Sorabistika

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="hsb">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedija</sitename>
    <dbname>hsbwiki</dbname>
    <base>https://hsb.wikipedia.org/wiki/H%C5%82owna_strona</base>
    <generator>MediaWiki 1.48.0-wmf.1</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Specialnje</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Diskusija</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Wužiwar</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Diskusija z wužiwarjom</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedija</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedija diskusija</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Dataja</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Diskusija k dataji</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki diskusija</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Předłoha</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Diskusija k předłoze</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Pomoc</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Pomoc diskusija</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategorija</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Diskusija ke kategoriji</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modul</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Modul diskusija</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Veranstaltung</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Veranstaltung Diskussion</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Sorabistika</title>
    <ns>0</ns>
    <id>60</id>
    <revision>
      <id>392829</id>
      <parentid>390234</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T05:26:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>21326</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>392829</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="862" sha1="mhlf7y7b629v9u6d0v52p8ue07yo1zc" xml:space="preserve">'''Sorabistika''' je wědomostny předmjet, kotryž zaběra so we wšelakich tematiskich wobłukach z Łužiskimi Serbami: [[rěčespyt]], [[literatura]], kulturne a socialne [[stawizny]] atd. Přisłuša tuž [[slawistika|slawistice]].

Sorabistika wuwučuje so na [[Institut za sorabistiku|Instituće za sorabistiku]] na [[Lipšćanska uniwersita|uniwersiće w Lipsku]]. We Łužicy zaběra so [[Serbski institut]] ze sorabistiku.

Předmjet wuwučuje so tež na dalšich uniwersitach, wosebje w [[Praha|Praze]] (wot lěta 1901 na [[Karlowa uniwersita|Karlowej uniwersiće]]), [[Lwów|Lwowje]] a [[Waršawa|Waršawje]].

== Wotkaz ==
* [https://web.archive.org/web/20260114023737/https://www.philol.uni-leipzig.de/sorabistik Lipšćanska uniwersita – Institut za sorabistiku]

{{DISPLAYTITLE:sorabistika}}
[[Kategorija:Serbšćina]]
[[Kategorija:Slawistika]]</text>
      <sha1>mhlf7y7b629v9u6d0v52p8ue07yo1zc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hród Lemberk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4283</id>
    <revision>
      <id>392822</id>
      <parentid>390674</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T02:17:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>21326</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>392822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13322" sha1="t6x8m92nulvdgf8qjl1yh2bp424ox93" xml:space="preserve">{{Zajimawostka - Hród
|Hornjoserbske mjeno  = Hród Lemberk
|Originalne mjeno     =  Zámek Lemberk
|Wobraz               = Zámek Lemberk - celek (3).JPG
|Wopisanje wobraza    = Hród Lemberk, cyłkowny napohlad 
|Šěrokosć wobraza     = 
|Kraj                 =  Čěska
|Mjeno połoženja      = wjes
|Połoženje            =  Lvová pola [[Jablonné v Podještědí]]
|Koordinaty           = 
|Załožer              =  Havel z Lemberka
|Prěnje naspomnjenje  =  1244
|Załoženje            =  w XIII. lětstotku
|Daty załoženja       = 
|Započatk twarjenja   = 
|Kónc twarjenja       = 
|Tuchwilny status     = Městno za wustajeńcy, koncerty a dźiwadłowe předstajenja
|Tuchwilny staw       = renowěrowany
|Webowe sydło         = 
|Commons              = 
}}

[[Hród]] '''Lemberk''' steji na wyšinje nad dołom Panenskeje rěčki ({{wrěči|cs}} ''Panenský potok'') pola wsy Lvová, njedaloko sewjeročěskeho města [[Jablonné v Podještědí]] ({{wrěči|de}} ''Deutsch-Gabel'').

== Stawizny ==
Jeho předchadnik běše srjedźowěkowski hród, załoženy snano we 40. lětach 13. lětstotka jako stražna pomjezna twjerdźizna na wobchodnej šćežce z Čech do Žitawy. Mjeno hrodu, kotrehož eksistenca je prěni raz w lěće 1244 dokładźena, bu wot rodoweho znamjenja Markwartičanow, kotrež běše lawica, wotwodźene. Załožićel hrodu běše najskerje Havel z Lemberka, kiž k prěnim  wosobinam na kralowskim dworje [[Wjacław I.|Wjacława I.]] a [[Přemysł Otakar II.|Přemysła Otakara II.]] słušeše a běše wuznamna zepěra cyrkwje w Čechach. Při wuprawje Wjacława I. na [[Morawa|Morawu]] zezna swoju přichodnu mandźelsku [[Swjata Zdźisława|Zdźisławu]], kotrejež nan běše morawski magnat Přibyslav z  Křižanova, knjez na Veveří a [[Brno|Brnje]]. Jeje mać Sibylla, jedna z  dwórnych damow kralowny Kunhuty, załoži klóšter we Žďáru nad Sázavou. Po žeńtwje z Havelom přesydli [[Swjata Zdźisława|Zdźisława]] na Lemberk a zhromadnje z nim wobdźěleše so na natwarje města [[Jablonné v Podještědí|Jablonné]] kaž tež na załoženju tamnišeho klóštra. Měješe dwě dźěsći (Havela, kotryž bórze zemrě a Margaretu) a pokazowaše w tej dobje njewšědne socialne čuće: z financielnymi srědkami a swójskim dźěłom podpěrowaše klóšterski hospital a chudownju. Po přeslědźenju jich kosćowcowych powostankow je starobu 30-35 lět docpěła a zemrě po wšěm zdaću na tuberkulozu krótko před lětom 1252; jeje rownišćo je w katedrali [[Swj. Ławrjenc|Swj. Ławrjenca]] a [[Swjata Zdźisława|Swj. Zdźisławy]] w [[Jablonné v Podještědí|Jablonné]]. Jeje dobroćelske skutki su so z legendami stali a wona bu w lěće 1995 swjatoprajena.

Knježa z Lemberka dźeržachu hród hač do kónca 14. lětstotka, hdyž jeho wobsedźer Hašek z Lemberka, kotryž Korlu IV. na jeho diplomatiskich pućowanjach do cuzbnicy dopřewodźi. Za čas wobrónjenych zwadow [[Wjacław IV.|Wjacława IV.]] z kuzenkom [[Jošt Morawski|Joštom]] dóńdźe ke konfliktej mjez Hašekom a Janom z [[Wartenberg|Wartenberga]], při kotrymž bu Lemberk w lěće 1398 woblěhowany a po wšěm zdaću tež zdobyty. Po Hašekowej smjerći wokoło lěta 1400 so hród do wobsydstwa Wartenbergčanow dósta. Posledni z nich, [[Jan Chudoba z Ralska]], běše za čas [[Husity|husitskich wójnow]] na spočatku přiwisnik [[Siegismund|Siegismunda]], ale v lěće 1428 přeńdźe na stronu husitow a přija  na Lemberk husitsku wobsadku. Ani po bitwje pola [[Lipany|Lipan]] wšak njenasta pokoj w tudyšej kónčinje. Na někotrych hrodach, na přikład na njedalokim [[Stary Falkenburk|Starym Falkenburku]], wostawachu husitske wobsadki, kotrež rubježne wupady do wokoliny přewjedźechu. Sami Wartenbergčenjo přewjedźechu časte wupady do [[Łužica|Łužicy]] a [[Berkojo z Duby]], kotrymž Lemberk  wot 30. lět 15. lěstotka słušeše, wojowachu zaso ze sakskimi wjerchami. W 70. lětach 15. lětstotka kupi [[Jan z Elsnic]] Lemberk, kiž wottud rubježne wupady do [[Łužica|Łužicy]] přewjedźe. Po jeho  smjerći so wobsedźerjo často wotměnjachu, po zdaću bu tohodla dosć zapusćeny. Hdyž w lěće 1518 [[Hornja Łužica|hornjołužiski]] [[bohot]] [[Wilhelm z Illburga]] lemberkske knjejstwo kupi, běchu ze šěsć wsow na knjejstwje jenož dwě wobsydlene. K wožiwjenju hospodarstwa a z tym tež cyłeho knjejstwa hač po lěće 1550, hdyž Wilhelmowy hibićiwy přichodny syn [[Hendrich Kurcpach]] z [[Trachenberg|Trachenberga]] Lemberk zdźědźi. Tón da srjedźowěkowskej twjerdźiznje tež přez nowe přitwary a připrawy [[renesansa|renesansny]] charakter knjejskeho sydła a srjedźišća hospodarstwa. W lěće 1581 přewzachu [[Berkojo z Duby]] znowa hród, ale po smjerći Hendricha Berki bu knjejstwo [[Vratislav z Donína|Vratislava z Donina]] předate, kotremuž njedaloke [[Grabštejn|grabštejnske]] knjejstwo słušeše. Ród [[Donín|Doninow]] pak je cyłu kónčinu hač do kónca [[třicećilětna wójna|třicećilětneje wójny]] wobknježili, hdyž jich wobsydstwo po konfiskaciji wot Běłeje Hory 1623 kejžorskej krónje připadny. Bórze po tym kupi [[Albrecht z Waldstejna]] lemberkske knjejstwo a po jeho namócnej smjerći w lěće 1634 naby je [[Jan Rudolf Breda]]. Za njeho a jeho syna Christof dóńdźe po lěće 1660 k [[barok|baroknemu]] přetwarej hrodu po planach italskeho architekta [[Nicola Sebregondi]]. Srědki za te drohe twary nabywachu často přez njesmilne postupjenje napřećo njewólnikam, štož w lětomaj 1679 a 1680 k burskim zběžkam wjedźe. Rólnicy wusłachu najprjedy pósłanstwo ke kejžorej [[Leopold I.]], ale hdyž bu na pohnuće Christofa Bredy w [[Praha|Praze]] zajata, wotpokazachu wjesnjenjo roboćić. Někotry čas so drje w lěsach schowachu, ale hdyž běchu zaso na swoje statoki wróćili, buchu wjednicy zběžka do jastwa stysknjeni a zbytni dyrbjachu slub posłušnosće złožić. W lěće 1726 kupi [[Filip Josef Gallas]] Lemberk, kiž tehdy hižo na sewjerje [[Čechi|Čech]] [[Frýdlant|Frýdlant (Friedland)]], [[Liberec|Liberec (Reichenberg)]] a [[Grabštejn|Grabštejn (Grafenstein)]] wobsedźi.

Ale ani potom na knjejstwje pokoj njeběše. Za čas [[sydomlětna wójna|sydomlětneje wójny]] wobsadźi w lěće 1758 [[Pruska|pruske]] wójsko [[Jablonné v Podještědí|Jablonné]] a Lemberk a w hrodźe bu wójskowy lacaret připrawjeny. W lěće 1775 bu Lemberk přez zběžkarskich rólnikow poškodźeny a w awgusće 1813 bu zaso přez [[Napoleon|Napoleonowe]] wójska wobtřělował. [[Clamm-Gallasojo]] dźeržachu Lemberk hač do spočatka 20. lětstotka, hdyž jón poslednim zemjanskim wobsedźerjam, [[Auerspergenjo|Auersperganjam]], předachu. Ći dachu w lětach 1904-10 znowa interjer připrawić, kotrychž stukowu wuzdobu tehdy [[Jablonné v Podještědí|jablonski]] sochar a stukater [[Jan Dukat]] wuspěšnje renowěrowaše. Hród běše potom hač do lěta 1941 wobydleny, hdyž nacistiske zarjadnistwo jón zabra. Po lěće 1945 přeńdźe Lemberk do swójstwa stata, w lěće 1951 buchu w nim wustajenja muzeja za bydlensku kulturu 15.-19. lětstotka zaměstnjene. Lěta njezdźeržany objekt sej wšak rozsahłe porjedźenja wunući, tak zo wot lěta 1976 bu hród zawrjeny a je hakle wot njedawna zaso zjawnosći přistupny. Dźensa stej na Lemberku wustajenje swětoweho moderneho wumělskeho [[škleńčerstwo|škleńčerstwa]] a wustajenje, wěnowane [[Swjata Zdźisława|Swj. Zdźisławje]], zaměstnjenej. Nimo wobhladanjow tu tež koncerty a dźiwadłowe předstajenja wotměwaja.

[[Wobraz:lembwez.jpg|right|250px|Pohlad na wěžu hrodu Lemberk]] 
== Architektura ==
Prěnjotnu podobu hrodu z 13. lětstotka njeznajemy, dokelž bu přez pozdźiše přetwary zdźěla změnjena. Na hrodowskim skalnym wustupku, škitanym ze třoch bokow přez nahłe skłoniny, steji dźensa štyrikřidłowy dwuposchodowy twar z dworom, přistupny po wuskej šiji, škitane přez troje wrota z dwěmaj, prěnjotnje padacymaj mostomaj. Prěnje wrota, zatwarjene do wobhrodźenskeje murje, su ze zažneho [[barok|baroka]]. Za nimi pokročuje zastupny puć wokoło [[renesansa|renesansneho]] domika wrotarnje ze 16. lětstotka k druhim, [[renesansa|renesansnym]] wěžowym wrotam ze šindźelowej třěchu ze cyblemi a [[słónčny časnik|słónčnym časnikom]] nad [[portal|portalom]]. Wottud so přez zasypanu hrjebju k třećim wrotam, kotrež je w róžku hrodowskeho twarjenja zatwarjene a runjewon na hrodowski dwór wjedźe. Na lěwym boku steji [[gotika|gotiska]] hrodowska wěža, kotraž je najstarši dźěl hrodu a ze 14. lětstotka pochadźa. Při pozdźišich připrawach bu přez stołpowu chódbu zakónčena a z blachowej helmowej cyblojtej kupolu z lěta 1754 zakryta. Pod wěžu je na dworje [[barok|barokna]] torhošćowa studnja. Dźensnišu podobu dósta Lemberk něhdy mjez lětami 1560-1580, hdyž bu na městnje prěnjotneho wobtwjerdźenja wuchodne křidło hrodu wutwarjene a přez jeho zwjazanje ze zapadnym křidłom běše hrodowski blok wokoło dwora wotzamknjeny.

Po nastupje Bredow, kotřiž po wšěm zdaću chcychu z Lemberka rodowe sydło wutworić, běše hród z interjerom [[barok|baroknje]] připrawjeny. Wot spočatka 18. lětstotka běše Lemberk nakrajny hród, na kotrymž so wyšnosć jenož při składnosći zdźeržowaše. Dźak tomu njedóńdźe hižo we 18. a 19. lětstotkomaj k wjetšim twarskim zasaham a Lemberk wobchowa sej tak cyłkownje swoju zažnobaroknu podobu. W sewjernym křidle hrodu nasta přez zwjazanjom dweju poschodow wulka žurla (tež Ryćerska žurla mjenowana) z bohatymi stukami, štyrjomi wjerchowymi mólbami a 16 [[fresko|freskami]] ze scenami z [[třicećilětna wójna|třicećilětneje wójny]]. Te wšak pochadźeja ze 17. lětstotka, ale w 19. lětstotku buchu přez přemolowanje wothódnoćene. W susodstwje zastupneje wěže je hrodowska kapałka z 2. połojcy 17. lětstotka, bohaće wozdebjena ze zažnobaroknej stukaturu a wjerchowymi mólbami. W kapałce je tohorunja dotal fungowacy pišćelowy pozitiw z lěta 1723. W zapadnym křidle je rozsahła [[renesansa|renesansna]] jědźernja, mjenowana Bajkowa žurla po kasetowym wjerchu, w kotrehož 77 polach su sceny z [[Ezop|Ezopowych]] bajkow molowane, kotrež z doby wokoło lěta 1610 pochadźeja. We wuchodnym křidle su štyri dalše rumnosće z bohatymi wjerchowymi stukaturami, wobnowjenymi w prěnim lětdźesatku 20. lětstotka. W přizemju pod wěžu je rumnosć t. mj. čorneje kuchnje z wuhotowanjom ze 17. lětstotka.

[[Wobraz:lemdom1.jpg|left|250px|Tykowana chěža na hrodźe Lemberk]]
W předhrodźe, zwonka areala hrodu steja tři jednoposchodowe [[tykowana chěža|tykowane chěže]] ze 17. lětstotka pódla sebje. Dom z čisłom 5 je prěnjotny hosćenc z rumnej wjelbowej pincu z lěta 1680. Dale do juhozapdneho směra steji mały jednoposchodowy zažnobarokny hród Bredowskich z kamjentnym portalom (domowe čisło 11), natwarjeny po lěće 1674. [[Wobraz:lemdom2.jpg|right|250px|Bredowski hród]]Za nim je rozsahła zahroda, do kotrejež so přez portal ze znamjenjom Bredow zastupi. Na kromje zahrodneje terasy su [[torso|torsa]] [[mytologija|mytologiskich]] sochow rozdźělneho pochada a [[barok|barokne]] plastiki připisowane [[Maćij B. Braun|Maćijej B. Braunej]]. W parku su tež dwě fontanje ze 17. a 18. lětstotka. Nawjazowaca škitana lipowa aleja wjedźe k wobhrodźenemu bywšemu małemu kěrchowej z njewobchowanej '''Zdźisławinej kapałku''' z wěžičku a narownikami. Dalšej dwě škitanej aleji stej pod wyšinu pola wsy Lvová. Na wyšinje we wokolinje hrodu a předhrodu su plastiki wot socharjow ze wšěch kutow swěta rozbrojene, kotřiž so na Lemberku na wjacorych socharskich zetkanjach wobdźěluja. Pod wyšinu při puću do [[Jablonné v Podještědí|Jablonneho]] je hladane žórło &quot;dobreje wody&quot;, mjenowany '''Zdislavina studánka''' (hornjoserbsce: Zdźisławine žórleško). Wuzdoba je [[empire (stil wuměłstwa)|empirowy]] pawiljon z wosom [[Toskana|toskanskimi]] stołpami, natwarjeny w lěće 1862. Wyšina pod hrodom ma poměrnje bohate historiske podzemjo. W [[pěskowc|pěskowcowych]] skałach podłu hatow we wsy pod hrodom su wjacore pincy, z kotrychž někotre statne kubło wužiwa. Po rozsahu najwjetše su pincy na městnje zwottorhaneje knjejskeje piwarnje, wućesane w dźewjećdźesatych lětach 17. lětstotka. Wosebitosć je, zo so w podzemju tež přewažny dźěl technologije piwarnje inkluziwnje warjernje namaka. Zajimawy je tež w skale ćesany wódny podkopk ze žórłom. Pod hrodom samym leži tež 35 m dołhi podkopk, w kotrymž bu železowa ruda wudobyta. Snano wjedźechu runje mnoholičbne prózdnicy k nastaću powěsćow wo tajnych chódbach a chowankach, bjez kotrychž so Lemberk hižo njehodźi předstajić.


''Tekst tutoho nastawka je přełožk weboweje strony wo hrodźe Lemberk na https://web.archive.org/web/20070318003202/http://www.luzicke-hory.cz/ z čěšćiny. Wobrazy tohorunja z teje eksterneje weboweje strony pochadźeja. Wozjewjenje je so z dowolnosću awtora čěskeho originala stał.''

== Hlej tež ==
* [[Swjata Zdźisława]]

== Eksterny wotkazy ==
* http://www.luzicke-hory.cz


[[Kategorija:Hród w Čěskej]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1244]]</text>
      <sha1>t6x8m92nulvdgf8qjl1yh2bp424ox93</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dobřichovice</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5062</id>
    <revision>
      <id>392819</id>
      <parentid>365111</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T01:31:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>21326</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>392819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="878" sha1="870ghvod0bbq7patrgtokdmowajo4sx" xml:space="preserve">{{infokašćik město
|mjeno=Dobřichovice
|wobraz=Dobrichovice4183m.jpg
|wopon=Dobřichovice znak.png
|region-ISO=CZ-ST
|šěrina=49/55/39
|dołhota=14/16/38
|gmejnske čisło=020539198
|wokrjes=Praha-západ
|wysokosć=205
|přestrjeń=10.9
|póstowe čisło=252 29
|předwólba=
|webstrona=[http://www.dobrichovice.cz/ dobrichovice.cz]
}}

'''Dobřichovice''' je městačko&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20070929133454/http://www.psp.cz/sqw/text/text2.sqw?C=6&amp;T=k2006psp5r Rozhodnutí č. 6 předsedy Poslanecké sněmovny ze dne 26. září 2006]&lt;/ref&gt; w srjedźnej [[Čěska|Čěskej]] (wokrjes [[Praha-západ]]). Leži 205 metrow nad mórskej hładźinu juhozapadnje [[Praha|Prahi]] a ma něhdźe 3.500 wobydlerjow. Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta [[1253]].

== Žórła ==
&lt;references /&gt;

== Wotkaz ==
{{Commonscat}}

[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1253]]</text>
      <sha1>870ghvod0bbq7patrgtokdmowajo4sx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vlastimil Podracký</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12428</id>
    <revision>
      <id>392831</id>
      <parentid>381223</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T06:07:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>21326</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>392831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1474" sha1="m5vkt4ostiruleo4z9f1bbmumqfnt1r" xml:space="preserve">'''Vlastimil Podracký''' (* [[5. septembra]] [[1940]], [[Praha]]) je [[Čěska|čěski]] publicist a spisowaćel.

== Twórby (wuběr) ==
* ''Vyberte si šéfa'' (2001)
* ''Hrdinům se neděkuje: příběh Vladimíra Hučína'' (2006)
* ''Návrat k domovu: manifest tradicionalizmu'' (2004)
* ''Občanská obroda, konzervativní pohled na problémy současného světa'' (2003) 
* ''Pozor na tunelování!: Jak se tunelovalo a tuneluje a co proti tomu dělat'' (2001)
* ''Svoboda a řád v angažovaném konzervatizmu'' (2006)
* ''Žluté nebezpečí, pravdivá zpráva o stavu Evropy'' (2007)

== Eksterne wotkazy ==
* [https://web.archive.org/web/20201204102208/http://podracky.bigbloger.lidovky.cz/ Vlastimil Podracký], [[Lidové noviny]]
* [https://web.archive.org/web/20070626194505/http://virtually.cz/index.php?vypis=auth&amp;id=538 Vlastimil Podracký], [[Virtually.cz]]
* &lt;nowiki&gt;http://mbelza.sweb.cz/prod09.htm&lt;/nowiki&gt;
* [https://web.archive.org/web/20080118222906/http://euportal.cz/Authors/podracky.aspx Vlastimil Podracký], [[EUPortál]]
* Jan Kubalčík: ''[https://web.archive.org/web/20050503104053/http://www.konzervativniklub.cz/vypisclanku.php?id=12 Občanská obroda, Konzervativní pohled na problémy současného světa]''

{{DEFAULTSORT:Podracký, Vlastimil}}
[[Kategorija:Muž]]
[[Kategorija:Čech]]
[[Kategorija:Čěska literatura]]
[[Kategorija:Publicist]]
[[Kategorija:Rodź. 1940]]
[[Kategorija:Awtor]]
[[Kategorija:Literatura (21. lětstotk)]]</text>
      <sha1>m5vkt4ostiruleo4z9f1bbmumqfnt1r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Priština</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17696</id>
    <revision>
      <id>392826</id>
      <parentid>373929</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T04:39:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>21326</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>392826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2076" sha1="lw75067052wkk5ikbnocdc6dbvgrijv" xml:space="preserve">{{Infokašćik město
|mjeno serbske=Priština
|mjeno swójske={{lang|sq|Prishtinë/Prishtina}} {{ref-sq}}&lt;br/&gt; {{lang|sr|Приштина/Priština}} {{ref-sr}}
|wopon=Prishtina-Stema.PNG
|šěrina=42/39/48
|dołhota=21/9/44
|region-ISO=XK
|mapa=
|wysokosć=595
|přestrjeń=
|wobydlerstwo=145149
|staw=2011
|hustosć wobydlerstwa=
|póstowe čisło=10000
|předwólba= 38
|mêšćanosta= [[Shpend Ahmeti]] (LVV)
|Stronka w syći=[http://www.kk.rks-gov.net/prishtine kk.rks-gov.net/prishtine]
|Adresa=Komuna e Prishtinës&lt;br/&gt;Rruga UÇK&amp;nbsp;2&lt;br/&gt;10000 Prishtinë
}}

'''Priština''' (albansce ''Prishtinë/Prishtina'', kyrilisce Приштина) je [[stolica]] a sydło knježerstwa [[Kosowo|Kosowa]]. Je ze 150.000 wobydlerjemi we wulkogmejnje najwjetše město kraja a jeho politiski, kulturny a hospodarski centrum. Měšćanosta je Isa Mustafa ([[Kosowska demokratiska liga|KDL]]).
[[Dataja:Overview_of_the_city_of_Pristina_from_the_hill.jpg|thumb|left|Panorama města (2005)]]

== Stawizny ==
Priština bě jedne wot srjedźišćow srjedźowěkowskeho [[Serbiska|serbiskeho]] stata a rezidenca pod kralom Milutinom (1282-1321). Sewjerozapadnje města so 15. smažnika 1389 [[Bitwa na Kosowym polu]] wotmě. Po osmaniskim dobyću serbiskeje stolicy [[Smederevo]] w lěće 1459 započnje turkowske knjejstwo.

W prěnjej [[Balkanowa wójna|Balkanowej wójnje]] 1912 móžeše Serbiska Prištinu dobywać. W [[Juhosłowjanska|Juhosłowjanskej]] bě město wot lěta 1974 stolica awtonomneje prowincy Kosowo a Metochija. W [[Kosowska wójna|Kosowskej wójnje]] 1999 jara wobškodźena; je Priština wot 2008 hłowne město Republiki Kosowo, kotraž mjezynarodnje připóznata njeje.

== Partnerske města ==
* [[Durrës]] ([[Albanska]])
* [[Podgorica]] ([[Čorna Hora]])
* [[Karači]] ([[Pakistan]])
* [[Ankara]] ([[Turkowska]])

== Wotkazy ==
{{commonscat|Pristina|Priština}}
* [https://web.archive.org/web/20071221224620/http://www.prishtina-komuna.org/ Oficielne webstrony měšćanskeho zarjadnistwa Prištiny]

[[Kategorija:Kosowo]]
[[Kategorija:Stolica w Europje]]</text>
      <sha1>lw75067052wkk5ikbnocdc6dbvgrijv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lisćina biografijow</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18916</id>
    <revision>
      <id>392815</id>
      <parentid>392767</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T19:09:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>7</id>
      </contributor>
      <origin>392815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64294" sha1="620yquko6aud1c3htlej85833zan320" xml:space="preserve">W tutej lisćinje namaka so 1253 biografiskich zapiskow hornjoserbskeje Wikipedije alfabetisce rozrjadowane.

{{TOC}}

== A ==
* [[Robert Abela|Abela, Robert]] (* 1977)
* [[Bjella Achatowna Achmadulina|Achmadulina, Bjella Achatowna]]
* [[Horst Adam|Adam, Horst]]
* [[Konrad Adenauer|Adenauer, Konrad]]
* [[Christina Aguilera|Aguilera, Christina]] (* 1980)
* [[Alexander Ahrens|Ahrens, Alexander]] (* 1966)
* [[Anna Andrejewna Achmatowa|Achmatowa, Anna Andrejewna]]
* [[Čingiz Ajtmatow|Ajtmatow, Čingiz]] (1928–2008), sowjetsko-kirgiski spisowaćel
* [[Aleksander VII.]] (1599–1667), bamž
* [[Aleksander VIII.]] (1610–1691), bamž
* [[Aleksander Wulki]] (356–323 do Chr.)
* [[Swjatlana Aljaksandrawna Aleksijewič|Aleksijewič, Swjatlana Aljaksandrawna]]
* [[Dave Alexander|Alexander, Dave]]
* [[Hejdar Alijew|Alijew, Hejdar]] (1923–2003), azerbajdźanski politikar
* [[Ilcham Alijew|Alijew, Ilham]] (* 1961), azerbajdźanski politikar
* [[Fazu Alijewa|Alijewa, Fazu]]
* [[Salvador Allende|Allende, Salvador]]
* [[Carlo Allioni|Allioni, Carlo]]
* [[Miftachetdin Akmulla|Akmulla, Miftachetdin]]
* [[Kito Albin|Albin, Kito]] (1802–1888)
* [[Anastacia]]
* [[Nikos Anastasiadis]] (* 1946), cypernski politikar
* [[Richard Andree|Andree, Richard]] (1835–1912), němski geograf
* [[Andrianampoinimerina]] (1745–1810), kral Imjeriny
* [[Ivo Andrić|Andrić, Ivo]] (1892–1975), juhosłowjanski spisowaćel
* [[Alojs Andricki|Andricki, Alojs]] (1914–1943)
* [[Jan Andricki|Andricki, Jan]] (1880–1955)
* [[Mikławš Andricki|Andricki, Mikławš]] (1871–1908)
* [[Anggun]]
* [[Aleksandr Ankwab|Ankwab, Aleksandr]] (* 1952)
* [[Kofi Annan|Annan, Kofi]] (1938–2018)
* [[Karl Gottlob von Anton|von Anton, Karl Gottlob]] (1751–1818)
* [[Rico Anton|Anton, Rico]] (* 1977), sakski politikar (CDU)
* [[Aleksandra Andrejewna Antonowa|Antonowa, Aleksandra Andrejewna]]
* [[Wladislaw Ardzinba|Ardzinba, Wladislaw]]
* [[Hannah Arendt|Arendt, Hannah]]
* [[Jan Ast|Ast, Jan]] (1655–1733)
* [[Mustafa Kemal Atatürk|Atatürk, Mustafa Kemal]] (1881–1938)
* [[Edwin Atherstone|Atherstone, Edwin]] (1788–1872)
* [[Kevin Ayers|Ayers, Kevin]] (1944–2013)
* [[Charles Aznavour|Aznavour, Charles]] (1924–2018)

== B ==

* [[Andrej Babiš|Babiš, Andrej]] (* 1954)
* [[Michele Bachmann|Bachmann, Michele]]
* [[Annalena Baerbock|Baerbock, Annalena]] (* 1980)
* [[Sergej Bagapš|Bagapš, Sergej]] (1949–2011)
* [[Iwan Christoforowič Bagramjan|Bagramjan, Iwan Christoforowič]] (1897–1982)
* [[Rob Bailey|Bailey Rob]]
* [[Měrćin Bałcar|Bałcar, Měrćin]] (1711–1785)
* [[Konstantin Dmitrijewič Balmont|Balmont, Konstantin D.]]
* [[Stepan Andrijowyč Bandera|Bandera, Stepan Andrijowyč]]
* [[Arnošt Bart|Bart, Arnošt]] (1870–1956)
* [[Arnošt Bart (1903)|Bart, Arnošt]] (1903–1996)
* [[Křesćan Bart|Bart, Křesćan]] (1934–2026)
* [[Jakub Bart-Ćišinski|Bart-Ćišinski, Jakub]]
* [[Jan Bartko|Bartko, Jan]]
* [[Věra Bartošková|Bartošková, Věra]]
* [[Jakub Bartsch|Bartsch, Jakub]] (1600–1632)
* [[Georg Baselitz|Baselitz, Georg]] (1938–2026)
* [[Pawel Pjetrowič Bažow|Bažow, Pawel Pjetrowič]] (1879–1950)
* [[August Bebel|Bebel, August]] (1840–1913), němski politikar
* [[Jeff Beck|Beck, Jeff]] (1944–2023)
* [[Kurt Beck|Beck, Kurt]]
* [[Ludwig van Beethoven|Beethoven, Ludwig van]] (1770–1827)
* [[Benjamin Běgaŕ|Běgaŕ, Benjamin]] (1873–1945)
* [[Jan Běmar|Běmar, Jan]] (1671–1742), serbski farar a spisaćel nabožinskich spisow
* [[Jan Gotthelf Běmar|Běmar, Jan Gotthelf]] (1704–1747), serbski farar a spisaćel nabožinskich spisow
* [[Jan Gotthold Běmar|Běmar, Jan Gotthold]] (1706–1783), serbski prědar a spisaćel filozofiskich spisow
* [[Jan Gotttrau Běmar|Běmar, Jan Gotttrau]] (1710–1779), serbski farar a spisaćel nabožinskich spisow
* [[Mikławš Bejmak|Bejmak, Mikławš]] (1897–1958)
* [[Olga Benario|Benario, Olga]]
* [[Marek Benda|Benda, Marek]]
* [[Benedikt XIII.]] (1649–1730), bamž
* [[Benedikt XIV.]] (1675–1758), bamž
* [[Benedikt XV.]] (1854–1922), bamž
* [[Benedikt XVI.]] (1927–2022), bamž
* [[Jan Beneš|Beneš, Jan]] (1936–2007), čěski spisowaćel
* [[Gurbanguly Berdymuchamedow|Berdymuchamedow, Gurbanguly]] (* 1957)
* [[Bjedrich August Bergan|Bergan, Bjedrich August]] (1824–1901), serbski farar
* [[Norman Bethune|Bethune, Norman]]
* [[Xavier Bettel|Bettel, Xavier]] (* 1973)
* [[Anatolij Bibilow|Bibilow, Anatolij]] (* 1970)
* [[Joe Biden|Biden, Joe]] (* 1942)
* [[Kurt Biedenkopf|Biedenkopf, Kurt]] (1930–2021), němski politikar
* [[Brigitte Bierlein|Bierlein, Brigitte]] (* 1949)
* [[Bob Birch|Birch, Bob]]
* [[Lothar Bisky|Bisky, Lothar]] (1941–2013)
* [[Bjedrich II. (Pruska)|Bjedrich II. (Wulki)]] (1712–1786)
* [[Michał Bjedrich|Bjedrich, Michał]]
* [[Mikławš Bjedrich-Radlubin|Bjedrich-Radlubin, Mikławš]]
* [[Andrej Bjelyj|Bjelyj, Andrej]]
* [[Hańža Bjeńšowa|Bjeńšowa, Hańža]]
* [[Björk]]
* [[Josef Bláha|Bláha, Josef]] (1924–1994)
* [[Jan Blahoslav|Blahoslav, Jan]]
* [[Tony Blair|Blair, Tony]] (* 1953)
* [[Karlheinz Blaschke|Blaschke, Karlheinz]] (1927–2020)
* [[Aleksander Aleksandrowič Blok|Blok, Aleksander A.]] 
* [[Zdeněk Boháč|Boháč, Zdeněk]]
* [[Marco Böhme|Böhme, Marco]] (* 1990)
* [[Jan Bok|Bok, Jan]]
* [[Marc Bolan|Bolan, Marc]]
* [[Bojko Borisow|Borisow, Bojko]] (* 1959)
* [[David Bowie|Bowie, David]] (1947–2016), britiski hudźbnik
* [[Ivanka Brađašević|Brađašević, Ivanka]] (* 1955)
* [[Willy Brandt|Brandt, Willy]] (1913–1992), němski politikar a zwjazkowy kancler
* [[Achim Brankačk|Brankačk, Achim]] (1926–2013), serbski wučer, chórowy nawoda a awtor
* [[Jan Brankačk|Brankačk, Jan]] (1930–1990), serbski stawiznar
* [[Erik Brann|Brann, Erik]]
* [[Marcel Brauman|Brauman, Marcel]] (* 1963)
* [[Bertolt Brecht|Brecht, Bertolt]] (1898–1956), němski dramatikar a lyrikar
* [[Jurij Brězan|Brězan, Jurij]] (1916–2006), serbski spisowaćel
* [[Simon Brězan|Brězan, Simon]] (1958–1998)
* [[Walerij Jakowlewič Brjusow|Brjusow, Walerij J.]]
* [[Monika Brodka|Brodka, Monika]]
* [[Michał Awgust Brojer|Brojer, Michał Awgust]]
* [[Kito Wylem Broniš|Broniš, Kito Wylem]] (1788–1881), serbski farar a rěčespytnik
* [[Matej Bogumił Broniš|Broniš, Matej Bogumił]] (1868–1937)
* [[Andrew Brons|Brons, Andrew]]
* [[Handrij Brósk|Brósk, Handrij]] (1802–1877)
* [[Jurij Brósk|Brósk, Jurij]] (1833–1915)
* [[Měrćin Ferdinand Brückner z Brückensteina|Brückner z Brückensteina, Měrćin Ferdinand]]
* [[Toni Bruk|Bruk, Toni]] (1947–2020)
* [[Jan Bryl|Bryl, Jan]] (1879–1931)
* [[Ben Budar|Budar, Ben]] (1928–2011), serbski spisowaćel
* [[Beno Budar|Budar, Beno]] (1946–2023), serbski spisowaćel a wudawaćel
* [[Jan Budar|Budar, Jan]] (* 1975), direktor Załožby za serbski lud
* [[Jan Michał Budar|Budar, Jan Michał]] (1713–1789)
* [[Ludmila Budarjowa|Budarjowa, Ludmila]] (* 1949)
* [[Semjon Michajlowič Budjonnyj|Budjonnyj, Semjon Michajlowič]], maršal Sowjetskeho zwjazka (183–1973)
* [[Jakub Buk|Buk, Jakub]] (1825–1895), serbski duchowny, redaktor a rěčespytnik
* [[Jan Buk|Buk, Jan]] (1922–2019), serbski moler
* [[Jan Bulank|Bulank, Jan]] (1931–2002)
* [[Maćij Bulank|Bulank, Maćij]] (* 1956)
* [[Michail Afanasjewič Bulgakow|Bulgakow, Michail]]
* [[Gisele Bündchen|Bündchen, Gisele]]
* [[Iwan Aleksejewič Bunin|Bunin, Iwan A.]]
* [[Ernst Busch|Busch, Ernst]]
* [[George H. W. Bush|Bush, George H. W.]] (1924–2018)
* [[George W. Bush|Bush, George W.]] (* 1946)
* [[Algirdas Butkevičius|Butkevičius, Algirdas]] (* 1958)
* [[Václav Bůžek (komponist)|Bůžek, Václav]]

== C ==

* [[Herman Cain|Cain, Herman]]
* [[Randy California|California, Randy]]
* [[David Cameron|Cameron, David]]
* [[Mariah Carey|Carey, Mariah]]
* [[Jimmy Carter|Carter, Jimmy]] (1924–2024)
* [[Johnny Cash|Cash, Johnny]] (1932–2003)
* [[Fidel Castro|Castro, Fidel]] (1926–2016)
* [[Bernard Cazeneuve|Cazeneuve, Bernard]] (* 1963)
* [[Miro Cerar|Cerar, Miro]] (* 1963)
* [[Herbert Cerna|Cerna, Herbert]]
* [[Eugene Cernan|Cernan, Eugene]]
* [[Charles III.]] (* 1948)
* [[Dacian Cioloș|Cioloș, Dacian]] (* 1969)
* [[Christine Clauß|Clauß, Christine]]
* [[Bill Clinton|Clinton, Bill]] (* 1946)
* [[Hillary Clinton|Clinton, Hillary]] (* 1947)
* [[Wiktor Robjertowič Coj|Coj, Wiktor Robjertowič]] (1962–1990)
* [[Leonard Cohen|Cohen, Leonard]] (1934–2016)
* [[Phil Collins|Collins, Phil]] (* 1951)
* [[Katerina Cornaro|Cornaro, Katerina]] (1454–1510)
* [[António Costa|Costa, Antonio]] (* 1961)
* [[Jan Ignacy Niecisław Baudouin de Courtenay|de Courtenay, Jan Ignacy Niecisław Baudouin]]
* [[Branko Crvenkovski|Crvenkovski, Branko]]
* [[Měrana Cušcyna|Cušcyna, Měrana]], rodź. Rajšec (* 1961)
* [[Marina Iwanowna Cwjetajewa|Cwjetajewa, Marina]]
* [[Bjarnat Cyž|Cyž, Bjarnat]] (* 1951)
* [[Jakub Cyž (1775)|Cyž, Jakub]] (1775–1837)
* [[Jakub Cyž (1901)|Cyž, Jakub]] (1901–1955)
* [[Jan Cyž (jurist)|Cyž, Jan]] (jurist, krajny rada)
* [[Jan Cyž (hudźbnik)|Cyž, Jan]] (hudźbnik)
* [[Jan Cyž-Hajničanski|Cyž-Hajničanski, Jan]] (farar)
* [[Mikławš Cyž|Cyž, Mikławš]] (1825–1853)

== Č ==
* [[Petra Čagalj Sejdi|Čagalj Sejdi, Petra]] (* 1978)
* [[Karel Čapek|Čapek, Karel]] (1890–1938)
* [[Zuzana Čaputová|Čaputová, Zuzana]] (* 1973)
* [[Jegiše Čarenc|Čarenc, Jegiše]] (1897–1937)
* [[Arnošt Černik|Černik, Arnošt]] (1910–1988)
* [[Křesćan Černik|Černik, Křesćan]] (1877–1934)
* [[Adolf Černý|Černý, Adolf]] (1864–1952)
* [[Ludwig Čibirow|Čibirow, Ludwig]] (* 1932)
* [[Marin Čilić|Čilić, Marin]] (* 1988)
* [[Michał Čoch|Čoch, Michał]] (1851–1922), serbski gymnazialny wučer a basnik
* [[Jurij Čornak|Čornak, Jurij]] (1934–2015), serbski politikar
* [[Jěwa-Marja Čornakec|Čornakec, Jěwa-Marja]] (* 1959), serbska awtorka a dramaturgowka
* [[Mikławš Čórlich|Čórlich, Mikławš]] (1784–1858), serbski farar a prócowar
* [[Konštantín Čulen|Čulen, Konštantín]] (1904–1964), słowakski stawiznar

== Ć ==
* [[Donat Józef Ćěsla|Ćěsla, Donat Józef]] (1614–1690), serbski duchowny a spisaćel
* [[Jan Ćěsla|Ćěsla, Jan]] (1840–1915), serbski basnik a přełožowar
* [[Michał Ćěsla|Ćěsla, Michał]] (1809–1852), serbski gmejnski předstejer
* [[Jan Ćichor|Ćichor, Jan]] (1630–1669), serbski farar a přełožer
* [[Slavica Ćukteraš|Ćukteraš, Slavica]]

== D ==
* [[Luiz Inácio Lula da Silva|da Silva, Luiz Inácio Lula]]
* [[Karlo Kito Dalej|Dalej, Karlo Kito]] (1806–1892)
* [[Viorica Dăncilă|Dăncilă, Viorica]] (* 1963)
* [[Gary Davis|Davis, Gary]]
* [[Charles de Gaulle|de Gaulle, Charles]]
* [[Jan Bohuchwał Dejka|Dejka, Jan Bohuchwał]] (1779–1853)
* [[Jurij Delenk|Delenk, Jurij]] (1882–1918)
* [[Darryl DeLoach|DeLoach, Darryl]]
* [[Dendemann]]
* [[Derwan]]
* [[Dick Diamonde|Diamonde, Dick]]
* [[Jiří Dienstbier|Dienstbier, Jiří]]
* [[Alexander Dierks|Dierks, Alexander]] (* 1987), sakski politikar (CDU)
* [[Marlene Dietrich|Dietrich, Marlene]]
* [[Thomas DiLorenzo|DiLorenzo, Thomas]]
* [[Zoran Đinđić|Đinđić, Zoran]]
* [[Novak Djoković|Djoković, Novak]] (* 1987), serbiski tenisowy hrajer
* [[Roman Dmowski|Dmowski, Roman]]
* [[Božidar Dobrucky|Dobrucky, Božidar]] (1893–1957)
* [[Ján Emanuel Dobrucký|Dobrucký, Ján Emanuel]] (1854–1921)
* [[Dragan Đokanović|Đokanović, Dragan]]
* [[Matej Dołhi|Dołhi, Matej]] (1704–1786)
* [[Marie Dolistová|Dolistová, Marie]]
* [[Róža Domašcyna|Domašcyna, Róža]] (* 1951)
* [[Franc Moric Domaška|Domaška, Franc Moric]]
* [[Michał Domaška|Domaška, Michał]]
* [[Romuald Domaška|Domaška, Romuald]] (1869–1945)
* [[Marjana Domaškojc|Domaškojc, Marjana]]
* [[Tanja Donatec|Donatec, Tanja]]
* [[Fjodor Dostojewskij|Dostojewskij, Fjodor Michailowič]] (1821–1881)
* [[Karl Dönitz|Dönitz, Karl]]
* [[Mikławš Dórnik|Dórnik, Mikławš]] (1877–1946)
* [[Arthur Conan Doyle|Doyle, Arthur Conan]] (1859–1930)
* [[Jiří Drahoš|Drahoš, Jiří]] (* 1949), čěski chemikar a politikar
* [[Slavenka Drakulić|Drakulić, Slavenka]] (1949–2026)
* [[Vuk Drašković|Drašković, Vuk]] (* 1946), serbiski politikar
* [[Malu Dreyer|Dreyer, Malu]] (* 1961), němska politikarka (SPD)
* [[Handrij Dučman|Dučman, Handrij]] (1836–1909), serbski farar a spisowaćel
* [[Pětr Dučman|Dučman, Pětr]] (1839–1907), serbski lěkar a narodny prócowar
* [[Karol Duchoň|Duchoň, Karol]]
* [[Andrzej Duda|Duda, Andrzej]] (* 1972), pólski politikar
* [[Milo Đukanović|Đukanović, Milo]] (* 1962), čornohórski politikar
* [[David Duke|Duke, David]]
* [[Albrecht Dürer|Dürer, Albrecht]], němski moler
* [[Jaroslav Durych|Durych, Jaroslav]]
* [[Viktor Dyk|Dyk, Viktor]]
* [[Bob Dylan|Dylan, Bob]] (''Zimmermann, Robert Allen'', * 1941)
* [[Benedikt Dyrlich|Dyrlich, Benedikt]] (* 1950)

