Ուիքիփետիա
hywwiki
https://hyw.wikipedia.org/wiki/%D4%B3%D5%AC%D5%AD%D5%A1%D6%82%D5%B8%D6%80_%D4%B7%D5%BB
MediaWiki 1.48.0-wmf.1
first-letter
Մեդիա
Սպասարկող
Քննարկում
Մասնակից
Մասնակցի քննարկում
Ուիքիփետիա
Ուիքիփետիայի քննարկում
Պատկեր
Պատկերի քննարկում
MediaWiki
MediaWiki քննարկում
Կաղապար
Կաղապարի քննարկում
Օգնություն
Օգնության քննարկում
Ստորոգութիւն
Կատեգորիայի քննարկում
TimedText
TimedText talk
Մոդուլ
Մոդուլի քննարկում
Event
Event talk
Գմբէթ
0
2567
256224
252288
2026-10-30T14:27:27Z
Д.Ильин
11460
256224
wikitext
text/x-wiki
'''Գմբէթ'''<ref>Բառի բացատրութիւնը հոս է՝ [[Հրաչեայ Աճառեան|Հր.Աճառեան]], Հայերէն արմատական բառարան, [[Երեւան|Ե.]], [[1926 թուական|1926]] [http://www.nayiri.com/imagedDictionaryBrowser.jsp?dictionaryId=7&query=%D5%A3%D5%B4%D5%A2%D5%A7%D5%A9 Գմբէթ]</ref>, երկրաչափութեան մէջ մարմին է, որ կը կազմաւորուի երկու բազմանկիւններու միացումով:
Այս եզրոյթը զգալիօրէն կը համընկնի «cupola» (կլոր գմբէթ/գմբէթարդ) բառին հետ, որ նոյնպէս կրնայ ակնարկել գմբէթի մը կամ գմբէթի գագաթին գտնուող կառոյցի մը: Գմբէթի ստոյգ սահմանումը եղած է վէճերու առարկայ, և գոյութիւն ունին բազմազան ձևեր ու մասնագիտական եզրոյթներ՝ զանոնք նկարագրելու համար:
Գմբէթը կրնայ անմիջապէս յենուիլ «ռոտոնտայի» (բոլորշի շինութեան) պատի, թմբուկի (drum) մը, կամ ալ տրոմպերու (squinches) ու առագաստներու (pendentives) համակարգի մը վրայ, որոնք կը գործածուին ուղղանկիւն կամ քառակուսի տարածութենէն դէպի գմբէթին շրջանաձև կամ բազմանկիւն հիմքին անցումը ապահովելու համար: Գմբէթին գագաթը (apex) կրնայ ըլլալ փակ, կամ բաց՝ երդիկի (oculus) ձևով, որն ալ իր կարգին կրնայ ծածկուած ըլլալ լուսանցիկ աշտարակիկով (roof lantern) և փոքր գմբէթով (cupola):
Գմբէթները ունին ճարտարապետական երկար պատմութիւն, որ կը հասնի մինչև նախապատմական շրջան: Գմբէթներ կառուցուած են հին Միջագետքի մէջ, և անոնք գտնուած են հին աշխարհի պարսկական, հելլենիստական, հռոմէական ու չինական ճարտարապետութեան մէջ, ինչպէս նաև՝ աշխարհի տարածքին գոյութիւն ունեցող մի քանի տեղական (բնիկ) շինարարական աւանդութիւններու մէջ: Գմբէթաւոր կառոյցները սովորական էին թէ՛ բիւզանդական և թէ՛ սասանեան ճարտարապետութեան մէջ, որոնք միջնադարուն իրենց ազդեցութիւնը ձգեցին Եւրոպայի մնացեալ մասին և իսլամական աշխարհին վրայ: Եւրոպական Վերածնունդի ճարտարապետութեան գմբէթները վաղ արդի շրջանին Իտալիայէն տարածուեցան, մինչդեռ միևնոյն ժամանակ գմբէթները յաճախակիօրէն կը կիրարկուէին օսմանեան ճարտարապետութեան մէջ: Պարոք (Baroque) և նորդասական (Neoclassical) ճարտարապետութիւնները իրենց ներշնչումը առին հռոմէական գմբէթներէն:
Մաթեմատիկայի, նիւթերու և արտադրական հնարքներու յառաջդիմութիւնը յանգեցուց գմբէթներու նոր տեսակներու ստեղծման: Դարերու ընթացքին գմբէթները կառուցուած են ցեխէ (կաւէ), ձիւնէ, քարէ, փայտէ, աղիւսէ, պեթոնէ, մետաղէ, ապակիէ և փլասթիքէ: Գմբէթներու հետ կապուած խորհրդանիշները կը ներառեն դամբարանային, երկնային (տիեզերական) և պետական-կառավարական աւանդութիւններ, որոնք նմանապէս փոփոխութեան ենթարկուած են ժամանակի ընթացքին: Արդի աշխարհի գմբէթները կարելի է տեսնել կրօնական շէնքերու, օրէնսդիր մարմիններու դահլիճներու (խորհրդարաններու), մարզադաշտերու և զանազան գործառնական կառոյցներու վրայ<ref>{{Citation|title=Dome|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Dome&oldid=1352367818|date=2026-05-03|accessdate=2026-06-11|language=en}}</ref>:
== Ստուգաբանութիւն<ref>{{Citation|title=Dome|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Dome&oldid=1352367818|date=2026-05-03|accessdate=2026-06-11|language=en}}</ref> ==
Անգլերէն «dome» (գմբէթ) բառը ի վերջոյ յառաջացած է հին յունարէն և լատիներէն ''domus'' («տուն») բառէն, որ մինչև Վերածնունդի շրջանը կը բնորոշէր յարգի ու նուիրական տուն մը, ինչպէս՝ ''Domus Dei'' կամ «Աստուծոյ Տուն», անկախ անոր տանիքին ձևէն: Ասիկա կ՚արտացոլայ իտալերէն ''duomo'' բառին, գերմաներէն/իսլանդերէն/դանիերէն ''dom'' («տաճար, մայր եկեղեցի») բառին, ինչպէս նաև անգլերէն ''dome'' բառին գործածութեան մէջ մինչև ուշ՝ 1656 թուականը, երբ անիկա տակաւին կը նշանակէր «Քաղաքապետարան, Համքարութեան տուն, Պետական տուն և Ժողովատեղի քաղաքի մը մէջ»:
Ֆրանսերէն ''dosme'' բառը, յատկապէս 1660 թուականին, ստացաւ գմբէթարդ (կամարակապ) ծածկի՝ յատկապէս կլոր գմբէթի (''cupola'') նշանակութիւնը: Ֆրանսական այս սահմանումը աստիճանաբար դարձաւ անգլերէն ''dome'' բառին ստանդարտ (ընդհանրացած) գործածութիւնը տասնութերորդ դարուն, քանի որ Աստուծոյ ամենատպաւորիչ տուներէն շատերը կառուցուեցան վիթխարի գմբէթներով, ինչպէս նաև՝ իբրև արձագանգ աւելի արհեստագիտական ու մասնագիտական եզրոյթներու գիտական անհրաժեշտութեան:
== Նկարագրութիւն ==
Երկրաչափական գմբէթի առանձնայատկութիւնն այն է, որ հիմքի բազմանկիւնն ունի վերին հորիզոնական նիստէն երկու անգամ աւելի կողմեր: Այս երկու բազմանկիւններու միացումը կը կատարուի մէկզմէկու մէջ հաւասարասուր եռանկիւնիներու եւ ուղղանկիւնի լանջերու միջոցաւ: Գմբէթը ուղղաձեւ կ'ըլլայ այն պարագային, երբ միացնող եռանկիւնիները հաւասարակողմ են, իսկ ուղղանկիւնիները՝ քառակուսիներ: <br>Վերին նիստի ձեւէն կախուած գմբէթները կ'ըլլան եռանկիւնային, քառակուսային եւ հինգանկիւնային:
{{Բազմապատիկ պատկերներ
| գոտի = left
| ուղղություն = horizontal
| վերնագիր = Գմբէթներու տեսակները
| վերնագրի գոտի = left/right/center
| վերնագրի ֆոն =
| նկարագրություն =
| նկարագրության գոտի = left/right/center
| նկարագրության ֆոն =
| լայնություն =
| պատկեր1 = Triangular cupola.svg
| լայնություն1 = 203
| նկարագրություն1 = '''Եռանկիւնային'''<br>
*Նիստեր՝
**եռանկիւնի՝ 4
** ուղղանկիւնի (քառակուսի)՝ 3
**վեցանկիւնի՝ 1
*Կողեր՝ 15
*Գագաթներ՝ 9
| պատկեր2 = Square cupola.png
| լայնություն2 = 177
| նկարագրություն2 = '''Քառակուսային'''<br>
*Նիստեր՝
**քառակուսի՝ 1
**եռանկիւնի՝ 4
** ուղղանկիւնի (քառակուսի)՝ 4
**ութանկիւնի՝ 1
*Կողեր՝ 20
*Գագաթներ՝ 12
| պատկեր3 = Pentagonal cupola.png
| լայնություն3 = 150
| նկարագրություն3 = '''Հինգանկիւնային'''<br>
*Նիստեր՝
**հինգանկիւնի՝ 5
**եռանկիւնի՝ 5
** ուղղանկիւնի (քառակուսի)՝ 5
**տասնանկիւնի՝ 1
*Կողեր՝ 25
*Գագաթներ՝ 15
}}
== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}{{ՀՍՀ}}
[[Ստորոգութիւն:Երկրաչափական մարմիններ]]
axv4kbqgj0wetaxmlv0f69t85lnyhsk
Ուիքիփետիա:Խմբագրաթոն/Պասք 2026
4
33512
256226
256223
2026-10-30T15:42:40Z
HoMen
269
/* Արդիւնքներ */
256226
wikitext
text/x-wiki
<div style="margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;">
[[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]]
<div style="margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;">WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ</div>
<div style="font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;">Պասքերու Երկիր</div>
<div style="font-size:1.1em;">Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս</div>
<div style="margin-top:0.3em; opacity:0.7;">1-31 Հոկտեմբեր 2026</div>
<div style="margin-top:0.9em;"><span style="display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;">{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} < 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} > 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}</span></div>
<div style="margin-top:0.8em;"><span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit§ion=2}} <span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;">Արձանագրուիլ</span>]</span> [[#Յօդուածներ|<span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;">Յօդուածներու ցանկը</span>]]</div>
</div>
{| style="float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;"
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Նիւթ
| Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ժամկէտ
| 1-31 Հոկտեմբեր 2026
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Կազմակերպիչներ
| WAL եւ EWKE
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Համակարգող
| [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Պիտակ
| <code>#WALxEWKE</code>
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ցանկ
| [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Զոյգ մրցոյթ
| [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]]
|}
'''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։
Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։
== Ինչպէ՞ս մասնակցիլ ==
# Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։
# Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։
# Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։
# Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք <code>#WALxEWKE</code>, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։
# Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։
'''Ինչ կը հաշուուի'''
* Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։
* Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։
* Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։
* Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։
== Մասնակիցներ ==
Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ <code><nowiki># ~~~</nowiki></code> գրելով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը -->
* --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:44, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:51, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)]]
== Յօդուածներ ==
Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։
<div style="margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''<br />
Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ.
<div style="margin-top:0.4em;">[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]</div>
</div>
=== Աշխարհագրութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկիր]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]</small>
# [[Պասքեր]] <small style="opacity:0.75;">Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]</small>
# [[Ալաւա]] <small style="opacity:0.75;">Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայա]] <small style="opacity:0.75;">Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոա]] <small style="opacity:0.75;">Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]</small>
# [[Լապուր]] <small style="opacity:0.75;">Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]</small>
# [[Ստորին Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]</small>
# [[Սուլ]] <small style="opacity:0.75;">Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]</small>
# [[Թրեւինյոյի անքլաւ]] <small style="opacity:0.75;">Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]</small>
# [[Պիլպաօ]] <small style="opacity:0.75;">Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]</small>
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]] <small style="opacity:0.75;">Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]</small>
# [[Փամփլոնա]] <small style="opacity:0.75;">Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]</small>
# [[Սան Սեպասթիան]] <small style="opacity:0.75;">Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]</small>
# [[Պայոն]] <small style="opacity:0.75;">Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]</small>
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]] <small style="opacity:0.75;">Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]</small>
# [[Կորպէյա]] <small style="opacity:0.75;">Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]</small>
# [[Այսքոռի]] <small style="opacity:0.75;">Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]</small>
# [[Անպոթօ]] <small style="opacity:0.75;">Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]</small>
# [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] <small style="opacity:0.75;">Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]</small>
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]] <small style="opacity:0.75;">Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]</small>
# [[Պարտենաս Ռէալես]] <small style="opacity:0.75;">Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]</small>
# [[Կերնիքա]] <small style="opacity:0.75;">Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]</small>
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] <small style="opacity:0.75;">Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]</small>
# [[Թուտելա]] <small style="opacity:0.75;">Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]</small>
# [[Պիառից]] <small style="opacity:0.75;">Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]</small>
# [[Էյպար]] <small style="opacity:0.75;">Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]</small>
# [[Պարաքալտօ]] <small style="opacity:0.75;">Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]</small>
# [[Կասթելուկաչէ]] <small style="opacity:0.75;">Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]</small>
# [[Էսթելյա-Լիսառա]] <small style="opacity:0.75;">Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]</small>
</div>
=== Լեզու ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]</small>
# [[Միասնական պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]</small>
# [[Պասքերէնի բարբառներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]</small>
# [[Էուսքալցայնտիա]] <small style="opacity:0.75;">Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]</small>
# [[Պասքերու ծագում]] <small style="opacity:0.75;">Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]</small>
# [[Պասքերէնի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]</small>
# [[Պերցոլարիցա]] <small style="opacity:0.75;">Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]</small>
# [[Քոռիքա]] <small style="opacity:0.75;">Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]</small>
# [[Իքասթոլա]] <small style="opacity:0.75;">Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]</small>
# [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]</small>
</div>
=== Պատմութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]</small>
# [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]</small>
# [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] <small style="opacity:0.75;">Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]</small>
# [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] <small style="opacity:0.75;">War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]</small>
# [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]</small>
# [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] <small style="opacity:0.75;">Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]</small>
# [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]</small>
# [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] <small style="opacity:0.75;">End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]</small>
# [[Քարլիստական պատերազմներ]] <small style="opacity:0.75;">Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] <small style="opacity:0.75;">Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]</small>
# [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]</small>
# [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] <small style="opacity:0.75;">Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]</small>
</div>
=== Քաղաքականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]</small>
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]</small>
# [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] <small style="opacity:0.75;">Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]</small>
# [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] <small style="opacity:0.75;">Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]</small>
# [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] <small style="opacity:0.75;">Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] <small style="opacity:0.75;">Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]</small>
# [[Ապերցալէ ձախ]] <small style="opacity:0.75;">Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]</small>
# [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]</small>
</div>
=== Գրականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] <small style="opacity:0.75;">Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]</small>
# [[Կերօ (գիրք)]] <small style="opacity:0.75;">Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]</small>
# [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] <small style="opacity:0.75;">Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]</small>
# [[Փերու Ապարքա]] <small style="opacity:0.75;">Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]</small>
# [[Ծաղկային խաղեր]] <small style="opacity:0.75;">Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]</small>
# [[Կարոա (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]</small>
# [[Հառի էթա հեռի]] <small style="opacity:0.75;">Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]</small>
# [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] <small style="opacity:0.75;">Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]</small>
# [[Օպապաքոաք]] <small style="opacity:0.75;">Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]</small>
# [[Սերկաթիք փանփոշ]] <small style="opacity:0.75;">Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]</small>
# [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] <small style="opacity:0.75;">Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]</small>
# [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] <small style="opacity:0.75;">SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]</small>
# [[Թուիսթ (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]</small>
# [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]</small>
# [[Մինյան]] <small style="opacity:0.75;">Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]</small>
</div>
=== Լրատուամիջոցներ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]</small>
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]</small>
# [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա (EITB)]] <small style="opacity:0.75;">EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]</small>
# [[Խաքին (հանդէս)]] <small style="opacity:0.75;">Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]</small>
# [[Շիպերոքօ Պոցա]] <small style="opacity:0.75;">Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]</small>
</div>
=== Անձեր ===
♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Էնեքօ Արիսթա]] <small style="opacity:0.75;">Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]</small>
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] <small style="opacity:0.75;">Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]</small>
# [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] <small style="opacity:0.75;">Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]</small>
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] <small style="opacity:0.75;">Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]</small>
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]</small>
# [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] <small style="opacity:0.75;">Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]</small>
# [[Մանուէլ Լառամենտի]] <small style="opacity:0.75;">Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]</small>
# [[Էսթեպան Կարիպայ]] <small style="opacity:0.75;">Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]</small>
# [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] <small style="opacity:0.75;">Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]</small>
# [[Փետրօ Առուփէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]</small>
# [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] <small style="opacity:0.75;">François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]</small>
# [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]</small>
# [[Սապինօ Արանա]] <small style="opacity:0.75;">Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]</small>
# [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]</small>
# [[Չիլյարտեկի]] <small style="opacity:0.75;">Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]</small>
# [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]</small>
# [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]</small>
# [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]</small>
# [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]</small>
# [[Միկէլ Ինտուրայն]] <small style="opacity:0.75;">Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]</small>
# [[Մորիս Ռաւէլ]] <small style="opacity:0.75;">Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]</small>
# [[Միքել Լապոա]] <small style="opacity:0.75;">Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]</small>
# [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]</small>
</div>
=== Խոհանոց ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Փինչօ]] <small style="opacity:0.75;">Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]</small>
# [[Պասքեան խնձորագինի]] <small style="opacity:0.75;">Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]</small>
# [[Չաքոլի]] <small style="opacity:0.75;">Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]</small>
# [[Սակարտոթեկի]] <small style="opacity:0.75;">Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]</small>
# [[Փաչարան]] <small style="opacity:0.75;">Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]</small>
# [[Իտիասապալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]</small>
# [[Ռոնքալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]</small>
# [[Քալիմոչօ]] <small style="opacity:0.75;">Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]</small>
# [[Քոքոչա]] <small style="opacity:0.75;">Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]</small>
# [[Չոքօ]] <small style="opacity:0.75;">Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]</small>
</div>
=== Արուեստ եւ յուշարձաններ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Սանթիմամինյէ]] <small style="opacity:0.75;">Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]</small>
# [[Սորկինեչէ]] <small style="opacity:0.75;">Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]</small>
# [[Թուտելայի մզկիթ]] <small style="opacity:0.75;">Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]</small>
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] <small style="opacity:0.75;">Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]</small>
# [[Լէյրէի վանք]] <small style="opacity:0.75;">Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]</small>
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] <small style="opacity:0.75;">Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]</small>
# [[Արանցասուի սրբավայր]] <small style="opacity:0.75;">Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]</small>
# [[Հովին սանտրը]] <small style="opacity:0.75;">The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]</small>
# [[Կերնիքայի ծառը]] <small style="opacity:0.75;">Tree of Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola|eu]] · [[:en:Special:Search/ Tree of Gernika|en]]</small>
</div>
=== Երաժշտութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] <small style="opacity:0.75;">Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]</small>
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] <small style="opacity:0.75;">Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]</small>
# [[Չալափարթա]] <small style="opacity:0.75;">Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]</small>
# [[Ալպոքա]] <small style="opacity:0.75;">Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]</small>
# [[Չիսթու]] <small style="opacity:0.75;">Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]</small>
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]</small>
# [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] <small style="opacity:0.75;">Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]</small>
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] <small style="opacity:0.75;">Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]</small>
</div>
=== Դիցաբանութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]</small>
# [[Մարի (դիցուհի)]] <small style="opacity:0.75;">Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]</small>
# [[Պասախաուն]] <small style="opacity:0.75;">Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] <small style="opacity:0.75;">Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]</small>
# [[Օլենցերօ]] <small style="opacity:0.75;">Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]</small>
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] <small style="opacity:0.75;">Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]</small>
</div>
<div style="clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։
</div>
== Արդիւնքներ ==
Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ <code><nowiki># [[Յօդուածին անունը]] ~~~</nowiki></code> ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ <code>#WALxEWKE</code> պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&startdate=2026-10-01&enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները -->
# [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Հովին սանտրը]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:14, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելայի մզկիթ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:28, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չիսթու]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:36, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասախաուն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:28, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:35, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Օլենցերօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:57, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լապուր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:09, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:52, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:03, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:10, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սան Սեպասթիան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 12:54, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կիփուսքոա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:50, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:19, 19 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Արանցասուի սրբավայր]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:41, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սանթիմամինյէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:07, 15 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:02, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 20:35, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Շիպերոքօ Պոցա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:27, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկինեչէ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:20, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
[[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]]
# [[Կասթելուկաչէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 17:29, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալպոքա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:35, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիլպաօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 07:17, 26 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքայի ծառը]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պայոն]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC))
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:59, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կորպէյա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 18:31, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]])
# [[Անպոթօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Այսքոռի]] --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիառից]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էյպար]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարաքալտօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարտենաս Ռէալես]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:42, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
s1fyu8bg496uo1phfoun7p7c55a3sk6
256227
256226
2026-10-30T15:47:24Z
HoMen
269
/* Աշխարհագրութիւն */
256227
wikitext
text/x-wiki
<div style="margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;">
[[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]]
<div style="margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;">WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ</div>
<div style="font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;">Պասքերու Երկիր</div>
<div style="font-size:1.1em;">Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս</div>
<div style="margin-top:0.3em; opacity:0.7;">1-31 Հոկտեմբեր 2026</div>
<div style="margin-top:0.9em;"><span style="display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;">{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} < 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} > 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}</span></div>
<div style="margin-top:0.8em;"><span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit§ion=2}} <span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;">Արձանագրուիլ</span>]</span> [[#Յօդուածներ|<span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;">Յօդուածներու ցանկը</span>]]</div>
</div>
{| style="float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;"
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Նիւթ
| Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ժամկէտ
| 1-31 Հոկտեմբեր 2026
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Կազմակերպիչներ
| WAL եւ EWKE
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Համակարգող
| [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Պիտակ
| <code>#WALxEWKE</code>
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ցանկ
| [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Զոյգ մրցոյթ
| [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]]
|}
'''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։
Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։
== Ինչպէ՞ս մասնակցիլ ==
# Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։
# Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։
# Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։
# Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք <code>#WALxEWKE</code>, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։
# Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։
'''Ինչ կը հաշուուի'''
* Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։
* Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։
* Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։
* Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։
== Մասնակիցներ ==
Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ <code><nowiki># ~~~</nowiki></code> գրելով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը -->
* --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:44, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:51, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)]]
== Յօդուածներ ==
Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։
<div style="margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''<br />
Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ.
<div style="margin-top:0.4em;">[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]</div>
</div>
=== Աշխարհագրութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկիր]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]</small>
# [[Պասքեր]] <small style="opacity:0.75;">Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]</small>
# [[Ալաւա]] <small style="opacity:0.75;">Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայա]] <small style="opacity:0.75;">Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոա]] <small style="opacity:0.75;">Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]</small>
# [[Լապուր]] <small style="opacity:0.75;">Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]</small>
# [[Ստորին Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]</small>
# [[Սուլ]] <small style="opacity:0.75;">Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]</small>
# [[Թրեւինյոյի անքլաւ]] <small style="opacity:0.75;">Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]</small>
# [[Պիլպաօ]] <small style="opacity:0.75;">Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]</small>
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]] <small style="opacity:0.75;">Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]</small>
# [[Փամփլոնա]] <small style="opacity:0.75;">Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]</small>
# [[Սան Սեպասթիան]] <small style="opacity:0.75;">Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]</small>
# [[Պայոն]] <small style="opacity:0.75;">Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]</small>
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]] <small style="opacity:0.75;">Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]</small>
# [[Կորպէյա]] <small style="opacity:0.75;">Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]</small>
# [[Այսքոռի]] <small style="opacity:0.75;">Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]</small>
# [[Անպոթօ]] <small style="opacity:0.75;">Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]</small>
# [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] <small style="opacity:0.75;">Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]</small>
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]] <small style="opacity:0.75;">Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]</small>
# [[Պարտենաս Ռէալես]] <small style="opacity:0.75;">Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]</small>
# [[Կերնիքա]] <small style="opacity:0.75;">Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]</small>
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] <small style="opacity:0.75;">Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]</small>
# [[Թուտելա]] <small style="opacity:0.75;">Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]</small>
# [[Պիառից]] <small style="opacity:0.75;">Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]</small>
# [[Էյպար]] <small style="opacity:0.75;">Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]</small>
# [[Պարաքալտօ]] <small style="opacity:0.75;">Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]</small>
# [[Կասթելուկաչէ]] <small style="opacity:0.75;">Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]</small>
# [[Էսթեյա-Լիսառա]] <small style="opacity:0.75;">Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]</small>
</div>
=== Լեզու ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]</small>
# [[Միասնական պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]</small>
# [[Պասքերէնի բարբառներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]</small>
# [[Էուսքալցայնտիա]] <small style="opacity:0.75;">Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]</small>
# [[Պասքերու ծագում]] <small style="opacity:0.75;">Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]</small>
# [[Պասքերէնի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]</small>
# [[Պերցոլարիցա]] <small style="opacity:0.75;">Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]</small>
# [[Քոռիքա]] <small style="opacity:0.75;">Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]</small>
# [[Իքասթոլա]] <small style="opacity:0.75;">Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]</small>
# [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]</small>
</div>
=== Պատմութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]</small>
# [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]</small>
# [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] <small style="opacity:0.75;">Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]</small>
# [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] <small style="opacity:0.75;">War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]</small>
# [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]</small>
# [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] <small style="opacity:0.75;">Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]</small>
# [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]</small>
# [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] <small style="opacity:0.75;">End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]</small>
# [[Քարլիստական պատերազմներ]] <small style="opacity:0.75;">Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] <small style="opacity:0.75;">Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]</small>
# [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]</small>
# [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] <small style="opacity:0.75;">Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]</small>
</div>
=== Քաղաքականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]</small>
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]</small>
# [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] <small style="opacity:0.75;">Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]</small>
# [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] <small style="opacity:0.75;">Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]</small>
# [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] <small style="opacity:0.75;">Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] <small style="opacity:0.75;">Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]</small>
# [[Ապերցալէ ձախ]] <small style="opacity:0.75;">Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]</small>
# [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]</small>
</div>
=== Գրականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] <small style="opacity:0.75;">Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]</small>
# [[Կերօ (գիրք)]] <small style="opacity:0.75;">Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]</small>
# [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] <small style="opacity:0.75;">Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]</small>
# [[Փերու Ապարքա]] <small style="opacity:0.75;">Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]</small>
# [[Ծաղկային խաղեր]] <small style="opacity:0.75;">Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]</small>
# [[Կարոա (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]</small>
# [[Հառի էթա հեռի]] <small style="opacity:0.75;">Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]</small>
# [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] <small style="opacity:0.75;">Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]</small>
# [[Օպապաքոաք]] <small style="opacity:0.75;">Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]</small>
# [[Սերկաթիք փանփոշ]] <small style="opacity:0.75;">Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]</small>
# [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] <small style="opacity:0.75;">Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]</small>
# [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] <small style="opacity:0.75;">SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]</small>
# [[Թուիսթ (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]</small>
# [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]</small>
# [[Մինյան]] <small style="opacity:0.75;">Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]</small>
</div>
=== Լրատուամիջոցներ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]</small>
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]</small>
# [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա (EITB)]] <small style="opacity:0.75;">EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]</small>
# [[Խաքին (հանդէս)]] <small style="opacity:0.75;">Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]</small>
# [[Շիպերոքօ Պոցա]] <small style="opacity:0.75;">Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]</small>
</div>
=== Անձեր ===
♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Էնեքօ Արիսթա]] <small style="opacity:0.75;">Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]</small>
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] <small style="opacity:0.75;">Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]</small>
# [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] <small style="opacity:0.75;">Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]</small>
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] <small style="opacity:0.75;">Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]</small>
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]</small>
# [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] <small style="opacity:0.75;">Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]</small>
# [[Մանուէլ Լառամենտի]] <small style="opacity:0.75;">Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]</small>
# [[Էսթեպան Կարիպայ]] <small style="opacity:0.75;">Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]</small>
# [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] <small style="opacity:0.75;">Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]</small>
# [[Փետրօ Առուփէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]</small>
# [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] <small style="opacity:0.75;">François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]</small>
# [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]</small>
# [[Սապինօ Արանա]] <small style="opacity:0.75;">Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]</small>
# [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]</small>
# [[Չիլյարտեկի]] <small style="opacity:0.75;">Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]</small>
# [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]</small>
# [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]</small>
# [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]</small>
# [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]</small>
# [[Միկէլ Ինտուրայն]] <small style="opacity:0.75;">Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]</small>
# [[Մորիս Ռաւէլ]] <small style="opacity:0.75;">Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]</small>
# [[Միքել Լապոա]] <small style="opacity:0.75;">Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]</small>
# [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]</small>
</div>
=== Խոհանոց ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Փինչօ]] <small style="opacity:0.75;">Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]</small>
# [[Պասքեան խնձորագինի]] <small style="opacity:0.75;">Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]</small>
# [[Չաքոլի]] <small style="opacity:0.75;">Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]</small>
# [[Սակարտոթեկի]] <small style="opacity:0.75;">Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]</small>
# [[Փաչարան]] <small style="opacity:0.75;">Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]</small>
# [[Իտիասապալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]</small>
# [[Ռոնքալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]</small>
# [[Քալիմոչօ]] <small style="opacity:0.75;">Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]</small>
# [[Քոքոչա]] <small style="opacity:0.75;">Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]</small>
# [[Չոքօ]] <small style="opacity:0.75;">Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]</small>
</div>
=== Արուեստ եւ յուշարձաններ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Սանթիմամինյէ]] <small style="opacity:0.75;">Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]</small>
# [[Սորկինեչէ]] <small style="opacity:0.75;">Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]</small>
# [[Թուտելայի մզկիթ]] <small style="opacity:0.75;">Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]</small>
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] <small style="opacity:0.75;">Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]</small>
# [[Լէյրէի վանք]] <small style="opacity:0.75;">Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]</small>
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] <small style="opacity:0.75;">Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]</small>
# [[Արանցասուի սրբավայր]] <small style="opacity:0.75;">Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]</small>
# [[Հովին սանտրը]] <small style="opacity:0.75;">The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]</small>
# [[Կերնիքայի ծառը]] <small style="opacity:0.75;">Tree of Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola|eu]] · [[:en:Special:Search/ Tree of Gernika|en]]</small>
</div>
=== Երաժշտութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] <small style="opacity:0.75;">Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]</small>
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] <small style="opacity:0.75;">Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]</small>
# [[Չալափարթա]] <small style="opacity:0.75;">Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]</small>
# [[Ալպոքա]] <small style="opacity:0.75;">Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]</small>
# [[Չիսթու]] <small style="opacity:0.75;">Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]</small>
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]</small>
# [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] <small style="opacity:0.75;">Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]</small>
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] <small style="opacity:0.75;">Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]</small>
</div>
=== Դիցաբանութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]</small>
# [[Մարի (դիցուհի)]] <small style="opacity:0.75;">Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]</small>
# [[Պասախաուն]] <small style="opacity:0.75;">Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] <small style="opacity:0.75;">Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]</small>
# [[Օլենցերօ]] <small style="opacity:0.75;">Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]</small>
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] <small style="opacity:0.75;">Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]</small>
</div>
<div style="clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։
</div>
== Արդիւնքներ ==
Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ <code><nowiki># [[Յօդուածին անունը]] ~~~</nowiki></code> ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ <code>#WALxEWKE</code> պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&startdate=2026-10-01&enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները -->
# [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Հովին սանտրը]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:14, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելայի մզկիթ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:28, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չիսթու]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:36, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասախաուն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:28, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:35, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Օլենցերօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:57, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լապուր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:09, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:52, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:03, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:10, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սան Սեպասթիան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 12:54, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կիփուսքոա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:50, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:19, 19 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Արանցասուի սրբավայր]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:41, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սանթիմամինյէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:07, 15 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:02, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 20:35, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Շիպերոքօ Պոցա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:27, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկինեչէ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:20, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
[[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]]
# [[Կասթելուկաչէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 17:29, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալպոքա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:35, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիլպաօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 07:17, 26 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքայի ծառը]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պայոն]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC))
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:59, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կորպէյա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 18:31, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]])
# [[Անպոթօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Այսքոռի]] --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիառից]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էյպար]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարաքալտօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարտենաս Ռէալես]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:42, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
iqg6kr9h2go4gsllymhdmv1u0d1b6cw
256229
256227
2026-10-30T16:26:52Z
HoMen
269
/* Արդիւնքներ */
256229
wikitext
text/x-wiki
<div style="margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;">
[[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]]
<div style="margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;">WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ</div>
<div style="font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;">Պասքերու Երկիր</div>
<div style="font-size:1.1em;">Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս</div>
<div style="margin-top:0.3em; opacity:0.7;">1-31 Հոկտեմբեր 2026</div>
<div style="margin-top:0.9em;"><span style="display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;">{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} < 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} > 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}</span></div>
<div style="margin-top:0.8em;"><span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit§ion=2}} <span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;">Արձանագրուիլ</span>]</span> [[#Յօդուածներ|<span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;">Յօդուածներու ցանկը</span>]]</div>
</div>
{| style="float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;"
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Նիւթ
| Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ժամկէտ
| 1-31 Հոկտեմբեր 2026
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Կազմակերպիչներ
| WAL եւ EWKE
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Համակարգող
| [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Պիտակ
| <code>#WALxEWKE</code>
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ցանկ
| [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Զոյգ մրցոյթ
| [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]]
|}
'''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։
Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։
== Ինչպէ՞ս մասնակցիլ ==
# Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։
# Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։
# Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։
# Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք <code>#WALxEWKE</code>, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։
# Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։
'''Ինչ կը հաշուուի'''
* Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։
* Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։
* Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։
* Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։
== Մասնակիցներ ==
Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ <code><nowiki># ~~~</nowiki></code> գրելով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը -->
* --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:44, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:51, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)]]
== Յօդուածներ ==
Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։
<div style="margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''<br />
Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ.
<div style="margin-top:0.4em;">[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]</div>
</div>
=== Աշխարհագրութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկիր]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]</small>
# [[Պասքեր]] <small style="opacity:0.75;">Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]</small>
# [[Ալաւա]] <small style="opacity:0.75;">Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայա]] <small style="opacity:0.75;">Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոա]] <small style="opacity:0.75;">Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]</small>
# [[Լապուր]] <small style="opacity:0.75;">Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]</small>
# [[Ստորին Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]</small>
# [[Սուլ]] <small style="opacity:0.75;">Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]</small>
# [[Թրեւինյոյի անքլաւ]] <small style="opacity:0.75;">Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]</small>
# [[Պիլպաօ]] <small style="opacity:0.75;">Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]</small>
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]] <small style="opacity:0.75;">Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]</small>
# [[Փամփլոնա]] <small style="opacity:0.75;">Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]</small>
# [[Սան Սեպասթիան]] <small style="opacity:0.75;">Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]</small>
# [[Պայոն]] <small style="opacity:0.75;">Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]</small>
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]] <small style="opacity:0.75;">Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]</small>
# [[Կորպէյա]] <small style="opacity:0.75;">Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]</small>
# [[Այսքոռի]] <small style="opacity:0.75;">Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]</small>
# [[Անպոթօ]] <small style="opacity:0.75;">Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]</small>
# [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] <small style="opacity:0.75;">Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]</small>
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]] <small style="opacity:0.75;">Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]</small>
# [[Պարտենաս Ռէալես]] <small style="opacity:0.75;">Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]</small>
# [[Կերնիքա]] <small style="opacity:0.75;">Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]</small>
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] <small style="opacity:0.75;">Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]</small>
# [[Թուտելա]] <small style="opacity:0.75;">Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]</small>
# [[Պիառից]] <small style="opacity:0.75;">Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]</small>
# [[Էյպար]] <small style="opacity:0.75;">Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]</small>
# [[Պարաքալտօ]] <small style="opacity:0.75;">Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]</small>
# [[Կասթելուկաչէ]] <small style="opacity:0.75;">Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]</small>
# [[Էսթեյա-Լիսառա]] <small style="opacity:0.75;">Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]</small>
</div>
=== Լեզու ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]</small>
# [[Միասնական պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]</small>
# [[Պասքերէնի բարբառներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]</small>
# [[Էուսքալցայնտիա]] <small style="opacity:0.75;">Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]</small>
# [[Պասքերու ծագում]] <small style="opacity:0.75;">Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]</small>
# [[Պասքերէնի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]</small>
# [[Պերցոլարիցա]] <small style="opacity:0.75;">Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]</small>
# [[Քոռիքա]] <small style="opacity:0.75;">Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]</small>
# [[Իքասթոլա]] <small style="opacity:0.75;">Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]</small>
# [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]</small>
</div>
=== Պատմութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]</small>
# [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]</small>
# [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] <small style="opacity:0.75;">Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]</small>
# [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] <small style="opacity:0.75;">War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]</small>
# [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]</small>
# [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] <small style="opacity:0.75;">Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]</small>
# [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]</small>
# [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] <small style="opacity:0.75;">End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]</small>
# [[Քարլիստական պատերազմներ]] <small style="opacity:0.75;">Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] <small style="opacity:0.75;">Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]</small>
# [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]</small>
# [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] <small style="opacity:0.75;">Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]</small>
</div>
=== Քաղաքականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]</small>
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]</small>
# [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] <small style="opacity:0.75;">Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]</small>
# [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] <small style="opacity:0.75;">Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]</small>
# [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] <small style="opacity:0.75;">Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] <small style="opacity:0.75;">Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]</small>
# [[Ապերցալէ ձախ]] <small style="opacity:0.75;">Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]</small>
# [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]</small>
</div>
=== Գրականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] <small style="opacity:0.75;">Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]</small>
# [[Կերօ (գիրք)]] <small style="opacity:0.75;">Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]</small>
# [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] <small style="opacity:0.75;">Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]</small>
# [[Փերու Ապարքա]] <small style="opacity:0.75;">Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]</small>
# [[Ծաղկային խաղեր]] <small style="opacity:0.75;">Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]</small>
# [[Կարոա (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]</small>
# [[Հառի էթա հեռի]] <small style="opacity:0.75;">Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]</small>
# [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] <small style="opacity:0.75;">Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]</small>
# [[Օպապաքոաք]] <small style="opacity:0.75;">Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]</small>
# [[Սերկաթիք փանփոշ]] <small style="opacity:0.75;">Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]</small>
# [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] <small style="opacity:0.75;">Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]</small>
# [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] <small style="opacity:0.75;">SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]</small>
# [[Թուիսթ (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]</small>
# [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]</small>
# [[Մինյան]] <small style="opacity:0.75;">Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]</small>
</div>
=== Լրատուամիջոցներ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]</small>
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]</small>
# [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա (EITB)]] <small style="opacity:0.75;">EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]</small>
# [[Խաքին (հանդէս)]] <small style="opacity:0.75;">Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]</small>
# [[Շիպերոքօ Պոցա]] <small style="opacity:0.75;">Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]</small>
</div>
=== Անձեր ===
♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Էնեքօ Արիսթա]] <small style="opacity:0.75;">Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]</small>
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] <small style="opacity:0.75;">Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]</small>
# [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] <small style="opacity:0.75;">Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]</small>
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] <small style="opacity:0.75;">Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]</small>
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]</small>
# [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] <small style="opacity:0.75;">Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]</small>
# [[Մանուէլ Լառամենտի]] <small style="opacity:0.75;">Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]</small>
# [[Էսթեպան Կարիպայ]] <small style="opacity:0.75;">Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]</small>
# [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] <small style="opacity:0.75;">Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]</small>
# [[Փետրօ Առուփէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]</small>
# [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] <small style="opacity:0.75;">François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]</small>
# [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]</small>
# [[Սապինօ Արանա]] <small style="opacity:0.75;">Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]</small>
# [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]</small>
# [[Չիլյարտեկի]] <small style="opacity:0.75;">Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]</small>
# [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]</small>
# [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]</small>
# [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]</small>
# [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]</small>
# [[Միկէլ Ինտուրայն]] <small style="opacity:0.75;">Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]</small>
# [[Մորիս Ռաւէլ]] <small style="opacity:0.75;">Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]</small>
# [[Միքել Լապոա]] <small style="opacity:0.75;">Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]</small>
# [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]</small>
</div>
=== Խոհանոց ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Փինչօ]] <small style="opacity:0.75;">Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]</small>
# [[Պասքեան խնձորագինի]] <small style="opacity:0.75;">Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]</small>
# [[Չաքոլի]] <small style="opacity:0.75;">Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]</small>
# [[Սակարտոթեկի]] <small style="opacity:0.75;">Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]</small>
# [[Փաչարան]] <small style="opacity:0.75;">Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]</small>
# [[Իտիասապալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]</small>
# [[Ռոնքալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]</small>
# [[Քալիմոչօ]] <small style="opacity:0.75;">Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]</small>
# [[Քոքոչա]] <small style="opacity:0.75;">Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]</small>
# [[Չոքօ]] <small style="opacity:0.75;">Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]</small>
</div>
=== Արուեստ եւ յուշարձաններ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Սանթիմամինյէ]] <small style="opacity:0.75;">Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]</small>
# [[Սորկինեչէ]] <small style="opacity:0.75;">Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]</small>
# [[Թուտելայի մզկիթ]] <small style="opacity:0.75;">Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]</small>
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] <small style="opacity:0.75;">Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]</small>
# [[Լէյրէի վանք]] <small style="opacity:0.75;">Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]</small>
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] <small style="opacity:0.75;">Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]</small>
# [[Արանցասուի սրբավայր]] <small style="opacity:0.75;">Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]</small>
# [[Հովին սանտրը]] <small style="opacity:0.75;">The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]</small>
# [[Կերնիքայի ծառը]] <small style="opacity:0.75;">Tree of Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola|eu]] · [[:en:Special:Search/ Tree of Gernika|en]]</small>
</div>
=== Երաժշտութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] <small style="opacity:0.75;">Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]</small>
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] <small style="opacity:0.75;">Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]</small>
# [[Չալափարթա]] <small style="opacity:0.75;">Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]</small>
# [[Ալպոքա]] <small style="opacity:0.75;">Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]</small>
# [[Չիսթու]] <small style="opacity:0.75;">Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]</small>
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]</small>
# [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] <small style="opacity:0.75;">Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]</small>
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] <small style="opacity:0.75;">Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]</small>
</div>
=== Դիցաբանութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]</small>
# [[Մարի (դիցուհի)]] <small style="opacity:0.75;">Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]</small>
# [[Պասախաուն]] <small style="opacity:0.75;">Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] <small style="opacity:0.75;">Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]</small>
# [[Օլենցերօ]] <small style="opacity:0.75;">Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]</small>
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] <small style="opacity:0.75;">Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]</small>
</div>
<div style="clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։
</div>
== Արդիւնքներ ==
Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ <code><nowiki># [[Յօդուածին անունը]] ~~~</nowiki></code> ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ <code>#WALxEWKE</code> պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&startdate=2026-10-01&enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները -->
# [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Հովին սանտրը]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:14, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելայի մզկիթ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:28, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չիսթու]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:36, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասախաուն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:28, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:35, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Օլենցերօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:57, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լապուր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:09, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:52, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:03, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:10, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սան Սեպասթիան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 12:54, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կիփուսքոա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:50, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:19, 19 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Արանցասուի սրբավայր]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:41, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սանթիմամինյէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:07, 15 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:02, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 20:35, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Շիպերոքօ Պոցա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:27, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկինեչէ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:20, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
[[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]]
# [[Կասթելուկաչէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 17:29, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալպոքա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:35, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիլպաօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 07:17, 26 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքայի ծառը]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պայոն]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC))
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:59, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կորպէյա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 18:31, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]])
# [[Անպոթօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Այսքոռի]] --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիառից]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էյպար]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարաքալտօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարտենաս Ռէալես]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:42, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
># [[Էսթեյա-Լիսառա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:26, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
sec3jsjcqqrn2drdjvp797a0dn5rtxy
256230
256229
2026-10-30T16:27:17Z
HoMen
269
/* Արդիւնքներ */
256230
wikitext
text/x-wiki
<div style="margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;">
[[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]]
<div style="margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;">WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ</div>
<div style="font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;">Պասքերու Երկիր</div>
<div style="font-size:1.1em;">Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս</div>
<div style="margin-top:0.3em; opacity:0.7;">1-31 Հոկտեմբեր 2026</div>
<div style="margin-top:0.9em;"><span style="display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;">{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} < 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} > 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}</span></div>
<div style="margin-top:0.8em;"><span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit§ion=2}} <span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;">Արձանագրուիլ</span>]</span> [[#Յօդուածներ|<span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;">Յօդուածներու ցանկը</span>]]</div>
</div>
{| style="float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;"
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Նիւթ
| Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ժամկէտ
| 1-31 Հոկտեմբեր 2026
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Կազմակերպիչներ
| WAL եւ EWKE
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Համակարգող
| [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Պիտակ
| <code>#WALxEWKE</code>
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ցանկ
| [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Զոյգ մրցոյթ
| [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]]
|}
'''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։
Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։
== Ինչպէ՞ս մասնակցիլ ==
# Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։
# Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։
# Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։
# Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք <code>#WALxEWKE</code>, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։
# Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։
'''Ինչ կը հաշուուի'''
* Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։
* Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։
* Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։
* Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։
== Մասնակիցներ ==
Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ <code><nowiki># ~~~</nowiki></code> գրելով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը -->
* --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:44, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:51, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)]]
== Յօդուածներ ==
Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։
<div style="margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''<br />
Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ.
<div style="margin-top:0.4em;">[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]</div>
</div>
=== Աշխարհագրութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկիր]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]</small>
# [[Պասքեր]] <small style="opacity:0.75;">Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]</small>
# [[Ալաւա]] <small style="opacity:0.75;">Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայա]] <small style="opacity:0.75;">Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոա]] <small style="opacity:0.75;">Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]</small>
# [[Լապուր]] <small style="opacity:0.75;">Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]</small>
# [[Ստորին Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]</small>
# [[Սուլ]] <small style="opacity:0.75;">Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]</small>
# [[Թրեւինյոյի անքլաւ]] <small style="opacity:0.75;">Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]</small>
# [[Պիլպաօ]] <small style="opacity:0.75;">Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]</small>
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]] <small style="opacity:0.75;">Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]</small>
# [[Փամփլոնա]] <small style="opacity:0.75;">Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]</small>
# [[Սան Սեպասթիան]] <small style="opacity:0.75;">Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]</small>
# [[Պայոն]] <small style="opacity:0.75;">Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]</small>
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]] <small style="opacity:0.75;">Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]</small>
# [[Կորպէյա]] <small style="opacity:0.75;">Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]</small>
# [[Այսքոռի]] <small style="opacity:0.75;">Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]</small>
# [[Անպոթօ]] <small style="opacity:0.75;">Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]</small>
# [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] <small style="opacity:0.75;">Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]</small>
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]] <small style="opacity:0.75;">Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]</small>
# [[Պարտենաս Ռէալես]] <small style="opacity:0.75;">Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]</small>
# [[Կերնիքա]] <small style="opacity:0.75;">Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]</small>
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] <small style="opacity:0.75;">Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]</small>
# [[Թուտելա]] <small style="opacity:0.75;">Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]</small>
# [[Պիառից]] <small style="opacity:0.75;">Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]</small>
# [[Էյպար]] <small style="opacity:0.75;">Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]</small>
# [[Պարաքալտօ]] <small style="opacity:0.75;">Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]</small>
# [[Կասթելուկաչէ]] <small style="opacity:0.75;">Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]</small>
# [[Էսթեյա-Լիսառա]] <small style="opacity:0.75;">Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]</small>
</div>
=== Լեզու ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]</small>
# [[Միասնական պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]</small>
# [[Պասքերէնի բարբառներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]</small>
# [[Էուսքալցայնտիա]] <small style="opacity:0.75;">Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]</small>
# [[Պասքերու ծագում]] <small style="opacity:0.75;">Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]</small>
# [[Պասքերէնի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]</small>
# [[Պերցոլարիցա]] <small style="opacity:0.75;">Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]</small>
# [[Քոռիքա]] <small style="opacity:0.75;">Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]</small>
# [[Իքասթոլա]] <small style="opacity:0.75;">Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]</small>
# [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]</small>
</div>
=== Պատմութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]</small>
# [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]</small>
# [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] <small style="opacity:0.75;">Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]</small>
# [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] <small style="opacity:0.75;">War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]</small>
# [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]</small>
# [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] <small style="opacity:0.75;">Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]</small>
# [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]</small>
# [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] <small style="opacity:0.75;">End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]</small>
# [[Քարլիստական պատերազմներ]] <small style="opacity:0.75;">Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] <small style="opacity:0.75;">Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]</small>
# [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]</small>
# [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] <small style="opacity:0.75;">Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]</small>
</div>
=== Քաղաքականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]</small>
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]</small>
# [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] <small style="opacity:0.75;">Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]</small>
# [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] <small style="opacity:0.75;">Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]</small>
# [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] <small style="opacity:0.75;">Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] <small style="opacity:0.75;">Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]</small>
# [[Ապերցալէ ձախ]] <small style="opacity:0.75;">Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]</small>
# [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]</small>
</div>
=== Գրականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] <small style="opacity:0.75;">Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]</small>
# [[Կերօ (գիրք)]] <small style="opacity:0.75;">Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]</small>
# [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] <small style="opacity:0.75;">Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]</small>
# [[Փերու Ապարքա]] <small style="opacity:0.75;">Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]</small>
# [[Ծաղկային խաղեր]] <small style="opacity:0.75;">Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]</small>
# [[Կարոա (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]</small>
# [[Հառի էթա հեռի]] <small style="opacity:0.75;">Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]</small>
# [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] <small style="opacity:0.75;">Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]</small>
# [[Օպապաքոաք]] <small style="opacity:0.75;">Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]</small>
# [[Սերկաթիք փանփոշ]] <small style="opacity:0.75;">Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]</small>
# [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] <small style="opacity:0.75;">Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]</small>
# [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] <small style="opacity:0.75;">SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]</small>
# [[Թուիսթ (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]</small>
# [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]</small>
# [[Մինյան]] <small style="opacity:0.75;">Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]</small>
</div>
=== Լրատուամիջոցներ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]</small>
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]</small>
# [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա (EITB)]] <small style="opacity:0.75;">EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]</small>
# [[Խաքին (հանդէս)]] <small style="opacity:0.75;">Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]</small>
# [[Շիպերոքօ Պոցա]] <small style="opacity:0.75;">Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]</small>
</div>
=== Անձեր ===
♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Էնեքօ Արիսթա]] <small style="opacity:0.75;">Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]</small>
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] <small style="opacity:0.75;">Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]</small>
# [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] <small style="opacity:0.75;">Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]</small>
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] <small style="opacity:0.75;">Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]</small>
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]</small>
# [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] <small style="opacity:0.75;">Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]</small>
# [[Մանուէլ Լառամենտի]] <small style="opacity:0.75;">Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]</small>
# [[Էսթեպան Կարիպայ]] <small style="opacity:0.75;">Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]</small>
# [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] <small style="opacity:0.75;">Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]</small>
# [[Փետրօ Առուփէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]</small>
# [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] <small style="opacity:0.75;">François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]</small>
# [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]</small>
# [[Սապինօ Արանա]] <small style="opacity:0.75;">Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]</small>
# [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]</small>
# [[Չիլյարտեկի]] <small style="opacity:0.75;">Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]</small>
# [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]</small>
# [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]</small>
# [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]</small>
# [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]</small>
# [[Միկէլ Ինտուրայն]] <small style="opacity:0.75;">Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]</small>
# [[Մորիս Ռաւէլ]] <small style="opacity:0.75;">Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]</small>
# [[Միքել Լապոա]] <small style="opacity:0.75;">Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]</small>
# [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]</small>
</div>
=== Խոհանոց ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Փինչօ]] <small style="opacity:0.75;">Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]</small>
# [[Պասքեան խնձորագինի]] <small style="opacity:0.75;">Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]</small>
# [[Չաքոլի]] <small style="opacity:0.75;">Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]</small>
# [[Սակարտոթեկի]] <small style="opacity:0.75;">Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]</small>
# [[Փաչարան]] <small style="opacity:0.75;">Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]</small>
# [[Իտիասապալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]</small>
# [[Ռոնքալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]</small>
# [[Քալիմոչօ]] <small style="opacity:0.75;">Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]</small>
# [[Քոքոչա]] <small style="opacity:0.75;">Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]</small>
# [[Չոքօ]] <small style="opacity:0.75;">Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]</small>
</div>
=== Արուեստ եւ յուշարձաններ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Սանթիմամինյէ]] <small style="opacity:0.75;">Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]</small>
# [[Սորկինեչէ]] <small style="opacity:0.75;">Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]</small>
# [[Թուտելայի մզկիթ]] <small style="opacity:0.75;">Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]</small>
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] <small style="opacity:0.75;">Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]</small>
# [[Լէյրէի վանք]] <small style="opacity:0.75;">Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]</small>
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] <small style="opacity:0.75;">Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]</small>
# [[Արանցասուի սրբավայր]] <small style="opacity:0.75;">Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]</small>
# [[Հովին սանտրը]] <small style="opacity:0.75;">The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]</small>
# [[Կերնիքայի ծառը]] <small style="opacity:0.75;">Tree of Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola|eu]] · [[:en:Special:Search/ Tree of Gernika|en]]</small>
</div>
=== Երաժշտութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] <small style="opacity:0.75;">Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]</small>
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] <small style="opacity:0.75;">Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]</small>
# [[Չալափարթա]] <small style="opacity:0.75;">Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]</small>
# [[Ալպոքա]] <small style="opacity:0.75;">Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]</small>
# [[Չիսթու]] <small style="opacity:0.75;">Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]</small>
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]</small>
# [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] <small style="opacity:0.75;">Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]</small>
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] <small style="opacity:0.75;">Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]</small>
</div>
=== Դիցաբանութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]</small>
# [[Մարի (դիցուհի)]] <small style="opacity:0.75;">Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]</small>
# [[Պասախաուն]] <small style="opacity:0.75;">Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] <small style="opacity:0.75;">Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]</small>
# [[Օլենցերօ]] <small style="opacity:0.75;">Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]</small>
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] <small style="opacity:0.75;">Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]</small>
</div>
<div style="clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։
</div>
== Արդիւնքներ ==
Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ <code><nowiki># [[Յօդուածին անունը]] ~~~</nowiki></code> ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ <code>#WALxEWKE</code> պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&startdate=2026-10-01&enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները -->
# [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Հովին սանտրը]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:14, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելայի մզկիթ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:28, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չիսթու]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:36, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասախաուն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:28, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:35, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Օլենցերօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:57, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լապուր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:09, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:52, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:03, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:10, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սան Սեպասթիան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 12:54, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կիփուսքոա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:50, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:19, 19 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Արանցասուի սրբավայր]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:41, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սանթիմամինյէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:07, 15 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:02, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 20:35, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Շիպերոքօ Պոցա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:27, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկինեչէ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:20, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
[[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]]
# [[Կասթելուկաչէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 17:29, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալպոքա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:35, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիլպաօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 07:17, 26 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքայի ծառը]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պայոն]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC))
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:59, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կորպէյա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 18:31, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]])
# [[Անպոթօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Այսքոռի]] --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիառից]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էյպար]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարաքալտօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարտենաս Ռէալես]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:42, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էսթեյա-Լիսառա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:26, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
i6z5ywdkne6tm225jif5558op17f9pw
256234
256230
2026-10-30T19:25:09Z
Betty Kilerjian
83
/* Արդիւնքներ */
256234
wikitext
text/x-wiki
<div style="margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;">
[[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]]
<div style="margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;">WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ</div>
<div style="font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;">Պասքերու Երկիր</div>
<div style="font-size:1.1em;">Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս</div>
<div style="margin-top:0.3em; opacity:0.7;">1-31 Հոկտեմբեր 2026</div>
<div style="margin-top:0.9em;"><span style="display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;">{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} < 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} > 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}</span></div>
<div style="margin-top:0.8em;"><span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit§ion=2}} <span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;">Արձանագրուիլ</span>]</span> [[#Յօդուածներ|<span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;">Յօդուածներու ցանկը</span>]]</div>
</div>
{| style="float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;"
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Նիւթ
| Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ժամկէտ
| 1-31 Հոկտեմբեր 2026
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Կազմակերպիչներ
| WAL եւ EWKE
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Համակարգող
| [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Պիտակ
| <code>#WALxEWKE</code>
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ցանկ
| [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Զոյգ մրցոյթ
| [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]]
|}
'''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։
Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։
== Ինչպէ՞ս մասնակցիլ ==
# Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։
# Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։
# Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։
# Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք <code>#WALxEWKE</code>, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։
# Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։
'''Ինչ կը հաշուուի'''
* Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։
* Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։
* Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։
* Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։
== Մասնակիցներ ==
Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ <code><nowiki># ~~~</nowiki></code> գրելով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը -->
* --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:44, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:51, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)]]
== Յօդուածներ ==
Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։
<div style="margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''<br />
Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ.
