Վիքիբառարան hywiktionary https://hy.wiktionary.org/wiki/%D4%B3%D5%AC%D5%AD%D5%A1%D5%BE%D5%B8%D6%80_%D5%A7%D5%BB MediaWiki 1.47.0-wmf.10 case-sensitive Մեդիա Սպասարկող Քննարկում Մասնակից Մասնակցի քննարկում Վիքիբառարան Վիքիբառարանի քննարկում Պատկեր Պատկերի քննարկում MediaWiki MediaWiki քննարկում Կաղապար Կաղապարի քննարկում Օգնություն Օգնության քննարկում Կատեգորիա Կատեգորիայի քննարկում TimedText TimedText talk Մոդուլ Մոդուլի քննարկում Event Event talk 0 10100 1786537 1139889 2026-07-09T14:09:09Z ~2026-38865-50 15948 1786537 wikitext text/x-wiki {{-tr-}} [[Պատկեր:Elefant_Tanzània.JPG|thumb|150px|fil (1)]] [[Պատկեր:Chess_bishop_0970.jpg|thumb|150px|fil (2)]] {{արտասանություն|fil}} [[File:LL-Q256 (tur)-ToprakM-fil.wav]] {{-tr-գո-}} {{վանկեր|fil}} # [[փիղ]] (կենդանի) #: Tayland'a gittiğimde hayatımda ilk kez canlı '''fil''' gördüm. #: ''Ես իմ կյանքում առաջին անգամ կենդանի '''փիղ''' տեսա, երբ գնացի Թաիլանդ։'' # [[փիղ]] (շախմատի խաղաքար) #: '''Fil''' sadece çapraz gidebilir. #: '''''Փիղը''' կարող է շարժվել միայն անկյունագծերով։'' ===Հոլովում=== {{-tr-գոյական-բ|i|d}} ====Ածանցյալ բառեր==== {| || * [[filci]] * [[filcik]] * [[filli]] || * [[fillik]] * [[filimsi]], [[filsi]] * [[filsiz]] |} 3uhln11vfp2i3crye4jkos4d8o180nu 0 10246 1786535 1774663 2026-07-09T13:50:26Z ~2026-38865-50 15948 1786535 wikitext text/x-wiki {{-tr-}} [[Պատկեր:Peace3d.svg|thumb|200px|barış (խաղաղություն)]] {{արտասանություն|bɑˈɾɯʃ}} [[File:LL-Q256 (tur)-ToprakM-barış.wav]] == Ստուգաբանություն == Ծագում է հին թուրքերեն «[[𐰉𐰀𐰺𐰃𐱁𐰶]]» (''barıšıq'', «խաղաղություն») բառից։ {{-tr-գո-}} {{վանկեր|ba·rış}} # [[խաղաղություն]], [[հաշտություն]] ===Հոլովում=== {{-tr-գոյական-բ|ı|t}} ====Ածանցյալ բառեր==== * [[barışçı]] * [[barışçıl]] * [[barışmak]] ====Բաղադրյալ բառեր==== * [[barış güvercini]] * [[barışsever]] * [[barış yapmak]] k0zl06e4qt6wqsp1w7k5p11zliqws4h 0 10300 1786534 1730045 2026-07-09T13:50:06Z ~2026-38865-50 15948 1786534 wikitext text/x-wiki {{-tr-}} {{արտասանություն|zɑˈfeɾ}} [[File:LL-Q256 (tur)-ToprakM-zafer.wav]] {{-tr-գո-}} {{վանկեր|za·fer}} # [[հաղթանակ]] ====Հոլովում==== {{-tr-գոյական-բ|e|d}} 05qccxoff7gly733paxvk4uo911q2bb 0 54006 1786531 1750748 2026-07-09T13:43:51Z ~2026-38865-50 15948 /* Արտահայտություններ */ 