== Dź ==
* [[Dźingis Khan]] (12.&amp;nbsp;lětstotk–1227)
* [[Ilija Dźuvalekovski|Dźuvalekovski, Ilija]]

== E ==

* [[Petr Eben|Eben, Petr]]
* [[Friedrich Ebert|Ebert, Friedrich]]
* [[Umberto Eco|Eco, Umberto]] (1932–2016)
* [[John Edwards (hudźbnik)|Edwards, John]]
* [[Ernst Eichler|Eichler, Ernst]] (1930–2012)
* [[Theodor Eicke|Eicke, Theodor]]
* [[Albert Einstein|Einstein, Albert]] (1879–1955)
* [[Ludwig Ela|Ela, Ludwig]] (* 1952)
* [[Abulfaz Elčibej|Elčibej, Abulfaz]]
* [[Marja Elikowska-Winklerowa|Elikowska-Winklerowa, Marja]] (* 1951)
* [[Hannelore Elsner|Elsner, Hannelore]]
* [[Nikolaj Aleksandrowič Engelgardt|Engelgardt, Nikolaj A.]]
* [[Leszek Engelking|Engelking, Leszek]]
* [[Friedrich Engels|Engels, Friedrich]]
* [[Dagmar Enkelmann|Enkelmann, Dagmar]]
* [[Keith Ellis|Ellis, Keith]]
* [[Gudrun Ensslin|Ensslin, Gudrun]]
* [[Enya]]
* [[Ludwig Erhard|Erhard, Ludwig]]
* [[Carolina Eyckec|Eyckec, Carolina]]

== F ==

* [[Kryšan Bjedrich Faber|Faber, Kryšan Bjedrich]] (1682–1748)
* [[Nancy Faeser|Faeser, Nancy]] (* 1970)
* [[Julian Fałat|Fałat, Julian]] (1853–1929)
* [[Handrij Falka|Falka, Handrij]] (1837–1917)
* [[Chris Farlowe|Farlowe, Chris]] (* 1940)
* [[Hanka Fascyna|Fascyna, Hanka]] (1935–2002)
* [[Helmut Faska|Faska, Helmut]] (1932–2024)
* [[Roger Federer|Federer, Roger]] (* 1981)
* [[Johann Gottlieb Fichte|Fichte, Johann Gottlieb]]
* [[Robert Fico|Fico, Robert]] (* 1964)
* [[Korla Awgust Fiedler|Fiedler, Korla Awgust]]
* [[Bobby Fischer|Fischer, Bobby]]
* [[Heinz Fischer|Fischer, Heinz]]
* [[Joschka Fischer|Fischer, Joschka]]
* [[Larry Flynt|Flynt, Larry]] (1942–2021)
* [[Ken Follett|Follett, Ken]] (* 1949)
* [[Gerald Ford|Ford, Gerald]] (1913–2006)
* [[Frank Förster|Förster, Frank]] (1937–2011)
* [[Marron Curtis Fort|Fort, Marron Curtis]] (1938–2019)
* [[Jodie Foster|Foster, Jodie]]
* [[Jan Arnošt Frajšlag|Frajšlag, Jan Arnošt]] (1869–1951)
* [[Franc Józef I.]] (1830–1916)
* [[Abraham Frencel|Frencel, Abraham]]
* [[Michał Frencel|Frencel, Michał]] (1628–1706)
* [[Michał Frencel (1667)|Frencel, Michał]] (1667–1752)
* [[Salomon Bohuchwał Frencel|Frencel, Salomon Bohuchwał]] (1701–1768)
* [[Alfons Frencl|Frencl, Alfons]] (1946–2015)
* [[Jan Józef Ignac Freišlag ze Šmidentala|Freišlag ze Šmidentala, Jan Józef Ignac]]
* [[Caspar David Friedrich|Friedrich, Caspar David]]
* [[Michail Wasiljewič Frunze|Frunze, Michail Wasiljewič]]
* [[Jan Bjedrich Fryco|Fryco, Jan Bjedrich]]
* [[Jakob Fugger|Fugger, Jakob]] (1459–1525)
* [[Maria Furtwängler|Furtwängler, Maria]] (* 1966)
* [[Joan Fuster|Fuster, Joan]] (1922–1992)
* [[Fuzuli]] (1494–1556)

== G ==

* [[Sigmar Gabriel|Gabriel, Sigmar]] (* 1959)
* [[Radola Gajda|Gajda, Radola]] (1892–1948)
* [[Rory Gallagher|Gallagher, Rory]] (1948–1995)
* [[Izolda Gardošowa|Gardošowa, Izolda]] (1938–1979)
* [[Judy Garland|Garland, Judy]] (1922–1969)
* [[Holger Gasse|Gasse, Holger]] (* 1969), sakski politikar (CDU)
* [[Martina Gedeck|Gedeck, Martina]] (* 1961)
* [[Jan Gelanski|Gelanski, Jan]] (1699–1767)
* [[Paolo Gentiloni|Gentiloni, Paolo]] (* 1954)
* [[Lisa Gerrard|Gerrard, Lisa]]
* [[Rinus Gerritsen|Gerritsen, Rinus]]
* [[Martin Gerschwitz|Gerschwitz, Martin]]
* [[Reynaldo Gianecchini|Gianecchini, Reynaldo]]
* [[Billy Gibbons|Gibbons, Billy]]
* [[Zinaida Nikolajewna Gippius|Gippius, Zinaida N.]]
* [[Valéry Giscard d’Estaing|Giscard d'Estaing, Valéry]] (1926–2020)
* [[Dabit Boguwěr Głowan|Głowan, Dabit Boguwěr]] (1788–1856)
* [[Hendrich Głowan|Głowan, Hendrich]] (1833–1884)
* [[Michail Iwanowič Glinka|Glinka, Michail Iwanowič]] (1804–1857)
* [[Johann Wolfgang von Goethe|Goethe, Johann Wolfgang von]] (1749–1832)
* [[Ronald Golias|Golias, Ronald]]
* [[Michail Sergejewič Gorbačow|Gorbačow, Michail]] (1931–2022)
* [[Katrin Göring-Eckardt|Göring-Eckardt, Katrin]] (* 1966)
* [[Klement Gottwald|Gottwald, Klement]] (1896–1953)
* [[Jan Gólč|Gólč, Jan]] (1864–1916)
* [[Julius Herman Gólč|Gólč, Julius Herman]] (1831–1906)
* [[Kolinda Grabar-Kitarović|Grabar-Kitarović, Kolinda]] (* 1968)
* [[Aleksandr Borisowič Gradskij|Gradskij, Aleksandr Borisowič]]
* [[Marek Grechuta|Grechuta, Marek]]
* [[Jan Greško|Greško, Jan]] (1854–1925)
* [[Boris Borisowič Grjebjenšćikow|Grjebjenšćikow, Boris Borisowič]]
* [[Nick Griffin|Griffin, Nick]]
* [[František Griglák|Griglák, František]]
* [[Sorin Grindeanu|Grindeanu, Sorin]] (* 1973)
* [[Marko Grojlich|Grojlich, Marko]] (* 1948)
* [[Pawoł Grojlich|Grojlich, Pawoł]] (1908–1992)
* [[Jan Grólmus|Grólmus, Jan]]
* [[Marja Grólmusec|Grólmusec, Marja]]
* [[Jurij Grós|Grós, Jurij]] (1931–2019)
* [[Kito Grys|Grys, Kito]] (1766–1855)
* [[Nikola Gruevski|Gruevski, Nikola]]
* [[Arkadij Gukasjan|Gukasjan, Arkadij]]
* [[Hugo Gunckel Lüer|Gunckel Lüer, Hugo]]
* [[Gerhard Gundermann|Gundermann, Gerhard]] (1955–1998)
* [[Wolfram Günther|Günther, Wolfram]] (* 1973)
* [[António Guterres|Guterres, Antonio]] (* 1949)
* [[Gregor Gysi|Gysi, Gregor]]

== H ==

* [[Robert Habeck|Habeck, Robert]] (* 1969)
* [[Bedřich Hacar|Hacar, Bedřich]] (1893–1963)
* [[Lubina Hajduk-Veljkovićowa|Hajduk-Veljkovićowa, Lubina]] (* 1976)
* [[Jan Haješ|Haješ, Jan]] (1873–1960)
* [[Jurij Hajna|Hajna, Jurij]] (1877–1952)
* [[Jan Hajnca|Hajnca, Jan]] (1852–1926)
* [[Pětr Bjedrich Halka|Halka, Pětr Bjedrich]] (1761–1833)
* [[Robert Anderson Hall, Jr.|Hall, Robert Anderson Jr.]] (1911–1997)
* [[Jan Arnošt Hančka|Hančka, Jan Arnošt]] (1867–1928)
* [[Jan Jurij Prokop Hančka|Hančka, Jan Jurij Prokop]] (1731–1789)
* [[Peter Handke|Handke, Peter]] (* 1942)
* [[Curt Handrik|Handrik, Curt]] (1885–1962)
* [[Jan Handrik|Handrik, Jan]] (1924–2015)
* [[Jurij Handrik|Handrik, Jurij]] (1897–1963)
* [[Matej Handrik|Handrik, Matej]] (1864–1946)
* [[Michał Handrik-Ćěsla|Handrik-Ćěsla, Michał]] (1846–1928)
* [[Jan Hanski|Hanski, Jan]] (1925–2004)
* [[Erwin Hanuš|Hanuš, Erwin]] (* 1935)
* [[Corinna Harfouch|Harfouch, Corinna]]
* [[Kamala Harris|Harris, Kamala]] (* 1964)
* [[George Harrison|Harrison, George]] (1943–2001)
* [[Zdenka Hásková|Hásková, Zdenka]]
* [[Martin Haspelmath|Haspelmath, Martin]]
* [[Jan Haša|Haša, Jan]] (1842–1863)
* [[Jan Michał Haška|Haška, Jan Michał]] (1778–1854)
* [[Matthias Haß|Haß, Matthias]] (* 1967)
* [[Gusta Hatas|Hatas, Gusta]] (1842–1901)
* [[Korla Benjamin Hatas|Hatas, Korla Benjamin]] (1806–1839)
* [[Leopold Haupt|Haupt, Leopold]]
* [[Jan Józef Hawštyn Hauptmann|Hauptmann, Jan Józef Hawštyn]] (1709–1771)
* [[Václav Havel|Havel, Václav]]
* [[Barry Hay|Hay, Barry]]
* [[Sven Hedin|Hedin, Sven]] (1865–1952)
* [[Johannes Heesters|Heesters, Johannes]]
* [[Hubertus Heil|Heil, Hubertus]] (* 1972)
* [[Lutz Heilmann|Heilmann, Lutz]]
* [[Heinrich Heine|Heine, Heinrich]] (1797–1856)
* [[Jan Hejduška|Hejduška, Jan]] (1915–1944)
* [[Jan Hempel|Hempel, Jan]] (1917–1998)
* [[Barbara Hendricks|Hendricks, Barbara]]
* [[Audrey Hepburn|Hepburn, Audrey]]
* [[Zbigniew Herbert|Herbert, Zbigniew]] (1924–1998)
* [[Arnošt Herman|Herman, Arnošt]] (1871–1940)
* [[Jakub Herman|Herman, Jakub]] (1836–1916)
* [[Roman Herzog|Herzog, Roman]] (1934–2017)
* [[Theodor Heuss|Heuss, Theodor]] (1884–1963)
* [[Mikławš Hicka|Hicka, Mikławš]] (1821–1899) 
* [[Pětr Hila|Hila, Pětr]] (1860–1932)
* [[Lutz Hillmann|Hillmann, Lutz]] (* 1959)
* [[Karsten Hilse|Hilse, Karsten]] (* 1964)
* [[Hilžbjeta I.]] (1533–1603)
* [[Hilžbjeta II.]] (1926–2022)
* [[Paul von Hindenburg|Hindenburg, Paul von]]
* [[Bob Hite|Hite, Bob]]
* [[Alfred Hitchcock|Hitchcock, Alfred]]
* [[Adolf Hitler|Hitler, Adolf]]
* [[Ho Chi Minh]]
* [[Albert Hofmann|Hofmann, Albert]] (1906–2008)
* [[Arnošt Holan|Holan, Arnošt]] (1882–1948)
* [[Jan Arnošt Holan|Holan, Jan Arnošt]]
* [[Lubina Holanec-Rawpowa|Holanec-Rawpowa, Lubina]] (1927–1964)
* [[François Hollande|Hollande, François]]
* [[Rolf Hoppe|Hoppe, Rolf]] (1930–2018)
* [[Gyula Horn|Horn, Gyula]] (1932–2013)
* [[Hórban VIII.]] (1568–1644), bamž
* [[Jan Hórčanski|Hórčanski, Jan]] (1722–1799)
* [[Michał Hórnik|Hórnik, Michał]]
* [[Stephan Hösl|Hösl, Stephan]] (* 1966), sakski politikar (CDU)
* [[Milan Hrabal|Hrabal, Milan]] (* 1954)
* [[Hrjehor XVI.]] (1765–1846), bamž
* [[Alfred Hugenberg|Hugenberg, Alfred]]
* [[Charlie Huhn|Huhn, Charlie]]
* [[Henry Hübchen|Hübchen, Henry]]
* [[Helmut Hupac|Hupac, Helmut]] (* 1950)
* [[Jan Hus|Hus, Jan]] (~1370–1415)

== Ch ==
* [[Raul Chadžimba|Chadžimba, Raul]]
* [[Neville Chamberlain|Chamberlain, Neville]] (1869–1940)
* [[Adelbert von Chamisso|von Chamisso, Adelbert]]
* [[Hugo Chávez|Chávez, Hugo]] (1954–2013)
* [[Ernesto Che Guevara|Che Guevara, Ernesto]] (1928–1967)
* [[Kosta Lewanowič Chetagurow|Chetagurow, Kosta Lewanowič]]
* [[Jurij Chěžka|Chěžka, Jurij]] (1917—44)
* [[Alex Chilton|Chilton, Alex]]
* [[Jacques Chirac|Chirac, Jacques]] (1932–2019)
* [[Wjelimir Chlebnikow|Chlebnikow, Wjelimir]]
* [[Jan Chojnan|Chojnan, Jan]]
* [[Chuang Sienfan]]

== I ==

* [[In-Grid]]
* [[Velimir Ilić|Ilić, Velimir]]
* [[Maybrit Illner|Illner, Maybrit]] 
* [[Jaroměr Hendrich Imiš|Imiš, Jaroměr Hendrich]]
* [[Mila Imišowa|Imišowa, Mila]], rodź. Pfulec (1827–1895)
* [[Innocenc X.]] (1574–1655), bamž
* [[Innocenc XI.]] (1611–1689), bamž
* [[Innocenc XII.]] (1615–1700), bamž
* [[Innocenc XIII.]] (1655–1724), bamž
* [[David Irving|Irving, David]]
* [[Steve Ittershagen|Ittershagen, Steve]] (* 1976), sakski politikar (CDU)
* [[Alija Izetbegović|Izetbegović, Alija]] (1925–2003), bosniski politikar

== J ==
* [[Michael Jackson|Jackson, Michael]] (1958–2009), US-ameriski hudźbnik
* [[Theresa Jacobsowa|Jacobsowa, Theresa]] (* 1980), serbska kulturowědnica
* [[Mikławš Jacsławk|Jacsławk, Mikławš]] (1827–1862), serbski duchowny a awtor
* [[Arnošt Bohuwěr Jakub|Jakub, Arnošt Bohuwěr]] (1800–1854)
* [[Jurij Jakub|Jakub, Jurij]] (1839–1913)
* [[Filip Jakubaš|Jakubaš, Filip]] (1895–1966)
* [[Mikławš Jakubica|Jakubica, Mikławš]] (16.&amp;nbsp;lětstotk)
* [[Maćij Wjacław Jakula|Jakula, Maćij Wjacław]] (1655–1738)
* [[Jan XXIII.]] (1881–1963)
* [[Jan Křćenik]]
* [[Jan Pawoł I.]] (1912–1978)
* [[Jan Pawoł II.]] (1920–2005)
* [[Pětš Janaš|Janaš, Pětš]] (1933–2021)
* [[Wylem Janhoefer|Janhoefer, Wylem]] (* 1991)
* [[Jan Awgust Janka|Janka, Jan Awgust]] (1764–1833)
* [[Janez Janša|Janša, Janez]] (* 1958)
* [[Wiktor Fedorowyč Janukowyč|Janukowyč, Wiktor Fedorowyč]] (* 1950)
* [[Thomas Jefferson|Jefferson, Thomas]] (1743–1826)
* [[Marian Jeliński|Jeliński, Marian]] (* 1949)
* [[Helmut Jenč|Jenč, Helmut]] (1936–2020)
* [[Jan Awgust Jenč|Jenč, Jan Awgust]] (1836–1918)
* [[Korla Awgust Jenč|Jenč, Korla Awgust]] (1828–1895)
* [[Rudolf Jenč|Jenč, Rudolf]] (1903–1979)
* [[Hanka Jenčec|Jenčec, Hanka]] (* 1983)
* [[Pawoł Jenka|Jenka, Pawoł]] (1907–1971)
* [[Sergej Aleksandrowič Jesenin|Jesenin, Sergej Aleksandrowič]]
* [[Jewgenij Aleksandrowič Jewtušenko|Jewtušenko, Jewgenij Aleksandrowič]] (1932–2017)
* [[J.J. Cale|Cale, J.J.]]
* [[Steve Jobs|Jobs, Steve]] (1955–2011)
* [[Lyndon B. Johnson|Johnson, Lyndon B.]] (1908–1973)
* [[John Paul Jones|Jones, John Paul]] (* 1946)
* [[Anna Maria Jopek|Jopek, Anna Maria]]
* [[Hajno Jordan|Jordan, Hajno]] (1882–1917)
* [[Hendrich Jordan|Jordan, Hendrich]] (1841–1910)
* [[Jan Pětr Jordan|Jordan, Jan Pětr]] (1818–1891)
* [[Karlo Jordan|Jordan, Karlo]] (1885–1967)
* [[James Joyce|Joyce, James]] (1882–1941)
* [[Jan Bohumił Junghänel|Junghänel, Jan Bohumił]] (1753–1810)
* [[Bettina Jürgensen|Jürgensen, Bettina]]
* [[Jan Just|Just, Jan]] (1869–1922)
* [[Mikławš Just|Just, Mikławš]] (1885–1975)
* [[Měrćin Bjarnat Just z Friedenfelsa|Just z Friedenfelsa, Měrćin Bjarnat]] (1651–1721)
* [[Wiktor Andrijowyč Jušćenko|Jušćenko, Wiktor Andrijowyč]] (* 1954)
* [[Ernst Jünger|Jünger, Ernst]]
* [[Udo Jürgens|Jürgens, Udo]] (1934–2014)