<div style="margin-top:0.4em;">[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]</div>
</div>
=== Աշխարհագրութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկիր]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]</small>
# [[Պասքեր]] <small style="opacity:0.75;">Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]</small>
# [[Ալաւա]] <small style="opacity:0.75;">Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայա]] <small style="opacity:0.75;">Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոա]] <small style="opacity:0.75;">Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]</small>
# [[Լապուր]] <small style="opacity:0.75;">Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]</small>
# [[Ստորին Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]</small>
# [[Սուլ]] <small style="opacity:0.75;">Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]</small>
# [[Թրեւինյոյի անքլաւ]] <small style="opacity:0.75;">Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]</small>
# [[Պիլպաօ]] <small style="opacity:0.75;">Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]</small>
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]] <small style="opacity:0.75;">Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]</small>
# [[Փամփլոնա]] <small style="opacity:0.75;">Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]</small>
# [[Սան Սեպասթիան]] <small style="opacity:0.75;">Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]</small>
# [[Պայոն]] <small style="opacity:0.75;">Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]</small>
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]] <small style="opacity:0.75;">Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]</small>
# [[Կորպէյա]] <small style="opacity:0.75;">Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]</small>
# [[Այսքոռի]] <small style="opacity:0.75;">Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]</small>
# [[Անպոթօ]] <small style="opacity:0.75;">Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]</small>
# [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] <small style="opacity:0.75;">Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]</small>
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]] <small style="opacity:0.75;">Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]</small>
# [[Պարտենաս Ռէալես]] <small style="opacity:0.75;">Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]</small>
# [[Կերնիքա]] <small style="opacity:0.75;">Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]</small>
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] <small style="opacity:0.75;">Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]</small>
# [[Թուտելա]] <small style="opacity:0.75;">Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]</small>
# [[Պիառից]] <small style="opacity:0.75;">Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]</small>
# [[Էյպար]] <small style="opacity:0.75;">Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]</small>
# [[Պարաքալտօ]] <small style="opacity:0.75;">Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]</small>
# [[Կասթելուկաչէ]] <small style="opacity:0.75;">Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]</small>
# [[Էսթեյա-Լիսառա]] <small style="opacity:0.75;">Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]</small>
</div>
=== Լեզու ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]</small>
# [[Միասնական պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]</small>
# [[Պասքերէնի բարբառներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]</small>
# [[Էուսքալցայնտիա]] <small style="opacity:0.75;">Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]</small>
# [[Պասքերու ծագում]] <small style="opacity:0.75;">Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]</small>
# [[Պասքերէնի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]</small>
# [[Պերցոլարիցա]] <small style="opacity:0.75;">Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]</small>
# [[Քոռիքա]] <small style="opacity:0.75;">Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]</small>
# [[Իքասթոլա]] <small style="opacity:0.75;">Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]</small>
# [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]</small>
</div>
=== Պատմութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]</small>
# [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]</small>
# [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] <small style="opacity:0.75;">Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]</small>
# [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] <small style="opacity:0.75;">War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]</small>
# [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]</small>
# [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] <small style="opacity:0.75;">Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]</small>
# [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]</small>
# [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] <small style="opacity:0.75;">End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]</small>
# [[Քարլիստական պատերազմներ]] <small style="opacity:0.75;">Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] <small style="opacity:0.75;">Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]</small>
# [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]</small>
# [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] <small style="opacity:0.75;">Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]</small>
</div>
=== Քաղաքականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]</small>
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]</small>
# [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] <small style="opacity:0.75;">Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]</small>
# [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] <small style="opacity:0.75;">Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]</small>
# [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] <small style="opacity:0.75;">Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] <small style="opacity:0.75;">Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]</small>
# [[Ապերցալէ ձախ]] <small style="opacity:0.75;">Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]</small>
# [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]</small>
</div>
=== Գրականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] <small style="opacity:0.75;">Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]</small>
# [[Կերօ (գիրք)]] <small style="opacity:0.75;">Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]</small>
# [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] <small style="opacity:0.75;">Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]</small>
# [[Փերու Ապարքա]] <small style="opacity:0.75;">Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]</small>
# [[Ծաղկային խաղեր]] <small style="opacity:0.75;">Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]</small>
# [[Կարոա (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]</small>
# [[Հառի էթա հեռի]] <small style="opacity:0.75;">Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]</small>
# [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] <small style="opacity:0.75;">Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]</small>
# [[Օպապաքոաք]] <small style="opacity:0.75;">Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]</small>
# [[Սերկաթիք փանփոշ]] <small style="opacity:0.75;">Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]</small>
# [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] <small style="opacity:0.75;">Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]</small>
# [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] <small style="opacity:0.75;">SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]</small>
# [[Թուիսթ (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]</small>
# [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]</small>
# [[Մինյան]] <small style="opacity:0.75;">Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]</small>
</div>
=== Լրատուամիջոցներ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]</small>
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]</small>
# [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա (EITB)]] <small style="opacity:0.75;">EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]</small>
# [[Խաքին (հանդէս)]] <small style="opacity:0.75;">Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]</small>
# [[Շիպերոքօ Պոցա]] <small style="opacity:0.75;">Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]</small>
</div>
=== Անձեր ===
♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Էնեքօ Արիսթա]] <small style="opacity:0.75;">Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]</small>
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] <small style="opacity:0.75;">Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]</small>
# [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] <small style="opacity:0.75;">Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]</small>
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] <small style="opacity:0.75;">Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]</small>
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]</small>
# [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] <small style="opacity:0.75;">Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]</small>
# [[Մանուէլ Լառամենտի]] <small style="opacity:0.75;">Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]</small>
# [[Էսթեպան Կարիպայ]] <small style="opacity:0.75;">Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]</small>
# [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] <small style="opacity:0.75;">Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]</small>
# [[Փետրօ Առուփէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]</small>
# [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] <small style="opacity:0.75;">François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]</small>
# [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]</small>
# [[Սապինօ Արանա]] <small style="opacity:0.75;">Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]</small>
# [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]</small>
# [[Չիլյարտեկի]] <small style="opacity:0.75;">Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]</small>
# [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]</small>
# [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]</small>
# [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]</small>
# [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]</small>
# [[Միկէլ Ինտուրայն]] <small style="opacity:0.75;">Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]</small>
# [[Մորիս Ռաւէլ]] <small style="opacity:0.75;">Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]</small>
# [[Միքել Լապոա]] <small style="opacity:0.75;">Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]</small>
# [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]</small>
</div>
=== Խոհանոց ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Փինչօ]] <small style="opacity:0.75;">Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]</small>
# [[Պասքեան խնձորագինի]] <small style="opacity:0.75;">Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]</small>
# [[Չաքոլի]] <small style="opacity:0.75;">Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]</small>
# [[Սակարտոթեկի]] <small style="opacity:0.75;">Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]</small>
# [[Փաչարան]] <small style="opacity:0.75;">Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]</small>
# [[Իտիասապալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]</small>
# [[Ռոնքալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]</small>
# [[Քալիմոչօ]] <small style="opacity:0.75;">Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]</small>
# [[Քոքոչա]] <small style="opacity:0.75;">Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]</small>
# [[Չոքօ]] <small style="opacity:0.75;">Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]</small>
</div>
=== Արուեստ եւ յուշարձաններ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Սանթիմամինյէ]] <small style="opacity:0.75;">Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]</small>
# [[Սորկինեչէ]] <small style="opacity:0.75;">Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]</small>
# [[Թուտելայի մզկիթ]] <small style="opacity:0.75;">Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]</small>
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] <small style="opacity:0.75;">Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]</small>
# [[Լէյրէի վանք]] <small style="opacity:0.75;">Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]</small>
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] <small style="opacity:0.75;">Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]</small>
# [[Արանցասուի սրբավայր]] <small style="opacity:0.75;">Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]</small>
# [[Հովին սանտրը]] <small style="opacity:0.75;">The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]</small>
# [[Կերնիքայի ծառը]] <small style="opacity:0.75;">Tree of Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola|eu]] · [[:en:Special:Search/ Tree of Gernika|en]]</small>
</div>
=== Երաժշտութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] <small style="opacity:0.75;">Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]</small>
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] <small style="opacity:0.75;">Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]</small>
# [[Չալափարթա]] <small style="opacity:0.75;">Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]</small>
# [[Ալպոքա]] <small style="opacity:0.75;">Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]</small>
# [[Չիսթու]] <small style="opacity:0.75;">Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]</small>
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]</small>
# [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] <small style="opacity:0.75;">Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]</small>
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] <small style="opacity:0.75;">Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]</small>
</div>
=== Դիցաբանութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]</small>
# [[Մարի (դիցուհի)]] <small style="opacity:0.75;">Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]</small>
# [[Պասախաուն]] <small style="opacity:0.75;">Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] <small style="opacity:0.75;">Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]</small>
# [[Օլենցերօ]] <small style="opacity:0.75;">Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]</small>
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] <small style="opacity:0.75;">Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]</small>
</div>
<div style="clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։
</div>
== Արդիւնքներ ==
Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ <code><nowiki># [[Յօդուածին անունը]] ~~~</nowiki></code> ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ <code>#WALxEWKE</code> պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&startdate=2026-10-01&enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները -->
# [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Հովին սանտրը]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:14, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելայի մզկիթ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:28, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չիսթու]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:36, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասախաուն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:28, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:35, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Օլենցերօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:57, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լապուր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:09, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:52, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:03, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:10, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:25, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սան Սեպասթիան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 12:54, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կիփուսքոա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:50, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:19, 19 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Արանցասուի սրբավայր]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:41, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սանթիմամինյէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:07, 15 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:02, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 20:35, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Շիպերոքօ Պոցա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:27, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկինեչէ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:20, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
[[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]]
# [[Կասթելուկաչէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 17:29, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալպոքա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:35, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիլպաօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 07:17, 26 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքայի ծառը]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պայոն]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC))
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:59, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կորպէյա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 18:31, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]])
# [[Անպոթօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Այսքոռի]] --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիառից]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էյպար]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարաքալտօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարտենաս Ռէալես]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:42, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էսթեյա-Լիսառա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:26, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
kscypzv5a8s7g6mqpe1z1tum5kq9jdl
256238
256234
2026-10-30T19:36:13Z
Betty Kilerjian
83
/* Արդիւնքներ */
256238
wikitext
text/x-wiki
<div style="margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;">
[[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]]
<div style="margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;">WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ</div>
<div style="font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;">Պասքերու Երկիր</div>
<div style="font-size:1.1em;">Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս</div>
<div style="margin-top:0.3em; opacity:0.7;">1-31 Հոկտեմբեր 2026</div>
<div style="margin-top:0.9em;"><span style="display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;">{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} < 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} > 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}</span></div>
<div style="margin-top:0.8em;"><span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit§ion=2}} <span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;">Արձանագրուիլ</span>]</span> [[#Յօդուածներ|<span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;">Յօդուածներու ցանկը</span>]]</div>
</div>
{| style="float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;"
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Նիւթ
| Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ժամկէտ
| 1-31 Հոկտեմբեր 2026
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Կազմակերպիչներ
| WAL եւ EWKE
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Համակարգող
| [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Պիտակ
| <code>#WALxEWKE</code>
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ցանկ
| [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Զոյգ մրցոյթ
| [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]]
|}
'''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։
Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։
== Ինչպէ՞ս մասնակցիլ ==
# Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։
# Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։
# Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։
# Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք <code>#WALxEWKE</code>, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։
# Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։
'''Ինչ կը հաշուուի'''
* Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։
* Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։
* Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։
* Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։
== Մասնակիցներ ==
Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ <code><nowiki># ~~~</nowiki></code> գրելով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը -->
* --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:44, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:51, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)]]
== Յօդուածներ ==
Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։
<div style="margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''<br />
Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ.
<div style="margin-top:0.4em;">[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]</div>
</div>
=== Աշխարհագրութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկիր]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]</small>
# [[Պասքեր]] <small style="opacity:0.75;">Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]</small>
# [[Ալաւա]] <small style="opacity:0.75;">Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայա]] <small style="opacity:0.75;">Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոա]] <small style="opacity:0.75;">Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]</small>
# [[Լապուր]] <small style="opacity:0.75;">Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]</small>
# [[Ստորին Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]</small>
# [[Սուլ]] <small style="opacity:0.75;">Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]</small>
# [[Թրեւինյոյի անքլաւ]] <small style="opacity:0.75;">Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]</small>
# [[Պիլպաօ]] <small style="opacity:0.75;">Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]</small>
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]] <small style="opacity:0.75;">Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]</small>
# [[Փամփլոնա]] <small style="opacity:0.75;">Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]</small>
# [[Սան Սեպասթիան]] <small style="opacity:0.75;">Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]</small>
# [[Պայոն]] <small style="opacity:0.75;">Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]</small>
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]] <small style="opacity:0.75;">Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]</small>
# [[Կորպէյա]] <small style="opacity:0.75;">Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]</small>
# [[Այսքոռի]] <small style="opacity:0.75;">Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]</small>
# [[Անպոթօ]] <small style="opacity:0.75;">Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]</small>
# [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] <small style="opacity:0.75;">Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]</small>
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]] <small style="opacity:0.75;">Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]</small>
# [[Պարտենաս Ռէալես]] <small style="opacity:0.75;">Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]</small>
# [[Կերնիքա]] <small style="opacity:0.75;">Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]</small>
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] <small style="opacity:0.75;">Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]</small>
# [[Թուտելա]] <small style="opacity:0.75;">Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]</small>
# [[Պիառից]] <small style="opacity:0.75;">Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]</small>
# [[Էյպար]] <small style="opacity:0.75;">Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]</small>
# [[Պարաքալտօ]] <small style="opacity:0.75;">Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]</small>
# [[Կասթելուկաչէ]] <small style="opacity:0.75;">Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]</small>
# [[Էսթեյա-Լիսառա]] <small style="opacity:0.75;">Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]</small>
</div>
=== Լեզու ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]</small>
# [[Միասնական պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]</small>
# [[Պասքերէնի բարբառներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]</small>
# [[Էուսքալցայնտիա]] <small style="opacity:0.75;">Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]</small>
# [[Պասքերու ծագում]] <small style="opacity:0.75;">Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]</small>
# [[Պասքերէնի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]</small>
# [[Պերցոլարիցա]] <small style="opacity:0.75;">Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]</small>
# [[Քոռիքա]] <small style="opacity:0.75;">Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]</small>
# [[Իքասթոլա]] <small style="opacity:0.75;">Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]</small>
# [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]</small>
</div>
=== Պատմութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]</small>
# [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]</small>
# [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] <small style="opacity:0.75;">Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]</small>
# [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] <small style="opacity:0.75;">War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]</small>
# [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]</small>
# [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] <small style="opacity:0.75;">Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]</small>
# [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]</small>
# [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] <small style="opacity:0.75;">End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]</small>
# [[Քարլիստական պատերազմներ]] <small style="opacity:0.75;">Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] <small style="opacity:0.75;">Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]</small>
# [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]</small>
# [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] <small style="opacity:0.75;">Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]</small>
</div>
=== Քաղաքականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]</small>
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]</small>
# [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] <small style="opacity:0.75;">Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]</small>
# [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] <small style="opacity:0.75;">Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]</small>
# [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] <small style="opacity:0.75;">Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] <small style="opacity:0.75;">Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]</small>
# [[Ապերցալէ ձախ]] <small style="opacity:0.75;">Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]</small>
# [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]</small>
</div>
=== Գրականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] <small style="opacity:0.75;">Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]</small>
# [[Կերօ (գիրք)]] <small style="opacity:0.75;">Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]</small>
# [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] <small style="opacity:0.75;">Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]</small>
# [[Փերու Ապարքա]] <small style="opacity:0.75;">Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]</small>
# [[Ծաղկային խաղեր]] <small style="opacity:0.75;">Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]</small>
# [[Կարոա (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]</small>
# [[Հառի էթա հեռի]] <small style="opacity:0.75;">Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]</small>
# [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] <small style="opacity:0.75;">Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]</small>
# [[Օպապաքոաք]] <small style="opacity:0.75;">Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]</small>
# [[Սերկաթիք փանփոշ]] <small style="opacity:0.75;">Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]</small>
# [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] <small style="opacity:0.75;">Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]</small>
# [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] <small style="opacity:0.75;">SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]</small>
# [[Թուիսթ (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]</small>
# [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]</small>
# [[Մինյան]] <small style="opacity:0.75;">Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]</small>
</div>
=== Լրատուամիջոցներ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]</small>
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]</small>
# [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա (EITB)]] <small style="opacity:0.75;">EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]</small>
# [[Խաքին (հանդէս)]] <small style="opacity:0.75;">Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]</small>
# [[Շիպերոքօ Պոցա]] <small style="opacity:0.75;">Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]</small>
</div>
=== Անձեր ===
♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Էնեքօ Արիսթա]] <small style="opacity:0.75;">Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]</small>
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] <small style="opacity:0.75;">Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]</small>
# [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] <small style="opacity:0.75;">Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]</small>
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] <small style="opacity:0.75;">Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]</small>
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]</small>
# [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] <small style="opacity:0.75;">Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]</small>
# [[Մանուէլ Լառամենտի]] <small style="opacity:0.75;">Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]</small>
# [[Էսթեպան Կարիպայ]] <small style="opacity:0.75;">Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]</small>
# [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] <small style="opacity:0.75;">Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]</small>
# [[Փետրօ Առուփէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]</small>
# [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] <small style="opacity:0.75;">François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]</small>
# [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]</small>
# [[Սապինօ Արանա]] <small style="opacity:0.75;">Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]</small>
# [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]</small>
# [[Չիլյարտեկի]] <small style="opacity:0.75;">Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]</small>
# [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]</small>
# [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]</small>
# [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]</small>
# [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]</small>
# [[Միկէլ Ինտուրայն]] <small style="opacity:0.75;">Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]</small>
# [[Մորիս Ռաւէլ]] <small style="opacity:0.75;">Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]</small>
# [[Միքել Լապոա]] <small style="opacity:0.75;">Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]</small>
# [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]</small>
</div>
=== Խոհանոց ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Փինչօ]] <small style="opacity:0.75;">Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]</small>
# [[Պասքեան խնձորագինի]] <small style="opacity:0.75;">Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]</small>
# [[Չաքոլի]] <small style="opacity:0.75;">Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]</small>
# [[Սակարտոթեկի]] <small style="opacity:0.75;">Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]</small>
# [[Փաչարան]] <small style="opacity:0.75;">Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]</small>
# [[Իտիասապալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]</small>
# [[Ռոնքալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]</small>
# [[Քալիմոչօ]] <small style="opacity:0.75;">Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]</small>
# [[Քոքոչա]] <small style="opacity:0.75;">Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]</small>
# [[Չոքօ]] <small style="opacity:0.75;">Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]</small>
</div>
=== Արուեստ եւ յուշարձաններ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Սանթիմամինյէ]] <small style="opacity:0.75;">Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]</small>
# [[Սորկինեչէ]] <small style="opacity:0.75;">Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]</small>
# [[Թուտելայի մզկիթ]] <small style="opacity:0.75;">Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]</small>
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] <small style="opacity:0.75;">Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]</small>
# [[Լէյրէի վանք]] <small style="opacity:0.75;">Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]</small>
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] <small style="opacity:0.75;">Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]</small>
# [[Արանցասուի սրբավայր]] <small style="opacity:0.75;">Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]</small>
# [[Հովին սանտրը]] <small style="opacity:0.75;">The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]</small>
# [[Կերնիքայի ծառը]] <small style="opacity:0.75;">Tree of Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola|eu]] · [[:en:Special:Search/ Tree of Gernika|en]]</small>
</div>
=== Երաժշտութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] <small style="opacity:0.75;">Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]</small>
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] <small style="opacity:0.75;">Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]</small>
# [[Չալափարթա]] <small style="opacity:0.75;">Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]</small>
# [[Ալպոքա]] <small style="opacity:0.75;">Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]</small>
# [[Չիսթու]] <small style="opacity:0.75;">Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]</small>
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]</small>
# [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] <small style="opacity:0.75;">Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]</small>
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] <small style="opacity:0.75;">Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]</small>
</div>
=== Դիցաբանութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]</small>
# [[Մարի (դիցուհի)]] <small style="opacity:0.75;">Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]</small>
# [[Պասախաուն]] <small style="opacity:0.75;">Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] <small style="opacity:0.75;">Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]</small>
# [[Օլենցերօ]] <small style="opacity:0.75;">Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]</small>
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] <small style="opacity:0.75;">Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]</small>
</div>
<div style="clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։
</div>
== Արդիւնքներ ==
Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ <code><nowiki># [[Յօդուածին անունը]] ~~~</nowiki></code> ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ <code>#WALxEWKE</code> պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&startdate=2026-10-01&enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները -->
# [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Հովին սանտրը]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:14, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելայի մզկիթ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:28, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չիսթու]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:36, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասախաուն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:28, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:35, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Օլենցերօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:57, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լապուր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:09, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:52, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:03, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:10, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:25, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:36, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սան Սեպասթիան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 12:54, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կիփուսքոա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:50, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:19, 19 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Արանցասուի սրբավայր]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:41, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սանթիմամինյէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:07, 15 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:02, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 20:35, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Շիպերոքօ Պոցա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:27, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկինեչէ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:20, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
[[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]]
# [[Կասթելուկաչէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 17:29, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալպոքա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:35, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիլպաօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 07:17, 26 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքայի ծառը]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պայոն]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC))
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:59, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կորպէյա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 18:31, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]])
# [[Անպոթօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Այսքոռի]] --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիառից]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էյպար]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարաքալտօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարտենաս Ռէալես]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:42, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էսթեյա-Լիսառա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:26, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
fnviqfh841cggrcmeenovyi8fv40ubd
256243
256238
2026-10-30T19:47:14Z
Betty Kilerjian
83
/* Արդիւնքներ */
256243
wikitext
text/x-wiki
<div style="margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;">
[[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]]
<div style="margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;">WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ</div>
<div style="font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;">Պասքերու Երկիր</div>
<div style="font-size:1.1em;">Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս</div>
<div style="margin-top:0.3em; opacity:0.7;">1-31 Հոկտեմբեր 2026</div>
<div style="margin-top:0.9em;"><span style="display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;">{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} < 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} > 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}</span></div>
<div style="margin-top:0.8em;"><span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit§ion=2}} <span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;">Արձանագրուիլ</span>]</span> [[#Յօդուածներ|<span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;">Յօդուածներու ցանկը</span>]]</div>
</div>
{| style="float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;"
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Նիւթ
| Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ժամկէտ
| 1-31 Հոկտեմբեր 2026
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Կազմակերպիչներ
| WAL եւ EWKE
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Համակարգող
| [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Պիտակ
| <code>#WALxEWKE</code>
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ցանկ
| [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Զոյգ մրցոյթ
| [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]]
|}
'''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։
Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։
== Ինչպէ՞ս մասնակցիլ ==
# Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։
# Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։
# Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։
# Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք <code>#WALxEWKE</code>, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։
# Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։
'''Ինչ կը հաշուուի'''
* Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։
* Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։
* Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։
* Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։
== Մասնակիցներ ==
Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ <code><nowiki># ~~~</nowiki></code> գրելով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը -->
* --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:44, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:51, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)]]
== Յօդուածներ ==
Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։
<div style="margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''<br />
Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ.
<div style="margin-top:0.4em;">[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]</div>
</div>
=== Աշխարհագրութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկիր]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]</small>
# [[Պասքեր]] <small style="opacity:0.75;">Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]</small>
# [[Ալաւա]] <small style="opacity:0.75;">Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայա]] <small style="opacity:0.75;">Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոա]] <small style="opacity:0.75;">Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]</small>
# [[Լապուր]] <small style="opacity:0.75;">Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]</small>
# [[Ստորին Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]</small>
# [[Սուլ]] <small style="opacity:0.75;">Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]</small>
# [[Թրեւինյոյի անքլաւ]] <small style="opacity:0.75;">Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]</small>
# [[Պիլպաօ]] <small style="opacity:0.75;">Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]</small>
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]] <small style="opacity:0.75;">Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]</small>
# [[Փամփլոնա]] <small style="opacity:0.75;">Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]</small>
# [[Սան Սեպասթիան]] <small style="opacity:0.75;">Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]</small>
# [[Պայոն]] <small style="opacity:0.75;">Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]</small>
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]] <small style="opacity:0.75;">Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]</small>
# [[Կորպէյա]] <small style="opacity:0.75;">Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]</small>
# [[Այսքոռի]] <small style="opacity:0.75;">Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]</small>
# [[Անպոթօ]] <small style="opacity:0.75;">Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]</small>
# [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] <small style="opacity:0.75;">Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]</small>
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]] <small style="opacity:0.75;">Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]</small>
# [[Պարտենաս Ռէալես]] <small style="opacity:0.75;">Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]</small>
# [[Կերնիքա]] <small style="opacity:0.75;">Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]</small>
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] <small style="opacity:0.75;">Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]</small>
# [[Թուտելա]] <small style="opacity:0.75;">Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]</small>
# [[Պիառից]] <small style="opacity:0.75;">Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]</small>
# [[Էյպար]] <small style="opacity:0.75;">Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]</small>
# [[Պարաքալտօ]] <small style="opacity:0.75;">Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]</small>
# [[Կասթելուկաչէ]] <small style="opacity:0.75;">Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]</small>
# [[Էսթեյա-Լիսառա]] <small style="opacity:0.75;">Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]</small>
</div>
=== Լեզու ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]</small>
# [[Միասնական պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]</small>
# [[Պասքերէնի բարբառներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]</small>
# [[Էուսքալցայնտիա]] <small style="opacity:0.75;">Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]</small>
# [[Պասքերու ծագում]] <small style="opacity:0.75;">Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]</small>
# [[Պասքերէնի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]</small>
# [[Պերցոլարիցա]] <small style="opacity:0.75;">Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]</small>
# [[Քոռիքա]] <small style="opacity:0.75;">Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]</small>
# [[Իքասթոլա]] <small style="opacity:0.75;">Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]</small>
# [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]</small>
</div>
=== Պատմութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]</small>
# [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]</small>
# [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] <small style="opacity:0.75;">Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]</small>
# [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] <small style="opacity:0.75;">War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]</small>
# [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]</small>
# [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] <small style="opacity:0.75;">Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]</small>
# [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]</small>
# [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] <small style="opacity:0.75;">End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]</small>
# [[Քարլիստական պատերազմներ]] <small style="opacity:0.75;">Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] <small style="opacity:0.75;">Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]</small>
# [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]</small>
# [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] <small style="opacity:0.75;">Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]</small>
</div>
=== Քաղաքականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]</small>
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]</small>
# [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] <small style="opacity:0.75;">Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]</small>
# [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] <small style="opacity:0.75;">Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]</small>
# [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] <small style="opacity:0.75;">Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] <small style="opacity:0.75;">Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]</small>
# [[Ապերցալէ ձախ]] <small style="opacity:0.75;">Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]</small>
# [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]</small>
</div>
=== Գրականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] <small style="opacity:0.75;">Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]</small>
# [[Կերօ (գիրք)]] <small style="opacity:0.75;">Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]</small>
# [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] <small style="opacity:0.75;">Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]</small>
# [[Փերու Ապարքա]] <small style="opacity:0.75;">Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]</small>
# [[Ծաղկային խաղեր]] <small style="opacity:0.75;">Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]</small>
# [[Կարոա (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]</small>
# [[Հառի էթա հեռի]] <small style="opacity:0.75;">Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]</small>
# [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] <small style="opacity:0.75;">Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]</small>
# [[Օպապաքոաք]] <small style="opacity:0.75;">Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]</small>
# [[Սերկաթիք փանփոշ]] <small style="opacity:0.75;">Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]</small>
# [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] <small style="opacity:0.75;">Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]</small>
# [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] <small style="opacity:0.75;">SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]</small>
# [[Թուիսթ (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]</small>
# [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]</small>
# [[Մինյան]] <small style="opacity:0.75;">Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]</small>
</div>
=== Լրատուամիջոցներ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]</small>
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]</small>
# [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա (EITB)]] <small style="opacity:0.75;">EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]</small>
# [[Խաքին (հանդէս)]] <small style="opacity:0.75;">Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]</small>
# [[Շիպերոքօ Պոցա]] <small style="opacity:0.75;">Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]</small>
</div>
=== Անձեր ===
♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Էնեքօ Արիսթա]] <small style="opacity:0.75;">Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]</small>
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] <small style="opacity:0.75;">Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]</small>
# [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] <small style="opacity:0.75;">Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]</small>
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] <small style="opacity:0.75;">Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]</small>
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]</small>
# [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] <small style="opacity:0.75;">Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]</small>
# [[Մանուէլ Լառամենտի]] <small style="opacity:0.75;">Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]</small>
# [[Էսթեպան Կարիպայ]] <small style="opacity:0.75;">Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]</small>
# [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] <small style="opacity:0.75;">Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]</small>
# [[Փետրօ Առուփէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]</small>
# [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] <small style="opacity:0.75;">François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]</small>
# [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]</small>
# [[Սապինօ Արանա]] <small style="opacity:0.75;">Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]</small>
# [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]</small>
# [[Չիլյարտեկի]] <small style="opacity:0.75;">Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]</small>
# [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]</small>
# [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]</small>
# [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]</small>
# [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]</small>
# [[Միկէլ Ինտուրայն]] <small style="opacity:0.75;">Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]</small>
# [[Մորիս Ռաւէլ]] <small style="opacity:0.75;">Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]</small>
# [[Միքել Լապոա]] <small style="opacity:0.75;">Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]</small>
# [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]</small>
</div>
=== Խոհանոց ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Փինչօ]] <small style="opacity:0.75;">Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]</small>
# [[Պասքեան խնձորագինի]] <small style="opacity:0.75;">Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]</small>
# [[Չաքոլի]] <small style="opacity:0.75;">Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]</small>
# [[Սակարտոթեկի]] <small style="opacity:0.75;">Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]</small>
# [[Փաչարան]] <small style="opacity:0.75;">Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]</small>
# [[Իտիասապալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]</small>
# [[Ռոնքալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]</small>
# [[Քալիմոչօ]] <small style="opacity:0.75;">Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]</small>
# [[Քոքոչա]] <small style="opacity:0.75;">Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]</small>
# [[Չոքօ]] <small style="opacity:0.75;">Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]</small>
</div>
=== Արուեստ եւ յուշարձաններ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Սանթիմամինյէ]] <small style="opacity:0.75;">Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]</small>
# [[Սորկինեչէ]] <small style="opacity:0.75;">Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]</small>
# [[Թուտելայի մզկիթ]] <small style="opacity:0.75;">Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]</small>
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] <small style="opacity:0.75;">Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]</small>
# [[Լէյրէի վանք]] <small style="opacity:0.75;">Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]</small>
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] <small style="opacity:0.75;">Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]</small>
# [[Արանցասուի սրբավայր]] <small style="opacity:0.75;">Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]</small>
# [[Հովին սանտրը]] <small style="opacity:0.75;">The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]</small>
# [[Կերնիքայի ծառը]] <small style="opacity:0.75;">Tree of Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola|eu]] · [[:en:Special:Search/ Tree of Gernika|en]]</small>
</div>
=== Երաժշտութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] <small style="opacity:0.75;">Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]</small>
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] <small style="opacity:0.75;">Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]</small>
# [[Չալափարթա]] <small style="opacity:0.75;">Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]</small>
# [[Ալպոքա]] <small style="opacity:0.75;">Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]</small>
# [[Չիսթու]] <small style="opacity:0.75;">Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]</small>
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]</small>
# [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] <small style="opacity:0.75;">Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]</small>
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] <small style="opacity:0.75;">Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]</small>
</div>
=== Դիցաբանութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]</small>
# [[Մարի (դիցուհի)]] <small style="opacity:0.75;">Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]</small>
# [[Պասախաուն]] <small style="opacity:0.75;">Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] <small style="opacity:0.75;">Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]</small>
# [[Օլենցերօ]] <small style="opacity:0.75;">Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]</small>
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] <small style="opacity:0.75;">Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]</small>
</div>
<div style="clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։
</div>
== Արդիւնքներ ==
Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ <code><nowiki># [[Յօդուածին անունը]] ~~~</nowiki></code> ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ <code>#WALxEWKE</code> պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&startdate=2026-10-01&enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները -->
# [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Հովին սանտրը]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:14, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելայի մզկիթ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:28, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չիսթու]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:36, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասախաուն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:28, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:35, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Օլենցերօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:57, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լապուր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:09, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:52, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:03, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:10, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:25, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:36, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փինչօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սան Սեպասթիան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 12:54, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կիփուսքոա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:50, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:19, 19 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Արանցասուի սրբավայր]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:41, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սանթիմամինյէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:07, 15 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:02, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 20:35, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Շիպերոքօ Պոցա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:27, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկինեչէ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:20, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
[[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]]
# [[Կասթելուկաչէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 17:29, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալպոքա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:35, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիլպաօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 07:17, 26 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքայի ծառը]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պայոն]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC))
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:59, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կորպէյա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 18:31, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]])
# [[Անպոթօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Այսքոռի]] --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիառից]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էյպար]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարաքալտօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարտենաս Ռէալես]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:42, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էսթեյա-Լիսառա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:26, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
jfku3n3zv98j12iudbujoi45qr82ffl
256250
256243
2026-10-30T20:36:11Z
Betty Kilerjian
83
/* Արդիւնքներ */
256250
wikitext
text/x-wiki
<div style="margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;">
[[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]]
<div style="margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;">WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ</div>
<div style="font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;">Պասքերու Երկիր</div>
<div style="font-size:1.1em;">Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս</div>
<div style="margin-top:0.3em; opacity:0.7;">1-31 Հոկտեմբեր 2026</div>
<div style="margin-top:0.9em;"><span style="display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;">{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} < 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} > 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}</span></div>
<div style="margin-top:0.8em;"><span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit§ion=2}} <span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;">Արձանագրուիլ</span>]</span> [[#Յօդուածներ|<span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;">Յօդուածներու ցանկը</span>]]</div>
</div>
{| style="float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;"
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Նիւթ
| Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ժամկէտ
| 1-31 Հոկտեմբեր 2026
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Կազմակերպիչներ
| WAL եւ EWKE
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Համակարգող
| [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Պիտակ
| <code>#WALxEWKE</code>
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ցանկ
| [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Զոյգ մրցոյթ
| [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]]
|}
'''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։
Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։
== Ինչպէ՞ս մասնակցիլ ==
# Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։
# Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։
# Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։
# Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք <code>#WALxEWKE</code>, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։
# Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։
'''Ինչ կը հաշուուի'''
* Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։
* Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։
* Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։
* Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։
== Մասնակիցներ ==
Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ <code><nowiki># ~~~</nowiki></code> գրելով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը -->
* --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:44, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:51, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)]]
== Յօդուածներ ==
Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։
<div style="margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''<br />
Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ.
<div style="margin-top:0.4em;">[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]</div>
</div>
=== Աշխարհագրութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկիր]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]</small>
# [[Պասքեր]] <small style="opacity:0.75;">Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]</small>
# [[Ալաւա]] <small style="opacity:0.75;">Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայա]] <small style="opacity:0.75;">Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոա]] <small style="opacity:0.75;">Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]</small>
# [[Լապուր]] <small style="opacity:0.75;">Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]</small>
# [[Ստորին Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]</small>
# [[Սուլ]] <small style="opacity:0.75;">Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]</small>
# [[Թրեւինյոյի անքլաւ]] <small style="opacity:0.75;">Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]</small>
# [[Պիլպաօ]] <small style="opacity:0.75;">Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]</small>
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]] <small style="opacity:0.75;">Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]</small>
# [[Փամփլոնա]] <small style="opacity:0.75;">Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]</small>
# [[Սան Սեպասթիան]] <small style="opacity:0.75;">Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]</small>
# [[Պայոն]] <small style="opacity:0.75;">Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]</small>
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]] <small style="opacity:0.75;">Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]</small>
# [[Կորպէյա]] <small style="opacity:0.75;">Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]</small>
# [[Այսքոռի]] <small style="opacity:0.75;">Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]</small>
# [[Անպոթօ]] <small style="opacity:0.75;">Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]</small>
# [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] <small style="opacity:0.75;">Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]</small>
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]] <small style="opacity:0.75;">Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]</small>
# [[Պարտենաս Ռէալես]] <small style="opacity:0.75;">Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]</small>
# [[Կերնիքա]] <small style="opacity:0.75;">Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]</small>
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] <small style="opacity:0.75;">Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]</small>
# [[Թուտելա]] <small style="opacity:0.75;">Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]</small>
# [[Պիառից]] <small style="opacity:0.75;">Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]</small>
# [[Էյպար]] <small style="opacity:0.75;">Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]</small>
# [[Պարաքալտօ]] <small style="opacity:0.75;">Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]</small>
# [[Կասթելուկաչէ]] <small style="opacity:0.75;">Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]</small>
# [[Էսթեյա-Լիսառա]] <small style="opacity:0.75;">Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]</small>
</div>
=== Լեզու ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]</small>
# [[Միասնական պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]</small>
# [[Պասքերէնի բարբառներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]</small>
# [[Էուսքալցայնտիա]] <small style="opacity:0.75;">Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]</small>
# [[Պասքերու ծագում]] <small style="opacity:0.75;">Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]</small>
# [[Պասքերէնի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]</small>
# [[Պերցոլարիցա]] <small style="opacity:0.75;">Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]</small>
# [[Քոռիքա]] <small style="opacity:0.75;">Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]</small>
# [[Իքասթոլա]] <small style="opacity:0.75;">Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]</small>
# [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]</small>
</div>
=== Պատմութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]</small>
# [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]</small>
# [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] <small style="opacity:0.75;">Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]</small>
# [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] <small style="opacity:0.75;">War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]</small>
# [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]</small>
# [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] <small style="opacity:0.75;">Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]</small>
# [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]</small>
# [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] <small style="opacity:0.75;">End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]</small>
# [[Քարլիստական պատերազմներ]] <small style="opacity:0.75;">Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] <small style="opacity:0.75;">Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]</small>
# [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]</small>
# [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] <small style="opacity:0.75;">Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]</small>
</div>
=== Քաղաքականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]</small>
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]</small>
# [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] <small style="opacity:0.75;">Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]</small>
# [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] <small style="opacity:0.75;">Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]</small>
# [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] <small style="opacity:0.75;">Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] <small style="opacity:0.75;">Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]</small>
# [[Ապերցալէ ձախ]] <small style="opacity:0.75;">Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]</small>
# [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]</small>
</div>
=== Գրականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] <small style="opacity:0.75;">Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]</small>
# [[Կերօ (գիրք)]] <small style="opacity:0.75;">Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]</small>
# [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] <small style="opacity:0.75;">Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]</small>
# [[Փերու Ապարքա]] <small style="opacity:0.75;">Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]</small>
# [[Ծաղկային խաղեր]] <small style="opacity:0.75;">Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]</small>
# [[Կարոա (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]</small>
# [[Հառի էթա հեռի]] <small style="opacity:0.75;">Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]</small>
# [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] <small style="opacity:0.75;">Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]</small>
# [[Օպապաքոաք]] <small style="opacity:0.75;">Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]</small>
# [[Սերկաթիք փանփոշ]] <small style="opacity:0.75;">Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]</small>
# [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] <small style="opacity:0.75;">Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]</small>
# [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] <small style="opacity:0.75;">SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]</small>
# [[Թուիսթ (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]</small>
# [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]</small>
# [[Մինյան]] <small style="opacity:0.75;">Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]</small>
</div>
=== Լրատուամիջոցներ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]</small>
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]</small>
# [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա (EITB)]] <small style="opacity:0.75;">EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]</small>
# [[Խաքին (հանդէս)]] <small style="opacity:0.75;">Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]</small>
# [[Շիպերոքօ Պոցա]] <small style="opacity:0.75;">Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]</small>
</div>
=== Անձեր ===
♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Էնեքօ Արիսթա]] <small style="opacity:0.75;">Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]</small>
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] <small style="opacity:0.75;">Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]</small>
# [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] <small style="opacity:0.75;">Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]</small>
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] <small style="opacity:0.75;">Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]</small>
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]</small>
# [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] <small style="opacity:0.75;">Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]</small>
# [[Մանուէլ Լառամենտի]] <small style="opacity:0.75;">Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]</small>
# [[Էսթեպան Կարիպայ]] <small style="opacity:0.75;">Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]</small>
# [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] <small style="opacity:0.75;">Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]</small>
# [[Փետրօ Առուփէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]</small>
# [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] <small style="opacity:0.75;">François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]</small>
# [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]</small>
# [[Սապինօ Արանա]] <small style="opacity:0.75;">Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]</small>
# [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]</small>
# [[Չիլյարտեկի]] <small style="opacity:0.75;">Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]</small>
# [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]</small>
# [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]</small>
# [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]</small>
# [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]</small>
# [[Միկէլ Ինտուրայն]] <small style="opacity:0.75;">Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]</small>
# [[Մորիս Ռաւէլ]] <small style="opacity:0.75;">Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]</small>
# [[Միքել Լապոա]] <small style="opacity:0.75;">Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]</small>
# [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]</small>
</div>
=== Խոհանոց ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Փինչօ]] <small style="opacity:0.75;">Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]</small>
# [[Պասքեան խնձորագինի]] <small style="opacity:0.75;">Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]</small>
# [[Չաքոլի]] <small style="opacity:0.75;">Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]</small>
# [[Սակարտոթեկի]] <small style="opacity:0.75;">Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]</small>
# [[Փաչարան]] <small style="opacity:0.75;">Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]</small>
# [[Իտիասապալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]</small>
# [[Ռոնքալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]</small>
# [[Քալիմոչօ]] <small style="opacity:0.75;">Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]</small>
# [[Քոքոչա]] <small style="opacity:0.75;">Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]</small>
# [[Չոքօ]] <small style="opacity:0.75;">Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]</small>
</div>
=== Արուեստ եւ յուշարձաններ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Սանթիմամինյէ]] <small style="opacity:0.75;">Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]</small>
# [[Սորկինեչէ]] <small style="opacity:0.75;">Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]</small>
# [[Թուտելայի մզկիթ]] <small style="opacity:0.75;">Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]</small>
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] <small style="opacity:0.75;">Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]</small>
# [[Լէյրէի վանք]] <small style="opacity:0.75;">Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]</small>
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] <small style="opacity:0.75;">Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]</small>
# [[Արանցասուի սրբավայր]] <small style="opacity:0.75;">Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]</small>
# [[Հովին սանտրը]] <small style="opacity:0.75;">The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]</small>
# [[Կերնիքայի ծառը]] <small style="opacity:0.75;">Tree of Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola|eu]] · [[:en:Special:Search/ Tree of Gernika|en]]</small>
</div>
=== Երաժշտութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] <small style="opacity:0.75;">Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]</small>
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] <small style="opacity:0.75;">Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]</small>
# [[Չալափարթա]] <small style="opacity:0.75;">Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]</small>
# [[Ալպոքա]] <small style="opacity:0.75;">Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]</small>
# [[Չիսթու]] <small style="opacity:0.75;">Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]</small>
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]</small>
# [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] <small style="opacity:0.75;">Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]</small>
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] <small style="opacity:0.75;">Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]</small>
</div>
=== Դիցաբանութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]</small>
# [[Մարի (դիցուհի)]] <small style="opacity:0.75;">Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]</small>
# [[Պասախաուն]] <small style="opacity:0.75;">Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] <small style="opacity:0.75;">Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]</small>
# [[Օլենցերօ]] <small style="opacity:0.75;">Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]</small>
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] <small style="opacity:0.75;">Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]</small>
</div>
<div style="clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։
</div>
== Արդիւնքներ ==
Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ <code><nowiki># [[Յօդուածին անունը]] ~~~</nowiki></code> ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ <code>#WALxEWKE</code> պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&startdate=2026-10-01&enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները -->
# [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Հովին սանտրը]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:14, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելայի մզկիթ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:28, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չիսթու]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:36, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասախաուն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:28, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:35, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Օլենցերօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:57, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լապուր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:09, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:52, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:03, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:10, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:25, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:36, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փինչօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան խնձորագինի]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 20:36, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սան Սեպասթիան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 12:54, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կիփուսքոա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:50, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:19, 19 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Արանցասուի սրբավայր]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:41, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սանթիմամինյէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:07, 15 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:02, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 20:35, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Շիպերոքօ Պոցա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:27, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկինեչէ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:20, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
[[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]]
# [[Կասթելուկաչէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 17:29, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալպոքա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:35, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիլպաօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 07:17, 26 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքայի ծառը]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պայոն]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC))
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:59, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կորպէյա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 18:31, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]])
# [[Անպոթօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Այսքոռի]] --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիառից]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էյպար]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարաքալտօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարտենաս Ռէալես]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:42, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էսթեյա-Լիսառա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:26, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
i7jni6w4j2wx8och082k6l8cts3ptab
256255
256250
2026-10-30T20:53:09Z
Betty Kilerjian
83
/* Արդիւնքներ */
256255
wikitext
text/x-wiki
<div style="margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;">
[[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]]
<div style="margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;">WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ</div>
<div style="font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;">Պասքերու Երկիր</div>
<div style="font-size:1.1em;">Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս</div>
<div style="margin-top:0.3em; opacity:0.7;">1-31 Հոկտեմբեր 2026</div>
<div style="margin-top:0.9em;"><span style="display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;">{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} < 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} > 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}</span></div>
<div style="margin-top:0.8em;"><span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit§ion=2}} <span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;">Արձանագրուիլ</span>]</span> [[#Յօդուածներ|<span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;">Յօդուածներու ցանկը</span>]]</div>
</div>
{| style="float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;"
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Նիւթ
| Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ժամկէտ
| 1-31 Հոկտեմբեր 2026
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Կազմակերպիչներ
| WAL եւ EWKE
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Համակարգող
| [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Պիտակ
| <code>#WALxEWKE</code>
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ցանկ
| [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Զոյգ մրցոյթ
| [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]]
|}
'''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։
Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։
== Ինչպէ՞ս մասնակցիլ ==
# Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։
# Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։
# Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։
# Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք <code>#WALxEWKE</code>, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։
# Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։
'''Ինչ կը հաշուուի'''
* Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։
* Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։
* Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։
* Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։
== Մասնակիցներ ==
Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ <code><nowiki># ~~~</nowiki></code> գրելով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը -->
* --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:44, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:51, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)]]
== Յօդուածներ ==
Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։
<div style="margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''<br />
Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ.
<div style="margin-top:0.4em;">[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]</div>
</div>
=== Աշխարհագրութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկիր]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]</small>
# [[Պասքեր]] <small style="opacity:0.75;">Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]</small>
# [[Ալաւա]] <small style="opacity:0.75;">Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայա]] <small style="opacity:0.75;">Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոա]] <small style="opacity:0.75;">Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]</small>
# [[Լապուր]] <small style="opacity:0.75;">Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]</small>
# [[Ստորին Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]</small>
# [[Սուլ]] <small style="opacity:0.75;">Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]</small>
# [[Թրեւինյոյի անքլաւ]] <small style="opacity:0.75;">Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]</small>
# [[Պիլպաօ]] <small style="opacity:0.75;">Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]</small>
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]] <small style="opacity:0.75;">Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]</small>
# [[Փամփլոնա]] <small style="opacity:0.75;">Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]</small>
# [[Սան Սեպասթիան]] <small style="opacity:0.75;">Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]</small>
# [[Պայոն]] <small style="opacity:0.75;">Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]</small>
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]] <small style="opacity:0.75;">Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]</small>
# [[Կորպէյա]] <small style="opacity:0.75;">Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]</small>
# [[Այսքոռի]] <small style="opacity:0.75;">Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]</small>
# [[Անպոթօ]] <small style="opacity:0.75;">Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]</small>
# [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] <small style="opacity:0.75;">Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]</small>
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]] <small style="opacity:0.75;">Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]</small>
# [[Պարտենաս Ռէալես]] <small style="opacity:0.75;">Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]</small>
# [[Կերնիքա]] <small style="opacity:0.75;">Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]</small>
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] <small style="opacity:0.75;">Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]</small>
# [[Թուտելա]] <small style="opacity:0.75;">Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]</small>
# [[Պիառից]] <small style="opacity:0.75;">Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]</small>
# [[Էյպար]] <small style="opacity:0.75;">Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]</small>
# [[Պարաքալտօ]] <small style="opacity:0.75;">Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]</small>
# [[Կասթելուկաչէ]] <small style="opacity:0.75;">Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]</small>
# [[Էսթեյա-Լիսառա]] <small style="opacity:0.75;">Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]</small>
</div>
=== Լեզու ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]</small>
# [[Միասնական պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]</small>
# [[Պասքերէնի բարբառներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]</small>
# [[Էուսքալցայնտիա]] <small style="opacity:0.75;">Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]</small>
# [[Պասքերու ծագում]] <small style="opacity:0.75;">Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]</small>
# [[Պասքերէնի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]</small>
# [[Պերցոլարիցա]] <small style="opacity:0.75;">Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]</small>
# [[Քոռիքա]] <small style="opacity:0.75;">Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]</small>
# [[Իքասթոլա]] <small style="opacity:0.75;">Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]</small>
# [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]</small>
</div>
=== Պատմութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]</small>
# [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]</small>
# [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] <small style="opacity:0.75;">Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]</small>
# [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] <small style="opacity:0.75;">War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]</small>
# [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]</small>
# [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] <small style="opacity:0.75;">Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]</small>
# [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]</small>
# [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] <small style="opacity:0.75;">End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]</small>
# [[Քարլիստական պատերազմներ]] <small style="opacity:0.75;">Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] <small style="opacity:0.75;">Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]</small>
# [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]</small>
# [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] <small style="opacity:0.75;">Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]</small>
</div>
=== Քաղաքականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]</small>
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]</small>
# [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] <small style="opacity:0.75;">Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]</small>
# [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] <small style="opacity:0.75;">Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]</small>
# [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] <small style="opacity:0.75;">Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] <small style="opacity:0.75;">Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]</small>
# [[Ապերցալէ ձախ]] <small style="opacity:0.75;">Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]</small>
# [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]</small>
</div>
=== Գրականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] <small style="opacity:0.75;">Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]</small>
# [[Կերօ (գիրք)]] <small style="opacity:0.75;">Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]</small>
# [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] <small style="opacity:0.75;">Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]</small>
# [[Փերու Ապարքա]] <small style="opacity:0.75;">Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]</small>
# [[Ծաղկային խաղեր]] <small style="opacity:0.75;">Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]</small>
# [[Կարոա (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]</small>
# [[Հառի էթա հեռի]] <small style="opacity:0.75;">Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]</small>
# [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] <small style="opacity:0.75;">Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]</small>
# [[Օպապաքոաք]] <small style="opacity:0.75;">Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]</small>
# [[Սերկաթիք փանփոշ]] <small style="opacity:0.75;">Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]</small>
# [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] <small style="opacity:0.75;">Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]</small>
# [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] <small style="opacity:0.75;">SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]</small>
# [[Թուիսթ (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]</small>
# [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]</small>
# [[Մինյան]] <small style="opacity:0.75;">Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]</small>
</div>
=== Լրատուամիջոցներ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]</small>
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]</small>
# [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա (EITB)]] <small style="opacity:0.75;">EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]</small>
# [[Խաքին (հանդէս)]] <small style="opacity:0.75;">Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]</small>
# [[Շիպերոքօ Պոցա]] <small style="opacity:0.75;">Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]</small>
</div>
=== Անձեր ===
♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Էնեքօ Արիսթա]] <small style="opacity:0.75;">Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]</small>
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] <small style="opacity:0.75;">Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]</small>
# [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] <small style="opacity:0.75;">Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]</small>
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] <small style="opacity:0.75;">Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]</small>
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]</small>
# [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] <small style="opacity:0.75;">Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]</small>
# [[Մանուէլ Լառամենտի]] <small style="opacity:0.75;">Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]</small>
# [[Էսթեպան Կարիպայ]] <small style="opacity:0.75;">Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]</small>
# [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] <small style="opacity:0.75;">Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]</small>
# [[Փետրօ Առուփէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]</small>
# [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] <small style="opacity:0.75;">François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]</small>
# [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]</small>
# [[Սապինօ Արանա]] <small style="opacity:0.75;">Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]</small>
# [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]</small>
# [[Չիլյարտեկի]] <small style="opacity:0.75;">Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]</small>
# [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]</small>
# [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]</small>
# [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]</small>
# [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]</small>
# [[Միկէլ Ինտուրայն]] <small style="opacity:0.75;">Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]</small>
# [[Մորիս Ռաւէլ]] <small style="opacity:0.75;">Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]</small>
# [[Միքել Լապոա]] <small style="opacity:0.75;">Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]</small>
# [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]</small>
</div>
=== Խոհանոց ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Փինչօ]] <small style="opacity:0.75;">Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]</small>
# [[Պասքեան խնձորագինի]] <small style="opacity:0.75;">Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]</small>
# [[Չաքոլի]] <small style="opacity:0.75;">Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]</small>
# [[Սակարտոթեկի]] <small style="opacity:0.75;">Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]</small>
# [[Փաչարան]] <small style="opacity:0.75;">Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]</small>
# [[Իտիասապալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]</small>
# [[Ռոնքալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]</small>
# [[Քալիմոչօ]] <small style="opacity:0.75;">Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]</small>
# [[Քոքոչա]] <small style="opacity:0.75;">Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]</small>
# [[Չոքօ]] <small style="opacity:0.75;">Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]</small>
</div>
=== Արուեստ եւ յուշարձաններ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Սանթիմամինյէ]] <small style="opacity:0.75;">Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]</small>
# [[Սորկինեչէ]] <small style="opacity:0.75;">Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]</small>
# [[Թուտելայի մզկիթ]] <small style="opacity:0.75;">Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]</small>
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] <small style="opacity:0.75;">Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]</small>
# [[Լէյրէի վանք]] <small style="opacity:0.75;">Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]</small>
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] <small style="opacity:0.75;">Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]</small>
# [[Արանցասուի սրբավայր]] <small style="opacity:0.75;">Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]</small>
# [[Հովին սանտրը]] <small style="opacity:0.75;">The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]</small>
# [[Կերնիքայի ծառը]] <small style="opacity:0.75;">Tree of Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola|eu]] · [[:en:Special:Search/ Tree of Gernika|en]]</small>
</div>
=== Երաժշտութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] <small style="opacity:0.75;">Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]</small>
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] <small style="opacity:0.75;">Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]</small>
# [[Չալափարթա]] <small style="opacity:0.75;">Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]</small>
# [[Ալպոքա]] <small style="opacity:0.75;">Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]</small>
# [[Չիսթու]] <small style="opacity:0.75;">Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]</small>
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]</small>
# [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] <small style="opacity:0.75;">Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]</small>
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] <small style="opacity:0.75;">Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]</small>
</div>
=== Դիցաբանութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]</small>
# [[Մարի (դիցուհի)]] <small style="opacity:0.75;">Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]</small>
# [[Պասախաուն]] <small style="opacity:0.75;">Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] <small style="opacity:0.75;">Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]</small>
# [[Օլենցերօ]] <small style="opacity:0.75;">Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]</small>
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] <small style="opacity:0.75;">Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]</small>
</div>
<div style="clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։
</div>
== Արդիւնքներ ==
Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ <code><nowiki># [[Յօդուածին անունը]] ~~~</nowiki></code> ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ <code>#WALxEWKE</code> պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&startdate=2026-10-01&enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները -->
# [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Հովին սանտրը]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:14, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելայի մզկիթ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:28, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չիսթու]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:36, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասախաուն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:28, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:35, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Օլենցերօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:57, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լապուր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:09, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:52, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:03, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:10, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:25, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:36, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փինչօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան խնձորագինի]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 20:36, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չաքոլի]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 20:53, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սան Սեպասթիան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 12:54, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կիփուսքոա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:50, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:19, 19 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Արանցասուի սրբավայր]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:41, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սանթիմամինյէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:07, 15 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:02, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 20:35, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Շիպերոքօ Պոցա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:27, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկինեչէ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:20, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
[[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]]
# [[Կասթելուկաչէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 17:29, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալպոքա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:35, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիլպաօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 07:17, 26 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքայի ծառը]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պայոն]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC))
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:59, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կորպէյա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 18:31, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]])
# [[Անպոթօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Այսքոռի]] --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիառից]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էյպար]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարաքալտօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարտենաս Ռէալես]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:42, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էսթեյա-Լիսառա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:26, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
2r9ntstwgtrgguj7sgq0zccall5y3k8
256256
256255
2026-10-30T20:55:08Z
~2026-58022-39
15316
/* Աշխարհագրութիւն */
256256
wikitext
text/x-wiki
<div style="margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;">
[[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]]
<div style="margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;">WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ</div>
<div style="font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;">Պասքերու Երկիր</div>
<div style="font-size:1.1em;">Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս</div>
<div style="margin-top:0.3em; opacity:0.7;">1-31 Հոկտեմբեր 2026</div>
<div style="margin-top:0.9em;"><span style="display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;">{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} < 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} > 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}</span></div>
<div style="margin-top:0.8em;"><span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit§ion=2}} <span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;">Արձանագրուիլ</span>]</span> [[#Յօդուածներ|<span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;">Յօդուածներու ցանկը</span>]]</div>
</div>
{| style="float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;"
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Նիւթ
| Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ժամկէտ
| 1-31 Հոկտեմբեր 2026
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Կազմակերպիչներ
| WAL եւ EWKE
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Համակարգող
| [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Պիտակ
| <code>#WALxEWKE</code>
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ցանկ
| [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Զոյգ մրցոյթ
| [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]]
|}
'''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։
Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։
== Ինչպէ՞ս մասնակցիլ ==
# Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։
# Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։
# Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։
# Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք <code>#WALxEWKE</code>, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։
# Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։
'''Ինչ կը հաշուուի'''
* Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։
* Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։
* Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։
* Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։
== Մասնակիցներ ==
Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ <code><nowiki># ~~~</nowiki></code> գրելով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը -->
* --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:44, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:51, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)]]
== Յօդուածներ ==
Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։
<div style="margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''<br />
Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ.