1786531 wikitext text/x-wiki {{-hy-}} [[Պատկեր:Armenian_Sign_Language_(ArSL)_-_ծիածան_-_rainbow.webm|մինի|«ծիածան» ժեստը հայերեն ժեստերի լեզվով]] {{hy-pron}} [[Պատկեր:Double-alaskan-rainbow.jpg|մինի|Ծիածան]] {{why|ծիածան}} {{վանկեր|ծի•ա•ծան}} ==Ստուգաբանություն== Կապ ունի՞ արդյոք հնդեվրոպական *g՛ēi «ծլել, ծաղկել» արմատի հետ, որտեղից ծագում է լիտվերեն zíedas «ծաղիկ, օղակ, մատանի» բառը։ {{-hy-գո-}} # անձրևի կաթիլների մեջ արևի ճառագայթների բեկումից առաջացող բազմագույն աղեղնաձև գոտի երկնակամարում, կանաչ-կարմիր, աղեղնակ # հայելու՝ ապակու՝ թանկագին քարերի մեջ արևի ճառագայթների բեկվելուց և արտացոլվելուց առաջացող նույնպիսի փոքրիկ շերտ պատի՝ առաստաղի և այլնի վրա # նույնն է՝ [[ծիածանաթաղանթ]] # ուրախություն, երջանկություն {{փխբ}} {{օրինակ|Կյանքիս {{ընդգծել|ծիածանները}} բոլոր հյուսված էին քո սիրուց։}} {{Հեղինակ|ՆԶ}} {{-hy-ած-}} # պայծառ, հստակ, ջինջ, ականակիտ {{փխբ}} ==== Հոմանիշներ ==== # աղեղնակ, աղեղ, աղեղնավոր, {{ժղ}}` աստվածակամար, նշանակ, անանակ, տերունյան, տիրական, չաչագոտի, գոտի, կանաչ-կարմիր, կանաչ ու կարմիր, կանաչ-կարմիր գոտի, Աստծու գոտի, Արամազդա (Արամազդի) գոտի, ծիրանի գոտի, սիրական գոտի, երկնքի յոթ կամար, երկնքի աղեղ, չաչչա գոտի {{գվռ}} # տե՛ս [[ծիածանաթաղանթ]] # {{նորբ}} բազմագույն աղեղնաձև գոտի երկնակամարում, աղեղնակ ==== Արտահայտություններ ==== # [[ծիածան կապել]] ## ծիածանը գոյանալ ## երջանկութլուն բերել, երջանկացնել # [[ծիածանի գույներով ներկայացնել]]՝ պատկերել՝ պատկերացնել - որևէ բան ներկայացնել լավ՝ խիստ դրական բնութագրությամբ {{der-top}} * [[ծիածանագույն]] * [[ծիածանաերանգ]] * [[ծիածանաթև]] * [[ծիածանաթով]] * [[ծիածանակերպ]] * [[ծիածանաձև]] * [[ծիածանամաշկ]] * [[ծիածանային]] * [[ծիածանաման]] * [[ծիածանանմանություն]] * [[ծիածանավառ]] * [[ծիածանափետուր]] * [[ծիածանաքար]] * [[ծիածանաքարային]] * [[ծիածանաքարագույն]] * [[ծիածանաքարե]] * [[ծիածանե]] * [[ծիածանել]] * [[ծիածանիկ]] * [[ծիածանվել]] * [[ծիածանում]] {{der-bottom}} {{translation-top}} * {{az|göy qurşağı}} * {{en|bow|rainbow|arc}} * {{de|Regenbogen}} * {{da|regnbue}} * {{tr|gökkuşağı}} * {{es|arco iris}} * {{it|arcobaleno|iride}} * {{nl|regenboog}} * {{el|ουράνιο τόξο}} * {{sv|regnbåge}} * {{pt|arco-íris|arco-da-velha}} * {{ru|дуга|радуга}} * {{ka|ცისარტყელა}} * {{fr|arc-en-ciel}} {{translation-bot}} == Աղբյուրներ == {{աղբյուր}} * {{Գիրք:ՆորԲԲԲ}} {{Վիքիպեդիա}} hh0lb51dl28y36lxmtro9tmtwg0w8of 0 183915 1786530 1720295 2026-07-09T13:38:56Z ~2026-38865-50 15948 /* Թարգմանություններ */ 1786530 wikitext text/x-wiki {{-hy-}} [[Պատկեր:Armenian Sign Language (ArSL) - արքայանարինջ - persimmon.webm|մինի|«արքայանարինջ» ժեստը հայերեն ժեստերի լեզվով]] {{hy-pron}} {{why|}} {{վանկեր|ար•քա•յա•նա•րինջ}} ==Ստուգաբանություն== {{-hy-գո-}} # տե՛ս [[արքանարինջ]] # {{խոհր}} մշտադալար, փշոտ ճյուղերով ծառատեսակի հյութեղ, կիսաքաղցր փափկամսով պտուղ, օգտագործում են թարմ, հարստացնում աղցաններ, տարբեր ուտելիքներ # {{նորբ}} արքանարինջ (կարալյոկ) ==== Հոմանիշներ ==== # # # ==== Արտահայտություններ ==== # # # {{hy-noun-ի-ներ}} {{der-top}} * * * * {{der-bottom}} ==== Թարգմանություններ ==== {{trans-top}} * {{az|qırmızı portağal|qanlı portağal|Siciliya portağalı}} * {{en|blood orange}} * {{de|Blutorange}} * {{tr|kan portakalı}} {{trans-mid}} * {{el|σαγκουίνι}} * {{ru|королёк}} * {{fi|veriappelsiini}} * {{fr|orange sanguine}} {{trans-bottom}} == Աղբյուրներ == * {{Գիրք:ՀԱՌԽԲԲ}} * {{Գիրք:ՆորԲԲԲ}} nuy6pc4j6mhpqx5g1c1lgqn1g0rorp1 0 243469 1786543 1766391 2026-07-09T17:06:16Z POitor 9964 1786543 wikitext text/x-wiki {{-hy-}} {{hy-pron}} {{վանկեր|վիր•տու•ալ}} == Ստուգաբանություն == < виртуальный < ուշ լատ. virtualis ուժեղ, ունակ {{-hy-ած-}} # հնարավոր, հայտնվող, երևան եկող, բացահայտվող {{-hy-գո-}} # երևակայական {{օրն|Դրա ամենավառ դրսևորումը 100-ների հեղափոխությունն էր, որ 100 տոկոսով ցանցային իրողությունն էր {{ընդգծել|վիրտուալ}} տարածքում հաջողության հասած ու կայացած։|Հրապ}} # {{trans-top|Թարգմանություն}} {{trans-bottom}} == Աղբյուրներ == * {{Գիրք:ՕԲԲ}} * {{Գիրք:ՆԲ}} rdsuofcdm1bki7xdxqe2wpkvcke010v 0 325010 1786532 1729629 2026-07-09T13:48:36Z ~2026-38865-50 15948 1786532 wikitext text/x-wiki {{-tr-}} [[Պատկեր:Rainbow_in_Yerevan_01.jpg|thumb|250px|Erivan'da gökkuşağı <br> ''ծիածան Երևանում'']] {{արտասանություն|ˈɟɶckuʃɑːˈɯ}} == Ստուգաբանություն == Ծագում է [[gök]]՝ «երկինք» + [[kuşak]]՝ «գոտի» բառերից։ {{-tr-գո-}} {{վանկեր|gök·ku·şa·ğı}} # [[ծիածան]] ====Հոլովում==== {{tr-բարդբառ-ձ|a|stem=gökkuşak}} o6gg2y6qse8jgiyke6purcht7aivyi3 1786533 1786532 2026-07-09T13:49:45Z ~2026-38865-50 15948 1786533 wikitext text/x-wiki {{-tr-}} [[Պատկեր:Rainbow_in_Yerevan_01.jpg|thumb|250px|Erivan'da gökkuşağı <br> ''ծիածան Երևանում'']] {{արտասանություն|ˈɟɶckuʃɑːˈɯ}} [[File:LL-Q256 (tur)-ToprakM-gökkuşağı.wav]] == Ստուգաբանություն == Ծագում է [[gök]]՝ «երկինք» + [[kuşak]]՝ «գոտի» բառերից։ {{-tr-գո-}} {{վանկեր|gök·ku·şa·ğı}} # [[ծիածան]] ====Հոլովում==== {{tr-բարդբառ-ձ|a|stem=gökkuşak}} j0iev1d2xezxpnjbo2wwyteirf9or6l 0 329103 1786536 2026-07-09T13:57:22Z ~2026-38865-50 15948 Նոր էջ՝ {{-tr-}} [[Պատկեր:Greater_flamingo_galapagos.JPG|thumb|200px|flamingo (ֆլամինգո)]] {{արտասանություն|flamiɳˈɡɔ}} [[File:LL-Q256 (tur)-ToprakM-flamingo.wav]] ==Ստուգաբանություն== Ծագում է անգլերեն «[[flamingo#անգլերեն|flamingo]]» բառից։ {{-tr-գո-}} {{վանկեր|fla·min·go}} # [[ֆլամինգո]] #: <small>Հոմանիշներ:</small> [[allı turna]] ===Հոլովում=== {{tr-գոյական-... 1786536 wikitext text/x-wiki {{-tr-}} [[Պատկեր:Greater_flamingo_galapagos.JPG|thumb|200px|flamingo (ֆլամինգո)]] {{արտասանություն|flamiɳˈɡɔ}} [[File:LL-Q256 (tur)-ToprakM-flamingo.wav]] ==Ստուգաբանություն== Ծագում է անգլերեն «[[flamingo#անգլերեն|flamingo]]» բառից։ {{-tr-գո-}} {{վանկեր|fla·min·go}} # [[ֆլամինգո]] #: <small>Հոմանիշներ:</small> [[allı turna]] ===Հոլովում=== {{tr-գոյական-ձ|o}} ====Ածանցյալ բառեր==== {| || * [[flamingocu]] * [[flamingocuk]] * [[flamingolu]] || * [[flamingoluk]] * [[flamingomsu]] * [[flamingosuz]] |} rmuuj2d349g8agdlfb9eo7bo37zo8fq 0 329104 1786538 2026-07-09T14:53:04Z ~2026-38865-50 15948 Նոր էջ՝ {{-tr-}} [[Պատկեր:The Ottoman Sultan and the Great Vizier - Castellan Antoine-laurent - 1812.jpg|thumb|150px|vezir (1)]] [[Պատկեր:Chess_queen_0964.jpg|thumb|150px|vezir (2)]] {{արտասանություն|vɛˈziɾ}} == Ստուգաբանություն == * Ժառանգվել է օսմանյան թուրքերեն «[[وزیر]]» (vezir, «[[վեզիր]]») բառից, որը ծագում է արաբերեն «[[وزير|وَزِير]]» (wazīr) բառից, որ... 1786538 wikitext text/x-wiki {{-tr-}} [[Պատկեր:The Ottoman Sultan and the Great Vizier - Castellan Antoine-laurent - 1812.jpg|thumb|150px|vezir (1)]] [[Պատկեր:Chess_queen_0964.jpg|thumb|150px|vezir (2)]] {{արտասանություն|vɛˈziɾ}} == Ստուգաբանություն == * Ժառանգվել է օսմանյան թուրքերեն «[[وزیر]]» (vezir, «[[վեզիր]]») բառից, որը ծագում է արաբերեն «[[وزير|وَزِير]]» (wazīr) բառից, որի սկզբնապես վկայված իմաստը «[[օգնական]]»-ն է, իսկ քաղաքական իմաստը ձևավորվել է միայն Օմայյանների ժամանակաշրջանում։ Հավանաբար կապված է արաբերեն «[[وزر|وَزَرَ]]» (wazara, «[[կրել]], իր ուսերին վերցնել») բայի և «[[و ز ر]]» (w-z-r) արմատի հետ՝ «բեռ կրող», «բեռը իր ուսերին վերցնող» իմաստով։ {{-tr-գո-}} {{վանկեր|ve·zir}} # [[վեզիր]] #: Çok genç yaşta '''vezir''' olmuş. #: ''Նա '''վեզիր''' դարձավ շատ երիտասարդ տարիքում։'' # [[թագուհի]] (շախմատի խաղաքար) #: '''Vezirinle''' kalemi yiyebilirsin. #: '''''Թագուհովդ''' կարող ես վերցնել իմ նավակը։'' ===Հոլովում=== {{-tr-գոյական-բ|i|d}} ====Ածանցյալ բառեր==== {| || * [[vezirci]] * [[vezircik]] * [[vezirli]] || * [[vezirlik]] * [[vezirimsi]], [[vezirsi]] * [[vezirsiz]] |} ====Բաղադրյալ բառեր==== * [[başvezir]] * [[veziriazam]] * [[vezirparmağı]] n4imwngieyifvasf7h3brny04opaphh 0 329105 1786539 2026-07-09T15:26:29Z ~2026-38865-50 15948 Նոր էջ՝ {{-tr-}} [[Պատկեր:Sinan_pasha.jpg|thumb|220px|Başvezir Koca Sinan Paşa <br> ''Մեծ վեզիր Քոջա Սինան փաշան'']] {{արտասանություն|ˈbɑʃvɛˈziɾ}} == Ստուգաբանություն == Ծագում է [[baş]]՝ «գլխավոր» + [[vezir]]՝ «վեզիր» բառերից։ {{-tr-գո-}} {{վանկեր|baş·ve·zir}} # [[մեծ վեզիր]] #: <small>Հոմանիշներ:</small> [[sadrazam]], [[veziriazam]] #: Çok genç yaşta ''... 1786539 wikitext text/x-wiki {{-tr-}} [[Պատկեր:Sinan_pasha.jpg|thumb|220px|Başvezir Koca Sinan Paşa <br> ''Մեծ վեզիր Քոջա Սինան փաշան'']] {{արտասանություն|ˈbɑʃvɛˈziɾ}} == Ստուգաբանություն == Ծագում է [[baş]]՝ «գլխավոր» + [[vezir]]՝ «վեզիր» բառերից։ {{-tr-գո-}} {{վանկեր|baş·ve·zir}} # [[մեծ վեզիր]] #: <small>Հոմանիշներ:</small> [[sadrazam]], [[veziriazam]] #: Çok genç yaşta '''başvezir''' olmuş. #: ''Նա '''մեծ վեզիր''' դարձավ շատ երիտասարդ տարիքում։'' ===Հոլովում=== {{-tr-գոյական-բ|i|d}} ====Ածանցյալ բառեր==== {| || * [[başvezirci]] * [[başvezircik]] * [[başvezirli]] || * [[başvezirlik]] * [[başvezirimsi]], [[başvezirsi]] * [[başvezirsiz]] |} fpmfup1hy6cbitl7cxe72zl14mz71j6 0 329106 1786540 2026-07-09T15:35:18Z ~2026-38865-50 15948 Նոր էջ՝ {{-tr-}} {{արտասանություն|vɛˈziɾpɑɾmɑː‿ˈɯ}} == Ստուգաբանություն == Ծագում է [[vezir]]՝ «վեզիր» + [[parmak]]՝ «մատ» բառերից։ {{-tr-գո-}} {{վանկեր|ve·zir·par·ma·ğı}} # «վեզիրի մատ», հրուշակեղեն, որը պատրաստվում է մատի ձևով գլորված և թխվելուց հետո սառը օշարակով թաթախված փափուկ խմորից։ ====Հոլով... 