni Wujězd]] ''(Uhyst am Taucher)'', gmejnski dźěl Porchowa
{{wjacezmyslnosć}}
j3xvcwnjgrde7c3wi7f8eiy96h9jrt4
Popica
0
32299
391480
385540
2026-07-08T14:26:13Z
J budissin
7
391480
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik hora
| mjeno=Popica
| druhe mjeno=Pfaffenberg
| wobraz=Fotothek df rp-c 0680013 Löbau-Nechen. Oberreit, Sect. Zittau, 1844-46.jpg
| wopis wobraza=Popica na karće z lěta 1844
| wysokosć=333,8
| šěrina=51/7/41/N
| dołhosć=14/37/20/O
| region-ISO=DE-SN
| masiw=[[Hornjołužiske hona]]
| typ=
| kamjenizna=
}}
'''Popica''' ({{wrěči|de|''Pfaffenberg''}}) je 334 metrow wysoka hórka w [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]] při hranicy mjez [[Wokrjes Zhorjelc|Zhorjelskim]] a [[Wokrjes Budyšin|Budyskim wokrjesom]]. Wona słuša k [[Hornjołužiske hona|Hornjołužiskim honam]] a nadeńdźe so na teritoriju města [[Lubij]]a sewjernje [[Stwěšin]]a, sewjerozapadnje [[Njeznarowy|Njeznarow]] a južnje [[Wujězd]]a na sewjernym boku [[Zwjazkowa dróha 6|zwjazkoweje dróhi 6]].
Mjeno pochadźa prawdźepodobnje wot starych ležownostnych poměrow, hdyž słušeše sewjerny bok hórki k Wujězdej a tuž [[Ketlicy|Ketličanskej]] farje. Serbske mjeno je starše hač němske a we wokolnych wsach hač do dźensnišeho bóle rozšěrjene. W Lubiju mjenuje so zdaloka widźomna hórka ''Njeznarowska hórka'' („Eiseroder Berg“).
Historisce bě Popica wuchodna mjeza Budyskeho kraja z Lubijskim. Mjeza wjedźeše wot [[Rubježny hród|Rubježneho hrodu]] přez Popicu a [[Byčin]] hač k [[Wusmužowa hora|Wusmužowej horje]]. Na Popicy běchu w zašłych lětstotkach wjacore małe skały, přetož wobsteji hórka zwjetša z [[granodiorit]]a.
Dźensa steji na Popicy škričkowy sćežor.
== Žórło ==
* {{WdH|16}}
[[Kategorija:Hora w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Hora w Sakskej]]
[[Kategorija:Lubij]]
[[Kategorija:Hora w Europje]]
[[Kategorija:Bukecy]]
fwamcfpiomq30heutly31fmf7w5yge5
Předłoha:Oblasće na Ukrainje
10
34559
391498
386857
2026-07-08T20:16:25Z
J budissin
7
391498
wikitext
text/x-wiki
{{Nawigaciska lajsta
|titul=Oblasće w [[Ukraina|Ukrainje]]
|wobraz=[[Dataja:Flag_of_Ukraine.svg|40px|Ukrainska chorhoj]]
|align=center
|wobsah=
[[Oblasć Čerkasy|Čerkasy]]
• [[Oblasć Černihiw|Černihiw]]
• [[Oblasć Černiwci|Černiwci]]
• [[Oblasć Dnipropetrowsk|Dnipropetrowsk]]
• [[Oblasć Donjeck|Donjeck]]
• [[Oblasć Charkiw|Charkiw]]
• [[Oblasć Cherson|Cherson]]
• [[Oblasć Chmelnyckyj|Chmelnyckyj]]
• [[Oblasć Iwano-Frankiwsk|Iwano-Frankiwsk]]
• [[Oblasć Kyjiw|Kyjiw]]
• [[Oblasć Kirowohrad|Kirowohrad]]
• [[Oblasć Luhansk|Luhansk]]
• [[Oblasć Lwów|Lwów]]
• [[Oblasć Mykolajiw|Mykolajiw]]
• [[Oblasć Odesa|Odesa]]
• [[Oblasć Poltawa|Poltawa]]
• [[Oblasć Riwne|Riwne]]
• [[Oblasć Sumy|Sumy]]
• [[Oblasć Ternopil|Ternopil]]
• [[Oblasć Winnycja|Winnycja]]
• [[Oblasć Wołynska|Wołynska]]
• [[Oblasć Zakarpatska|Zakarpatska]]
• [[Oblasć Zaporižžja|Zaporižžja]]
• [[Oblasć Žytomyr|Žytomyr]]
}}<noinclude>
[[Kategorija:Předłoha:Ukraina]]
[[Kategorija:Předłoha:Nawigaciska lajsta Zarjadniske rozrjadowanje|Ukraina, oblasće]]
</noinclude>
fqz70s5wq6x7hnx6qfo3xptm408wczf
Žaškiw
0
34650
391502
379726
2026-07-08T20:21:20Z
J budissin
7
391502
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik město
|mjeno swójske= Жашкiв
|mjeno serbske= Žaškiw
|wopon= Zhashkiv gerb new.png
|chorhoj= Zhashkiv prapor new.png
|region-ISO=UA-71
|šěrina=49/15/00
|dołhota=30/06/00
|wysokosć= 229
|přestrjeń= 13
|wobydlerstwo= 14058
|staw=2016
|póstowe čisło= 19201
|předwólba=4747
|webstrona=
|Adresa=
|mapa=
}}
[[Dataja:Zhashkov bus station.JPG|thumb|left]]
'''Žaškiw''' ({{wrěči|uk|Жашкiв}}) je město w [[Oblasć Čerkasy|Čerkaskej oblasći]] na srjedźnej [[Ukraina|Ukrainje]]. Leži něhdźe 180 kilometrow zapadnje [[Čerkasy|Čerkasow]]. Přez město wjedźe dalokodróha M 05 ([[Kyjiw]]–[[Odesa]]).
Ma něhdźe 14 tysac wobydlerjow.<ref>[https://web.archive.org/web/20160722124332/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2016/zb_nas_15.pdf Чисельнiсть наявного населення Украïни на сiчня 2016 року], Державна служба статистики Украïни, str. 79</ref>
== Stawizny ==
Sydlišćo je so w lěće 1636 załožiło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa. W [[Druha swětowa wójna|Druhej swětowej wójnje]] bě wot 19. julija 1941 hač do 7. oktobra 1944 wot němskeho wójska wobsadźene.
Ze Žaškiwa pochadźa židowski spisowaćel a politikar [[Šmuel Dajan]], nan generala a politikarja [[Moše Dajan]], jednoho ze załožerjow [[Israel]]a.
== Žórła ==
<references/>
== Literatura ==
* [http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Zhashkiv Жашкiв]// Енциклопедія історії України : у 10 т. / редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. ; Інститут історії України НАН України. — К. : Наук. думка, 2005. — Т. 3 : Е — Й. — С. 140. — ISBN 966-00-0610-1.
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIV/748 Żaszków]// Warszawa : Filip Sulimierski i Władysław Walewski, 1895. — T. XIV (Worowo — Żyżyn)
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.2/724 Żaszków]// Warszawa : Filip Sulimierski i Władysław Walewski, 1902. — T. XV (Worowo — Żyżyn)
== Wotkaz ==
{{commonscat|Zhashkiv|Žaškiw}}
{{Oblasć Čerkasy}}
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1636]]
l568a1qkxs863ukq7nm9kg188vw5i42
Berezań
0
34703
391494
378977
2026-07-08T18:12:00Z
J budissin
7
391494
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik město
|mjeno swójske= Березань
|mjeno serbske= Berezań
|wopon= Coat of Arms of Berezan.svg
|chorhoj= Прапор Березані.svg
|region-ISO=UA-32
|šěrina=50/19/00
|dołhota=31/28/00
|wysokosć= 148
|přestrjeń= 32,92
|wobydlerstwo= 16550
|staw=2016
|póstowe čisło= 07540 — 07543
|předwólba=4576
|webstrona=
|Adresa=
|mapa=
}}
[[Dataja:Березанський краєзнавчий музей (3).JPG|thumb|left|Muzej w Berezanju]]
'''Berezań''' ({{wrěči|uk|Березань}}) je město w [[Oblasć Kyjiw|Kyjiwskej oblasći]] na srjedźnej [[Ukraina|Ukrainje]]. Leži nad rěku Nedra něhdźe 70 kilometrow juhowuchodnje [[Kyjiw]]a.