<div style="margin-top:0.4em;">[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]</div>
</div>
=== Աշխարհագրութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկիր]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]</small>
# [[Պասքեր]] <small style="opacity:0.75;">Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]</small>
# [[Ալաւա]] <small style="opacity:0.75;">Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայա]] <small style="opacity:0.75;">Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոա]] <small style="opacity:0.75;">Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]</small>
# [[Լապուր]] <small style="opacity:0.75;">Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]</small>
# [[Ստորին Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]</small>
# [[Սուլ]] <small style="opacity:0.75;">Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]</small>
# [[Էնքլաւէ տէ Թրեւինիօ]] <small style="opacity:0.75;">Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]</small>
# [[Պիլպաօ]] <small style="opacity:0.75;">Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]</small>
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]] <small style="opacity:0.75;">Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]</small>
# [[Փամփլոնա]] <small style="opacity:0.75;">Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]</small>
# [[Սան Սեպասթիան]] <small style="opacity:0.75;">Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]</small>
# [[Պայոն]] <small style="opacity:0.75;">Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]</small>
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]] <small style="opacity:0.75;">Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]</small>
# [[Կորպէյա]] <small style="opacity:0.75;">Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]</small>
# [[Այսքոռի]] <small style="opacity:0.75;">Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]</small>
# [[Անպոթօ]] <small style="opacity:0.75;">Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]</small>
# [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] <small style="opacity:0.75;">Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]</small>
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]] <small style="opacity:0.75;">Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]</small>
# [[Պարտենաս Ռէալես]] <small style="opacity:0.75;">Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]</small>
# [[Կերնիքա]] <small style="opacity:0.75;">Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]</small>
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] <small style="opacity:0.75;">Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]</small>
# [[Թուտելա]] <small style="opacity:0.75;">Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]</small>
# [[Պիառից]] <small style="opacity:0.75;">Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]</small>
# [[Էյպար]] <small style="opacity:0.75;">Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]</small>
# [[Պարաքալտօ]] <small style="opacity:0.75;">Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]</small>
# [[Կասթելուկաչէ]] <small style="opacity:0.75;">Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]</small>
# [[Էսթեյա-Լիսառա]] <small style="opacity:0.75;">Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]</small>
</div>
=== Լեզու ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]</small>
# [[Միասնական պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]</small>
# [[Պասքերէնի բարբառներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]</small>
# [[Էուսքալցայնտիա]] <small style="opacity:0.75;">Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]</small>
# [[Պասքերու ծագում]] <small style="opacity:0.75;">Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]</small>
# [[Պասքերէնի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]</small>
# [[Պերցոլարիցա]] <small style="opacity:0.75;">Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]</small>
# [[Քոռիքա]] <small style="opacity:0.75;">Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]</small>
# [[Իքասթոլա]] <small style="opacity:0.75;">Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]</small>
# [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]</small>
</div>
=== Պատմութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]</small>
# [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]</small>
# [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] <small style="opacity:0.75;">Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]</small>
# [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] <small style="opacity:0.75;">War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]</small>
# [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]</small>
# [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] <small style="opacity:0.75;">Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]</small>
# [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]</small>
# [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] <small style="opacity:0.75;">End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]</small>
# [[Քարլիստական պատերազմներ]] <small style="opacity:0.75;">Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] <small style="opacity:0.75;">Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]</small>
# [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]</small>
# [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] <small style="opacity:0.75;">Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]</small>
</div>
=== Քաղաքականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]</small>
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]</small>
# [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] <small style="opacity:0.75;">Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]</small>
# [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] <small style="opacity:0.75;">Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]</small>
# [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] <small style="opacity:0.75;">Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] <small style="opacity:0.75;">Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]</small>
# [[Ապերցալէ ձախ]] <small style="opacity:0.75;">Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]</small>
# [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]</small>
</div>
=== Գրականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] <small style="opacity:0.75;">Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]</small>
# [[Կերօ (գիրք)]] <small style="opacity:0.75;">Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]</small>
# [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] <small style="opacity:0.75;">Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]</small>
# [[Փերու Ապարքա]] <small style="opacity:0.75;">Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]</small>
# [[Ծաղկային խաղեր]] <small style="opacity:0.75;">Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]</small>
# [[Կարոա (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]</small>
# [[Հառի էթա հեռի]] <small style="opacity:0.75;">Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]</small>
# [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] <small style="opacity:0.75;">Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]</small>
# [[Օպապաքոաք]] <small style="opacity:0.75;">Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]</small>
# [[Սերկաթիք փանփոշ]] <small style="opacity:0.75;">Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]</small>
# [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] <small style="opacity:0.75;">Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]</small>
# [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] <small style="opacity:0.75;">SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]</small>
# [[Թուիսթ (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]</small>
# [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]</small>
# [[Մինյան]] <small style="opacity:0.75;">Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]</small>
</div>
=== Լրատուամիջոցներ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]</small>
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]</small>
# [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա (EITB)]] <small style="opacity:0.75;">EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]</small>
# [[Խաքին (հանդէս)]] <small style="opacity:0.75;">Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]</small>
# [[Շիպերոքօ Պոցա]] <small style="opacity:0.75;">Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]</small>
</div>
=== Անձեր ===
♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Էնեքօ Արիսթա]] <small style="opacity:0.75;">Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]</small>
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] <small style="opacity:0.75;">Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]</small>
# [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] <small style="opacity:0.75;">Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]</small>
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] <small style="opacity:0.75;">Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]</small>
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]</small>
# [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] <small style="opacity:0.75;">Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]</small>
# [[Մանուէլ Լառամենտի]] <small style="opacity:0.75;">Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]</small>
# [[Էսթեպան Կարիպայ]] <small style="opacity:0.75;">Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]</small>
# [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] <small style="opacity:0.75;">Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]</small>
# [[Փետրօ Առուփէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]</small>
# [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] <small style="opacity:0.75;">François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]</small>
# [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]</small>
# [[Սապինօ Արանա]] <small style="opacity:0.75;">Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]</small>
# [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]</small>
# [[Չիլյարտեկի]] <small style="opacity:0.75;">Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]</small>
# [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]</small>
# [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]</small>
# [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]</small>
# [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]</small>
# [[Միկէլ Ինտուրայն]] <small style="opacity:0.75;">Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]</small>
# [[Մորիս Ռաւէլ]] <small style="opacity:0.75;">Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]</small>
# [[Միքել Լապոա]] <small style="opacity:0.75;">Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]</small>
# [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]</small>
</div>
=== Խոհանոց ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Փինչօ]] <small style="opacity:0.75;">Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]</small>
# [[Պասքեան խնձորագինի]] <small style="opacity:0.75;">Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]</small>
# [[Չաքոլի]] <small style="opacity:0.75;">Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]</small>
# [[Սակարտոթեկի]] <small style="opacity:0.75;">Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]</small>
# [[Փաչարան]] <small style="opacity:0.75;">Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]</small>
# [[Իտիասապալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]</small>
# [[Ռոնքալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]</small>
# [[Քալիմոչօ]] <small style="opacity:0.75;">Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]</small>
# [[Քոքոչա]] <small style="opacity:0.75;">Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]</small>
# [[Չոքօ]] <small style="opacity:0.75;">Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]</small>
</div>
=== Արուեստ եւ յուշարձաններ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Սանթիմամինյէ]] <small style="opacity:0.75;">Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]</small>
# [[Սորկինեչէ]] <small style="opacity:0.75;">Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]</small>
# [[Թուտելայի մզկիթ]] <small style="opacity:0.75;">Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]</small>
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] <small style="opacity:0.75;">Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]</small>
# [[Լէյրէի վանք]] <small style="opacity:0.75;">Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]</small>
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] <small style="opacity:0.75;">Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]</small>
# [[Արանցասուի սրբավայր]] <small style="opacity:0.75;">Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]</small>
# [[Հովին սանտրը]] <small style="opacity:0.75;">The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]</small>
# [[Կերնիքայի ծառը]] <small style="opacity:0.75;">Tree of Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola|eu]] · [[:en:Special:Search/ Tree of Gernika|en]]</small>
</div>
=== Երաժշտութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] <small style="opacity:0.75;">Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]</small>
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] <small style="opacity:0.75;">Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]</small>
# [[Չալափարթա]] <small style="opacity:0.75;">Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]</small>
# [[Ալպոքա]] <small style="opacity:0.75;">Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]</small>
# [[Չիսթու]] <small style="opacity:0.75;">Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]</small>
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]</small>
# [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] <small style="opacity:0.75;">Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]</small>
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] <small style="opacity:0.75;">Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]</small>
</div>
=== Դիցաբանութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]</small>
# [[Մարի (դիցուհի)]] <small style="opacity:0.75;">Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]</small>
# [[Պասախաուն]] <small style="opacity:0.75;">Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] <small style="opacity:0.75;">Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]</small>
# [[Օլենցերօ]] <small style="opacity:0.75;">Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]</small>
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] <small style="opacity:0.75;">Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]</small>
</div>
<div style="clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։
</div>
== Արդիւնքներ ==
Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ <code><nowiki># [[Յօդուածին անունը]] ~~~</nowiki></code> ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ <code>#WALxEWKE</code> պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&startdate=2026-10-01&enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները -->
# [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Հովին սանտրը]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:14, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելայի մզկիթ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:28, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չիսթու]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:36, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասախաուն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:28, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:35, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Օլենցերօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:57, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լապուր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:09, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:52, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:03, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:10, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:25, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:36, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փինչօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան խնձորագինի]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 20:36, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չաքոլի]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 20:53, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սան Սեպասթիան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 12:54, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կիփուսքոա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:50, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:19, 19 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Արանցասուի սրբավայր]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:41, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սանթիմամինյէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:07, 15 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:02, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 20:35, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Շիպերոքօ Պոցա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:27, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկինեչէ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:20, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
[[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]]
# [[Կասթելուկաչէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 17:29, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալպոքա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:35, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիլպաօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 07:17, 26 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքայի ծառը]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պայոն]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC))
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:59, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կորպէյա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 18:31, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]])
# [[Անպոթօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Այսքոռի]] --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիառից]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էյպար]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարաքալտօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարտենաս Ռէալես]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:42, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էսթեյա-Լիսառա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:26, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
kincrqyr09lpxv5h0daijmz8wayva24
256261
256256
2026-10-30T21:07:26Z
Betty Kilerjian
83
/* Արդիւնքներ */
256261
wikitext
text/x-wiki
<div style="margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;">
[[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]]
<div style="margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;">WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ</div>
<div style="font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;">Պասքերու Երկիր</div>
<div style="font-size:1.1em;">Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս</div>
<div style="margin-top:0.3em; opacity:0.7;">1-31 Հոկտեմբեր 2026</div>
<div style="margin-top:0.9em;"><span style="display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;">{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} < 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} > 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}</span></div>
<div style="margin-top:0.8em;"><span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit§ion=2}} <span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;">Արձանագրուիլ</span>]</span> [[#Յօդուածներ|<span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;">Յօդուածներու ցանկը</span>]]</div>
</div>
{| style="float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;"
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Նիւթ
| Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ժամկէտ
| 1-31 Հոկտեմբեր 2026
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Կազմակերպիչներ
| WAL եւ EWKE
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Համակարգող
| [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Պիտակ
| <code>#WALxEWKE</code>
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ցանկ
| [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Զոյգ մրցոյթ
| [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]]
|}
'''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։
Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։
== Ինչպէ՞ս մասնակցիլ ==
# Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։
# Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։
# Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։
# Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք <code>#WALxEWKE</code>, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։
# Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։
'''Ինչ կը հաշուուի'''
* Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։
* Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։
* Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։
* Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։
== Մասնակիցներ ==
Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ <code><nowiki># ~~~</nowiki></code> գրելով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը -->
* --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:44, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:51, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)]]
== Յօդուածներ ==
Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։
<div style="margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''<br />
Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ.
<div style="margin-top:0.4em;">[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]</div>
</div>
=== Աշխարհագրութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկիր]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]</small>
# [[Պասքեր]] <small style="opacity:0.75;">Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]</small>
# [[Ալաւա]] <small style="opacity:0.75;">Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայա]] <small style="opacity:0.75;">Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոա]] <small style="opacity:0.75;">Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]</small>
# [[Լապուր]] <small style="opacity:0.75;">Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]</small>
# [[Ստորին Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]</small>
# [[Սուլ]] <small style="opacity:0.75;">Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]</small>
# [[Էնքլաւէ տէ Թրեւինիօ]] <small style="opacity:0.75;">Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]</small>
# [[Պիլպաօ]] <small style="opacity:0.75;">Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]</small>
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]] <small style="opacity:0.75;">Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]</small>
# [[Փամփլոնա]] <small style="opacity:0.75;">Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]</small>
# [[Սան Սեպասթիան]] <small style="opacity:0.75;">Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]</small>
# [[Պայոն]] <small style="opacity:0.75;">Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]</small>
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]] <small style="opacity:0.75;">Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]</small>
# [[Կորպէյա]] <small style="opacity:0.75;">Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]</small>
# [[Այսքոռի]] <small style="opacity:0.75;">Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]</small>
# [[Անպոթօ]] <small style="opacity:0.75;">Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]</small>
# [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] <small style="opacity:0.75;">Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]</small>
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]] <small style="opacity:0.75;">Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]</small>
# [[Պարտենաս Ռէալես]] <small style="opacity:0.75;">Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]</small>
# [[Կերնիքա]] <small style="opacity:0.75;">Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]</small>
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] <small style="opacity:0.75;">Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]</small>
# [[Թուտելա]] <small style="opacity:0.75;">Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]</small>
# [[Պիառից]] <small style="opacity:0.75;">Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]</small>
# [[Էյպար]] <small style="opacity:0.75;">Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]</small>
# [[Պարաքալտօ]] <small style="opacity:0.75;">Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]</small>
# [[Կասթելուկաչէ]] <small style="opacity:0.75;">Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]</small>
# [[Էսթեյա-Լիսառա]] <small style="opacity:0.75;">Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]</small>
</div>
=== Լեզու ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]</small>
# [[Միասնական պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]</small>
# [[Պասքերէնի բարբառներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]</small>
# [[Էուսքալցայնտիա]] <small style="opacity:0.75;">Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]</small>
# [[Պասքերու ծագում]] <small style="opacity:0.75;">Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]</small>
# [[Պասքերէնի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]</small>
# [[Պերցոլարիցա]] <small style="opacity:0.75;">Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]</small>
# [[Քոռիքա]] <small style="opacity:0.75;">Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]</small>
# [[Իքասթոլա]] <small style="opacity:0.75;">Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]</small>
# [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]</small>
</div>
=== Պատմութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]</small>
# [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]</small>
# [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] <small style="opacity:0.75;">Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]</small>
# [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] <small style="opacity:0.75;">War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]</small>
# [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]</small>
# [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] <small style="opacity:0.75;">Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]</small>
# [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]</small>
# [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] <small style="opacity:0.75;">End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]</small>
# [[Քարլիստական պատերազմներ]] <small style="opacity:0.75;">Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] <small style="opacity:0.75;">Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]</small>
# [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]</small>
# [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] <small style="opacity:0.75;">Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]</small>
</div>
=== Քաղաքականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]</small>
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]</small>
# [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] <small style="opacity:0.75;">Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]</small>
# [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] <small style="opacity:0.75;">Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]</small>
# [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] <small style="opacity:0.75;">Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] <small style="opacity:0.75;">Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]</small>
# [[Ապերցալէ ձախ]] <small style="opacity:0.75;">Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]</small>
# [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]</small>
</div>
=== Գրականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] <small style="opacity:0.75;">Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]</small>
# [[Կերօ (գիրք)]] <small style="opacity:0.75;">Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]</small>
# [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] <small style="opacity:0.75;">Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]</small>
# [[Փերու Ապարքա]] <small style="opacity:0.75;">Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]</small>
# [[Ծաղկային խաղեր]] <small style="opacity:0.75;">Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]</small>
# [[Կարոա (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]</small>
# [[Հառի էթա հեռի]] <small style="opacity:0.75;">Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]</small>
# [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] <small style="opacity:0.75;">Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]</small>
# [[Օպապաքոաք]] <small style="opacity:0.75;">Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]</small>
# [[Սերկաթիք փանփոշ]] <small style="opacity:0.75;">Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]</small>
# [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] <small style="opacity:0.75;">Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]</small>
# [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] <small style="opacity:0.75;">SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]</small>
# [[Թուիսթ (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]</small>
# [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]</small>
# [[Մինյան]] <small style="opacity:0.75;">Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]</small>
</div>
=== Լրատուամիջոցներ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]</small>
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]</small>
# [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա (EITB)]] <small style="opacity:0.75;">EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]</small>
# [[Խաքին (հանդէս)]] <small style="opacity:0.75;">Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]</small>
# [[Շիպերոքօ Պոցա]] <small style="opacity:0.75;">Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]</small>
</div>
=== Անձեր ===
♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Էնեքօ Արիսթա]] <small style="opacity:0.75;">Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]</small>
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] <small style="opacity:0.75;">Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]</small>
# [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] <small style="opacity:0.75;">Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]</small>
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] <small style="opacity:0.75;">Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]</small>
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]</small>
# [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] <small style="opacity:0.75;">Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]</small>
# [[Մանուէլ Լառամենտի]] <small style="opacity:0.75;">Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]</small>
# [[Էսթեպան Կարիպայ]] <small style="opacity:0.75;">Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]</small>
# [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] <small style="opacity:0.75;">Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]</small>
# [[Փետրօ Առուփէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]</small>
# [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] <small style="opacity:0.75;">François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]</small>
# [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]</small>
# [[Սապինօ Արանա]] <small style="opacity:0.75;">Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]</small>
# [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]</small>
# [[Չիլյարտեկի]] <small style="opacity:0.75;">Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]</small>
# [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]</small>
# [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]</small>
# [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]</small>
# [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]</small>
# [[Միկէլ Ինտուրայն]] <small style="opacity:0.75;">Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]</small>
# [[Մորիս Ռաւէլ]] <small style="opacity:0.75;">Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]</small>
# [[Միքել Լապոա]] <small style="opacity:0.75;">Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]</small>
# [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]</small>
</div>
=== Խոհանոց ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Փինչօ]] <small style="opacity:0.75;">Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]</small>
# [[Պասքեան խնձորագինի]] <small style="opacity:0.75;">Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]</small>
# [[Չաքոլի]] <small style="opacity:0.75;">Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]</small>
# [[Սակարտոթեկի]] <small style="opacity:0.75;">Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]</small>
# [[Փաչարան]] <small style="opacity:0.75;">Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]</small>
# [[Իտիասապալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]</small>
# [[Ռոնքալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]</small>
# [[Քալիմոչօ]] <small style="opacity:0.75;">Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]</small>
# [[Քոքոչա]] <small style="opacity:0.75;">Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]</small>
# [[Չոքօ]] <small style="opacity:0.75;">Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]</small>
</div>
=== Արուեստ եւ յուշարձաններ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Սանթիմամինյէ]] <small style="opacity:0.75;">Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]</small>
# [[Սորկինեչէ]] <small style="opacity:0.75;">Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]</small>
# [[Թուտելայի մզկիթ]] <small style="opacity:0.75;">Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]</small>
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] <small style="opacity:0.75;">Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]</small>
# [[Լէյրէի վանք]] <small style="opacity:0.75;">Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]</small>
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] <small style="opacity:0.75;">Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]</small>
# [[Արանցասուի սրբավայր]] <small style="opacity:0.75;">Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]</small>
# [[Հովին սանտրը]] <small style="opacity:0.75;">The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]</small>
# [[Կերնիքայի ծառը]] <small style="opacity:0.75;">Tree of Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola|eu]] · [[:en:Special:Search/ Tree of Gernika|en]]</small>
</div>
=== Երաժշտութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] <small style="opacity:0.75;">Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]</small>
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] <small style="opacity:0.75;">Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]</small>
# [[Չալափարթա]] <small style="opacity:0.75;">Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]</small>
# [[Ալպոքա]] <small style="opacity:0.75;">Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]</small>
# [[Չիսթու]] <small style="opacity:0.75;">Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]</small>
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]</small>
# [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] <small style="opacity:0.75;">Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]</small>
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] <small style="opacity:0.75;">Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]</small>
</div>
=== Դիցաբանութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]</small>
# [[Մարի (դիցուհի)]] <small style="opacity:0.75;">Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]</small>
# [[Պասախաուն]] <small style="opacity:0.75;">Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] <small style="opacity:0.75;">Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]</small>
# [[Օլենցերօ]] <small style="opacity:0.75;">Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]</small>
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] <small style="opacity:0.75;">Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]</small>
</div>
<div style="clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։
</div>
== Արդիւնքներ ==
Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ <code><nowiki># [[Յօդուածին անունը]] ~~~</nowiki></code> ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ <code>#WALxEWKE</code> պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&startdate=2026-10-01&enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները -->
# [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Հովին սանտրը]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:14, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելայի մզկիթ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:28, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չիսթու]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:36, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասախաուն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:28, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:35, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Օլենցերօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:57, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լապուր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:09, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:52, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:03, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:10, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:25, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:36, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փինչօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան խնձորագինի]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 20:36, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չաքոլի]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 20:53, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փաչարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:07, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սան Սեպասթիան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 12:54, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կիփուսքոա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:50, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:19, 19 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Արանցասուի սրբավայր]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:41, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սանթիմամինյէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:07, 15 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:02, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 20:35, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Շիպերոքօ Պոցա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:27, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկինեչէ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:20, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
[[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]]
# [[Կասթելուկաչէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 17:29, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալպոքա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:35, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիլպաօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 07:17, 26 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքայի ծառը]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պայոն]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC))
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:59, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կորպէյա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 18:31, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]])
# [[Անպոթօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Այսքոռի]] --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիառից]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էյպար]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարաքալտօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարտենաս Ռէալես]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:42, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էսթեյա-Լիսառա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:26, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
ba55q4mazjn3upatkb44z2ghv3giv8s
256269
256261
2026-10-30T21:15:51Z
Betty Kilerjian
83
/* Արդիւնքներ */
256269
wikitext
text/x-wiki
<div style="margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;">
[[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]]
<div style="margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;">WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ</div>
<div style="font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;">Պասքերու Երկիր</div>
<div style="font-size:1.1em;">Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս</div>
<div style="margin-top:0.3em; opacity:0.7;">1-31 Հոկտեմբեր 2026</div>
<div style="margin-top:0.9em;"><span style="display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;">{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} < 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} > 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}</span></div>
<div style="margin-top:0.8em;"><span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit§ion=2}} <span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;">Արձանագրուիլ</span>]</span> [[#Յօդուածներ|<span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;">Յօդուածներու ցանկը</span>]]</div>
</div>
{| style="float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;"
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Նիւթ
| Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ժամկէտ
| 1-31 Հոկտեմբեր 2026
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Կազմակերպիչներ
| WAL եւ EWKE
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Համակարգող
| [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Պիտակ
| <code>#WALxEWKE</code>
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ցանկ
| [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Զոյգ մրցոյթ
| [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]]
|}
'''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։
Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։
== Ինչպէ՞ս մասնակցիլ ==
# Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։
# Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։
# Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։
# Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք <code>#WALxEWKE</code>, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։
# Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։
'''Ինչ կը հաշուուի'''
* Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։
* Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։
* Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։
* Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։
== Մասնակիցներ ==
Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ <code><nowiki># ~~~</nowiki></code> գրելով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը -->
* --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:44, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:51, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)]]
== Յօդուածներ ==
Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։
<div style="margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''<br />
Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ.
<div style="margin-top:0.4em;">[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]</div>
</div>
=== Աշխարհագրութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկիր]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]</small>
# [[Պասքեր]] <small style="opacity:0.75;">Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]</small>
# [[Ալաւա]] <small style="opacity:0.75;">Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայա]] <small style="opacity:0.75;">Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոա]] <small style="opacity:0.75;">Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]</small>
# [[Լապուր]] <small style="opacity:0.75;">Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]</small>
# [[Ստորին Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]</small>
# [[Սուլ]] <small style="opacity:0.75;">Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]</small>
# [[Էնքլաւէ տէ Թրեւինիօ]] <small style="opacity:0.75;">Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]</small>
# [[Պիլպաօ]] <small style="opacity:0.75;">Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]</small>
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]] <small style="opacity:0.75;">Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]</small>
# [[Փամփլոնա]] <small style="opacity:0.75;">Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]</small>
# [[Սան Սեպասթիան]] <small style="opacity:0.75;">Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]</small>
# [[Պայոն]] <small style="opacity:0.75;">Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]</small>
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]] <small style="opacity:0.75;">Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]</small>
# [[Կորպէյա]] <small style="opacity:0.75;">Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]</small>
# [[Այսքոռի]] <small style="opacity:0.75;">Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]</small>
# [[Անպոթօ]] <small style="opacity:0.75;">Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]</small>
# [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] <small style="opacity:0.75;">Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]</small>
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]] <small style="opacity:0.75;">Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]</small>
# [[Պարտենաս Ռէալես]] <small style="opacity:0.75;">Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]</small>
# [[Կերնիքա]] <small style="opacity:0.75;">Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]</small>
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] <small style="opacity:0.75;">Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]</small>
# [[Թուտելա]] <small style="opacity:0.75;">Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]</small>
# [[Պիառից]] <small style="opacity:0.75;">Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]</small>
# [[Էյպար]] <small style="opacity:0.75;">Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]</small>
# [[Պարաքալտօ]] <small style="opacity:0.75;">Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]</small>
# [[Կասթելուկաչէ]] <small style="opacity:0.75;">Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]</small>
# [[Էսթեյա-Լիսառա]] <small style="opacity:0.75;">Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]</small>
</div>
=== Լեզու ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]</small>
# [[Միասնական պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]</small>
# [[Պասքերէնի բարբառներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]</small>
# [[Էուսքալցայնտիա]] <small style="opacity:0.75;">Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]</small>
# [[Պասքերու ծագում]] <small style="opacity:0.75;">Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]</small>
# [[Պասքերէնի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]</small>
# [[Պերցոլարիցա]] <small style="opacity:0.75;">Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]</small>
# [[Քոռիքա]] <small style="opacity:0.75;">Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]</small>
# [[Իքասթոլա]] <small style="opacity:0.75;">Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]</small>
# [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]</small>
</div>
=== Պատմութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]</small>
# [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]</small>
# [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] <small style="opacity:0.75;">Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]</small>
# [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] <small style="opacity:0.75;">War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]</small>
# [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]</small>
# [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] <small style="opacity:0.75;">Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]</small>
# [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]</small>
# [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] <small style="opacity:0.75;">End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]</small>
# [[Քարլիստական պատերազմներ]] <small style="opacity:0.75;">Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] <small style="opacity:0.75;">Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]</small>
# [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]</small>
# [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] <small style="opacity:0.75;">Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]</small>
</div>
=== Քաղաքականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]</small>
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]</small>
# [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] <small style="opacity:0.75;">Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]</small>
# [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] <small style="opacity:0.75;">Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]</small>
# [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] <small style="opacity:0.75;">Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] <small style="opacity:0.75;">Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]</small>
# [[Ապերցալէ ձախ]] <small style="opacity:0.75;">Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]</small>
# [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]</small>
</div>
=== Գրականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] <small style="opacity:0.75;">Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]</small>
# [[Կերօ (գիրք)]] <small style="opacity:0.75;">Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]</small>
# [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] <small style="opacity:0.75;">Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]</small>
# [[Փերու Ապարքա]] <small style="opacity:0.75;">Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]</small>
# [[Ծաղկային խաղեր]] <small style="opacity:0.75;">Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]</small>
# [[Կարոա (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]</small>
# [[Հառի էթա հեռի]] <small style="opacity:0.75;">Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]</small>
# [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] <small style="opacity:0.75;">Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]</small>
# [[Օպապաքոաք]] <small style="opacity:0.75;">Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]</small>
# [[Սերկաթիք փանփոշ]] <small style="opacity:0.75;">Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]</small>
# [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] <small style="opacity:0.75;">Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]</small>
# [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] <small style="opacity:0.75;">SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]</small>
# [[Թուիսթ (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]</small>
# [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]</small>
# [[Մինյան]] <small style="opacity:0.75;">Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]</small>
</div>
=== Լրատուամիջոցներ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]</small>
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]</small>
# [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա (EITB)]] <small style="opacity:0.75;">EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]</small>
# [[Խաքին (հանդէս)]] <small style="opacity:0.75;">Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]</small>
# [[Շիպերոքօ Պոցա]] <small style="opacity:0.75;">Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]</small>
</div>
=== Անձեր ===
♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Էնեքօ Արիսթա]] <small style="opacity:0.75;">Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]</small>
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] <small style="opacity:0.75;">Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]</small>
# [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] <small style="opacity:0.75;">Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]</small>
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] <small style="opacity:0.75;">Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]</small>
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]</small>
# [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] <small style="opacity:0.75;">Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]</small>
# [[Մանուէլ Լառամենտի]] <small style="opacity:0.75;">Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]</small>
# [[Էսթեպան Կարիպայ]] <small style="opacity:0.75;">Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]</small>
# [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] <small style="opacity:0.75;">Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]</small>
# [[Փետրօ Առուփէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]</small>
# [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] <small style="opacity:0.75;">François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]</small>
# [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]</small>
# [[Սապինօ Արանա]] <small style="opacity:0.75;">Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]</small>
# [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]</small>
# [[Չիլյարտեկի]] <small style="opacity:0.75;">Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]</small>
# [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]</small>
# [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]</small>
# [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]</small>
# [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]</small>
# [[Միկէլ Ինտուրայն]] <small style="opacity:0.75;">Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]</small>
# [[Մորիս Ռաւէլ]] <small style="opacity:0.75;">Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]</small>
# [[Միքել Լապոա]] <small style="opacity:0.75;">Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]</small>
# [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]</small>
</div>
=== Խոհանոց ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Փինչօ]] <small style="opacity:0.75;">Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]</small>
# [[Պասքեան խնձորագինի]] <small style="opacity:0.75;">Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]</small>
# [[Չաքոլի]] <small style="opacity:0.75;">Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]</small>
# [[Սակարտոթեկի]] <small style="opacity:0.75;">Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]</small>
# [[Փաչարան]] <small style="opacity:0.75;">Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]</small>
# [[Իտիասապալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]</small>
# [[Ռոնքալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]</small>
# [[Քալիմոչօ]] <small style="opacity:0.75;">Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]</small>
# [[Քոքոչա]] <small style="opacity:0.75;">Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]</small>
# [[Չոքօ]] <small style="opacity:0.75;">Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]</small>
</div>
=== Արուեստ եւ յուշարձաններ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Սանթիմամինյէ]] <small style="opacity:0.75;">Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]</small>
# [[Սորկինեչէ]] <small style="opacity:0.75;">Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]</small>
# [[Թուտելայի մզկիթ]] <small style="opacity:0.75;">Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]</small>
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] <small style="opacity:0.75;">Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]</small>
# [[Լէյրէի վանք]] <small style="opacity:0.75;">Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]</small>
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] <small style="opacity:0.75;">Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]</small>
# [[Արանցասուի սրբավայր]] <small style="opacity:0.75;">Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]</small>
# [[Հովին սանտրը]] <small style="opacity:0.75;">The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]</small>
# [[Կերնիքայի ծառը]] <small style="opacity:0.75;">Tree of Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola|eu]] · [[:en:Special:Search/ Tree of Gernika|en]]</small>
</div>
=== Երաժշտութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] <small style="opacity:0.75;">Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]</small>
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] <small style="opacity:0.75;">Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]</small>
# [[Չալափարթա]] <small style="opacity:0.75;">Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]</small>
# [[Ալպոքա]] <small style="opacity:0.75;">Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]</small>
# [[Չիսթու]] <small style="opacity:0.75;">Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]</small>
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]</small>
# [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] <small style="opacity:0.75;">Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]</small>
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] <small style="opacity:0.75;">Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]</small>
</div>
=== Դիցաբանութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]</small>
# [[Մարի (դիցուհի)]] <small style="opacity:0.75;">Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]</small>
# [[Պասախաուն]] <small style="opacity:0.75;">Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] <small style="opacity:0.75;">Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]</small>
# [[Օլենցերօ]] <small style="opacity:0.75;">Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]</small>
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] <small style="opacity:0.75;">Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]</small>
</div>
<div style="clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։
</div>
== Արդիւնքներ ==
Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ <code><nowiki># [[Յօդուածին անունը]] ~~~</nowiki></code> ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ <code>#WALxEWKE</code> պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&startdate=2026-10-01&enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները -->
# [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Հովին սանտրը]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:14, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելայի մզկիթ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:28, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չիսթու]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:36, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասախաուն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:28, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:35, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Օլենցերօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:57, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լապուր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:09, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:52, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:03, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:10, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:25, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:36, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փինչօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան խնձորագինի]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 20:36, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չաքոլի]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 20:53, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փաչարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:07, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Իտիասապալ պանիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:15, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սան Սեպասթիան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 12:54, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կիփուսքոա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:50, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:19, 19 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Արանցասուի սրբավայր]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:41, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սանթիմամինյէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:07, 15 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:02, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 20:35, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Շիպերոքօ Պոցա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:27, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկինեչէ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:20, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
[[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]]
# [[Կասթելուկաչէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 17:29, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալպոքա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:35, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիլպաօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 07:17, 26 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքայի ծառը]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պայոն]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC))
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:59, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կորպէյա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 18:31, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]])
# [[Անպոթօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Այսքոռի]] --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիառից]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էյպար]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարաքալտօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարտենաս Ռէալես]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:42, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էսթեյա-Լիսառա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:26, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
fkd263o4euih9stc46yaubep0w0igak
256273
256269
2026-10-30T21:23:51Z
Betty Kilerjian
83
/* Արդիւնքներ */
256273
wikitext
text/x-wiki
<div style="margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;">
[[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]]
<div style="margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;">WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ</div>
<div style="font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;">Պասքերու Երկիր</div>
<div style="font-size:1.1em;">Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս</div>
<div style="margin-top:0.3em; opacity:0.7;">1-31 Հոկտեմբեր 2026</div>
<div style="margin-top:0.9em;"><span style="display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;">{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} < 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} > 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}</span></div>
<div style="margin-top:0.8em;"><span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit§ion=2}} <span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;">Արձանագրուիլ</span>]</span> [[#Յօդուածներ|<span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;">Յօդուածներու ցանկը</span>]]</div>
</div>
{| style="float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;"
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Նիւթ
| Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ժամկէտ
| 1-31 Հոկտեմբեր 2026
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Կազմակերպիչներ
| WAL եւ EWKE
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Համակարգող
| [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Պիտակ
| <code>#WALxEWKE</code>
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ցանկ
| [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Զոյգ մրցոյթ
| [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]]
|}
'''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։
Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։
== Ինչպէ՞ս մասնակցիլ ==
# Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։
# Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։
# Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։
# Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք <code>#WALxEWKE</code>, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։
# Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։
'''Ինչ կը հաշուուի'''
* Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։
* Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։
* Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։
* Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։
== Մասնակիցներ ==
Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ <code><nowiki># ~~~</nowiki></code> գրելով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը -->
* --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:44, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:51, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)]]
== Յօդուածներ ==
Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։
<div style="margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''<br />
Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ.
<div style="margin-top:0.4em;">[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]</div>
</div>
=== Աշխարհագրութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկիր]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]</small>
# [[Պասքեր]] <small style="opacity:0.75;">Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]</small>
# [[Ալաւա]] <small style="opacity:0.75;">Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայա]] <small style="opacity:0.75;">Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոա]] <small style="opacity:0.75;">Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]</small>
# [[Լապուր]] <small style="opacity:0.75;">Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]</small>
# [[Ստորին Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]</small>
# [[Սուլ]] <small style="opacity:0.75;">Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]</small>
# [[Էնքլաւէ տէ Թրեւինիօ]] <small style="opacity:0.75;">Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]</small>
# [[Պիլպաօ]] <small style="opacity:0.75;">Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]</small>
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]] <small style="opacity:0.75;">Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]</small>
# [[Փամփլոնա]] <small style="opacity:0.75;">Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]</small>
# [[Սան Սեպասթիան]] <small style="opacity:0.75;">Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]</small>
# [[Պայոն]] <small style="opacity:0.75;">Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]</small>
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]] <small style="opacity:0.75;">Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]</small>
# [[Կորպէյա]] <small style="opacity:0.75;">Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]</small>
# [[Այսքոռի]] <small style="opacity:0.75;">Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]</small>
# [[Անպոթօ]] <small style="opacity:0.75;">Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]</small>
# [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] <small style="opacity:0.75;">Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]</small>
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]] <small style="opacity:0.75;">Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]</small>
# [[Պարտենաս Ռէալես]] <small style="opacity:0.75;">Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]</small>
# [[Կերնիքա]] <small style="opacity:0.75;">Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]</small>
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] <small style="opacity:0.75;">Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]</small>
# [[Թուտելա]] <small style="opacity:0.75;">Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]</small>
# [[Պիառից]] <small style="opacity:0.75;">Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]</small>
# [[Էյպար]] <small style="opacity:0.75;">Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]</small>
# [[Պարաքալտօ]] <small style="opacity:0.75;">Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]</small>
# [[Կասթելուկաչէ]] <small style="opacity:0.75;">Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]</small>
# [[Էսթեյա-Լիսառա]] <small style="opacity:0.75;">Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]</small>
</div>
=== Լեզու ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]</small>
# [[Միասնական պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]</small>
# [[Պասքերէնի բարբառներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]</small>
# [[Էուսքալցայնտիա]] <small style="opacity:0.75;">Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]</small>
# [[Պասքերու ծագում]] <small style="opacity:0.75;">Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]</small>
# [[Պասքերէնի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]</small>
# [[Պերցոլարիցա]] <small style="opacity:0.75;">Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]</small>
# [[Քոռիքա]] <small style="opacity:0.75;">Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]</small>
# [[Իքասթոլա]] <small style="opacity:0.75;">Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]</small>
# [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]</small>
</div>
=== Պատմութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]</small>
# [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]</small>
# [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] <small style="opacity:0.75;">Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]</small>
# [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] <small style="opacity:0.75;">War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]</small>
# [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]</small>
# [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] <small style="opacity:0.75;">Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]</small>
# [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]</small>
# [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] <small style="opacity:0.75;">End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]</small>
# [[Քարլիստական պատերազմներ]] <small style="opacity:0.75;">Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] <small style="opacity:0.75;">Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]</small>
# [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]</small>
# [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] <small style="opacity:0.75;">Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]</small>
</div>
=== Քաղաքականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]</small>
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]</small>
# [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] <small style="opacity:0.75;">Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]</small>
# [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] <small style="opacity:0.75;">Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]</small>
# [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] <small style="opacity:0.75;">Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] <small style="opacity:0.75;">Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]</small>
# [[Ապերցալէ ձախ]] <small style="opacity:0.75;">Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]</small>
# [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]</small>
</div>
=== Գրականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] <small style="opacity:0.75;">Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]</small>
# [[Կերօ (գիրք)]] <small style="opacity:0.75;">Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]</small>
# [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] <small style="opacity:0.75;">Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]</small>
# [[Փերու Ապարքա]] <small style="opacity:0.75;">Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]</small>
# [[Ծաղկային խաղեր]] <small style="opacity:0.75;">Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]</small>
# [[Կարոա (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]</small>
# [[Հառի էթա հեռի]] <small style="opacity:0.75;">Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]</small>
# [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] <small style="opacity:0.75;">Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]</small>
# [[Օպապաքոաք]] <small style="opacity:0.75;">Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]</small>
# [[Սերկաթիք փանփոշ]] <small style="opacity:0.75;">Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]</small>
# [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] <small style="opacity:0.75;">Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]</small>
# [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] <small style="opacity:0.75;">SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]</small>
# [[Թուիսթ (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]</small>
# [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]</small>
# [[Մինյան]] <small style="opacity:0.75;">Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]</small>
</div>
=== Լրատուամիջոցներ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]</small>
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]</small>
# [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա (EITB)]] <small style="opacity:0.75;">EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]</small>
# [[Խաքին (հանդէս)]] <small style="opacity:0.75;">Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]</small>
# [[Շիպերոքօ Պոցա]] <small style="opacity:0.75;">Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]</small>
</div>
=== Անձեր ===
♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Էնեքօ Արիսթա]] <small style="opacity:0.75;">Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]</small>
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] <small style="opacity:0.75;">Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]</small>
# [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] <small style="opacity:0.75;">Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]</small>
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] <small style="opacity:0.75;">Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]</small>
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]</small>
# [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] <small style="opacity:0.75;">Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]</small>
# [[Մանուէլ Լառամենտի]] <small style="opacity:0.75;">Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]</small>
# [[Էսթեպան Կարիպայ]] <small style="opacity:0.75;">Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]</small>
# [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] <small style="opacity:0.75;">Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]</small>
# [[Փետրօ Առուփէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]</small>
# [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] <small style="opacity:0.75;">François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]</small>
# [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]</small>
# [[Սապինօ Արանա]] <small style="opacity:0.75;">Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]</small>
# [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]</small>
# [[Չիլյարտեկի]] <small style="opacity:0.75;">Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]</small>
# [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]</small>
# [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]</small>
# [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]</small>
# [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]</small>
# [[Միկէլ Ինտուրայն]] <small style="opacity:0.75;">Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]</small>
# [[Մորիս Ռաւէլ]] <small style="opacity:0.75;">Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]</small>
# [[Միքել Լապոա]] <small style="opacity:0.75;">Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]</small>
# [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]</small>
</div>
=== Խոհանոց ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Փինչօ]] <small style="opacity:0.75;">Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]</small>
# [[Պասքեան խնձորագինի]] <small style="opacity:0.75;">Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]</small>
# [[Չաքոլի]] <small style="opacity:0.75;">Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]</small>
# [[Սակարտոթեկի]] <small style="opacity:0.75;">Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]</small>
# [[Փաչարան]] <small style="opacity:0.75;">Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]</small>
# [[Իտիասապալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]</small>
# [[Ռոնքալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]</small>
# [[Քալիմոչօ]] <small style="opacity:0.75;">Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]</small>
# [[Քոքոչա]] <small style="opacity:0.75;">Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]</small>
# [[Չոքօ]] <small style="opacity:0.75;">Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]</small>
</div>
=== Արուեստ եւ յուշարձաններ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Սանթիմամինյէ]] <small style="opacity:0.75;">Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]</small>
# [[Սորկինեչէ]] <small style="opacity:0.75;">Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]</small>
# [[Թուտելայի մզկիթ]] <small style="opacity:0.75;">Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]</small>
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] <small style="opacity:0.75;">Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]</small>
# [[Լէյրէի վանք]] <small style="opacity:0.75;">Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]</small>
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] <small style="opacity:0.75;">Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]</small>
# [[Արանցասուի սրբավայր]] <small style="opacity:0.75;">Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]</small>
# [[Հովին սանտրը]] <small style="opacity:0.75;">The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]</small>
# [[Կերնիքայի ծառը]] <small style="opacity:0.75;">Tree of Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola|eu]] · [[:en:Special:Search/ Tree of Gernika|en]]</small>
</div>
=== Երաժշտութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] <small style="opacity:0.75;">Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]</small>
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] <small style="opacity:0.75;">Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]</small>
# [[Չալափարթա]] <small style="opacity:0.75;">Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]</small>
# [[Ալպոքա]] <small style="opacity:0.75;">Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]</small>
# [[Չիսթու]] <small style="opacity:0.75;">Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]</small>
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]</small>
# [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] <small style="opacity:0.75;">Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]</small>
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] <small style="opacity:0.75;">Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]</small>
</div>
=== Դիցաբանութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]</small>
# [[Մարի (դիցուհի)]] <small style="opacity:0.75;">Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]</small>
# [[Պասախաուն]] <small style="opacity:0.75;">Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] <small style="opacity:0.75;">Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]</small>
# [[Օլենցերօ]] <small style="opacity:0.75;">Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]</small>
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] <small style="opacity:0.75;">Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]</small>
</div>
<div style="clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։
</div>
== Արդիւնքներ ==
Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ <code><nowiki># [[Յօդուածին անունը]] ~~~</nowiki></code> ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ <code>#WALxEWKE</code> պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&startdate=2026-10-01&enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները -->
# [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Հովին սանտրը]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:14, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելայի մզկիթ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:28, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չիսթու]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:36, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասախաուն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:28, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:35, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Օլենցերօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:57, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լապուր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:09, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:52, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:03, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:10, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:25, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:36, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փինչօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան խնձորագինի]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 20:36, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չաքոլի]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 20:53, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փաչարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:07, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Իտիասապալ պանիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:15, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Քալիմոչօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:23, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սան Սեպասթիան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 12:54, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կիփուսքոա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:50, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:19, 19 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Արանցասուի սրբավայր]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:41, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սանթիմամինյէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:07, 15 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:02, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 20:35, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Շիպերոքօ Պոցա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:27, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկինեչէ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:20, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
[[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]]
# [[Կասթելուկաչէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 17:29, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալպոքա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:35, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիլպաօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 07:17, 26 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքայի ծառը]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պայոն]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC))
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:59, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կորպէյա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 18:31, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]])
# [[Անպոթօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Այսքոռի]] --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիառից]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էյպար]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարաքալտօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարտենաս Ռէալես]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:42, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էսթեյա-Լիսառա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:26, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
te8m2v7h614tgbx8zmnf13uxyzzx1l1
256275
256273
2026-10-30T21:59:42Z
HoMen
269
/* Արդիւնքներ */
256275
wikitext
text/x-wiki
<div style="margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;">
[[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]]
<div style="margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;">WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ</div>
<div style="font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;">Պասքերու Երկիր</div>
<div style="font-size:1.1em;">Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս</div>
<div style="margin-top:0.3em; opacity:0.7;">1-31 Հոկտեմբեր 2026</div>
<div style="margin-top:0.9em;"><span style="display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;">{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} < 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} > 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}</span></div>
<div style="margin-top:0.8em;"><span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit§ion=2}} <span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;">Արձանագրուիլ</span>]</span> [[#Յօդուածներ|<span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;">Յօդուածներու ցանկը</span>]]</div>
</div>
{| style="float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;"
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Նիւթ
| Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ժամկէտ
| 1-31 Հոկտեմբեր 2026
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Կազմակերպիչներ
| WAL եւ EWKE
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Համակարգող
| [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Պիտակ
| <code>#WALxEWKE</code>
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ցանկ
| [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Զոյգ մրցոյթ
| [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]]
|}
'''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։
Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։
== Ինչպէ՞ս մասնակցիլ ==
# Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։
# Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։
# Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։
# Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք <code>#WALxEWKE</code>, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։
# Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։
'''Ինչ կը հաշուուի'''
* Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։
* Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։
* Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։
* Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։
== Մասնակիցներ ==
Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ <code><nowiki># ~~~</nowiki></code> գրելով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը -->
* --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:44, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:51, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)]]
== Յօդուածներ ==
Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։
<div style="margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''<br />
Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ.
<div style="margin-top:0.4em;">[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]</div>
</div>
=== Աշխարհագրութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկիր]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]</small>
# [[Պասքեր]] <small style="opacity:0.75;">Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]</small>
# [[Ալաւա]] <small style="opacity:0.75;">Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայա]] <small style="opacity:0.75;">Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոա]] <small style="opacity:0.75;">Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]</small>
# [[Լապուր]] <small style="opacity:0.75;">Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]</small>
# [[Ստորին Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]</small>
# [[Սուլ]] <small style="opacity:0.75;">Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]</small>
# [[Էնքլաւէ տէ Թրեւինիօ]] <small style="opacity:0.75;">Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]</small>
# [[Պիլպաօ]] <small style="opacity:0.75;">Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]</small>
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]] <small style="opacity:0.75;">Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]</small>
# [[Փամփլոնա]] <small style="opacity:0.75;">Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]</small>
# [[Սան Սեպասթիան]] <small style="opacity:0.75;">Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]</small>
# [[Պայոն]] <small style="opacity:0.75;">Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]</small>
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]] <small style="opacity:0.75;">Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]</small>
# [[Կորպէյա]] <small style="opacity:0.75;">Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]</small>
# [[Այսքոռի]] <small style="opacity:0.75;">Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]</small>
# [[Անպոթօ]] <small style="opacity:0.75;">Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]</small>
# [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] <small style="opacity:0.75;">Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]</small>
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]] <small style="opacity:0.75;">Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]</small>
# [[Պարտենաս Ռէալես]] <small style="opacity:0.75;">Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]</small>
# [[Կերնիքա]] <small style="opacity:0.75;">Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]</small>
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] <small style="opacity:0.75;">Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]</small>
# [[Թուտելա]] <small style="opacity:0.75;">Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]</small>
# [[Պիառից]] <small style="opacity:0.75;">Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]</small>
# [[Էյպար]] <small style="opacity:0.75;">Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]</small>
# [[Պարաքալտօ]] <small style="opacity:0.75;">Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]</small>
# [[Կասթելուկաչէ]] <small style="opacity:0.75;">Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]</small>
# [[Էսթեյա-Լիսառա]] <small style="opacity:0.75;">Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]</small>
</div>
=== Լեզու ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]</small>
# [[Միասնական պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]</small>
# [[Պասքերէնի բարբառներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]</small>
# [[Էուսքալցայնտիա]] <small style="opacity:0.75;">Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]</small>
# [[Պասքերու ծագում]] <small style="opacity:0.75;">Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]</small>
# [[Պասքերէնի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]</small>
# [[Պերցոլարիցա]] <small style="opacity:0.75;">Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]</small>
# [[Քոռիքա]] <small style="opacity:0.75;">Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]</small>
# [[Իքասթոլա]] <small style="opacity:0.75;">Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]</small>
# [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]</small>
</div>
=== Պատմութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]</small>
# [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]</small>
# [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] <small style="opacity:0.75;">Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]</small>
# [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] <small style="opacity:0.75;">War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]</small>
# [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]</small>
# [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] <small style="opacity:0.75;">Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]</small>
# [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]</small>
# [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] <small style="opacity:0.75;">End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]</small>
# [[Քարլիստական պատերազմներ]] <small style="opacity:0.75;">Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] <small style="opacity:0.75;">Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]</small>
# [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]</small>
# [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] <small style="opacity:0.75;">Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]</small>
</div>
=== Քաղաքականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]</small>
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]</small>
# [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] <small style="opacity:0.75;">Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]</small>
# [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] <small style="opacity:0.75;">Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]</small>
# [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] <small style="opacity:0.75;">Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] <small style="opacity:0.75;">Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]</small>
# [[Ապերցալէ ձախ]] <small style="opacity:0.75;">Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]</small>
# [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]</small>
</div>
=== Գրականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] <small style="opacity:0.75;">Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]</small>
# [[Կերօ (գիրք)]] <small style="opacity:0.75;">Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]</small>
# [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] <small style="opacity:0.75;">Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]</small>
# [[Փերու Ապարքա]] <small style="opacity:0.75;">Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]</small>
# [[Ծաղկային խաղեր]] <small style="opacity:0.75;">Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]</small>
# [[Կարոա (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]</small>
# [[Հառի էթա հեռի]] <small style="opacity:0.75;">Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]</small>
# [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] <small style="opacity:0.75;">Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]</small>
# [[Օպապաքոաք]] <small style="opacity:0.75;">Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]</small>
# [[Սերկաթիք փանփոշ]] <small style="opacity:0.75;">Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]</small>
# [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] <small style="opacity:0.75;">Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]</small>
# [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] <small style="opacity:0.75;">SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]</small>
# [[Թուիսթ (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]</small>
# [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]</small>
# [[Մինյան]] <small style="opacity:0.75;">Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]</small>
</div>
=== Լրատուամիջոցներ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]</small>
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]</small>
# [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա (EITB)]] <small style="opacity:0.75;">EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]</small>
# [[Խաքին (հանդէս)]] <small style="opacity:0.75;">Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]</small>
# [[Շիպերոքօ Պոցա]] <small style="opacity:0.75;">Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]</small>
</div>
=== Անձեր ===
♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Էնեքօ Արիսթա]] <small style="opacity:0.75;">Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]</small>
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] <small style="opacity:0.75;">Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]</small>
# [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] <small style="opacity:0.75;">Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]</small>
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] <small style="opacity:0.75;">Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]</small>
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]</small>
# [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] <small style="opacity:0.75;">Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]</small>
# [[Մանուէլ Լառամենտի]] <small style="opacity:0.75;">Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]</small>
# [[Էսթեպան Կարիպայ]] <small style="opacity:0.75;">Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]</small>
# [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] <small style="opacity:0.75;">Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]</small>
# [[Փետրօ Առուփէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]</small>
# [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] <small style="opacity:0.75;">François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]</small>
# [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]</small>
# [[Սապինօ Արանա]] <small style="opacity:0.75;">Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]</small>
# [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]</small>
# [[Չիլյարտեկի]] <small style="opacity:0.75;">Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]</small>
# [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]</small>
# [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]</small>
# [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]</small>
# [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]</small>
# [[Միկէլ Ինտուրայն]] <small style="opacity:0.75;">Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]</small>
# [[Մորիս Ռաւէլ]] <small style="opacity:0.75;">Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]</small>
# [[Միքել Լապոա]] <small style="opacity:0.75;">Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]</small>
# [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]</small>
</div>
=== Խոհանոց ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Փինչօ]] <small style="opacity:0.75;">Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]</small>
# [[Պասքեան խնձորագինի]] <small style="opacity:0.75;">Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]</small>
# [[Չաքոլի]] <small style="opacity:0.75;">Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]</small>
# [[Սակարտոթեկի]] <small style="opacity:0.75;">Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]</small>
# [[Փաչարան]] <small style="opacity:0.75;">Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]</small>
# [[Իտիասապալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]</small>
# [[Ռոնքալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]</small>
# [[Քալիմոչօ]] <small style="opacity:0.75;">Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]</small>
# [[Քոքոչա]] <small style="opacity:0.75;">Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]</small>
# [[Չոքօ]] <small style="opacity:0.75;">Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]</small>
</div>
=== Արուեստ եւ յուշարձաններ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Սանթիմամինյէ]] <small style="opacity:0.75;">Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]</small>
# [[Սորկինեչէ]] <small style="opacity:0.75;">Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]</small>
# [[Թուտելայի մզկիթ]] <small style="opacity:0.75;">Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]</small>
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] <small style="opacity:0.75;">Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]</small>
# [[Լէյրէի վանք]] <small style="opacity:0.75;">Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]</small>
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] <small style="opacity:0.75;">Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]</small>
# [[Արանցասուի սրբավայր]] <small style="opacity:0.75;">Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]</small>
# [[Հովին սանտրը]] <small style="opacity:0.75;">The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]</small>
# [[Կերնիքայի ծառը]] <small style="opacity:0.75;">Tree of Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola|eu]] · [[:en:Special:Search/ Tree of Gernika|en]]</small>
</div>
=== Երաժշտութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] <small style="opacity:0.75;">Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]</small>
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] <small style="opacity:0.75;">Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]</small>
# [[Չալափարթա]] <small style="opacity:0.75;">Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]</small>
# [[Ալպոքա]] <small style="opacity:0.75;">Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]</small>
# [[Չիսթու]] <small style="opacity:0.75;">Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]</small>
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]</small>
# [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] <small style="opacity:0.75;">Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]</small>
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] <small style="opacity:0.75;">Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]</small>
</div>
=== Դիցաբանութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]</small>
# [[Մարի (դիցուհի)]] <small style="opacity:0.75;">Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]</small>
# [[Պասախաուն]] <small style="opacity:0.75;">Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] <small style="opacity:0.75;">Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]</small>
# [[Օլենցերօ]] <small style="opacity:0.75;">Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]</small>
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] <small style="opacity:0.75;">Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]</small>
</div>
<div style="clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։
</div>
== Արդիւնքներ ==
Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ <code><nowiki># [[Յօդուածին անունը]] ~~~</nowiki></code> ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ <code>#WALxEWKE</code> պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&startdate=2026-10-01&enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները -->
# [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Հովին սանտրը]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:14, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելայի մզկիթ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:28, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չիսթու]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:36, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասախաուն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:28, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:35, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Օլենցերօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:57, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լապուր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:09, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:52, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:03, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:10, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:25, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:36, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փինչօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան խնձորագինի]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 20:36, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չաքոլի]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 20:53, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փաչարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:07, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Իտիասապալ պանիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:15, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Քալիմոչօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:23, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սան Սեպասթիան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 12:54, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կիփուսքոա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:50, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:19, 19 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Արանցասուի սրբավայր]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:41, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սանթիմամինյէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:07, 15 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:02, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 20:35, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Շիպերոքօ Պոցա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:27, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկինեչէ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:20, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
[[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]]
# [[Կասթելուկաչէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 17:29, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալպոքա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:35, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիլպաօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 07:17, 26 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքայի ծառը]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պայոն]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC))
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:59, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կորպէյա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 18:31, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]])
# [[Անպոթօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Այսքոռի]] --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիառից]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էյպար]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարաքալտօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարտենաս Ռէալես]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:42, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էսթեյա-Լիսառա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:26, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնքլաւէ տէ Թրեւինիօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 21:59, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
a8msnj7mer7irifnt3pwyz8mad8ecqo
256279
256275
2026-10-31T10:52:11Z
Betty Kilerjian
83
/* Արդիւնքներ */
256279
wikitext
text/x-wiki
<div style="margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;">
[[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]]
<div style="margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;">WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ</div>
<div style="font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;">Պասքերու Երկիր</div>
<div style="font-size:1.1em;">Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս</div>
<div style="margin-top:0.3em; opacity:0.7;">1-31 Հոկտեմբեր 2026</div>
<div style="margin-top:0.9em;"><span style="display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;">{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} < 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} > 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}</span></div>
<div style="margin-top:0.8em;"><span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit§ion=2}} <span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;">Արձանագրուիլ</span>]</span> [[#Յօդուածներ|<span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;">Յօդուածներու ցանկը</span>]]</div>
</div>
{| style="float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;"
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Նիւթ
| Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ժամկէտ
| 1-31 Հոկտեմբեր 2026
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Կազմակերպիչներ
| WAL եւ EWKE
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Համակարգող
| [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Պիտակ
| <code>#WALxEWKE</code>
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ցանկ
| [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Զոյգ մրցոյթ
| [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]]
|}
'''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։
Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։
== Ինչպէ՞ս մասնակցիլ ==
# Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։
# Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։
# Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։
# Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք <code>#WALxEWKE</code>, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։
# Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։
'''Ինչ կը հաշուուի'''
* Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։
* Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։
* Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։
* Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։
== Մասնակիցներ ==
Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ <code><nowiki># ~~~</nowiki></code> գրելով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը -->
* --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:44, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:51, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)]]
== Յօդուածներ ==
Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։
<div style="margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''<br />
Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ.