== K ==

* [[Jarosław Kaczyński|Kaczyński, Jarosław]]
* [[Lech Kaczyński|Kaczyński, Lech]]
* [[Korla Awgust Kalich|Kalich, Korla Awgust]]
* [[Michail Iwanowič Kalinin|Kalinin, Michail Iwanowič]]
* [[Kaliopi]]
* [[Měrćin Kaltšmit|Kaltšmit, Měrćin]] (1925–2019)
* [[Jan Awgust Kapler|Kapler, Jan Awgust]] (1851–1937)
* [[Pawoł Božidar Kapler|Kapler, Pawoł Božidar]] (1887–1942)
* [[Radovan Karadžić|Karadžić, Radovan]]
* [[Jan Karafiát|Karafiát, Jan]] (1846–1929)
* [[Fred Karger|Karger, Fred]]
* [[Lubor Kasal|Kasal, Lubor]]
* [[Měrćin Kasper|Kasper, Měrćin]]
* [[Enda Kenny|Kenny, Enda]] (* 1951)
* [[Handrij Kerk|Kerk, Handrij]] (1822–1894)
* [[Jan Awgust Kerk|Kerk, Jan Awgust]] (1865–1938)
* [[Měrćin Kerk|Kerk, Měrćin]] (1896–1965)
* [[Christian Kern|Kern, Christian]] (* 1966)
* [[Jill-Francis Ketlicojc|Ketlicojc, Jill-Francis]] (* 1991)
* [[Jörg Kiesewetter|Kiesewetter, Jörg]] (* 1980), sakski politikar (CDU)
* [[Kurt Georg Kiesinger|Kiesinger, Kurt Georg]]
* [[Herman Kilian|Kilian, Herman]] (1859–1920)
* [[Jakub Anton Kilian|Kilian, Jakub Anton]] (1683–1759)
* [[Jan Kilian|Kilian, Jan]] (1811–1884)
* [[Katja Kipping|Kipping, Katja]]
* [[Russell Kirk|Kirk, Russell]]
* [[Sergej Mironowič Kirow|Kirow, Sergej Mironowič]]
* [[Sonja Elen Kisa|Kisa, Sonja Elen]]
* [[Václav Klaus|Klaus, Václav]]
* [[Klemens IX.]] (1600–1669)
* [[Klemens X.]] (1590–1676)
* [[Klemens XI.]] (1649–1721)
* [[Klemens XII.]] (1652–1740)
* [[Klemens XIII.]] (1693–1769)
* [[Klemens XIV.]] (1705–1774)
* [[Victor Klemperer|Klemperer, Victor]] (1881–1960)
* [[Annekatrin Klepsch|Klepsch, Annekatrin]] (* 1977)
* [[Barbara Klepsch|Klepsch, Barbara]] (* 1965)
* [[Antonín Klimek|Klimek, Antonín]]
* [[Kliment Ochridski]] (840–916)
* [[Bjedrich Adolf Klin|Klin, Bjedrich Adolf]]
* [[Christian Knauthe|Knauthe, Christian]]
* [[Jurij Knebel|Knebel, Jurij]] (1934–2020)
* [[David Knopfler|Knopfler, David]]
* [[Hermann Knothe|Knothe, Hermann]] (1821–1903)
* [[Detlef Kobjela|Kobjela, Detlef]] (1944–2018)
* [[Korla Awgust Kocor|Kocor, Korla Awgust]]
* [[Robert Kočarjan|Kočarjan, Robert]]
* [[Helmut Kohl|Kohl, Helmut]] (1930–2017)
* [[Horst Köhler|Köhler, Horst]] (1943–2025)
* [[Jurij Koch|Koch, Jurij]] (* 1936)
* [[Karl Heinrich Koch|Koch, Karl Heinrich]]
* [[Anja Kochojc|Kochojc, Anja]] (* 1974)
* [[Jan Kokla|Kokla, Jan]] (1798–1865)
* [[Michał Kokla|Kokla, Michał]] (1840–1922)
* [[Cyril Kola|Kola, Cyril]] (1927–2026)
* [[Jakub Kolas|Kolas, Jakub]] (1882–1956)
* [[Ján Kollár|Kollár, Ján]]
* [[Eduard Kokojty|Kokojty, Eduard]]
* [[Bronisław Komorowski|Komorowski, Bronisław]]
* [[Konfucius]]
* [[Iwan Stepanowič Konjew|Konjew, Iwan Stepanowič]] (1897–1973)
* [[Jakub Korjeńk|Korjeńk, Jakub]] (1884–1945)
* [[Bogna Korjeńkowa|Korjeńkowa, Bogna]] (* 1965)
* [[Georg Körner|Körner, Georg]] (1717–1772)
* [[Lajos Kossuth|Kossuth, Lajos]]
* [[Mato Kosyk|Kosyk, Mato]]
* [[Vojislav Koštunica|Koštunica, Vojislav]]
* [[Sida Košutić|Košutić, Sida]] (1902–1965)
* [[Ladislav Kováčik|Kováčik, Ladislav]]
* [[George Kooymans|Kooymans, George]]
* [[Hajko Kozel|Kozel, Hajko]] 
* [[Wójćech Kóčka|Kóčka, Wójćech]] (1911–1965)
* [[Maximilian Krah|Krah, Maximilian]] (* 1977)
* [[Franc Kral|Kral, Franc]] (1886–1915)
* [[Jakub Kral|Kral, Jakub]] (1828–1911)
* [[Jurij Kral|Kral, Jurij]] (1864–1945)
* [[Měrćin Kral|Kral, Měrćin]] (1872–1950)
* [[Mikławš Kral|Kral, Mikławš]] (1791–1812)
* [[Karel Kramář|Kramář, Karel]]
* [[Annegret Kramp-Karrenbauer|Kramp-Karrenbauer, Annegret]] (* 1962)
* [[William Krause|Krause, William]] (1875–1925), němski moler
* [[Alfred Krawc|Krawc, Alfred]] (1934–2018), serbski filmowc
* [[Bjarnat Krawc|Krawc, Bjarnat]] (1861–1948), serbski komponist
* [[Křesćan Krawc|Krawc, Křesćan]] (* 1938), serbski spisowaćel
* [[Pawoł Krawc (1901)|Krawc, Pawoł]] (1901–1980), serbski twarski mišter a Domowinski funkcionar
* [[Pawoł Erich Krawc|Krawc, Pawoł Erich]] (1907–1995), serbski pedagoga, ludowědnik a domiznowědnik
* [[Hanka Krawcec|Krawcec, Hanka]] (1901–1990), serbska grafikarka
* [[Marja Krawcec|Krawcec, Marja]] (1948–2014)
* [[Pawlina Krawcowa|Krawcowa, Pawlina]] (1890–1941), serbska ludowa wuměłča, wopor fašizma
* [[Leonid Makarowyč Krawčuk|Krawčuk, Leonid Makarowyč]] (1934–2022), ukrainski politikar
* [[Bruno Kreisky|Kreisky, Bruno]] (1911–90), awstriski politikar
* [[Winfried Kretschmann|Kretschmann, Winfried]] (* 1948), němski politikar (Zeleni), ministerski prezident
* [[Michael Kretschmer|Kretschmer, Michael]] (* 1975), sakski politikar (CDU), ministerski prezident
* [[Lukáš Krivošík|Krivošík, Lukáš]]
* [[Kurt Krjeńc|Krjeńc, Kurt]] (1907–1978), serbski funkcionar a předsyda Domowiny
* [[Sebastian Krumbiegel|Krumbiegel, Sebastian]] (* 1966)
* [[Jan Krušwica|Krušwica, Jan]] (1811–1882)
* [[Jan Bjarnat Krušwica|Krušwica, Jan Bjarnat]] (1845–1919)
* [[Hendrich Awgust Krygar|Krygar, Hendrich Awgust]] (1804–1858), serbski farar a literarny stawiznar
* [[Jan Krygaŕ|Krygaŕ, Jan]] (1598–1662), barokny komponist
* [[Karel Kryl|Kryl, Karel]] (1944–1994)
* [[Jan Křižan|Křižan, Jan]] (1880–1959)
* [[Jan Pawoł Křižan|Křižan, Jan Pawoł]] (1854–1923)
* [[Korla Božidar Křižan|Křižan, Korla Božidar]] (1886–1924)
* [[Jurij Křižank|Křižank, Jurij]] (1868–1938)
* [[Ludvík Kuba|Kuba, Ludvík]] (1863–1956)
* [[Jurij Kubaš-Worklečan|Kubaš-Worklečan, Jurij]] (1902–1983)
* [[Jurij Gustav Kubaš|Kubaš, Jurij Gustav]] (1845–1924)
* [[Marja Kubašec|Kubašec, Marja]] (1890–1976)
* [[Korla Awgust Kubica|Kubica, Korla Awgust]] (1842–1914)
* [[Křesćan Kubica|Kubica, Křesćan]] (1805–1861)
* [[Judith Kubicec|Kubicec, Judith]] (* 1968)
* [[Māris Kučinskis|Kučinskis, Māris]] (* 1961)
* [[Leonid Danylowyč Kučma|Kučma, Leonid Danylowyč]] (* 1938)
* [[Jakub Kućank|Kućank, Jakub]]
* [[Daniela Kuge|Kuge, Daniela]] (* 1975), sakska politikarka (CDU)
* [[Bruce Kulick|Kulick, Bruce]] (* 1953)
* [[Abaj Kunanbajuly|Kunanbajuly, Abaj]] (* 1904)
* [[Renate Künast|Künast, Renate]] (* 1955)
* [[Janka Kupala|Kupala, Janka]] (1882–1942)
* [[Igor Wasiljewič Kurčatow|Kurčatow, Igor]] (1903–1960)
* [[Oleksij Kurinnyj|Kurinnyj, Oleksij]] (1986–2017)
* [[Pawoł Kurjo|Kurjo, Pawoł]] (1897–1935)
* [[Akira Kurosawa|Kurosawa, Akira]] (1910–1998)
* [[Janusz Kurtyka|Kurtyka, Janusz]] (1960–2010)
* [[Michail Illarionowič Kutuzow|Kutuzow, Michail Illarionowič]] (1745–1813)
* [[Sebastian Kurz|Kurz, Sebastian]] (* 1986)
* [[Sarah Kuttner|Kuttner, Sarah]] (* 1979)
* [[Antonina Aleksandrowna Kymytwal|Kymytwal, Antonina]] (1938–2015)

== Ł ==
* [[Jan Łahoda|Łahoda, Jan]] (1801–1871)
* [[Jurij Łusčanski|Łusčanski, Jurij]] (1839–1905)
* [[Jurij Łušćanski|Łušćanski, Jurij]] (* 1951)

== L ==
* [[Manfred Laduš|Laduš, Manfred]] (* 1941)
* [[Oskar Lafontaine|Lafontaine, Oskar]]
* [[Philipp Lahm|Lahm, Philipp]]
* [[Miroslav Lajčák|Lajčák, Miroslav]] (* 1963)
* [[Jan Lajnert|Lajnert, Jan]] (1892–1974)
* [[Christine Lambrecht|Lambrecht, Christine]] (* 1965)
* [[Daniel Landa|Landa, Daniel]]
* [[Martin Landau|Landau, Martin]] (1928–2017)
* [[Jan Langa|Langa, Jan]] (1669–1727)
* [[Jan Balthasar Langa|Langa, Jan Balthasar]] (1697–1738)
* [[Jan Bjedrich Langa (1709)|Langa, Jan Bjedrich]] (1709–1757)
* [[Jan Bjedrich Langa (1738)|Langa, Jan Bjedrich]] (1738–1770)
* [[Jěwa Wórša Lanzyna|Lanzyna, Jěwa Wórša]] (1928–2020)
* [[Awgust Lapštich|Lapštich, Awgust]] (1883–1962)
* [[Alexandra Maria Lara|Lara, Alexandra Maria]]
* [[Jan Laras|Laras, Jan]] (1854–1921)
* [[Darina Laščiaková|Laščiaková, Darina]]
* [[Guillermo Lasso|Lasso, Guillermo]] (* 1955)
* [[Fryco Latk|Latk, Fryco]] (1895–1980)
* [[Karl Lauterbach|Lauterbach, Karl]] (* 1963)
* [[Lucy Lawless|Lawless, Lucy]]
* [[Christopher Lee|Lee, Christopher]] (1922–2015)
* [[Gottfried Wilhelm Leibniz|Leibniz, Gottfried Wilhelm]]
* [[Steffi Lemke|Lemke, Steffi]] (* 1968)
* [[Wladimir Iljič Lenin|Lenin, Wladimir Iljič]] (1870–1924)
* [[John Lennon|Lennon, John]] (1940–1980)
* [[Leo XII.]] (1760–1829)
* [[Leo XIII.]] (1810–1903)
* [[Leo XIV.]] (* 1955)
* [[Michail Jurjewič Lermontow|Lermontow, Michail Jurjewič]]
* [[Bohuměr Leska|Leska, Bohuměr]] (1725–1796)
* [[Michał Lešawa|Lešawa, Michał]] (1843–1862)
* [[C. S. Lewis|Lewis, C. S.]] (1898–1963)
* [[Ursula von der Leyen|Leyen, Ursula von der]]
* [[Jurij Libš|Libš, Jurij]] (1857–1927)
* [[Karl Liebknecht|Liebknecht, Karl]]
* [[Christian Lindner|Lindner, Christian]] (* 1979)
* [[Carl von Linné|Linné, Carl von]]
* [[Valentin Lippmann|Lippmann, Valentin]] (* 1991)
* [[Gerd Lippold|Lippold, Gerd]] (* 1961)
* [[Arnošt Lodni (1878)|Lodni, Arnošt]] (1878–1969)
* [[Stefan Löfven|Löfven, Stefan]] (* 1957)
* [[Franc Jurij Lok|Lok, Franc Jurij]] (1751–1831)
* [[Kito Lorenc|Lorenc, Kito]] (1938–2017)
* [[Jakub Lorenc-Zalěski|Lorenc-Zalěski, Jakub]] (1874–1939)
* [[Gesine Lötzsch|Lötzsch, Gesine]]
* [[Annett Louisan|Louisan, Annett]]
* [[Handrij Lubjenski|Lubjenski, Handrij]] (1790—1840)
* [[Heinrich Lübke|Lübke, Heinrich]] (1894–1972)
* [[Jurij Ludovici|Ludovici, Jurij]] (1619–1673)
* [[Aljaksandr Lukašenka|Lukašenka, Aljaksandr]] (* 1954)
* [[Martin Luther|Luther, Martin]] (1483–1546)
* [[Rosa Luxemburg|Luxemburg, Rosa]] (1871–1919)

== M ==
* [[Heiko Maas|Maas, Heiko]]
* [[Mać Tereza]] (1910–1997)
* [[Amy Macdonald|Macdonald, Amy]]
* [[Duck MacDonald|MacDonald, Duck]]
* [[Petr Mach|Mach, Petr]]
* [[Magtymguly Pyragy]] (1724–1807)
* [[Emmanuel Macron|Macron, Emmanuel]] (* 1977)
* [[Jürgen Maćij|Maćij, Jürgen]] (* 1953)
* [[Madonna]]
* [[Jan Mahr (1765)|Mahr, Jan]] (1765–1848)
* [[Claudia Maicher|Maicher, Claudia]] (* 1978)
* [[Sandra Maischberger|Maischberger, Sandra]]
* [[Thomas de Maizière|Maizière, Thomas de]]
* [[Wladimir Wladimirowič Majakowskij|Majakowskij, Wladimir Wladimirowič]]
* [[John Major|Major, John]] (* 1943)
* [[Andrej Wadimowič Makarjewič|Makarjewič, Andrej Wadimowič]]
* [[Miriam Makeba|Makeba, Miriam]]
* [[Jurij Malink|Malink, Jurij]] (1893–1942)
* [[Pětr Malink|Malink, Pětr]] (1931–1984)
* [[Trudla Malinkowa|Malinkowa, Trudla]], rodź. Grofic (* 1955)
* [[Radomír Malý|Malý, Radomír]]
* [[Milčo Mančevski|Mančevski, Milčo]]
* [[Nelson Mandela|Mandela, Nelson]] (1918–2013)
* [[Osip Emiljewič Mandelštam|Mandelštam, Osip Emiljewič]]
* [[Ray Manzarek|Manzarek, Ray]] (1939–2013)
* [[Sanna Marin|Marin, Sanna]] (* 1985)
* [[Hrjehor Martini|Martini, Hrjehor]] (1575–1632)
* [[Karl Marx|Marx, Karl]] (1818–1883)
* [[Tomáš Garrigue Masaryk|Masaryk, Tomáš Garrigue]] (1850–1937)
* [[Igor Matovič|Matovič, Igor]] (* 1973)
* [[Christian Matthée|Matthée, Christian]] (* 1979)
* [[Theresa May|May, Theresa]] (* 1956)
* [[John McCain|McCain, John]] (1936–2018)
* [[Rudolf Medek|Medek, Rudolf]]
* [[Handrij Mehliš|Mehliš, Handrij]] (1721–1790)
* [[Katja Meier|Meier, Katja]] (* 1979)
* [[Ulrike Meinhof|Meinhof, Ulrike]]
* [[Alena Melicharová|Melicharová, Alena]]
* [[Giorgia Meloni|Meloni, Giorgia]] (* 1977)
* [[Angela Merkel|Merkel, Angela]] (* 1954)
* [[Dave Meros|Meros, Dave]]
* [[Marija Měrćinowa|Měrćinowa, Marija]] (* 1955)
* [[Jan Awgust Měrćink|Měrćink, Jan Awgust]] (1817–75)
* [[Jurij Měrćink|Měrćink, Jurij]] (1914–88)
* [[Gustaw Mertin|Mertin, Gustaw]] (1901–84)
* [[Friedrich Merz|Merz, Friedrich]] (* 1955)
* [[Stjepan Mesić|Mesić, Stjepan]] (* 1934)
* [[Jan Meškank|Meškank, Jan]] (1905–1972)
* [[Timo Meškank|Meškank, Timo]] (* 1965)
* [[Chrysta Meškankowa|Meškankowa, Chrysta]], rodź. Rječkec (* 1938)
* [[Alfred Měškank|Měškank, Alfred]] (1927–2016)
* [[Beno Mět|Mět, Beno]] (1925–2011)
* [[Bosćan Tecelin Mět|Mět, Bosćan Tecelin]] (1759–1835)
* [[Měrka Mětowa|Mětowa, Měrka]], rodź. Młynkec (* 1959)
* [[Frido Mětšk|Mětšk, Frido]] (1916–1990)
* [[Juro Mětšk|Mětšk, Juro]] (1954–2022)
* [[Ludmila Mětškowa|Mětškowa, Ludmila]] (1923–1999)
* [[Michał Mič|Mič, Michał]] (1879–1946)
* [[Mieszko I.]]
* [[Frido Michałk|Michałk, Frido]]
* [[Marja Michałkowa|Michałkowa, Marja]], rodź. Cyžec (* 1949)
* [[Charles Michel|Michel, Charles]] (* 1975)
* [[Bascha Mika|Mika, Bascha]]
* [[Alojs Mikławšk|Mikławšk, Alojs]] (* 1958)
* [[Czesław Miłosz|Miłosz, Czesław]] (1911–2004)
* [[Zoran Milanović|Milanović, Zoran]] (* 1966)
* [[Georg Milbradt|Milbradt, Georg]] (* 1945)
* [[Zdeněk Miler|Miler, Zdeněk]] (1921–2011)
* [[Sima Milutinović|Milutinović, Sima]] (1791–1848)
* [[Michail Mišustin|Mišustin, Michail]] (* 1966)
* [[Alfred Mitaš|Mitaš, Alfred]] (1890–1956)
* [[Alwin Mitaš|Mitaš, Alwin]] (1869–1953)
* [[François Mitterrand|Mitterand, François]]
* [[Ichirō Mizuki|Mizuki, Ichirō]]
* [[Dmitrij Mjedwjedjew|Mjedwjedjew, Dmitrij]]
* [[Jurij Mjeń|Mjeń, Jurij]] (1727–1785)
* [[Michał Mjeń|Mjeń, Michał]] (1791–1875)
* [[Rudolf Mjeń|Mjeń, Rudolf]] (1767–1841)
* [[Dmitrij Sergejewič Mjerežkowskij|Mjerežkowskij, Dmitrij Sergejewič]]
* [[Gustaw Alwin Mjerwa|Mjerwa, Gustaw Alwin]]
* [[Pětr Młónk|Młónk, Pětr]]
* [[Jurij Młynk|Młynk, Jurij]]
* [[Simon Mol|Mol, Simon]]
* [[Albin Moller|Moller, Albin]]
* [[Mjertyn Moń|Moń, Mjertyn]] (1848–1905)
* [[Marilyn Monroe|Monroe, Marilyn]] (1926–1962)
* [[Evo Morales|Morales, Evo]]
* [[Mateusz Morawiecki|Morawiecki, Mateusz]] (* 1968)
* [[Junna Pjetrowna Moric|Moric, Junna Pjetrowna]]
* [[Korla Awgust Mosak-Kłosopólski|Mosak-Kłosopólski, Korla Awgust]]
* [[Ruth Moschner|Moschner, Ruth]]
* [[Jan Herman Mrózak|Mrózak, Jan Herman]] (1841–1902), serbski farar
* [[Oswald Mrózak|Mrózak, Oswald]] (1845–1934), serbski farar
* [[Sławomir Mrożek|Mrożek, Sławomir]] (1930–2013)
* [[Jan Bohuwěr Mučink|Mučink, Jan Bohuwěr]] (1821–1904)
* [[Kito Mudra|Mudra, Kito]] (1799–1883)
* [[Robert Mugabe|Mugabe, Robert]] (1924–2019)
* [[Jurij Mucha|Mucha, Jurij]] (1860–1934)
* [[Arnošt Muka|Muka, Arnošt]] (1854–1932)
* [[Edvard Munch|Munch, Edvard]] (1863–1944)
* [[Franz Müntefering|Müntefering, Franz]] (* 1940)
* [[Joseph Muscat|Muscat, Joseph]] (* 1974)
* [[Elon Musk|Musk, Elon]] (* 1971)
* [[Ajaz Mutalibow|Mutalibow, Ajaz]] (1938–2022)