Ma něhdźe 16 tysac wobydlerjow.<ref>[https://web.archive.org/web/20160722124332/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2016/zb_nas_15.pdf Чисельнiсть наявного населення Украïни на сiчня 2016 року], Державна служба статистики Украïни, str. 41</ref>
Sydlišćo je so w lěće 1616 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1981 měšćanske prawa.
Berezań ma dwórnišćo při železniskej čarje Kyjiw–[[Poltawa]].
== Žórła ==
<references/>
== Literatura ==
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/141 Berezań]// Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. — Warszawa : Filip Sulimierski i Władysław Walewski. — T. XV.— S. 105.
== Wotkaz ==
{{commonscat|Berezan}}
{{Oblasć Kijew}}
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1616]]
aarkieh6uapgkp02css5vfaddsqo4wo
Buča
0
34715
391503
382903
2026-07-08T20:23:31Z
J budissin
7
391503
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik město
|mjeno swójske= Буча
|mjeno serbske= Buča
|wopon= Coat of Arms of Bucha.png
|chorhoj= Bucha flag.svg
|region-ISO=UA-32
|šěrina=50/32/00
|dołhota=30/14/00
|wysokosć= 148
|přestrjeń= 10,55
|wobydlerstwo= 31826
|staw=2016
|póstowe čisło= 08292—08295
|předwólba=4597
|webstrona=
|Adresa=
|mapa=
}}
[[Dataja:Вокзал ст. Буча.jpg|thumb|left|Dwórnišćo w Buči]]
'''Buča''' ({{wrěči|uk|Буча}}) je město w [[Oblasć Kyjiw|Kyjiwskej oblasći]] na sewjeru [[Ukraina|Ukrainy]]. Leži něhdźe 30 kilometrow sewjerozapadnje [[Kyjiw]]a.
Ma něhdźe 31 tysac wobydlerjow.<ref>[https://web.archive.org/web/20160722124332/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2016/zb_nas_15.pdf Чисельнiсть наявного населення Украïни на сiчня 2016 року], Державна служба статистики Украïни, str. 41</ref>
Dźensniše město nasta ze zastanišća při železniskej čarje Kyjiw–[[Kowel]], kotraž bu kónc 19. lětstotka natwarjene. Mjeno poćahuje so na rěku [[Buča (rěka)|Buča]], kotruž čara na tutym městnje přeprěči. W lěće 2006 dósta Buča měšćanske prawa.
Buča naby mjezynarodnu znatosć dla masakra ruskeho wójska kónc měrca 2022 w běhu ruskeho nadpada na Ukrainu.
== Žórła ==
<references/>
== Literatura ==
* [http://esu.com.ua/search_articles.php?id=38372 Буча]// Енциклопедія сучасної України : у 30 т. / ред. кол. І. М. Дзюба [та ін.] ; НАН України, НТШ, Координаційне бюро енциклопедії сучасної України НАН України. — К., 2004. — Т. 3 : Біо — Бя. — 695 с. : іл. — ISBN 966-02-2682-9.
* [https://web.archive.org/web/20200901123806/http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Bucha_smt Буча]// Енциклопедія історії України : у 10 т. / редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. ; Інститут історії України НАН України. — К. : Наук. думка, 2003. — Т. 1 : А — В. — С. 420. — ISBN 966-00-0734-5.
== Wotkaz ==
{{commonscat|Brovary|Browary}}
* [http://bucha-rada.gov.ua Oficielne webstrony]
{{Oblasć Kijew}}
5g3q5hyjdb4vyxwajr313q9k2otleh8
391504
391503
2026-07-08T20:26:02Z
J budissin
7
/* Wotkaz */
391504
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik město
|mjeno swójske= Буча
|mjeno serbske= Buča
|wopon= Coat of Arms of Bucha.png
|chorhoj= Bucha flag.svg
|region-ISO=UA-32
|šěrina=50/32/00
|dołhota=30/14/00
|wysokosć= 148
|přestrjeń= 10,55
|wobydlerstwo= 31826
|staw=2016
|póstowe čisło= 08292—08295
|předwólba=4597
|webstrona=
|Adresa=
|mapa=
}}
[[Dataja:Вокзал ст. Буча.jpg|thumb|left|Dwórnišćo w Buči]]
'''Buča''' ({{wrěči|uk|Буча}}) je město w [[Oblasć Kyjiw|Kyjiwskej oblasći]] na sewjeru [[Ukraina|Ukrainy]]. Leži něhdźe 30 kilometrow sewjerozapadnje [[Kyjiw]]a.
Ma něhdźe 31 tysac wobydlerjow.<ref>[https://web.archive.org/web/20160722124332/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2016/zb_nas_15.pdf Чисельнiсть наявного населення Украïни на сiчня 2016 року], Державна служба статистики Украïни, str. 41</ref>
Dźensniše město nasta ze zastanišća při železniskej čarje Kyjiw–[[Kowel]], kotraž bu kónc 19. lětstotka natwarjene. Mjeno poćahuje so na rěku [[Buča (rěka)|Buča]], kotruž čara na tutym městnje přeprěči. W lěće 2006 dósta Buča měšćanske prawa.
Buča naby mjezynarodnu znatosć dla masakra ruskeho wójska kónc měrca 2022 w běhu ruskeho nadpada na Ukrainu.
== Žórła ==
<references/>
== Literatura ==
* [http://esu.com.ua/search_articles.php?id=38372 Буча]// Енциклопедія сучасної України : у 30 т. / ред. кол. І. М. Дзюба [та ін.] ; НАН України, НТШ, Координаційне бюро енциклопедії сучасної України НАН України. — К., 2004. — Т. 3 : Біо — Бя. — 695 с. : іл. — ISBN 966-02-2682-9.
* [https://web.archive.org/web/20200901123806/http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Bucha_smt Буча]// Енциклопедія історії України : у 10 т. / редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. ; Інститут історії України НАН України. — К. : Наук. думка, 2003. — Т. 1 : А — В. — С. 420. — ISBN 966-00-0734-5.