<div style="margin-top:0.4em;">[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]</div>
</div>
=== Աշխարհագրութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկիր]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]</small>
# [[Պասքեր]] <small style="opacity:0.75;">Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]</small>
# [[Ալաւա]] <small style="opacity:0.75;">Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայա]] <small style="opacity:0.75;">Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոա]] <small style="opacity:0.75;">Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]</small>
# [[Լապուր]] <small style="opacity:0.75;">Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]</small>
# [[Ստորին Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]</small>
# [[Սուլ]] <small style="opacity:0.75;">Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]</small>
# [[Էնքլաւէ տէ Թրեւինիօ]] <small style="opacity:0.75;">Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]</small>
# [[Պիլպաօ]] <small style="opacity:0.75;">Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]</small>
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]] <small style="opacity:0.75;">Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]</small>
# [[Փամփլոնա]] <small style="opacity:0.75;">Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]</small>
# [[Սան Սեպասթիան]] <small style="opacity:0.75;">Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]</small>
# [[Պայոն]] <small style="opacity:0.75;">Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]</small>
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]] <small style="opacity:0.75;">Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]</small>
# [[Կորպէյա]] <small style="opacity:0.75;">Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]</small>
# [[Այսքոռի]] <small style="opacity:0.75;">Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]</small>
# [[Անպոթօ]] <small style="opacity:0.75;">Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]</small>
# [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] <small style="opacity:0.75;">Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]</small>
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]] <small style="opacity:0.75;">Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]</small>
# [[Պարտենաս Ռէալես]] <small style="opacity:0.75;">Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]</small>
# [[Կերնիքա]] <small style="opacity:0.75;">Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]</small>
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] <small style="opacity:0.75;">Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]</small>
# [[Թուտելա]] <small style="opacity:0.75;">Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]</small>
# [[Պիառից]] <small style="opacity:0.75;">Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]</small>
# [[Էյպար]] <small style="opacity:0.75;">Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]</small>
# [[Պարաքալտօ]] <small style="opacity:0.75;">Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]</small>
# [[Կասթելուկաչէ]] <small style="opacity:0.75;">Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]</small>
# [[Էսթեյա-Լիսառա]] <small style="opacity:0.75;">Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]</small>
</div>
=== Լեզու ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]</small>
# [[Միասնական պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]</small>
# [[Պասքերէնի բարբառներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]</small>
# [[Էուսքալցայնտիա]] <small style="opacity:0.75;">Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]</small>
# [[Պասքերու ծագում]] <small style="opacity:0.75;">Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]</small>
# [[Պասքերէնի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]</small>
# [[Պերցոլարիցա]] <small style="opacity:0.75;">Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]</small>
# [[Քոռիքա]] <small style="opacity:0.75;">Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]</small>
# [[Իքասթոլա]] <small style="opacity:0.75;">Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]</small>
# [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]</small>
</div>
=== Պատմութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]</small>
# [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]</small>
# [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] <small style="opacity:0.75;">Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]</small>
# [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] <small style="opacity:0.75;">War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]</small>
# [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]</small>
# [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] <small style="opacity:0.75;">Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]</small>
# [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]</small>
# [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] <small style="opacity:0.75;">End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]</small>
# [[Քարլիստական պատերազմներ]] <small style="opacity:0.75;">Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] <small style="opacity:0.75;">Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]</small>
# [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]</small>
# [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] <small style="opacity:0.75;">Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]</small>
</div>
=== Քաղաքականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]</small>
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]</small>
# [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] <small style="opacity:0.75;">Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]</small>
# [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] <small style="opacity:0.75;">Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]</small>
# [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] <small style="opacity:0.75;">Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] <small style="opacity:0.75;">Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]</small>
# [[Ապերցալէ ձախ]] <small style="opacity:0.75;">Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]</small>
# [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]</small>
</div>
=== Գրականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] <small style="opacity:0.75;">Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]</small>
# [[Կերօ (գիրք)]] <small style="opacity:0.75;">Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]</small>
# [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] <small style="opacity:0.75;">Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]</small>
# [[Փերու Ապարքա]] <small style="opacity:0.75;">Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]</small>
# [[Ծաղկային խաղեր]] <small style="opacity:0.75;">Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]</small>
# [[Կարոա (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]</small>
# [[Հառի էթա հեռի]] <small style="opacity:0.75;">Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]</small>
# [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] <small style="opacity:0.75;">Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]</small>
# [[Օպապաքոաք]] <small style="opacity:0.75;">Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]</small>
# [[Սերկաթիք փանփոշ]] <small style="opacity:0.75;">Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]</small>
# [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] <small style="opacity:0.75;">Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]</small>
# [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] <small style="opacity:0.75;">SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]</small>
# [[Թուիսթ (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]</small>
# [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]</small>
# [[Մինյան]] <small style="opacity:0.75;">Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]</small>
</div>
=== Լրատուամիջոցներ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]</small>
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]</small>
# [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա (EITB)]] <small style="opacity:0.75;">EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]</small>
# [[Խաքին (հանդէս)]] <small style="opacity:0.75;">Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]</small>
# [[Շիպերոքօ Պոցա]] <small style="opacity:0.75;">Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]</small>
</div>
=== Անձեր ===
♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Էնեքօ Արիսթա]] <small style="opacity:0.75;">Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]</small>
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] <small style="opacity:0.75;">Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]</small>
# [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] <small style="opacity:0.75;">Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]</small>
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] <small style="opacity:0.75;">Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]</small>
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]</small>
# [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] <small style="opacity:0.75;">Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]</small>
# [[Մանուէլ Լառամենտի]] <small style="opacity:0.75;">Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]</small>
# [[Էսթեպան Կարիպայ]] <small style="opacity:0.75;">Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]</small>
# [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] <small style="opacity:0.75;">Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]</small>
# [[Փետրօ Առուփէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]</small>
# [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] <small style="opacity:0.75;">François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]</small>
# [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]</small>
# [[Սապինօ Արանա]] <small style="opacity:0.75;">Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]</small>
# [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]</small>
# [[Չիլյարտեկի]] <small style="opacity:0.75;">Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]</small>
# [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]</small>
# [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]</small>
# [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]</small>
# [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]</small>
# [[Միկէլ Ինտուրայն]] <small style="opacity:0.75;">Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]</small>
# [[Մորիս Ռաւէլ]] <small style="opacity:0.75;">Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]</small>
# [[Միքել Լապոա]] <small style="opacity:0.75;">Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]</small>
# [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]</small>
</div>
=== Խոհանոց ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Փինչօ]] <small style="opacity:0.75;">Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]</small>
# [[Պասքեան խնձորագինի]] <small style="opacity:0.75;">Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]</small>
# [[Չաքոլի]] <small style="opacity:0.75;">Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]</small>
# [[Սակարտոթեկի]] <small style="opacity:0.75;">Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]</small>
# [[Փաչարան]] <small style="opacity:0.75;">Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]</small>
# [[Իտիասապալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]</small>
# [[Ռոնքալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]</small>
# [[Քալիմոչօ]] <small style="opacity:0.75;">Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]</small>
# [[Քոքոչա]] <small style="opacity:0.75;">Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]</small>
# [[Չոքօ]] <small style="opacity:0.75;">Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]</small>
</div>
=== Արուեստ եւ յուշարձաններ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Սանթիմամինյէ]] <small style="opacity:0.75;">Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]</small>
# [[Սորկինեչէ]] <small style="opacity:0.75;">Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]</small>
# [[Թուտելայի մզկիթ]] <small style="opacity:0.75;">Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]</small>
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] <small style="opacity:0.75;">Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]</small>
# [[Լէյրէի վանք]] <small style="opacity:0.75;">Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]</small>
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] <small style="opacity:0.75;">Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]</small>
# [[Արանցասուի սրբավայր]] <small style="opacity:0.75;">Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]</small>
# [[Հովին սանտրը]] <small style="opacity:0.75;">The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]</small>
# [[Կերնիքայի ծառը]] <small style="opacity:0.75;">Tree of Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola|eu]] · [[:en:Special:Search/ Tree of Gernika|en]]</small>
</div>
=== Երաժշտութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] <small style="opacity:0.75;">Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]</small>
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] <small style="opacity:0.75;">Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]</small>
# [[Չալափարթա]] <small style="opacity:0.75;">Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]</small>
# [[Ալպոքա]] <small style="opacity:0.75;">Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]</small>
# [[Չիսթու]] <small style="opacity:0.75;">Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]</small>
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]</small>
# [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] <small style="opacity:0.75;">Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]</small>
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] <small style="opacity:0.75;">Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]</small>
</div>
=== Դիցաբանութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]</small>
# [[Մարի (դիցուհի)]] <small style="opacity:0.75;">Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]</small>
# [[Պասախաուն]] <small style="opacity:0.75;">Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] <small style="opacity:0.75;">Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]</small>
# [[Օլենցերօ]] <small style="opacity:0.75;">Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]</small>
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] <small style="opacity:0.75;">Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]</small>
</div>
<div style="clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։
</div>
== Արդիւնքներ ==
Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ <code><nowiki># [[Յօդուածին անունը]] ~~~</nowiki></code> ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ <code>#WALxEWKE</code> պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&startdate=2026-10-01&enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները -->
# [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Հովին սանտրը]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:14, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելայի մզկիթ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:28, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չիսթու]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:36, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասախաուն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:28, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:35, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Օլենցերօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:57, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լապուր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:09, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:52, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:03, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:10, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:25, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:36, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փինչօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան խնձորագինի]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 20:36, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չաքոլի]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 20:53, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փաչարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:07, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Իտիասապալ պանիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:15, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Քալիմոչօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:23, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Քոքոչա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 31 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սան Սեպասթիան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 12:54, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կիփուսքոա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:50, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:19, 19 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Արանցասուի սրբավայր]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:41, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սանթիմամինյէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:07, 15 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:02, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 20:35, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Շիպերոքօ Պոցա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:27, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկինեչէ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:20, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
[[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]]
# [[Կասթելուկաչէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 17:29, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալպոքա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:35, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիլպաօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 07:17, 26 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքայի ծառը]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պայոն]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC))
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:59, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կորպէյա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 18:31, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]])
# [[Անպոթօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Այսքոռի]] --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիառից]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էյպար]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարաքալտօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարտենաս Ռէալես]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:42, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էսթեյա-Լիսառա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:26, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնքլաւէ տէ Թրեւինիօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 21:59, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
h78h4wll37ekcwz5wwj2vujbn8ebyw0
256284
256279
2026-10-31T11:00:02Z
Betty Kilerjian
83
/* Արդիւնքներ */
256284
wikitext
text/x-wiki
<div style="margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;">
[[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]]
<div style="margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;">WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ</div>
<div style="font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;">Պասքերու Երկիր</div>
<div style="font-size:1.1em;">Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս</div>
<div style="margin-top:0.3em; opacity:0.7;">1-31 Հոկտեմբեր 2026</div>
<div style="margin-top:0.9em;"><span style="display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;">{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} < 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} > 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}</span></div>
<div style="margin-top:0.8em;"><span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit§ion=2}} <span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;">Արձանագրուիլ</span>]</span> [[#Յօդուածներ|<span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;">Յօդուածներու ցանկը</span>]]</div>
</div>
{| style="float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;"
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Նիւթ
| Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ժամկէտ
| 1-31 Հոկտեմբեր 2026
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Կազմակերպիչներ
| WAL եւ EWKE
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Համակարգող
| [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Պիտակ
| <code>#WALxEWKE</code>
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ցանկ
| [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Զոյգ մրցոյթ
| [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]]
|}
'''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։
Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։
== Ինչպէ՞ս մասնակցիլ ==
# Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։
# Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։
# Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։
# Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք <code>#WALxEWKE</code>, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։
# Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։
'''Ինչ կը հաշուուի'''
* Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։
* Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։
* Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։
* Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։
== Մասնակիցներ ==
Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ <code><nowiki># ~~~</nowiki></code> գրելով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը -->
* --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:44, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:51, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)]]
== Յօդուածներ ==
Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։
<div style="margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''<br />
Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ.
<div style="margin-top:0.4em;">[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]</div>
</div>
=== Աշխարհագրութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկիր]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]</small>
# [[Պասքեր]] <small style="opacity:0.75;">Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]</small>
# [[Ալաւա]] <small style="opacity:0.75;">Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայա]] <small style="opacity:0.75;">Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոա]] <small style="opacity:0.75;">Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]</small>
# [[Լապուր]] <small style="opacity:0.75;">Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]</small>
# [[Ստորին Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]</small>
# [[Սուլ]] <small style="opacity:0.75;">Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]</small>
# [[Էնքլաւէ տէ Թրեւինիօ]] <small style="opacity:0.75;">Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]</small>
# [[Պիլպաօ]] <small style="opacity:0.75;">Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]</small>
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]] <small style="opacity:0.75;">Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]</small>
# [[Փամփլոնա]] <small style="opacity:0.75;">Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]</small>
# [[Սան Սեպասթիան]] <small style="opacity:0.75;">Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]</small>
# [[Պայոն]] <small style="opacity:0.75;">Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]</small>
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]] <small style="opacity:0.75;">Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]</small>
# [[Կորպէյա]] <small style="opacity:0.75;">Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]</small>
# [[Այսքոռի]] <small style="opacity:0.75;">Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]</small>
# [[Անպոթօ]] <small style="opacity:0.75;">Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]</small>
# [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] <small style="opacity:0.75;">Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]</small>
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]] <small style="opacity:0.75;">Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]</small>
# [[Պարտենաս Ռէալես]] <small style="opacity:0.75;">Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]</small>
# [[Կերնիքա]] <small style="opacity:0.75;">Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]</small>
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] <small style="opacity:0.75;">Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]</small>
# [[Թուտելա]] <small style="opacity:0.75;">Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]</small>
# [[Պիառից]] <small style="opacity:0.75;">Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]</small>
# [[Էյպար]] <small style="opacity:0.75;">Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]</small>
# [[Պարաքալտօ]] <small style="opacity:0.75;">Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]</small>
# [[Կասթելուկաչէ]] <small style="opacity:0.75;">Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]</small>
# [[Էսթեյա-Լիսառա]] <small style="opacity:0.75;">Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]</small>
</div>
=== Լեզու ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]</small>
# [[Միասնական պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]</small>
# [[Պասքերէնի բարբառներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]</small>
# [[Էուսքալցայնտիա]] <small style="opacity:0.75;">Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]</small>
# [[Պասքերու ծագում]] <small style="opacity:0.75;">Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]</small>
# [[Պասքերէնի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]</small>
# [[Պերցոլարիցա]] <small style="opacity:0.75;">Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]</small>
# [[Քոռիքա]] <small style="opacity:0.75;">Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]</small>
# [[Իքասթոլա]] <small style="opacity:0.75;">Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]</small>
# [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]</small>
</div>
=== Պատմութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]</small>
# [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]</small>
# [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] <small style="opacity:0.75;">Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]</small>
# [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] <small style="opacity:0.75;">War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]</small>
# [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]</small>
# [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] <small style="opacity:0.75;">Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]</small>
# [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]</small>
# [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] <small style="opacity:0.75;">End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]</small>
# [[Քարլիստական պատերազմներ]] <small style="opacity:0.75;">Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] <small style="opacity:0.75;">Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]</small>
# [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]</small>
# [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] <small style="opacity:0.75;">Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]</small>
</div>
=== Քաղաքականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]</small>
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]</small>
# [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] <small style="opacity:0.75;">Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]</small>
# [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] <small style="opacity:0.75;">Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]</small>
# [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] <small style="opacity:0.75;">Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] <small style="opacity:0.75;">Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]</small>
# [[Ապերցալէ ձախ]] <small style="opacity:0.75;">Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]</small>
# [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]</small>
</div>
=== Գրականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] <small style="opacity:0.75;">Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]</small>
# [[Կերօ (գիրք)]] <small style="opacity:0.75;">Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]</small>
# [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] <small style="opacity:0.75;">Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]</small>
# [[Փերու Ապարքա]] <small style="opacity:0.75;">Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]</small>
# [[Ծաղկային խաղեր]] <small style="opacity:0.75;">Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]</small>
# [[Կարոա (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]</small>
# [[Հառի էթա հեռի]] <small style="opacity:0.75;">Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]</small>
# [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] <small style="opacity:0.75;">Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]</small>
# [[Օպապաքոաք]] <small style="opacity:0.75;">Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]</small>
# [[Սերկաթիք փանփոշ]] <small style="opacity:0.75;">Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]</small>
# [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] <small style="opacity:0.75;">Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]</small>
# [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] <small style="opacity:0.75;">SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]</small>
# [[Թուիսթ (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]</small>
# [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]</small>
# [[Մինյան]] <small style="opacity:0.75;">Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]</small>
</div>
=== Լրատուամիջոցներ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]</small>
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]</small>
# [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա (EITB)]] <small style="opacity:0.75;">EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]</small>
# [[Խաքին (հանդէս)]] <small style="opacity:0.75;">Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]</small>
# [[Շիպերոքօ Պոցա]] <small style="opacity:0.75;">Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]</small>
</div>
=== Անձեր ===
♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Էնեքօ Արիսթա]] <small style="opacity:0.75;">Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]</small>
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] <small style="opacity:0.75;">Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]</small>
# [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] <small style="opacity:0.75;">Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]</small>
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] <small style="opacity:0.75;">Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]</small>
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]</small>
# [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] <small style="opacity:0.75;">Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]</small>
# [[Մանուէլ Լառամենտի]] <small style="opacity:0.75;">Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]</small>
# [[Էսթեպան Կարիպայ]] <small style="opacity:0.75;">Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]</small>
# [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] <small style="opacity:0.75;">Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]</small>
# [[Փետրօ Առուփէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]</small>
# [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] <small style="opacity:0.75;">François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]</small>
# [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]</small>
# [[Սապինօ Արանա]] <small style="opacity:0.75;">Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]</small>
# [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]</small>
# [[Չիլյարտեկի]] <small style="opacity:0.75;">Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]</small>
# [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]</small>
# [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]</small>
# [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]</small>
# [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]</small>
# [[Միկէլ Ինտուրայն]] <small style="opacity:0.75;">Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]</small>
# [[Մորիս Ռաւէլ]] <small style="opacity:0.75;">Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]</small>
# [[Միքել Լապոա]] <small style="opacity:0.75;">Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]</small>
# [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]</small>
</div>
=== Խոհանոց ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Փինչօ]] <small style="opacity:0.75;">Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]</small>
# [[Պասքեան խնձորագինի]] <small style="opacity:0.75;">Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]</small>
# [[Չաքոլի]] <small style="opacity:0.75;">Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]</small>
# [[Սակարտոթեկի]] <small style="opacity:0.75;">Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]</small>
# [[Փաչարան]] <small style="opacity:0.75;">Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]</small>
# [[Իտիասապալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]</small>
# [[Ռոնքալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]</small>
# [[Քալիմոչօ]] <small style="opacity:0.75;">Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]</small>
# [[Քոքոչա]] <small style="opacity:0.75;">Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]</small>
# [[Չոքօ]] <small style="opacity:0.75;">Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]</small>
</div>
=== Արուեստ եւ յուշարձաններ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Սանթիմամինյէ]] <small style="opacity:0.75;">Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]</small>
# [[Սորկինեչէ]] <small style="opacity:0.75;">Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]</small>
# [[Թուտելայի մզկիթ]] <small style="opacity:0.75;">Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]</small>
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] <small style="opacity:0.75;">Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]</small>
# [[Լէյրէի վանք]] <small style="opacity:0.75;">Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]</small>
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] <small style="opacity:0.75;">Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]</small>
# [[Արանցասուի սրբավայր]] <small style="opacity:0.75;">Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]</small>
# [[Հովին սանտրը]] <small style="opacity:0.75;">The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]</small>
# [[Կերնիքայի ծառը]] <small style="opacity:0.75;">Tree of Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola|eu]] · [[:en:Special:Search/ Tree of Gernika|en]]</small>
</div>
=== Երաժշտութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] <small style="opacity:0.75;">Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]</small>
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] <small style="opacity:0.75;">Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]</small>
# [[Չալափարթա]] <small style="opacity:0.75;">Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]</small>
# [[Ալպոքա]] <small style="opacity:0.75;">Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]</small>
# [[Չիսթու]] <small style="opacity:0.75;">Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]</small>
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]</small>
# [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] <small style="opacity:0.75;">Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]</small>
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] <small style="opacity:0.75;">Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]</small>
</div>
=== Դիցաբանութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]</small>
# [[Մարի (դիցուհի)]] <small style="opacity:0.75;">Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]</small>
# [[Պասախաուն]] <small style="opacity:0.75;">Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] <small style="opacity:0.75;">Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]</small>
# [[Օլենցերօ]] <small style="opacity:0.75;">Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]</small>
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] <small style="opacity:0.75;">Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]</small>
</div>
<div style="clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։
</div>
== Արդիւնքներ ==
Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ <code><nowiki># [[Յօդուածին անունը]] ~~~</nowiki></code> ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ <code>#WALxEWKE</code> պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&startdate=2026-10-01&enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները -->
# [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Հովին սանտրը]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:14, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելայի մզկիթ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:28, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չիսթու]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:36, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասախաուն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:28, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:35, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Օլենցերօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:57, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լապուր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:09, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:52, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:03, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:10, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:25, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:36, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փինչօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան խնձորագինի]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 20:36, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չաքոլի]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 20:53, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փաչարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:07, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Իտիասապալ պանիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:15, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Քալիմոչօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:23, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Քոքոչա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 31 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չոքօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:00, 31 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սան Սեպասթիան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 12:54, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կիփուսքոա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:50, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:19, 19 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Արանցասուի սրբավայր]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:41, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սանթիմամինյէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:07, 15 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:02, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 20:35, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Շիպերոքօ Պոցա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:27, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկինեչէ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:20, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
[[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]]
# [[Կասթելուկաչէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 17:29, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալպոքա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:35, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիլպաօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 07:17, 26 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքայի ծառը]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պայոն]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC))
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:59, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կորպէյա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 18:31, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]])
# [[Անպոթօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Այսքոռի]] --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիառից]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էյպար]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարաքալտօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարտենաս Ռէալես]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:42, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էսթեյա-Լիսառա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:26, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնքլաւէ տէ Թրեւինիօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 21:59, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
2z73ido2ttutmjtzwr1nlk336k0afdw
256288
256284
2026-10-31T11:18:30Z
Betty Kilerjian
83
/* Արդիւնքներ */
256288
wikitext
text/x-wiki
<div style="margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;">
[[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]]
<div style="margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;">WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ</div>
<div style="font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;">Պասքերու Երկիր</div>
<div style="font-size:1.1em;">Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս</div>
<div style="margin-top:0.3em; opacity:0.7;">1-31 Հոկտեմբեր 2026</div>
<div style="margin-top:0.9em;"><span style="display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;">{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} < 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} > 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}</span></div>
<div style="margin-top:0.8em;"><span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit§ion=2}} <span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;">Արձանագրուիլ</span>]</span> [[#Յօդուածներ|<span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;">Յօդուածներու ցանկը</span>]]</div>
</div>
{| style="float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;"
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Նիւթ
| Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ժամկէտ
| 1-31 Հոկտեմբեր 2026
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Կազմակերպիչներ
| WAL եւ EWKE
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Համակարգող
| [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Պիտակ
| <code>#WALxEWKE</code>
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ցանկ
| [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Զոյգ մրցոյթ
| [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]]
|}
'''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։
Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։
== Ինչպէ՞ս մասնակցիլ ==
# Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։
# Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։
# Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։
# Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք <code>#WALxEWKE</code>, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։
# Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։
'''Ինչ կը հաշուուի'''
* Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։
* Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։
* Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։
* Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։
== Մասնակիցներ ==
Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ <code><nowiki># ~~~</nowiki></code> գրելով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը -->
* --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:44, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:51, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)]]
== Յօդուածներ ==
Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։
<div style="margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''<br />
Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ.
<div style="margin-top:0.4em;">[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]</div>
</div>
=== Աշխարհագրութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկիր]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]</small>
# [[Պասքեր]] <small style="opacity:0.75;">Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]</small>
# [[Ալաւա]] <small style="opacity:0.75;">Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայա]] <small style="opacity:0.75;">Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոա]] <small style="opacity:0.75;">Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]</small>
# [[Լապուր]] <small style="opacity:0.75;">Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]</small>
# [[Ստորին Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]</small>
# [[Սուլ]] <small style="opacity:0.75;">Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]</small>
# [[Էնքլաւէ տէ Թրեւինիօ]] <small style="opacity:0.75;">Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]</small>
# [[Պիլպաօ]] <small style="opacity:0.75;">Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]</small>
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]] <small style="opacity:0.75;">Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]</small>
# [[Փամփլոնա]] <small style="opacity:0.75;">Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]</small>
# [[Սան Սեպասթիան]] <small style="opacity:0.75;">Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]</small>
# [[Պայոն]] <small style="opacity:0.75;">Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]</small>
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]] <small style="opacity:0.75;">Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]</small>
# [[Կորպէյա]] <small style="opacity:0.75;">Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]</small>
# [[Այսքոռի]] <small style="opacity:0.75;">Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]</small>
# [[Անպոթօ]] <small style="opacity:0.75;">Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]</small>
# [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] <small style="opacity:0.75;">Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]</small>
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]] <small style="opacity:0.75;">Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]</small>
# [[Պարտենաս Ռէալես]] <small style="opacity:0.75;">Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]</small>
# [[Կերնիքա]] <small style="opacity:0.75;">Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]</small>
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] <small style="opacity:0.75;">Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]</small>
# [[Թուտելա]] <small style="opacity:0.75;">Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]</small>
# [[Պիառից]] <small style="opacity:0.75;">Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]</small>
# [[Էյպար]] <small style="opacity:0.75;">Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]</small>
# [[Պարաքալտօ]] <small style="opacity:0.75;">Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]</small>
# [[Կասթելուկաչէ]] <small style="opacity:0.75;">Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]</small>
# [[Էսթեյա-Լիսառա]] <small style="opacity:0.75;">Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]</small>
</div>
=== Լեզու ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]</small>
# [[Միասնական պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]</small>
# [[Պասքերէնի բարբառներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]</small>
# [[Էուսքալցայնտիա]] <small style="opacity:0.75;">Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]</small>
# [[Պասքերու ծագում]] <small style="opacity:0.75;">Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]</small>
# [[Պասքերէնի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]</small>
# [[Պերցոլարիցա]] <small style="opacity:0.75;">Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]</small>
# [[Քոռիքա]] <small style="opacity:0.75;">Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]</small>
# [[Իքասթոլա]] <small style="opacity:0.75;">Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]</small>
# [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]</small>
</div>
=== Պատմութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]</small>
# [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]</small>
# [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] <small style="opacity:0.75;">Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]</small>
# [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] <small style="opacity:0.75;">War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]</small>
# [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]</small>
# [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] <small style="opacity:0.75;">Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]</small>
# [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]</small>
# [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] <small style="opacity:0.75;">End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]</small>
# [[Քարլիստական պատերազմներ]] <small style="opacity:0.75;">Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] <small style="opacity:0.75;">Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]</small>
# [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]</small>
# [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] <small style="opacity:0.75;">Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]</small>
</div>
=== Քաղաքականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]</small>
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]</small>
# [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] <small style="opacity:0.75;">Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]</small>
# [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] <small style="opacity:0.75;">Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]</small>
# [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] <small style="opacity:0.75;">Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] <small style="opacity:0.75;">Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]</small>
# [[Ապերցալէ ձախ]] <small style="opacity:0.75;">Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]</small>
# [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]</small>
</div>
=== Գրականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] <small style="opacity:0.75;">Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]</small>
# [[Կերօ (գիրք)]] <small style="opacity:0.75;">Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]</small>
# [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] <small style="opacity:0.75;">Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]</small>
# [[Փերու Ապարքա]] <small style="opacity:0.75;">Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]</small>
# [[Ծաղկային խաղեր]] <small style="opacity:0.75;">Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]</small>
# [[Կարոա (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]</small>
# [[Հառի էթա հեռի]] <small style="opacity:0.75;">Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]</small>
# [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] <small style="opacity:0.75;">Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]</small>
# [[Օպապաքոաք]] <small style="opacity:0.75;">Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]</small>
# [[Սերկաթիք փանփոշ]] <small style="opacity:0.75;">Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]</small>
# [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] <small style="opacity:0.75;">Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]</small>
# [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] <small style="opacity:0.75;">SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]</small>
# [[Թուիսթ (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]</small>
# [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]</small>
# [[Մինյան]] <small style="opacity:0.75;">Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]</small>
</div>
=== Լրատուամիջոցներ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]</small>
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]</small>
# [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա (EITB)]] <small style="opacity:0.75;">EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]</small>
# [[Խաքին (հանդէս)]] <small style="opacity:0.75;">Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]</small>
# [[Շիպերոքօ Պոցա]] <small style="opacity:0.75;">Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]</small>
</div>
=== Անձեր ===
♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Էնեքօ Արիսթա]] <small style="opacity:0.75;">Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]</small>
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] <small style="opacity:0.75;">Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]</small>
# [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] <small style="opacity:0.75;">Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]</small>
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] <small style="opacity:0.75;">Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]</small>
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]</small>
# [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] <small style="opacity:0.75;">Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]</small>
# [[Մանուէլ Լառամենտի]] <small style="opacity:0.75;">Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]</small>
# [[Էսթեպան Կարիպայ]] <small style="opacity:0.75;">Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]</small>
# [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] <small style="opacity:0.75;">Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]</small>
# [[Փետրօ Առուփէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]</small>
# [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] <small style="opacity:0.75;">François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]</small>
# [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]</small>
# [[Սապինօ Արանա]] <small style="opacity:0.75;">Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]</small>
# [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]</small>
# [[Չիլյարտեկի]] <small style="opacity:0.75;">Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]</small>
# [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]</small>
# [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]</small>
# [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]</small>
# [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]</small>
# [[Միկէլ Ինտուրայն]] <small style="opacity:0.75;">Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]</small>
# [[Մորիս Ռաւէլ]] <small style="opacity:0.75;">Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]</small>
# [[Միքել Լապոա]] <small style="opacity:0.75;">Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]</small>
# [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]</small>
</div>
=== Խոհանոց ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Փինչօ]] <small style="opacity:0.75;">Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]</small>
# [[Պասքեան խնձորագինի]] <small style="opacity:0.75;">Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]</small>
# [[Չաքոլի]] <small style="opacity:0.75;">Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]</small>
# [[Սակարտոթեկի]] <small style="opacity:0.75;">Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]</small>
# [[Փաչարան]] <small style="opacity:0.75;">Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]</small>
# [[Իտիասապալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]</small>
# [[Ռոնքալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]</small>
# [[Քալիմոչօ]] <small style="opacity:0.75;">Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]</small>
# [[Քոքոչա]] <small style="opacity:0.75;">Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]</small>
# [[Չոքօ]] <small style="opacity:0.75;">Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]</small>
</div>
=== Արուեստ եւ յուշարձաններ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Սանթիմամինյէ]] <small style="opacity:0.75;">Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]</small>
# [[Սորկինեչէ]] <small style="opacity:0.75;">Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]</small>
# [[Թուտելայի մզկիթ]] <small style="opacity:0.75;">Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]</small>
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] <small style="opacity:0.75;">Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]</small>
# [[Լէյրէի վանք]] <small style="opacity:0.75;">Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]</small>
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] <small style="opacity:0.75;">Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]</small>
# [[Արանցասուի սրբավայր]] <small style="opacity:0.75;">Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]</small>
# [[Հովին սանտրը]] <small style="opacity:0.75;">The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]</small>
# [[Կերնիքայի ծառը]] <small style="opacity:0.75;">Tree of Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola|eu]] · [[:en:Special:Search/ Tree of Gernika|en]]</small>
</div>
=== Երաժշտութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] <small style="opacity:0.75;">Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]</small>
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] <small style="opacity:0.75;">Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]</small>
# [[Չալափարթա]] <small style="opacity:0.75;">Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]</small>
# [[Ալպոքա]] <small style="opacity:0.75;">Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]</small>
# [[Չիսթու]] <small style="opacity:0.75;">Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]</small>
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]</small>
# [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] <small style="opacity:0.75;">Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]</small>
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] <small style="opacity:0.75;">Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]</small>
</div>
=== Դիցաբանութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]</small>
# [[Մարի (դիցուհի)]] <small style="opacity:0.75;">Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]</small>
# [[Պասախաուն]] <small style="opacity:0.75;">Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] <small style="opacity:0.75;">Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]</small>
# [[Օլենցերօ]] <small style="opacity:0.75;">Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]</small>
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] <small style="opacity:0.75;">Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]</small>
</div>
<div style="clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։
</div>
== Արդիւնքներ ==
Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ <code><nowiki># [[Յօդուածին անունը]] ~~~</nowiki></code> ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ <code>#WALxEWKE</code> պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&startdate=2026-10-01&enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները -->
# [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Հովին սանտրը]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:14, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելայի մզկիթ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:28, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չիսթու]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:36, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասախաուն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:28, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:35, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Օլենցերօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:57, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լապուր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:09, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:52, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:03, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:10, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:25, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:36, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փինչօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան խնձորագինի]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 20:36, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չաքոլի]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 20:53, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փաչարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:07, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Իտիասապալ պանիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:15, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Քալիմոչօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:23, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Քոքոչա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 31 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չոքօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:00, 31 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:18, 31 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սան Սեպասթիան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 12:54, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կիփուսքոա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:50, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:19, 19 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Արանցասուի սրբավայր]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:41, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սանթիմամինյէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:07, 15 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:02, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 20:35, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Շիպերոքօ Պոցա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:27, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկինեչէ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:20, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
[[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]]
# [[Կասթելուկաչէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 17:29, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալպոքա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:35, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիլպաօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 07:17, 26 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքայի ծառը]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պայոն]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC))
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:59, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կորպէյա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 18:31, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]])
# [[Անպոթօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Այսքոռի]] --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիառից]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էյպար]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարաքալտօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարտենաս Ռէալես]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:42, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էսթեյա-Լիսառա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:26, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնքլաւէ տէ Թրեւինիօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 21:59, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
s5ma0os1kjqdyat63itmar4cciwwsax
256293
256288
2026-10-31T11:27:43Z
Betty Kilerjian
83
/* Արդիւնքներ */
256293
wikitext
text/x-wiki
<div style="margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;">
[[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]]
<div style="margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;">WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ</div>
<div style="font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;">Պասքերու Երկիր</div>
<div style="font-size:1.1em;">Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս</div>
<div style="margin-top:0.3em; opacity:0.7;">1-31 Հոկտեմբեր 2026</div>
<div style="margin-top:0.9em;"><span style="display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;">{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} < 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} > 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}</span></div>
<div style="margin-top:0.8em;"><span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit§ion=2}} <span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;">Արձանագրուիլ</span>]</span> [[#Յօդուածներ|<span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;">Յօդուածներու ցանկը</span>]]</div>
</div>
{| style="float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;"
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Նիւթ
| Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ժամկէտ
| 1-31 Հոկտեմբեր 2026
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Կազմակերպիչներ
| WAL եւ EWKE
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Համակարգող
| [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Պիտակ
| <code>#WALxEWKE</code>
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ցանկ
| [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Զոյգ մրցոյթ
| [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]]
|}
'''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։
Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։
== Ինչպէ՞ս մասնակցիլ ==
# Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։
# Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։
# Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։
# Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք <code>#WALxEWKE</code>, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։
# Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։
'''Ինչ կը հաշուուի'''
* Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։
* Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։
* Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։
* Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։
== Մասնակիցներ ==
Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ <code><nowiki># ~~~</nowiki></code> գրելով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը -->
* --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:44, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:51, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)]]
== Յօդուածներ ==
Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։
<div style="margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''<br />
Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ.
<div style="margin-top:0.4em;">[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]</div>
</div>
=== Աշխարհագրութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկիր]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]</small>
# [[Պասքեր]] <small style="opacity:0.75;">Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]</small>
# [[Ալաւա]] <small style="opacity:0.75;">Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայա]] <small style="opacity:0.75;">Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոա]] <small style="opacity:0.75;">Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]</small>
# [[Լապուր]] <small style="opacity:0.75;">Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]</small>
# [[Ստորին Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]</small>
# [[Սուլ]] <small style="opacity:0.75;">Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]</small>
# [[Էնքլաւէ տէ Թրեւինիօ]] <small style="opacity:0.75;">Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]</small>
# [[Պիլպաօ]] <small style="opacity:0.75;">Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]</small>
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]] <small style="opacity:0.75;">Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]</small>
# [[Փամփլոնա]] <small style="opacity:0.75;">Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]</small>
# [[Սան Սեպասթիան]] <small style="opacity:0.75;">Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]</small>
# [[Պայոն]] <small style="opacity:0.75;">Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]</small>
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]] <small style="opacity:0.75;">Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]</small>
# [[Կորպէյա]] <small style="opacity:0.75;">Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]</small>
# [[Այսքոռի]] <small style="opacity:0.75;">Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]</small>
# [[Անպոթօ]] <small style="opacity:0.75;">Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]</small>
# [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] <small style="opacity:0.75;">Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]</small>
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]] <small style="opacity:0.75;">Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]</small>
# [[Պարտենաս Ռէալես]] <small style="opacity:0.75;">Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]</small>
# [[Կերնիքա]] <small style="opacity:0.75;">Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]</small>
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] <small style="opacity:0.75;">Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]</small>
# [[Թուտելա]] <small style="opacity:0.75;">Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]</small>
# [[Պիառից]] <small style="opacity:0.75;">Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]</small>
# [[Էյպար]] <small style="opacity:0.75;">Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]</small>
# [[Պարաքալտօ]] <small style="opacity:0.75;">Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]</small>
# [[Կասթելուկաչէ]] <small style="opacity:0.75;">Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]</small>
# [[Էսթեյա-Լիսառա]] <small style="opacity:0.75;">Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]</small>
</div>
=== Լեզու ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]</small>
# [[Միասնական պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]</small>
# [[Պասքերէնի բարբառներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]</small>
# [[Էուսքալցայնտիա]] <small style="opacity:0.75;">Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]</small>
# [[Պասքերու ծագում]] <small style="opacity:0.75;">Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]</small>
# [[Պասքերէնի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]</small>
# [[Պերցոլարիցա]] <small style="opacity:0.75;">Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]</small>
# [[Քոռիքա]] <small style="opacity:0.75;">Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]</small>
# [[Իքասթոլա]] <small style="opacity:0.75;">Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]</small>
# [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]</small>
</div>
=== Պատմութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]</small>
# [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]</small>
# [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] <small style="opacity:0.75;">Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]</small>
# [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] <small style="opacity:0.75;">War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]</small>
# [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]</small>
# [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] <small style="opacity:0.75;">Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]</small>
# [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]</small>
# [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] <small style="opacity:0.75;">End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]</small>
# [[Քարլիստական պատերազմներ]] <small style="opacity:0.75;">Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] <small style="opacity:0.75;">Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]</small>
# [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]</small>
# [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] <small style="opacity:0.75;">Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]</small>
</div>
=== Քաղաքականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]</small>
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]</small>
# [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] <small style="opacity:0.75;">Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]</small>
# [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] <small style="opacity:0.75;">Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]</small>
# [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] <small style="opacity:0.75;">Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] <small style="opacity:0.75;">Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]</small>
# [[Ապերցալէ ձախ]] <small style="opacity:0.75;">Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]</small>
# [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]</small>
</div>
=== Գրականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] <small style="opacity:0.75;">Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]</small>
# [[Կերօ (գիրք)]] <small style="opacity:0.75;">Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]</small>
# [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] <small style="opacity:0.75;">Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]</small>
# [[Փերու Ապարքա]] <small style="opacity:0.75;">Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]</small>
# [[Ծաղկային խաղեր]] <small style="opacity:0.75;">Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]</small>
# [[Կարոա (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]</small>
# [[Հառի էթա հեռի]] <small style="opacity:0.75;">Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]</small>
# [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] <small style="opacity:0.75;">Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]</small>
# [[Օպապաքոաք]] <small style="opacity:0.75;">Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]</small>
# [[Սերկաթիք փանփոշ]] <small style="opacity:0.75;">Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]</small>
# [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] <small style="opacity:0.75;">Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]</small>
# [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] <small style="opacity:0.75;">SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]</small>
# [[Թուիսթ (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]</small>
# [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]</small>
# [[Մինյան]] <small style="opacity:0.75;">Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]</small>
</div>
=== Լրատուամիջոցներ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]</small>
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]</small>
# [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա (EITB)]] <small style="opacity:0.75;">EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]</small>
# [[Խաքին (հանդէս)]] <small style="opacity:0.75;">Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]</small>
# [[Շիպերոքօ Պոցա]] <small style="opacity:0.75;">Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]</small>
</div>
=== Անձեր ===
♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Էնեքօ Արիսթա]] <small style="opacity:0.75;">Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]</small>
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] <small style="opacity:0.75;">Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]</small>
# [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] <small style="opacity:0.75;">Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]</small>
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] <small style="opacity:0.75;">Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]</small>
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]</small>
# [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] <small style="opacity:0.75;">Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]</small>
# [[Մանուէլ Լառամենտի]] <small style="opacity:0.75;">Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]</small>
# [[Էսթեպան Կարիպայ]] <small style="opacity:0.75;">Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]</small>
# [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] <small style="opacity:0.75;">Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]</small>
# [[Փետրօ Առուփէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]</small>
# [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] <small style="opacity:0.75;">François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]</small>
# [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]</small>
# [[Սապինօ Արանա]] <small style="opacity:0.75;">Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]</small>
# [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]</small>
# [[Չիլյարտեկի]] <small style="opacity:0.75;">Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]</small>
# [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]</small>
# [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]</small>
# [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]</small>
# [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]</small>
# [[Միկէլ Ինտուրայն]] <small style="opacity:0.75;">Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]</small>
# [[Մորիս Ռաւէլ]] <small style="opacity:0.75;">Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]</small>
# [[Միքել Լապոա]] <small style="opacity:0.75;">Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]</small>
# [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]</small>
</div>
=== Խոհանոց ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Փինչօ]] <small style="opacity:0.75;">Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]</small>
# [[Պասքեան խնձորագինի]] <small style="opacity:0.75;">Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]</small>
# [[Չաքոլի]] <small style="opacity:0.75;">Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]</small>
# [[Սակարտոթեկի]] <small style="opacity:0.75;">Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]</small>
# [[Փաչարան]] <small style="opacity:0.75;">Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]</small>
# [[Իտիասապալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]</small>
# [[Ռոնքալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]</small>
# [[Քալիմոչօ]] <small style="opacity:0.75;">Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]</small>
# [[Քոքոչա]] <small style="opacity:0.75;">Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]</small>
# [[Չոքօ]] <small style="opacity:0.75;">Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]</small>
</div>
=== Արուեստ եւ յուշարձաններ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Սանթիմամինյէ]] <small style="opacity:0.75;">Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]</small>
# [[Սորկինեչէ]] <small style="opacity:0.75;">Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]</small>
# [[Թուտելայի մզկիթ]] <small style="opacity:0.75;">Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]</small>
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] <small style="opacity:0.75;">Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]</small>
# [[Լէյրէի վանք]] <small style="opacity:0.75;">Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]</small>
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] <small style="opacity:0.75;">Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]</small>
# [[Արանցասուի սրբավայր]] <small style="opacity:0.75;">Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]</small>
# [[Հովին սանտրը]] <small style="opacity:0.75;">The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]</small>
# [[Կերնիքայի ծառը]] <small style="opacity:0.75;">Tree of Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola|eu]] · [[:en:Special:Search/ Tree of Gernika|en]]</small>
</div>
=== Երաժշտութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] <small style="opacity:0.75;">Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]</small>
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] <small style="opacity:0.75;">Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]</small>
# [[Չալափարթա]] <small style="opacity:0.75;">Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]</small>
# [[Ալպոքա]] <small style="opacity:0.75;">Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]</small>
# [[Չիսթու]] <small style="opacity:0.75;">Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]</small>
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]</small>
# [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] <small style="opacity:0.75;">Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]</small>
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] <small style="opacity:0.75;">Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]</small>
</div>
=== Դիցաբանութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]</small>
# [[Մարի (դիցուհի)]] <small style="opacity:0.75;">Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]</small>
# [[Պասախաուն]] <small style="opacity:0.75;">Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] <small style="opacity:0.75;">Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]</small>
# [[Օլենցերօ]] <small style="opacity:0.75;">Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]</small>
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] <small style="opacity:0.75;">Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]</small>
</div>
<div style="clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։
</div>
== Արդիւնքներ ==
Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ <code><nowiki># [[Յօդուածին անունը]] ~~~</nowiki></code> ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ <code>#WALxEWKE</code> պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&startdate=2026-10-01&enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները -->
# [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Հովին սանտրը]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:14, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելայի մզկիթ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:28, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չիսթու]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:36, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասախաուն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:28, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:35, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Օլենցերօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:57, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լապուր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:09, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:52, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:03, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:10, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:25, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:36, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փինչօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան խնձորագինի]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 20:36, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չաքոլի]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 20:53, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փաչարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:07, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Իտիասապալ պանիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:15, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Քալիմոչօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:23, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Քոքոչա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 31 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չոքօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:00, 31 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:18, 31 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* [[Էսթեպան Կարիպայ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:27, 31 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սան Սեպասթիան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 12:54, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կիփուսքոա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:50, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:19, 19 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Արանցասուի սրբավայր]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:41, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սանթիմամինյէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:07, 15 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:02, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 20:35, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Շիպերոքօ Պոցա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:27, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկինեչէ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:20, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
[[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]]
# [[Կասթելուկաչէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 17:29, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալպոքա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:35, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիլպաօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 07:17, 26 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքայի ծառը]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պայոն]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC))
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:59, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կորպէյա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 18:31, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]])
# [[Անպոթօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Այսքոռի]] --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիառից]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էյպար]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարաքալտօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարտենաս Ռէալես]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:42, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էսթեյա-Լիսառա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:26, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնքլաւէ տէ Թրեւինիօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 21:59, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
s21q1zh1fcbk113xsr1v0ervuzti14u
256294
256293
2026-10-31T11:28:12Z
Betty Kilerjian
83
/* Արդիւնքներ */
256294
wikitext
text/x-wiki
<div style="margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;">
[[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]]
<div style="margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;">WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ</div>
<div style="font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;">Պասքերու Երկիր</div>
<div style="font-size:1.1em;">Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս</div>
<div style="margin-top:0.3em; opacity:0.7;">1-31 Հոկտեմբեր 2026</div>
<div style="margin-top:0.9em;"><span style="display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;">{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} < 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} > 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}</span></div>
<div style="margin-top:0.8em;"><span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit§ion=2}} <span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;">Արձանագրուիլ</span>]</span> [[#Յօդուածներ|<span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;">Յօդուածներու ցանկը</span>]]</div>
</div>
{| style="float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;"
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Նիւթ
| Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ժամկէտ
| 1-31 Հոկտեմբեր 2026
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Կազմակերպիչներ
| WAL եւ EWKE
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Համակարգող
| [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Պիտակ
| <code>#WALxEWKE</code>
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ցանկ
| [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Զոյգ մրցոյթ
| [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]]
|}
'''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։
Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։
== Ինչպէ՞ս մասնակցիլ ==
# Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։
# Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։
# Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։
# Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք <code>#WALxEWKE</code>, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։
# Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։
'''Ինչ կը հաշուուի'''
* Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։
* Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։
* Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։
* Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։
== Մասնակիցներ ==
Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ <code><nowiki># ~~~</nowiki></code> գրելով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը -->
* --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:44, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:51, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)]]
== Յօդուածներ ==
Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։
<div style="margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''<br />
Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ.
<div style="margin-top:0.4em;">[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]</div>
</div>
=== Աշխարհագրութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկիր]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]</small>
# [[Պասքեր]] <small style="opacity:0.75;">Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]</small>
# [[Ալաւա]] <small style="opacity:0.75;">Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայա]] <small style="opacity:0.75;">Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոա]] <small style="opacity:0.75;">Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]</small>
# [[Լապուր]] <small style="opacity:0.75;">Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]</small>
# [[Ստորին Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]</small>
# [[Սուլ]] <small style="opacity:0.75;">Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]</small>
# [[Էնքլաւէ տէ Թրեւինիօ]] <small style="opacity:0.75;">Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]</small>
# [[Պիլպաօ]] <small style="opacity:0.75;">Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]</small>
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]] <small style="opacity:0.75;">Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]</small>
# [[Փամփլոնա]] <small style="opacity:0.75;">Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]</small>
# [[Սան Սեպասթիան]] <small style="opacity:0.75;">Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]</small>
# [[Պայոն]] <small style="opacity:0.75;">Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]</small>
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]] <small style="opacity:0.75;">Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]</small>
# [[Կորպէյա]] <small style="opacity:0.75;">Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]</small>
# [[Այսքոռի]] <small style="opacity:0.75;">Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]</small>
# [[Անպոթօ]] <small style="opacity:0.75;">Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]</small>
# [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] <small style="opacity:0.75;">Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]</small>
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]] <small style="opacity:0.75;">Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]</small>
# [[Պարտենաս Ռէալես]] <small style="opacity:0.75;">Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]</small>
# [[Կերնիքա]] <small style="opacity:0.75;">Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]</small>
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] <small style="opacity:0.75;">Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]</small>
# [[Թուտելա]] <small style="opacity:0.75;">Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]</small>
# [[Պիառից]] <small style="opacity:0.75;">Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]</small>
# [[Էյպար]] <small style="opacity:0.75;">Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]</small>
# [[Պարաքալտօ]] <small style="opacity:0.75;">Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]</small>
# [[Կասթելուկաչէ]] <small style="opacity:0.75;">Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]</small>
# [[Էսթեյա-Լիսառա]] <small style="opacity:0.75;">Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]</small>
</div>
=== Լեզու ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]</small>
# [[Միասնական պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]</small>
# [[Պասքերէնի բարբառներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]</small>
# [[Էուսքալցայնտիա]] <small style="opacity:0.75;">Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]</small>
# [[Պասքերու ծագում]] <small style="opacity:0.75;">Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]</small>
# [[Պասքերէնի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]</small>
# [[Պերցոլարիցա]] <small style="opacity:0.75;">Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]</small>
# [[Քոռիքա]] <small style="opacity:0.75;">Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]</small>
# [[Իքասթոլա]] <small style="opacity:0.75;">Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]</small>
# [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]</small>
</div>
=== Պատմութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]</small>
# [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]</small>
# [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] <small style="opacity:0.75;">Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]</small>
# [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] <small style="opacity:0.75;">War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]</small>
# [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]</small>
# [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] <small style="opacity:0.75;">Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]</small>
# [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]</small>
# [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] <small style="opacity:0.75;">End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]</small>
# [[Քարլիստական պատերազմներ]] <small style="opacity:0.75;">Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] <small style="opacity:0.75;">Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]</small>
# [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]</small>
# [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] <small style="opacity:0.75;">Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]</small>
</div>
=== Քաղաքականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]</small>
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]</small>
# [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] <small style="opacity:0.75;">Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]</small>
# [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] <small style="opacity:0.75;">Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]</small>
# [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] <small style="opacity:0.75;">Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] <small style="opacity:0.75;">Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]</small>
# [[Ապերցալէ ձախ]] <small style="opacity:0.75;">Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]</small>
# [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]</small>
</div>
=== Գրականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] <small style="opacity:0.75;">Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]</small>
# [[Կերօ (գիրք)]] <small style="opacity:0.75;">Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]</small>
# [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] <small style="opacity:0.75;">Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]</small>
# [[Փերու Ապարքա]] <small style="opacity:0.75;">Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]</small>
# [[Ծաղկային խաղեր]] <small style="opacity:0.75;">Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]</small>
# [[Կարոա (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]</small>
# [[Հառի էթա հեռի]] <small style="opacity:0.75;">Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]</small>
# [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] <small style="opacity:0.75;">Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]</small>
# [[Օպապաքոաք]] <small style="opacity:0.75;">Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]</small>
# [[Սերկաթիք փանփոշ]] <small style="opacity:0.75;">Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]</small>
# [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] <small style="opacity:0.75;">Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]</small>
# [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] <small style="opacity:0.75;">SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]</small>
# [[Թուիսթ (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]</small>
# [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]</small>
# [[Մինյան]] <small style="opacity:0.75;">Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]</small>
</div>
=== Լրատուամիջոցներ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]</small>
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]</small>
# [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա (EITB)]] <small style="opacity:0.75;">EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]</small>
# [[Խաքին (հանդէս)]] <small style="opacity:0.75;">Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]</small>
# [[Շիպերոքօ Պոցա]] <small style="opacity:0.75;">Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]</small>
</div>
=== Անձեր ===
♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Էնեքօ Արիսթա]] <small style="opacity:0.75;">Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]</small>
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] <small style="opacity:0.75;">Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]</small>
# [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] <small style="opacity:0.75;">Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]</small>
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] <small style="opacity:0.75;">Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]</small>
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]</small>
# [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] <small style="opacity:0.75;">Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]</small>
# [[Մանուէլ Լառամենտի]] <small style="opacity:0.75;">Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]</small>
# [[Էսթեպան Կարիպայ]] <small style="opacity:0.75;">Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]</small>
# [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] <small style="opacity:0.75;">Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]</small>
# [[Փետրօ Առուփէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]</small>
# [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] <small style="opacity:0.75;">François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]</small>
# [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]</small>
# [[Սապինօ Արանա]] <small style="opacity:0.75;">Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]</small>
# [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]</small>
# [[Չիլյարտեկի]] <small style="opacity:0.75;">Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]</small>
# [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]</small>
# [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]</small>
# [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]</small>
# [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]</small>
# [[Միկէլ Ինտուրայն]] <small style="opacity:0.75;">Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]</small>
# [[Մորիս Ռաւէլ]] <small style="opacity:0.75;">Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]</small>
# [[Միքել Լապոա]] <small style="opacity:0.75;">Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]</small>
# [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]</small>
</div>
=== Խոհանոց ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Փինչօ]] <small style="opacity:0.75;">Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]</small>
# [[Պասքեան խնձորագինի]] <small style="opacity:0.75;">Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]</small>
# [[Չաքոլի]] <small style="opacity:0.75;">Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]</small>
# [[Սակարտոթեկի]] <small style="opacity:0.75;">Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]</small>
# [[Փաչարան]] <small style="opacity:0.75;">Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]</small>
# [[Իտիասապալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]</small>
# [[Ռոնքալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]</small>
# [[Քալիմոչօ]] <small style="opacity:0.75;">Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]</small>
# [[Քոքոչա]] <small style="opacity:0.75;">Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]</small>
# [[Չոքօ]] <small style="opacity:0.75;">Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]</small>
</div>
=== Արուեստ եւ յուշարձաններ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Սանթիմամինյէ]] <small style="opacity:0.75;">Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]</small>
# [[Սորկինեչէ]] <small style="opacity:0.75;">Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]</small>
# [[Թուտելայի մզկիթ]] <small style="opacity:0.75;">Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]</small>
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] <small style="opacity:0.75;">Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]</small>
# [[Լէյրէի վանք]] <small style="opacity:0.75;">Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]</small>
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] <small style="opacity:0.75;">Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]</small>
# [[Արանցասուի սրբավայր]] <small style="opacity:0.75;">Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]</small>
# [[Հովին սանտրը]] <small style="opacity:0.75;">The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]</small>
# [[Կերնիքայի ծառը]] <small style="opacity:0.75;">Tree of Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola|eu]] · [[:en:Special:Search/ Tree of Gernika|en]]</small>
</div>
=== Երաժշտութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] <small style="opacity:0.75;">Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]</small>
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] <small style="opacity:0.75;">Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]</small>
# [[Չալափարթա]] <small style="opacity:0.75;">Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]</small>
# [[Ալպոքա]] <small style="opacity:0.75;">Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]</small>
# [[Չիսթու]] <small style="opacity:0.75;">Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]</small>
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]</small>
# [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] <small style="opacity:0.75;">Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]</small>
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] <small style="opacity:0.75;">Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]</small>
</div>
=== Դիցաբանութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]</small>
# [[Մարի (դիցուհի)]] <small style="opacity:0.75;">Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]</small>
# [[Պասախաուն]] <small style="opacity:0.75;">Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] <small style="opacity:0.75;">Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]</small>
# [[Օլենցերօ]] <small style="opacity:0.75;">Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]</small>
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] <small style="opacity:0.75;">Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]</small>
</div>
<div style="clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։
</div>
== Արդիւնքներ ==
Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ <code><nowiki># [[Յօդուածին անունը]] ~~~</nowiki></code> ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ <code>#WALxEWKE</code> պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&startdate=2026-10-01&enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները -->
# [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Հովին սանտրը]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:14, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելայի մզկիթ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:28, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չիսթու]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:36, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասախաուն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:28, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:35, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Օլենցերօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:57, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լապուր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:09, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:52, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:03, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:10, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:25, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:36, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փինչօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան խնձորագինի]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 20:36, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չաքոլի]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 20:53, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փաչարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:07, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Իտիասապալ պանիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:15, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Քալիմոչօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:23, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Քոքոչա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 31 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չոքօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:00, 31 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:18, 31 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էսթեպան Կարիպայ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:27, 31 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սան Սեպասթիան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 12:54, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կիփուսքոա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:50, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:19, 19 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Արանցասուի սրբավայր]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:41, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սանթիմամինյէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:07, 15 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:02, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 20:35, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Շիպերոքօ Պոցա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:27, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկինեչէ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:20, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
[[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]]
# [[Կասթելուկաչէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 17:29, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալպոքա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:35, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիլպաօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 07:17, 26 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքայի ծառը]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պայոն]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC))
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:59, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կորպէյա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 18:31, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]])
# [[Անպոթօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Այսքոռի]] --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիառից]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էյպար]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարաքալտօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարտենաս Ռէալես]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:42, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էսթեյա-Լիսառա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:26, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնքլաւէ տէ Թրեւինիօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 21:59, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
1z35iwpke4nhxjoznv151k3ng2u53ot
256299
256294
2026-10-31T11:35:41Z
Betty Kilerjian
83
/* Արդիւնքներ */
256299
wikitext
text/x-wiki
<div style="margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;">
[[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]]
<div style="margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;">WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ</div>
<div style="font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;">Պասքերու Երկիր</div>
<div style="font-size:1.1em;">Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս</div>
<div style="margin-top:0.3em; opacity:0.7;">1-31 Հոկտեմբեր 2026</div>
<div style="margin-top:0.9em;"><span style="display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;">{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} < 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} > 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}</span></div>
<div style="margin-top:0.8em;"><span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit§ion=2}} <span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;">Արձանագրուիլ</span>]</span> [[#Յօդուածներ|<span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;">Յօդուածներու ցանկը</span>]]</div>
</div>
{| style="float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;"
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Նիւթ
| Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ժամկէտ
| 1-31 Հոկտեմբեր 2026
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Կազմակերպիչներ
| WAL եւ EWKE
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Համակարգող
| [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Պիտակ
| <code>#WALxEWKE</code>
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ցանկ
| [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Զոյգ մրցոյթ
| [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]]
|}
'''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։
Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։
== Ինչպէ՞ս մասնակցիլ ==
# Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։
# Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։
# Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։
# Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք <code>#WALxEWKE</code>, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։
# Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։
'''Ինչ կը հաշուուի'''
* Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։
* Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։
* Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։
* Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։
== Մասնակիցներ ==
Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ <code><nowiki># ~~~</nowiki></code> գրելով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը -->
* --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:44, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:51, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)]]
== Յօդուածներ ==
Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։
<div style="margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''<br />
Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ.