== N ==

* [[Jan Pawoł Nagel|Nagel, Jan Pawoł]] (1934–1997)
* [[Juliane Nagel|Nagel, Juliane]] (* 1978)
* [[Maja Nagelowa|Nagelowa, Maja]] (* 1959)
* [[Andrea Nahles|Nahles, Andrea]]
* [[Milan Nakonečný|Nakonečný, Milan]]
* [[Madlena Nasticcyna|Nasticcyna, Madlena]] (* 1950)
* [[Nursultan Nazarbajew|Nazarbajew, Nursultan]] (* 1940)
* [[Anton Nawka|Nawka, Anton]] (1913–1998)
* [[Błažij Nawka|Nawka, Błažij]] (1922–2008)
* [[Ludmila Nawka|Nawka, Ludmila]] (1929–2020)
* [[Michał Nawka|Nawka, Michał]] (1885–1968)
* [[Karol Nawrocki|Nawrocki, Karol]] (* 1983)
* [[Petr Nečas|Nečas, Petr]] (* 1964)
* [[Pawoł Nedo|Nedo, Pawoł]] (1908–1984)
* [[Richard Needon|Needon, Richard]]
* [[Božena Němcová|Němcová, Božena]]
* [[Jan Neruda|Neruda, Jan]]
* [[Pablo Neruda|Neruda, Pablo]]
* [[Benjamin Netanjahu|Netanjahu, Benjamin]] (* 1949)
* [[Luise Neuhaus-Wartenberg|Neuhaus-Wartenberg, Luise]] (* 1980)
* [[Isaac Newton|Newton, Isaac]]
* [[Saparmurat Nijazow| Nijazow, Saparmurat]] (1940–2006)
* [[Désirée Nick|Nick, Désirée]]
* [[Tomislav Nikolić|Nikolić, Tomislav]]
* [[Richard Nixon|Nixon, Richard]] (1913–1994)
* [[Pawoł Njek|Njek, Pawoł]] (1891–1944)
* [[Boris Jefimowič Njemcow|Njemcow, Boris Jefimowič]] (1959–2015)
* [[Hanzo Njepila|Njepila, Hanzo]]
* [[Anna Njetrjebko|Njetrjebko, Anna]]
* [[Noemi (spěwarka)|Noemi]]
* [[Ernst Nolte|Nolte, Ernst]] (1923–2016)
* [[Andreas Nowak (politikar)|Nowak, Andreas]] (* 1975), sakski politikar (CDU)
* [[Bjarnat Nowak|Nowak, Bjarnat]] (1925–2022)
* [[Herbert Nowak|Nowak, Herbert]] (1916–2011)
* [[Jakub Nowak|Nowak, Jakub]] (1821–1875)
* [[Jakub Nowak-Horjanski|Nowak-Horjanski, Jakub]] (1864–1938)
* [[Jakub Nowak-Kašćanski|Nowak-Kašćanski, Jakub]] (1864–1920)
* [[Józef Nowak|Nowak, Józef]] (1895–1978)
* [[Ludwig Nowak|Nowak, Ludwig]]
* [[Měrćin Nowak-Njechorński|Nowak-Njechorński, Měrćin]] (1900–1990)
* [[Pawoł Nowotny|Nowotny, Pawoł]] (1912–2010)
* [[Wylem Nowy|Nowy, Wylem]] (1870–1933)
* [[Ted Nugent|Nugent, Ted]]
* [[Jan Nuk|Nuk, Jan]] (* 1947)
* [[Handrij Nyča|Nyča, Handrij]] (1731–1795)
* [[Julian Nyča|Nyča, Julian]] (* 1988)
* [[Jan Bogumił Nytška|Nytška, Jan Bogumił]] (1825–1904)
* [[Garegin Nžde|Nžde, Garegin]] (1886–1955)

== O ==

* [[Barack Obama|Obama, Barack]]
* [[Nomto Očirowič Očirow|Očirow, Nomto Očirowič]]
* [[Irina Wladimirowna Odojewcewa|Odojewcewa, Irina Wladimirowna]]
* [[Gisela Oechelhaeuser|Oechelhaeuser, Gisela]]
* [[Viktor Orbán|Orbán, Viktor]] (* 1963)
* [[Ozzy Osbourne|Osbourne, Ozzy]] (1948–2025)
* [[Peter O'Toole|O'Toole]] (1932–2013)
* [[Cem Özdemir|Özdemir, Cem]] (* 1965)

== P ==

* [[Handrij Palman|Palman, Handrij]] (1788–1862)
* [[Gwyneth Paltrow|Paltrow, Gwyneth]]
* [[Herman Kito Pank|Pank, Herman Kito]]
* [[Kito Pank|Pank, Kito]]
* [[Alfons Parczewski|Parczewski, Alfons]] (1849–1933)
* [[Rick Parfitt|Parfitt, Rick]]
* [[Jiří Paroubek|Paroubek, Jiří]]
* [[Leonid Iwanowič Pasečnik|Pasečnik, Leonid Iwanowič]]
* [[Boris Leonidowič Pasternak|Pasternak, Boris Leonidowič]]
* [[Nikol Pašinjan|Pašinjan, Nikol]] (* 1975)
* [[Josef Páta|Páta, Josef]] (1886–1942)
* [[Petra Pau|Pau, Petra]]
* [[Gabriele Pauli|Pauli, Gabriele]]
* [[Petr Pavel|Pavel, Petr]] (* 1961)
* [[Dave Peverett|Peverett, Dave]]
* [[Tim Pawlenty|Pawlenty, Tim]]
* [[Pawoł VI.]] (1897–1978)
* [[Peter Pellegrini|Pellegrini, Peter]] (* 1975)
* [[Měto Pernak|Pernak, Měto]] (1938–2019)
* [[Jiří Pernes|Pernes, Jiří]]
* [[Eva Perón|Perón, Eva]] (1919–1952)
* [[Dickie Peterson|Peterson, Dickie]]
* [[Michał Pětranc|Pětranc, Michał]] (1849–1915)
* [[Frauke Petry|Petry, Frauke]] (* 1975)
* [[Kaspar Peuker|Peuker, Kaspar]]
* [[Křesćan Bohuwěr Pful|Pful, Křesćan Bohuwěr]]
* [[Édith Piaf|Piaf, Édith]]
* [[Wilhelm Pieck|Pieck, Wilhelm]]
* [[Andrzej Pilipiuk|Pilipiuk, Andrzej]]
* [[Jurij Pilk|Pilk, Jurij]]
* [[Józef Piłsudski|Piłsudski, Józef]]
* [[Mike Pinera|Pinera, Mike]]
* [[Sebastián Piñera|Piñera, Sebastián]] (1949–2024)
* [[Christiana Piniekowa|Piniekowa, Christiana]] (* 1958)
* [[Augusto Pinochet|Pinochet, Augusto]]
* [[Pius VI.]] (1717–1791)
* [[Pius VII.]] (1742–1823)
* [[Pius VIII.]] (1761–1830)
* [[Pius IX.]] (1792–1878)
* [[Pius X.]] (1835–1914)
* [[Pius XI.]] (1857–1939)
* [[Pius XII.]] (1876–1958)
* [[Jan Pjech|Pjech, Jan]] (1707–1741)
* [[Jan Bohuwěr Pjech|Pjech, Jan Bohuwěr]] (1838–1913)
* [[Pjelageja (spěwarka)|Pjelageja]]
* [[Jan Jakub Pjetaš|Pjetaš, Jan Jakub]] (1815–1885)
* [[Alexej Pludek|Pludek, Alexej]]
* [[Vlastimil Podracký|Podracký, Vlastimil]]
* [[Ulrich Pogoda|Pogoda, Ulrich]] (* 1954)
* [[Jan Awgust Pohonč|Pohonč, Jan Awgust]] (1841–1909)
* [[Anja Pohončowa|Pohončowa, Anja]] (* 1970)
* [[Georges Pompidou|Pompidou, Georges]] (1911–1974)
* [[Bohačesć Bjedrich Ponich|Ponich, Bohačesć Bjedrich]] (1761–1826)
* [[Pětr Ponich|Ponich, Pětr]] (1716–1785)
* [[Samuel Bohuwěr Ponich|Ponich, Samuel Bohuwěr]] (1748–1798)
* [[Petro Oleksijowyč Porošenko|Porošenko, Petro Oleksijowyč]]
* [[Franka Potente|Potente, Franka]]
* [[Otfried Preußler|Preußler, Otfried]] (1923–2013)
* [[Rod Price|Price, Rod]]
* [[Sergej Michajlowič Prokudin-Gorskij|Prokudin-Gorskij, Sergej Michajlowič]] (1863–1944)
* [[Anastasija Prychodko|Prychodko, Anastasija]]
* [[Andrejs Pumpurs|Pumpurs, Andrejs]] (1841–1902)
* [[Jan Evangelista Purkyně|Purkyně, Jan Evangelista]]
* [[Denis Wladimirowič Pušilin|Pušilin, Denis Wladimirowič]]
* [[Aleksander Sergejewič Puškin|Puškin, Aleksander Sergejewič]]
* [[Wladimir Putin|Putin, Wladimir Wladimirowič]]

== R ==

* [[Michał Raca|Raca, Michał]] (1657–1730)
* [[Kočo Racin|Racin, Kočo]]
* [[Jakub Rachlowc|Rachlowc, Jakub]] (1817–1858), serbski ludowy basnik
* [[Radama I.]] (1793–1828), kral Madagaskara
* [[Antonia Rados|Rados, Antonia]] (* 1953)
* [[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]]
* [[Mariano Rajoy|Rajoy, Mariano]] (* 1955)
* [[Franc Rajš|Rajš, Franc]] (1925-2000)
* [[Edi Rama|Rama, Edi]] (* 1964)
* [[Bodo Ramelow|Ramelow, Bodo]] (* 1956)
* [[Gustaf John Ramstedt|Ramstedt, Gustaf John]]
* [[Ranavalona I.]] (1782 – 1861) 
* [[Lars Løkke Rasmussen|Rasmussen, Lars Løkke]] (* 1964)
* [[Alois Rašín|Rašín, Alois]]
* [[Jüri Ratas|Ratas, Jüri]] (* 1978)
* [[Johannes Rau|Rau, Johannes]]
* [[Anna-Maria Ravnopolska-Dean|Ravnopolska-Dean, Anna-Maria]]
* [[Jan Rawp|Rawp, Jan]] (1928–2007)
* [[Martin Rázus|Rázus, Martin]]
* [[Chris Rea|Rea, Chris]] (1951–2025)
* [[Ronald Reagan|Reagan, Ronald]] (1911–2004)
* [[Bernice Johnson Reagon|Reagon, Bernice Johnson]] (1942–2024)
* [[Lucy Redler|Redler, Lucy]]
* [[Lou Reed|Reed, Lou]] (1942–2013)
* [[Simon Rehan|Rehan, Simon]] (~1570–~1650)
* [[Brigitte Reimann|Reimann, Brigitte]]
* [[Larry Reinhardt|Reinhardt, Larry]]
* [[Gerhard Renč|Renč, Gerhard]] (1897–1982)
* [[Jan Renč|Renč, Jan Jurij]] (1856–1916)
* [[Jan Renč (1884)|Renč, Jan]] (1884–1945)
* [[Jan Korla Renč|Renč, Jan Korla]] (1821–1888)
* [[Měrćin Renč|Renč, Měrćin]] (1853–1911)
* [[Władysław Reymont|Reymont, Władysław]]
* [[Filip Rězak|Rězak, Filip]] (1859–1921)
* [[Hana Rězakec|Rězakec, Hana]] (1872–1951)
* [[Handrij Rheniš|Rheniš, Handrij]] (1731–1805)
* [[Leni Riefenstahl|Riefenstahl, Leni]] (1902–2003)
* [[Lukas Rietzschel|Rietzschel, Lukas]] (* 1994)
* [[Nikolaj Rimski-Korsakow|Rimski-Korsakow, Nikolaj]] (1844–1908)
* [[Antti Rinne|Rinne, Antti]] (* 1962)
* [[Dolores O'Riordan|Riordan, Dolores O']] (1971–2018)
* [[Svetozar Ristovski|Ristovski, Svetozar]] (* 1972)
* [[Hajno Rizo|Rizo, Hajno]] (1873–1917)
* [[Jan Rječka|Rječka, Jan]] (1878–1915)
* [[Maks Rječka|Rječka, Maks]] (1908–1944)
* [[Korla Herman Robert Rjeda|Rjeda, Korla Herman Robert]] (1816–1900)
* [[Bjarnat Rjenč|Rjenč, Bjarnat]] (1937–2018)
* [[Julia Roberts|Roberts, Julia]]
* [[Fryco Rocha|Rocha, Fryco]] (1863–1942)
* [[Lew Rockwell|Rockwell, Lew]]
* [[Ernst Röhm|Röhm, Ernst]]
* [[Taavi Rõivas|Rõivas, Taavi]] (* 1979)
* [[Hinc Roj|Roj, Hinc]] (1927–2019)
* [[Konstantin Konstantinowič Rokossowskij|Rokossowskij, Konstantin Konstantinowič]] (1896–1968)
* [[Franklin D. Roosevelt|Roosevelt, Franklin D.]] (1882–1945)
* [[Matthias Rößler|Rößler, Matthias]] (* 1955)
* [[Francis Rossi|Rossi, Francis]]
* [[Michał Rostok|Rostok, Michał]]
* [[Sofia Rotaru|Rotaru, Sofia]]
* [[Claudia Roth|Roth, Claudia]]
* [[Ségolène Royal|Royal, Ségolène]]
* [[Robert Iwanowič Roždestwjenskij|Roždestwjenskij, Robert Iwanowič]]
* [[Jiří Rusnok|Rusnok, Jiří]] (* 1960)
* [[Šota Rustaweli|Rustaweli, Šota]]
* [[Handrij Ruška|Ruška, Handrij]] (1755–1810)
* [[Mark Rutte|Rutte, Mark]] (* 1967)
* [[Ernst Rychtar|Rychtar, Ernst]] (1810–1872)
* [[Ernst Bohachwał Rychtar|Rychtar, Ernst Bohachwał]] (1767–1848)
* [[Helmut Rychtar|Rychtar, Helmut]] (1942–2022)
* [[Hync Rychtaŕ|Rychtaŕ, Hync]] (* 1951)
* [[Jan Rychtar|Rychtar, Jan]] (1732–1802)
* [[Jan Boguměr Rychtar|Rychtar, Jan Boguměr]] (1703–1765)
* [[Jurij Sergejewič Rytcheu|Rytcheu, Jurij Sergejewič]] (1830–2008)

== Ř ==

* [[Martin Říman|Říman, Martin]]

== S ==

* [[Bako Saakjan|Saakjan, Bako]]
* [[Melanie Safka|Safka, Melanie]]
* [[Kurmangazy Sagyrbajuly|Sagyrbajuly, Kurmangazy]] (1818–1896)
* [[Antoine de Saint-Exupéry|Saint-Exupéry, Antoine de]]
* [[Měrćin Salowski|Salowski, Měrćin]] (1932–2010)
* [[Julija Olegowna Samojlowa|Samojlowa, Julija]] (* 1989)
* [[Pedro Sánchez|Sánchez, Pedro]] (* 1972)
* [[Otto Sander|Sander, Otto]] (1941–2013)
* [[Serž Sargsjan|Sargsjan, Serž]] (* 1954)
* [[Armen Sarkisjan|Sarkisjan, Armen]] (* 1953)
* [[Nicolas Sarkozy|Sarkozy, Nicolas]]
* [[Joscha Sauer|Sauer, Joscha]]
* [[Wolfgang Schäuble|Schäuble, Wolfgang]] (1942–2023)
* [[Friedrich Schiller|Schiller, Friedrich]] (1759–1805)
* [[Helmut Schmidt|Schmidt, Helmut]] (1918–2015)
* [[Johann Gottfried Schmutz|Schmutz, Johann Gottfried]] (1715–1798)
* [[Daniel Schneidermann|Schneidermann, Daniel]]
* [[Olaf Scholz|Scholz, Olaf]] (* 1958)
* [[Gerhard Schöne|Schöne, Gerhard]] (* 1952)
* [[Barbara Schöneberger|Schöneberger, Barbara]] (* 1974)
* [[Gerhard Schröder|Schröder, Gerhard]] (* 1944)
* [[Franziska Schubert|Schubert, Franziska]] (* 1982)
* [[Friedrich Wilhelm Schultz|Schultz, Friedrich Wilhelm]]
* [[Svenja Schulze|Schulze, Svenja]] (* 1968)
* [[Manuela Schwesig|Schwesig, Manuela]]
* [[Horst Seehofer|Seehofer, Horst]] (* 1949)
* [[Mehmed Meša Selimović|Selimović, Mehmed Meša]] (1910–1982)
* [[Michal Semín|Semín, Michal]]
* [[William Shakespeare|Shakespeare, William]]
* [[Shakira]] (* 1977)
* [[Ewa Siatkowska|Siatkowska, Ewa]] (1930–2020)
* [[Sima Qian]]
* [[Kim Simmonds|Simmonds, Kim]]
* [[Arnošt Simon|Simon, Arnošt]] (1905–1974)
* [[Marja Simonowa|Simonowa, Marja]], rodź. Janašec (1824–1877)
* [[Juha Sipilä|Sipilä, Juha]] (* 1961)
* [[Jakub Skala|Skala, Jakub]] (1851–1925)
* [[Jan Skala|Skala, Jan]] (1889–1945)
* [[Saulius Skvernelis|Skvernelis, Saulius]] (* 1970)
* [[Jurij Słodeńk|Słodeńk, Jurij]] (1873–1945)
* [[Handrij Smoler|Smoler, Handrij]] (1693–1729)
* [[Jan Arnošt Smoler|Smoler, Jan Arnošt]] (1816–1884)
* [[Korla Jan Smoler|Smoler, Korla Jan]] (1791–1848)
* [[Marko Smoler|Smoler, Marko]] (1857–1941)
* [[Mário Soares|Soares, Mário]] (1924–2017)
* [[Bohuslav Sobotka|Sobotka, Bohuslav]] (* 1971)
* [[Markus Söder|Söder, Markus]] (* 1967)
* [[Erna Solberg|Solberg, Erna]] (* 1961)
* [[Aleksandr Solženicyn|Solženicyn, Aleksandr]]
* [[Adolf Sommer|Sommer, Adolf]] (1862–1909)
* [[Ernst Bohuwěr Sommer|Sommer, Ernst Bohuwěr]] (1826–1878)
* [[Angela Stachowa|Stachowa, Angela]] (1948–2022)
* [[Eva-Maria Stange|Stange, Eva-Maria]] (* 1957)
* [[Keir Starmer|Starmer, Keir]] (* 1962)
* [[Manfred Starosta|Starosta, Manfred]] (* 1941)
* [[Dawid Statnik|Statnik, Dawid]] (* 1983)
* [[Zoran Stefanović|Stefanović, Zoran]] (* 1969)
* [[Frank-Walter Steinmeier|Steinmeier, Frank-Walter]]
* [[Kito Fryco Stempel|Stempel, Kito Fryco]]
* [[Feliks Steuer|Steuer, Feliks]]
* [[Manfred Stolpe|Stolpe, Manfred]] (1936–2019)
* [[Erwin Strittmatter|Strittmatter, Erwin]] (1912–1994)
* [[Frank Stübner|Stübner, Frank]] (1954–2017)
* [[Peter Stuyvesant|Stuyvesant, Peter]]
* [[Pavle Jurišić Šturm|Šturm, Pavle Jurišić]]
* [[Marko Suchy|Suchy, Marko]]
* [[Sun Jat-Sen]] (1866–1925)
* [[Rishi Sunak|Sunak, Rishi]] (* 1980)
* [[Juro Surowin|Surowin, Juro]] (1831–1904)
* [[Handrij Suška|Suška, Handrij]] (1795–1843)
* [[Aleksander Wasiljewič Suworow|Suworow, Aleksander Wasiljewič]] (1730–1800)
* [[Jurij Hawštyn Swětlik|Swětlik, Jurij Hawštyn]] (1650–1729)
* [[Taylor Swift|Swift, Taylor]] (* 1989)
* [[Swjatopluk I.]]
* [[Hanzo Juro Swora|Swora, Hanzo Juro]] (1785–1844)
* [[Jan Karlo Fryco Swora|Swora, Jan Karlo Fryco]] (1818–1884)
* [[Jan Awgust Sykora|Sykora, Jan Awgust]]
* [[Libor Sztemon|Sztemon, Libor]]
* [[Beata Szydło|Szydło, Beata]] (* 1963)
* [[Wisława Szymborska|Szymborska, Wisława]]

== Š ==

* [[Marijetta Sergejewna Šaginjan|Šaginjan, Marijetta Sergejewna]] (1888–1982)
* [[Šahbaz Bhatti]] (1968–2011)
* [[Jakub Šajba|Šajba, Jakub]] (1899–1956)
* [[Warlam Tichonowič Šalamow|Šalamow, Warlam Tichonowič]] (1907–1982)
* [[Marjan Šarec|Šarec, Marjan]] (* 1977)
* [[Leoš Šatava|Šatava, Leoš]] (* 1954)
* [[Stepan Šaumjan|Šaumjan, Stepan]] (1878–1918)
* [[Lew Wladimirowič Ščerba|Ščerba, Lew Wladimirowič]] (1880–1944)
* [[Pawoł Šenkar|Šenkar, Pawoł]] (1925–1948)
* [[Susann Šenkec|Šenkec, Susann]] (* 1976)
* [[Hinc Šewc|Šewc, Hinc]] (1927–2021)
* [[Taras Šewčenko|Šewčenko, Taras]] (1814–1861)
* [[Jakub Šewčik|Šewčik, Jakub]] (1867–1935)
* [[Jurij Šewčik (1862)|Šewčik, Jurij]] (1862–1932)
* [[Michał Šewčik|Šewčik, Michał]] (1870–1903)
* [[Božidar Šěca|Šěca, Božidar]] (1900–1986)
* [[Jan Šěca|Šěca, Jan]] (1883–1949)
* [[Korla Bohuwěr Šěca|Šěca, Korla Bohuwěr]] (1858–1938)
* [[Franc Šěn|Šěn, Franc]] (* 1950)
* [[Hadam Bohuchwał Šěrach|Šěrach, Hadam Bohuchwał]] (1724–1773)
* [[Hadam Zacharias Šěrach|Šěrach, Hadam Zacharias]] (1693–1758)
* [[Korla Bohuchwał Šěrach|Šěrach, Korla Bohuchwał]] (1764–1836)
* [[Křesćan Bohuchwał Šěrach|Šěrach, Křesćan Bohuchwał]] (1709–1776)
* [[Pětr Šěrach|Šěrach, Pětr]] (1656–1727)
* [[Pětr Elias Šěrach|Šěrach, Pětr Elias]] (1742–1795)
* [[Hanamarja Šěrcec|Šěrcec, Hanamarja]] (1918–1943)
* [[Marko Šiman|Šiman, Marko]] (* 1955)
* [[Jurij Józef Šimon|Šimon, Jurij Józef]] (1646–1729)
* [[Horst Šlosar|Šlosar, Horst]] (1903–1964)
* [[Gabriela Šmajdźina|Šmajdźina, Gabriela Marija]] (* 1965)
* [[Iwan Sergejewič Šmjeljow|Šmjeljow, Iwan Sergejewič]] (1873–1950)
* [[Herman Šleca|Šleca, Herman]] (1892–1948)
* [[Chryša Šlenkar|Šlenkar, Chryša]] (1674–1728)
* [[Michail Aleksandrowič Šolochow|Šolochow, Michail Aleksandrowič]] (1905–1984)
* [[Madleńka Šołćic|Šołćic, Madlenka]] (* 1975)
* [[Dorothea Šołćina|Šołćina, Dorothea]] (* 1953)
* [[Arnošt Bjedrich Šołta|Šołta, Arnošt Bjedrich]] (1763–1832)
* [[Arnošt Fürchtegott Šołta|Šołta, Arnošt Fürchtegott]] (1793–1858)
* [[Beno Šołta|Šołta, Beno]] (1891–1968)
* [[Beno Pětr Šołta|Šołta, Beno Pětr]] (1851–1908)
* [[Dietrich Šołta|Šołta, Dietrich]] (* 1950)
* [[Jan Šołta|Šołta, Jan]] (1921–2004)
* [[Jurij Šołta (1886)|Šołta, Jurij]] (1886–1971)
* [[Jurij Šołta (1888)|Šołta, Jurij]] (1888–1968)
* [[Pawoł Šołta|Šołta, Pawoł]] (1875–1948)
* [[Pawoł Šołta (1934)|Šołta, Pawoł]] (1934–2025)
* [[Pětr Šołtka|Šołtka, Pětr]] (1945–2022)
* [[Vladimír Špidla|Špidla, Vladimír]] (* 1951)
* [[Ľudovít Štúr|Štúr, Ľudovít]] (1815–1856)
* [[Pětš Šurman|Šurman, Pětš]] (* 1961)
* [[Max Švabinský|Švabinský, Max]] (1873–1962)
* [[Antonín Švehla|Švehla, Antonín]] (1873–1933)
* [[Bogumił Šwjela|Šwjela, Bogumił]] (1873–1948)
* [[Kito Šwjela|Šwjela, Kito]] (1836–1922)
* [[Wylem Šybar|Šybar, Wylem]] (1887–1974)
* [[Jan Zygmunt Bjedrich Šyndlaŕ|Šyndlaŕ, Jan Zygmunt Bjedrich]] (1758–1841)