1786540 wikitext text/x-wiki {{-tr-}} {{արտասանություն|vɛˈziɾpɑɾmɑː‿ˈɯ}} == Ստուգաբանություն == Ծագում է [[vezir]]՝ «վեզիր» + [[parmak]]՝ «մատ» բառերից։ {{-tr-գո-}} {{վանկեր|ve·zir·par·ma·ğı}} # «վեզիրի մատ», հրուշակեղեն, որը պատրաստվում է մատի ձևով գլորված և թխվելուց հետո սառը օշարակով թաթախված փափուկ խմորից։ ====Հոլովում==== {{tr-բարդբառ-ձ|ı|stem=vezirparmak}} 85294ho7esypn1r6yaql894sn8qehnn 0 329107 1786541 2026-07-09T15:50:31Z ~2026-38865-50 15948 Նոր էջ՝ {{-tr-}} [[Պատկեր:Bulbulyuvasi, Turkish dessert.jpg|thumb|200px|bülbülyuvası]] {{արտասանություն|bylˈbyljuvɑˈsɯ}} == Ստուգաբանություն == Ծագում է [[bülbül]]՝ «սոխակ» + [[yuva]]՝ «բույն» բառերից։ {{-tr-գո-}} {{վանկեր|bül·bül·yu·va·sı}} # «սոխակի բույնը», հրուշակեղեն, որը պատրաստվում է բարակ բացված, կլոր (ծալքավոր) ձև ստաց... 1786541 wikitext text/x-wiki {{-tr-}} [[Պատկեր:Bulbulyuvasi, Turkish dessert.jpg|thumb|200px|bülbülyuvası]] {{արտասանություն|bylˈbyljuvɑˈsɯ}} == Ստուգաբանություն == Ծագում է [[bülbül]]՝ «սոխակ» + [[yuva]]՝ «բույն» բառերից։ {{-tr-գո-}} {{վանկեր|bül·bül·yu·va·sı}} # «սոխակի բույնը», հրուշակեղեն, որը պատրաստվում է բարակ բացված, կլոր (ծալքավոր) ձև ստացած և մեջտեղը փոսիկ թողնված խմորից, թխվելուց հետո գոլ օշարակով թաթախված։ ====Հոլովում==== {{tr-բարդբառ-ձ|a|stem=bülbülyuva}} 4p4048oqdmbmszxv8zzbjg3jbg6e5lo 0 329108 1786542 2026-07-09T16:00:19Z ~2026-38865-50 15948 Նոր էջ՝ {{-tr-}} [[Պատկեր:Demoiselle Crane (Anthropoides virgo) (2).JPG|thumb|240px|telli turna <br> ''գեղանի կռունկ'']] {{արտասանություն|telˈli tuɾˈnɑ}} == Ստուգաբանություն == Ծագում է [[telli]]՝ «թելավոր» (աչքերի հետևից կախված բարակ, թելանման սպիտակ փետուրների պատճառով) + [[turna]]՝ «կռունկ» բառերից։ {{-tr-գո-}} {{վանկեր|tel·li tur·na... 1786542 wikitext text/x-wiki {{-tr-}} [[Պատկեր:Demoiselle Crane (Anthropoides virgo) (2).JPG|thumb|240px|telli turna <br> ''գեղանի կռունկ'']] {{արտասանություն|telˈli tuɾˈnɑ}} == Ստուգաբանություն == Ծագում է [[telli]]՝ «թելավոր» (աչքերի հետևից կախված բարակ, թելանման սպիտակ փետուրների պատճառով) + [[turna]]՝ «կռունկ» բառերից։ {{-tr-գո-}} {{վանկեր|tel·li tur·na}} # [[գեղանի կռունկ]] (''Anthropoides virgo'') ====Հոլովում==== {{tr-գոյական-ձ|a}} rzvfhj1d7ax5ijiqyjdxoo5cleb52u8