<div style="margin-top:0.4em;">[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]</div>
</div>
=== Աշխարհագրութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկիր]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]</small>
# [[Պասքեր]] <small style="opacity:0.75;">Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]</small>
# [[Ալաւա]] <small style="opacity:0.75;">Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայա]] <small style="opacity:0.75;">Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոա]] <small style="opacity:0.75;">Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]</small>
# [[Լապուր]] <small style="opacity:0.75;">Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]</small>
# [[Ստորին Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]</small>
# [[Սուլ]] <small style="opacity:0.75;">Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]</small>
# [[Էնքլաւէ տէ Թրեւինիօ]] <small style="opacity:0.75;">Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]</small>
# [[Պիլպաօ]] <small style="opacity:0.75;">Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]</small>
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]] <small style="opacity:0.75;">Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]</small>
# [[Փամփլոնա]] <small style="opacity:0.75;">Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]</small>
# [[Սան Սեպասթիան]] <small style="opacity:0.75;">Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]</small>
# [[Պայոն]] <small style="opacity:0.75;">Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]</small>
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]] <small style="opacity:0.75;">Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]</small>
# [[Կորպէյա]] <small style="opacity:0.75;">Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]</small>
# [[Այսքոռի]] <small style="opacity:0.75;">Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]</small>
# [[Անպոթօ]] <small style="opacity:0.75;">Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]</small>
# [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] <small style="opacity:0.75;">Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]</small>
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]] <small style="opacity:0.75;">Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]</small>
# [[Պարտենաս Ռէալես]] <small style="opacity:0.75;">Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]</small>
# [[Կերնիքա]] <small style="opacity:0.75;">Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]</small>
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] <small style="opacity:0.75;">Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]</small>
# [[Թուտելա]] <small style="opacity:0.75;">Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]</small>
# [[Պիառից]] <small style="opacity:0.75;">Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]</small>
# [[Էյպար]] <small style="opacity:0.75;">Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]</small>
# [[Պարաքալտօ]] <small style="opacity:0.75;">Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]</small>
# [[Կասթելուկաչէ]] <small style="opacity:0.75;">Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]</small>
# [[Էսթեյա-Լիսառա]] <small style="opacity:0.75;">Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]</small>
</div>
=== Լեզու ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]</small>
# [[Միասնական պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]</small>
# [[Պասքերէնի բարբառներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]</small>
# [[Էուսքալցայնտիա]] <small style="opacity:0.75;">Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]</small>
# [[Պասքերու ծագում]] <small style="opacity:0.75;">Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]</small>
# [[Պասքերէնի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]</small>
# [[Պերցոլարիցա]] <small style="opacity:0.75;">Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]</small>
# [[Քոռիքա]] <small style="opacity:0.75;">Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]</small>
# [[Իքասթոլա]] <small style="opacity:0.75;">Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]</small>
# [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]</small>
</div>
=== Պատմութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]</small>
# [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]</small>
# [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] <small style="opacity:0.75;">Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]</small>
# [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] <small style="opacity:0.75;">War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]</small>
# [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]</small>
# [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] <small style="opacity:0.75;">Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]</small>
# [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]</small>
# [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] <small style="opacity:0.75;">End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]</small>
# [[Քարլիստական պատերազմներ]] <small style="opacity:0.75;">Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] <small style="opacity:0.75;">Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]</small>
# [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]</small>
# [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] <small style="opacity:0.75;">Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]</small>
</div>
=== Քաղաքականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]</small>
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]</small>
# [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] <small style="opacity:0.75;">Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]</small>
# [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] <small style="opacity:0.75;">Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]</small>
# [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] <small style="opacity:0.75;">Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] <small style="opacity:0.75;">Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]</small>
# [[Ապերցալէ ձախ]] <small style="opacity:0.75;">Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]</small>
# [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]</small>
</div>
=== Գրականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] <small style="opacity:0.75;">Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]</small>
# [[Կերօ (գիրք)]] <small style="opacity:0.75;">Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]</small>
# [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] <small style="opacity:0.75;">Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]</small>
# [[Փերու Ապարքա]] <small style="opacity:0.75;">Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]</small>
# [[Ծաղկային խաղեր]] <small style="opacity:0.75;">Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]</small>
# [[Կարոա (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]</small>
# [[Հառի էթա հեռի]] <small style="opacity:0.75;">Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]</small>
# [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] <small style="opacity:0.75;">Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]</small>
# [[Օպապաքոաք]] <small style="opacity:0.75;">Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]</small>
# [[Սերկաթիք փանփոշ]] <small style="opacity:0.75;">Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]</small>
# [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] <small style="opacity:0.75;">Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]</small>
# [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] <small style="opacity:0.75;">SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]</small>
# [[Թուիսթ (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]</small>
# [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]</small>
# [[Մինյան]] <small style="opacity:0.75;">Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]</small>
</div>
=== Լրատուամիջոցներ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]</small>
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]</small>
# [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա (EITB)]] <small style="opacity:0.75;">EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]</small>
# [[Խաքին (հանդէս)]] <small style="opacity:0.75;">Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]</small>
# [[Շիպերոքօ Պոցա]] <small style="opacity:0.75;">Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]</small>
</div>
=== Անձեր ===
♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Էնեքօ Արիսթա]] <small style="opacity:0.75;">Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]</small>
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] <small style="opacity:0.75;">Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]</small>
# [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] <small style="opacity:0.75;">Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]</small>
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] <small style="opacity:0.75;">Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]</small>
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]</small>
# [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] <small style="opacity:0.75;">Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]</small>
# [[Մանուէլ Լառամենտի]] <small style="opacity:0.75;">Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]</small>
# [[Էսթեպան Կարիպայ]] <small style="opacity:0.75;">Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]</small>
# [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] <small style="opacity:0.75;">Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]</small>
# [[Փետրօ Առուփէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]</small>
# [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] <small style="opacity:0.75;">François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]</small>
# [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]</small>
# [[Սապինօ Արանա]] <small style="opacity:0.75;">Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]</small>
# [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]</small>
# [[Չիլյարտեկի]] <small style="opacity:0.75;">Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]</small>
# [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]</small>
# [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]</small>
# [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]</small>
# [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]</small>
# [[Միկէլ Ինտուրայն]] <small style="opacity:0.75;">Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]</small>
# [[Մորիս Ռաւէլ]] <small style="opacity:0.75;">Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]</small>
# [[Միքել Լապոա]] <small style="opacity:0.75;">Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]</small>
# [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]</small>
</div>
=== Խոհանոց ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Փինչօ]] <small style="opacity:0.75;">Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]</small>
# [[Պասքեան խնձորագինի]] <small style="opacity:0.75;">Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]</small>
# [[Չաքոլի]] <small style="opacity:0.75;">Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]</small>
# [[Սակարտոթեկի]] <small style="opacity:0.75;">Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]</small>
# [[Փաչարան]] <small style="opacity:0.75;">Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]</small>
# [[Իտիասապալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]</small>
# [[Ռոնքալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]</small>
# [[Քալիմոչօ]] <small style="opacity:0.75;">Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]</small>
# [[Քոքոչա]] <small style="opacity:0.75;">Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]</small>
# [[Չոքօ]] <small style="opacity:0.75;">Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]</small>
</div>
=== Արուեստ եւ յուշարձաններ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Սանթիմամինյէ]] <small style="opacity:0.75;">Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]</small>
# [[Սորկինեչէ]] <small style="opacity:0.75;">Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]</small>
# [[Թուտելայի մզկիթ]] <small style="opacity:0.75;">Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]</small>
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] <small style="opacity:0.75;">Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]</small>
# [[Լէյրէի վանք]] <small style="opacity:0.75;">Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]</small>
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] <small style="opacity:0.75;">Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]</small>
# [[Արանցասուի սրբավայր]] <small style="opacity:0.75;">Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]</small>
# [[Հովին սանտրը]] <small style="opacity:0.75;">The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]</small>
# [[Կերնիքայի ծառը]] <small style="opacity:0.75;">Tree of Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola|eu]] · [[:en:Special:Search/ Tree of Gernika|en]]</small>
</div>
=== Երաժշտութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] <small style="opacity:0.75;">Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]</small>
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] <small style="opacity:0.75;">Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]</small>
# [[Չալափարթա]] <small style="opacity:0.75;">Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]</small>
# [[Ալպոքա]] <small style="opacity:0.75;">Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]</small>
# [[Չիսթու]] <small style="opacity:0.75;">Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]</small>
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]</small>
# [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] <small style="opacity:0.75;">Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]</small>
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] <small style="opacity:0.75;">Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]</small>
</div>
=== Դիցաբանութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]</small>
# [[Մարի (դիցուհի)]] <small style="opacity:0.75;">Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]</small>
# [[Պասախաուն]] <small style="opacity:0.75;">Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] <small style="opacity:0.75;">Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]</small>
# [[Օլենցերօ]] <small style="opacity:0.75;">Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]</small>
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] <small style="opacity:0.75;">Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]</small>
</div>
<div style="clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։
</div>
== Արդիւնքներ ==
Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ <code><nowiki># [[Յօդուածին անունը]] ~~~</nowiki></code> ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ <code>#WALxEWKE</code> պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&startdate=2026-10-01&enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները -->
# [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Հովին սանտրը]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:14, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելայի մզկիթ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:28, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չիսթու]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:36, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասախաուն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:28, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:35, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Օլենցերօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:57, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լապուր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:09, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:52, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:03, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:10, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:25, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:36, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փինչօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան խնձորագինի]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 20:36, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չաքոլի]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 20:53, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փաչարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:07, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Իտիասապալ պանիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:15, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Քալիմոչօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:23, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Քոքոչա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 31 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չոքօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:00, 31 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:18, 31 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էսթեպան Կարիպայ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:27, 31 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:35, 31 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սան Սեպասթիան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 12:54, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կիփուսքոա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:50, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:19, 19 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Արանցասուի սրբավայր]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:41, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սանթիմամինյէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:07, 15 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:02, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 20:35, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Շիպերոքօ Պոցա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:27, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկինեչէ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:20, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
[[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]]
# [[Կասթելուկաչէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 17:29, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալպոքա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:35, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիլպաօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 07:17, 26 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքայի ծառը]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պայոն]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC))
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:59, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կորպէյա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 18:31, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]])
# [[Անպոթօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Այսքոռի]] --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիառից]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էյպար]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարաքալտօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարտենաս Ռէալես]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:42, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էսթեյա-Լիսառա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:26, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնքլաւէ տէ Թրեւինիօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 21:59, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
dctfhbb5ht71x435ilm6z9nqv3z89ro
256303
256299
2026-10-31T11:47:46Z
Betty Kilerjian
83
/* Արդիւնքներ */
256303
wikitext
text/x-wiki
<div style="margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;">
[[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]]
<div style="margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;">WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ</div>
<div style="font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;">Պասքերու Երկիր</div>
<div style="font-size:1.1em;">Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս</div>
<div style="margin-top:0.3em; opacity:0.7;">1-31 Հոկտեմբեր 2026</div>
<div style="margin-top:0.9em;"><span style="display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;">{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} < 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} > 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}</span></div>
<div style="margin-top:0.8em;"><span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit§ion=2}} <span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;">Արձանագրուիլ</span>]</span> [[#Յօդուածներ|<span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;">Յօդուածներու ցանկը</span>]]</div>
</div>
{| style="float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;"
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Նիւթ
| Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ժամկէտ
| 1-31 Հոկտեմբեր 2026
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Կազմակերպիչներ
| WAL եւ EWKE
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Համակարգող
| [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Պիտակ
| <code>#WALxEWKE</code>
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ցանկ
| [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]]
|-
! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Զոյգ մրցոյթ
| [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]]
|}
'''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։
Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։
== Ինչպէ՞ս մասնակցիլ ==
# Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։
# Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։
# Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։
# Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք <code>#WALxEWKE</code>, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։
# Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։
'''Ինչ կը հաշուուի'''
* Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։
* Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։
* Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։
* Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։
== Մասնակիցներ ==
Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ <code><nowiki># ~~~</nowiki></code> գրելով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը -->
* --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:44, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:51, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)]]
== Յօդուածներ ==
Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։
<div style="margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''<br />
Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ.
<div style="margin-top:0.4em;">[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]</div>
</div>
=== Աշխարհագրութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկիր]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]</small>
# [[Պասքեր]] <small style="opacity:0.75;">Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]</small>
# [[Ալաւա]] <small style="opacity:0.75;">Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայա]] <small style="opacity:0.75;">Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոա]] <small style="opacity:0.75;">Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]</small>
# [[Լապուր]] <small style="opacity:0.75;">Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]</small>
# [[Ստորին Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]</small>
# [[Սուլ]] <small style="opacity:0.75;">Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]</small>
# [[Էնքլաւէ տէ Թրեւինիօ]] <small style="opacity:0.75;">Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]</small>
# [[Պիլպաօ]] <small style="opacity:0.75;">Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]</small>
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]] <small style="opacity:0.75;">Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]</small>
# [[Փամփլոնա]] <small style="opacity:0.75;">Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]</small>
# [[Սան Սեպասթիան]] <small style="opacity:0.75;">Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]</small>
# [[Պայոն]] <small style="opacity:0.75;">Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]</small>
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]] <small style="opacity:0.75;">Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]</small>
# [[Կորպէյա]] <small style="opacity:0.75;">Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]</small>
# [[Այսքոռի]] <small style="opacity:0.75;">Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]</small>
# [[Անպոթօ]] <small style="opacity:0.75;">Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]</small>
# [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] <small style="opacity:0.75;">Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]</small>
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]] <small style="opacity:0.75;">Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]</small>
# [[Պարտենաս Ռէալես]] <small style="opacity:0.75;">Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]</small>
# [[Կերնիքա]] <small style="opacity:0.75;">Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]</small>
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] <small style="opacity:0.75;">Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]</small>
# [[Թուտելա]] <small style="opacity:0.75;">Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]</small>
# [[Պիառից]] <small style="opacity:0.75;">Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]</small>
# [[Էյպար]] <small style="opacity:0.75;">Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]</small>
# [[Պարաքալտօ]] <small style="opacity:0.75;">Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]</small>
# [[Կասթելուկաչէ]] <small style="opacity:0.75;">Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]</small>
# [[Էսթեյա-Լիսառա]] <small style="opacity:0.75;">Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]</small>
</div>
=== Լեզու ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]</small>
# [[Միասնական պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]</small>
# [[Պասքերէնի բարբառներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]</small>
# [[Էուսքալցայնտիա]] <small style="opacity:0.75;">Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]</small>
# [[Պասքերու ծագում]] <small style="opacity:0.75;">Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]</small>
# [[Պասքերէնի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]</small>
# [[Պերցոլարիցա]] <small style="opacity:0.75;">Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]</small>
# [[Քոռիքա]] <small style="opacity:0.75;">Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]</small>
# [[Իքասթոլա]] <small style="opacity:0.75;">Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]</small>
# [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]</small>
</div>
=== Պատմութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]</small>
# [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]</small>
# [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] <small style="opacity:0.75;">Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]</small>
# [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] <small style="opacity:0.75;">War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]</small>
# [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]</small>
# [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] <small style="opacity:0.75;">Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]</small>
# [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]</small>
# [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] <small style="opacity:0.75;">End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]</small>
# [[Քարլիստական պատերազմներ]] <small style="opacity:0.75;">Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] <small style="opacity:0.75;">Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]</small>
# [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]</small>
# [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]</small>
# [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] <small style="opacity:0.75;">Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]</small>
</div>
=== Քաղաքականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]</small>
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]</small>
# [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]</small>
# [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]</small>
# [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] <small style="opacity:0.75;">Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]</small>
# [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] <small style="opacity:0.75;">Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]</small>
# [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] <small style="opacity:0.75;">Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]</small>
# [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] <small style="opacity:0.75;">Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]</small>
# [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]</small>
# [[Ապերցալէ ձախ]] <small style="opacity:0.75;">Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]</small>
# [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]</small>
</div>
=== Գրականութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] <small style="opacity:0.75;">Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]</small>
# [[Կերօ (գիրք)]] <small style="opacity:0.75;">Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]</small>
# [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] <small style="opacity:0.75;">Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]</small>
# [[Փերու Ապարքա]] <small style="opacity:0.75;">Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]</small>
# [[Ծաղկային խաղեր]] <small style="opacity:0.75;">Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]</small>
# [[Կարոա (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]</small>
# [[Հառի էթա հեռի]] <small style="opacity:0.75;">Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]</small>
# [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] <small style="opacity:0.75;">Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]</small>
# [[Օպապաքոաք]] <small style="opacity:0.75;">Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]</small>
# [[Սերկաթիք փանփոշ]] <small style="opacity:0.75;">Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]</small>
# [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] <small style="opacity:0.75;">Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]</small>
# [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] <small style="opacity:0.75;">SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]</small>
# [[Թուիսթ (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]</small>
# [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]</small>
# [[Մինյան]] <small style="opacity:0.75;">Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]</small>
</div>
=== Լրատուամիջոցներ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]</small>
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]</small>
# [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա (EITB)]] <small style="opacity:0.75;">EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]</small>
# [[Խաքին (հանդէս)]] <small style="opacity:0.75;">Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]</small>
# [[Շիպերոքօ Պոցա]] <small style="opacity:0.75;">Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]</small>
</div>
=== Անձեր ===
♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Էնեքօ Արիսթա]] <small style="opacity:0.75;">Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]</small>
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] <small style="opacity:0.75;">Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]</small>
# [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] <small style="opacity:0.75;">Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]</small>
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] <small style="opacity:0.75;">Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]</small>
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]</small>
# [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] <small style="opacity:0.75;">Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]</small>
# [[Մանուէլ Լառամենտի]] <small style="opacity:0.75;">Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]</small>
# [[Էսթեպան Կարիպայ]] <small style="opacity:0.75;">Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]</small>
# [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] <small style="opacity:0.75;">Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]</small>
# [[Փետրօ Առուփէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]</small>
# [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] <small style="opacity:0.75;">François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]</small>
# [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]</small>
# [[Սապինօ Արանա]] <small style="opacity:0.75;">Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]</small>
# [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]</small>
# [[Չիլյարտեկի]] <small style="opacity:0.75;">Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]</small>
# [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]</small>
# [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]</small>
# [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]</small>
# [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]</small>
# [[Միկէլ Ինտուրայն]] <small style="opacity:0.75;">Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]</small>
# [[Մորիս Ռաւէլ]] <small style="opacity:0.75;">Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]</small>
# [[Միքել Լապոա]] <small style="opacity:0.75;">Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]</small>
# [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]</small>
</div>
=== Խոհանոց ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Փինչօ]] <small style="opacity:0.75;">Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]</small>
# [[Պասքեան խնձորագինի]] <small style="opacity:0.75;">Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]</small>
# [[Չաքոլի]] <small style="opacity:0.75;">Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]</small>
# [[Սակարտոթեկի]] <small style="opacity:0.75;">Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]</small>
# [[Փաչարան]] <small style="opacity:0.75;">Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]</small>
# [[Իտիասապալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]</small>
# [[Ռոնքալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]</small>
# [[Քալիմոչօ]] <small style="opacity:0.75;">Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]</small>
# [[Քոքոչա]] <small style="opacity:0.75;">Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]</small>
# [[Չոքօ]] <small style="opacity:0.75;">Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]</small>
</div>
=== Արուեստ եւ յուշարձաններ ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Սանթիմամինյէ]] <small style="opacity:0.75;">Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]</small>
# [[Սորկինեչէ]] <small style="opacity:0.75;">Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]</small>
# [[Թուտելայի մզկիթ]] <small style="opacity:0.75;">Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]</small>
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] <small style="opacity:0.75;">Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]</small>
# [[Լէյրէի վանք]] <small style="opacity:0.75;">Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]</small>
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] <small style="opacity:0.75;">Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]</small>
# [[Արանցասուի սրբավայր]] <small style="opacity:0.75;">Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]</small>
# [[Հովին սանտրը]] <small style="opacity:0.75;">The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]</small>
# [[Կերնիքայի ծառը]] <small style="opacity:0.75;">Tree of Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola|eu]] · [[:en:Special:Search/ Tree of Gernika|en]]</small>
</div>
=== Երաժշտութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] <small style="opacity:0.75;">Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]</small>
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] <small style="opacity:0.75;">Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]</small>
# [[Չալափարթա]] <small style="opacity:0.75;">Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]</small>
# [[Ալպոքա]] <small style="opacity:0.75;">Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]</small>
# [[Չիսթու]] <small style="opacity:0.75;">Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]</small>
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]</small>
# [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] <small style="opacity:0.75;">Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]</small>
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] <small style="opacity:0.75;">Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]</small>
</div>
=== Դիցաբանութիւն ===
<div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;">
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]</small>
# [[Մարի (դիցուհի)]] <small style="opacity:0.75;">Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]</small>
# [[Պասախաուն]] <small style="opacity:0.75;">Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]</small>
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] <small style="opacity:0.75;">Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]</small>
# [[Օլենցերօ]] <small style="opacity:0.75;">Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]</small>
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] <small style="opacity:0.75;">Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]</small>
</div>
<div style="clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;">
'''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։
</div>
== Արդիւնքներ ==
Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ <code><nowiki># [[Յօդուածին անունը]] ~~~</nowiki></code> ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ <code>#WALxEWKE</code> պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&startdate=2026-10-01&enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։
<!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները -->
# [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Հովին սանտրը]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:14, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելայի մզկիթ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:28, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չիսթու]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:36, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասախաուն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:28, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:35, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Օլենցերօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:57, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լապուր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:09, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:52, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:03, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:10, 18 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:25, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:36, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փինչօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան խնձորագինի]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 20:36, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չաքոլի]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 20:53, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փաչարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:07, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Իտիասապալ պանիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:15, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Քալիմոչօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:23, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Քոքոչա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 31 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չոքօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:00, 31 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:18, 31 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էսթեպան Կարիպայ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:27, 31 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:35, 31 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:47, 31 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սան Սեպասթիան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 12:54, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կիփուսքոա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:50, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:19, 19 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Արանցասուի սրբավայր]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:41, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սանթիմամինյէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:07, 15 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:02, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 20:35, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Շիպերոքօ Պոցա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:27, 23 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկինեչէ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:20, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
[[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]]
# [[Կասթելուկաչէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 17:29, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալպոքա]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:35, 25 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիլպաօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 07:17, 26 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կերնիքայի ծառը]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 19:07, 27 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պայոն]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 10:19, 28 Հոկտեմբեր 2026 (UTC))
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:59, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կորպէյա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 18:31, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]])
# [[Անպոթօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Այսքոռի]] --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 20:26, 29 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիառից]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էյպար]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարաքալտօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:10, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պարտենաս Ռէալես]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:47, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:42, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էսթեյա-Լիսառա]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:26, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնքլաւէ տէ Թրեւինիօ]]--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 21:59, 30 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
f4ef1tfcaehnpehi3j8asu820cmst7v
Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր
0
33615
256225
2026-10-30T15:41:31Z
HoMen
269
#WALxEWKE
256225
wikitext
text/x-wiki
{{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|պատկեր=Panorama Donibane Garazi 092457.jpg|ղեկավարի պաշտօն=|կարգավիճակ=Քաղաք|զինանշան=|զինանշանի նկարագրութիւն=|մայրաքաղաքն է=|տարածութիւն=|տարածք=|Քաղաքապետ=|բնակչութիւն=1 479|երկիր=Ֆրանսական Պասքերու երկիր|մարդահամարի թուական=2023|անուանում=Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր<br />Տոնիպանէ Կարազի ([[Պասքերէն|պասք․]])|պատկերի նկարագրութիւն=Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր, համայնապատկեր|բնօրինակ անուանում=Donibane Garazi([[Պասքերէն|պասք․]])<br />
Saint-Jean-Pied-de-Port ([[Ֆրանսերէն|ֆրանսերէն]])|այլ անուանումներ=|հիմնադրումի թուական=}}
'''Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր''' ([[Պասքերէն|պասք․՝]] Տոնիպանէ Կարազի), [[Ֆրանսա|Ֆրանսայի]] բնակավայր, Ադլանտեան Փիրենէներու գաւառին մէջ, Նոր Աքիթեն շրջան, պատմական Վարի Նաւառայի տարածքին վրայ (որուն նաեւ մայրաքաղաքը եղած է), եւ կը հանդիսանայ Փիրենէներու անդին կամ Իփառալտէ՝ պասք տարածքներէն մէկը։ Անդամ է [[Ֆրանսայի ամենէն գեղեցիկ գիւղերու ընկերակցութիւն|Ֆրանսայի ամենէն գեղեցիկ գիւղերու ընկերակցութեան]] (Les Plus Beaux Villages de France)։
[[Պատկեր:00 2786 Saint Jean-Pied-de-Port, Frankreich,.jpg|ձախից|մինի|Ֆրանսա՝ Սեն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր - Սպանիոյ սահմանին վրայ գտնուող [[Պասքերու Երկիր|Պասք երկիրին]] քաղաք]]
[[Պատկեր:Saint-Jean-Pied-de-Port 12.jpg|ձախից|մինի|Նիվէ գետին տեսարանը՝ Nuestra Señora աշտարակ-դարպասէն եւ նկարին խորքին՝ կամուրջը։]]
Քաղաքը կը գտնուի [[Նիվէ գետ|Նիվէ գետին]] վրայ, 8 քմ. սպանական սահմանէն, եւ Վարին Նաւառայի (Basse-Navarre) շրջանի գլխաւոր քաղաքն է։ 2016-ին դասուած է Ֆրանսայի ամենագեղեցիկ գիւղերուն շարքին։ Սեն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր երկիրը, որ կոչուած է նաեւ Սիզի երկիր ([[պասքերէն]]՝ Կարազի), Սեն-Ժան-Փիէ-տը-Փորի շրջակայ տարածքն է։ Քաղաքին յատակագիծը հիմնականօրէն մէկ գլխաւոր փողոց է՝ աւազաքարեայ պարիսպներով շրջապատուած։ [[Փամփլոնա|Փամփլոնայէն]] 75 քմ հեռու է ([[պասքերէն]]՝ Iruña), որ Վերին Նաւարայի մայրաքաղաքն է՝ սպանական սահմանին միւս կողմը։
== Պատմական ակնարկ ==
[[Պատկեր:PorteSaint-Jacques.jpg|մինի|Սեն-Ժաք դարպաս]]
Այժմու Սեն-Ժան-լօ-Վյո հին քաղաքը 1177-ին մինչեւ հիմքերը քանդուեցաւ Ռիչարտ Ա․ Առիւծասիրտին զօրքերուն կողմէ՝ պաշարումէն ետք։ Այդ իրադարձութենէն քիչ յետոյ [[Նաւառա|Նաւառայի]] թագաւորները քաղաքը վերահիմնեցին իր ներկայ վայրին մէջ։
Այնուհետեւ եղած է [[Նաւառայի թագաւորութիւն|Նաւառայի թագաւորութեան]] քաղաք մը, եւ Վարին Նաւառայի շրջանի («մերինտատ» Ուլտրապուերթոս կամ Տեսա-Փորթս) շերիֆի նստավայրը։ Այդպէս մնացած է մինչեւ սպանական նուաճումի ժամանակաշրջանը (1512-1528), երբ Նաւառայի Հենրի Բ․ թագաւորը վճռեց արքայական հաստատութիւններու նստավայրը փոխադրել Սեն Փալէ (Տօնաբալէու)՝ անվտանգ տարածքները։
1998-ին, Սեն-Ժաք դարպասը (քաղաքին դարպասը) աւելցուեցաւ [[ԵՈՒՆԵՍՔՕ|Եունեսքոյի]] [[Համաշխարհային ժառանգութիւն|Համաշխարհային Ժառանգութեան]] ցուցակին՝ իբրեւ Ֆրանսայի մէջ [[Սանթիակօ տէ Քոմփոսթելա ուղիներ|Սանթիակօ տէ Քոմփոսթելայի ուղիներու]] երկայնքին գտնուող վայրերուն մասը։
== Պատկերասրահ ==
<gallery>
Պատկեր:CitadelleStJean.JPG|Միջնաբերդը
Պատկեր:Rue de la Citadelle in St-Jean-Pied-de-Port (1).jpg|Միջնաբերդին մէջ թամբայ մը
Պատկեր:CitadelleStJean2.JPG|Միջնաբերդէն դէպի քաղաք տեսարանը
Պատկեր:Citadelle de Saint-Jean-Pied-de-Port - remparts 2.jpg|միջնաբերդին պարիսպները
</gallery>
<ref>[https://www.st-jean-pied-de-port.fr/decouvrir/saint-jean-pied-de-port-parmi-plus-beaux-villages-de-france/ Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր, Ֆրանսայի ամենէն գեղեցիկ գիւղերէն{{ref-fr}}]</ref> <ref>[https://www.les-plus-beaux-villages-de-france.org/fr/nos-villages/saint-jean-pied-de-port/ Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր Ադլանտեան Փիրենէներու ամենէն գեղեցիկ գիւղերէն{{ref-fr}}]</ref> <ref>[https://www.insee.fr/fr/metadonnees/geographie/commune/64485-saint-jean-pied-de-port Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր համայնք․ տեղեկութիւններ{{ref-fr}}]</ref> <ref>[https://www.insee.fr/fr/statistiques/8643952?geo=COM-64485 2023-ի մարդահամար, 18-12-2025{{ref-fr}}]</ref>
== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}
bsax8l6lct1wx5wp9nnnohayxq06a1j
Էսթեյա-Լիսառա
0
33616
256228
2026-10-30T16:26:00Z
HoMen
269
#WALxEWKE
256228
wikitext
text/x-wiki
{{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|պատկեր=Puente Estella.jpg|ղեկավարի պաշտօն=|կարգավիճակ=Քաղաք|զինանշան=|զինանշանի նկարագրութիւն=|մայրաքաղաքն է=|տարածութիւն=|տարածք=|Քաղաքապետ=|բնակչութիւն=14 317|երկիր=Պասքերու երկիր|մարդահամարի թուական=2025|անուանում=Էսթեյա-Լիսառա<br />Լիսառա ([[Պասքերէն|պասք․]])<br />Էսթէյա (սպաներէն)|պատկերի նկարագրութիւն=Էսթեյա-Լիսառա եւ Էսթէյա կամուրջը|բնօրինակ անուանում=Estella-Lizarra<br />Lizarra([[Պասքերէն|պասք․]])<br />Estella (սպաներէն)
|այլ անուանումներ=|հիմնադրումի թուական=}}
'''Էսթեյա-Լիսառա''' ([[Պասքերէն|պասք․՝]] Լիսառա, սպան․՝ Էսթեյա)․ [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկիրին]] քաղաք, ինքնավար Նաւառա համայնք, հիւսիսային [[Սպանիա]]։ Կը գտնուի Փամփլոնային հարաւը եւ սահմանակից է [[Լա Ռիոխա]] եւ [[Ալաւա]] քաղաքներուն հետ։
== Ընդհանուր տեղեկութիւններ ==
Քաղաքը, որ կը գտնուի [[Էկա գետ|Էկայի]] մեծ ոլորանին մօտ, հիմնուած է 1090-ին, երբ Լիսառայի բերդաքաղաքին կից գտնուող այդ վայրին [[Փամփլոնա|Փամփլոնայի]] թագաւոր Սանչօ Ռամիրես կանոնադրութիւն շնորհեց։ Քաղաքը ուղենիշ դարձաւ դէպի Սանթիակոյ - Քոմփոսթելա ուխտագնացութեան Սեն Ճէյմս Ուղիին վրայ, ու զարգացաւ շնորհիւ արտօնեալ դիրքին, ինչպէս նաեւ Ֆրանքոսներու խառնուրդին ''Francos'', հրաւիրուած Նաւարացի թագաւորներուն կողմէ (հիմնականօրէն Օվերնի եւ Լիմուզէնի Օքսիթանցիներ)՝ հրէաներ եւ բնիկ Նաւառացի բնակիչներ։ Հարստութիւնը նպաստեց ռոմանեսք ճարտարապետութեան զարգացման, որ լաւ ներկայացուած է քաղաքին մէջ, ինչպէս օրինակ՝ Սան Բետրօ տէ լա Ռուա եկեղեցին, Նաւառայի թագաւորներուն արքունիքը, Սան Միկել եկեղեցին, եւայլն։
== Պատմական ակնարկ ==
[[Պատկեր:Estella 1.jpg|մինի|Էսթէյա]]
Պատմականօրէն, Էսթեյայի մէջ գոյութիւն ունեցած է հրեայ համայնք մը, որուն ամէնահին գրաւոր վկայութիւնը կը թուագրուի ԺԱ․ դարուն։ Անտալուսիայէն շատ հրեաներ գաղթած են Էսթեյա՝ հոն հրեաներուն շնորհուած արտօնութիւններուն պատճառով։ Ամէնանշանաւորը եղած է Մովսէս իպն Էզրա՝ Կրանատայէն հրեայ բանաստեղծ մը։ Հրեաները վտարուած են Էսթեյայէն 1498-ին։
Քաղաքը երկար ժամանակ եղած է Տօն Գարլոսի գլխաւոր նստավայրը, ուր եւ թագաւոր հռչակուած էր 1833-ին։ ԺԹ․ դարի կիսուն գարլիստական կուսակցութեան գլխաւոր կեդրոնն եղած էր՝ գարլիստական պատերազմներու ընթացքին։
1927-էն 1967 միջեւ, քաղաքը կը պահէր ''Ferrocarril Vasco-Navarro'' երկաթուղիին վերջնակէտը, որ կը տարածուէր մինչեւ Պերկարա։ Գիծը էլեկտրաֆիկացուած էր 1938-ն սկսեալ, մատակարարում մը՝ որ ժամանակին հրաշք կը համարուէր։
<ref>[https://www.ine.es/dynt3/inebase/index.htm?padre=525 National Statistics Institute (13 Դեկտեմբեր 2025) Սպանիոյ քաղաքներու ցանկ{{ref-es}}]</ref> <ref>[https://jewishvirtuallibrary.org/estella Jewish Virtual Library. Էսթեյա{{ref-en}}]</ref> <ref>[https://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Estella Էսթեյա․ բրիտանական հանրագիտարան{{ref-en}}]</ref> <ref>[https://www.sabinoarana.eus/storage/report/es/el-estado-carlista-1872-1876-y-los-notarios-de-euskal-herria.pdf sabinoarana.eus - գարլիստական պատերազմներ, 30-4-2026{{ref-es}}]</ref> <ref>[https://www.lavanguardia.com/ocio/viajes/20190414/461597544762/estella-guerras-carlistas-capital-espana-1835-navarra.html La Vanguardia - Էսթէյա․ Սպանիոյ միւս մայրաքաղաքը, 30-4-2026{{ref-es}}]</ref>
== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}
9k7gq04g6bnx5oyhqlhmw76qou4abhv
Պասքեան արմատական ռոք
0
33617
256231
2026-10-30T19:20:50Z
Betty Kilerjian
83
#WALxEWKE
256231
wikitext
text/x-wiki
'''Պասքեան արմատական ռոք երաժշտութիւնը''' ([[սպաներէն]]՝ Rock radikal vasco (RRV), [[պասքերէն]]՝ Euskal Herriko rock erradikala) երաժշտական ուղղութիւն մըն էր, որ ծնունդ առաւ Հարաւային [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրին]] մէջ՝ 1980-ական թուականներու սկիզբը։ Թէեւ շարժումին աւարտը նշող յստակ իրադարձութիւն մը չկար, կը համարուի, որ անոր գործունէութիւնը վերջ գտաւ նոյն տասնամեակի վերջին տարիներուն։
Պասքեան արմատական ռոքի խումբերը մեծապէս ազդուած էին փանք (Punk) երաժշտական խումբերէ, ինչպէս՝ Sex Pistols-ը եւ The Clash-ը։ Այս շարժումը կը նկատուէր ընդյատակեայ երաժշտական շարժում մը, որ ծնունդ առած էր իբրեւ հակազդեցութիւն [[Ֆրանցիսքօ Ֆրանքօ|Ֆրանսիսքօ Ֆրանքոյի]] (Francisco Franco) կողմէ տարածուած արժէքներուն։ Անիկա տարածուեցաւ հազարաւոր մարդոց կողմէ, որոնք կը զգային, թէ [[Սպանիա|Սպանիոյ]] ժողովրդավարութեան անցումային շրջանին իրենց ազգային եւ ընկերային ձգտումները դաւաճանուած էին։
«Պասքեան արմատական ռոք» անունը առաջին անգամ գործածուեցաւ [[1983 թուական|1983]] թուականին՝ Egin թերթին մէջ հրատարակուած յօդուածի մը մէջ, որ ստորագրուած էր Խոսէ Մարի Պլասքոյի (José Mari Blasco) կողմէ։ Ան La Polla Records խումբին նախկին տնօրէնն էր։ Յօդուածը լոյս տեսաւ երաժշտական փառատօնէ մը ետք, որ կազմակերպուած էր Սպանիոյ՝ [[ՆԱԹՕ]]-ի (NATO) մէջ մնալուն դէմ։
Պասքեան արմատական ռոքի գաղափարը սկիզբէն իսկ շատ վիճայարոյց էր։ Թէեւ խումբերը կը բաժնէին յառաջդիմական մտածելակերպ մը, հակահամակարգային դիրքորոշում մը եւ յաճախ նաեւ պասքեան ազգայնական հայեացք մը, կարգ մը խումբեր կը զգային, թէ իրենց կը փորձեն շահագործել եւ կը մերժէին այդ անուանումը՝ նկատի ունենալով, որ անիկա առեւտրական բնոյթ ստացած էր։ Օրինակ՝ Eskorbuto խումբը կը յայտարարէր. «Ռոքը հայրենիք չունի»։
Բոլոր խումբերն ալ իրենց երգերուն մէջ կը ներկայացնէին ընկերային եւ քաղաքական քննադատութիւն։ Երգերու մեծ մասին բառերը ուղղուած էին իշխանութեան գլուխ գտնուող հաստատութիւններուն դէմ, ինչպէս՝ Սպանիոյ պետութիւնը, ոստիկանութիւնը, Սպանիոյ միապետութիւնը, [[Հռոմ|Հռոմի]] [[Կաթոլիկ եկեղեցի|Կաթողիկէ եկեղեցին]], բանակը, ցլամարտերը եւ Քաղաքացիական պահակազօրքը (Guardia Civil)։
Անկախ ձայնասփիւռի կայաններուն, երաժշտական երկրպագուներու փոքրիկ անկախ պարբերաթերթերուն (fanzines), գրաւուած եւ այլընտրանքային բնակավայրերուն, ինչպէս նաեւ այլընտրանքային խումբերուն կողքին, շարժումին աջակցեցաւ նաեւ անկախութեան կողմնակից ձախակողմեան քաղաքական կուսակցութիւնը՝ Herri Batasuna։
Herri Batasuna-ն նախաձեռնեց Martxa eta Borroka (Երաժշտութիւն եւ Պայքար) կոչուած արշաւը՝ կազմակերպելով ռոք համերգներ, որոնք կը զուգակցուէին քաղաքական հաւաքներու հետ։ Այս նախաձեռնութիւնը օգնեց խումբերուն իրենց երաժշտութիւնը տարածելու ամբողջ Պասքերու երկրի տարածքին։
Աւելին, Egin թերթին կողմէ կազմակերպուած մրցոյթներուն շնորհիւ բազմաթիւ խումբեր աւելի լայն ճանաչում ձեռք բերին։ Անոնցմէ էին՝ La Polla Records, Hertzainak, Potato, Kortatu, RIP, Barricada եւ Cicatriz։
ck7ynp5recy5sh2g2cbmfwwt4gttmwm
256232
256231
2026-10-30T19:23:06Z
Betty Kilerjian
83
256232
wikitext
text/x-wiki
[[File:EvaristoParamos.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:EvaristoParamos.jpg|աջից|մինի|300x300փքս|Evaristo՝ «La Polla Records» խումբի երգիչը, համերգի մը ընթացքին։]]
'''Պասքեան արմատական ռոք երաժշտութիւնը''' ([[սպաներէն]]՝ Rock radikal vasco (RRV), [[պասքերէն]]՝ Euskal Herriko rock erradikala) երաժշտական ուղղութիւն մըն էր, որ ծնունդ առաւ Հարաւային [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրին]] մէջ՝ 1980-ական թուականներու սկիզբը։ Թէեւ շարժումին աւարտը նշող յստակ իրադարձութիւն մը չկար, կը համարուի, որ անոր գործունէութիւնը վերջ գտաւ նոյն տասնամեակի վերջին տարիներուն։
Պասքեան արմատական ռոքի խումբերը մեծապէս ազդուած էին փանք (Punk) երաժշտական խումբերէ, ինչպէս՝ Sex Pistols-ը եւ The Clash-ը։ Այս շարժումը կը նկատուէր ընդյատակեայ երաժշտական շարժում մը, որ ծնունդ առած էր իբրեւ հակազդեցութիւն [[Ֆրանցիսքօ Ֆրանքօ|Ֆրանսիսքօ Ֆրանքոյի]] (Francisco Franco) կողմէ տարածուած արժէքներուն։ Անիկա տարածուեցաւ հազարաւոր մարդոց կողմէ, որոնք կը զգային, թէ [[Սպանիա|Սպանիոյ]] ժողովրդավարութեան անցումային շրջանին իրենց ազգային եւ ընկերային ձգտումները դաւաճանուած էին։
«Պասքեան արմատական ռոք» անունը առաջին անգամ գործածուեցաւ [[1983 թուական|1983]] թուականին՝ Egin թերթին մէջ հրատարակուած յօդուածի մը մէջ, որ ստորագրուած էր Խոսէ Մարի Պլասքոյի (José Mari Blasco) կողմէ։ Ան La Polla Records խումբին նախկին տնօրէնն էր։ Յօդուածը լոյս տեսաւ երաժշտական փառատօնէ մը ետք, որ կազմակերպուած էր Սպանիոյ՝ [[ՆԱԹՕ]]-ի (NATO) մէջ մնալուն դէմ<ref>F-M Hop: [http://www.lafactoriadelritmo.com/mvasca/historia.shtml «Música vasca: un poco de historia»], en el [https://www.lafactoriadelritmo.com/mvasca/index.shtml dosier about Basque music] by ''La Factoría del Ritmo'': March-July, 1996.</ref>։
[[File:Zarama.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Zarama.jpg|աջից|մինի|«Zarama» երաժշտական խումբը՝ 1986 թուականին, Իրուն քաղաքին մէջ։]]
Պասքեան արմատական ռոքի գաղափարը սկիզբէն իսկ շատ վիճայարոյց էր։ Թէեւ խումբերը կը բաժնէին յառաջդիմական մտածելակերպ մը, հակահամակարգային դիրքորոշում մը եւ յաճախ նաեւ պասքեան ազգայնական հայեացք մը, կարգ մը խումբեր կը զգային, թէ իրենց կը փորձեն շահագործել եւ կը մերժէին այդ անուանումը՝ նկատի ունենալով, որ անիկա առեւտրական բնոյթ ստացած էր։ Օրինակ՝ Eskorbuto խումբը կը յայտարարէր. «Ռոքը հայրենիք չունի»<ref>{{Cite web|url=http://agora.ya.com/biblio81/textos/entrevista_eskorbuto.html|title=Interview with Eskorbuto|archive-url=https://web.archive.org/web/20110718133504/http://agora.ya.com/biblio81/textos/entrevista_eskorbuto.html|archive-date=2011-07-18|access-date=2010-12-04|url-status=dead}}</ref><ref>[http://www.angelfire.com/zine2/koncienzia7/eskor.htm Interview with Eskorbuto]{{dead link|date=June 2024|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref>։
[[File:Jul_Bolinaga,_guitarist_of_the_band_RIP.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Jul_Bolinaga,_guitarist_of_the_band_RIP.jpg|աջից|մինի|«RIP» խումբի անդամը՝ Խուլ (Jul), 1986 թուականին։]]
Բոլոր խումբերն ալ իրենց երգերուն մէջ կը ներկայացնէին ընկերային եւ քաղաքական քննադատութիւն։ Երգերու մեծ մասին բառերը ուղղուած էին իշխանութեան գլուխ գտնուող հաստատութիւններուն դէմ, ինչպէս՝ Սպանիոյ պետութիւնը, ոստիկանութիւնը, Սպանիոյ միապետութիւնը, [[Հռոմ|Հռոմի]] [[Կաթոլիկ եկեղեցի|Կաթողիկէ եկեղեցին]], բանակը, ցլամարտերը եւ Քաղաքացիական պահակազօրքը (Guardia Civil)։
Անկախ ձայնասփիւռի կայաններուն, երաժշտական երկրպագուներու փոքրիկ անկախ պարբերաթերթերուն (fanzines), գրաւուած եւ այլընտրանքային բնակավայրերուն, ինչպէս նաեւ այլընտրանքային խումբերուն կողքին, շարժումին աջակցեցաւ նաեւ անկախութեան կողմնակից ձախակողմեան քաղաքական կուսակցութիւնը՝ Herri Batasuna։
Herri Batasuna-ն նախաձեռնեց Martxa eta Borroka (Երաժշտութիւն եւ Պայքար) կոչուած արշաւը՝ կազմակերպելով ռոք համերգներ, որոնք կը զուգակցուէին քաղաքական հաւաքներու հետ։ Այս նախաձեռնութիւնը օգնեց խումբերուն իրենց երաժշտութիւնը տարածելու ամբողջ Պասքերու երկրի տարածքին։
Աւելին, Egin թերթին կողմէ կազմակերպուած մրցոյթներուն շնորհիւ բազմաթիւ խումբեր աւելի լայն ճանաչում ձեռք բերին։ Անոնցմէ էին՝ La Polla Records, Hertzainak, Potato, Kortatu, RIP, Barricada եւ Cicatriz։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
mba5phzlqp779h1tbb527uowonw5qsc
256233
256232
2026-10-30T19:24:35Z
Betty Kilerjian
83
256233
wikitext
text/x-wiki
[[File:EvaristoParamos.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:EvaristoParamos.jpg|աջից|մինի|300x300փքս|Evaristo՝ «La Polla Records» խումբի երգիչը, համերգի մը ընթացքին։]]
'''Պասքեան արմատական ռոք երաժշտութիւնը''' ([[սպաներէն]]՝ Rock radikal vasco (RRV), [[պասքերէն]]՝ Euskal Herriko rock erradikala) երաժշտական ուղղութիւն մըն էր, որ ծնունդ առաւ Հարաւային [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրին]] մէջ՝ 1980-ական թուականներու սկիզբը։ Թէեւ շարժումին աւարտը նշող յստակ իրադարձութիւն մը չկար, կը համարուի, որ անոր գործունէութիւնը վերջ գտաւ նոյն տասնամեակի վերջին տարիներուն։
Պասքեան արմատական ռոքի խումբերը մեծապէս ազդուած էին փանք (Punk) երաժշտական խումբերէ, ինչպէս՝ Sex Pistols-ը եւ The Clash-ը։ Այս շարժումը կը նկատուէր ընդյատակեայ երաժշտական շարժում մը, որ ծնունդ առած էր իբրեւ հակազդեցութիւն [[Ֆրանցիսքօ Ֆրանքօ|Ֆրանսիսքօ Ֆրանքոյի]] (Francisco Franco) կողմէ տարածուած արժէքներուն։ Անիկա տարածուեցաւ հազարաւոր մարդոց կողմէ, որոնք կը զգային, թէ [[Սպանիա|Սպանիոյ]] ժողովրդավարութեան անցումային շրջանին իրենց ազգային եւ ընկերային ձգտումները դաւաճանուած էին։
«Պասքեան արմատական ռոք» անունը առաջին անգամ գործածուեցաւ [[1983 թուական|1983]] թուականին՝ Egin թերթին մէջ հրատարակուած յօդուածի մը մէջ, որ ստորագրուած էր Խոսէ Մարի Պլասքոյի (José Mari Blasco) կողմէ։ Ան La Polla Records խումբին նախկին տնօրէնն էր։ Յօդուածը լոյս տեսաւ երաժշտական փառատօնէ մը ետք, որ կազմակերպուած էր Սպանիոյ՝ [[ՆԱԹՕ]]-ի (NATO) մէջ մնալուն դէմ<ref>F-M Hop: [http://www.lafactoriadelritmo.com/mvasca/historia.shtml «Música vasca: un poco de historia»], en el [https://www.lafactoriadelritmo.com/mvasca/index.shtml dosier about Basque music] by ''La Factoría del Ritmo'': March-July, 1996.</ref>։
[[File:Zarama.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Zarama.jpg|աջից|մինի|«Zarama» երաժշտական խումբը՝ 1986 թուականին, Իրուն քաղաքին մէջ։]]
Պասքեան արմատական ռոքի գաղափարը սկիզբէն իսկ շատ վիճայարոյց էր։ Թէեւ խումբերը կը բաժնէին յառաջդիմական մտածելակերպ մը, հակահամակարգային դիրքորոշում մը եւ յաճախ նաեւ պասքեան ազգայնական հայեացք մը, կարգ մը խումբեր կը զգային, թէ իրենց կը փորձեն շահագործել եւ կը մերժէին այդ անուանումը՝ նկատի ունենալով, որ անիկա առեւտրական բնոյթ ստացած էր։ Օրինակ՝ Eskorbuto խումբը կը յայտարարէր. «Ռոքը հայրենիք չունի»<ref>{{Cite web|url=http://agora.ya.com/biblio81/textos/entrevista_eskorbuto.html|title=Interview with Eskorbuto|archive-url=https://web.archive.org/web/20110718133504/http://agora.ya.com/biblio81/textos/entrevista_eskorbuto.html|archive-date=2011-07-18|access-date=2010-12-04|url-status=dead}}</ref><ref>[http://www.angelfire.com/zine2/koncienzia7/eskor.htm Interview with Eskorbuto]{{dead link|date=June 2024|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref>։
[[File:Jul_Bolinaga,_guitarist_of_the_band_RIP.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Jul_Bolinaga,_guitarist_of_the_band_RIP.jpg|աջից|մինի|«RIP» խումբի անդամը՝ Խուլ (Jul), 1986 թուականին։]]
Բոլոր խումբերն ալ իրենց երգերուն մէջ կը ներկայացնէին ընկերային եւ քաղաքական քննադատութիւն։ Երգերու մեծ մասին բառերը ուղղուած էին իշխանութեան գլուխ գտնուող հաստատութիւններուն դէմ, ինչպէս՝ Սպանիոյ պետութիւնը, ոստիկանութիւնը, Սպանիոյ միապետութիւնը, [[Հռոմ|Հռոմի]] [[Կաթոլիկ եկեղեցի|Կաթողիկէ եկեղեցին]], բանակը, ցլամարտերը եւ Քաղաքացիական պահակազօրքը (Guardia Civil)։
Անկախ ձայնասփիւռի կայաններուն, երաժշտական երկրպագուներու փոքրիկ անկախ պարբերաթերթերուն (fanzines), գրաւուած եւ այլընտրանքային բնակավայրերուն, ինչպէս նաեւ այլընտրանքային խումբերուն կողքին, շարժումին աջակցեցաւ նաեւ անկախութեան կողմնակից ձախակողմեան քաղաքական կուսակցութիւնը՝ Herri Batasuna։
Herri Batasuna-ն նախաձեռնեց Martxa eta Borroka (Երաժշտութիւն եւ Պայքար) կոչուած արշաւը՝ կազմակերպելով ռոք համերգներ, որոնք կը զուգակցուէին քաղաքական հաւաքներու հետ։ Այս նախաձեռնութիւնը օգնեց խումբերուն իրենց երաժշտութիւնը տարածելու ամբողջ Պասքերու երկրի տարածքին։
Աւելին, Egin թերթին կողմէ կազմակերպուած մրցոյթներուն շնորհիւ բազմաթիւ խումբեր աւելի լայն ճանաչում ձեռք բերին։ Անոնցմէ էին՝ La Polla Records, Hertzainak, Potato, Kortatu, RIP, Barricada եւ Cicatriz։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
[[Ստորոգութիւն:Պասքերու երկիր]]
[[Ստորոգութիւն:20-րդ դարու երաժշտական ժանրեր]]
[[Ստորոգութիւն:Պասքեան երաժշտութիւն]]
[[Ստորոգութիւն:Ռոք երաժշտութեան ժանրեր]]
b5if1u6qag88m3sbplr4uzs71zvnk0n
Կերնիքաքօ Արպոլա
0
33618
256235
2026-10-30T19:31:08Z
Betty Kilerjian
83
#WALxEWKE
256235
wikitext
text/x-wiki
'''Կերնիքաքոյի ծառը (Gernikako Arbola)''' ([[Պասքերէն|պասքերէնով]]՝ «Կերնիքայի ծառը») [[կաղնի]] մըն է, որ կը խորհրդանշէ Պիսքայայի ժողովուրդին աւանդական ազատութիւնները (Fuero) եւ, ընդլայնելով այդ գաղափարը, ամբողջ պասք ժողովուրդին ազատութիւնները։
Ծառը կը գտնուի [[Սպանիա|Սպանիոյ]] [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրի]] Պիսքայա նահանգի Կերնիքա (Gernika) քաղաքին մէջ։
Պիսքայայի տէրերը (որոնց շարքին էին նաեւ Քասթիլիայի թագաւորները եւ Քարլիսթական շարժումի գահի յաւակնորդները) այս ծառին տակ երդում կու տային յարգելու Պիսքայայի ժողովուրդին ազատութիւնները։
Մեր օրերուն Պասքերու երկրի ինքնավար կառավարութեան նախագահը՝ Լեհենտաքարին (Lehendakari), նոյնպէս հոն կ՚երդնուի՝ ստանձնելով իր պաշտօնը։
== Արքայական հարստութիւն (Dynasty) ==
Միջնադարուն Պիսքայայի գիւղերուն ներկայացուցիչները ժողովներ կը գումարէին տեղական մեծ ծառերու տակ։ Ժամանակի ընթացքին առանձին ժողովներու դերը փոխարինուեցաւ 1512 թուականին ստեղծուած Կերնիքայի ժողովով, իսկ անոր կաղնին ստացաւ խորհրդանշական նշանակութիւն։ Իրական ժողովները կը գումարուէին այդ նպատակով կառուցուած մատուռ-շէնքի մը մէջ (ներկայիս շէնքը կը թուագրուի [[1833 թուական|1833]] թուականէն)։
Սպանիոյ խնամակալ թագուհի Մարիա Քրիսթինան (Maria Christina), իր փոքրիկ դստեր՝ Իզապէլ Բ. թագուհիին (Isabella II) ընկերակցութեամբ, 1839 թուականին եղաւ Սպանիոյ վերջին միապետը, որ խորհրդանշական կաղնիին տակ երդում տուաւ՝ յարգելու Պիսքայայի կանոնադրական ազատութիւնները։
Ծանօթ ծառերու օրինակները կը կազմեն արքայական հարստութեան մը նման շարունակական շարք մը.
* «Հայրը»՝ տնկուած 14-րդ դարուն, ապրեցաւ 450 տարի։
* «Հին ծառը» (1742–1892)՝ վերատնկուեցաւ [[1811 թուական|1811]] թուականին։ Անոր բունը ներկայիս կը պահուի շրջակայ պարտէզի մը մէջ գտնուող փոքրիկ կառոյցի մը մէջ։
* Երրորդ ծառը (1858–2004)՝ վերատնկուեցաւ 1860 թուականին։ Ան 1937 թուականին վերապրեցաւ Կերնիքայի ռմբակոծումը, սակայն սունկի պատճառած հիւանդութեան հետեւանքով հարկ եղաւ զայն փոխարինել։ Պիսքայայի կառավարութեան պարտիզպանները կը պահեն քանի մը պահեստային ծառեր, որոնք աճեցուած են այս ծառին կաղիններէն։
* Չորրորդ ծառը (1986–2015)՝ 2005 թուականի Փետրուար 25-ին վերատնկուեցաւ իր նախորդին տեղը։ Ան 2015 թուականի Յունուար 15-ին մահացաւ՝ խոնաւութեան հետ կապուած հիւանդութեան մը հետեւանքով։
* Հինգերորդ ծառը՝ տնկուեցաւ 2015 թուականի Մարտին, երբ ան 14 տարեկան էր։
Կերնիքայի ծառը մեծ ճանաչում ստացաւ Առաջին եւ Երրորդ Քարլիսթական պատերազմներու ընթացքին՝ դառնալով պասքերու ազատութիւններուն խորհրդանիշը։ Անոր համբաւն ու գնահատանքը տարածուեցան նաեւ ամբողջ պասքական սփիւռքին մէջ՝ 19-րդ դարու վերջին եւ 20-րդ դարու կէսերուն միջեւ։ Այս տարածման նպաստեց Խոսէ Մարիա Իփարրակիրրէի (José María Iparragirre) համանուն երգին ժողովրդականութիւնը։
Սաւոյայի Մարիա Քրիսթինան, որ Առաջին Քարլիսթական պատերազմի ընթացքին իր դստեր՝ Իզապէլին անչափահաս ըլլալուն պատճառով կը վարէր խնամակալի պաշտօնը, 1839 թուականին կաղնիին տակ երդում տուաւ՝ յարգելու պասքերու կանոնադրական ազատութիւնները։
Ծառին կարեւորութիւնը կը բացայայտուի նաեւ այն դէպքով, որ պատահեցաւ Կերնիքայի ռմբակոծումէն կարճ ժամանակ ետք։ Երբ Ֆրանքոյի զօրքերը գրաւեցին քաղաքը, Պիսքայայէն եկած Քարլիսթ կամաւորներէ բաղկացած Պեկոնիայի (Begoña) զօրախումբը զինուած պահակախումբ մը տեղադրեց ծառին շուրջ՝ զայն պաշտպանելու համար իրենց դաշնակից Ֆալանկական ուժերէն, որոնք կը ցանկային տապալել պասք ազգայնականութեան այս խորհրդանիշը։
1950 թուականի Յունիս 26-ին Խաւիէ Պուրպոն-Փարման (Xavier of Bourbon-Parma), որ Ֆրանքոյի բռնապետական վարչակարգին օրով Սպանիոյ գահի Քարլիսթ յաւակնորդն էր, Կերնիքայի կաղնիին տակ երդում տուաւ՝ յարգելու պասքերու կանոնադրական ազատութիւնները։
Կաղնին պատկերուած է Պիսքայայի զինանշանին վրայ, ինչպէս նաեւ յետագային՝ Պիսքայայի բազմաթիւ քաղաքներու զինանշաններուն մէջ։ Կաղնիի տերեւով խորհրդանշանը կը գործածուի Պիսքայայի տեղական կառավարութեան կողմէ։
Պասք ազգայնական կուսակցութեան՝ Eusko Alkartasuna-ի խորհրդանշանը երկու գոյն ունի՝ մէկ կէսը կարմիր է, իսկ միւսը՝ կանաչ։ Ասոնք պասքերու դրօշին գոյներն են։ Պասք ազգայնական երիտասարդական կազմակերպութեան՝ Jarrai-ի խորհրդանշանին հին տարբերակին մէջ նոյնպէս կաղնիի տերեւներ կային։
Պասքերու իշխանութիւնները ծառին շառաւիղները կը նուիրեն պասքական սփիւռքի կազմակերպութիւններուն եւ բարեկամ քաղաքներուն՝ իբրեւ բարեկամութեան եւ կապի խորհրդանիշ։
{| class="wikitable" border="1"
| align="center" |[[File:Bizkaikoarmarri.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bizkaikoarmarri.svg|158x158փքս]]
| align="center" |[[File:Escudo_de_Gernika_Lumo.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Escudo_de_Gernika_Lumo.svg|156x156փքս]]
| align="center" |[[File:Ehu_logo.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ehu_logo.svg|200x200փքս]]
| align="center" |[[File:Athletic_Club_crest_1922.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Athletic_Club_crest_1922.png|150x150փքս]]
|-
|Պիսքայայի զինանշանը
|Կերնիքա-Լումոյի զինանշանը
|Պասքերու երկրի համալսարանին (University of the Basque Country) խորհրդանշանը՝ կաղնիին վերաբերեալ արուեստագէտ Էտուարտօ Չիլիյտայի (Eduardo Chillida) մեկնաբանութեամբ։
|«Athletic Bilbao» ֆութպոլի ակումբին զինանշանին հին տարբերակ մը՝ կաղնիին եւ քաղաքին խորհրդանշաններով։
|-
|}
[[File:Escudo_del_Pais_Vasco.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Escudo_del_Pais_Vasco.svg|մինի|Պասքերու երկրի զինանշանը շրջապատող կաղնիի տերեւներն ու կաղինները եւս յղում մըն են այդ ծառին։]]
jmealb9srep5oxevbwmuej3anbzbcfa
256236
256235
2026-10-30T19:33:28Z
Betty Kilerjian
83
256236
wikitext
text/x-wiki
'''Կերնիքաքոյի ծառը (Gernikako Arbola)''' ([[Պասքերէն|պասքերէնով]]՝ «Կերնիքայի ծառը») [[կաղնի]] մըն է, որ կը խորհրդանշէ Պիսքայայի ժողովուրդին աւանդական ազատութիւնները (Fuero) եւ, ընդլայնելով այդ գաղափարը, ամբողջ պասք ժողովուրդին ազատութիւնները։
Ծառը կը գտնուի [[Սպանիա|Սպանիոյ]] [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրի]] Պիսքայա նահանգի Կերնիքա (Gernika) քաղաքին մէջ։
Պիսքայայի տէրերը (որոնց շարքին էին նաեւ Քասթիլիայի թագաւորները եւ Քարլիսթական շարժումի գահի յաւակնորդները) այս ծառին տակ երդում կու տային յարգելու Պիսքայայի ժողովուրդին ազատութիւնները։
Մեր օրերուն Պասքերու երկրի ինքնավար կառավարութեան նախագահը՝ Լեհենտաքարին (Lehendakari), նոյնպէս հոն կ՚երդնուի՝ ստանձնելով իր պաշտօնը։
== Արքայական հարստութիւն (Dynasty) ==
Միջնադարուն Պիսքայայի գիւղերուն ներկայացուցիչները ժողովներ կը գումարէին տեղական մեծ ծառերու տակ։ Ժամանակի ընթացքին առանձին ժողովներու դերը փոխարինուեցաւ 1512 թուականին ստեղծուած Կերնիքայի ժողովով, իսկ անոր կաղնին ստացաւ խորհրդանշական նշանակութիւն։ Իրական ժողովները կը գումարուէին այդ նպատակով կառուցուած մատուռ-շէնքի մը մէջ (ներկայիս շէնքը կը թուագրուի [[1833 թուական|1833]] թուականէն)։
Սպանիոյ խնամակալ թագուհի Մարիա Քրիսթինան (Maria Christina), իր փոքրիկ դստեր՝ Իզապէլ Բ. թագուհիին (Isabella II) ընկերակցութեամբ, 1839 թուականին եղաւ Սպանիոյ վերջին միապետը, որ խորհրդանշական կաղնիին տակ երդում տուաւ՝ յարգելու Պիսքայայի կանոնադրական ազատութիւնները։
Ծանօթ ծառերու օրինակները կը կազմեն արքայական հարստութեան մը նման շարունակական շարք մը<ref name="ElMundoTrees">{{Cite news|date=26 February 2005|title=OTRO ARBOL DE GERNIKA / Foto titulada. Arbol de Gernika. El lehendakari Juan José Ibarretxe presidió ayer en la Casa de Juntas la plantación del nuevo roble|url=https://www.elmundo.es/papel/2005/02/26/espana/1761516.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20050306120358/http://www.elmundo.es/papel/2005/02/26/espana/|archive-date=2005-03-06|work=[[El Mundo (Spain)|El Mundo]]|department=ESPAÑA|publisher=Unidad Editorial, S.A.|page=20, col. 3|id={{Factiva|MUNDO00020050226e12q0002j}}. [[Nexis Uni]] [https://advance.lexis.com/api/document?collection=news&id=urn%3acontentItem%3a4FK1-68F0-01H9-G3TP-00000-00 {{small|4FK1-68F0-01H9-G3TP-00000-00}}].}}</ref>.