== Wotkaz ==
{{commonscat|Bucha|Buča}}
* [http://bucha-rada.gov.ua Oficielne webstrony]
{{Oblasć Kijew}}
q119xw56a2vli9c7rrqt6c8pmnsbdaf
Předłoha:Oblasć Kijew
10
34762
391500
367784
2026-07-08T20:19:19Z
J budissin
7
391500
wikitext
text/x-wiki
{{Nawigaciska lajsta
|titul=Města a sydlišća měšćanskeho typa w [[Oblasć Kyjiw|Kyjiwskej oblasći]]
|align=center
|wobrazPoz=1.8em
|PozadkBarbaW=transparent
|wobsah=
[[Berezań]] |
[[Bila Cerkwa]] |
[[Bohuslaw (město)|Bohuslaw]] |
[[Bojarka]] |
[[Boryspil]] |
[[Browary]] |
[[Buča]] |
[[Čornobyl]] |
[[Fastiw]] |
[[Irpiń]] |
[[Jahotyn]] |
[[Kaharlyk]] |
[[Myroniwka]] |
[[Obuchiw]] |
[[Perejaslaw]] |
[[Prypjat (město)|Prypjat]] |
[[Ržyšćiw]] |
[[Skwyra]] |
[[Slawutyč]] |
[[Tarašća]] |
[[Tetijiw]] |
[[Ukrajinka (město)|Ukrajinka]] |
[[Uzyn]] |
[[Wasylkiw]] |
[[Wyšhorod]] |
[[Wyšnewe]]
<br />
'''Sydlišća měšćanskeho typa'''<br />
[[Babynci]] |
[[Baryšiwka]] |
[[Borowa (Fastiw)|Borowa]] |
[[Borodjanka]] |
[[Čabany]] |
[[Doslidnycke]] |
[[Dymer]] |
[[Hlewacha]] |
[[Hostomel]] |
[[Hrebinky]] |
[[Iwankiw]] |
[[Kalyniwka (Browary)|Kalyniwka]] |
[[Kalyniwka (Wasylkiw)|Kalyniwka]] |
[[Kalyta]] |
[[Klawdijewo-Tarasowe]] |
[[Kocjubynske]] |
[[Kodra]] |
[[Kozyn]] |
[[Kožanka]] |
[[Krasjatyči]] |
[[Makariw]] |
[[Nemišajewe]] |
[[Piskiwka]] |
[[Rokytne (Rokytne, Kijew)|Rokytne]] |
[[Stawyšće]] |
[[Terezyne]] |
[[Welyka Dymerka]] |
[[Wolodarka]] |
[[Worzel]]
[[Zhuriwka]] |
|wobraz=[[Dataja:Coat of Arms of Kyiv Oblast.png|40px|Wopon Kyjiwskeje oblasće]]
}}<noinclude>
[[Kategorija:Předłoha:Ukraina|Oblasć Kyjiw]]
[[Kategorija:Předłoha:Nawigaciska lajsta|Oblasć Kyjiw]]
</noinclude>
rzcua1l8dwp3c77czjiezsw1rswhjm2
Oblasć Kyjiw
0
34919
391495
367783
2026-07-08T18:12:26Z
J budissin
7
J budissin je stronu [[Oblasć Kijew]] do [[Oblasć Kyjiw]] přesunył
367783
wikitext
text/x-wiki
{{Oblasć na Ukrainje
|ukrainske mjeno=Київська область
|wopon=Coat of Arms of Kyiv Oblast.png
|region-ISO=UA-32
|šěrina=50.6137
|dołhota=30.7562
|stolica=Kijew
|přestrjeń=28131
|wobydlerstwo=1729192
|lěto=2015
|mapa=Kiev (oblast) in Ukraine (claims hatched).svg
|webstrona=[http://kor.gov.ua/ kor.gov.ua]
|awto=AI
}}
'''Oblasć Kijew''' abo '''Kijewska oblasć''' ({{wrěči|uk|Київська область/''Kyjiwska oblast''}}) je [[oblasć]] na sewjeru [[Ukraina|Ukrainy]], kołowokoło města [[Kijew]]a, krajneje stolicy. Stolica sama njesłuša do oblasće, je pak jeje zarjadniske sydło. Kijewska oblasć ma něhdźe 2,7 milionow wobydlerjow na přestrjeni wot 28.100 kwadratnych kilometrow.
== Geografija ==
Oblasć mjezuje z [[Běłoruska|Běłoruskej]] na sewjeru. Susodne ukrainske oblasće su [[Oblasć Černihiw|Černihiwska]] na sewjerowuchodźe, [[Oblasć Čerkasy|Čerkaska]] na juhu, [[oblasć Winnycja]] na samym juhozapadźe a [[Oblasć Žytomyr|Žytomyrska oblasć]] na zapadźe.
Najwažniže rěki na teritoriju oblasće su z Běłoruskeje pochadźacy [[Dnjepr]] a jeho přitokaj [[Pripjat]] (wotlěwa) a [[Desna (rěka)|Desna]] (wotprawa). Sewjernje Kijewa twori Dnjepr wulki spjaty jězor, tak mjenowane ''Kijewske morjo''.
Wulke kónčiny na sewjeru Kijewskeje oblasće – we wokolinje něhdyšich městow [[Čornobyl]] a [[Prypjat (město)|Prypjat]] – su wot jadroweje katastrofy w Černobylskej atomowej milinarni dnja 26. apryla 1986 zawrjene pasma.
Z wulkim wotstawkom najwjetše město je [[Bila Cerkwa]] južnje Kijewa.
== Zarjadnistwo ==
Oblasć Kijew wobsteji z 25 [[rajon]]ow a dwanaće městow, kotrež podsteja bjezposrědnje zarjadnistwu oblasće. To su města:
* [[Berezań]] (Березань)
* [[Bila Cerkwa]] (Біла Церква)
* [[Boryspil]] (Бориспіль)
* [[Browary]] (Бровари)
* [[Buča]] (Буча)
* [[Fastiw]] (Фастів)
* [[Irpiń]] (Ірпінь)
* [[Obuchiw]] (Обухів)
* [[Perejaslaw]] (Переяслав)
* [[Prypjat (město)|Prypjat]] (Прип'ять)
* [[Ržyšćiw]] (Ржищів)
* [[Slawutyč]] (Славутич)
* [[Wasylkiw]] (Васильків)
== Wobydlerstwo ==
Wjace hač 90 % wobydlerjow Kijewskeje oblasće su Ukrainjenjo. Ruska mjeńšina wučini někak šěsć procentow.
{| align="center" class="wikitable plainlinks TablePager"
|+
! |narodnosć
! |wobydlerjo
! |1989 (%)
! |2001 (%)
! |změna (%)<ref>http://2001.ukrcensus.gov.ua/eng/results/general/nationality/</ref>
|-----
|[[Ukrainjenjo]]
|1.684.800
|89,4
|92,5
| −2,6 %
|-----
|[[Rusojo]]
|109.300
|8,7
|6,0
| −34,9 %
|-----
|[[Běłorusojo]]
|8.600
|0,6
|0,5
| −28,2 %
|-----
|[[Polacy]]
|2.800
|0,3
|0,2
| −44,3 %
|}
{| align="center" class="wikitable plainlinks TablePager"
|+
! |maćeršćina
! |1989 (%)<ref>http://2001.ukrcensus.gov.ua/eng/results/general/language/Kyiv/</ref>
! |2001 (%)
|-----
|[[ukrainšćina]]
|88,4
|92,3
|-----
|[[rušćina]]
|10,9
|7,2
|}
== Žórła ==
<references />
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Kiev Oblast|Oblasć Kijew}}
{{Oblasće na Ukrainje}}
[[Kategorija:Oblasć Kijew|!]]
[[Kategorija:Oblasć na Ukrainje|Kijew]]
cqzb7wlubad9fa9pr1sr4d83ejt8tm3
391497
391495
2026-07-08T18:15:01Z
J budissin
7
391497
wikitext
text/x-wiki
{{Oblasć na Ukrainje
|ukrainske mjeno=Київська область
|wopon=Coat of Arms of Kyiv Oblast.png
|region-ISO=UA-32
|šěrina=50.6137
|dołhota=30.7562
|stolica=Kyjiw
|přestrjeń=28131
|wobydlerstwo=1729192
|lěto=2015
|mapa=Kiev (oblast) in Ukraine (claims hatched).svg
|webstrona=[http://kor.gov.ua/ kor.gov.ua]
|awto=AI
}}
'''Oblasć Kyjiw''' abo '''Kyjiwska oblasć''' ({{wrěči|uk|Київська область}}) je [[oblasć]] na sewjeru [[Ukraina|Ukrainy]], kołowokoło města [[Kyjiw]]a, krajneje stolicy. Stolica sama njesłuša do oblasće, je pak jeje zarjadniske sydło. Kyjiwska oblasć ma něhdźe 2,7 milionow wobydlerjow na přestrjeni wot 28.100 kwadratnych kilometrow.
== Geografija ==
Oblasć mjezuje z [[Běłoruska|Běłoruskej]] na sewjeru. Susodne ukrainske oblasće su [[Oblasć Černihiw|Černihiwska]] na sewjerowuchodźe, [[Oblasć Čerkasy|Čerkaska]] na juhu, [[oblasć Winnycja]] na samym juhozapadźe a [[Oblasć Žytomyr|Žytomyrska oblasć]] na zapadźe.
Najwažniše rěki na teritoriju oblasće su z Běłoruskeje pochadźacy [[Dnjepr]] a jeho přitokaj [[Pripjat]] (wotlěwa) a [[Desna (rěka)|Desna]] (wotprawa). Sewjernje Kyjiwa twori Dnjepr wulki spjaty jězor, tak mjenowane ''Kyjiwske morjo''.
Wulke kónčiny na sewjeru Kyjiwskeje oblasće – we wokolinje něhdyšich městow [[Čornobyl]] a [[Prypjat (město)|Prypjat]] – su wot jadroweje katastrofy w Čornobylskej atomowej milinarni dnja 26. apryla 1986 zawrjene pasma.