== T ==

* [[Boris Tadić|Tadić, Boris]] (* 1958)
* [[Handroš Tara|Tara, Handroš]] (~1570–~1638)
* [[Zoran Tegeltija|Tegeltija, Zoran]] (* 1961)
* [[Eugène Terre'Blanche|Terre'Blanche, Eugène]]
* [[Otakar Theer|Theer, Otakar]]
* [[Klaws Thielmann|Thielmann, Klaws]] (1933–2024)
* [[David Thomas|Thomas, David]]
* [[Jan Jurij Temler|Temler, Jan Jurij]] (~1500–1573)
* [[Lewon Ter-Petrosjan|Ter-Petrosjan, Lewon]]
* [[Jan Bjedrich Tešnaŕ|Tešnaŕ, Jan Bjedrich]] (1829–1898)
* [[Margaret Thatcher|Thatcher, Margaret]] (1925–2013)
* [[Leonid Tibilow|Tibilow, Leonid]]
* [[Jakub Ticin|Ticin, Jakub]]
* [[Yann Tiersen|Tiersen, Yann]]
* [[Stanisław Tilich|Tilich, Stanisław]] (* 1959)
* [[Josip Broz Tito|Tito, Josip Broz]] (1892–1980)
* [[Vlastimil Tlustý|Tlustý, Vlastimil]]
* [[J. R. R. Tolkien|Tolkien, John Ronald Reuel]]
* [[Aleksej Nikolajewič Tolstoj|Tolstoj, Aleksej Nikolajewič]] 
* [[Lew Nikolajewič Tolstoj|Tolstoj, Lew Nikolajewič]]
* [[Josef Tomeš|Tomeš, Josef]]
* [[Mirek Topolánek|Topolánek, Mirek]]
* [[Lew Dawidowič Trockij|Trockij, Lew Dawidowič]] (1879–1940)
* [[Walter Trout|Trout, Walter]] (* 1951)
* [[Mikławš Truc|Truc, Mikławš]] (1839–1917)
* [[Harry S. Truman|Truman, Harry S.]] (1884–1972)
* [[Donald Trump|Trump, Donald]] (* 1946)
* [[Liz Truss|Truss, Liz]] (* 1975)
* [[Peter Tschentscher|Tschentscher, Peter]] (* 1966)
* [[Howannes Tumanjan|Tumanjan, Howannes]] (1869–1923)
* [[Iwan Sergejewič Turgenjew|Turgenjew, Iwan Sergejewič]] (1818–1883)
* [[Donald Tusk|Tusk, Donald]] (* 1957)
* [[Samuel Twardowski|Twardowski, Samuel]] (1595–1661)

== U ==
* [[Tuone Udaina|Udaina, Tuone]] (1840–1898)
* [[Lesja Ukrajinka|Ukrajinka, Lesja]] (1871–1913), ukrainska basnica
* [[Markus Ulbig|Ulbig, Markus]] (* 1964), němski politikar (CDU), krajny minister
* [[Georg Unland|Unland, Georg]] (* 1953), němski politikar (CDU), krajny minister
* [[Jörg Urban|Urban, Jörg]] (* 1964), němski politikar (AfD)
* [[Octavian Ursu|Ursu, Octavian]] (* 1967), němski politikar (CDU)
* [[Jan Uvena|Uvena, Jan]]

== V ==
* [[Jindřich Vacek|Vacek, Jindřich]] (* 1955)
* [[Manuel Valls|Valls, Manuel]] (* 1962)
* [[Alexander Van der Bellen|Van der Bellen, Alexander]] (* 1944)
* [[Larry Van Kriedt|Van Kriedt, Larry]]
* [[Vincent van Gogh|van Gogh, Vincent]]
* [[Harry Vanda|Vanda, Harry]]
* [[Leo Varadkar|Varadkar, Leo]] (* 1979)
* [[Henry Vestine|Vestine, Henry]] (1944–1997)
* [[Anja Veterova|Veterova, Anja]]
* [[Jan Vogel|Vogel, Jan]] (1773–po 1800)
* [[Sören Voigt|Voigt, Sören]] (* 1971), sakski politikar (CDU)
* [[Pawoł Völkel|Völkel, Pawoł]] (1931–1997)
* [[Hartmut Vorjohann|Vorjohann, Hartmut]] (* 1963)
* [[Erich von Däniken|von Däniken, Erich]]
* [[Carl Maria von Weber|von Weber, Carl Maria]] (1786–1826)
* [[Jarosław Vrchlický|Vrchlický, Jarosław]] (1853–1912)
* [[Aleksandar Vučić|Vučić, Aleksandar]] (* 1970)

== W ==

* [[Sahra Wagenknecht|Wagenknecht, Sahra]] (* 1969), němska politikarka
* [[Ronny Wähner|Wähner, Ronny]] (* 1975), sakski politikar (CDU)
* [[Jelena Wajenga|Wajenga, Jelena]] (* 1977)
* [[Měrćin Wałda|Wałda, Měrćin]] (* 1951)
* [[Lech Wałęsa|Wałęsa, Lech]] (* 1943), pólski politikar
* [[Jurij Wanak|Wanak, Jurij]] (1764–1837), serbski wučer a přełožowar
* [[Jurij Arnošt Wanak|Wanak, Jurij Arnošt]] (1817–1887), serbski farar a spisowaćel
* [[Wjacław Warichius|Warichius, Wjacław]] (1564–1618)
* [[Jan Awgust Warko|Warko, Jan Awgust]] (1821–1862)
* [[Aleksandr Michajlowič Wasilewskij|Wasilewskij, Aleksandr Michajlowič]] (1895–1977)
* [[George Washington|Washington, George]] (1732–1799), US-ameriski general a politikar
* [[Junior Watson|Watson, Junior]]
* [[Jan Wawer|Wawer, Jan]] (1672–1728)
* [[Bjarnat Wawrik|Wawrik, Bjarnat]] (1889–1979)
* [[Měrćin Weclich|Weclich, Měrćin]] (* 1957), serbski spěwar a komponist
* [[Richard von Weizsäcker|Weizsäcker, Richard von]] (1920–2015), němski politikar
* [[Walter Wenzel|Wenzel, Walter]] (1929–2025), slawist a mjenowědnik
* [[Juliane Werding|Werding, Juliane]] (* 1956), spěwarka
* [[Guido Westerwelle|Westerwelle, Guido]] (1961–2016), němski politikar (FDP)
* [[Alfons Wićaz|Wićaz, Alfons]] (* 1945), serbski žurnalist
* [[Bosćij Michał Wićaz|Wićaz, Bosćij Michał]] (1747–1803), serbski braška a ludowy basnik
* [[Jurij Wićaz|Wićaz, Jurij]] (1899–1974), serbski žurnalist, spisowaćel a přełožowar
* [[Mikławš Joachim Wićaz|Wićaz, Mikławš Joachim]] (1921–1998)
* [[Ota Wićaz|Wićaz, Ota]] (1874–1952), serbski literarny a kulturny stawiznar, redaktor a spisowaćel
* [[Pawoł Wićaz-Chróšćanski|Wićaz-Chróšćanski, Pawoł]] (1901–1933), serbski redaktor a basnik
* [[Herta Wićazec|Wićazec, Herta]] (1819–1885), serbska basnjerka
* [[Anne Will|Will, Anne]] (* 1966), němska žurnalistka a moderatorka
* [[Roger Willemsen|Willemsen, Roger]] (1955–2016), němski publicist a moderator
* [[Jurij Winar|Winar, Jurij]] (1909–1991), serbski komponist
* [[Hańža Winarjec-Orsesowa|Winarjec-Orsesowa, Hańža]] (1926–2016), wučerka a awtorka
* [[Michał Wincar|Wincar, Michał]] (1854–1937)
* [[Jurij Winger|Winger, Jurij]] (1872–1918)
* [[Edgar Winter|Winter, Edgar]]
* [[Pawoł Wirth|Wirth, Pawoł]] (1906–1946), serbski rěčespytnik
* [[Mina Witkojc|Witkojc, Mina]] (1893–1975), serbska basnica a spisowaćelka
* [[Jakub Wjacsławk|Wjacsławk, Jakub]]
* [[Hendrich Božidar Wjela|Wjela, Hendrich Božidar]] (1778–1805), serbski moler
* [[Jan Wjela (farar)|Wjela, Jan]] (1737–1793), serbski farar a kěrlušer
* [[Jan Wjela|Wjela, Jan]] (1822–1907), serbski wučer a spisowaćel
* [[Jan Wjela (1920)|Wjela, Jan]] (1920–1999), serbski wučer, awtor a lektor
* [[Jurij Wjela|Wjela, Jurij]] (1892–1969), serbski wučer a spisowaćel
* [[Jan Wjelan|Wjelan, Jan]] (1773–1852), serbski farar
* [[Julius Eduard Wjelan|Wjelan, Julius Eduard]] (1817–1892), serbski farar
* [[Michał Wjesela|Wjesela, Michał]] (1863–1927)
* [[Ernst Wjezar|Wjezar, Ernst/Arnošt]] (1890–1959)
* [[Dietmar Woidke|Woidke, Dietmar]]
* [[Tadeusz Wolański|Wolański, Tadeusz]]
* [[Sonja Wölkowa|Wölkowa, Sonja]] (* 1956)
* [[Maksimilian Aleksandrowič Wološin|Wološin, Maksimilian Aleksandrowič]]
* [[Walter Womacka|Womacka, Walter]]
* [[Edward Wornar|Wornar, Edward]] (* 1966)
* [[Gerat Wornar|Wornar, Gerat]] (* 1942)
* [[Jan Wornar|Wornar, Jan]] (1934–1999)
* [[Jakub Jan Józef Wóski z Baerenstamma|Wóski z Baerenstamma, Jakub Jan Józef]] (1692–1771)
* [[Janek Wowčer|Wowčer, Janek]] (* 1977)
* [[Andrej Andrejewič Woznjesenskij|Woznjesenskij, Andrej Andrejewič]] (1933–2010)
* [[Link Wray|Wray, Link]] (1929–2005)
* [[Stevie Wright|Wright, Stevie]] (1947–2015)
* [[Jakub Wróbl|Wróbl, Jakub]] (1853–1933)
* [[Jurij Wuješ|Wuješ, Jurij]] (1905–1968)
* [[Christian Wulff|Wulff, Christian]] (* 1959)
* [[Jan Handrij Wyrgač|Wyrgač, Jan Handrij]] (1740–1799)
* [[Korla Wyrgač|Wyrgač, Korla]] (1883–1956)

== Y ==
* [[Stevie Young|Youngy Stevie]]

== Z ==
* [[Jan Zahradil|Zahradil, Jan]] (* 1963)
* [[Handrij Zahrodnik|Zahrodnik, Handrij]] (1654–1727)
* [[Aleksandr Wladimirowič Zacharčenko|Zacharčenko, Aleksandr Wladimirowič]] (1976–2018)
* [[Petra Zais|Zais, Petra]] (* 1957)
* [[Andrej Zaliznjak|Zaliznjak, Andrej]] (1935–2017)
* [[Ludwik Lejzer Zamenhof|Zamenhof, Ludwik Lejzer]] (1859–1917)
* [[Jurij Gustaw Zarjenk|Zarjenk, Jurij Gustaw]] (1871–1946)
* [[Mikławš Zarjenk|Zarjenk, Mikławš]] (1865–1916)
* [[Swjata Zdźisława]] (1220–1252)
* [[Handrij Zejler|Zejler, Handrij]] (1804–72)
* [[Wolodymyr Zelenskyj|Zelenskyj, Wolodymyr]] (* 1978)
* [[Karel Zeman|Zeman, Karel]] (1910–89)
* [[Miloš Zeman|Zeman, Miloš]] (* 1944)
* [[Konrad Zenda|Zenda, Konrad]] (1900–1958)
* [[Paul Ziemiak|Ziemiak, Paul]] (* 1985)
* [[Sonja Zietlow|Zietlow, Sonja]]
* [[Gabriele Zimmer|Zimmer, Gabriele]]
* [[Jan Awgust Zoba|Zoba, Jan Awgust]] (1869–1911)
* [[Volkmar Zschocke|Zschocke, Volkmar]] (* 1969)

== Ž ==
* [[Pjer Žalica|Žalica, Pjer]] (* 1964)
* [[Wladimir Wolfowič Žirinowskij|Žirinowskij, Wladimir Wolfowič]] (1946–2022)
* [[Georgij Konstantinowič Žukow|Žukow, Georgij Konstantinowič]] (1896–1974)
* [[Jakub Žur (1754)|Žur, Jakub]] (1754–1799)
* [[Jakub Žur (1821)|Žur, Jakub]] (1821–1887)
* [[Jakub Žur (1876)|Žur, Jakub]] (1867–1969)
* [[Jan Žur|Žur, Jan]] (1812–1872)
* [[Michał Žur|Žur, Michał]] (1868–1929)
* [[Mikławš Žur|Žur, Mikławš]] (1859–1932)
* [[Jurij Žur (1788)|Žur, Jurij]] (1788–1813)

[[Kategorija:Lisćina]]</text>
      <sha1>620yquko6aud1c3htlej85833zan320</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Maureen Tucker</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21914</id>
    <revision>
      <id>392823</id>
      <parentid>297206</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T03:46:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>21326</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>392823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="917" sha1="g8g78vhg4tb1yxfgri3v6x5lk2upii8" xml:space="preserve">[[Dataja:The Moe Tucker Band (2).jpg|thumb|Maureen Tucker (1992)]]
'''Maureen Tucker''' (* [[26. awgusta]] [[1944]]) je [[Zjednoćene staty Ameriki|US-ameriska]] rockowa hudźbnica, kotraž běše mjez [[1965]] a [[1972]] bubonarka skupiny [[The Velvet Underground]].

== Diskografija ==
* ''Playin' Possum'' (1981)
* ''Another View'' (1985)
* ''Moejadkatebarry'' (1987)
* ''Life in Exile After Abdication'' (1989)
* ''I Spent a Week There the Other Night'' (1991)
* ''Oh No, They're Recording This Show'' (1992)
* ''Dogs Under Stress'' (1994)
* ''GRL-GRUP'' (1997)
* ''Moe Rocks Terrastock'' (2002)

== Eksterne wotkazy ==
{{Commonscat|Maureen Tucker}}
* [https://web.archive.org/web/20130201005337/http://www.allmusic.com/artist/maureen-tucker-mn0000330994 Maureen Tucker Allmusic]

{{DEFAULTSORT:Tucker, Maureen}}
[[Kategorija:Žona]]
[[Kategorija:US-Američan]]
[[Kategorija:Hudźbnik]]
[[Kategorija:Rodź. 1944]]</text>
      <sha1>g8g78vhg4tb1yxfgri3v6x5lk2upii8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Murmaši</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27789</id>
    <revision>
      <id>392824</id>
      <parentid>392180</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T03:57:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>21326</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>392824</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1012" sha1="2bwjel02z27qu4dejbpiz6nyj9kbxu2" xml:space="preserve">{{Infokašćik město RU
|mjeno ruske= Мурмаши
|mjeno2= 
|mjeno serbske=Murmaši
|čisło=47205563
|ISO=RU-MUR
|wopon= Coat of Arms of Murmashi.PNG
|chorhoj= 
|šěrina=68/49/00/N
|dołhota=32/49/00/E
|wysokosć=57
|přestrjeń=40
|póstowe čisło= 184355
|předwólba= +7 81553
|webstrona=http://murmashi.ru/
}}
'''Murmaši''' ({{wrěči|ru|Мурмаши}}) je sydlišćo měšćanskeho typa w&amp;nbsp;[[Ruska|Ruskej federaciji]]. 

Leži w&amp;nbsp;[[Europa|europskim]] dźělu Ruskeje w&amp;nbsp;[[Oblasć Murmansk|Murmanskej oblasći]] něhdźe 25 kilometrow južnje [[Murmansk]]a. 

Ma něhdźe 13 tysac wobydlerjow.  

Sydlišćo je so w&amp;nbsp;lěće 1938 załožiło.

[[Dataja:Мурмаши.jpg|thumb|center|800px]]

== Žórło ==
&lt;references /&gt;

== Wotkazaj ==
{{Commonscat|Murmashi|Murmaši}}
* [https://web.archive.org/web/20130624124055/http://murmashi.ru/ Oficielne webstrony] 
* [http://www.kolamap.ru/topo/tuloma_prichalnuy_murmashi.html Karta]

{{Oblasć Murmansk}}

[[Kategorija:Załožene 1938]]</text>
      <sha1>2bwjel02z27qu4dejbpiz6nyj9kbxu2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sewjerofrizišćina</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28267</id>
    <revision>
      <id>392828</id>
      <parentid>392250</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T05:12:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>21326</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>392828</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13226" sha1="ef6pqxetadnu5ysy7ibydd88kzje2pv" xml:space="preserve">{{infokašćik rěč
|Barba=Indoeuropska
|mjeno swójske=Friisk
|mjeno serbske=sewjerofrizišćina
|kraje=[[Němska]]
|rěčnicy=mjenje hač 8000
|klasifikacija=[[indoeuropske rěče]]
:[[germanske rěče]]
::[[zapadogermanske rěče]]
:::sewjerofrizišćina
|hamtska rěč=připóznata mjeńšinowa rěč we wokrjesu Sewjerna Friziska &lt;br /&gt; w&amp;nbsp;[[Němska|Němskej]] 
|družina pisma=[[łaćonski alfabet]]
|iso_639-1=–
|iso_639-2=frr
|iso_639-2t=
|iso_639-3=frr
|wikipedija=frr
|regulowaca institucija=
|mapa=
|wopis mapy=
}}
'''Sewjerofrizišćina''' (frizisce ''friisk, fresk, frasch, fräisch, freesk'') je zapadogermanska rěč, kotraž so we wokrjesu Sewjerna Friziska (němsce ''Nordfriesland'') při zapadnym brjoze [[Schleswigsko-Holsteinska|Schleswigsko-Holsteinskeje]] rěči, wosebje na kupach [[Amrum]], [[Föhr]], [[Sylt]], [[Helgoland]], na haligach kaž tež w někotrych wsach sewjerofriziskeje twjerdźe. Prjedy wopřijimaše sewjerofriziski rěčny teritorij tež połkupu [[Eiderstedt]] a južne sewjerofriziske kupy (šěra kónčina na karće).

[[Dataja:Nordfriisk_Koord.png|mini|right|Dialekty sewjerofrizišćiny]]

== Dialekty ==
Wosebita swojoraznosć sewjerofrizišćiny je wurazne dźělenje do dweju hałuzow: '''kupowa sewjerofrizišćina''' (dialekty 1–3 na karće) a '''twjerdźowa sewjerofrizišćina''' (dialekty 4–10). Tute dźělenje je nastało z&amp;nbsp;dweju rozdźělneju žołmow zapućowanja: kupy Sylt, Amrum, Föhr a Helgoland buchu hižo we 8.&amp;nbsp;lětstotku wobsydlene, twjerdź a južne kupy hakle w&amp;nbsp;12.&amp;nbsp;lětstotku. Dialektaj '''8''' a '''9''' (Srjedźna a Južna Goesharde) stej dźensa hižo wotemrěłoj. Dialektaj Föhra a Amruma ('''2a''' a '''2b''') stej nimale identiskej, čehoždla so zwjetša jako jedyn dialekt zjimatej.

Napadnje, zo kupowi Sewjerofrizojo ani sebje samych ani swoju rěč jako „Frizow“ abo „frizišćinu“ njepomjenuja, ale po swojej kupje. Tak by wobydler kupy Sylt na př. za „Ja sym Friz a rěču frizisce“ prajił ''Ik sen Sölring en ik snaki Sölring'' („Sym Sylćan a rěču syltsce“). Jako „Frizow“ pomjenuja na kupach jenož tych na twjerdźi.