* «Հայրը»՝ տնկուած 14-րդ դարուն, ապրեցաւ 450 տարի։
* «Հին ծառը» (1742–1892)՝ վերատնկուեցաւ [[1811 թուական|1811]] թուականին։ Անոր բունը ներկայիս կը պահուի շրջակայ պարտէզի մը մէջ գտնուող փոքրիկ կառոյցի մը մէջ։
* Երրորդ ծառը (1858–2004)՝ վերատնկուեցաւ 1860 թուականին։ Ան 1937 թուականին վերապրեցաւ Կերնիքայի ռմբակոծումը, սակայն սունկի պատճառած հիւանդութեան հետեւանքով հարկ եղաւ զայն փոխարինել։ Պիսքայայի կառավարութեան պարտիզպանները կը պահեն քանի մը պահեստային ծառեր, որոնք աճեցուած են այս ծառին կաղիններէն։
* Չորրորդ ծառը (1986–2015)՝ 2005 թուականի Փետրուար 25-ին վերատնկուեցաւ իր նախորդին տեղը։ Ան 2015 թուականի Յունուար 15-ին մահացաւ՝ խոնաւութեան հետ կապուած հիւանդութեան մը հետեւանքով։
* Հինգերորդ ծառը՝ տնկուեցաւ 2015 թուականի Մարտին, երբ ան 14 տարեկան էր։
Կերնիքայի ծառը մեծ ճանաչում ստացաւ Առաջին եւ Երրորդ Քարլիսթական պատերազմներու ընթացքին՝ դառնալով պասքերու ազատութիւններուն խորհրդանիշը։ Անոր համբաւն ու գնահատանքը տարածուեցան նաեւ ամբողջ պասքական սփիւռքին մէջ՝ 19-րդ դարու վերջին եւ 20-րդ դարու կէսերուն միջեւ։ Այս տարածման նպաստեց Խոսէ Մարիա Իփարրակիրրէի (José María Iparragirre) համանուն երգին ժողովրդականութիւնը։
Սաւոյայի Մարիա Քրիսթինան, որ Առաջին Քարլիսթական պատերազմի ընթացքին իր դստեր՝ Իզապէլին անչափահաս ըլլալուն պատճառով կը վարէր խնամակալի պաշտօնը, 1839 թուականին կաղնիին տակ երդում տուաւ՝ յարգելու պասքերու կանոնադրական ազատութիւնները։
Ծառին կարեւորութիւնը կը բացայայտուի նաեւ այն դէպքով, որ պատահեցաւ Կերնիքայի ռմբակոծումէն կարճ ժամանակ ետք։ Երբ Ֆրանքոյի զօրքերը գրաւեցին քաղաքը, Պիսքայայէն եկած Քարլիսթ կամաւորներէ բաղկացած Պեկոնիայի (Begoña) զօրախումբը զինուած պահակախումբ մը տեղադրեց ծառին շուրջ՝ զայն պաշտպանելու համար իրենց դաշնակից Ֆալանկական ուժերէն, որոնք կը ցանկային տապալել պասք ազգայնականութեան այս խորհրդանիշը<ref name="Martorell">{{Cite news|last=Martorell|first=Manuel|date=31 October 2005|title=Del Burgo y la defensa del árbol de Gernika: El padre del diputado navarro ordenó a los requetés formar un cinturón en torno al roble que los falangistas querían cortar / Jaime del Burgo Torres y su proyección política|work=El Mundo - País Vasco|department=EUSKADI|page=11|id={{Factiva|MNDOPV0020051031e1av00009}}.}} Reproduced as: {{Cite web|url=https://eka.partidocarlista.org/del-burgo-y-el-arbol-de-gernika-2005/|title=Del Burgo y el árbol de Gernika (2005)|website=la Página web del Partido Carlista de Euskal Herria-E.K.A.|publisher=Euskal Herriko Karlista Alderdia [Basque Country Carlist Party]}}</ref>։
1950 թուականի Յունիս 26-ին Խաւիէ Պուրպոն-Փարման (Xavier of Bourbon-Parma), որ Ֆրանքոյի բռնապետական վարչակարգին օրով Սպանիոյ գահի Քարլիսթ յաւակնորդն էր, Կերնիքայի կաղնիին տակ երդում տուաւ՝ յարգելու պասքերու կանոնադրական ազատութիւնները։
Կաղնին պատկերուած է Պիսքայայի զինանշանին վրայ, ինչպէս նաեւ յետագային՝ Պիսքայայի բազմաթիւ քաղաքներու զինանշաններուն մէջ։ Կաղնիի տերեւով խորհրդանշանը կը գործածուի Պիսքայայի տեղական կառավարութեան կողմէ։
Պասք ազգայնական կուսակցութեան՝ Eusko Alkartasuna-ի խորհրդանշանը երկու գոյն ունի՝ մէկ կէսը կարմիր է, իսկ միւսը՝ կանաչ։ Ասոնք պասքերու դրօշին գոյներն են։ Պասք ազգայնական երիտասարդական կազմակերպութեան՝ Jarrai-ի խորհրդանշանին հին տարբերակին մէջ նոյնպէս կաղնիի տերեւներ կային։[[File:Escudo_del_Pais_Vasco.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Escudo_del_Pais_Vasco.svg|մինի|Պասքերու երկրի զինանշանը շրջապատող կաղնիի տերեւներն ու կաղինները եւս յղում մըն են այդ ծառին։]]Պասքերու իշխանութիւնները ծառին շառաւիղները կը նուիրեն պասքական սփիւռքի կազմակերպութիւններուն եւ բարեկամ քաղաքներուն՝ իբրեւ բարեկամութեան եւ կապի խորհրդանիշ։
{| class="wikitable" border="1"
| align="center" |[[File:Bizkaikoarmarri.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bizkaikoarmarri.svg|158x158փքս]]
| align="center" |[[File:Escudo_de_Gernika_Lumo.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Escudo_de_Gernika_Lumo.svg|156x156փքս]]
| align="center" |[[File:Ehu_logo.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ehu_logo.svg|200x200փքս]]
| align="center" |[[File:Athletic_Club_crest_1922.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Athletic_Club_crest_1922.png|150x150փքս]]
|-
|Պիսքայայի զինանշանը
|Կերնիքա-Լումոյի զինանշանը
|Պասքերու երկրի համալսարանին (University of the Basque Country) խորհրդանշանը՝ կաղնիին վերաբերեալ արուեստագէտ Էտուարտօ Չիլիյտայի (Eduardo Chillida) մեկնաբանութեամբ։
|«Athletic Bilbao» ֆութպոլի ակումբին զինանշանին հին տարբերակ մը՝ կաղնիին եւ քաղաքին խորհրդանշաններով։
|-
|}
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
== Աղբիւրներ ==
* ''[[:en:Auñamendi_Encyclopedia|Auñamendi Eusko Entziklopedia]]'', section "Gernika-Lumo": [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/eu/gernika-lumo/ar-57197/ "Folklorea: Gernikako Zuhaitza"] or [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/es/gernika-lumo/ar-57197-143187/#40853 "Folklore: Árbol de Gernika"] ({{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110806022551/http://www.euskomedia.org/aunamendi/57197?idi=en®s=10&pos=21&epi=40853#mrc12}})
* {{Cite web|url=https://turismo.euskadi.eus/es/top-viajes/el-arbol-que-fue-un-parlamento-casa-de-juntas-de-gernika/webtur00-exptop/es/|title=El árbol que fue un parlamento. Casa de Juntas de Gernika|date=21 May 2020|website=Turismo Euskadi - Turismo en Euskadi, País Vasco|publisher=Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco|language=es|access-date=2026-04-20}}
* {{Cite web|url=https://jjggbizkaia.eus/en/seats/the-tree-of-gernika|title=The tree of Gernika|website=General Assemblies of Bizkaia|publisher=Bizkaiko Batzar Nagusiak-Juntas Generales de Bizkaia|language=en-US|access-date=2026-04-20|department=Find out about us : Seats : Gernika Assembly Hall}}<!--available in other languages at: https://jjggbizkaia.eus/eu/egoitzak/gernikako-haretxa, https://jjggbizkaia.eus/es/sedes/arbol-de-gernika, https://jjggbizkaia.eus/fr/sieges/larbre-de-gernika; was previously at http://www.jjggbizkaia.net/home/casa_juntas/arbol_gernika.asp-->
045tq0fqpfreglyqwaq2le8cy1w6kfh
256237
256236
2026-10-30T19:34:18Z
Betty Kilerjian
83
256237
wikitext
text/x-wiki
[[File:Arbre_de_Gernika.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Arbre_de_Gernika.jpg|մինի|«Նոր ծառը»]]
'''Կերնիքաքոյի ծառը (Gernikako Arbola)''' ([[Պասքերէն|պասքերէնով]]՝ «Կերնիքայի ծառը») [[կաղնի]] մըն է, որ կը խորհրդանշէ Պիսքայայի ժողովուրդին աւանդական ազատութիւնները (Fuero) եւ, ընդլայնելով այդ գաղափարը, ամբողջ պասք ժողովուրդին ազատութիւնները։
Ծառը կը գտնուի [[Սպանիա|Սպանիոյ]] [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրի]] Պիսքայա նահանգի Կերնիքա (Gernika) քաղաքին մէջ։
[[File:Arbol_de_Gernika._Casa_de_Juntas_de_Gernika-Gernikako_Batzarretxea._Gernika-Lumo,_Vizcaya-Bizkaia..JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Arbol_de_Gernika._Casa_de_Juntas_de_Gernika-Gernikako_Batzarretxea._Gernika-Lumo,_Vizcaya-Bizkaia..JPG|մինի|«Հին ծառ»ին բունը]]
Պիսքայայի տէրերը (որոնց շարքին էին նաեւ Քասթիլիայի թագաւորները եւ Քարլիսթական շարժումի գահի յաւակնորդները) այս ծառին տակ երդում կու տային յարգելու Պիսքայայի ժողովուրդին ազատութիւնները։
Մեր օրերուն Պասքերու երկրի ինքնավար կառավարութեան նախագահը՝ Լեհենտաքարին (Lehendakari), նոյնպէս հոն կ՚երդնուի՝ ստանձնելով իր պաշտօնը։
== Արքայական հարստութիւն (Dynasty) ==
Միջնադարուն Պիսքայայի գիւղերուն ներկայացուցիչները ժողովներ կը գումարէին տեղական մեծ ծառերու տակ։ Ժամանակի ընթացքին առանձին ժողովներու դերը փոխարինուեցաւ 1512 թուականին ստեղծուած Կերնիքայի ժողովով, իսկ անոր կաղնին ստացաւ խորհրդանշական նշանակութիւն։ Իրական ժողովները կը գումարուէին այդ նպատակով կառուցուած մատուռ-շէնքի մը մէջ (ներկայիս շէնքը կը թուագրուի [[1833 թուական|1833]] թուականէն)։
Սպանիոյ խնամակալ թագուհի Մարիա Քրիսթինան (Maria Christina), իր փոքրիկ դստեր՝ Իզապէլ Բ. թագուհիին (Isabella II) ընկերակցութեամբ, 1839 թուականին եղաւ Սպանիոյ վերջին միապետը, որ խորհրդանշական կաղնիին տակ երդում տուաւ՝ յարգելու Պիսքայայի կանոնադրական ազատութիւնները։
Ծանօթ ծառերու օրինակները կը կազմեն արքայական հարստութեան մը նման շարունակական շարք մը<ref name="ElMundoTrees">{{Cite news|date=26 February 2005|title=OTRO ARBOL DE GERNIKA / Foto titulada. Arbol de Gernika. El lehendakari Juan José Ibarretxe presidió ayer en la Casa de Juntas la plantación del nuevo roble|url=https://www.elmundo.es/papel/2005/02/26/espana/1761516.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20050306120358/http://www.elmundo.es/papel/2005/02/26/espana/|archive-date=2005-03-06|work=[[El Mundo (Spain)|El Mundo]]|department=ESPAÑA|publisher=Unidad Editorial, S.A.|page=20, col. 3|id={{Factiva|MUNDO00020050226e12q0002j}}. [[Nexis Uni]] [https://advance.lexis.com/api/document?collection=news&id=urn%3acontentItem%3a4FK1-68F0-01H9-G3TP-00000-00 {{small|4FK1-68F0-01H9-G3TP-00000-00}}].}}</ref>.
* «Հայրը»՝ տնկուած 14-րդ դարուն, ապրեցաւ 450 տարի։
* «Հին ծառը» (1742–1892)՝ վերատնկուեցաւ [[1811 թուական|1811]] թուականին։ Անոր բունը ներկայիս կը պահուի շրջակայ պարտէզի մը մէջ գտնուող փոքրիկ կառոյցի մը մէջ։
* Երրորդ ծառը (1858–2004)՝ վերատնկուեցաւ 1860 թուականին։ Ան 1937 թուականին վերապրեցաւ Կերնիքայի ռմբակոծումը, սակայն սունկի պատճառած հիւանդութեան հետեւանքով հարկ եղաւ զայն փոխարինել։ Պիսքայայի կառավարութեան պարտիզպանները կը պահեն քանի մը պահեստային ծառեր, որոնք աճեցուած են այս ծառին կաղիններէն։
* Չորրորդ ծառը (1986–2015)՝ 2005 թուականի Փետրուար 25-ին վերատնկուեցաւ իր նախորդին տեղը։ Ան 2015 թուականի Յունուար 15-ին մահացաւ՝ խոնաւութեան հետ կապուած հիւանդութեան մը հետեւանքով։
* Հինգերորդ ծառը՝ տնկուեցաւ 2015 թուականի Մարտին, երբ ան 14 տարեկան էր։
Կերնիքայի ծառը մեծ ճանաչում ստացաւ Առաջին եւ Երրորդ Քարլիսթական պատերազմներու ընթացքին՝ դառնալով պասքերու ազատութիւններուն խորհրդանիշը։ Անոր համբաւն ու գնահատանքը տարածուեցան նաեւ ամբողջ պասքական սփիւռքին մէջ՝ 19-րդ դարու վերջին եւ 20-րդ դարու կէսերուն միջեւ։ Այս տարածման նպաստեց Խոսէ Մարիա Իփարրակիրրէի (José María Iparragirre) համանուն երգին ժողովրդականութիւնը։
Սաւոյայի Մարիա Քրիսթինան, որ Առաջին Քարլիսթական պատերազմի ընթացքին իր դստեր՝ Իզապէլին անչափահաս ըլլալուն պատճառով կը վարէր խնամակալի պաշտօնը, 1839 թուականին կաղնիին տակ երդում տուաւ՝ յարգելու պասքերու կանոնադրական ազատութիւնները։
Ծառին կարեւորութիւնը կը բացայայտուի նաեւ այն դէպքով, որ պատահեցաւ Կերնիքայի ռմբակոծումէն կարճ ժամանակ ետք։ Երբ Ֆրանքոյի զօրքերը գրաւեցին քաղաքը, Պիսքայայէն եկած Քարլիսթ կամաւորներէ բաղկացած Պեկոնիայի (Begoña) զօրախումբը զինուած պահակախումբ մը տեղադրեց ծառին շուրջ՝ զայն պաշտպանելու համար իրենց դաշնակից Ֆալանկական ուժերէն, որոնք կը ցանկային տապալել պասք ազգայնականութեան այս խորհրդանիշը<ref name="Martorell">{{Cite news|last=Martorell|first=Manuel|date=31 October 2005|title=Del Burgo y la defensa del árbol de Gernika: El padre del diputado navarro ordenó a los requetés formar un cinturón en torno al roble que los falangistas querían cortar / Jaime del Burgo Torres y su proyección política|work=El Mundo - País Vasco|department=EUSKADI|page=11|id={{Factiva|MNDOPV0020051031e1av00009}}.}} Reproduced as: {{Cite web|url=https://eka.partidocarlista.org/del-burgo-y-el-arbol-de-gernika-2005/|title=Del Burgo y el árbol de Gernika (2005)|website=la Página web del Partido Carlista de Euskal Herria-E.K.A.|publisher=Euskal Herriko Karlista Alderdia [Basque Country Carlist Party]}}</ref>։
1950 թուականի Յունիս 26-ին Խաւիէ Պուրպոն-Փարման (Xavier of Bourbon-Parma), որ Ֆրանքոյի բռնապետական վարչակարգին օրով Սպանիոյ գահի Քարլիսթ յաւակնորդն էր, Կերնիքայի կաղնիին տակ երդում տուաւ՝ յարգելու պասքերու կանոնադրական ազատութիւնները։
Կաղնին պատկերուած է Պիսքայայի զինանշանին վրայ, ինչպէս նաեւ յետագային՝ Պիսքայայի բազմաթիւ քաղաքներու զինանշաններուն մէջ։ Կաղնիի տերեւով խորհրդանշանը կը գործածուի Պիսքայայի տեղական կառավարութեան կողմէ։
Պասք ազգայնական կուսակցութեան՝ Eusko Alkartasuna-ի խորհրդանշանը երկու գոյն ունի՝ մէկ կէսը կարմիր է, իսկ միւսը՝ կանաչ։ Ասոնք պասքերու դրօշին գոյներն են։ Պասք ազգայնական երիտասարդական կազմակերպութեան՝ Jarrai-ի խորհրդանշանին հին տարբերակին մէջ նոյնպէս կաղնիի տերեւներ կային։[[File:Escudo_del_Pais_Vasco.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Escudo_del_Pais_Vasco.svg|մինի|Պասքերու երկրի զինանշանը շրջապատող կաղնիի տերեւներն ու կաղինները եւս յղում մըն են այդ ծառին։]]Պասքերու իշխանութիւնները ծառին շառաւիղները կը նուիրեն պասքական սփիւռքի կազմակերպութիւններուն եւ բարեկամ քաղաքներուն՝ իբրեւ բարեկամութեան եւ կապի խորհրդանիշ։
{| class="wikitable" border="1"
| align="center" |[[File:Bizkaikoarmarri.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bizkaikoarmarri.svg|158x158փքս]]
| align="center" |[[File:Escudo_de_Gernika_Lumo.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Escudo_de_Gernika_Lumo.svg|156x156փքս]]
| align="center" |[[File:Ehu_logo.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ehu_logo.svg|200x200փքս]]
| align="center" |[[File:Athletic_Club_crest_1922.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Athletic_Club_crest_1922.png|150x150փքս]]
|-
|Պիսքայայի զինանշանը
|Կերնիքա-Լումոյի զինանշանը
|Պասքերու երկրի համալսարանին (University of the Basque Country) խորհրդանշանը՝ կաղնիին վերաբերեալ արուեստագէտ Էտուարտօ Չիլիյտայի (Eduardo Chillida) մեկնաբանութեամբ։
|«Athletic Bilbao» ֆութպոլի ակումբին զինանշանին հին տարբերակ մը՝ կաղնիին եւ քաղաքին խորհրդանշաններով։
|-
|}
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
== Աղբիւրներ ==
* ''[[:en:Auñamendi_Encyclopedia|Auñamendi Eusko Entziklopedia]]'', section "Gernika-Lumo": [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/eu/gernika-lumo/ar-57197/ "Folklorea: Gernikako Zuhaitza"] or [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/es/gernika-lumo/ar-57197-143187/#40853 "Folklore: Árbol de Gernika"] ({{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110806022551/http://www.euskomedia.org/aunamendi/57197?idi=en®s=10&pos=21&epi=40853#mrc12}})
* {{Cite web|url=https://turismo.euskadi.eus/es/top-viajes/el-arbol-que-fue-un-parlamento-casa-de-juntas-de-gernika/webtur00-exptop/es/|title=El árbol que fue un parlamento. Casa de Juntas de Gernika|date=21 May 2020|website=Turismo Euskadi - Turismo en Euskadi, País Vasco|publisher=Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco|language=es|access-date=2026-04-20}}
* {{Cite web|url=https://jjggbizkaia.eus/en/seats/the-tree-of-gernika|title=The tree of Gernika|website=General Assemblies of Bizkaia|publisher=Bizkaiko Batzar Nagusiak-Juntas Generales de Bizkaia|language=en-US|access-date=2026-04-20|department=Find out about us : Seats : Gernika Assembly Hall}}<!--available in other languages at: https://jjggbizkaia.eus/eu/egoitzak/gernikako-haretxa, https://jjggbizkaia.eus/es/sedes/arbol-de-gernika, https://jjggbizkaia.eus/fr/sieges/larbre-de-gernika; was previously at http://www.jjggbizkaia.net/home/casa_juntas/arbol_gernika.asp-->
7s9d7yj1z1uljxzpuyjk66ejl9918ak
256239
256237
2026-10-30T19:38:12Z
Betty Kilerjian
83
256239
wikitext
text/x-wiki
[[File:Arbre_de_Gernika.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Arbre_de_Gernika.jpg|մինի|«Նոր ծառը»]]
'''Կերնիքաքոյի ծառը (Gernikako Arbola)''' ([[Պասքերէն|պասքերէնով]]՝ «Կերնիքայի ծառը») [[կաղնի]] մըն է, որ կը խորհրդանշէ Պիսքայայի ժողովուրդին աւանդական ազատութիւնները (Fuero) եւ, ընդլայնելով այդ գաղափարը, ամբողջ պասք ժողովուրդին ազատութիւնները։
Ծառը կը գտնուի [[Սպանիա|Սպանիոյ]] [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրի]] Պիսքայա նահանգի Կերնիքա (Gernika) քաղաքին մէջ։
[[File:Arbol_de_Gernika._Casa_de_Juntas_de_Gernika-Gernikako_Batzarretxea._Gernika-Lumo,_Vizcaya-Bizkaia..JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Arbol_de_Gernika._Casa_de_Juntas_de_Gernika-Gernikako_Batzarretxea._Gernika-Lumo,_Vizcaya-Bizkaia..JPG|մինի|«Հին ծառ»ին բունը]]
Պիսքայայի տէրերը (որոնց շարքին էին նաեւ Քասթիլիայի թագաւորները եւ Քարլիսթական շարժումի գահի յաւակնորդները) այս ծառին տակ երդում կու տային յարգելու Պիսքայայի ժողովուրդին ազատութիւնները։
Մեր օրերուն Պասքերու երկրի ինքնավար կառավարութեան նախագահը՝ Լեհենտաքարին (Lehendakari), նոյնպէս հոն կ՚երդնուի՝ ստանձնելով իր պաշտօնը։
== Արքայական հարստութիւն (Dynasty) ==
Միջնադարուն Պիսքայայի գիւղերուն ներկայացուցիչները ժողովներ կը գումարէին տեղական մեծ ծառերու տակ։ Ժամանակի ընթացքին առանձին ժողովներու դերը փոխարինուեցաւ 1512 թուականին ստեղծուած Կերնիքայի ժողովով, իսկ անոր կաղնին ստացաւ խորհրդանշական նշանակութիւն։ Իրական ժողովները կը գումարուէին այդ նպատակով կառուցուած մատուռ-շէնքի մը մէջ (ներկայիս շէնքը կը թուագրուի [[1833 թուական|1833]] թուականէն)։
Սպանիոյ խնամակալ թագուհի Մարիա Քրիսթինան (Maria Christina), իր փոքրիկ դստեր՝ Իզապէլ Բ. թագուհիին (Isabella II) ընկերակցութեամբ, 1839 թուականին եղաւ Սպանիոյ վերջին միապետը, որ խորհրդանշական կաղնիին տակ երդում տուաւ՝ յարգելու Պիսքայայի կանոնադրական ազատութիւնները։
Ծանօթ ծառերու օրինակները կը կազմեն արքայական հարստութեան մը նման շարունակական շարք մը<ref name="ElMundoTrees">{{Cite news|date=26 February 2005|title=OTRO ARBOL DE GERNIKA / Foto titulada. Arbol de Gernika. El lehendakari Juan José Ibarretxe presidió ayer en la Casa de Juntas la plantación del nuevo roble|url=https://www.elmundo.es/papel/2005/02/26/espana/1761516.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20050306120358/http://www.elmundo.es/papel/2005/02/26/espana/|archive-date=2005-03-06|work=[[El Mundo (Spain)|El Mundo]]|department=ESPAÑA|publisher=Unidad Editorial, S.A.|page=20, col. 3|id={{Factiva|MUNDO00020050226e12q0002j}}. [[Nexis Uni]] [https://advance.lexis.com/api/document?collection=news&id=urn%3acontentItem%3a4FK1-68F0-01H9-G3TP-00000-00 {{small|4FK1-68F0-01H9-G3TP-00000-00}}].}}</ref>.
* «Հայրը»՝ տնկուած 14-րդ դարուն, ապրեցաւ 450 տարի։
* «Հին ծառը» (1742–1892)՝ վերատնկուեցաւ [[1811 թուական|1811]] թուականին։ Անոր բունը ներկայիս կը պահուի շրջակայ պարտէզի մը մէջ գտնուող փոքրիկ կառոյցի մը մէջ։
* Երրորդ ծառը (1858–2004)՝ վերատնկուեցաւ 1860 թուականին։ Ան 1937 թուականին վերապրեցաւ Կերնիքայի ռմբակոծումը, սակայն սունկի պատճառած հիւանդութեան հետեւանքով հարկ եղաւ զայն փոխարինել։ Պիսքայայի կառավարութեան պարտիզպանները կը պահեն քանի մը պահեստային ծառեր, որոնք աճեցուած են այս ծառին կաղիններէն։
* Չորրորդ ծառը (1986–2015)՝ 2005 թուականի Փետրուար 25-ին վերատնկուեցաւ իր նախորդին տեղը։ Ան 2015 թուականի Յունուար 15-ին մահացաւ՝ խոնաւութեան հետ կապուած հիւանդութեան մը հետեւանքով։
* Հինգերորդ ծառը՝ տնկուեցաւ 2015 թուականի Մարտին, երբ ան 14 տարեկան էր։
Կերնիքայի ծառը մեծ ճանաչում ստացաւ Առաջին եւ Երրորդ Քարլիսթական պատերազմներու ընթացքին՝ դառնալով պասքերու ազատութիւններուն խորհրդանիշը։ Անոր համբաւն ու գնահատանքը տարածուեցան նաեւ ամբողջ պասքական սփիւռքին մէջ՝ 19-րդ դարու վերջին եւ 20-րդ դարու կէսերուն միջեւ։ Այս տարածման նպաստեց Խոսէ Մարիա Իփարրակիրրէի (José María Iparragirre) համանուն երգին ժողովրդականութիւնը։
Սաւոյայի Մարիա Քրիսթինան, որ Առաջին Քարլիսթական պատերազմի ընթացքին իր դստեր՝ Իզապէլին անչափահաս ըլլալուն պատճառով կը վարէր խնամակալի պաշտօնը, 1839 թուականին կաղնիին տակ երդում տուաւ՝ յարգելու պասքերու կանոնադրական ազատութիւնները։
Ծառին կարեւորութիւնը կը բացայայտուի նաեւ այն դէպքով, որ պատահեցաւ Կերնիքայի ռմբակոծումէն կարճ ժամանակ ետք։ Երբ Ֆրանքոյի զօրքերը գրաւեցին քաղաքը, Պիսքայայէն եկած Քարլիսթ կամաւորներէ բաղկացած Պեկոնիայի (Begoña) զօրախումբը զինուած պահակախումբ մը տեղադրեց ծառին շուրջ՝ զայն պաշտպանելու համար իրենց դաշնակից Ֆալանկական ուժերէն, որոնք կը ցանկային տապալել պասք ազգայնականութեան այս խորհրդանիշը<ref name="Martorell">{{Cite news|last=Martorell|first=Manuel|date=31 October 2005|title=Del Burgo y la defensa del árbol de Gernika: El padre del diputado navarro ordenó a los requetés formar un cinturón en torno al roble que los falangistas querían cortar / Jaime del Burgo Torres y su proyección política|work=El Mundo - País Vasco|department=EUSKADI|page=11|id={{Factiva|MNDOPV0020051031e1av00009}}.}} Reproduced as: {{Cite web|url=https://eka.partidocarlista.org/del-burgo-y-el-arbol-de-gernika-2005/|title=Del Burgo y el árbol de Gernika (2005)|website=la Página web del Partido Carlista de Euskal Herria-E.K.A.|publisher=Euskal Herriko Karlista Alderdia [Basque Country Carlist Party]}}</ref>։
1950 թուականի Յունիս 26-ին Խաւիէ Պուրպոն-Փարման (Xavier of Bourbon-Parma), որ Ֆրանքոյի բռնապետական վարչակարգին օրով Սպանիոյ գահի Քարլիսթ յաւակնորդն էր, Կերնիքայի կաղնիին տակ երդում տուաւ՝ յարգելու պասքերու կանոնադրական ազատութիւնները։
Կաղնին պատկերուած է Պիսքայայի զինանշանին վրայ, ինչպէս նաեւ յետագային՝ Պիսքայայի բազմաթիւ քաղաքներու զինանշաններուն մէջ։ Կաղնիի տերեւով խորհրդանշանը կը գործածուի Պիսքայայի տեղական կառավարութեան կողմէ։
Պասք ազգայնական կուսակցութեան՝ Eusko Alkartasuna-ի խորհրդանշանը երկու գոյն ունի՝ մէկ կէսը կարմիր է, իսկ միւսը՝ կանաչ։ Ասոնք պասքերու դրօշին գոյներն են։ Պասք ազգայնական երիտասարդական կազմակերպութեան՝ Jarrai-ի խորհրդանշանին հին տարբերակին մէջ նոյնպէս կաղնիի տերեւներ կային։[[File:Escudo_del_Pais_Vasco.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Escudo_del_Pais_Vasco.svg|մինի|Պասքերու երկրի զինանշանը շրջապատող կաղնիի տերեւներն ու կաղինները եւս յղում մըն են այդ ծառին։]]Պասքերու իշխանութիւնները ծառին շառաւիղները կը նուիրեն պասքական սփիւռքի կազմակերպութիւններուն եւ բարեկամ քաղաքներուն՝ իբրեւ բարեկամութեան եւ կապի խորհրդանիշ։
{| class="wikitable" border="1"
| align="center" |[[File:Bizkaikoarmarri.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bizkaikoarmarri.svg|158x158փքս]]
| align="center" |[[File:Escudo_de_Gernika_Lumo.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Escudo_de_Gernika_Lumo.svg|156x156փքս]]
| align="center" |[[File:Ehu_logo.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ehu_logo.svg|200x200փքս]]
| align="center" |[[File:Athletic_Club_crest_1922.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Athletic_Club_crest_1922.png|150x150փքս]]
|-
|Պիսքայայի զինանշանը
|Կերնիքա-Լումոյի զինանշանը
|Պասքերու երկրի համալսարանին (University of the Basque Country) խորհրդանշանը՝ կաղնիին վերաբերեալ արուեստագէտ Էտուարտօ Չիլիյտայի (Eduardo Chillida) մեկնաբանութեամբ։
|«Athletic Bilbao» ֆութպոլի ակումբին զինանշանին հին տարբերակ մը՝ կաղնիին եւ քաղաքին խորհրդանշաններով։
|-
|}
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
== Աղբիւրներ ==
* ''[[:en:Auñamendi_Encyclopedia|Auñamendi Eusko Entziklopedia]]'', section "Gernika-Lumo": [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/eu/gernika-lumo/ar-57197/ "Folklorea: Gernikako Zuhaitza"] or [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/es/gernika-lumo/ar-57197-143187/#40853 "Folklore: Árbol de Gernika"] ({{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110806022551/http://www.euskomedia.org/aunamendi/57197?idi=en®s=10&pos=21&epi=40853#mrc12}})
* {{Cite web|url=https://turismo.euskadi.eus/es/top-viajes/el-arbol-que-fue-un-parlamento-casa-de-juntas-de-gernika/webtur00-exptop/es/|title=El árbol que fue un parlamento. Casa de Juntas de Gernika|date=21 May 2020|website=Turismo Euskadi - Turismo en Euskadi, País Vasco|publisher=Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco|language=es|access-date=2026-04-20}}
* {{Cite web|url=https://jjggbizkaia.eus/en/seats/the-tree-of-gernika|title=The tree of Gernika|website=General Assemblies of Bizkaia|publisher=Bizkaiko Batzar Nagusiak-Juntas Generales de Bizkaia|language=en-US|access-date=2026-04-20|department=Find out about us : Seats : Gernika Assembly Hall}}<!--available in other languages at: https://jjggbizkaia.eus/eu/egoitzak/gernikako-haretxa, https://jjggbizkaia.eus/es/sedes/arbol-de-gernika, https://jjggbizkaia.eus/fr/sieges/larbre-de-gernika; was previously at http://www.jjggbizkaia.net/home/casa_juntas/arbol_gernika.asp-->
[[Ստորոգութիւն:Առանձին կաղնիներ]]
[[Ստորոգութիւն:Պասքերու պատմութիւն]]
[[Ստորոգութիւն:Սպանիոյ առանձին ծառերը]]
[[Ստորոգութիւն:Ծառերը մշակոյթին մէջ]]
[[Ստորոգութիւն:Պասքերու խորհրդանիշները]]
o2wwcvydvem9shd69j8obiz5k5m4gdl
Փինչօ
0
33619
256240
2026-10-30T19:44:01Z
Betty Kilerjian
83
#WALxEWKE
256240
wikitext
text/x-wiki
'''Փինչօ (pincho)''' ([[սպաներէն]]՝ [ˈpintʃo], բառացիօրէն՝ «փուշ» կամ «սուր ծայր»), փինթչօ (pintxo) ([[Պասքերէն|պասքերէնով]]՝ [pintʃo]) կամ փինչու (pinchu) (աստուրիերէն՝ [ˈpintʃʊ]) փոքրիկ խորտիկ մըն է<ref>{{citation|author1=Carol Styles Carvajal|author2=Jane Horwood|author3=Nicholas Rollin|title=Concise Oxford Spanish Dictionary|year=2004|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-860977-3|page=[https://archive.org/details/isbn_9780198609773/page/502 502]|url-access=registration|url=https://archive.org/details/isbn_9780198609773/page/502}}</ref>, որ սովորաբար կը մատուցուի սրճարաններու եւ պանդոկներու մէջ։ Անոնք աւանդական են [[Սպանիա|Սպանիոյ]] հիւսիսային շրջաններուն մէջ եւ յատկապէս տարածուած են [[Պասքերու Երկիր|պասքերու երկրին]], [[Նաւառա|Նաւառայի]], Լա Ռիոխայի, Քանթապրիայի եւ Աստուրիասի մէջ։
Փինչօները սովորաբար կը վայելեն բարեկամներու կամ ընտանիքի անդամներու ընկերակցութեամբ։ Հետեւաբար, անոնք ընկերային շփումի կարեւոր դեր ունին, իսկ Պասքերու երկրին եւ Նաւառայի մէջ կը նկատուին տեղական մշակոյթին եւ ընկերային կեանքին հիմնասիւններէն մէկը։ Անոնք կապուած են թափաս (tapas) կոչուող խորտիկներուն հետ։ Հիմնական տարբերութիւնն այն է, որ փինչօները սովորաբար կը ծակուին փոքրիկ փայտիկով կամ ատամի փայտիկով, յաճախ՝ հացի կտորի մը վրայ ամրացուած ըլլալով։ Անոնք կը մատուցուին առանձին բաժիններով եւ միշտ կը պատուիրուին ու կը վճարուին խմիչքներէն անկախ։ Սակայն կրնայ պատահիլ, որ նոյն խորտիկը մէկ վայրի մէջ կոչուի փինչօ, իսկ ուրիշ վայրի մը մէջ՝ թափա։
Անոնք փինչօ կը կոչուին, որովհետեւ անոնցմէ շատերուն մէջ կայ փինչօ (սպաներէն՝ «սուր ծայր»)<ref name="Barrenechea">{{citation|author1=Teresa Barrenechea|author2=Mary Goodbody|title=The Basque Table: Passionate Home Cooking from Spain's Most Celebrated Cuisine|date=3 December 2005|publisher=Houghton Mifflin Harcourt|isbn=978-1-55832-523-4}}</ref>, սովորաբար՝ ատամի փայտիկ մը, իսկ աւելի մեծ տեսակներուն պարագային՝ շամփուր մը։ Զանոնք պէտք չէ շփոթել պրոչեթներուն (brochettes, իսպաներէն՝ brochetas) հետ, որոնք Լատինական Ամերիկայի եւ Սպանիոյ կարգ մը շրջաններուն մէջ նոյնպէս փինչօ կը կոչուին (տե՛ս՝ pinchitos)։ Պրոչեթներուն պարագային շամփուրը կամ ատամի փայտիկը կը գործածուի կերակուրը եփելու կամ կտորները իրարու միացեալ պահելու համար։
== Պասքերու փինթչօ ==
[[File:Bar_de_pinchos_Donosti_01.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bar_de_pinchos_Donosti_01.JPG|մինի|Փինչօներ՝ պանդոկի մը մէջ։]]
[[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրին]] եւ [[Նաւառա|Նաւառայի]] բնորոշ խորտիկ մըն է փինթչօն։ Անիկա կը բաղկանայ հացի փոքրիկ շերտէ մը, որուն վրայ կը դրուի մէկ կամ քանի մը բաղադրիչ, ապա կը հաստատուի ատամի փայտիկով։ Այս փայտիկն է, որ խորտիկին կու տայ «փինչօ» անունը, որ կը նշանակէ «սուր ծայր»։
Փինչօները սովորաբար կը ճաշակուին իբրեւ ճաշէն առաջ մատուցուող խորտիկ՝ ընկերակցութեամբ երիտասարդ սպիտակ [[Գինի|գինիի]] մը փոքր գաւաթի մը (որ կը կոչուի չաքոլի՝ txakoli, արտասանութեամբ՝ [tʃakoˈli]) կամ [[Գարեջուր|գարեջուրի]] մը (զուրիթօ՝ zurito, արտասանութեամբ՝ [s̻uˈɾito], փինթի քառորդը)։
Փինչօները սովորական են Պասքերու երկրին պանդոկներուն մէջ, ինչպէս նաեւ մօտակայ շրջաններուն մէջ, օրինակ՝ Քանթապրիայի, Լա Ռիոխայի, Պուրկոսի հիւսիսային մասին եւ Նաւառայի մէջ։ Հոն սովորաբար փինչօներու զանազան տեսակներ կը մատուցուին սեղանին վրայ դրուած սկուտեղներով։
Այս տեսակի փինչօներուն պարագային ատամի փայտիկը կը գործածուի՝ բաղադրիչները հացին վրայ հաստատ պահելու եւ յաճախորդին կերած խորտիկներուն թիւը հաշուելու համար։ Երբեմն տարբեր գին ունեցող փինչօները կ'ունենան տարբեր ձեւի կամ չափի փայտիկներ։
Գրեթէ որեւէ բաղադրիչ կարելի է դնել հացին վրայ։ Սակայն Պասքերու երկրին մէջ ամէնէն տարածուածներն են ձուկերը, ինչպէս՝ հէքը, ձողաձուկը եւ անչոուսը, կարտոֆիլով պատրաստուած ձուի օմլէթը (tortilla de patatas), լեցուած պղպեղները եւ քոքէթները։
Փինչօները կրնան նաեւ բաւական բարդ պատրաստութիւններ ըլլալ. երբեմն անոնք կը բաղկանան խնամքով պատրաստուած եւ երբեմն ալ սուղ ձուկերէ, այլ ծովամթերքներէ կամ միսերէ։
Փինչօները նաեւ ընկերային շփումի առիթ կը հանդիսանան։ Սովորաբար բարեկամներու խումբ մը մէկ պանդոկէն միւսը կ'երթայ՝ գինիի կամ գարեջուրի փոքր գաւաթներ խմելով եւ փինչօներ ճաշակելով։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
== Արտաքին յղումներ ==
* [https://web.archive.org/web/20140720021730/http://www.todopintxos.com/home/home.php?lang=en Todopintxos. Recipes and pictures of pinchos and tapas.]
* [https://web.archive.org/web/20090612075528/http://www.campeonatodeeuskalherriadepintxos.com/ Página oficial del Campeonato de Pintxos de Euskadi que se celebra en Fuenterrabía]
toe9ofjd03f6xjprm1vnpid2p1x7i5m
256241
256240
2026-10-30T19:44:49Z
Betty Kilerjian
83
256241
wikitext
text/x-wiki
{{Տեղեկաքարտ Ուտեստ}}
'''Փինչօ (pincho)''' ([[սպաներէն]]՝ [ˈpintʃo], բառացիօրէն՝ «փուշ» կամ «սուր ծայր»), փինթչօ (pintxo) ([[Պասքերէն|պասքերէնով]]՝ [pintʃo]) կամ փինչու (pinchu) (աստուրիերէն՝ [ˈpintʃʊ]) փոքրիկ խորտիկ մըն է<ref>{{citation|author1=Carol Styles Carvajal|author2=Jane Horwood|author3=Nicholas Rollin|title=Concise Oxford Spanish Dictionary|year=2004|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-860977-3|page=[https://archive.org/details/isbn_9780198609773/page/502 502]|url-access=registration|url=https://archive.org/details/isbn_9780198609773/page/502}}</ref>, որ սովորաբար կը մատուցուի սրճարաններու եւ պանդոկներու մէջ։ Անոնք աւանդական են [[Սպանիա|Սպանիոյ]] հիւսիսային շրջաններուն մէջ եւ յատկապէս տարածուած են [[Պասքերու Երկիր|պասքերու երկրին]], [[Նաւառա|Նաւառայի]], Լա Ռիոխայի, Քանթապրիայի եւ Աստուրիասի մէջ։
Փինչօները սովորաբար կը վայելեն բարեկամներու կամ ընտանիքի անդամներու ընկերակցութեամբ։ Հետեւաբար, անոնք ընկերային շփումի կարեւոր դեր ունին, իսկ Պասքերու երկրին եւ Նաւառայի մէջ կը նկատուին տեղական մշակոյթին եւ ընկերային կեանքին հիմնասիւններէն մէկը։ Անոնք կապուած են թափաս (tapas) կոչուող խորտիկներուն հետ։ Հիմնական տարբերութիւնն այն է, որ փինչօները սովորաբար կը ծակուին փոքրիկ փայտիկով կամ ատամի փայտիկով, յաճախ՝ հացի կտորի մը վրայ ամրացուած ըլլալով։ Անոնք կը մատուցուին առանձին բաժիններով եւ միշտ կը պատուիրուին ու կը վճարուին խմիչքներէն անկախ։ Սակայն կրնայ պատահիլ, որ նոյն խորտիկը մէկ վայրի մէջ կոչուի փինչօ, իսկ ուրիշ վայրի մը մէջ՝ թափա։
Անոնք փինչօ կը կոչուին, որովհետեւ անոնցմէ շատերուն մէջ կայ փինչօ (սպաներէն՝ «սուր ծայր»)<ref name="Barrenechea">{{citation|author1=Teresa Barrenechea|author2=Mary Goodbody|title=The Basque Table: Passionate Home Cooking from Spain's Most Celebrated Cuisine|date=3 December 2005|publisher=Houghton Mifflin Harcourt|isbn=978-1-55832-523-4}}</ref>, սովորաբար՝ ատամի փայտիկ մը, իսկ աւելի մեծ տեսակներուն պարագային՝ շամփուր մը։ Զանոնք պէտք չէ շփոթել պրոչեթներուն (brochettes, իսպաներէն՝ brochetas) հետ, որոնք Լատինական Ամերիկայի եւ Սպանիոյ կարգ մը շրջաններուն մէջ նոյնպէս փինչօ կը կոչուին (տե՛ս՝ pinchitos)։ Պրոչեթներուն պարագային շամփուրը կամ ատամի փայտիկը կը գործածուի կերակուրը եփելու կամ կտորները իրարու միացեալ պահելու համար։
== Պասքերու փինթչօ ==
[[File:Bar_de_pinchos_Donosti_01.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bar_de_pinchos_Donosti_01.JPG|մինի|Փինչօներ՝ պանդոկի մը մէջ։]]
[[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրին]] եւ [[Նաւառա|Նաւառայի]] բնորոշ խորտիկ մըն է փինթչօն։ Անիկա կը բաղկանայ հացի փոքրիկ շերտէ մը, որուն վրայ կը դրուի մէկ կամ քանի մը բաղադրիչ, ապա կը հաստատուի ատամի փայտիկով։ Այս փայտիկն է, որ խորտիկին կու տայ «փինչօ» անունը, որ կը նշանակէ «սուր ծայր»։
Փինչօները սովորաբար կը ճաշակուին իբրեւ ճաշէն առաջ մատուցուող խորտիկ՝ ընկերակցութեամբ երիտասարդ սպիտակ [[Գինի|գինիի]] մը փոքր գաւաթի մը (որ կը կոչուի չաքոլի՝ txakoli, արտասանութեամբ՝ [tʃakoˈli]) կամ [[Գարեջուր|գարեջուրի]] մը (զուրիթօ՝ zurito, արտասանութեամբ՝ [s̻uˈɾito], փինթի քառորդը)։
Փինչօները սովորական են Պասքերու երկրին պանդոկներուն մէջ, ինչպէս նաեւ մօտակայ շրջաններուն մէջ, օրինակ՝ Քանթապրիայի, Լա Ռիոխայի, Պուրկոսի հիւսիսային մասին եւ Նաւառայի մէջ։ Հոն սովորաբար փինչօներու զանազան տեսակներ կը մատուցուին սեղանին վրայ դրուած սկուտեղներով։
Այս տեսակի փինչօներուն պարագային ատամի փայտիկը կը գործածուի՝ բաղադրիչները հացին վրայ հաստատ պահելու եւ յաճախորդին կերած խորտիկներուն թիւը հաշուելու համար։ Երբեմն տարբեր գին ունեցող փինչօները կ'ունենան տարբեր ձեւի կամ չափի փայտիկներ։
Գրեթէ որեւէ բաղադրիչ կարելի է դնել հացին վրայ։ Սակայն Պասքերու երկրին մէջ ամէնէն տարածուածներն են ձուկերը, ինչպէս՝ հէքը, ձողաձուկը եւ անչոուսը, կարտոֆիլով պատրաստուած ձուի օմլէթը (tortilla de patatas), լեցուած պղպեղները եւ քոքէթները։
Փինչօները կրնան նաեւ բաւական բարդ պատրաստութիւններ ըլլալ. երբեմն անոնք կը բաղկանան խնամքով պատրաստուած եւ երբեմն ալ սուղ ձուկերէ, այլ ծովամթերքներէ կամ միսերէ։
Փինչօները նաեւ ընկերային շփումի առիթ կը հանդիսանան։ Սովորաբար բարեկամներու խումբ մը մէկ պանդոկէն միւսը կ'երթայ՝ գինիի կամ գարեջուրի փոքր գաւաթներ խմելով եւ փինչօներ ճաշակելով։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
== Արտաքին յղումներ ==
* [https://web.archive.org/web/20140720021730/http://www.todopintxos.com/home/home.php?lang=en Todopintxos. Recipes and pictures of pinchos and tapas.]
* [https://web.archive.org/web/20090612075528/http://www.campeonatodeeuskalherriadepintxos.com/ Página oficial del Campeonato de Pintxos de Euskadi que se celebra en Fuenterrabía]
lqzownulvnrw2fvmuvhj1n13b930sg3
256242
256241
2026-10-30T19:46:33Z
Betty Kilerjian
83
256242
wikitext
text/x-wiki
{{Տեղեկաքարտ Ուտեստ}}
'''Փինչօ (pincho)''' ([[սպաներէն]]՝ [ˈpintʃo], բառացիօրէն՝ «փուշ» կամ «սուր ծայր»), փինթչօ (pintxo) ([[Պասքերէն|պասքերէնով]]՝ [pintʃo]) կամ փինչու (pinchu) (աստուրիերէն՝ [ˈpintʃʊ]) փոքրիկ խորտիկ մըն է<ref>{{citation|author1=Carol Styles Carvajal|author2=Jane Horwood|author3=Nicholas Rollin|title=Concise Oxford Spanish Dictionary|year=2004|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-860977-3|page=[https://archive.org/details/isbn_9780198609773/page/502 502]|url-access=registration|url=https://archive.org/details/isbn_9780198609773/page/502}}</ref>, որ սովորաբար կը մատուցուի սրճարաններու եւ պանդոկներու մէջ։ Անոնք աւանդական են [[Սպանիա|Սպանիոյ]] հիւսիսային շրջաններուն մէջ եւ յատկապէս տարածուած են [[Պասքերու Երկիր|պասքերու երկրին]], [[Նաւառա|Նաւառայի]], Լա Ռիոխայի, Քանթապրիայի եւ Աստուրիասի մէջ։
Փինչօները սովորաբար կը վայելեն բարեկամներու կամ ընտանիքի անդամներու ընկերակցութեամբ։ Հետեւաբար, անոնք ընկերային շփումի կարեւոր դեր ունին, իսկ Պասքերու երկրին եւ Նաւառայի մէջ կը նկատուին տեղական մշակոյթին եւ ընկերային կեանքին հիմնասիւններէն մէկը։ Անոնք կապուած են թափաս (tapas) կոչուող խորտիկներուն հետ։ Հիմնական տարբերութիւնն այն է, որ փինչօները սովորաբար կը ծակուին փոքրիկ փայտիկով կամ ատամի փայտիկով, յաճախ՝ հացի կտորի մը վրայ ամրացուած ըլլալով։ Անոնք կը մատուցուին առանձին բաժիններով եւ միշտ կը պատուիրուին ու կը վճարուին խմիչքներէն անկախ։ Սակայն կրնայ պատահիլ, որ նոյն խորտիկը մէկ վայրի մէջ կոչուի փինչօ, իսկ ուրիշ վայրի մը մէջ՝ թափա։
Անոնք փինչօ կը կոչուին, որովհետեւ անոնցմէ շատերուն մէջ կայ փինչօ (սպաներէն՝ «սուր ծայր»)<ref name="Barrenechea">{{citation|author1=Teresa Barrenechea|author2=Mary Goodbody|title=The Basque Table: Passionate Home Cooking from Spain's Most Celebrated Cuisine|date=3 December 2005|publisher=Houghton Mifflin Harcourt|isbn=978-1-55832-523-4}}</ref>, սովորաբար՝ ատամի փայտիկ մը, իսկ աւելի մեծ տեսակներուն պարագային՝ շամփուր մը։ Զանոնք պէտք չէ շփոթել պրոչեթներուն (brochettes, իսպաներէն՝ brochetas) հետ, որոնք Լատինական Ամերիկայի եւ Սպանիոյ կարգ մը շրջաններուն մէջ նոյնպէս փինչօ կը կոչուին (տե՛ս՝ pinchitos)։ Պրոչեթներուն պարագային շամփուրը կամ ատամի փայտիկը կը գործածուի կերակուրը եփելու կամ կտորները իրարու միացեալ պահելու համար։
== Պասքերու փինթչօ ==
[[File:Bar_de_pinchos_Donosti_01.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bar_de_pinchos_Donosti_01.JPG|մինի|Փինչօներ՝ պանդոկի մը մէջ։]]
[[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրին]] եւ [[Նաւառա|Նաւառայի]] բնորոշ խորտիկ մըն է փինթչօն։ Անիկա կը բաղկանայ հացի փոքրիկ շերտէ մը, որուն վրայ կը դրուի մէկ կամ քանի մը բաղադրիչ, ապա կը հաստատուի ատամի փայտիկով։ Այս փայտիկն է, որ խորտիկին կու տայ «փինչօ» անունը, որ կը նշանակէ «սուր ծայր»։
Փինչօները սովորաբար կը ճաշակուին իբրեւ ճաշէն առաջ մատուցուող խորտիկ՝ ընկերակցութեամբ երիտասարդ սպիտակ [[Գինի|գինիի]] մը փոքր գաւաթի մը (որ կը կոչուի չաքոլի՝ txakoli, արտասանութեամբ՝ [tʃakoˈli]) կամ [[Գարեջուր|գարեջուրի]] մը (զուրիթօ՝ zurito, արտասանութեամբ՝ [s̻uˈɾito], փինթի քառորդը)։
Փինչօները սովորական են Պասքերու երկրին պանդոկներուն մէջ, ինչպէս նաեւ մօտակայ շրջաններուն մէջ, օրինակ՝ Քանթապրիայի, Լա Ռիոխայի, Պուրկոսի հիւսիսային մասին եւ Նաւառայի մէջ։ Հոն սովորաբար փինչօներու զանազան տեսակներ կը մատուցուին սեղանին վրայ դրուած սկուտեղներով։
Այս տեսակի փինչօներուն պարագային ատամի փայտիկը կը գործածուի՝ բաղադրիչները հացին վրայ հաստատ պահելու եւ յաճախորդին կերած խորտիկներուն թիւը հաշուելու համար։ Երբեմն տարբեր գին ունեցող փինչօները կ'ունենան տարբեր ձեւի կամ չափի փայտիկներ։
Գրեթէ որեւէ բաղադրիչ կարելի է դնել հացին վրայ։ Սակայն Պասքերու երկրին մէջ ամէնէն տարածուածներն են ձուկերը, ինչպէս՝ հէքը, ձողաձուկը եւ անչոուսը, կարտոֆիլով պատրաստուած ձուի օմլէթը (tortilla de patatas), լեցուած պղպեղները եւ քոքէթները։
Փինչօները կրնան նաեւ բաւական բարդ պատրաստութիւններ ըլլալ. երբեմն անոնք կը բաղկանան խնամքով պատրաստուած եւ երբեմն ալ սուղ ձուկերէ, այլ ծովամթերքներէ կամ միսերէ։
Փինչօները նաեւ ընկերային շփումի առիթ կը հանդիսանան։ Սովորաբար բարեկամներու խումբ մը մէկ պանդոկէն միւսը կ'երթայ՝ գինիի կամ գարեջուրի փոքր գաւաթներ խմելով եւ փինչօներ ճաշակելով։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
== Արտաքին յղումներ ==
* [https://web.archive.org/web/20140720021730/http://www.todopintxos.com/home/home.php?lang=en Todopintxos. Recipes and pictures of pinchos and tapas.]