Z wulkim wotstawkom najwjetše město je [[Bila Cerkwa]] južnje Kyjiwa.
== Zarjadnistwo ==
Oblasć Kyjiw wobsteji z 25 [[rajon]]ow a dwanaće městow, kotrež podsteja bjezposrědnje zarjadnistwu oblasće. To su města:
* [[Berezań]] (Березань)
* [[Bila Cerkwa]] (Біла Церква)
* [[Boryspil]] (Бориспіль)
* [[Browary]] (Бровари)
* [[Buča]] (Буча)
* [[Fastiw]] (Фастів)
* [[Irpiń]] (Ірпінь)
* [[Obuchiw]] (Обухів)
* [[Perejaslaw]] (Переяслав)
* [[Prypjat (město)|Prypjat]] (Прип'ять)
* [[Ržyšćiw]] (Ржищів)
* [[Slawutyč]] (Славутич)
* [[Wasylkiw]] (Васильків)
== Wobydlerstwo ==
Wjace hač 90 % wobydlerjow Kyjiwskeje oblasće su Ukrainjenjo. Ruska mjeńšina wučini někak šěsć procentow.
{| align="center" class="wikitable plainlinks TablePager"
|+
! |narodnosć
! |wobydlerjo
! |1989 (%)
! |2001 (%)
! |změna (%)<ref>http://2001.ukrcensus.gov.ua/eng/results/general/nationality/</ref>
|-----
|[[Ukrainjenjo]]
|1.684.800
|89,4
|92,5
| −2,6 %
|-----
|[[Rusojo]]
|109.300
|8,7
|6,0
| −34,9 %
|-----
|[[Běłorusojo]]
|8.600
|0,6
|0,5
| −28,2 %
|-----
|[[Polacy]]
|2.800
|0,3
|0,2
| −44,3 %
|}
{| align="center" class="wikitable plainlinks TablePager"
|+
! |maćeršćina
! |1989 (%)<ref>http://2001.ukrcensus.gov.ua/eng/results/general/language/Kyiv/</ref>
! |2001 (%)
|-----
|[[ukrainšćina]]
|88,4
|92,3
|-----
|[[rušćina]]
|10,9
|7,2
|}
== Žórła ==
<references />
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Kiev Oblast|Oblasć Kyjiw}}
{{Oblasće na Ukrainje}}
[[Kategorija:Oblasć Kijew|!]]
[[Kategorija:Oblasć na Ukrainje|Kyjiw]]
61wgyaa7gisw5amk2ch1pbcqren8f6k
Byčin
0
39259
391481
384908
2026-07-08T14:27:17Z
J budissin
7
391481
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik hora
| mjeno=Byčin
| druhe mjeno=Wohlaer Berg, Bytschin
| wobraz=Hochkirch Breitendorf Aerial.jpg
| wopis wobraza=[[Wujezd]] z Byčinom w pozadku
| wysokosć=346,5
| šěrina=51.14190
| dołhosć=14.63925
| region-ISO=DE-SN
| masiw=
| typ=
| kamjenizna=
}}
'''Byčin''' (prjedy tež ''Błóćin'';<ref>{{Jakubaš|62}}</ref> {{wrěči|de|''Wohlaer Berg''}}, tež ''Bytschin'') je 346 metrow wysoki kopc we wuchodnym dźělu [[Hornjołužiske hona|hornjołužiskich honow]] na hranicy [[Wokrjes Budyšin|Budyskeho]] a [[Wokrjes Zhorjelc|Zhorjelskeho wokrjesa]]. Wón nadeńdźe so mjez [[Wujězd]]om na zapadźe, [[Špikały|Špikałami]] na sewjeru a [[Walowy|Walowami]] na juhowuchodźe, něhdźe pjeć kilometrow sewjerozapadnje [[Lubij]]skeho měšćanskeho centruma.
Hórka je dźěl sewjerneho wuběžka Łužiskich horow, kotryž dźěli [[Budyšin|Budyski]] kraj wot Lubijskeho kotoła. Dla swojeho stejišća sewjernje prěnjeho rjećaza [[Łužiske hory|Łužiskich horow]] je hižo zdaloka widźeć. Zalěsnjeny wjeršk je něhdźe 100 metrow wyši hač wjeska [[Chrapow]] pod horu. Dla swojeho strategiskeho połoženja słužeše Byčin w [[Sydomlětna wójna|Sydomlětnej wójnje]] kaž tež w [[Napoleonske wójny|Napoleonskich wójnach]] wojerskim komanderam jako wuhladnišćo. Kejžor [[Napoleon Bonaparte]] bě dnja 5. septembra 1813 na Byčinje a w bliskich Špikałach, zo by wojowanje wobkedźbował.
Byčin je so přez lětstotki jako skótna pastwa wužiwał, na čož dopomina drje tež jeho mjeno, wotwodźene wot słowa ''byk''.
== Literatura ==
* {{WdH|24|74sl.}}
== Nóžki ==
<references />
[[Kategorija:Hora w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Hora w Sakskej]]
[[Kategorija:Bukecy]]
[[Kategorija:Lubij]]
[[Kategorija:Hora w Europje]]
da3z2g858qkkc3u1zzlruz9vy1rzd0j
Hućinjanska cyrkej
0
39310
391482
382093
2026-07-08T14:28:17Z
J budissin
7
391482
wikitext
text/x-wiki
[[Dataja:Hućina Cyrkej 1.JPG|mini|Hućinjanska cyrkej]]
'''Hućinjanska cyrkej''' je ewangelsko-lutherska cyrkej w [[Hućina|Hućinje]] w [[Wokrjes Budyšin|Budyskim wokrjesu]]. Wona słuži ewangelskej wosadźe [[Malešanska cyrkej|Malešecy]]-Hućina w cyrkwinskim wobwodźe Budyšin-Kamjenc ewangelskeje krajneje cyrkwje w [[Sakska|Sakskej]]. Hač do druheje połojcy 20. lětstotka je so tu tež [[serbšćina|serbsce]] prědowało.
Hućinjanski kěrchow nadeńdźe so wokoło cyrkwje. Tam steji tež wojerski pomnik za padnjenych [[Prěnja swětowa wójna|Prěnjeje swětoweje wójny]] z lěta 1924 ze serbskim napisom.
Ewangelska cyrkej w Hućinje steji jako kulturny pomnik pod škitom.
== Stawizny ==
Dźensniša cyrkej bě so w běhu [[Bitwa pola Budyšina|Bitwy pola Budyšina]] wupaliła a so potom wot lěta 1816 wobnowiła.
== Wosada ==
Do historiskeje Hućinjanskeje wosady słušeja wjeski [[Brězyna]], [[Hlina (wjes)|Hlina]], [[Lemišow]], [[Nowa Wjeska (Hućina)|Nowa Wjeska]] a dźěl [[Bukojna (Malešecy)|Bukojny]]. Teritorij słuša dźensa k wulkowosadźe „Při Lubaće“.
== Fararjo ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
! doba !! mjeno !! ródna wjes !! žiwjenske daty !! přispomnjenja
|-
| 1747–1787 || Ludwig Lieckefett || Gedenstädt p. [[Hildesheim]]a || 1714–1787 ||
|-
| 1787–1821 || [[Jan Jurij Hejduša]] (Grützner) || [[Klukš]] || 1755–1821 || do toho tule jako substitut
|-
| 1822–1824 || [[Jan Bohalub Bajer]] || [[Wjelećin]] || 1797–1829 || po tym we [[Wjelećanska cyrkej|Wjelećinje]]
|-
| 1824–1834 || [[Jurij Arnošt Mróz]] || [[Wjelećin]] || 1795–1872 || po tym w [[Malešanska cyrkej|Malešecach]]
|-
| 1835–1842 || [[Jan Křesćan Nächster]] || [[Budyšin]] || 1807–1851 || po tym w Malešecach
|-
| 1843–1863 || [[Korla Herman Robert Rjeda]] || [[Smělna]] || 1816–1900 || po tym w [[Bartska cyrkej|Barće]]
|-
| 1863–1880 || [[Jan Sommer]] || [[Malešecy]] || 1834–1915 || do toho wyši wučer w [[Lubij]]u, po tym w Burkersdorfu p. Frauensteina
|-
| 1881–1912 || [[Jan Handrij Matyjk]] || [[Wujězd]] || 1852–1928 || do toho w Schönbergu, Bohotska; po tym emeritowany
|-
| 1913–1917 || [[Korla Božidar Křižan]] || [[Hodźij]] || 1886–1924 || do toho tule wikar, po tym farar w [[Rakečanska cyrkej|Rakecach]]
|-
| 1920–1946 || Korla Jan Wićaz || [[Bukecy]] || 1890–1946 || jeničke farske městno
|-
| 1947–1973 || [[Arnošt Hornčer]] || [[Wóspork]] || 1909–1973 || do toho we [[Łupjanska cyrkej|Łupoji]]
|-
|}
Hornčer bě posledni serbski farar w Hućinje a zdobom scyła posledni samostatneje Hućinjanskeje wosady.