Dialekty twjerdźe su sej mjez sobu podobniše hač dialekty kupow. Rozdźěle su zdźěla tak wulke, zo Frizojo z&amp;nbsp;rozdźělnych kónčin mjez sobu frizisce komunikować njemóža, a so tohodla na delnjoněmčinu abo dźensa husto hižo na wysokoněmčinu wuhibuja. Sada „Na małym módrym blidźe, kotrež we stwě při sćěnje za woknom steji, leža tři widlički, štyri nože a dźewjeć łžicow“ wujewi tute rozdźěle mjez dialektami jara jasnje:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|''Sölring'' (Sylt): || ''Üp di litj blö Staal, wat ön Kööv bi Wuch beeft di Wining staant, lii trii Gaaweler, fjuur Kniiwer en niigen Skaiđer.''
|-
|''Fering-Öömrang'' (Föhr/Amrum): || ''Üüb di letj blä boosel, wat uun dörnsk bi a woch beeft at wöning stäänt, lei trii goobler, fjauer kniiwer an njügen skaaser.''
|-
|''Halifreesk'' (Haligi): || ''Uw ju litj ween taafel, wat in’e daansk bai’e üüch ääder’t fenster stoont, laie treeje föörke, fjauer kniwe än njügen leetse.''
|-
|''Mooringer Frasch'' (Bökingharde): || ''Aw jü latj ween scheew, wat önj e dörnsch bai’t uuch ääder’t waning stoont, lade tra gooble, fjouer kniwinge an nüügen schiisinge.''
|-
|}

==Ortografija a wurjekowanje==
Jednotna spisowna rěč za sewjerofrizišćinu njeeksistuje. Kóždy dialekt ma swójsku spisownu formu.

Ortografija slěduje we wšěch dialektach jenakim zasadam, při čimž pak jednotliwe rozdźěle wustupuja. Tak pisaja zwuk {{IPA|[ʃ]}} w twjerdźowych dialektach a na kupje Föhr jako ''sch'', druhdźe jako ''sj''. W dialektach kupow Sylt a Helgoland wužiwaja nimo toho wulkopisanje substantiwow, kaž w němčinje. Twjerdźowe dialekty wužiwaja pismik ''å'' za wokal mjezy ''a'' a ''o'', dialekt Sylta ma pismik ''ā'' za dołhe, swětłe {{IPA|[aː]}} a ''ē'' za dołhe wotewrjene {{IPA|[ɛː]}}. Pismik ''đ'' Syltskeho dialekta so dźensa jako {{IPA|[l]}} abo {{IPA|[r]}} wurjekuje.

Mjez germanskimi rěčemi je ortografija sewjerofriziskeje rěče njewšědna:

#Wšě dołhe wokale pisaja so přeco z dwěmaj pismikomaj, njehladajo na to, hač je złóžka wotewrjena abo nic: ''iilj'' „woheń“, ''wååder'' „woda“. Jednotliwy wokalowy pismik pak poznamjenja přeco krótki wokal. (Hdyž njeje hinak woznamjene su přikłady z twjerdźoweho dialekta ''Mooring''.)
#Wothladajo wot kompozicijow njepisaja so dwójne konsonanty: ''bater'' „hórki“, ''samer'' „lěćo“, ale ''üttiinj'' „wućahnyć“.

Tajki system eksistuje w europskich rěčach hewak jenož w&amp;nbsp;[[Finšćina|finšćinje]] a [[Estišćina|estišćinje]] a steji w přećiwku k ortografiji wšěch druhich germanskich rěčow, přir. sewjerofrizisce ''samer'' (z krótkim wokalom) „lěćo“, ale zapadofrizisce ''simmer'', jendźelsce ''summer'', norwegsce ''sommer'', němsce ''Sommer''.

== Gramatiske swojoraznosće ==
[[Dataja:Bilingual signs German-Frisian, police station Husum, Germany 0892.JPG|mini|upright|Dwurěčne tafle při policajskim rewěrje w&amp;nbsp;[[Husum]]je]]

=== Dual ===
W jednotliwych dialektach su so pola naměstnika hišće wuchowali formy [[dual]]a (dwojoty):

{| class=&quot;wikitable&quot;
|''Ik ban diling ine.'' || „Ja sym dźensa doma.“
|-
|''Wat san diling ine.'' || „Mój smój dźensa doma.“
|-
|''We san diling ine.'' || „My smy dźensa doma.“
|}

W dźensnišej rěči su tajke formy pak skerje žadne, jenož w dialekće kupy Sylt so hišće hdys a hdys wužiwaja.

===Infinitiwy===
W sewjerofriziskich dialektach eksistuja zwjetša tři rozdźělne formy infinitiwa:

#''Deer as ninte bai tu måågen.'' „Tam njeje ničo činić.“
#''Hi wal bal kååme.'' „Wón chce bórze přińć.“
#''Dåt as ai lacht än snååk tjüsch.'' „Njeje lochko němsce rěčeć“ (posłownje „To njeje lochko a rěč němsce.“)

Infinitiwna kóncowka ''-n'' (kaž w němčinje ''komme-n, mache-n'') so wužiwa jenož za prepoziciju ''tu'' (typ 1), hewak pobrachuje (typ 2). Konstrukcije typa 3 wobjimaja wjazawku ''än'' „a“ hromadźe z imperatiwom. Tutu tróšku dźiwnu konstrukciju je sewjerofrizišćina najskerje přewzała z danšćiny, hdźež prepozicija ''at'' ({{IPA|[ɔ]}}, němsce ''zu'', jendźelsce ''to'') před infinitiwom klinči runje kaž wjazawka ''og'' „a“.

=== Artikl ===
Twjerdźowe dialekty a dialekt kupow Föhr a Amrum znaja dwě rozdźělnej formje wobmjezowaceho artikla:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''''Jü''' scheew, wat bai’t waning stoont, as lääsi.'' || „Blido, kotrež při woknje steji, je prózdne.“
|-
|'''''E''' scheew as lääsi.'' || „Blido je prózdne.“
|}

Tak mjenowany d-artikl (''di, jü, dåt'' – 1. sada) so wužiwa, hdyž substantiw je hišće dale postajany (tu: „kotrež při woknje steji“). Tak mjenowany e-artikl (''e, et'', 2. sada) so pak wužiwa, hdyž tajke postajenje pobrachuje.

Wosebje w kupowych dialektach móže wobmjezowacy artikl pola podaćow městna tež falować. Sada „Tam sedźi něchtó na třěše“ rěka potajkim:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|''Diar set hoken üp Taak.'' || (Sölring)
|-
|''Diar sat hoker üüb taag.'' || (Fering)
|-
|'''ale:''' ''Deer sat huum aw '''e''' tååge.'' || (Mooring)
|}

W dialekće Föhra a Amruma je femininum spadał z neutrumom, runje kaž wobmjezowacy artikl femininuma ''(jü)'' so dźensa wjace njewužiwa (město ''jü mam'' „(ta) mać“ dźensa praja ''det mam'' „(to) mać“). W dialekće kupy Sylt wustupuje tendenca wužiwanja jednotneho artikla ''di'' za wšě tři splahi (kaž w jendźelšćinje ''the'').

===Podwójne pronomeny===
We wšěch wariantach frizišćiny (potajkim tež w zapado- a wuchodofrizišćinje) maja wosobowe pronomeny dwě rozdźělnej formje, wotwisnje wot toho, hač su přizwukowane abo nic:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''''Hi''' as diling ai ine.'' || „Wón dźensa njeje doma.“
|-
|''As '''’r''' diling ai ine?'' || „Njeje wón dźensa doma?“
|-
|colspan=2|(Runje tak w zapadofrizišćinje: ''Hy is hjoed net thús. / Is er hjoed net thús?'')
|}

W druhich zapadogermanskich rěčach wužiwa so jenož jedna forma pronomena (''he'' abo ''er'') we wšěch pozicijach, přir. jendźelsce ''He is not at home / Is he not at home?'', delnjoněmsce ''He is nich to Hus / Is he nich to Hus?'', wysokoněmsce ''Er ist nicht zu Hause / Ist er nicht zu Hause?'' Jenož frizišćina wužiwa wobě warianće.

==Rěčna situacija==
Intaktne rěčne zhromadźenstwa eksistuja dźensa jenož w zapadnym dźělu kupy Föhr a w kónčinje Bökingharde na twjerdźi. Wšě druhe sewjerofriziske dialekty su nimale wotemrěli. Rěčna kompetenca zwostawacych rěčnikow je zdźěla jara wobmjezowana, tak mjenowany ''code-switching'' je wšědny zjaw.

Najwjetše mnóstwo tekstow wuchadźa w dialekće Bökinghardeja ''(Mooringer Frasch)'', tak zo so tutón dialekt často za hłownu sewjerofrizisku spisownu rěč powažuje.

W cyłej Sewjernej Friziskej eksistuje jenož jedna šula, hdźež so tež frizisce wuwučuje: dansko-friziska šula w&amp;nbsp;[[Risum|Risumje]] (dansce ''Risum Skole'', frizisce ''Risem Schölj''). Na druhich šulach sewjerofriziskeho rěčneho teritorija je frizišćina jenož fakultatiwny předmjet abo so docyła njeposkićuje. Na wšelakich městnach so tež pospytuje, frizišćinu (němskorěčnym) dźěćom w pěstowarnjach posrědkować (přir. serbski [[Witaj]]-projekt). Dokelž pak faktisce friziskorěčne šulske kubłanje pobrachuje, móže efekt tajkich prócowanjow jenož snadny być.

Jeničku profesuru za frizišćinu w Němskej namakamy na [[Kiel]]skej uniwersiće.

[[Sewjeroněmski rozhłós]] (NDR) wusyła sewjerofrizisce cyłkownje 3–4 mjeńšiny wob tydźeń (wusyłanje „Friesisch für alle“). Přez internet a „wotewrjeny kanal“ wusyłaja so tež njeoficielne programy w sewjerofriziskej rěči.

W sewjerofriziskej rěči so žane nowiny njewudawaja. Zwjazk „[[Friisk foriining]]“ wudawa njeprawidłownje informaciske łopjeno (''Friisk Tising'' „Friziske Nowiny“, prjedy ''Nais aw friisk'' „Powěsće frizisce“).

W&amp;nbsp;lěće 2004 je krajny sejm Schleswigsko-Holsteinskeje schwalił „Zakoń wo spěchowanju frizišćiny w zjawnym rumje“ (''Gesetz zur Förderung des Friesischen im öffentlichen Raum / Gesäts fort stipen foont friisk önj e öfentlikhäid'').

==Pismowstwo==
[[Dataja:Jens Mungard Teenkstiin.JPG|mini|upright|Pomnik za Jensa Mungarda z friziskim napismom w Sachsenhausenje]]
Prěnja ćišćana twórba w sewjerofriziskej rěči bě w&amp;nbsp;lěće 1809 komedija ''Di Gitshals of di Sölring Piđersdai'' („Łakomc abo Syltski dźeń swj. Pětra“) kěbětarja [[Jap Peter Hansen]] ze Sylta (1767–1855). Druhi sławny spisowaćel Syltskeho dialekta bě [[Jens Mungard]] (1885–1940), kiž we swojich basnjach a powěsćach wosebje tradicionelnu swobodu Frizow wuzběhowaše, čehoždla bu 1939 do koncentraciskeho lěhwa Sachsenhausen zapokazany, hdźež 1940 wumrě.

Tež w dialekće Föhra a Amruma běše najwažniša literarna twórba dołho komedija ''Oome Peetje ütj Amerika'' („Wujk Peetje z Ameriki“) wučerja [[Lorenz Conrad Peters]] (1885–1949). W&amp;nbsp;lěće 1991 wuńdźe prěnja moderna sewjerofriziska nowela – ''Jonk bradlep'' („Ćěmny kwas“) wučerki [[Ellin Nickelsen]] (* 1956).

Najwažniši sewjerofriziscy spisowaćeljo na twjerdźi su Johannes Hansen (Srjedźna Goesharde, 1854–1877), Moritz Momme Nissen (Karrharde, 1822–1902), [[Nis Albrecht Johannsen]] (Bökingharde, 1888–1967) a Peter Jensen (Wiedingharde, 1861–1939). Wosebje basnje Johannsena su mjez Frizami na twjerdźi jara znate a woblubowane. Wón je tež awtor sewjerofriziskeje hymny ''Gölj-rüüdj-ween'' („Złoto-čerwjeno-módre“, barby friziskeje chorhoje).

== Wotkazy ==
{{Wikipedija|frr|Sewjerofrizišćinje}}
* [https://www.friesisch.net/ Internetowy słownik sewjerofrizišćiny] (němsce, frizisce)
* [https://web.archive.org/web/20180915055733/http://www.nordfriiskinstituut.de/index.html Webstrona Sewjerofriziskeho instituta] (němsce, frizisce)
* [http://www.ndr.de/wellenord/sendungen/binnenland_und_waterkant/Friesisch-fuer-alle,friesischarchiv2.html Sewjerofriziske wusyłanja Sewjeroněmskeho rozhłosa]
* [https://web.archive.org/web/20120801064228/http://www.oksh.de/sh/machen/projekte/friiskfunk/friiskfunk.php Friziske wusyłanja na wotewrjenym kanalu]
* [https://web.archive.org/web/20150704234723/http://friiske.de/category/friisk-tising/?lang=fr_FR ''Friisk Tising'' – Informaciske łopjeno zwjazka ''Friisk foriining'']

== Žórła ==
* {{Literatura
  | awtor=Horst Haider Munske; Nils Århammar
  | titul=Handbuch des Friesischen / Handbook of Frisian Studies
  | rěč=Němčina / Jendźelšćina
  | nakładnistwo=Niemeyer
  | městno=Tübingen
  | lěto=2001
  | ISBN=3-484-73048-X
}}
* {{Literatura
  | awtor=Bo Sjölin
  | titul=Einführung ins Friesische
  | rěč=Němčina
  | nakładnistwo=Metzler
  | městno=Stuttgart
  | lěto=1969
  | ISBN=3-476-10086-3
}}

{{DISPLAYTITLE:sewjerofrizišćina}}
[[Kategorija:Germanske rěče]]
[[Kategorija:Friziske rěče]]</text>
      <sha1>ef6pqxetadnu5ysy7ibydd88kzje2pv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Amursk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33518</id>
    <revision>
      <id>392817</id>
      <parentid>342585</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T23:38:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>21326</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>392817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="974" sha1="e9o0u47u5fn9o4yezq30ardhnpt1as6" xml:space="preserve">{{Infokašćik město RU
|mjeno ruske= Амурск
|mjeno serbske= Amursk
|mjeno2 =
|čisło=08403
|ISO=RU-KHA
|wopon= Coat of Arms of Amursk (Khabarovsk krai) 2011.png
|chorhoj= Flag of Amursk (Khabarovsk kray).png
 |šěrina=50/13/00/N
|dołhota=136/54/00/E
|wysokosć=50
|přestrjeń=145
|póstowe čisło=682640 
|předwólba=(+7) 42142
|webstrona=
}}
[[Dataja:Amursk P7270013 2300.jpg|thumb|left]]
'''Amursk''' ({{wrěči|ru}} ''Амурск'') je město w [[Azija|aziskim]] dźělu [[Ruska|Ruskeje federacije]]. Leži w [[Sibirska|Sibirskej]] při [[Amur]]je w [[Region Chabarowsk|Chabarowskim regionje]] něhdźe 300 kilometrow sewjernje [[Chabarowsk]]a.

Ma něhdźe 40 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1958 załožiło a ma wot lěta 1973 měšćanske prawa.

== Žórło ==
&lt;references /&gt;

== Wotkazaj ==
{{Commonscat|Amursk}}
* [https://web.archive.org/web/20170329235227/http://amursk.ru/ Oficielne webstrony]

[[Kategorija:Sydlišćo při Amurje]]</text>
      <sha1>e9o0u47u5fn9o4yezq30ardhnpt1as6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Handroš Tara</title>
    <ns>0</ns>
    <id>35022</id>
    <revision>
      <id>392821</id>
      <parentid>356621</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T02:06:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>21326</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>392821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5960" sha1="e9wz768uwtwkvqhkmrh3obv1wxz4kny" xml:space="preserve">'''Handroš Tara''' ({{wrěči|de}} ''Andreas Thar'', {{wrěči|la}} ''Andreas Tharaeus'' abo ''Andreas Thareus''; * wokoło [[1560]] w [[Mužakow]]je, † po [[1640]] w [[Serbski Bukojc|Serbskim Bukojcu]]) bě [[Serbja|serbski]] ewangelski farar a spisaćel wjacorych zažnych delnjoserbskich tekstow.

Wón studowaše wot 1588 při [[Viadrina|Viadrinje]] w [[Frankobrod nad Wódru|Frankobrodźe]] ewangelsku teologiju. Wot něhdźe 1599 do 1613 bě z fararjom w Bjedrichojcach pola [[Storkow]]a a nanajpozdźišo wot 1617 w Serbskim Bukojcu. Wot 1633 abo 1634 bě hišće někotre lěta farar w [[Lubin (Błóta)|Lubinje]].

== Spisy ==
Slědowace spisy Handroša Tary su so zdźěla wobchowali:
* posudk wo serbskich narěčach w nadawku kurwjercha Braniborskeje, 1595
* ''Leichpredigt/ Bey dem Christlichen Leichbegängnüß/ der Edlen und Vieltugendsamen Frawen Christina/ Geborne von Bugksdorff/ Des Edlen und Ehrenvesten ANTHONII von Langen/ des Jüngern Ehelichen Haußfrawen/ welche den 10. Julij eine todte Geburt zur Welt gebracht/ und den 14. Julij auch selbst seliglichen des Morgens früe umb 3. Uhr entschlaffen/ Unnd hernach den 16. Julij zu Friedersdorff in der Kirchen begraben/ im Jahr 1599. nach Christi Geburt/ Gethan durch Andream Thareum Muscoviensem Pfarherrn zu Friedersdorff.'' Voltz, Franckfurt an der Oder 1601 ([https://web.archive.org/web/20190917092027/http://diglib.hab.de/drucke/xa-1-4b-18s/start.htm digitalizat])
* ''Eine erbermliche Klage der lieben Fraw Gerste, vnd ihres Brudern Herrn Flachs, die sie gehalten haben, auf einem Stück Acker für Friederstdorff im Amte Storkow gelegen, wie offt und vielmehr sie beyde durch Menschen Hende gezogen und sehr vbel tractirt werden, ehe sie von ihnen können gebraucht werden.'' 1609 (original njeje zdźeržany; tež w: Caspar Dornau: ''Amphitheatrum Sapientiae Socraticae Joco-Seriae.'' Aubrii &amp; Schleichius, Hanoviae 1619, [http://reader.digitale-sammlungen.de/de/fs1/object/display/bsb10781440_00238.html str. 222–232]; Andreas Tharaeus (awtor), Johannes Bolte (wud.): ''Klage der Gerste und des Flachses.'' W: ''Schriften des Vereins für die Geschichte Berlins.'' Zwjazk 33, 1897, [https://digital.zlb.de/viewer/resolver?urn=urn:nbn:de:kobv:109-opus-139787 str. 35–68])
* ''ENCHIRIDION Vandalicum. Das ist/ Der kleine Catechismus Lutheri/ Dabey etliche schöne nothwendige Gebet und Psalmen/ Vermanung und Erinnerung für der Trawe und Tauffe/ Auch wie man die Krancken trösten soll/ Einseltigen Christen und sonderlich der Jugendt in den Wendischen Dörffern hochnötig zu wissen/ für die Wendischen Cüster/ damit sie zu gelegener zeit/ solches der Jugendt fürlesen mögen. Alles aus dem Deutschen in Wendische Sprache gebracht/ sampt fürhergehenden kurzen Unterricht/ Wie man recht Wendisch schreiben/ lesen und außsprechen soll/ Durch Andream Tharaeum Muscoviensem Pfarrherrn zu Friedersdorff.'' Voltz, Franckfurt an der Oder 1610 (mały katechizm Martina Luthera, psalmy a modlitwy w delnjoserbskej rěči; posledni zdźeržany eksemplar je so w Druhej swětowej wójnje zničił; [http://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/173542/1/ digitalizat wotpisa Hermanna Lotzy]; Andreas Tharaeus (awtor), [[Hinc Šewc|Heinz Schuster-Šewc]] (wud.): ''Enchiridion Vandalicum. Ein niedersorbisches Sprachdenkmal aus dem Jahre 1610.'' Domowina-Verlag, Bautzen 1990, ISBN 3-7420-0500-6)
* ''MILES CHRISTIANUS ARMATUS Et CORONATUS. Das ist/ Christlicher gewapneter und gekrönter Ritter. Bey Christlichem Leichbegängnis/ Der … Frawen Evae/ gebornen Freyen von Schönburg/ des … Herrn Alberti Schencken/ Herrn von Landsberg … nachgelassenen Witwen/ welche den 8. Tag Septembris des 1617. Jahres … eingeschlaffen/ und hernach den 22. Octobris … zum Leitten … ist beygesetzt worden/ aus der 2. Tim. 4. erkleret und abgehandelt / Durch Andream Tharaeum Muscoviensem, Pfarrern zu Bucholtz.'' Ball, Wittenberg 1618 ([http://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/22536/1/ digitalizat])
* ''Weiber Spiegel. Das ist/ Eine lustige Comoedia von 7. Personen/ den Ehelichen Haußstand betrefende.'' Fritzsche, Erffurt 1628

== Literatura ==
* [[Frido Mětšk]]: ''Der Kurmärkisch-Wendische Distrikt. Ein Beitrag zur Geschichte der Territorien Bärwalde, Beeskow, Storkow, Teupitz und Zossen mit besonderer Berücksichtigung des 16. bis 18. Jahrhunderts.'' VEB Domowina-Verlag, Bautzen 1965, wosebje str. 84–94 (wotrězk ''Andreas Tharaeus, seine Leistung und Bedeutung'')
* {{Nbs|Mk|Tara, Handroš|562}}
* [[Jürgen Israel]], Peter Walther (wud.): ''Musen und Grazien in der Mark. 750 Jahre Literatur in Brandenburg.'' Zwjazk 2: ''Ein historisches Schriftstellerlexikon.'' Lukas Verlag, Berlin 2002, ISBN 3-931836-69-X, str. 105, 111, 168, 170sl.
* Dietmar Peil, Reimund B. Sdzuj: ''Tharaeus, Andreas.'' W: [[Wilhelm Kühlmann]] (wud.), [[Walther Killy]] (załožer): ''Killy Literaturlexikon. Autoren und Werke des deutschsprachigen Kulturraumes.'' 2. nakład, zwjazk 11: ''Si–Vi.'' Walter de Gruyter, Berlin 2011, ISBN 978-3-11-022041-4, [https://books.google.de/books?id=iWcaSS1PtQQC&amp;pg=PA467&amp;dq=Tharaeus str. 467]
* Doris Teichmann: ''Neue Erkenntnisse über Andreas Tharaeus Muscoviensis.'' W: ''[[Lětopis|Lětopis. Zeitschrift für sorbische Sprache, Kultur und Geschichte]].'' Zwjazk 60, zešiwk 1, 2013, Domowina-Verlag, Bautzen 2013, str. 74–105 ([https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=179920 zjeće])

== Wotkaz ==
* Doris Teichmann: [http://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/persoenlichkeiten/persoenlichkeitenot/386-tharaeus.html ''Tharäus, Andreas.''] na webstronje diegeschichteberlins.de {{ref-de}}

{{DEFAULTSORT:Tara, Handroš}}
[[Kategorija:Muž]]
[[Kategorija:Rodź. w 16. lětstotku]]
[[Kategorija:Zemr. w 17. lětstotku]]
[[Kategorija:Serb]]
[[Kategorija:Awtor]]
[[Kategorija:Literatura (17. lětstotk)]]
[[Kategorija:Ewangelsko-lutherski farar]]
[[Kategorija:Wosoba (Mužakow)]]
[[Kategorija:Serbska literatura]]</text>
      <sha1>e9wz768uwtwkvqhkmrh3obv1wxz4kny</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Georg Körner</title>
    <ns>0</ns>
    <id>36421</id>
    <revision>
      <id>392820</id>
      <parentid>367496</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T01:55:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>21326</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>392820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4848" sha1="ph6c5pvr1lwlw6v3b56c93nmlx4ou8p" xml:space="preserve">[[Dataja:Georg Körner.jpg|mini|hochkant|Georg Körner]]

'''Georg Körner''' (* [[28. nowembra]] [[1717]] w Pölbitz pola [[Šwikawa|Šwikawy]]; † [[3. meje]] [[1772]] w Bockauwje, [[Rudne horiny]]) bě sakski ewangelski farar, filolog, stawizniski slědźer a chronist Rudnych horin. Wón bě z čłonom [[Serbske prědarske towarstwo|Serbskeho prědarskeho towarstwa]] a jedyn z prěnich [[sorabistika|sorabistiskich]] slědźerjow, byrnjež žane wosobinske abo powołanske styki z [[Łužica|Łužicu]] njeměł. 