* [https://web.archive.org/web/20090612075528/http://www.campeonatodeeuskalherriadepintxos.com/ Página oficial del Campeonato de Pintxos de Euskadi que se celebra en Fuenterrabía]
[[Ստորոգութիւն:Ճաշէն առաջ մատուցուող խորտիկներ]]
[[Ստորոգութիւն:Պասքերու խոհանոց]]
[[Ստորոգութիւն:Սպանական խոհանոց]]
7w3f63g3z5a7g0ik9q1aubrpycmnrez
Պասքեան խնձորագինի
0
33620
256244
2026-10-30T20:31:38Z
Betty Kilerjian
83
#WALxEWKE
256244
wikitext
text/x-wiki
'''Պասքեան խնձորագինին''' [[Խնձոր|խնձորէ]] պատրաստուած խմիչք մըն է, որ կու գայ [[Եւրոպա|Եւրոպայի]] [[Պասքերու Երկիր|պասքերու]] շրջաններէն եւ կը մատուցուի սակարտոթեկիներու (sagardotegi՝ խնձորի գինիի պանդոկներու) մէջ։ Պասքերու խոհանոցին մէջ այս խմիչքը ծանօթ է Սակարտոա (Sagardoa) անունով։ Անիկա կը պատրաստուի խնձորի մշակութեամբ յայտնի շրջաններու մէջ գտնուող [[Գինի|գինիի]] պանդոկներուն մէջ, ինչպէս՝ [[Սպանիա|Սպանիոյ]] Աստիկարրակա քաղաքին մէջ։
Խնձորի գինին կը վաճառուի շիշերով, կազաւորուած չէ եւ կը լեցուի բարձրութենէն։ Աղ դրուած ձողաձուկով պատրաստուած օմլէթը աւանդական կերակուր մըն է, որ կը մատուցուի պասքերու խնձորի գինիի պանդոկներուն մէջ։ Անոր հետ կը մատուցուին նաեւ սերկեւիլի մարմելատ եւ ընկուզեղէն, ինչպէս նաեւ սթէյք։
Պասքերու խնձորի գինիի արտադրութիւնը շատ մը առումներով կը նմանի գինիի պատրաստութեան։ Խնձորի հաւաքը կը սկսի Սեպտեմբերին եւ Հոկտեմբերին՝ տակառներուն մէջ խմորման համար անհրաժեշտ հում նիւթը պատրաստելու նպատակով։ Ապա խնձորի գինին կը խմորուի մինչեւ գարնան կէսերը։
Ի տարբերութիւն բնական գինիի արտադրութեան, պասքերու խնձորի գինի արտադրողները առեւտրային խմորիչ չեն աւելցներ։ Խնձորի գինի պատրաստելու նախընտրելի եղանակը բնական ինքնաբեր խմորումն է։ Պասքերու շրջանին մէջ գոյութիւն ունի նաեւ չոթչ (txotx) կոչուող աւանդութիւն մը, որուն ընթացքին պանդոկի սպասաւորը խնձորի գինին ուղղակի տակառէն կը լեցնէ բաժակին մէջ՝ շուրջ 3-6 ոտք հեռաւորութենէ, որպէսզի խմիչքը բնական ձեւով կազաւորուի։
== Ծագման պաշտպանուած տեղանուն ==
[[2016 թուական|2016]] թուականին հաստատուեցաւ «Euskal Sagardoa / Sidra Natural del País Vasco» ծագման պաշտպանուած տեղանունը (PDO)։ Այս գործընթացը միասին առաջնորդեցին պասքերու խնձորի գինիի արտադրութեան ոլորտը, երեք նահանգներու կառավարութիւնները՝ Ալաւայի, Պիսքայայի եւ Կիպուսքոայի, ինչպէս նաեւ [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրի]] կառավարութիւնը։
Այս պաշտպանուած տեղանունը կը պահանջէ, որ խնձորի գինին պատրաստուի բացառապէս պասքերու տեղական խնձորի տեսակներէն։ Որակի հսկողութիւնը կը կատարուի այգիէն մինչեւ շիշի մէջ լեցուիլը՝ ներառեալ համային եւ բոյրային յատկանիշներու քննութիւնը, որ տեղի կ'ունենայ Ֆրայսորոյի փորձագիտական կեդրոնին մէջ։
[[2019]] թուականի դրութեամբ՝ այս պաշտպանուած տեղանունին տակ կային խնձորի գինի արտադրող 48 գինեգործարաններ՝ 41-ը Կիպուսքոայի, 5-ը Պիսքայայի եւ 2-ը Ալաւայի մէջ։ Այդ տարի անոնք արտադրեցին ծագման պաշտպանուած տեղանունով վաւերացուած 3.5 միլիոն լիթր խնձորի գինի, մինչդեռ պասքերու ամբողջ շրջանին արտադրութիւնը կը գնահատուէր շուրջ 12 միլիոն լիթր։
8c3yrmu957eu8phxap7awm3r062c9ag
256245
256244
2026-10-30T20:31:53Z
Betty Kilerjian
83
/* Ծագման պաշտպանուած տեղանուն */
256245
wikitext
text/x-wiki
'''Պասքեան խնձորագինին''' [[Խնձոր|խնձորէ]] պատրաստուած խմիչք մըն է, որ կու գայ [[Եւրոպա|Եւրոպայի]] [[Պասքերու Երկիր|պասքերու]] շրջաններէն եւ կը մատուցուի սակարտոթեկիներու (sagardotegi՝ խնձորի գինիի պանդոկներու) մէջ։ Պասքերու խոհանոցին մէջ այս խմիչքը ծանօթ է Սակարտոա (Sagardoa) անունով։ Անիկա կը պատրաստուի խնձորի մշակութեամբ յայտնի շրջաններու մէջ գտնուող [[Գինի|գինիի]] պանդոկներուն մէջ, ինչպէս՝ [[Սպանիա|Սպանիոյ]] Աստիկարրակա քաղաքին մէջ։
Խնձորի գինին կը վաճառուի շիշերով, կազաւորուած չէ եւ կը լեցուի բարձրութենէն։ Աղ դրուած ձողաձուկով պատրաստուած օմլէթը աւանդական կերակուր մըն է, որ կը մատուցուի պասքերու խնձորի գինիի պանդոկներուն մէջ։ Անոր հետ կը մատուցուին նաեւ սերկեւիլի մարմելատ եւ ընկուզեղէն, ինչպէս նաեւ սթէյք։
Պասքերու խնձորի գինիի արտադրութիւնը շատ մը առումներով կը նմանի գինիի պատրաստութեան։ Խնձորի հաւաքը կը սկսի Սեպտեմբերին եւ Հոկտեմբերին՝ տակառներուն մէջ խմորման համար անհրաժեշտ հում նիւթը պատրաստելու նպատակով։ Ապա խնձորի գինին կը խմորուի մինչեւ գարնան կէսերը։
Ի տարբերութիւն բնական գինիի արտադրութեան, պասքերու խնձորի գինի արտադրողները առեւտրային խմորիչ չեն աւելցներ։ Խնձորի գինի պատրաստելու նախընտրելի եղանակը բնական ինքնաբեր խմորումն է։ Պասքերու շրջանին մէջ գոյութիւն ունի նաեւ չոթչ (txotx) կոչուող աւանդութիւն մը, որուն ընթացքին պանդոկի սպասաւորը խնձորի գինին ուղղակի տակառէն կը լեցնէ բաժակին մէջ՝ շուրջ 3-6 ոտք հեռաւորութենէ, որպէսզի խմիչքը բնական ձեւով կազաւորուի։
== Ծագման պաշտպանուած տեղանուն ==
[[2016 թուական|2016]] թուականին հաստատուեցաւ «Euskal Sagardoa / Sidra Natural del País Vasco» ծագման պաշտպանուած տեղանունը (PDO)։ Այս գործընթացը միասին առաջնորդեցին պասքերու խնձորի գինիի արտադրութեան ոլորտը, երեք նահանգներու կառավարութիւնները՝ Ալաւայի, Պիսքայայի եւ Կիպուսքոայի, ինչպէս նաեւ [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրի]] կառավարութիւնը։
Այս պաշտպանուած տեղանունը կը պահանջէ, որ խնձորի գինին պատրաստուի բացառապէս պասքերու տեղական խնձորի տեսակներէն։ Որակի հսկողութիւնը կը կատարուի այգիէն մինչեւ շիշի մէջ լեցուիլը՝ ներառեալ համային եւ բոյրային յատկանիշներու քննութիւնը, որ տեղի կ'ունենայ Ֆրայսորոյի փորձագիտական կեդրոնին մէջ։
[[2019]] թուականի դրութեամբ՝ այս պաշտպանուած տեղանունին տակ կային խնձորի գինի արտադրող 48 գինեգործարաններ՝ 41-ը Կիպուսքոայի, 5-ը Պիսքայայի եւ 2-ը Ալաւայի մէջ։ Այդ տարի անոնք արտադրեցին ծագման պաշտպանուած տեղանունով վաւերացուած 3.5 միլիոն լիթր խնձորի գինի, մինչդեռ պասքերու ամբողջ շրջանին արտադրութիւնը կը գնահատուէր շուրջ 12 միլիոն լիթր։<gallery class="center" widths="175px" heights="175px">
File:Kirikoketa,_Euskal_Herria.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kirikoketa,_Euskal_Herria.jpg
File:Sagardoa_txotxetik.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sagardoa_txotxetik.jpg
File:Sagardoa,_1926._Euskal_Herria..jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sagardoa,_1926._Euskal_Herria..jpg
File:Sagardo_Eguneko_irudia.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sagardo_Eguneko_irudia.jpg
File:Cider_menu_-_Codfish_omelette_001.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cider_menu_-_Codfish_omelette_001.jpg|A [[:en:Cod_omelette|cod omelette]]
</gallery>
2kg6388o0cjimx74uqogp71yf7mw2ij
256246
256245
2026-10-30T20:32:23Z
Betty Kilerjian
83
/* Ծագման պաշտպանուած տեղանուն */
256246
wikitext
text/x-wiki
'''Պասքեան խնձորագինին''' [[Խնձոր|խնձորէ]] պատրաստուած խմիչք մըն է, որ կու գայ [[Եւրոպա|Եւրոպայի]] [[Պասքերու Երկիր|պասքերու]] շրջաններէն եւ կը մատուցուի սակարտոթեկիներու (sagardotegi՝ խնձորի գինիի պանդոկներու) մէջ։ Պասքերու խոհանոցին մէջ այս խմիչքը ծանօթ է Սակարտոա (Sagardoa) անունով։ Անիկա կը պատրաստուի խնձորի մշակութեամբ յայտնի շրջաններու մէջ գտնուող [[Գինի|գինիի]] պանդոկներուն մէջ, ինչպէս՝ [[Սպանիա|Սպանիոյ]] Աստիկարրակա քաղաքին մէջ։
Խնձորի գինին կը վաճառուի շիշերով, կազաւորուած չէ եւ կը լեցուի բարձրութենէն։ Աղ դրուած ձողաձուկով պատրաստուած օմլէթը աւանդական կերակուր մըն է, որ կը մատուցուի պասքերու խնձորի գինիի պանդոկներուն մէջ։ Անոր հետ կը մատուցուին նաեւ սերկեւիլի մարմելատ եւ ընկուզեղէն, ինչպէս նաեւ սթէյք։
Պասքերու խնձորի գինիի արտադրութիւնը շատ մը առումներով կը նմանի գինիի պատրաստութեան։ Խնձորի հաւաքը կը սկսի Սեպտեմբերին եւ Հոկտեմբերին՝ տակառներուն մէջ խմորման համար անհրաժեշտ հում նիւթը պատրաստելու նպատակով։ Ապա խնձորի գինին կը խմորուի մինչեւ գարնան կէսերը։
Ի տարբերութիւն բնական գինիի արտադրութեան, պասքերու խնձորի գինի արտադրողները առեւտրային խմորիչ չեն աւելցներ։ Խնձորի գինի պատրաստելու նախընտրելի եղանակը բնական ինքնաբեր խմորումն է։ Պասքերու շրջանին մէջ գոյութիւն ունի նաեւ չոթչ (txotx) կոչուող աւանդութիւն մը, որուն ընթացքին պանդոկի սպասաւորը խնձորի գինին ուղղակի տակառէն կը լեցնէ բաժակին մէջ՝ շուրջ 3-6 ոտք հեռաւորութենէ, որպէսզի խմիչքը բնական ձեւով կազաւորուի։
== Ծագման պաշտպանուած տեղանուն ==
[[2016 թուական|2016]] թուականին հաստատուեցաւ «Euskal Sagardoa / Sidra Natural del País Vasco» ծագման պաշտպանուած տեղանունը (PDO)։ Այս գործընթացը միասին առաջնորդեցին պասքերու խնձորի գինիի արտադրութեան ոլորտը, երեք նահանգներու կառավարութիւնները՝ Ալաւայի, Պիսքայայի եւ Կիպուսքոայի, ինչպէս նաեւ [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրի]] կառավարութիւնը։
Այս պաշտպանուած տեղանունը կը պահանջէ, որ խնձորի գինին պատրաստուի բացառապէս պասքերու տեղական խնձորի տեսակներէն։ Որակի հսկողութիւնը կը կատարուի այգիէն մինչեւ շիշի մէջ լեցուիլը՝ ներառեալ համային եւ բոյրային յատկանիշներու քննութիւնը, որ տեղի կ'ունենայ Ֆրայսորոյի փորձագիտական կեդրոնին մէջ։
[[2019]] թուականի դրութեամբ՝ այս պաշտպանուած տեղանունին տակ կային խնձորի գինի արտադրող 48 գինեգործարաններ՝ 41-ը Կիպուսքոայի, 5-ը Պիսքայայի եւ 2-ը Ալաւայի մէջ։ Այդ տարի անոնք արտադրեցին ծագման պաշտպանուած տեղանունով վաւերացուած 3.5 միլիոն լիթր խնձորի գինի, մինչդեռ պասքերու ամբողջ շրջանին արտադրութիւնը կը գնահատուէր շուրջ 12 միլիոն լիթր։<gallery class="center" widths="175px" heights="175px">
File:Kirikoketa,_Euskal_Herria.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kirikoketa,_Euskal_Herria.jpg
File:Sagardoa_txotxetik.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sagardoa_txotxetik.jpg
File:Sagardoa,_1926._Euskal_Herria..jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sagardoa,_1926._Euskal_Herria..jpg
File:Sagardo_Eguneko_irudia.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sagardo_Eguneko_irudia.jpg
File:Cider_menu_-_Codfish_omelette_001.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cider_menu_-_Codfish_omelette_001.jpg|Ձողաձուկով օմլէթ
</gallery>
ny8suq71xl6dgzqkpq35t8s8pvr3gpy
256247
256246
2026-10-30T20:33:58Z
Betty Kilerjian
83
/* Ծագման պաշտպանուած տեղանուն */
256247
wikitext
text/x-wiki
'''Պասքեան խնձորագինին''' [[Խնձոր|խնձորէ]] պատրաստուած խմիչք մըն է, որ կու գայ [[Եւրոպա|Եւրոպայի]] [[Պասքերու Երկիր|պասքերու]] շրջաններէն եւ կը մատուցուի սակարտոթեկիներու (sagardotegi՝ խնձորի գինիի պանդոկներու) մէջ<ref>[https://www.theguardian.com/travel/2010/apr/14/spain-top-10-cider-houses Spain's top 10 cider houses | Travel | theguardian.com<!-- Bot generated title -->]</ref>։ Պասքերու խոհանոցին մէջ այս խմիչքը ծանօթ է Սակարտոա (Sagardoa) անունով։ Անիկա կը պատրաստուի խնձորի մշակութեամբ յայտնի շրջաններու մէջ գտնուող [[Գինի|գինիի]] պանդոկներուն մէջ, ինչպէս՝ [[Սպանիա|Սպանիոյ]] Աստիկարրակա քաղաքին մէջ։
Խնձորի գինին կը վաճառուի շիշերով, կազաւորուած չէ եւ կը լեցուի բարձրութենէն<ref>{{Cite web|url=http://greatbrewers.com/brand/sarasola-sagardoa|title=Sarasola Sagardoa {{!}} GreatBrewers.com<!-- Bot generated title -->|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221232819/http://greatbrewers.com/brand/sarasola-sagardoa|archive-date=2014-02-21|access-date=2014-02-14|url-status=dead}}</ref>։ Աղ դրուած ձողաձուկով պատրաստուած օմլէթը աւանդական կերակուր մըն է, որ կը մատուցուի պասքերու խնձորի գինիի պանդոկներուն մէջ։ Անոր հետ կը մատուցուին նաեւ սերկեւիլի մարմելատ եւ ընկուզեղէն, ինչպէս նաեւ սթէյք։
Պասքերու խնձորի գինիի արտադրութիւնը շատ մը առումներով կը նմանի գինիի պատրաստութեան։ Խնձորի հաւաքը կը սկսի Սեպտեմբերին եւ Հոկտեմբերին՝ տակառներուն մէջ խմորման համար անհրաժեշտ հում նիւթը պատրաստելու նպատակով։ Ապա խնձորի գինին կը խմորուի մինչեւ գարնան կէսերը։
Ի տարբերութիւն բնական գինիի արտադրութեան, պասքերու խնձորի գինի արտադրողները առեւտրային խմորիչ չեն աւելցներ։ Խնձորի գինի պատրաստելու նախընտրելի եղանակը բնական ինքնաբեր խմորումն է։ Պասքերու շրջանին մէջ գոյութիւն ունի նաեւ չոթչ (txotx) կոչուող աւանդութիւն մը, որուն ընթացքին պանդոկի սպասաւորը խնձորի գինին ուղղակի տակառէն կը լեցնէ բաժակին մէջ՝ շուրջ 3-6 ոտք հեռաւորութենէ, որպէսզի խմիչքը բնական ձեւով կազաւորուի<ref>[https://www.nytimes.com/2018/03/16/travel/basque-cider-astigarraga-txotx.html "In Spanish Basque Country, Sampling Cider and an Ancient Ritual"], '' The New York Times''</ref>։
== Ծագման պաշտպանուած տեղանուն ==
[[2016 թուական|2016]] թուականին հաստատուեցաւ «Euskal Sagardoa / Sidra Natural del País Vasco» ծագման պաշտպանուած տեղանունը (PDO)։ Այս գործընթացը միասին առաջնորդեցին պասքերու խնձորի գինիի արտադրութեան ոլորտը, երեք նահանգներու կառավարութիւնները՝ Ալաւայի, Պիսքայայի եւ Կիպուսքոայի, ինչպէս նաեւ [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրի]] կառավարութիւնը<ref>{{Cite web|url=https://euskalsagardoa.eus/denominacion-de-origen-euskal-sagardoa/?lang=es|title=Denominación de Origen|website=Euskal Sagardoa|language=es|access-date=2026-07-29}}</ref>։
Այս պաշտպանուած տեղանունը կը պահանջէ, որ խնձորի գինին պատրաստուի բացառապէս պասքերու տեղական խնձորի տեսակներէն։ Որակի հսկողութիւնը կը կատարուի այգիէն մինչեւ շիշի մէջ լեցուիլը՝ ներառեալ համային եւ բոյրային յատկանիշներու քննութիւնը, որ տեղի կ'ունենայ Ֆրայսորոյի փորձագիտական կեդրոնին մէջ<ref name="euskalsagardoa">{{Cite web|url=https://euskalsagardoa.eus/denominacion-de-origen-euskal-sagardoa/?lang=es|title=Denominación de Origen|website=Euskal Sagardoa|language=es|access-date=2026-07-29}}</ref>։
[[2019]] թուականի դրութեամբ՝ այս պաշտպանուած տեղանունին տակ կային խնձորի գինի արտադրող 48 գինեգործարաններ՝ 41-ը Կիպուսքոայի, 5-ը Պիսքայայի եւ 2-ը Ալաւայի մէջ։ Այդ տարի անոնք արտադրեցին ծագման պաշտպանուած տեղանունով վաւերացուած 3.5 միլիոն լիթր խնձորի գինի, մինչդեռ պասքերու ամբողջ շրջանին արտադրութիւնը կը գնահատուէր շուրջ 12 միլիոն լիթր<ref>{{Cite web|url=https://blogriojaalavesa.eus/euskal-sagardoa-sidra-pais-vasco/|title=Momento crucial de la DO Euskal Sagardoa|date=2020-02-27|website=Blog Rioja Alavesa|language=es|access-date=2026-07-29}}</ref>։<gallery class="center" widths="175px" heights="175px">
File:Kirikoketa,_Euskal_Herria.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kirikoketa,_Euskal_Herria.jpg
File:Sagardoa_txotxetik.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sagardoa_txotxetik.jpg
File:Sagardoa,_1926._Euskal_Herria..jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sagardoa,_1926._Euskal_Herria..jpg
File:Sagardo_Eguneko_irudia.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sagardo_Eguneko_irudia.jpg
File:Cider_menu_-_Codfish_omelette_001.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cider_menu_-_Codfish_omelette_001.jpg|Ձողաձուկով օմլէթ
</gallery>
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
rw5y2x71fe3w4zinm1xatru83op4ydz
256248
256247
2026-10-30T20:34:11Z
Betty Kilerjian
83
256248
wikitext
text/x-wiki
[[File:Sagardoa_eta_sagarrak.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sagardoa_eta_sagarrak.jpg|մինի| ]]
'''Պասքեան խնձորագինին''' [[Խնձոր|խնձորէ]] պատրաստուած խմիչք մըն է, որ կու գայ [[Եւրոպա|Եւրոպայի]] [[Պասքերու Երկիր|պասքերու]] շրջաններէն եւ կը մատուցուի սակարտոթեկիներու (sagardotegi՝ խնձորի գինիի պանդոկներու) մէջ<ref>[https://www.theguardian.com/travel/2010/apr/14/spain-top-10-cider-houses Spain's top 10 cider houses | Travel | theguardian.com<!-- Bot generated title -->]</ref>։ Պասքերու խոհանոցին մէջ այս խմիչքը ծանօթ է Սակարտոա (Sagardoa) անունով։ Անիկա կը պատրաստուի խնձորի մշակութեամբ յայտնի շրջաններու մէջ գտնուող [[Գինի|գինիի]] պանդոկներուն մէջ, ինչպէս՝ [[Սպանիա|Սպանիոյ]] Աստիկարրակա քաղաքին մէջ։
Խնձորի գինին կը վաճառուի շիշերով, կազաւորուած չէ եւ կը լեցուի բարձրութենէն<ref>{{Cite web|url=http://greatbrewers.com/brand/sarasola-sagardoa|title=Sarasola Sagardoa {{!}} GreatBrewers.com<!-- Bot generated title -->|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221232819/http://greatbrewers.com/brand/sarasola-sagardoa|archive-date=2014-02-21|access-date=2014-02-14|url-status=dead}}</ref>։ Աղ դրուած ձողաձուկով պատրաստուած օմլէթը աւանդական կերակուր մըն է, որ կը մատուցուի պասքերու խնձորի գինիի պանդոկներուն մէջ։ Անոր հետ կը մատուցուին նաեւ սերկեւիլի մարմելատ եւ ընկուզեղէն, ինչպէս նաեւ սթէյք։
Պասքերու խնձորի գինիի արտադրութիւնը շատ մը առումներով կը նմանի գինիի պատրաստութեան։ Խնձորի հաւաքը կը սկսի Սեպտեմբերին եւ Հոկտեմբերին՝ տակառներուն մէջ խմորման համար անհրաժեշտ հում նիւթը պատրաստելու նպատակով։ Ապա խնձորի գինին կը խմորուի մինչեւ գարնան կէսերը։
Ի տարբերութիւն բնական գինիի արտադրութեան, պասքերու խնձորի գինի արտադրողները առեւտրային խմորիչ չեն աւելցներ։ Խնձորի գինի պատրաստելու նախընտրելի եղանակը բնական ինքնաբեր խմորումն է։ Պասքերու շրջանին մէջ գոյութիւն ունի նաեւ չոթչ (txotx) կոչուող աւանդութիւն մը, որուն ընթացքին պանդոկի սպասաւորը խնձորի գինին ուղղակի տակառէն կը լեցնէ բաժակին մէջ՝ շուրջ 3-6 ոտք հեռաւորութենէ, որպէսզի խմիչքը բնական ձեւով կազաւորուի<ref>[https://www.nytimes.com/2018/03/16/travel/basque-cider-astigarraga-txotx.html "In Spanish Basque Country, Sampling Cider and an Ancient Ritual"], '' The New York Times''</ref>։
== Ծագման պաշտպանուած տեղանուն ==
[[2016 թուական|2016]] թուականին հաստատուեցաւ «Euskal Sagardoa / Sidra Natural del País Vasco» ծագման պաշտպանուած տեղանունը (PDO)։ Այս գործընթացը միասին առաջնորդեցին պասքերու խնձորի գինիի արտադրութեան ոլորտը, երեք նահանգներու կառավարութիւնները՝ Ալաւայի, Պիսքայայի եւ Կիպուսքոայի, ինչպէս նաեւ [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրի]] կառավարութիւնը<ref>{{Cite web|url=https://euskalsagardoa.eus/denominacion-de-origen-euskal-sagardoa/?lang=es|title=Denominación de Origen|website=Euskal Sagardoa|language=es|access-date=2026-07-29}}</ref>։
Այս պաշտպանուած տեղանունը կը պահանջէ, որ խնձորի գինին պատրաստուի բացառապէս պասքերու տեղական խնձորի տեսակներէն։ Որակի հսկողութիւնը կը կատարուի այգիէն մինչեւ շիշի մէջ լեցուիլը՝ ներառեալ համային եւ բոյրային յատկանիշներու քննութիւնը, որ տեղի կ'ունենայ Ֆրայսորոյի փորձագիտական կեդրոնին մէջ<ref name="euskalsagardoa">{{Cite web|url=https://euskalsagardoa.eus/denominacion-de-origen-euskal-sagardoa/?lang=es|title=Denominación de Origen|website=Euskal Sagardoa|language=es|access-date=2026-07-29}}</ref>։
[[2019]] թուականի դրութեամբ՝ այս պաշտպանուած տեղանունին տակ կային խնձորի գինի արտադրող 48 գինեգործարաններ՝ 41-ը Կիպուսքոայի, 5-ը Պիսքայայի եւ 2-ը Ալաւայի մէջ։ Այդ տարի անոնք արտադրեցին ծագման պաշտպանուած տեղանունով վաւերացուած 3.5 միլիոն լիթր խնձորի գինի, մինչդեռ պասքերու ամբողջ շրջանին արտադրութիւնը կը գնահատուէր շուրջ 12 միլիոն լիթր<ref>{{Cite web|url=https://blogriojaalavesa.eus/euskal-sagardoa-sidra-pais-vasco/|title=Momento crucial de la DO Euskal Sagardoa|date=2020-02-27|website=Blog Rioja Alavesa|language=es|access-date=2026-07-29}}</ref>։<gallery class="center" widths="175px" heights="175px">
File:Kirikoketa,_Euskal_Herria.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kirikoketa,_Euskal_Herria.jpg
File:Sagardoa_txotxetik.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sagardoa_txotxetik.jpg
File:Sagardoa,_1926._Euskal_Herria..jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sagardoa,_1926._Euskal_Herria..jpg
File:Sagardo_Eguneko_irudia.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sagardo_Eguneko_irudia.jpg
File:Cider_menu_-_Codfish_omelette_001.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cider_menu_-_Codfish_omelette_001.jpg|Ձողաձուկով օմլէթ
</gallery>
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
2jswzaf4rfi0don6eo293dl5ybsgevg
256249
256248
2026-10-30T20:35:40Z
Betty Kilerjian
83
256249
wikitext
text/x-wiki
[[File:Sagardoa_eta_sagarrak.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sagardoa_eta_sagarrak.jpg|մինի| ]]
'''Պասքեան խնձորագինին''' [[Խնձոր|խնձորէ]] պատրաստուած խմիչք մըն է, որ կու գայ [[Եւրոպա|Եւրոպայի]] [[Պասքերու Երկիր|պասքերու]] շրջաններէն եւ կը մատուցուի սակարտոթեկիներու (sagardotegi՝ խնձորի գինիի պանդոկներու) մէջ<ref>[https://www.theguardian.com/travel/2010/apr/14/spain-top-10-cider-houses Spain's top 10 cider houses | Travel | theguardian.com<!-- Bot generated title -->]</ref>։ Պասքերու խոհանոցին մէջ այս խմիչքը ծանօթ է Սակարտոա (Sagardoa) անունով։ Անիկա կը պատրաստուի խնձորի մշակութեամբ յայտնի շրջաններու մէջ գտնուող [[Գինի|գինիի]] պանդոկներուն մէջ, ինչպէս՝ [[Սպանիա|Սպանիոյ]] Աստիկարրակա քաղաքին մէջ։
Խնձորի գինին կը վաճառուի շիշերով, կազաւորուած չէ եւ կը լեցուի բարձրութենէն<ref>{{Cite web|url=http://greatbrewers.com/brand/sarasola-sagardoa|title=Sarasola Sagardoa {{!}} GreatBrewers.com<!-- Bot generated title -->|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221232819/http://greatbrewers.com/brand/sarasola-sagardoa|archive-date=2014-02-21|access-date=2014-02-14|url-status=dead}}</ref>։ Աղ դրուած ձողաձուկով պատրաստուած օմլէթը աւանդական կերակուր մըն է, որ կը մատուցուի պասքերու խնձորի գինիի պանդոկներուն մէջ։ Անոր հետ կը մատուցուին նաեւ սերկեւիլի մարմելատ եւ ընկուզեղէն, ինչպէս նաեւ սթէյք։
Պասքերու խնձորի գինիի արտադրութիւնը շատ մը առումներով կը նմանի գինիի պատրաստութեան։ Խնձորի հաւաքը կը սկսի Սեպտեմբերին եւ Հոկտեմբերին՝ տակառներուն մէջ խմորման համար անհրաժեշտ հում նիւթը պատրաստելու նպատակով։ Ապա խնձորի գինին կը խմորուի մինչեւ գարնան կէսերը։
Ի տարբերութիւն բնական գինիի արտադրութեան, պասքերու խնձորի գինի արտադրողները առեւտրային խմորիչ չեն աւելցներ։ Խնձորի գինի պատրաստելու նախընտրելի եղանակը բնական ինքնաբեր խմորումն է։ Պասքերու շրջանին մէջ գոյութիւն ունի նաեւ չոթչ (txotx) կոչուող աւանդութիւն մը, որուն ընթացքին պանդոկի սպասաւորը խնձորի գինին ուղղակի տակառէն կը լեցնէ բաժակին մէջ՝ շուրջ 3-6 ոտք հեռաւորութենէ, որպէսզի խմիչքը բնական ձեւով կազաւորուի<ref>[https://www.nytimes.com/2018/03/16/travel/basque-cider-astigarraga-txotx.html "In Spanish Basque Country, Sampling Cider and an Ancient Ritual"], '' The New York Times''</ref>։
== Ծագման պաշտպանուած տեղանուն ==
[[2016 թուական|2016]] թուականին հաստատուեցաւ «Euskal Sagardoa / Sidra Natural del País Vasco» ծագման պաշտպանուած տեղանունը (PDO)։ Այս գործընթացը միասին առաջնորդեցին պասքերու խնձորի գինիի արտադրութեան ոլորտը, երեք նահանգներու կառավարութիւնները՝ Ալաւայի, Պիսքայայի եւ Կիպուսքոայի, ինչպէս նաեւ [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրի]] կառավարութիւնը<ref>{{Cite web|url=https://euskalsagardoa.eus/denominacion-de-origen-euskal-sagardoa/?lang=es|title=Denominación de Origen|website=Euskal Sagardoa|language=es|access-date=2026-07-29}}</ref>։
Այս պաշտպանուած տեղանունը կը պահանջէ, որ խնձորի գինին պատրաստուի բացառապէս պասքերու տեղական խնձորի տեսակներէն։ Որակի հսկողութիւնը կը կատարուի այգիէն մինչեւ շիշի մէջ լեցուիլը՝ ներառեալ համային եւ բոյրային յատկանիշներու քննութիւնը, որ տեղի կ'ունենայ Ֆրայսորոյի փորձագիտական կեդրոնին մէջ<ref name="euskalsagardoa">{{Cite web|url=https://euskalsagardoa.eus/denominacion-de-origen-euskal-sagardoa/?lang=es|title=Denominación de Origen|website=Euskal Sagardoa|language=es|access-date=2026-07-29}}</ref>։
[[2019]] թուականի դրութեամբ՝ այս պաշտպանուած տեղանունին տակ կային խնձորի գինի արտադրող 48 գինեգործարաններ՝ 41-ը Կիպուսքոայի, 5-ը Պիսքայայի եւ 2-ը Ալաւայի մէջ։ Այդ տարի անոնք արտադրեցին ծագման պաշտպանուած տեղանունով վաւերացուած 3.5 միլիոն լիթր խնձորի գինի, մինչդեռ պասքերու ամբողջ շրջանին արտադրութիւնը կը գնահատուէր շուրջ 12 միլիոն լիթր<ref>{{Cite web|url=https://blogriojaalavesa.eus/euskal-sagardoa-sidra-pais-vasco/|title=Momento crucial de la DO Euskal Sagardoa|date=2020-02-27|website=Blog Rioja Alavesa|language=es|access-date=2026-07-29}}</ref>։<gallery class="center" widths="175px" heights="175px">
File:Kirikoketa,_Euskal_Herria.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kirikoketa,_Euskal_Herria.jpg
File:Sagardoa_txotxetik.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sagardoa_txotxetik.jpg
File:Sagardoa,_1926._Euskal_Herria..jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sagardoa,_1926._Euskal_Herria..jpg
File:Sagardo_Eguneko_irudia.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sagardo_Eguneko_irudia.jpg
File:Cider_menu_-_Codfish_omelette_001.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cider_menu_-_Codfish_omelette_001.jpg|Ձողաձուկով օմլէթ
</gallery>
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
[[Ստորոգութիւն:Պասքերու խնձորի գինի]]
[[Ստորոգութիւն:Պասքերու երկիր]]
[[Ստորոգութիւն:Պասքեան մշակոյթ]]
[[Ստորոգութիւն:Պասքեան խորանոց]]
678nf38a8ip7439g812y0vb97830gkv
Չաքոլի
0
33621
256251
2026-10-30T20:42:32Z
Betty Kilerjian
83
#WALxEWKE
256251
wikitext
text/x-wiki
'''Չաքոլի''' (Txakoli) կամ չաքոլի գինի (chacolí) (արտասանութիւնը՝ [tʃakoˈli]) թեթեւօրէն կազաւորուած, շատ չոր սպիտակ [[գինի]] մըն է՝ բարձր թթուայնութեամբ եւ ալքոլի ցած պարունակութեամբ։ Անիկա կ'արտադրուի [[Սպանիա|Սպանիոյ]] [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրին]], Քանթապրիայի եւ Պուրկոսի հիւսիսային շրջաններուն մէջ։ Աւելի հեռու գտնուող [[Չիլէ|Չիլէն]] եւս այս գինիին փոքր արտադրողներէն մէկն է։
Չաքոլին սովորաբար կը մատուցուի իբրեւ ախորժաբեր խմիչք եւ կը խմուի շիշի մէջ լեցուելէն ետք՝ մէկ տարուան ընթացքին, քանի որ կարելի չէ զայն երկար ժամանակ պահել։ Ամէնէն տարածուած՝ սպիտակ տեսակը, ունի բաց կանաչ գոյն, սակայն կան նաեւ կարմիր եւ վարդագոյն տեսակներ։
Մատուցելու ընթացքին գինին սովորաբար բարձր բաժակներու մէջ կը լեցուի բարձրութենէ մը՝ յաճախ ընկերակցութեամբ փինթչօներու։ Անոր ալքոլի պարունակութիւնը սովորաբար կը տատանի 9.5-էն 11.5 առ հարիւրի միջեւ։
Պիլպաոյի մօտ գտնուող Լէյոա քաղաքի մէջ, 18-րդ դարուն կառուցուած Մենտիպիլէ պալատը ներկայիս կը հիւրընկալէ չաքոլիին նուիրուած թանգարան մը՝ Չաքոլիի թանգարանը (Museo del Txakoli)։ Թանգարանը կը ներկայացնէ չաքոլիի պատմութիւնը եւ կը պարունակէ զայն պատրաստելու համար գործածուած սարքերու մեծ հաւաքածոյ մը։
== Պատմութիւն ==
Մինչեւ 1980-ական թուականները չաքոլին տան մէջ պատրաստուող գինի մըն էր, որ կը խմուէր Պասքերու երկրին, Քանթապրիոյ եւ Մենայի հովիտին մէջ։ 19-րդ դարու կէսերուն անիկա գրեթէ անհետացման վտանգին ենթարկուած էր։[1][2]
Սակայն 1989 թուականէն սկսեալ, Պասքերու երկրի մէջ չաքոլիի կարգ մը տեսակներուն յաջողեցաւ ստանալ ծագման տեղանուան (Denominación de Origen) վաւերացումը։ Այդ ժամանակէն ի վեր անոր որակը, տարածումը եւ ժողովրդականութիւնը աճած են։[1][3]
== Տեսակները ==
Չաքոլին աւանդաբար կը խմորուի ֆուտր կոչուող տակառներու մէջ (շատ հին եւ մեծ կաղնիի տակառներ), սակայն այսօր արտադրուող չաքոլիին մեծ մասը կը խմորուի չժանգոտող պողպատէ մեծ անօթներու մէջ։ Գոյութիւն ունին ծագման տեղանուան (DO) վաւերացում ստացած երեք տեսակներ։
Չաքոլիին մեծ մասը կ՚աճեցուի Պասքերու երկրի Ատլանտեան շրջաններուն մէջ, ուր տեղումները առատ են (տարեկան միջին հաշուով՝ 1000-1600 մմ), իսկ միջին ջերմաստիճանը կը տատանի 7.5°C-էն 18.7°C-ի միջեւ։ Երբեմն այս շրջաններուն մէջ ցրտահարութիւններ ալ կը պատահին։
=== Կետարիայէն չաքոլի ===
[[Պասքերէն|Պասքերէնով]]՝ Getariako Txakolina, իսկ սպաներէն՝ Chacolí de Guetaria։ Այս տեսակը կու գայ Կիփուսքոայի փոքր շրջաններէն մէկէն՝ Կետարիա, Զարաուց եւ Այա քաղաքներուն շուրջ գտնուող տարածքէն։ Անիկա ունի շատ բաց դեղինէն մինչեւ կանաչ գոյն։ Չաքոլիի այս տեսակը առաջինն էր, որ [[1989 թուական|1989]] թուականին ստացաւ DO վաւերացումը։[11]
Վաւերացումէն ի վեր մշակուող տարածքը 60 հեքթարէն հասած է 177 հեքթարի։ Տարեկան այս շրջանին մէջ կ՚արտադրուի շուրջ 900,000 լիթր չաքոլի, որուն մեծ մասը՝ հարաւ-արեւելք նայող լանջերուն վրայ, որթատունկերը Ատլանտեան շրջանի խիստ եղանակային պայմաններէն պաշտպանելու համար։
Ի տարբերութիւն խաղողի այլ տեսակներու, որոնք սովորաբար կը մշակուին տարբեր եղանակներով, այս չաքոլիին համար օգտագործուող խաղողը կ՚աճեցուի treille կամ վանդակաձեւ յենարաններու համակարգով (պասքերու լեզուով՝ parra)։ Այս համակարգին մէջ որթատունկերը կը մշակուին գետնէն աւելի բարձր դիրքի վրայ, իսկ տերեւները կը կազմեն իրարու միացած ծածկ մը՝ բարելաւելու համար բոյսերուն շուրջ ստեղծուող միկրոկլիման։ Օգտագործուող ճերմակ խաղողի տեսակը Hondarribi Zuri-ն է, իսկ կարմիր խաղողինը՝ Hondarribi Beltza-ն։[11]
Վերջին տարիներուն Կիփուսքոայի ուրիշ քաղաքներ եւս սկսած են չաքոլի արտադրել՝ այս DO վաւերացման ներքոյ։ Անոնց շարքին են Օրիօ, Զումայա, Առասաթէ, Էյպար, Մութրիքու, Տեպա, Զեսթոա, Հոնտարիպիա, Վիլապոնա, Ուրնիեթա, Օնյաթի, Պէյզամա, Զերային եւ Օլապերիա։
=== Պիսքայայէն չաքոլի ===
[[Պասքերէն|Պասքերէնով]]՝ Bizkaiko Txakolina, իսկ սպաներէն՝ Chacolí de Vizcaya։ Այս տեսակը կ՚արտադրուի Պիսքայայի տարածքի մեծ մասին մէջ՝ բացի անոր ծայրայեղ արեւմտեան հատուածէն։ Չաքոլիի այս տեսակը երկրորդն էր, որ 1994 թուականին ստացաւ DO վաւերացումը։[11]
Անիկա կ՚աճեցուի շուրջ 150 հեքթար տարածութեան վրայ՝ Պիսքայայի 85 գիւղերու եւ քաղաքներու մէջ։ Տարեկան կ՚արտադրուի շուրջ 700,000 լիթր չաքոլի։ Այս շրջանին մէջ գինիի արտադրութեան մասին արձանագրութիւնները կը հասնին մինչեւ 8-րդ դար, իսկ չաքոլիի մասին յիշատակութիւնները քանի մը դարու պատմութիւն ունին։ Չաքոլիին որակը կը տարբերի՝ կախեալ միկրոկլիմայական պայմաններէն։[11]
Պիսքայայի մէջ չաքոլի պատրաստելու համար կ՚օգտագործուին թէ՛ ճերմակ, թէ՛ կարմիր խաղողի տեսակներ։ Ճերմակ տեսակներն են Hondarribi Zuria-ն եւ Folle blanche-ը (Պիսքայայի մէջ՝ Munemahatsa), իսկ կարմիր տեսակը՝ Hondarribi Beltza-ն («սեւ Հոնտարիպիա»)։[11]
Պատմականօրէն կ՚օգտագործուէր նաեւ Oilar Begi («հաւու աչք») կոչուող բաց կարմիր խաղողի տեսակ մը։ Այս տեսակը գրեթէ անհետացած էր, սակայն այժմ կամաց-կամաց կը վերադառնայ։[11]
=== Ալավայէն չաքոլի ===
[[Պասքերէն|Պասքերէնով]]՝ Arabako Txakolina, իսկ սպաներէն՝ Chacolí de Álava։ Այս տեսակը կու գայ Ալավայի ծայրահեղ հիւսիս-արեւմտեան շրջանէն։ Անիկա չաքոլիի երեք DO վաւերացում ստացած տեսակներէն ամէնէն երիտասարդն է. վաւերացումը ստացած է [[2001 թուական|2001]] թուականին։ Գոյնով դեղնաւուն է, շատ թթու եւ թեթեւօրէն փրփրուն։
Անիկա կ՚աճեցուի շուրջ 55 հեքթար տարածութեան վրայ՝ Այարա, Ամուրրիօ, Արթսինիեկա, Լաուտիօ եւ Օքոնտօ քաղաքներուն շուրջ։ Այս շրջանին մէջ գինիի արտադրութիւնը երկար աւանդութիւն ունի. պատմական արձանագրութիւններուն մէջ անոր մասին յիշատակութիւնները կը հասնին մինչեւ 760 թուական։ 19-րդ դարու վերջաւորութեան խաղող կը մշակուէր աւելի քան 500 հեքթար տարածութեան վրայ։ 20-րդ դարու վերջաւորութեան այդ տարածքը նուազած էր մինչեւ 5 հեքթարի, մինչեւ վերջին տարիներու վերակենդանացումը։[11]
Այս չաքոլիին համար ամենէն շատ օգտագործուող խաղողի տեսակը Hondarribi Zuria-ն է («ճերմակ Հոնտարիպիա»), սակայն արտօնուած են նաեւ այլ տեսակներ՝ Bordeleza Zuria (Folle Blanche), Izkiriota Ttipia (Petit Manseng), Izkiriota (Gros Manseng) եւ Courbu։[11]
=== Քանթապրիայէն չաքոլի ===
Չաքոլին, որուն սկզբնական եւ տարածուած ֆրանսերէն, սպաներէն ու պասքեր լեզուներու ուղղագրութիւնն է chacoli, մինչեւ 19-րդ դարու վերջաւորութիւնը աւանդական գինի մըն էր նաեւ Քանթապրիա շրջանին մէջ։ 13-րդ դարէն մինչեւ 19-րդ դար մեծ քանակութեամբ գինի կը սպառուէր եւ կ՚արտածուէր։ Անիկա կ՚արտադրուէր Թրասմիերայի գաւառակին մէջ, ուր չաքոլիի հիմնական խաղողի այգիներն ու արտադրութեան կեդրոնները կը գտնուէին Քոլինտրես, Առնուերօ, Մերուելօ, Արկոնյոս եւ Նոխա գիւղերուն մէջ։[9]
Քանթապրիոյ մէջ գինիի արտադրութիւնը, նոյնիսկ 20-րդ դարու կէսերուն, շատ աւելի մեծ էր, քան պասքերու նահանգներուն մէջ։ Քանթապրիոյ մէջ 2004 եւ 2005 թուականներուն ստեղծուած են գինիի երկու աշխարհագրական նշումներ (որոնք DO վաւերացումէն մէկ աստիճան վար են)՝ Լիեպանայի գինին եւ Քոսթա տէ Քանթապրիոյ գինին։ Այն շրջանը, ուր Քանթապրիոյ մէջ գինին կը կոչուէր chacolí, ներառուած է Քոսթա տէ Քանթապրիոյ գինիի աշխարհագրական նշումին մէջ։ Չաքոլին տակաւին կ՚արտադրուի Քանթապրիոյ մէջ, սակայն՝ շատ սահմանափակ քանակութեամբ։
=== Պուրկոսէն չաքոլի ===
Չաքոլին տակաւին կ՚արտադրուի նաեւ Պուրկոս նահանգի Մենայի հովիտին մէջ։ Այս տարածքը ներառուած է 2005 թուականին ստեղծուած Քասթիլիա եւ Լէոն գինիի աշխարհագրական նշումին մէջ, ուր ջանքեր կը տարուին DO վաւերացում ստանալու համար։[13]
=== Չիլիի չաքոլի ===
Չիլիի չաքոլի՝ նարնջի շերտերով։
Չիլիի մէջ դարերէ ի վեր կ՚արտադրուի chacolí կոչուող գինի մը։ «Մինչեւ այսօր պահպանուած են սպանական ծագում ունեցող երկու ոգելից խմիչքներ։ Անոնցմէ մէկը Pajarete-ն է, որ կ՚արտադրուի Ուասքօ գետի հովիտին եւ Էլքի գետի հովիտին մէջ, իսկ միւսը՝ chacolí-ն, որ Քոփիափոյի եւ Չոափայի հովիտներուն իսկական արտադրանքն է։ Այս խմիչքները պատմական վկայութիւն մըն են այն մասին, թէ ինչպէ՛ս եւրոպական որոշ արտադրանքներ հարմարեցուած եւ վերարտադրուած են՝ իրենց մշակութային եւ հողային ծագման վայրերուն առօրեայ կեանքը վերաստեղծելու համար»։[14]
Քաչափոալ հովիտի Տոնյիէ քաղաքին մէջ ամէն տարի կը տօնուի «Fiesta del Chacolí» փառատօնը։[15]
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
== Արտաքին յղումներ ==
* [http://www.txakolidealava.com/ Alavan Txakoli Board]
* [http://www.bizkaikotxakolina.org/index.php?idioma=en Biscayan Txakoli Board]
* [http://www.getariakotxakolina.com/index-en.php Getaria Txakoli Board]
* [https://web.archive.org/web/20090624034301/http://txakoli.com/el-txakoli_es_1_2_243.html To know and enjoy more txakoli]
gzaup41qbws5uxyzpjjtayl5vyhwub5
256252
256251
2026-10-30T20:49:19Z
Betty Kilerjian
83
256252
wikitext
text/x-wiki
'''Չաքոլի''' (Txakoli) կամ չաքոլի գինի (chacolí) (արտասանութիւնը՝ [tʃakoˈli]) թեթեւօրէն կազաւորուած, շատ չոր սպիտակ [[գինի]] մըն է՝ բարձր թթուայնութեամբ եւ ալքոլի ցած պարունակութեամբ։ Անիկա կ'արտադրուի [[Սպանիա|Սպանիոյ]] [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրին]], Քանթապրիայի եւ Պուրկոսի հիւսիսային շրջաններուն մէջ։ Աւելի հեռու գտնուող [[Չիլէ|Չիլէն]] եւս այս գինիին փոքր արտադրողներէն մէկն է։
Չաքոլին սովորաբար կը մատուցուի իբրեւ ախորժաբեր խմիչք եւ կը խմուի շիշի մէջ լեցուելէն ետք՝ մէկ տարուան ընթացքին, քանի որ կարելի չէ զայն երկար ժամանակ պահել։ Ամէնէն տարածուած՝ սպիտակ տեսակը, ունի բաց կանաչ գոյն, սակայն կան նաեւ կարմիր եւ վարդագոյն տեսակներ։
Մատուցելու ընթացքին գինին սովորաբար բարձր բաժակներու մէջ կը լեցուի բարձրութենէ մը՝ յաճախ ընկերակցութեամբ փինթչօներու։ Անոր ալքոլի պարունակութիւնը սովորաբար կը տատանի 9.5-էն 11.5 առ հարիւրի միջեւ։
Պիլպաոյի մօտ գտնուող Լէյոա քաղաքի մէջ, 18-րդ դարուն կառուցուած Մենտիպիլէ պալատը ներկայիս կը հիւրընկալէ չաքոլիին նուիրուած թանգարան մը՝ Չաքոլիի թանգարանը (Museo del Txakoli)։ Թանգարանը կը ներկայացնէ չաքոլիի պատմութիւնը եւ կը պարունակէ զայն պատրաստելու համար գործածուած սարքերու մեծ հաւաքածոյ մը։
== Անունը ==
Այս գինին պասքերու լեզուով կը կոչուի txakolin (արտասանութիւնը՝ [tʃako'lin]), իսկ txakolina կը նշանակէ «չաքոլին»<ref name="hiztegibatua">[http://www.euskaltzaindia.net/index.php?sarrera=txakolin&option=com_hiztegianbilatu&view=frontpage&Itemid=410&lang=eu&bila=bai Entry for "txakolin" in the Hiztegi Batua.]</ref>։ Այս եզրը վկայուած է 18-րդ դարու կէսէն սկսեալ, երբեմն նաեւ իբրեւ անձնանուն<ref name="orotariko">[http://www.euskaltzaindia.net/index.php?option=com_oeh&view=frontpage&Itemid=413&lang=eu Entry for "txakolin" in the Orotariko Euskal Hiztegia.]</ref>։ Աւանդաբար գործածուած ընդհանուր ձեւը եղած է txakolin, թէեւ xakolin ձեւն ալ արձանագրուած է Իփարալտէի մէջ։ Txakoli ձեւը, որ Էուսքալցայնտիային կողմէ կը նկատուի սխալ ուղղագրութիւն, արձանագրուած է 1985 թուականէն սկսեալ<ref name="hiztegibatua" /><ref name="orotariko" />։
Ածանցեալ ձեւերը կը կազմուին txakolin արմատէն։ Օրինակ՝ txakolin-ardo (չաքոլի գինի), txakolin-dantza (չաքոլիի պար), txakolin-saltze (չաքոլիի վաճառք), txakolin gorri (կարմիր չաքոլի) կամ txakolin-etxe (չաքոլիի տուն)<ref name="orotariko" />։
Սպաներէն այս գինին կը կոչուի chacolí (արտասանութիւնը՝ [tʃakoˈli])։ Այս բառը ծագած է պասքերու txakolin բառէն<ref name="DRAE">[http://buscon.rae.es/draeI/SrvltConsulta?TIPO_BUS=3&LEMA=chacol%C3%AD Entry for "chacolí" in the Diccionario de la Lengua Española.]</ref>։ Սպաներէնով այս գինիին անուան առաջին յիշատակութիւնը եղած է vino chacolín ձեւով՝ 1520 թուականին Պասքերու երկրի մէջ կազմուած փաստաթուղթի մը մէջ<ref>[http://www.euskonews.com/0461zbk/gaia46104eu.html «Lehen txakolin ardoa, orain txakolina»], ''Euskonews & Media'', 461. zenbakia, 2008-11-14.</ref>։ Երբեմն այս գինին ֆրանսերէնով ալ կը կոչուի chacoli<ref>Peuchet, J. ''Dictionnaire Universel de la Géographie Commerçante'' (1799-1800) Paris</ref>։
Հեղինակներուն մեծ մասը կը կարծէ, թէ բառը պասքերու ծագում ունի, սակայն անոր վերջնական ծագումը անյայտ է։ Բացառութիւն կը կազմէ -in վերջաւորութիւնը, որ յաճախ կը հանդիպի հեղուկներու անուններուն մէջ (հմմտ. ozpin՝ «քացախ», pitipin կամ txuzpin՝ «ջուրով նօսրացուած գինիներ»)<ref>Azkue, RM ''Diccionario Vasco-Español-Francés'' 1905</ref><ref name="name">Mikel Corcuera, Manolo González, Pedro J. Moreno. [https://books.google.com/books?id=pbXXwTLUx-cC&dq=Chacoli%2F+Txakolina&pg=PP1 ''Chacoli/ Txakolina'']. Dept. of Education Office of Education, 2010, p. 156-157.</ref>։ Հետեւաբար բառին ծագումը կը մնայ անորոշ։
Բառին ծագումը բացատրելու ամենէն երեւակայական փորձերէն մէկուն համաձայն՝ անիկա կրնայ ծագած ըլլալ etxeko ain արտայայտութենէն, որ կը նշանակէ «տան համար բաւարար չափով»<ref name="name" />։ Ուրիշներ կը նախընտրեն ֆրանսական ծագման վարկածը, քանի որ այս բառը սկզբնապէս գործածուած է՝ արեւելեան Կիփուսքոայի գիւղերուն մէջ ֆրանսական գինիները բնորոշելու համար<ref name="name" />։ Կան նաեւ հեղինակներ, որոնք կը պաշտպանեն բառին սպանական ծագման վարկածը<ref name="name" />։
== Պատմութիւն ==
Մինչեւ 1980-ական թուականները չաքոլին տան մէջ պատրաստուող գինի մըն էր, որ կը խմուէր Պասքերու երկրին, Քանթապրիոյ եւ Մենայի հովիտին մէջ։ 19-րդ դարու կէսերուն անիկա գրեթէ անհետացման վտանգին ենթարկուած էր<ref name="Cadogan">Facaros, D & Pauls, M ''Bilbao and the Basque Lands'' Cadoganguides 2003</ref><ref name="Barreda">{{Cite book|title=El chacolí santanderino en los siglos XIII al XIX|last=Barreda|first=Fernando|date=1947|publisher=Editorial Maxtor Librería|isbn=84-95636-84-0|location=Santander}}</ref>։
Սակայն 1989 թուականէն սկսեալ, Պասքերու երկրի մէջ չաքոլիի կարգ մը տեսակներուն յաջողեցաւ ստանալ ծագման տեղանուան (Denominación de Origen) վաւերացումը։ Այդ ժամանակէն ի վեր անոր որակը, տարածումը եւ ժողովրդականութիւնը աճած են<ref name="Cadogan" /><ref>{{cite web|url=http://www.getariakotxakolina.com/index-en.php|title=Getariako txakolina|date=|publisher=Regulatory Council of the Denomination of Origin Getariako Txakolina|accessdate=6 June 2012|author=Arazi}}</ref>։
== Տեսակները ==
Չաքոլին աւանդաբար կը խմորուի ֆուտր կոչուող տակառներու մէջ (շատ հին եւ մեծ կաղնիի տակառներ), սակայն այսօր արտադրուող չաքոլիին մեծ մասը կը խմորուի չժանգոտող պողպատէ մեծ անօթներու մէջ։ Գոյութիւն ունին ծագման տեղանուան (DO) վաւերացում ստացած երեք տեսակներ։
Չաքոլիին մեծ մասը կ՚աճեցուի Պասքերու երկրի Ատլանտեան շրջաններուն մէջ, ուր տեղումները առատ են (տարեկան միջին հաշուով՝ 1000-1600 մմ), իսկ միջին ջերմաստիճանը կը տատանի 7.5°C-էն 18.7°C-ի միջեւ։ Երբեմն այս շրջաններուն մէջ ցրտահարութիւններ ալ կը պատահին։
=== Կետարիայէն չաքոլի ===
[[Պասքերէն|Պասքերէնով]]՝ Getariako Txakolina, իսկ սպաներէն՝ Chacolí de Guetaria։ Այս տեսակը կու գայ Կիփուսքոայի փոքր շրջաններէն մէկէն՝ Կետարիա, Զարաուց եւ Այա քաղաքներուն շուրջ գտնուող տարածքէն։ Անիկա ունի շատ բաց դեղինէն մինչեւ կանաչ գոյն։ Չաքոլիի այս տեսակը առաջինն էր, որ [[1989 թուական|1989]] թուականին ստացաւ DO վաւերացումը<ref name="Ardoak">Garaizabal Pildain, M. ''Euskal Herriko Ardoak'' Ardoxka Gastronomi Elkartea 2002</ref>։
Վաւերացումէն ի վեր մշակուող տարածքը 60 հեքթարէն հասած է 177 հեքթարի։ Տարեկան այս շրջանին մէջ կ՚արտադրուի շուրջ 900,000 լիթր չաքոլի, որուն մեծ մասը՝ հարաւ-արեւելք նայող լանջերուն վրայ, որթատունկերը Ատլանտեան շրջանի խիստ եղանակային պայմաններէն պաշտպանելու համար։
Ի տարբերութիւն խաղողի այլ տեսակներու, որոնք սովորաբար կը մշակուին տարբեր եղանակներով, այս չաքոլիին համար օգտագործուող խաղողը կ՚աճեցուի treille կամ վանդակաձեւ յենարաններու համակարգով (պասքերու լեզուով՝ parra)։ Այս համակարգին մէջ որթատունկերը կը մշակուին գետնէն աւելի բարձր դիրքի վրայ, իսկ տերեւները կը կազմեն իրարու միացած ծածկ մը՝ բարելաւելու համար բոյսերուն շուրջ ստեղծուող միկրոկլիման։ Օգտագործուող ճերմակ խաղողի տեսակը Hondarribi Zuri-ն է, իսկ կարմիր խաղողինը՝ Hondarribi Beltza-ն<ref name="Ardoak" />։
Վերջին տարիներուն Կիփուսքոայի ուրիշ քաղաքներ եւս սկսած են չաքոլի արտադրել՝ այս DO վաւերացման ներքոյ։ Անոնց շարքին են Օրիօ, Զումայա, Առասաթէ, Էյպար, Մութրիքու, Տեպա, Զեսթոա, Հոնտարիպիա, Վիլապոնա, Ուրնիեթա, Օնյաթի, Պէյզամա, Զերային եւ Օլապերիա։
=== Պիսքայայէն չաքոլի ===
[[Պասքերէն|Պասքերէնով]]՝ Bizkaiko Txakolina, իսկ սպաներէն՝ Chacolí de Vizcaya։ Այս տեսակը կ՚արտադրուի Պիսքայայի տարածքի մեծ մասին մէջ՝ բացի անոր ծայրայեղ արեւմտեան հատուածէն։ Չաքոլիի այս տեսակը երկրորդն էր, որ 1994 թուականին ստացաւ DO վաւերացումը<ref name="Ardoak" />։
Անիկա կ՚աճեցուի շուրջ 150 հեքթար տարածութեան վրայ՝ Պիսքայայի 85 գիւղերու եւ քաղաքներու մէջ։ Տարեկան կ՚արտադրուի շուրջ 700,000 լիթր չաքոլի։ Այս շրջանին մէջ գինիի արտադրութեան մասին արձանագրութիւնները կը հասնին մինչեւ 8-րդ դար, իսկ չաքոլիի մասին յիշատակութիւնները քանի մը դարու պատմութիւն ունին։ Չաքոլիին որակը կը տարբերի՝ կախեալ միկրոկլիմայական պայմաններէն<ref name="Ardoak" />։
Պիսքայայի մէջ չաքոլի պատրաստելու համար կ՚օգտագործուին թէ՛ ճերմակ, թէ՛ կարմիր խաղողի տեսակներ։ Ճերմակ տեսակներն են Hondarribi Zuria-ն եւ Folle blanche-ը (Պիսքայայի մէջ՝ Munemahatsa), իսկ կարմիր տեսակը՝ Hondarribi Beltza-ն («սեւ Հոնտարիպիա»)<ref name="Ardoak" />։
Պատմականօրէն կ՚օգտագործուէր նաեւ Oilar Begi («հաւու աչք») կոչուող բաց կարմիր խաղողի տեսակ մը։ Այս տեսակը գրեթէ անհետացած էր, սակայն այժմ կամաց-կամաց կը վերադառնայ։[11]
=== Ալավայէն չաքոլի ===