== Wobrazy ==
<gallery mode="packed">
Hućina Cyrkej 2.JPG|Cyrkwina wěža
Kirche Guttau Juni 2017 (4).jpg|Zachodne durje
Hućina Cyrkej 3.JPG|Tafla nad zachodom
Hućina Wojerski pomnik.JPG|Wojerski pomnik před cyrkwju
Kirche Guttau Juni 2017 (6).jpg|Narowne kamjenje sowjetskich wojakow
</gallery>
== Literatura ==
* {{BKD|31|94–96|96|Guttau}}
== Wotkazaj ==
{{Commonscat|Kirche Guttau|Ewangelska cyrkej w Hućinje}}
* [https://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/100087/359/ Wopisanje Hućinjanskeje wosady] w ''Statistice Łužiskich Serbow'' [[Arnošt Muka|Arnošta Muki]] (digitalizat)
{{Cyrkwinski wobwod Budyšin-Kamjenc}}
{{Coordinate|NS=51.258293 |EW=14.560207 |type=landmark |region=DE-SN}}
[[Kategorija:Malešecy]]
[[Kategorija:Ewangelsko-lutherski cyrkwinski twar]]
[[Kategorija:Cyrkwinske twarjenje w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Kulturny pomnik w Budyskim wokrjesu]]
2xqq9bescl4iju3zuurmwusdtk94i4p
Bukečanska cyrkej
0
39311
391483
382089
2026-07-08T14:29:30Z
J budissin
7
391483
wikitext
text/x-wiki
[[Dataja:Kirche Hochkirch.jpg|mini|upright|Bukečanska cyrkej]]
'''Bukečanska cyrkej''' je ewangelsko-lutherska cyrkej w [[Bukecy|Bukecach]] w [[Wokrjes Budyšin|Budyskim wokrjesu]]. Wona słuži Bukečanskej ewangelskej wosadźe w cyrkwinskim wobwodźe Budyšin-Kamjenc ewangelskeje krajneje cyrkwje w [[Sakska|Sakskej]]. Wona słuša k mało ewangelskim cyrkwjam, hdźež so sčasami tež dźensa hišće [[serbšćina|serbsce]] prěduje.
Stary Bukečanski kěrchow z někotrymi serbskim narownymi pomnikami, mjez druhim wot [[Kito Lorenc|Kita Lorenca]], nadeńdźe so wokoło cyrkwje, mjeztym zo leži wo wjele wjetše nowe pohrjebnišćo kusk zdalene do wuchodneho směra. Tež tu so někotre serbske narowne kamjenje namakaja, mjez druhim wot Lubjenskec a Zobic swójbow. Na starym kěrchowje nadeńdu so tež stare Bukečanske zwony ze serbskimi napisami.
Ewangelska cyrkej w Bukecach steji jako kulturny pomnik pod škitom.
== Stawizny ==
Bukečanska cyrkej wobsteješe hižo w zažnym 13. lětstotku a bu w lěće [[1222]] [[Budyšin|Budyskemu]] dekanatej podstajena. To je zdobom lěto prěnjeho naspomnjenja cyrkwje a wsy jako ''Bukewicz''. Starša cyrkej naruna so w lěće 1717 přez nowotwar, při čimž so wěža hakle 1750 natwari. Bitwu pola Bukec dnja 14. oktobra 1758 kaž tež [[Bitwa pola Budyšina|Bitwu pola Budyšina]] w meji 1813 cyrkej bjez wjetšich wobškodźenjow přetra.
1947 wotmě so Serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Bukecach.
== Wosada ==
Do Bukečanskeje wosady słušeja wjeski [[Błócany]], [[Čornjow]], [[Delany (wjes)|Delany]], [[Kołwaz]], [[Koporcy]], [[Lejno (Bukecy)|Lejno]], [[Mješicy]], [[Něćin]], [[Pomorcy]], [[Rachlow pod Čornobohom|Rachlow]], [[Rodecy]], [[Sowrjecy]], [[Šekecy]], [[Trjebjeńca]], [[Wadecy]], [[Wawicy]], [[Wuježk pod Čornobohom|Wuježk]], [[Wysoka (Kubšicy)|Wysoka]] a [[Žornosyki]].
Hač do lěta 1967 bě tež [[Łusk]] dźěl Bukečanskeje wosady, bu pak w tutym lěće přefarowany do blišeho [[Kotecy|Kotec]].
== Fararjo ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
! doba !! mjeno !! ródna wjes !! žiwjenske daty !! přispomnjenki
|-
| 1600–1605 || [[Hrjehor Martini]] || [[Dažin]] || ~1575–1632 ||
|-
| 1627–1633 || [[Kaspar Wjelan]] || || † 1633 ||
|-
| 1634–1638 || [[Jan Wjelan (1570)|Jan Wjelan]] || [[Tšadow]] (DŁ) || 1570–1638 || do toho w [[Kotečanska cyrkej|Kotecach]]
|-
| 1639–1658 || [[Měrćin Budar]] || [[Wujězd]] || 1603–1658 || do toho w [[Minakałska cyrkej|Minakale]]
|-
| 1659–1708 || [[Křesćan Küffner]] || [[Kamjenc]] || 1633–1708 ||
|-
| 1708–1728 || [[Jan Wawer]] || [[Mješicy]] || 1672–1728 ||
|-
| 1729–1739 || [[Samuel Krygar]] || [[Minakał]] || 1701–1739 ||
|-
| 1739–1757 || [[Jan Bjedrich Langa (1709)|Jan Bjedrich Langa]] || [[Smělna]] || 1709–1757 ||
|-
| 1759–1794 || [[Jurij Janka]] || [[Kašecy]] || 1724–1794 ||
|-
| 1795–1825 || [[Korla Bohumił Janka]] || [[Bukecy]] || 1766–1825 ||
|-
| 1826–1868 || [[Michał Mjeń]] || [[Budyšin]] || 1791–1875 ||
|-
| 1868–1881 || [[Pětr Łahoda]] || [[Smochćicy]] || 1812–1900 ||
|-
| 1881–1910 || [[Korla Awgust Kubica]] || [[Spale]] || 1842–1914 ||
|-
| 1910–1941 || [[Gustaw Alwin Mjerwa]] || [[Dažin]] || 1882–1958 ||
|-
| 1941–1945 || ''Ernst Heinz Neustadt'' || [[Drježdźany]] || 1909–1996 || po tym w Drježdźanach
|-
| 1946–1958 || [[Gustaw Alwin Mjerwa]] || [[Dažin]] || 1882–1958 ||
|-
| 1959–1979 || [[Gerat Lazar]] || || 1910–1992 ||
|-
| 1979–1987 || Andreas Taesler || [[Rěčicy]] || || po tym w [[Berthelsdorf]]je
|-
| 1988–1995 || Dietrich Bauer || [[Lipsk]] || ||
|-
| wot 1997 || [[Thomas Haenchen]] || [[Mišno]] || * 1968 ||
|-
|}
== Wobrazy ==
<gallery mode="packed">
Bukecy Stary kěrchow 19.jpg|Južna fasada z knježej ložu
Hochkirch Kirche (12).jpg|Narowny pomnik při cyrkwinej muri
Bukečanska cyrkej 02.jpg|Nutřkowny napohlad
Bukečanska cyrkej 05.jpg|Dwurěčny napis při misionskim kašćiku
Church organ in Hochkirch.JPG|Cyrkwine byrgle
</gallery>
== Literatura ==
* {{BKD|34|218–228|224|Hochkirch}}
== Wotkazy ==
{{Commonscat|Kirche Hochkirch|Ewangelska cyrkej w Bukecach}}
* [https://www.kirche-hochkirch.de/neu/index.html Webstrona] Bukečanskeje wosady (němsce, serbsce)
* [https://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/100087/353/ Wopisanje Bukečanskeje wosady] w ''Statistice Łužiskich Serbow'' [[Arnošt Muka|Arnošta Muki]] (digitalizat)
* [[Korla Awgust Kubica|Kubitz]]: [http://digital.slub-dresden.de/id250232146/121 ''Die Parochie Hochkirch.''] W: Neue sächsische Kirchengalerie, Die Diöcese Löbau. Lipsk, 1908 (digitalizat).