== Žiwjenje ==
Serbsce bě młody Körner w šulskim času w Šwikawje pola serbskeho wojaka měšćanskeje garnizony wuknył. Jako dźěše w lěće 1739 na studij do [[Lipsk]]a, nawjaza kontakt k serbskim studentam a přistupi serbskemu kolegijej. W lětomaj 1744/45 wobdźěli so jako pólny prědar na [[Druha šleska wójna|Druhej šleskej wójnje]] a wot 1747 hač do swojeje smjerće skutkowaše jako farar w Bockauwje.

Körner bě woženjeny, njeměješe pak prawdźepodobnje žane dźěći.

== Skutkowanje ==
Körnerowe najwažniše dźěło bě tehdy njewozjewjeny słownik ''Wendisches oder slavonisch-deutsches ausführliches und vollständiges Wörterbuch'', kotryž je z 2000 stronami jedyn z najwjetšich a zdobom najstaršich serbskich słownikow. Słownik wuńdźe k prěnjemu razej hakle 1979/80 jako faksimile.

Składnostnje połstateho jubileja Serbskeho prědarskeho towarstwa w lěće 1767 wuwi Körner ideju přetworjenja Sorabije na slawistisku towaršnosć wučenych a jeje wuwiwanje na srjedźišćo wšěch serbskich slědźenjow. Zdobom namjetowaše tež załoženje sorabistiskeho časopisa. Körnerowa wizija bu hakle 80 lět pozdźišo ze załoženjom wědomostneje towaršnosće Serbow, [[Maćica Serbska|Maćicy Serbskeje]], zwoprawdźena. Tuž je Körner jedyn ze zažnych duchownych pućrubarjow moderneje sorabistiki.

== Spisy ==
* ''Gesammlete Historische Nachrichten zur Pfarrhistorie von Aue, Bockau und Lauter betreffend die Lebensbeschreibungen aller Herrn Pastoren von der Zeit der Reformation an...'', 1755. ([http://digital.slub-dresden.de/id37762988X digitalizat w SLUB Drježdźany])
* ''Philologisch-historische Abhandlung von dem Alterthume des böhmischen Bergwerks'', 1758. ([https://web.archive.org/web/20160318152106/http://www.zvdd.de/dms/load/met/?PPN=urn%3Anbn%3Ade%3Abvb%3A12-bsb10705689-3 digitalizat])
*  ''Alte und neue Nachrichten von dem Bergflecken Bockau bey Schneeberg, in dem meißnischen Obererzgebirge, darinnen die Geschichte von dem Schlosse und Herrschaft Schwarzenberg vor dießmal abgehandelt wird, zum Neuenjahre 1758 und so künftighin jedesmal Stückweise mitgetheilet'', bey C. W. Fulden, Schneeberg 1758, [http://reader.digitale-sammlungen.de/de/fs1/object/display/bsb10020006_00001.html digitalizat]
* ''Abriß einiger geographisch-historischen Nachrichten von dem Bergflecken Bockau beym Schneebe. Welche vom löblichen Bergwerke daselbst etwas in sich halten'', Schneeberg 1761, w rjedźe: ''Kurzer Abriß einiger geographisch-historischen Nachrichten von dem Bergflecken Bockau beym Schneeberg im meißnischen Ober-Erz-Gebürge : nebst etlichen daran gränzenden Orten, Bergen, Flüssen etc'' ([http://reader.digitale-sammlungen.de/de/fs1/object/display/bsb10020009_00001.html digitalizat]) 
* ''Altes und Neues von Bockau bey Schneeberg zum Neuenjahre 1772 als eine Nachlese zur Chronik, No. 6'',  (bjez lěta; po 1772), [http://reader.digitale-sammlungen.de/de/fs1/object/goToPage/bsb10020009.html?pageNo=73 digitalizat w Bayerskej statnej knihowni Mnichow] 
* ''Kurze historische Nachrichten von dem Freyguthe Albernau und Schindlerischblaufarbenwerke an der Mulde bey Schneeberg im meißnischen Obererzgebirge'', Schneeberg 1763 ([http://digital.slub-dresden.de/id377235970 digitalizat w SLUB Drježdźany])
* ''Philologisch-kritische Abhandlung von der Wendischen Sprache und ihrem Nutzen in der Wissenschaft'', 1766. ([http://reader.digitale-sammlungen.de/resolve/display/bsb10589066.html digitalizat])
* ''Wendisches oder slavonisch-deutsches ausführliches und vollständiges Wörterbuch. Eine Handschrift des 18. Jahrhunderts.'' 5 dźělnych zwjazkow, wudał Reinhold Olesch, Köln/Wien 1979/80.

== Žórło ==
* Pollack, Friedrich: ''Duchowny pućrubar sorabistiki. K 300. narodninam slawista Georga Körnera.'' W [[Rozhlad|Rozhledźe]] čo. 11/2017, str. 13–15.

== Wotkaz ==
* [http://saebi.isgv.de/biografie/Georg_K%C3%B6rner_(1717-1772) ''Körner, Georg''] – Sakska biografija

{{DEFAULTSORT:Körner, Georg}}
[[Kategorija:Muž]]
[[Kategorija:Rodź. 1717]]
[[Kategorija:Zemr. 1772]]
[[Kategorija:Ewangelsko-lutherski farar]]
[[Kategorija:Sorabist]]
[[Kategorija:Słownikar]]
[[Kategorija:Wosoba (Lipsk)]]
[[Kategorija:Awtor]]
[[Kategorija:Literatura (18. lětstotk)]]
[[Kategorija:Čłon Serbskeho prědarskeho towarstwa]]</text>
      <sha1>ph6c5pvr1lwlw6v3b56c93nmlx4ou8p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Petra Zais</title>
    <ns>0</ns>
    <id>36690</id>
    <revision>
      <id>392825</id>
      <parentid>368349</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T04:28:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>21326</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>392825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1641" sha1="3xkxs2dfc9xu5ttnc5u666y15758tlw" xml:space="preserve">[[Dataja:MJK21211_Petra_Zais.jpg|thumb|upright|Petra Zais]]

'''Petra Inge Zais''' (* [[22. měrca]] [[1957]] w [[Steinheidel-Erlabrunn]]je) je [[Sakska|sakska]] politikarka [[Zwjazk 90/Zeleni|Zelenych]], kotraž bě wot 2014 do 2019 přez krajnu lisćinu (7. městno) wolena zapósłanča w [[Sakski krajny sejm|sakskim krajnym sejmje]] a rěčnica swojeje frakcije za kubłanje, dźěłowe wiki a sport kaž tež za azyl a migraciju.

Wona dźěłaše wot 1980 do 1984 a znowa wot 1987 do 1989 při wobwodnej stronskej šuli [[Zjednoćena socialistiska strona Němskeje|SED]] w [[Mittweida|Mittweidźe]] a bě wot 1977 do 1990 čłon strony. Wróćo hladajo woznamjeni so samu jako „ideologisku zepěru systema“. Wot 2001 do 2010 skutkowaše jako mobilna poradźowarka za towarstwo ''Kulturbüro Sachsen''.

Zais bě wot 1992 do 1999 čłonka [[Kamjenica|Kamjeničanskeje]] měšćanskeje rady, kotrejž přisłuša znowa wot 2009. Při wólbach do zwjazkoweho sejma 2009 a 2013 kandidowaše w Kamjenicy jako zelena direktna kandidatka.

Petra Zais je dźělena a ma dwě dźěsći.

== Wotkazy ==
{{Commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20180131100645/http://www.petra-zais.de/ Oficielna webstrona]
* [http://www.landtag.sachsen.de/de/abgeordnete-fraktionen/abgeordnete/abgeordneter/1072 Krótka biografija na webstronje krajneho sejma]

{{DEFAULTSORT:Zais, Petra}}
[[Kategorija:Zapósłanc sakskeho krajneho sejma]]
[[Kategorija:Čłon Zwjazka 90/Zelenych]]
[[Kategorija:Čłon SED]]
[[Kategorija:Rodź. 1957]]
[[Kategorija:Žona]]
[[Kategorija:Němc]]
[[Kategorija:Wosoba (Kamjenica)]]
[[Kategorija:Politikar (21. lětstotk)]]</text>
      <sha1>3xkxs2dfc9xu5ttnc5u666y15758tlw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aizpute</title>
    <ns>0</ns>
    <id>37529</id>
    <revision>
      <id>392816</id>
      <parentid>390613</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T23:31:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>21326</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>392816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2698" sha1="py7yhmsd9kj4x3dxcpo24velwand2ix" xml:space="preserve">{{Infokašćik město
|mjeno serbske=
|mjeno swójske= Aizpute
|wopon= Aizpute COA.svg
|chorhoj       = LVA Aizpute flag.png
 |šěrina=56/43/00
|dołhota=21/36/00
|region-ISO=LV
|wysokosć=
|přestrjeń=6,9
|wobydlerstwo=4633
|staw=2016
|póstowe čisło=3456
|předwólba=634
|Adresa=
|webstrona=
|wobraz=
|wopis wobraza=
}}
[[Dataja:Aizpute-Church.JPG|thumb|left|Janska cyrkej w Aizpuće]]
'''Aizpute''' ({{Audio|Lv-Aizpute.ogg|wurěkowanje}}; historiske němske mjeno ''Hasenpoth'') je městačko w [[Kurska|Kurskej]] na zapadźe [[Letiska|Letiskeje]].  Je zarjadniske sydło Aizputskeho wobwoda.

Ma něhdźe štyri tysac wobydlerjow.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20161020093133/http://www.pmlp.gov.lv/lv/assets/documents/statistika/IRD2016/ISPV_Pasvaldibas_iedzivotaju_skaits_pagasti.pdf Latvijas iedzīvotāju skaits pašvaldībās]&lt;/ref&gt;

== Geografija ==
Leži při rěce Tebra něhdźe 150 kilometrow zapadnje [[Riga|Rigi]] a něhdźe 50 kilometrow sewjerowuchodnje wot města [[Liepāja]].

== Stawizny ==
Sydlišćo je so w lěće 1248 prěni raz naspomniło, jako da Dietrich Grüningenski, zastupjer [[Němski rjad|Němskeho rjada]] w Liwlandskej, na tutym městnje natwarić hród. Hižo w lěće 1378 dósta Hasenpoth měšćanske prawa a běše jako wikowanske srjedźišćo samo čłon [[Hansa|Hansy]]. Wot 1795 słušeše k [[Ruska|Ruskemu carstwu]] a běše z wokrjesnym městom w Kurskim guwernemenće.

Wulka židowska wosada (1800 – 46 %; 1935 – 16,5 %&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20180715102704/http://www.rujen.ru/index.php/%D0%90%D0%99%D0%97%D0%9F%D0%A3%D0%A2%D0%95 Айзпуте], Российская еврейская энциклопедия&lt;/ref&gt;) je so přez [[holocaust]] dospołnje zničiła.

== Nóžki ==
&lt;references/&gt;

== Literatura ==
* [https://ru.wikisource.org/wiki/ЭСБЕ/Газенпот  Газенпот]// [[Encyklopedija Brockhausa a Efrona|Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона]]: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* [https://ru.wikisource.org/wiki/ВЭ/ВТ/Газенпот Газенпот]// Военная энциклопедия: [в 18 т.] / под ред. В. Ф. Новицкого [и др.]. — СПб. ; [М.] : Тип. т-ва И. Д. Сытина, 1911—1915.
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_III/42 Hasenpot], Słownik geograficzny Królestwa Polskiego. T. III: Haag – Kępy. Warszawa 1882.

== Wotkazaj ==
{{commonscat|Aizpute}}
* [https://web.archive.org/web/20210422201750/https://www.aizputesnovads.lv/ Oficialna strona]

{{Města w Letiskej}}

[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1248]]
[[Kategorija:Hansowe město]]</text>
      <sha1>py7yhmsd9kj4x3dxcpo24velwand2ix</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dagda</title>
    <ns>0</ns>
    <id>37578</id>
    <revision>
      <id>392818</id>
      <parentid>390628</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T01:21:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>21326</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>392818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1667" sha1="fyewhdqpngh8pi45t7mduzffppliprt" xml:space="preserve">{{Infokašćik město
|mjeno serbske=
|mjeno swójske=
|wopon= Coat of Arms of Dagda.svg
|chorhoj  = Dagdas karogs.jpg
 |šěrina=56/05/00
|dołhota=27/32/00
|region-ISO=LV
|wysokosć=
|přestrjeń= 3
|wobydlerstwo= 2178
|staw=2016
|póstowe čisło=5674
|předwólba= 656
|Adresa=
|webstrona=
|wobraz=
|wopis wobraza=
}}
[[Dataja:Dagdas novada dome.jpg|thumb|left]]
'''Dagda''' ({{Audio|Lv-Dagda.ogg|wurěkowanje}}; historiske němske mjeno – ''Dageten, Dagden'') je městačko na juhowuchodźe [[Letiska|Letiskeje]], blisko [[Běłoruska|běłoruskeje]] hranicy.  Je zarjadniske sydło Dagdskeho wobwoda.

Leži při brjoze jězora Dagda něhdźe 230 kilometrow juhowuchodnje [[Riga|Rigi]].

Ma něhdźe dwaj tysac wobydlerjow.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20161020093133/http://www.pmlp.gov.lv/lv/assets/documents/statistika/IRD2016/ISPV_Pasvaldibas_iedzivotaju_skaits_pagasti.pdf Latvijas iedzīvotāju skaits pašvaldībās]&lt;/ref&gt;

Sydlišćo je so w 17. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1992 měšćanske prawa. 

Wulka židowska wosada (1920 – 63 %; 1935 – 53 % &lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210511205118/http://rujen.ru/index.php/%D0%94%D0%90%D0%93%D0%94%D0%90 Дагда], Российская еврейская энциклопедия&lt;/ref&gt;) je so přez [[holocaust]] dospołnje zničiła.

== Nóžki ==
&lt;references/&gt;

== Literatura == 
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/892 Dagda]/ Słownik geograficzny Królestwa Polskiego. T. II: Derenek – Gżack. Warszawa 1881

== Wotkazaj ==
{{commonscat|Dagda}}
* [https://web.archive.org/web/20090327042601/http://www.dagda.lv/ Oficialna strona]

{{Města w Letiskej}}</text>
      <sha1>fyewhdqpngh8pi45t7mduzffppliprt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pāvilosta</title>
    <ns>0</ns>
    <id>37648</id>
    <revision>
      <id>392827</id>
      <parentid>385421</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T04:44:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>21326</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>392827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1370" sha1="1k5o9mxj6xugx8r09ehwvhvfm4z24uq" xml:space="preserve">{{Infokašćik město
|mjeno serbske=
|mjeno swójske=
|wopon= Pavilosta gerb.png
|chorhoj  = LVA Pāvilosta flag.png
 |šěrina=56/53/00
|dołhota=21/11/00
|region-ISO=LV
|wysokosć= 
|přestrjeń= 6,29
|wobydlerstwo= 1035
|staw=2016
|póstowe čisło= LV-3466
|předwólba= 634
|Adresa=
|webstrona=
|wobraz=
|wopis wobraza=
}}
[[Dataja:Local museum of Pāvilosta.jpg|thumb|left|Muzej]]
'''Pāvilosta''' ({{Audio|Lv-Pāvilosta.ogg|wurjekowanje}}; historiske němske mjeno – ''Paulshafen'') je městačko w [[Kurska|Kurskej]] na zapadźe [[Letiska|Letiskeje]]. Je zarjadniske sydło Pāvilostskeho wobwoda.

Leži při [[Baltiske morjo|Baltiskim morju]] něhdźe 180 kilometrow zapadnje [[Riga|Rigi]] a něhdźe 40 kilometrow sewjernje wot města [[Liepāja]].

Ma něhdźe tysac wobydlerjow.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20161020093133/http://www.pmlp.gov.lv/lv/assets/documents/statistika/IRD2016/ISPV_Pasvaldibas_iedzivotaju_skaits_pagasti.pdf Latvijas iedzīvotāju skaits pašvaldībās]&lt;/ref&gt;

Sydlišćo je so w lěće 1253 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1991 měšćanske prawa.

== Nóžki ==
&lt;references/&gt;

== Wotkazaj ==
{{commonscat|Pāvilosta}}
* [https://web.archive.org/web/20201204164106/http://www.pavilosta.lv/ Oficialna strona]

{{Města w Letiskej}}
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1253]]
[[Kategorija:Sydlišćo při Baltiskim morju]]</text>
      <sha1>1k5o9mxj6xugx8r09ehwvhvfm4z24uq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Uniwersita</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40309</id>
    <revision>
      <id>392830</id>
      <parentid>378878</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T06:00:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>21326</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>392830</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2189" sha1="b603e50ghdr506aboobsujex5z2niox" xml:space="preserve">'''Uniwersita''' ({{wrěči|la}} ''uniwersitas'' „cyle“) je zarjadnišćo wyšeho (abo tercierneho) kubłanja a slědźenja, kotrež spožča akademiski stopjeń we wjacorych akademiskich disciplinach. 

Hačrunjež filozofiske a teologiske institucije w mnohich ciwilizacijach eksistowachu, maja moderne uniwersity swoje korjenje w [[Srjedźowěk|srjedźowěkowskej]] [[Europa|Europje]]. Prěnjotnje bě to zarjadowanje katolskeje cyrkwje. Słowo uniwersita wotwodźuje so wot łaćonskeho ''universitas magistrorum et scholarium'', štož woznamjenja tak wjele kaž „zhromadźenstwo wučerjow a wučenych“. Najstaršej uniwersiće stej w [[Bologna|Bolognje]] a [[Paris|Parisu]]. Uniwersity hraja wažnu rólu we wědomostnym slědźenju. Jich organizacija a struktura wotwisuje wot kraja. Jedna z centralnych zasadow je swoboda wědomosće, prawo na njewobmjezowane slědźenje.

Někotre z najznaćišich uniwersitow su: Uniwersita Kaliforniskeje w Berkeleyju ([[Zjednoćene staty Ameriki]]), Uniwersita Cambridge ([[Zjednoćene kralestwo]]), Uniwersita Harvard (Zjednoćene staty Ameriki), Heidelbergska uniwersita ([[Němska]]), Technologiski institut Massachusetts (MIT; Zjednoćene staty Ameriki), Uniwersita McGill w [[Montreal]]u ([[Kanada]]), Uniwersita Oxford (Zjednoćene kralestwo), Uniwersita Princeton (Zjednoćene staty Ameriki), Sorbonne w Parisu ([[Francoska]]), Uniwersita Strasbourg (Francoska), Uniwersita Tokio (Todai) ([[Japanska]]).

== Hlej tež ==
* [[Humboldtowa uniwersita]]
* [[Karlowa uniwersita]]
* [[Lipšćanska uniwersita]]
* [[Braniborska techniska uniwersita]]
* [[Techniska uniwersita Kamjenica]]

== Wotkazy ==
* [https://tu-dresden.de/ Techniska uniwersita Dreždjany]
* [https://web.archive.org/web/20220930083457/https://www.philol.uni-leipzig.de/hs/sorabistika Lipšćanksa uniwersita Institut za sorabistiku]
* [https://www.sorbonne.fr/la-sorbonne/histoire-de-la-sorbonne/la-fondation-de-la-sorbonne-au-moyen-age-par-le-theologien-robert-de-sorbon/ Załoženje Sorbonny w srjedźowěku] {{ref-fr}}
* [https://www.uj.edu.pl/uniwersytet-z-collegium-medicum/historia Stawizny Jagielonoweje uniwersity] {{ref-pl}}

[[Kategorija:Uniwersita|!]]</text>
      <sha1>b603e50ghdr506aboobsujex5z2niox</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>