{{Cyrkwinski wobwod Budyšin-Kamjenc}}
{{Coordinate|NS=51.149016 |EW=14.570339 |type=landmark |region=DE-SN}}
[[Kategorija:Bukecy]]
[[Kategorija:Ewangelsko-lutherski cyrkwinski twar]]
[[Kategorija:Cyrkwinske twarjenje w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Kulturny pomnik w Budyskim wokrjesu]]
6zzkr3nylusmrdo4majv96sj5bp5s3n
Ketličanska cyrkej
0
39349
391484
390825
2026-07-08T14:30:48Z
J budissin
7
391484
wikitext
text/x-wiki
[[Dataja:20170316455MDR Kittlitz (Löbau) Kirche.jpg|mini|upright|Ketličanska cyrkej]]
'''Ketličanska cyrkej''' (''Cyrkej swjateje Trojicy'', {{wrěči|de}} ''St.-Trinitatis-Kirche'') je ewangelsko-lutherska wosadna cyrkej w [[Ketlicy|Ketlicach]] w [[Wokrjes Zhorjelc|Zhorjelskim wokrjesu]]. Wona słuži Ketličansko-Nosačanskej ewangelskej wosadźe w cyrkwinskim wobwodźe Lubij-Žitawa ewangelskeje krajneje cyrkwje [[Sakska|Sakskeje]]. Hač do lěta 1926/27 je so tu tež [[serbšćina|serbsce]] prědowało.
Ketličanski kěrchow, mjez druhim z rowami kantora a serbskeho komponista [[Korla Awgust Kocor|Korle Awgusta Kocora]] a fararjow [[Michał Domaška|Michała Domaški]] a [[Jan Renč|Jana Renča]], rozpřestrěwa so wokoło cyrkwje.
Ewangelska cyrkej w Ketlicach steji jako kulturny pomnik pod škitom. Z dwěmaj emporomaj słuša k najwjetšim wjesnym cyrkwjam regiona.
== Stawizny ==
Ketličanska wosada je jedna z najstaršich w [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]] a wužiwaše so za čas němskeje kolonizacije jako zepěranišćo za misioněrowanje pohanskich [[Serbja|Serbow]]. Hižo do załoženja [[Lubij]]a wobjimowaše wjace hač 30 wokolnych wsow. W lěće 1252 naruna so kapałka z 11. lětstotka přez gotisku cyrkej. Pod knjejstwom Ketličanskeho knjeza Karla Gotthelfa z Hund a Altengrotkau bu cyrkej wot 1749 do 1775 nowo natwarjena. Wosada sama měješe tež ležownostne wobsydstwo, tak wukonješe knjejstwo nad [[Wujězd]]om.
Za čas [[Arnošt Muka|Arnošta Muki]] bě hišće třećina Ketličanskeje ludnosće serbskorěčna a Bože słužby běchu kóždu njedźelu a na swjatych dnjach serbske a němske.
== Wosada ==
Do Ketličanskeje wosady słušeja nimo Ketlic samych wjeski [[Bělecy]], [[Dažin]], [[Hłušina]], [[Jawornik]], [[Korecy]], [[Łuwoćicy]], [[Luchow]], [[Małe Radměrcy]], [[Mučnica (wjes)|Mučnica]], [[Njechań]], [[Njeznarowy]], [[Serbske Kundraćicy]], [[Serbske Pawlecy]], [[Sobołsk]], [[Stara Chójnica]], [[Stwěšin]], [[Wopaleń]], [[Wujer]] a [[Wujězd]]. Prjedy běchu tež ewangelscy wobydlerjo [[Róžany|Róžan]] do Ketlic zafarowani.
== Fararjo ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
! doba !! mjeno !! ródna wjes !! žiwjenske daty !! přispomnjenki
|-
| 1614–1627 || Jan Prätorius || || † 1627 ||
|-
| 1737–1753 || [[Jan Wićaz]] || [[Přišecy]] || 1710–1772 ||
|-
| 1849–1871 || [[Korla Gustaw Klin]] || [[Bart]] || 1806–1890 ||
|-
| 1871–1888 || [[Jan Korla Renč]] || [[Skanecy]] || 1821–1888 ||
|-
| 1888–1916 || [[Jan Renč]] || [[Ketlicy]] || 1856–1916 || syn předchadnika
|-
| 1904–1910 || [[Wylem Nowy]] || [[Bórkowy]] || 1870–1933 ||
|-
| 1910–1927 || Friedrich Walter Max Mrózak || [[Hrodźišćo (Wóspork)|Hrodźišćo]] || * 1883 || syn [[Oswald Mrózak|Oswalda Mrózaka]]; po tym do Störmthala
|-
| 1916–1926 || [[Pawoł Mrózak|Pawoł Jurij Mrózak]] || [[Malešecy]] || 1877–1931 || syn [[Oswald Mrózak|Oswalda Mrózaka]]; do toho w [[Budyšinska cyrkej|Budyšinku]], po tym do [[Bartska cyrkej|Barta]]
|-
|}
Nimo toho skutkowachu w Ketlicach [[Jurij Šěrc]] (diakon 1655–60), [[Chryša Šlenkar]] (diakon 1707–16), [[Matej Šołta]] (diakon 1730–73), [[Jan Jakub Pětška]] (diakon 1773–1823) a [[Franc Moric Domaška]] (kapłan 1892–98).
== Wobrazy ==
<gallery mode="packed">
Kittlitz Kirche.jpg|Cyrkej z farskim dworom
20170316450DR Kittlitz (Löbau) Kirche.jpg|Napohlad južneje fasady
Löbau Kittlitz - Weißenberger Landstraße - Trinitatiskirche 03 ies.jpg|Cyrkwina wěža
Ketlicy – Ewangelska cyrkej 6.jpg|Nutřkowny napohlad
Ketlicy – Ewangelska cyrkej 2.jpg|Byrgle
</gallery>
== Literatura ==
* {{BKD|34|242–265|248|Kittlitz}}
* [[Jan Renč|Johann Rentsch]] [Jan Renč]: ''Geschichte der Kirche und Kirchfahrt Kittlitz.'' Smoler, Budyšin 1884 ([https://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/18843/3/ digitalizat])
* Rentsch: [http://digital.slub-dresden.de/id250232146/141 ''Die Parochie Kittlitz.''] W: Neue sächsische Kirchengalerie, Die Diöcese Löbau. Lipsk, 1908 (digitalizat).
== Wotkazy ==
{{Commonscat|Trinitatiskirche (Kittlitz)|Cyrkej swj. Trojicy w Ketlicach}}
* [https://web.archive.org/web/20200223001338/https://www.kirche-kittlitz-nostitz.de/ Webstrona] wosady Ketlicy-Nosaćicy {{ref-de}}
* [https://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/100087/364/0/ Wopisanje Ketličanskeje wosady] w ''Statistice Łužiskich Serbow'' [[Arnošt Muka|Arnošta Muki]] (digitalizat)
{{Coordinate|NS=51/7/56 |EW=14/40/33 |type=landmark |region=DE-SN}}
[[Kategorija:Lubij]]
[[Kategorija:Ewangelsko-lutherski cyrkwinski twar]]
[[Kategorija:Cyrkwinske twarjenje w Zhorjelskim wokrjesu]]
rwbsd6as3fwbv8grjrq8huro635u1k7
Jan Hórčanski
0
39723
391485
389592
2026-07-08T14:32:06Z
J budissin
7
391485
wikitext
text/x-wiki
'''Jan Hórčanski''' ({{wrěči|de}} ''Johann Hortzschansky''; * [[19. meje]] [[1722]] we [[Wujězd|Wujězdźe pola Ketlic]], † [[18. decembra]] [[1799]] w [[Zhorjelc]]u) bě [[Serbja|serbski]] gymnazialny wučer, spisowaćel a rozswětler.
Wón narodźi so jako syn Wujězdźanskeho šewca Pětra Hórčanskeho a jeho mandźelskeje Doroteje a chodźeše na nastork [[Ketličanska cyrkej|Ketličanskeho]] diakona [[Matej Šołta|Mateja Šołty]] na šulu w [[Lubij]]u a wot 1738 na [[Budyšin|Budyski]] gymnazij. Wot 1743 do 1746 studowaše we [[Wittenberg]]u ewangelsku teologiju. Po nawróće do Łužicy dźěłaše hač do lěta 1759 na wšelakich městnach jako domjacy wučer, naposledk w Zhorjelcu. Tam zastupi 1759 do wučerskeje słužby a sta so w lěće 1768 z konrektorom tamnišeho gymnazija.
Hórčanski so přez swoje moderne wuwučowanske metody kaž tež přez historiske slědźenja wuznamjeni. Jako přećel [[Karl Gottlob von Anton|Karla Gottloba von Antona]] a [[Josef Dobrovský|Josefa Dobrovskeho]] zastupowaše rozswětlerske ideje a spěchowaše reformy w šulstwje. Jako spisowaćel wěnowaše so mjez druhim hornjołužiskim stawiznam, ale tež prašenjam serbskeho luda, mjez druhim spisa knižku ''Prěnja proba serskich kěrlišow'' (Lubij 1748). Najwažnišej pojednani wo serbskej tematice stej pak ''Gedanken eines Oberlausitzer Wenden...'' a ''Von den Sitten und Gebräuchen...'' (wobě 1782). Wěnowaše so tež nabožinskim temam a zawostaji něhdźe 600 składnostnych basnjow.
Wot lěta 1764 bě woženjeny z Johannu Christianu, rodź. Wendlerec, z kotrejž měještaj štyri dźěći, dweju synow a dwě dźowce. Jeho syn Jan Awgust Ferdinand Hórčanski (1771–1831) skutkowaše w ródnym Zhorjelcu jako rysowanski wučer na gymnaziju.
Jan Hórčanski běše wot jeje załoženja w lěće 1779 čłon [[Hornjołužiska towaršnosć wědomosćow|Hornjołužiskeje towaršnosće wědomosćow]].
== Spisy ==
* ''[https://sachsen.digital/werkansicht/dlf/383153/5/0/ Kurtzgefaßte Historie des Markgraffthums Ober Lausitz.]'' Rukopis, 142 stron, po 1759.
* ''[https://sachsen.digital/werkansicht/dlf/335173/3/0/ Geschichte der Stadt Görlitz.]'' Rukopis, 124 łopjenow, mjez 1778 a 1799
* ''[https://web.archive.org/web/20210611211932/http://digitale.bibliothek.uni-halle.de/vd18/content/pageview/2542872 Gedanken eines Oberlausitzer Wenden über das Schicksal seiner Nation mit flüchtiger, doch unparteiischer Feder entworfen nebst Anmerkungen].'' Bautzen 1782.
* ''Von den Sitten und Gebräuchen der heutigen Wenden.'' W: Provinzialblätter 1782, str. 1–16, 125–142, 249–263, 373–387; znowa: [[Lětopis]] C 10 (1967), str. 102–140, ze zawodom [[Siegmund Musiat|Siegmunda Musiata]]
* ''Versuch über die Sprache der Wenden in der Oberlausitz.'' W: Lausizische Monatsschrift 1797, str. 212–271, 337–351
== Literatura ==
{{Jenč do 1800|15–17}}
* G. F. Otto: ''Lexikon der Oberlausitzischen Schriftsteller und Künstler.'' 2. zwjazk, Zhorjelc 1803, str. 177–182 ([https://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/139722/191/ digitalizat])
* Siegmund Musiat: ''Über die volkskundlichen Werke von Johann Hortzschansky und Michael Conrad.'' W: Lětopis C 10 (1967), str. 98–100
== Žórło ==
{{Nbs|rk|Hórčanski, Jan|203}}
== Wotkaz ==
* [https://saebi.isgv.de/biografie/Johann_Hortzschansky_(1722-1799) Jan Hórčanski] w Sakskej biografiji (tež serbsce)
{{DEFAULTSORT:Hórčanski, Jan}}
[[Kategorija:Muž]]
[[Kategorija:Rodź. 1722]]
[[Kategorija:Zemr. 1799]]
[[Kategorija:Serb]]
[[Kategorija:Wučer]]
[[Kategorija:Spisowaćel]]
[[Kategorija:Basnik]]
[[Kategorija:Awtor]]
[[Kategorija:Serbska literatura]]
[[Kategorija:Literatura (18. lětstotk)]]
[[Kategorija:Wosoba (Wujezd)]]
[[Kategorija:Wosoba (Zhorjelc)]]
2f35jaa4ldp95d1ndftbrkup9ytr3we
2026
0
41525
391535
391342
2026-07-09T09:38:28Z
J budissin
7
/* Wumrěće */
391535
wikitext
text/x-wiki
{{Lěta}}
{{Lětna protyka|lěto=2026}}
{{Lěto w druhich kalendrach}}
'''2026''' je normalne [[lěto]] z 365 dnjemi.
== Podawki ==
* {{0}}[[1. januara]]: [[Bołharska]] přistupi jako 21. kraj [[euro|europasmu]].
* {{0}}[[3. januara]]: [[Zjednoćene staty]] nadpaduja [[Venezuela|Venezuelu]], zajmu prezidenta [[Nicolás Maduro|Maduro]] a wotwjedu jeho z lětadłom do jastwa w [[New York City|New Yorku]].
* ''{{0}}[[8. měrca]]: Wólby do krajneho sejma w [[Badensko-Württembergska|Badensko-Württembergskej]]''
* ''[[22. měrca]]: Wólby do krajneho sejma w [[Porynsko-Pfalca|Porynsko-Pfalcy]]''
* ''{{0}}[[6. septembra]]: Wólby do krajneho sejma w [[Saksko-Anhaltska|Saksko-Anhaltskej]]''
* ''[[20. septembra]]: Wólby do senata w [[Berlin]]je a do krajneho sejma w [[Mecklenburgsko-Předpomorska|Mecklenburgsko-Předpomorskej]]''
* ''wólby do [[Folketing]]a w [[Danska|Danskej]]''
* ''wólby do parlamentow w [[Słowjenska|Słowjenskej]], [[Madźarska|Madźarskej]], [[Israel]]u a w [[Libanon]]je''
* ''nowember: wólby do Domu reprezentantow w [[Zjednoćene staty Ameriki|Zjednoćenych statach]]''
== Wumrěće ==
* [[10. januara]]: [[Erich von Däniken]] – šwicarski awtor a spisowaćel (* [[1935]])
* [[21. januara]]: [[Angelika Mann]] – němska spěwarka a dźiwadźelnica (* [[1949]])
* {{0}}[[1. februara]]: [[Rita Süssmuth]] – němska politikarka (* [[1937]])
* {{0}}[[3. februara]]: [[Saif al-Islam al-Gaddafi]] – libyski architekt a politikar (* [[1972]])
* [[17. februara]]: [[Jesse Jackson]] – US-ameriski měšnik, aktiwist a politikar (* [[1941]])
* [[24. februara]]: '''[[Cyril Kola]]''' – serbski publicist, spisowaćel a kulturowědnik (* [[1927]])
* [[13. měrca]]: [[Zbigniew Kościów]] – pólski hudźbny pedagoga a wědomostnik, přećel Serbow (* [[1929]])
* [[14. měrca]]: [[Jürgen Habermas]] – němski filozof a sociologa (* [[1929]])
* [[27. měrca]]: [[Alexander Kluge]] – němski awtor a režiser (* [[1932]])
* [[15. meje]]: '''[[Křesćan Bart]]''' – serbski dźiwadźelnik (* [[1934]])
* {{0}}[[8. julija]]: [[Bonnie Tyler]] – waliziska spěwarka (* [[1951]])
== Róčnicy ==
* [[15. januara]]: 25. narodniny [[Wikipedija|Wikipedije]]
* {{0}}[[4. julija]]: 250. róčnica njewotwisnosće Zjednoćenych statow wot [[Zjednoćene kralestwo|Wulkobritaniskeje]]
* {{0}}[[2. oktobra]]: 20. narodniny hornjoserbskeje Wikipedije
<!--== Myta ==
* -->
== Dalše ==
* [[Kulturna stolica Europy|Kulturnej stolicy Europy]]: [[Trenčín]] ([[Słowakska]]), [[Oulu]] ([[Finska]])
== Wotkaz ==
{{Commonscat}}
[[Kategorija:2026| ]]
[[Kategorija:Lěto (21. lětstotk)]]
95ptptt5kh9d6o4ovrm89i8wyztc7to
Šwobičanska woda
0
41666
391542
391264
2026-07-09T09:56:06Z
J budissin
7
391542
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik rěka
|Mjeno = Šwobičanska woda
|Originalne mjeno = Schwosdorfer Wasser
|Wobraz = KM Zschornau Schwosdorfer W alt.jpg
|Wopisanje = Rěčka před [[Čornow]]om
|Běži přez = Kamjenc
|Žórło = juhowuchodnje [[Šwobicy|Šwobic]]
|Wuliw = pola [[Křidoł]]a do [[Čorny Halštrow|Čorneho Halštrowa]]
|Žórło-šěrina = 51.260973
|Žórło-dołhota = 14.031511
|Žórło-ISO = DE-SN
|Wuliw-šěrina = 51.310414
|Wuliw-dołhota = 14.146645
|Mórski basenk = [[Čorny Halštrow]] → [[Łobjo]] → '''[[Sewjerne morjo]]'''
|Rěčina =
|Dołhosć = 12
|Přestrjeń rěčiny =
|Spad rěki =
|Wysokosć žórła = 242 <!-- Sachsenatlas -->
|Wysokosć wuliwa = 143
|Commons = Category:Schwosdorfer Wasser
}}
'''Šwobičanska woda''' ({{wrěči|de}} ''Schwosdorfer Wasser'') je rěčka na zapadźe [[Hornja Łužica|Hornjeje Łužicy]] a lěwy přitok [[Čorny Halštrow|Čorneho Halštrowa]].
Na swojim něhdźe dwanaće kilometrow dołhim běhu wostanje rěčka na teritoriju města [[Kamjenc]]a. Wona so juhowuchodnje [[Šwobicy|Šwobic]] w lěsu wužórli a ćeče potom do sewjerneho směra přez mjeno dawacu wjesku a dale do [[Brunow]]a, hdźež zastaruje Hraničny hat z wodu. Dale běži do wuchoda a přeprěkuje [[Lubnjow (wjes)|Lubnjow]]. W susodnym [[Bambruch]]u twori łučina Šwobičanskeje wody tamnišu nawjes. Tež w [[Čornow]]je ćeče přez samu wjes. Něhdźe 1700 metrow za Čornowom wuliwa so kanalizowana rěčka wotlěwa do Čorneho Halštrowa.
Rěčka je nimale po cyłym běhu zrunana a ma jenož jara mało přirodźe bliske wotrězki.
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Schwosdorfer Wasser|Šwobičanska woda}}
[[Kategorija:Čorny Halštrow| ]]
[[Kategorija:Rěka w Sakskej]]
[[Kategorija:Kamjenc]]
[[Kategorija:Rěka w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Přitočnišćo Łobja|2]]
[[Kategorija:Rěka w Europje]]
ezq6y8bosnmj4y7ee4a3whfxw8ap8m4
Dobroščanka
0
41670
391539
391302
2026-07-09T09:51:15Z
J budissin
7
391539
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik rěka
|Mjeno = Dobroščanka
|Originalne mjeno = Doberschützer Wasser
|Wobraz = Rachlow – spušćadło.jpg
|Wopisanje = Spušćadło při Dobroščance w Rachlowje
|Běži přez = Budyski wokrjes
|Žórło = južnje [[Hórki|Hórkow]]
|Wuliw = pola [[Brěžki|Brěžkow]] do [[Wudra|Wudry]]
|Žórło-šěrina = 51.258124
|Žórło-dołhota = 14.255360
|Žórło-ISO = DE-SN
|Wuliw-šěrina = 51.380131
|Wuliw-dołhota = 14.261137
|Mórski basenk = [[Čorny Halštrow]] → [[Łobjo]] → '''[[Sewjerne morjo]]'''
|Dołhosć = 17,91<ref name="steckbrief">Krajny zarjad za wobswět, ratarstwo a geologiju: [https://www.umwelt.sachsen.de/umwelt/infosysteme/owk_steckbriefe_22/Steckbrief_FWK_DESN_538149922.pdf Steckbrief Oberflächenwasserkörper]</ref>
|Přestrjeń rěčiny = 38,51
|Spad rěki =
|Wysokosć žórła = 185 <!-- Sachsenatlas -->
|Wysokosć wuliwa = 123
|Commons =
}}
'''Dobroščanka''' (tež ''Dobroščanska rěčka''; {{wrěči|de}} ''Doberschützer Wasser'') je něhdźe 18 kilometrow dołha rěčka w [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]] a prawy přitok [[Čorny Halštrow|Čorneho Halštrowa]] respektiwnje [[Wudra|Wudry]].
Wona so wužórli južnje [[Hórki|Hórkow]] w [[Chrósćicy|Chrósćanskej]] gmejnje a ćeče potom přez [[Dobrošicy]], [[Koslow]], [[Jitk]] a [[Rachlow (Kulow)|Rachlow]] hač do [[Brěžki|Brěžkow]], hdźež so wotprawa wuliwa do [[Wudra|Wudry]], kanalizowaneho promjenja Čorneho Halštrowa. Poprawom wuliwaše so kusk dale na juhu bjezposrědnje do Halštrowa.
Dobroščanka zastaruje wjele hatow z wodu, tak wokoło Koslowa a Jitka kaž tež [[Wólšank a Zdźark]] pola [[Komorow (Rakecy)|Komorowa]]. Na polach je wona dźensa zwjetša zrunana. Jeje cyłkowny ekologiski staw płaći jako špatny.<ref name="steckbrief"/>
Po rěčce je pomjenowane ptačoškitne pasmo, kotrež saha wot Hórkow hač do Rachlowa.
== Nóžki ==
<references />
[[Kategorija:Čorny Halštrow| ]]
[[Kategorija:Rěka w Sakskej]]
[[Kategorija:Chrósćicy]]
[[Kategorija:Njeswačidło]]
[[Kategorija:Rakecy]]
[[Kategorija:Kulow]]
[[Kategorija:Rěka w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Přitočnišćo Łobja|2]]
[[Kategorija:Rěka w Europje]]
2vvsy0jgswzkjmimugw4bavzhiend14
Wujezd
0
41690
391463
2026-07-08T13:23:14Z
J budissin
7
J budissin je stronu [[Wujezd]] do [[Wujězd]] přesunył: mjeztym płaćiwy prawopis
391463
wikitext
text/x-wiki
#WEITERLEITUNG [[Wujězd]]
o8b2jtmy2dvrc7kiv5i4wgt7obvkp3h
Oblasć Kijew
0
41691
391496
2026-07-08T18:12:26Z
J budissin
7
J budissin je stronu [[Oblasć Kijew]] do [[Oblasć Kyjiw]] přesunył
391496
wikitext
text/x-wiki
#WEITERLEITUNG [[Oblasć Kyjiw]]
966mpietsc2j7bvt9numbz5q8o4m3id