[[Պասքերէն|Պասքերէնով]]՝ Arabako Txakolina, իսկ սպաներէն՝ Chacolí de Álava։ Այս տեսակը կու գայ Ալավայի ծայրահեղ հիւսիս-արեւմտեան շրջանէն։ Անիկա չաքոլիի երեք DO վաւերացում ստացած տեսակներէն ամէնէն երիտասարդն է. վաւերացումը ստացած է [[2001 թուական|2001]] թուականին։ Գոյնով դեղնաւուն է, շատ թթու եւ թեթեւօրէն փրփրուն։
Անիկա կ՚աճեցուի շուրջ 55 հեքթար տարածութեան վրայ՝ Այարա, Ամուրրիօ, Արթսինիեկա, Լաուտիօ եւ Օքոնտօ քաղաքներուն շուրջ։ Այս շրջանին մէջ գինիի արտադրութիւնը երկար աւանդութիւն ունի. պատմական արձանագրութիւններուն մէջ անոր մասին յիշատակութիւնները կը հասնին մինչեւ 760 թուական։ 19-րդ դարու վերջաւորութեան խաղող կը մշակուէր աւելի քան 500 հեքթար տարածութեան վրայ։ 20-րդ դարու վերջաւորութեան այդ տարածքը նուազած էր մինչեւ 5 հեքթարի, մինչեւ վերջին տարիներու վերակենդանացումը<ref name="Ardoak" />։
Այս չաքոլիին համար ամենէն շատ օգտագործուող խաղողի տեսակը Hondarribi Zuria-ն է («ճերմակ Հոնտարիպիա»), սակայն արտօնուած են նաեւ այլ տեսակներ՝ Bordeleza Zuria (Folle Blanche), Izkiriota Ttipia (Petit Manseng), Izkiriota (Gros Manseng) եւ Courbu<ref name="Ardoak" />։
=== Քանթապրիայէն չաքոլի ===
Չաքոլին, որուն սկզբնական եւ տարածուած ֆրանսերէն, սպաներէն ու պասքեր լեզուներու ուղղագրութիւնն է chacoli, մինչեւ 19-րդ դարու վերջաւորութիւնը աւանդական գինի մըն էր նաեւ Քանթապրիա շրջանին մէջ։ 13-րդ դարէն մինչեւ 19-րդ դար մեծ քանակութեամբ գինի կը սպառուէր եւ կ՚արտածուէր։ Անիկա կ՚արտադրուէր Թրասմիերայի գաւառակին մէջ, ուր չաքոլիի հիմնական խաղողի այգիներն ու արտադրութեան կեդրոնները կը գտնուէին Քոլինտրես, Առնուերօ, Մերուելօ, Արկոնյոս եւ Նոխա գիւղերուն մէջ<ref name="Barreda" />։
Քանթապրիոյ մէջ գինիի արտադրութիւնը, նոյնիսկ 20-րդ դարու կէսերուն, շատ աւելի մեծ էր, քան պասքերու նահանգներուն մէջ<ref name="Lemps">{{Cite book|title=Vignobles et vins du Nord-Ouest de l'Espagne|last=Huetz de Lemps|first=Alain|publisher=Féret et Fils ed.|year=1967|location=Bordeaux|pages=1005}}</ref>։ Քանթապրիոյ մէջ 2004 եւ 2005 թուականներուն ստեղծուած են գինիի երկու աշխարհագրական նշումներ (որոնք DO վաւերացումէն մէկ աստիճան վար են)՝ Լիեպանայի գինին եւ Քոսթա տէ Քանթապրիոյ գինին։ Այն շրջանը, ուր Քանթապրիոյ մէջ գինին կը կոչուէր chacolí, ներառուած է Քոսթա տէ Քանթապրիոյ գինիի աշխարհագրական նշումին մէջ։ Չաքոլին տակաւին կ՚արտադրուի Քանթապրիոյ մէջ, սակայն՝ շատ սահմանափակ քանակութեամբ։
=== Պուրկոսէն չաքոլի ===
Չաքոլին տակաւին կ՚արտադրուի նաեւ Պուրկոս նահանգի Մենայի հովիտին մէջ։ Այս տարածքը ներառուած է 2005 թուականին ստեղծուած Քասթիլիա եւ Լէոն գինիի աշխարհագրական նշումին մէջ, ուր ջանքեր կը տարուին DO վաւերացում ստանալու համար<ref name="Mena">{{Cite web|url=http://elmundovino.elmundo.es/elmundovino/noticia.html?vi_seccion=12&vs_fecha=200504&vs_noticia=1113497601|title=El chacolí del burgalés Valle de Mena quiere DO|year=2005|publisher=elmundo.es|accessdate=19 January 2008}}</ref>։
=== Չիլիի չաքոլի ===
Չիլիի չաքոլի՝ նարնջի շերտերով։
Չիլիի մէջ դարերէ ի վեր կ՚արտադրուի chacolí կոչուող գինի մը։ «Մինչեւ այսօր պահպանուած են սպանական ծագում ունեցող երկու ոգելից խմիչքներ։ Անոնցմէ մէկը Pajarete-ն է, որ կ՚արտադրուի Ուասքօ գետի հովիտին եւ Էլքի գետի հովիտին մէջ, իսկ միւսը՝ chacolí-ն, որ Քոփիափոյի եւ Չոափայի հովիտներուն իսկական արտադրանքն է։ Այս խմիչքները պատմական վկայութիւն մըն են այն մասին, թէ ինչպէ՛ս եւրոպական որոշ արտադրանքներ հարմարեցուած եւ վերարտադրուած են՝ իրենց մշակութային եւ հողային ծագման վայրերուն առօրեայ կեանքը վերաստեղծելու համար»<ref>{{Cite web|url=http://www.euskonews.com/0573zbk/kosmo57301es.html|title=El desconocido chacolí de Chile - KOSMOpolita - Euskonews|date=2013-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20130818172816/http://www.euskonews.com/0573zbk/kosmo57301es.html|archive-date=2013-08-18|access-date=2023-08-15}}</ref>։
Քաչափոալ հովիտի Տոնյիէ քաղաքին մէջ ամէն տարի կը տօնուի «Fiesta del Chacolí» փառատօնը<ref>{{Cite journal|last1=Mujica Fernández|first1=Fernando|last2=Castro San Carlos|first2=Amalia|date=2021-01-28|title=La Fiesta del Chacolí de Doñihue: análisis histórico y cultural de una celebración (1975-2020)|url=http://www.revistas.usach.cl/ojs/index.php/rivar/article/view/4795|journal=RIVAR|language=es|volume=8|issue=23|pages=183–202|doi=10.35588/rivar.v8i23.4795|s2cid=236698038|issn=0719-4994|doi-access=free}}</ref>։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
== Արտաքին յղումներ ==
* [http://www.txakolidealava.com/ Alavan Txakoli Board]
* [http://www.bizkaikotxakolina.org/index.php?idioma=en Biscayan Txakoli Board]
* [http://www.getariakotxakolina.com/index-en.php Getaria Txakoli Board]
* [https://web.archive.org/web/20090624034301/http://txakoli.com/el-txakoli_es_1_2_243.html To know and enjoy more txakoli]
axbabzs8xjuoaay8q27jovgagmrj0ez
256253
256252
2026-10-30T20:50:48Z
Betty Kilerjian
83
256253
wikitext
text/x-wiki
[[File:Txakolin_mahastia_Getaria_2006-05-07.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Txakolin_mahastia_Getaria_2006-05-07.JPG|մինի|200x200փքս|Կետարիայի շրջանի չաքոլիի որթատունկերը։]]
'''Չաքոլի''' (Txakoli) կամ չաքոլի գինի (chacolí) (արտասանութիւնը՝ [tʃakoˈli]) թեթեւօրէն կազաւորուած, շատ չոր սպիտակ [[գինի]] մըն է՝ բարձր թթուայնութեամբ եւ ալքոլի ցած պարունակութեամբ։ Անիկա կ'արտադրուի [[Սպանիա|Սպանիոյ]] [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրին]], Քանթապրիայի եւ Պուրկոսի հիւսիսային շրջաններուն մէջ։ Աւելի հեռու գտնուող [[Չիլէ|Չիլէն]] եւս այս գինիին փոքր արտադրողներէն մէկն է։
[[File:2008_05_04_Motabarriko_mahastia.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:2008_05_04_Motabarriko_mahastia.jpg|մինի|200x200փքս|Էրանտիոյի մօտակայքը գտնուող չաքոլիի որթատունկերը]]
Չաքոլին սովորաբար կը մատուցուի իբրեւ ախորժաբեր խմիչք եւ կը խմուի շիշի մէջ լեցուելէն ետք՝ մէկ տարուան ընթացքին, քանի որ կարելի չէ զայն երկար ժամանակ պահել։ Ամէնէն տարածուած՝ սպիտակ տեսակը, ունի բաց կանաչ գոյն, սակայն կան նաեւ կարմիր եւ վարդագոյն տեսակներ։
Մատուցելու ընթացքին գինին սովորաբար բարձր բաժակներու մէջ կը լեցուի բարձրութենէ մը՝ յաճախ ընկերակցութեամբ փինթչօներու։ Անոր ալքոլի պարունակութիւնը սովորաբար կը տատանի 9.5-էն 11.5 առ հարիւրի միջեւ։
Պիլպաոյի մօտ գտնուող Լէյոա քաղաքի մէջ, 18-րդ դարուն կառուցուած Մենտիպիլէ պալատը ներկայիս կը հիւրընկալէ չաքոլիին նուիրուած թանգարան մը՝ Չաքոլիի թանգարանը (Museo del Txakoli)։ Թանգարանը կը ներկայացնէ չաքոլիի պատմութիւնը եւ կը պարունակէ զայն պատրաստելու համար գործածուած սարքերու մեծ հաւաքածոյ մը։
== Անունը ==
[[File:Txakoli_Ausschank_Donostia_2.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Txakoli_Ausschank_Donostia_2.jpg|մինի|342x342փքս|Չաքոլիի մատուցումը Սան Սեբասթիանի մէջ]]
Այս գինին պասքերու լեզուով կը կոչուի txakolin (արտասանութիւնը՝ [tʃako'lin]), իսկ txakolina կը նշանակէ «չաքոլին»<ref name="hiztegibatua">[http://www.euskaltzaindia.net/index.php?sarrera=txakolin&option=com_hiztegianbilatu&view=frontpage&Itemid=410&lang=eu&bila=bai Entry for "txakolin" in the Hiztegi Batua.]</ref>։ Այս եզրը վկայուած է 18-րդ դարու կէսէն սկսեալ, երբեմն նաեւ իբրեւ անձնանուն<ref name="orotariko">[http://www.euskaltzaindia.net/index.php?option=com_oeh&view=frontpage&Itemid=413&lang=eu Entry for "txakolin" in the Orotariko Euskal Hiztegia.]</ref>։ Աւանդաբար գործածուած ընդհանուր ձեւը եղած է txakolin, թէեւ xakolin ձեւն ալ արձանագրուած է Իփարալտէի մէջ։ Txakoli ձեւը, որ Էուսքալցայնտիային կողմէ կը նկատուի սխալ ուղղագրութիւն, արձանագրուած է 1985 թուականէն սկսեալ<ref name="hiztegibatua" /><ref name="orotariko" />։
Ածանցեալ ձեւերը կը կազմուին txakolin արմատէն։ Օրինակ՝ txakolin-ardo (չաքոլի գինի), txakolin-dantza (չաքոլիի պար), txakolin-saltze (չաքոլիի վաճառք), txakolin gorri (կարմիր չաքոլի) կամ txakolin-etxe (չաքոլիի տուն)<ref name="orotariko" />։
Սպաներէն այս գինին կը կոչուի chacolí (արտասանութիւնը՝ [tʃakoˈli])։ Այս բառը ծագած է պասքերու txakolin բառէն<ref name="DRAE">[http://buscon.rae.es/draeI/SrvltConsulta?TIPO_BUS=3&LEMA=chacol%C3%AD Entry for "chacolí" in the Diccionario de la Lengua Española.]</ref>։ Սպաներէնով այս գինիին անուան առաջին յիշատակութիւնը եղած է vino chacolín ձեւով՝ 1520 թուականին Պասքերու երկրի մէջ կազմուած փաստաթուղթի մը մէջ<ref>[http://www.euskonews.com/0461zbk/gaia46104eu.html «Lehen txakolin ardoa, orain txakolina»], ''Euskonews & Media'', 461. zenbakia, 2008-11-14.</ref>։ Երբեմն այս գինին ֆրանսերէնով ալ կը կոչուի chacoli<ref>Peuchet, J. ''Dictionnaire Universel de la Géographie Commerçante'' (1799-1800) Paris</ref>։
Հեղինակներուն մեծ մասը կը կարծէ, թէ բառը պասքերու ծագում ունի, սակայն անոր վերջնական ծագումը անյայտ է։ Բացառութիւն կը կազմէ -in վերջաւորութիւնը, որ յաճախ կը հանդիպի հեղուկներու անուններուն մէջ (հմմտ. ozpin՝ «քացախ», pitipin կամ txuzpin՝ «ջուրով նօսրացուած գինիներ»)<ref>Azkue, RM ''Diccionario Vasco-Español-Francés'' 1905</ref><ref name="name">Mikel Corcuera, Manolo González, Pedro J. Moreno. [https://books.google.com/books?id=pbXXwTLUx-cC&dq=Chacoli%2F+Txakolina&pg=PP1 ''Chacoli/ Txakolina'']. Dept. of Education Office of Education, 2010, p. 156-157.</ref>։ Հետեւաբար բառին ծագումը կը մնայ անորոշ։
Բառին ծագումը բացատրելու ամենէն երեւակայական փորձերէն մէկուն համաձայն՝ անիկա կրնայ ծագած ըլլալ etxeko ain արտայայտութենէն, որ կը նշանակէ «տան համար բաւարար չափով»<ref name="name" />։ Ուրիշներ կը նախընտրեն ֆրանսական ծագման վարկածը, քանի որ այս բառը սկզբնապէս գործածուած է՝ արեւելեան Կիփուսքոայի գիւղերուն մէջ ֆրանսական գինիները բնորոշելու համար<ref name="name" />։ Կան նաեւ հեղինակներ, որոնք կը պաշտպանեն բառին սպանական ծագման վարկածը<ref name="name" />։
== Պատմութիւն ==
[[File:Euskal_Herriko_txakolinak.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Euskal_Herriko_txakolinak.png|մինի|200x200փքս|The three txakoli-producing regions in the [[:en:Basque_Country_(greater_region)|Basque Country]]:
{{legend|#5dff59|Alavan Txakoli}}{{legend|#87cc85|Biscayan Txakoli}}{{legend|#0A9D06|Getaria Txakoli}}]]
Մինչեւ 1980-ական թուականները չաքոլին տան մէջ պատրաստուող գինի մըն էր, որ կը խմուէր Պասքերու երկրին, Քանթապրիոյ եւ Մենայի հովիտին մէջ։ 19-րդ դարու կէսերուն անիկա գրեթէ անհետացման վտանգին ենթարկուած էր<ref name="Cadogan">Facaros, D & Pauls, M ''Bilbao and the Basque Lands'' Cadoganguides 2003</ref><ref name="Barreda">{{Cite book|title=El chacolí santanderino en los siglos XIII al XIX|last=Barreda|first=Fernando|date=1947|publisher=Editorial Maxtor Librería|isbn=84-95636-84-0|location=Santander}}</ref>։
Սակայն 1989 թուականէն սկսեալ, Պասքերու երկրի մէջ չաքոլիի կարգ մը տեսակներուն յաջողեցաւ ստանալ ծագման տեղանուան (Denominación de Origen) վաւերացումը։ Այդ ժամանակէն ի վեր անոր որակը, տարածումը եւ ժողովրդականութիւնը աճած են<ref name="Cadogan" /><ref>{{cite web|url=http://www.getariakotxakolina.com/index-en.php|title=Getariako txakolina|date=|publisher=Regulatory Council of the Denomination of Origin Getariako Txakolina|accessdate=6 June 2012|author=Arazi}}</ref>։
== Տեսակները ==
Չաքոլին աւանդաբար կը խմորուի ֆուտր կոչուող տակառներու մէջ (շատ հին եւ մեծ կաղնիի տակառներ), սակայն այսօր արտադրուող չաքոլիին մեծ մասը կը խմորուի չժանգոտող պողպատէ մեծ անօթներու մէջ։ Գոյութիւն ունին ծագման տեղանուան (DO) վաւերացում ստացած երեք տեսակներ։
Չաքոլիին մեծ մասը կ՚աճեցուի Պասքերու երկրի Ատլանտեան շրջաններուն մէջ, ուր տեղումները առատ են (տարեկան միջին հաշուով՝ 1000-1600 մմ), իսկ միջին ջերմաստիճանը կը տատանի 7.5°C-էն 18.7°C-ի միջեւ։ Երբեմն այս շրջաններուն մէջ ցրտահարութիւններ ալ կը պատահին։
=== Կետարիայէն չաքոլի ===
[[File:Txakolin_botila.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Txakolin_botila.jpg|մինի|267x267փքս|Կետարիայի չաքոլիի մէկ շիշը]]
[[Պասքերէն|Պասքերէնով]]՝ Getariako Txakolina, իսկ սպաներէն՝ Chacolí de Guetaria։ Այս տեսակը կու գայ Կիփուսքոայի փոքր շրջաններէն մէկէն՝ Կետարիա, Զարաուց եւ Այա քաղաքներուն շուրջ գտնուող տարածքէն։ Անիկա ունի շատ բաց դեղինէն մինչեւ կանաչ գոյն։ Չաքոլիի այս տեսակը առաջինն էր, որ [[1989 թուական|1989]] թուականին ստացաւ DO վաւերացումը<ref name="Ardoak">Garaizabal Pildain, M. ''Euskal Herriko Ardoak'' Ardoxka Gastronomi Elkartea 2002</ref>։
Վաւերացումէն ի վեր մշակուող տարածքը 60 հեքթարէն հասած է 177 հեքթարի։ Տարեկան այս շրջանին մէջ կ՚արտադրուի շուրջ 900,000 լիթր չաքոլի, որուն մեծ մասը՝ հարաւ-արեւելք նայող լանջերուն վրայ, որթատունկերը Ատլանտեան շրջանի խիստ եղանակային պայմաններէն պաշտպանելու համար։
Ի տարբերութիւն խաղողի այլ տեսակներու, որոնք սովորաբար կը մշակուին տարբեր եղանակներով, այս չաքոլիին համար օգտագործուող խաղողը կ՚աճեցուի treille կամ վանդակաձեւ յենարաններու համակարգով (պասքերու լեզուով՝ parra)։ Այս համակարգին մէջ որթատունկերը կը մշակուին գետնէն աւելի բարձր դիրքի վրայ, իսկ տերեւները կը կազմեն իրարու միացած ծածկ մը՝ բարելաւելու համար բոյսերուն շուրջ ստեղծուող միկրոկլիման։ Օգտագործուող ճերմակ խաղողի տեսակը Hondarribi Zuri-ն է, իսկ կարմիր խաղողինը՝ Hondarribi Beltza-ն<ref name="Ardoak" />։
Վերջին տարիներուն Կիփուսքոայի ուրիշ քաղաքներ եւս սկսած են չաքոլի արտադրել՝ այս DO վաւերացման ներքոյ։ Անոնց շարքին են Օրիօ, Զումայա, Առասաթէ, Էյպար, Մութրիքու, Տեպա, Զեսթոա, Հոնտարիպիա, Վիլապոնա, Ուրնիեթա, Օնյաթի, Պէյզամա, Զերային եւ Օլապերիա։
=== Պիսքայայէն չաքոլի ===
[[Պասքերէն|Պասքերէնով]]՝ Bizkaiko Txakolina, իսկ սպաներէն՝ Chacolí de Vizcaya։ Այս տեսակը կ՚արտադրուի Պիսքայայի տարածքի մեծ մասին մէջ՝ բացի անոր ծայրայեղ արեւմտեան հատուածէն։ Չաքոլիի այս տեսակը երկրորդն էր, որ 1994 թուականին ստացաւ DO վաւերացումը<ref name="Ardoak" />։
Անիկա կ՚աճեցուի շուրջ 150 հեքթար տարածութեան վրայ՝ Պիսքայայի 85 գիւղերու եւ քաղաքներու մէջ։ Տարեկան կ՚արտադրուի շուրջ 700,000 լիթր չաքոլի։ Այս շրջանին մէջ գինիի արտադրութեան մասին արձանագրութիւնները կը հասնին մինչեւ 8-րդ դար, իսկ չաքոլիի մասին յիշատակութիւնները քանի մը դարու պատմութիւն ունին։ Չաքոլիին որակը կը տարբերի՝ կախեալ միկրոկլիմայական պայմաններէն<ref name="Ardoak" />։
Պիսքայայի մէջ չաքոլի պատրաստելու համար կ՚օգտագործուին թէ՛ ճերմակ, թէ՛ կարմիր խաղողի տեսակներ։ Ճերմակ տեսակներն են Hondarribi Zuria-ն եւ Folle blanche-ը (Պիսքայայի մէջ՝ Munemahatsa), իսկ կարմիր տեսակը՝ Hondarribi Beltza-ն («սեւ Հոնտարիպիա»)<ref name="Ardoak" />։
Պատմականօրէն կ՚օգտագործուէր նաեւ Oilar Begi («հաւու աչք») կոչուող բաց կարմիր խաղողի տեսակ մը։ Այս տեսակը գրեթէ անհետացած էր, սակայն այժմ կամաց-կամաց կը վերադառնայ։[11]
=== Ալավայէն չաքոլի ===
[[Պասքերէն|Պասքերէնով]]՝ Arabako Txakolina, իսկ սպաներէն՝ Chacolí de Álava։ Այս տեսակը կու գայ Ալավայի ծայրահեղ հիւսիս-արեւմտեան շրջանէն։ Անիկա չաքոլիի երեք DO վաւերացում ստացած տեսակներէն ամէնէն երիտասարդն է. վաւերացումը ստացած է [[2001 թուական|2001]] թուականին։ Գոյնով դեղնաւուն է, շատ թթու եւ թեթեւօրէն փրփրուն։
Անիկա կ՚աճեցուի շուրջ 55 հեքթար տարածութեան վրայ՝ Այարա, Ամուրրիօ, Արթսինիեկա, Լաուտիօ եւ Օքոնտօ քաղաքներուն շուրջ։ Այս շրջանին մէջ գինիի արտադրութիւնը երկար աւանդութիւն ունի. պատմական արձանագրութիւններուն մէջ անոր մասին յիշատակութիւնները կը հասնին մինչեւ 760 թուական։ 19-րդ դարու վերջաւորութեան խաղող կը մշակուէր աւելի քան 500 հեքթար տարածութեան վրայ։ 20-րդ դարու վերջաւորութեան այդ տարածքը նուազած էր մինչեւ 5 հեքթարի, մինչեւ վերջին տարիներու վերակենդանացումը<ref name="Ardoak" />։
Այս չաքոլիին համար ամենէն շատ օգտագործուող խաղողի տեսակը Hondarribi Zuria-ն է («ճերմակ Հոնտարիպիա»), սակայն արտօնուած են նաեւ այլ տեսակներ՝ Bordeleza Zuria (Folle Blanche), Izkiriota Ttipia (Petit Manseng), Izkiriota (Gros Manseng) եւ Courbu<ref name="Ardoak" />։
=== Քանթապրիայէն չաքոլի ===
Չաքոլին, որուն սկզբնական եւ տարածուած ֆրանսերէն, սպաներէն ու պասքեր լեզուներու ուղղագրութիւնն է chacoli, մինչեւ 19-րդ դարու վերջաւորութիւնը աւանդական գինի մըն էր նաեւ Քանթապրիա շրջանին մէջ։ 13-րդ դարէն մինչեւ 19-րդ դար մեծ քանակութեամբ գինի կը սպառուէր եւ կ՚արտածուէր։ Անիկա կ՚արտադրուէր Թրասմիերայի գաւառակին մէջ, ուր չաքոլիի հիմնական խաղողի այգիներն ու արտադրութեան կեդրոնները կը գտնուէին Քոլինտրես, Առնուերօ, Մերուելօ, Արկոնյոս եւ Նոխա գիւղերուն մէջ<ref name="Barreda" />։
Քանթապրիոյ մէջ գինիի արտադրութիւնը, նոյնիսկ 20-րդ դարու կէսերուն, շատ աւելի մեծ էր, քան պասքերու նահանգներուն մէջ<ref name="Lemps">{{Cite book|title=Vignobles et vins du Nord-Ouest de l'Espagne|last=Huetz de Lemps|first=Alain|publisher=Féret et Fils ed.|year=1967|location=Bordeaux|pages=1005}}</ref>։ Քանթապրիոյ մէջ 2004 եւ 2005 թուականներուն ստեղծուած են գինիի երկու աշխարհագրական նշումներ (որոնք DO վաւերացումէն մէկ աստիճան վար են)՝ Լիեպանայի գինին եւ Քոսթա տէ Քանթապրիոյ գինին։ Այն շրջանը, ուր Քանթապրիոյ մէջ գինին կը կոչուէր chacolí, ներառուած է Քոսթա տէ Քանթապրիոյ գինիի աշխարհագրական նշումին մէջ։ Չաքոլին տակաւին կ՚արտադրուի Քանթապրիոյ մէջ, սակայն՝ շատ սահմանափակ քանակութեամբ։
=== Պուրկոսէն չաքոլի ===
Չաքոլին տակաւին կ՚արտադրուի նաեւ Պուրկոս նահանգի Մենայի հովիտին մէջ։ Այս տարածքը ներառուած է 2005 թուականին ստեղծուած Քասթիլիա եւ Լէոն գինիի աշխարհագրական նշումին մէջ, ուր ջանքեր կը տարուին DO վաւերացում ստանալու համար<ref name="Mena">{{Cite web|url=http://elmundovino.elmundo.es/elmundovino/noticia.html?vi_seccion=12&vs_fecha=200504&vs_noticia=1113497601|title=El chacolí del burgalés Valle de Mena quiere DO|year=2005|publisher=elmundo.es|accessdate=19 January 2008}}</ref>։
=== Չիլիի չաքոլի ===
Չիլիի չաքոլի՝ նարնջի շերտերով։
Չիլիի մէջ դարերէ ի վեր կ՚արտադրուի chacolí կոչուող գինի մը։ «Մինչեւ այսօր պահպանուած են սպանական ծագում ունեցող երկու ոգելից խմիչքներ։ Անոնցմէ մէկը Pajarete-ն է, որ կ՚արտադրուի Ուասքօ գետի հովիտին եւ Էլքի գետի հովիտին մէջ, իսկ միւսը՝ chacolí-ն, որ Քոփիափոյի եւ Չոափայի հովիտներուն իսկական արտադրանքն է։ Այս խմիչքները պատմական վկայութիւն մըն են այն մասին, թէ ինչպէ՛ս եւրոպական որոշ արտադրանքներ հարմարեցուած եւ վերարտադրուած են՝ իրենց մշակութային եւ հողային ծագման վայրերուն առօրեայ կեանքը վերաստեղծելու համար»<ref>{{Cite web|url=http://www.euskonews.com/0573zbk/kosmo57301es.html|title=El desconocido chacolí de Chile - KOSMOpolita - Euskonews|date=2013-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20130818172816/http://www.euskonews.com/0573zbk/kosmo57301es.html|archive-date=2013-08-18|access-date=2023-08-15}}</ref>։
Քաչափոալ հովիտի Տոնյիէ քաղաքին մէջ ամէն տարի կը տօնուի «Fiesta del Chacolí» փառատօնը<ref>{{Cite journal|last1=Mujica Fernández|first1=Fernando|last2=Castro San Carlos|first2=Amalia|date=2021-01-28|title=La Fiesta del Chacolí de Doñihue: análisis histórico y cultural de una celebración (1975-2020)|url=http://www.revistas.usach.cl/ojs/index.php/rivar/article/view/4795|journal=RIVAR|language=es|volume=8|issue=23|pages=183–202|doi=10.35588/rivar.v8i23.4795|s2cid=236698038|issn=0719-4994|doi-access=free}}</ref>։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
== Արտաքին յղումներ ==
* [http://www.txakolidealava.com/ Alavan Txakoli Board]
* [http://www.bizkaikotxakolina.org/index.php?idioma=en Biscayan Txakoli Board]
* [http://www.getariakotxakolina.com/index-en.php Getaria Txakoli Board]
* [https://web.archive.org/web/20090624034301/http://txakoli.com/el-txakoli_es_1_2_243.html To know and enjoy more txakoli]
gqejofssta5579qdh5aou4hn2gs1i2a
256254
256253
2026-10-30T20:52:44Z
Betty Kilerjian
83
256254
wikitext
text/x-wiki
[[File:Txakolin_mahastia_Getaria_2006-05-07.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Txakolin_mahastia_Getaria_2006-05-07.JPG|մինի|200x200փքս|Կետարիայի շրջանի չաքոլիի որթատունկերը։]]
'''Չաքոլի''' (Txakoli) կամ չաքոլի գինի (chacolí) (արտասանութիւնը՝ [tʃakoˈli]) թեթեւօրէն կազաւորուած, շատ չոր սպիտակ [[գինի]] մըն է՝ բարձր թթուայնութեամբ եւ ալքոլի ցած պարունակութեամբ։ Անիկա կ'արտադրուի [[Սպանիա|Սպանիոյ]] [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրին]], Քանթապրիայի եւ Պուրկոսի հիւսիսային շրջաններուն մէջ։ Աւելի հեռու գտնուող [[Չիլէ|Չիլէն]] եւս այս գինիին փոքր արտադրողներէն մէկն է։
[[File:2008_05_04_Motabarriko_mahastia.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:2008_05_04_Motabarriko_mahastia.jpg|մինի|200x200փքս|Էրանտիոյի մօտակայքը գտնուող չաքոլիի որթատունկերը]]
Չաքոլին սովորաբար կը մատուցուի իբրեւ ախորժաբեր խմիչք եւ կը խմուի շիշի մէջ լեցուելէն ետք՝ մէկ տարուան ընթացքին, քանի որ կարելի չէ զայն երկար ժամանակ պահել։ Ամէնէն տարածուած՝ սպիտակ տեսակը, ունի բաց կանաչ գոյն, սակայն կան նաեւ կարմիր եւ վարդագոյն տեսակներ։
Մատուցելու ընթացքին գինին սովորաբար բարձր բաժակներու մէջ կը լեցուի բարձրութենէ մը՝ յաճախ ընկերակցութեամբ փինթչօներու։ Անոր ալքոլի պարունակութիւնը սովորաբար կը տատանի 9.5-էն 11.5 առ հարիւրի միջեւ։
Պիլպաոյի մօտ գտնուող Լէյոա քաղաքի մէջ, 18-րդ դարուն կառուցուած Մենտիպիլէ պալատը ներկայիս կը հիւրընկալէ չաքոլիին նուիրուած թանգարան մը՝ Չաքոլիի թանգարանը (Museo del Txakoli)։ Թանգարանը կը ներկայացնէ չաքոլիի պատմութիւնը եւ կը պարունակէ զայն պատրաստելու համար գործածուած սարքերու մեծ հաւաքածոյ մը։
== Անունը ==
[[File:Txakoli_Ausschank_Donostia_2.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Txakoli_Ausschank_Donostia_2.jpg|մինի|342x342փքս|Չաքոլիի մատուցումը Սան Սեբասթիանի մէջ]]
Այս գինին պասքերու լեզուով կը կոչուի txakolin (արտասանութիւնը՝ [tʃako'lin]), իսկ txakolina կը նշանակէ «չաքոլին»<ref name="hiztegibatua">[http://www.euskaltzaindia.net/index.php?sarrera=txakolin&option=com_hiztegianbilatu&view=frontpage&Itemid=410&lang=eu&bila=bai Entry for "txakolin" in the Hiztegi Batua.]</ref>։ Այս եզրը վկայուած է 18-րդ դարու կէսէն սկսեալ, երբեմն նաեւ իբրեւ անձնանուն<ref name="orotariko">[http://www.euskaltzaindia.net/index.php?option=com_oeh&view=frontpage&Itemid=413&lang=eu Entry for "txakolin" in the Orotariko Euskal Hiztegia.]</ref>։ Աւանդաբար գործածուած ընդհանուր ձեւը եղած է txakolin, թէեւ xakolin ձեւն ալ արձանագրուած է Իփարալտէի մէջ։ Txakoli ձեւը, որ Էուսքալցայնտիային կողմէ կը նկատուի սխալ ուղղագրութիւն, արձանագրուած է 1985 թուականէն սկսեալ<ref name="hiztegibatua" /><ref name="orotariko" />։
Ածանցեալ ձեւերը կը կազմուին txakolin արմատէն։ Օրինակ՝ txakolin-ardo (չաքոլի գինի), txakolin-dantza (չաքոլիի պար), txakolin-saltze (չաքոլիի վաճառք), txakolin gorri (կարմիր չաքոլի) կամ txakolin-etxe (չաքոլիի տուն)<ref name="orotariko" />։
Սպաներէն այս գինին կը կոչուի chacolí (արտասանութիւնը՝ [tʃakoˈli])։ Այս բառը ծագած է պասքերու txakolin բառէն<ref name="DRAE">[http://buscon.rae.es/draeI/SrvltConsulta?TIPO_BUS=3&LEMA=chacol%C3%AD Entry for "chacolí" in the Diccionario de la Lengua Española.]</ref>։ Սպաներէնով այս գինիին անուան առաջին յիշատակութիւնը եղած է vino chacolín ձեւով՝ 1520 թուականին Պասքերու երկրի մէջ կազմուած փաստաթուղթի մը մէջ<ref>[http://www.euskonews.com/0461zbk/gaia46104eu.html «Lehen txakolin ardoa, orain txakolina»], ''Euskonews & Media'', 461. zenbakia, 2008-11-14.</ref>։ Երբեմն այս գինին ֆրանսերէնով ալ կը կոչուի chacoli<ref>Peuchet, J. ''Dictionnaire Universel de la Géographie Commerçante'' (1799-1800) Paris</ref>։
Հեղինակներուն մեծ մասը կը կարծէ, թէ բառը պասքերու ծագում ունի, սակայն անոր վերջնական ծագումը անյայտ է։ Բացառութիւն կը կազմէ -in վերջաւորութիւնը, որ յաճախ կը հանդիպի հեղուկներու անուններուն մէջ (հմմտ. ozpin՝ «քացախ», pitipin կամ txuzpin՝ «ջուրով նօսրացուած գինիներ»)<ref>Azkue, RM ''Diccionario Vasco-Español-Francés'' 1905</ref><ref name="name">Mikel Corcuera, Manolo González, Pedro J. Moreno. [https://books.google.com/books?id=pbXXwTLUx-cC&dq=Chacoli%2F+Txakolina&pg=PP1 ''Chacoli/ Txakolina'']. Dept. of Education Office of Education, 2010, p. 156-157.</ref>։ Հետեւաբար բառին ծագումը կը մնայ անորոշ։
Բառին ծագումը բացատրելու ամենէն երեւակայական փորձերէն մէկուն համաձայն՝ անիկա կրնայ ծագած ըլլալ etxeko ain արտայայտութենէն, որ կը նշանակէ «տան համար բաւարար չափով»<ref name="name" />։ Ուրիշներ կը նախընտրեն ֆրանսական ծագման վարկածը, քանի որ այս բառը սկզբնապէս գործածուած է՝ արեւելեան Կիփուսքոայի գիւղերուն մէջ ֆրանսական գինիները բնորոշելու համար<ref name="name" />։ Կան նաեւ հեղինակներ, որոնք կը պաշտպանեն բառին սպանական ծագման վարկածը<ref name="name" />։
== Պատմութիւն ==
[[File:Euskal_Herriko_txakolinak.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Euskal_Herriko_txakolinak.png|մինի|200x200փքս|The three txakoli-producing regions in the [[:en:Basque_Country_(greater_region)|Basque Country]]:
{{legend|#5dff59|Alavan Txakoli}}{{legend|#87cc85|Biscayan Txakoli}}{{legend|#0A9D06|Getaria Txakoli}}]]
Մինչեւ 1980-ական թուականները չաքոլին տան մէջ պատրաստուող գինի մըն էր, որ կը խմուէր Պասքերու երկրին, Քանթապրիոյ եւ Մենայի հովիտին մէջ։ 19-րդ դարու կէսերուն անիկա գրեթէ անհետացման վտանգին ենթարկուած էր<ref name="Cadogan">Facaros, D & Pauls, M ''Bilbao and the Basque Lands'' Cadoganguides 2003</ref><ref name="Barreda">{{Cite book|title=El chacolí santanderino en los siglos XIII al XIX|last=Barreda|first=Fernando|date=1947|publisher=Editorial Maxtor Librería|isbn=84-95636-84-0|location=Santander}}</ref>։
Սակայն 1989 թուականէն սկսեալ, Պասքերու երկրի մէջ չաքոլիի կարգ մը տեսակներուն յաջողեցաւ ստանալ ծագման տեղանուան (Denominación de Origen) վաւերացումը։ Այդ ժամանակէն ի վեր անոր որակը, տարածումը եւ ժողովրդականութիւնը աճած են<ref name="Cadogan" /><ref>{{cite web|url=http://www.getariakotxakolina.com/index-en.php|title=Getariako txakolina|date=|publisher=Regulatory Council of the Denomination of Origin Getariako Txakolina|accessdate=6 June 2012|author=Arazi}}</ref>։
== Տեսակները ==
Չաքոլին աւանդաբար կը խմորուի ֆուտր կոչուող տակառներու մէջ (շատ հին եւ մեծ կաղնիի տակառներ), սակայն այսօր արտադրուող չաքոլիին մեծ մասը կը խմորուի չժանգոտող պողպատէ մեծ անօթներու մէջ։ Գոյութիւն ունին ծագման տեղանուան (DO) վաւերացում ստացած երեք տեսակներ։
Չաքոլիին մեծ մասը կ՚աճեցուի Պասքերու երկրի Ատլանտեան շրջաններուն մէջ, ուր տեղումները առատ են (տարեկան միջին հաշուով՝ 1000-1600 մմ), իսկ միջին ջերմաստիճանը կը տատանի 7.5°C-էն 18.7°C-ի միջեւ։ Երբեմն այս շրջաններուն մէջ ցրտահարութիւններ ալ կը պատահին։
=== Կետարիայէն չաքոլի ===
[[File:Txakolin_botila.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Txakolin_botila.jpg|մինի|267x267փքս|Կետարիայի չաքոլիի մէկ շիշը]]
[[Պասքերէն|Պասքերէնով]]՝ Getariako Txakolina, իսկ սպաներէն՝ Chacolí de Guetaria։ Այս տեսակը կու գայ Կիփուսքոայի փոքր շրջաններէն մէկէն՝ Կետարիա, Զարաուց եւ Այա քաղաքներուն շուրջ գտնուող տարածքէն։ Անիկա ունի շատ բաց դեղինէն մինչեւ կանաչ գոյն։ Չաքոլիի այս տեսակը առաջինն էր, որ [[1989 թուական|1989]] թուականին ստացաւ DO վաւերացումը<ref name="Ardoak">Garaizabal Pildain, M. ''Euskal Herriko Ardoak'' Ardoxka Gastronomi Elkartea 2002</ref>։
Վաւերացումէն ի վեր մշակուող տարածքը 60 հեքթարէն հասած է 177 հեքթարի։ Տարեկան այս շրջանին մէջ կ՚արտադրուի շուրջ 900,000 լիթր չաքոլի, որուն մեծ մասը՝ հարաւ-արեւելք նայող լանջերուն վրայ, որթատունկերը Ատլանտեան շրջանի խիստ եղանակային պայմաններէն պաշտպանելու համար։
Ի տարբերութիւն խաղողի այլ տեսակներու, որոնք սովորաբար կը մշակուին տարբեր եղանակներով, այս չաքոլիին համար օգտագործուող խաղողը կ՚աճեցուի treille կամ վանդակաձեւ յենարաններու համակարգով (պասքերու լեզուով՝ parra)։ Այս համակարգին մէջ որթատունկերը կը մշակուին գետնէն աւելի բարձր դիրքի վրայ, իսկ տերեւները կը կազմեն իրարու միացած ծածկ մը՝ բարելաւելու համար բոյսերուն շուրջ ստեղծուող միկրոկլիման։ Օգտագործուող ճերմակ խաղողի տեսակը Hondarribi Zuri-ն է, իսկ կարմիր խաղողինը՝ Hondarribi Beltza-ն<ref name="Ardoak" />։
Վերջին տարիներուն Կիփուսքոայի ուրիշ քաղաքներ եւս սկսած են չաքոլի արտադրել՝ այս DO վաւերացման ներքոյ։ Անոնց շարքին են Օրիօ, Զումայա, Առասաթէ, Էյպար, Մութրիքու, Տեպա, Զեսթոա, Հոնտարիպիա, Վիլապոնա, Ուրնիեթա, Օնյաթի, Պէյզամա, Զերային եւ Օլապերիա։
=== Պիսքայայէն չաքոլի ===
[[Պասքերէն|Պասքերէնով]]՝ Bizkaiko Txakolina, իսկ սպաներէն՝ Chacolí de Vizcaya։ Այս տեսակը կ՚արտադրուի Պիսքայայի տարածքի մեծ մասին մէջ՝ բացի անոր ծայրայեղ արեւմտեան հատուածէն։ Չաքոլիի այս տեսակը երկրորդն էր, որ 1994 թուականին ստացաւ DO վաւերացումը<ref name="Ardoak" />։
Անիկա կ՚աճեցուի շուրջ 150 հեքթար տարածութեան վրայ՝ Պիսքայայի 85 գիւղերու եւ քաղաքներու մէջ։ Տարեկան կ՚արտադրուի շուրջ 700,000 լիթր չաքոլի։ Այս շրջանին մէջ գինիի արտադրութեան մասին արձանագրութիւնները կը հասնին մինչեւ 8-րդ դար, իսկ չաքոլիի մասին յիշատակութիւնները քանի մը դարու պատմութիւն ունին։ Չաքոլիին որակը կը տարբերի՝ կախեալ միկրոկլիմայական պայմաններէն<ref name="Ardoak" />։
Պիսքայայի մէջ չաքոլի պատրաստելու համար կ՚օգտագործուին թէ՛ ճերմակ, թէ՛ կարմիր խաղողի տեսակներ։ Ճերմակ տեսակներն են Hondarribi Zuria-ն եւ Folle blanche-ը (Պիսքայայի մէջ՝ Munemahatsa), իսկ կարմիր տեսակը՝ Hondarribi Beltza-ն («սեւ Հոնտարիպիա»)<ref name="Ardoak" />։
Պատմականօրէն կ՚օգտագործուէր նաեւ Oilar Begi («հաւու աչք») կոչուող բաց կարմիր խաղողի տեսակ մը։ Այս տեսակը գրեթէ անհետացած էր, սակայն այժմ կամաց-կամաց կը վերադառնայ։[11]
=== Ալավայէն չաքոլի ===
[[Պասքերէն|Պասքերէնով]]՝ Arabako Txakolina, իսկ սպաներէն՝ Chacolí de Álava։ Այս տեսակը կու գայ Ալավայի ծայրահեղ հիւսիս-արեւմտեան շրջանէն։ Անիկա չաքոլիի երեք DO վաւերացում ստացած տեսակներէն ամէնէն երիտասարդն է. վաւերացումը ստացած է [[2001 թուական|2001]] թուականին։ Գոյնով դեղնաւուն է, շատ թթու եւ թեթեւօրէն փրփրուն։
Անիկա կ՚աճեցուի շուրջ 55 հեքթար տարածութեան վրայ՝ Այարա, Ամուրրիօ, Արթսինիեկա, Լաուտիօ եւ Օքոնտօ քաղաքներուն շուրջ։ Այս շրջանին մէջ գինիի արտադրութիւնը երկար աւանդութիւն ունի. պատմական արձանագրութիւններուն մէջ անոր մասին յիշատակութիւնները կը հասնին մինչեւ 760 թուական։ 19-րդ դարու վերջաւորութեան խաղող կը մշակուէր աւելի քան 500 հեքթար տարածութեան վրայ։ 20-րդ դարու վերջաւորութեան այդ տարածքը նուազած էր մինչեւ 5 հեքթարի, մինչեւ վերջին տարիներու վերակենդանացումը<ref name="Ardoak" />։
Այս չաքոլիին համար ամենէն շատ օգտագործուող խաղողի տեսակը Hondarribi Zuria-ն է («ճերմակ Հոնտարիպիա»), սակայն արտօնուած են նաեւ այլ տեսակներ՝ Bordeleza Zuria (Folle Blanche), Izkiriota Ttipia (Petit Manseng), Izkiriota (Gros Manseng) եւ Courbu<ref name="Ardoak" />։
=== Քանթապրիայէն չաքոլի ===
Չաքոլին, որուն սկզբնական եւ տարածուած ֆրանսերէն, սպաներէն ու պասքեր լեզուներու ուղղագրութիւնն է chacoli, մինչեւ 19-րդ դարու վերջաւորութիւնը աւանդական գինի մըն էր նաեւ Քանթապրիա շրջանին մէջ։ 13-րդ դարէն մինչեւ 19-րդ դար մեծ քանակութեամբ գինի կը սպառուէր եւ կ՚արտածուէր։ Անիկա կ՚արտադրուէր Թրասմիերայի գաւառակին մէջ, ուր չաքոլիի հիմնական խաղողի այգիներն ու արտադրութեան կեդրոնները կը գտնուէին Քոլինտրես, Առնուերօ, Մերուելօ, Արկոնյոս եւ Նոխա գիւղերուն մէջ<ref name="Barreda" />։
Քանթապրիոյ մէջ գինիի արտադրութիւնը, նոյնիսկ 20-րդ դարու կէսերուն, շատ աւելի մեծ էր, քան պասքերու նահանգներուն մէջ<ref name="Lemps">{{Cite book|title=Vignobles et vins du Nord-Ouest de l'Espagne|last=Huetz de Lemps|first=Alain|publisher=Féret et Fils ed.|year=1967|location=Bordeaux|pages=1005}}</ref>։ Քանթապրիոյ մէջ 2004 եւ 2005 թուականներուն ստեղծուած են գինիի երկու աշխարհագրական նշումներ (որոնք DO վաւերացումէն մէկ աստիճան վար են)՝ Լիեպանայի գինին եւ Քոսթա տէ Քանթապրիոյ գինին։ Այն շրջանը, ուր Քանթապրիոյ մէջ գինին կը կոչուէր chacolí, ներառուած է Քոսթա տէ Քանթապրիոյ գինիի աշխարհագրական նշումին մէջ։ Չաքոլին տակաւին կ՚արտադրուի Քանթապրիոյ մէջ, սակայն՝ շատ սահմանափակ քանակութեամբ։
=== Պուրկոսէն չաքոլի ===
Չաքոլին տակաւին կ՚արտադրուի նաեւ Պուրկոս նահանգի Մենայի հովիտին մէջ։ Այս տարածքը ներառուած է 2005 թուականին ստեղծուած Քասթիլիա եւ Լէոն գինիի աշխարհագրական նշումին մէջ, ուր ջանքեր կը տարուին DO վաւերացում ստանալու համար<ref name="Mena">{{Cite web|url=http://elmundovino.elmundo.es/elmundovino/noticia.html?vi_seccion=12&vs_fecha=200504&vs_noticia=1113497601|title=El chacolí del burgalés Valle de Mena quiere DO|year=2005|publisher=elmundo.es|accessdate=19 January 2008}}</ref>։
=== Չիլիի չաքոլի ===
Չիլիի չաքոլի՝ նարնջի շերտերով։
Չիլիի մէջ դարերէ ի վեր կ՚արտադրուի chacolí կոչուող գինի մը։ «Մինչեւ այսօր պահպանուած են սպանական ծագում ունեցող երկու ոգելից խմիչքներ։ Անոնցմէ մէկը Pajarete-ն է, որ կ՚արտադրուի Ուասքօ գետի հովիտին եւ Էլքի գետի հովիտին մէջ, իսկ միւսը՝ chacolí-ն, որ Քոփիափոյի եւ Չոափայի հովիտներուն իսկական արտադրանքն է։ Այս խմիչքները պատմական վկայութիւն մըն են այն մասին, թէ ինչպէ՛ս եւրոպական որոշ արտադրանքներ հարմարեցուած եւ վերարտադրուած են՝ իրենց մշակութային եւ հողային ծագման վայրերուն առօրեայ կեանքը վերաստեղծելու համար»<ref>{{Cite web|url=http://www.euskonews.com/0573zbk/kosmo57301es.html|title=El desconocido chacolí de Chile - KOSMOpolita - Euskonews|date=2013-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20130818172816/http://www.euskonews.com/0573zbk/kosmo57301es.html|archive-date=2013-08-18|access-date=2023-08-15}}</ref>։
Քաչափոալ հովիտի Տոնյիէ քաղաքին մէջ ամէն տարի կը տօնուի «Fiesta del Chacolí» փառատօնը<ref>{{Cite journal|last1=Mujica Fernández|first1=Fernando|last2=Castro San Carlos|first2=Amalia|date=2021-01-28|title=La Fiesta del Chacolí de Doñihue: análisis histórico y cultural de una celebración (1975-2020)|url=http://www.revistas.usach.cl/ojs/index.php/rivar/article/view/4795|journal=RIVAR|language=es|volume=8|issue=23|pages=183–202|doi=10.35588/rivar.v8i23.4795|s2cid=236698038|issn=0719-4994|doi-access=free}}</ref>։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
== Արտաքին յղումներ ==
* [http://www.txakolidealava.com/ Alavan Txakoli Board]
* [http://www.bizkaikotxakolina.org/index.php?idioma=en Biscayan Txakoli Board]
* [http://www.getariakotxakolina.com/index-en.php Getaria Txakoli Board]
* [https://web.archive.org/web/20090624034301/http://txakoli.com/el-txakoli_es_1_2_243.html To know and enjoy more txakoli]
[[Ստորոգութիւն:Պասքերու երկիր]]
[[Ստորոգութիւն:Պասքեան մշակոյթ]]
[[Ստորոգութիւն:Պասքերու խոհանոց]]
[[Ստորոգութիւն:Գինիներ]]
[[Ստորոգութիւն:Սպանական գինի]]
[[Ստորոգութիւն:Փրփրուն գինիներ]]
p4jtku48xwewhlk9oaksdnlu29er5lr
Փաչարան
0
33622
256257
2026-10-30T21:00:54Z
Betty Kilerjian
83
#WALxEWKE
256257
wikitext
text/x-wiki
'''Փաչարան''' ([[սպաներէն]]՝ Pacharán, [[Պասքերէն|պասքերէնով]]՝ Patxaran) ոգելից խմիչք մըն է, որ աւանդաբար բնորոշ է [[Սպանիա|Սպանիոյ]] հիւսիսային շրջաններուն։[1]
Փաչարանը մամուխի (Prunus spinosa) պտուղներէն պատրաստուող ոգելից թրմօղի մըն է՝ զանազան բուրումնաւէտ յաւելումներով։ Սովորաբար անոր ալքոլի պարունակութիւնը 20-30 տոկոս է։ Ընդհանրապէս կը մատուցուի իբրեւ մարսողութիւնը դիւրացնող խմիչք (digestif), այսինքն՝ ճաշէն ետք։
== Աշխարհագրութիւնը եւ արտադրութեան պատմութիւնը ==
[[Պատկեր:Pacharan.JPG|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Pacharan.JPG|ձախից|մինի|340x340փքս|Տան մէջ պատրաստուած փաչարանի շիշ մը. շիշին յատակին կ՚երեւին մամուխի պտուղները։]]
Սկզբնապէս փաչարան պատրաստուած է [[Նաւառա|Նաւառայի]] եւ [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրի]] մէջ։[2] Խմիչքին անունը ծագած է մամուխի պասքերերէն անուանումէն՝ baso aran (բառացի՝ «վայրի սալոր»)։ Սակայն ժամանակի ընթացքին անոր պատրաստութիւնը տարածուած է նաեւ Սպանիոյ այլ շրջաններուն մէջ։[1]
Փաչարանի պատրաստութեան մասին առաջին յիշատակութիւնները կը վերաբերին 16-րդ դարուն։ Այդ ժամանակ անիկա կարեւոր տեղ կը գրաւէր Նաւառայի թագաւորներուն հարսանեկան սեղաններուն մատուցուող խմիչքներուն շարքին։ Փաչարանի մեծ սիրահար եղած է մասնաւորաբար Նաւառայի Պլանքա Ա. թագուհին (1387-1441), որ ընդգծած է այս խմիչքին բուժական յատկութիւնները։[2]
16-18-րդ դարերուն փաչարանը համեմատաբար փոքր քանակութեամբ կը պատրաստուէր տուներու մէջ։ Արդիւնաբերական ծաւալներով արտադրութեան հիմքը դրուած է 19-րդ դարուն։ Փաչարանի առաջին մեծ արտադրողը եղած է նաւառացի գինի արտադրող Ամբրոսիօ Վելասքօն (սպաներէն՝ Ambrosio Velasco), որ 1816 թուականին հիմնած է փաչարանի արտադրութիւն։[3]
Հատկանշական է, որ 19-րդ դարուն եւ 20-րդ դարու սկիզբը փաչարանը կը նկատուէր ոչ այնքան ոգելից խմիչք, որքան մարսողութեան նպաստող դեղամիջոց։ Այդ պատճառով ալ այդ ժամանակաշրջանին անիկա կը վաճառուէր դեղատուներու մէջ։[1]
Փաչարանը համազգային ճանաչում ձեռք բերած է 20-րդ դարու կէսերուն։[1] [[1987 թուական|1987]] թուականին փաչարանի նաւառացի արտադրողները հիմնած են յատուկ կանոնակարգող խորհուրդ մը (սպաներէն՝ Consejo Regulador de Denominación), որ կը վերահսկէ խմիչքին պատրաստութեան եղանակն ու աշխարհագրական ծագումը։[4] Խորհուրդին կանոններուն համաձայն՝ միայն Նաւառայի մէջ արտադրուած թրմօղին կրնայ փաչարան կոչուիլ։ Այդուհանդերձ, փաչարան կը շարունակեն արտադրել նաեւ Սպանիոյ այլ շրջաններուն մէջ։[1][3]
2000-ական թուականներու վերջաւորութեան Սպանիոյ մէջ տարեկան շուրջ 7 միլիոն լիթր փաչարան կ՚արտադրուէր արդիւնաբերական եղանակով։[1] Ամէնէն տարածուած ապրանքանիշերուն շարքին են՝ «Զոքօ» (Zoco), որուն ընկերութիւնը հիմնուած է [[1956 թուական|1956]] թուականին՝ խմիչքը առաջին անգամ արտադրած Ամբրոսիօ Վելասքոյի ժառանգներուն կողմէ եւ ներկայիս կը պատկանի ֆրանսական «Փեռնօ Ռիքար» ընկերութեան, ինչպէս նաեւ «Լա Նավարա» (La Navarra), «Պայնես» (Baines), «Էչեքօ» (Etxeko), «Քանչա» (Kantxa) եւ «Աչա» (Atxa) ընկերութիւններու արտադրանքները։[1][5]
== Արտադրութեան արուեստագիտութիւնը ==
[[Պատկեր:Patxaran_different_in_colours.JPG|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Patxaran_different_in_colours.JPG|ձախից|մինի|220x220փքս|Փաչարան. կարմիրը սովորական տեսակն է՝ 28% ալքոլի պարունակութեամբ, իսկ մանուշակագոյնը՝ առանց ալքոլի։]]
Փաչարանը կարելի է նկատել իբրեւ լիքէօրի եւ անիսոնի թրմօղիի իւրայատուկ խառնուրդ մը[1]։ Արտադրութեան տեսակէտէ, ան մամուխի պտուղներու, անիսոնի, զանազան բուրումնաւէտ յաւելումներու (հիմնականին մէջ՝ պտղային եւ վանիլային, երբեմն նաեւ՝ կարամելային) եւ շաքարաջուրի խառնուրդ մըն է[2][3]։ Հետաքրքրական է, որ Նաւառայի գիւղացիներուն մօտ հին ժամանակներէն տարածուած է այն համոզումը, թէ թրմումէն ետք մնացած մամուխի հատիկները ուտելը կրնայ խելագարութիւն կամ առնուազն մինչեւ կեանքին վերջը խմիչքէն կախուածութիւն յառաջացնել[2]։
Թրմումը կը տեւէ մէկէն մինչեւ ութ ամիս[4]։ Արդիւնաբերական արտադրութեան մէջ թրմօղին սովորաբար կը պատրաստուի ապակեայ անօթներու մէջ, սակայն կարգ մը անհատ արտադրողներ զայն աւանդաբար կը պատրաստեն փայտէ տակառներու մէջ[5]։
[[Պատկեր:Waiter_with_Patxaran.JPG|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Waiter_with_Patxaran.JPG|աջից|մինի|293x293փքս|Սպանացի մատուցող մը փաչարան կը հրամցնէ։]]
Շաքարի պարունակութենէն կախեալ՝ փաչարանը կրնայ ըլլալ թէ՛ քաղցր, թէ՛ չոր։ Մաքուր վիճակի մէջ մամուխի եւ անիսոնի թուրմը կ՚ունենայ մուգ կարմիր կամ շագանակագոյն երանգ, սակայն խմիչքին մէջ զանազան յաւելումներու առկայութենէն կախեալ՝ կրնայ ստանալ տարբեր գոյներ՝ կապոյտ, մանուշակագոյն, դեղին կամ վարդագոյն[2][5]։
Փաչարանի հիմնական տեսակներուն ալքոլի պարունակութիւնը կը կազմէ 20-30%, սակայն կ՚արտադրուին նաեւ աւելի թեթեւ տեսակներ եւ նոյնիսկ ալքոլ չպարունակող փաչարան մը, որ կը պահպանէ խմիչքին հիմնական համային յատկութիւնները[2][6]։
== Մատուցում եւ գործածութիւն ==
Փաչարանը աւանդաբար կը մատուցուի ճաշէն ետք՝ իբրեւ մարսողութիւնը դիւրացնող խմիչք։ Զայն կը մատուցեն փոքր բաժակներով, յաճախ՝ սուրճի ընկերակցութեամբ։ Սովորաբար խմիչքը կը գործածուի պաղ վիճակի մէջ, սակայն բաժակին մէջ սովորաբար սառոյցի կտորներ չեն դրուիր. զայն նախապէս կը պաղեցնեն։ Երբեմն կը մատուցեն նաեւ մանր փշրուած սառոյցով։ Սպանական կարգ մը ճաշարաններու մէջ փաչարանի թանկարժէք տեսակները կրնան ճաշի աւարտին անվճար հրամցուիլ հաստատութեան կողմէ՝ ի նշան երախտագիտութեան[7][1][4]։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
1e80shsja4pxr8qdyu8ubllrngy9u6y
256258
256257
2026-10-30T21:04:36Z
Betty Kilerjian
83
256258
wikitext
text/x-wiki
'''Փաչարան''' ([[սպաներէն]]՝ Pacharán, [[Պասքերէն|պասքերէնով]]՝ Patxaran) ոգելից խմիչք մըն է, որ աւանդաբար բնորոշ է [[Սպանիա|Սպանիոյ]] հիւսիսային շրջաններուն<ref name="Все">{{Cite web|url=http://www.productsfromspain.net/pacharan-patxaran/pacharan-patxaran|title=Pacharan-Patxaran from Spain|archiveurl=https://www.webcitation.org/68YUvRkq9?url=http://www.productsfromspain.net/pacharan-patxaran/pacharan-patxaran|archivedate=2012 թ․ հունիսի 20|accessdate=20 сентября 2010|url-status=dead}}</ref>։
Փաչարանը մամուխի (Prunus spinosa) պտուղներէն պատրաստուող ոգելից թրմօղի մըն է՝ զանազան բուրումնաւէտ յաւելումներով։ Սովորաբար անոր ալքոլի պարունակութիւնը 20-30 տոկոս է։ Ընդհանրապէս կը մատուցուի իբրեւ մարսողութիւնը դիւրացնող խմիչք (digestif), այսինքն՝ ճաշէն ետք։
== Աշխարհագրութիւնը եւ արտադրութեան պատմութիւնը ==
[[Պատկեր:Pacharan.JPG|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Pacharan.JPG|ձախից|մինի|340x340փքս|Տան մէջ պատրաստուած փաչարանի շիշ մը. շիշին յատակին կ՚երեւին մամուխի պտուղները։]]
Սկզբնապէս փաչարան պատրաստուած է [[Նաւառա|Նաւառայի]] եւ [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրի]] մէջ<ref name="PP">{{Cite web|url=http://spanishfood.about.com/od/drinks/a/pacharan.htm|title=Pacharán – Patxaran|language=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/68YUww1c5?url=http://spanishfood.about.com/od/drinks/a/pacharan.htm|archivedate=2012 թ․ հունիսի 20|accessdate=20 сентября 2010|url-status=dead}}</ref>։ Խմիչքին անունը ծագած է մամուխի պասքերերէն անուանումէն՝ baso aran (բառացի՝ «վայրի սալոր»)։ Սակայն ժամանակի ընթացքին անոր պատրաստութիւնը տարածուած է նաեւ Սպանիոյ այլ շրջաններուն մէջ<ref name="Все" />։
Փաչարանի պատրաստութեան մասին առաջին յիշատակութիւնները կը վերաբերին 16-րդ դարուն։ Այդ ժամանակ անիկա կարեւոր տեղ կը գրաւէր Նաւառայի թագաւորներուն հարսանեկան սեղաններուն մատուցուող խմիչքներուն շարքին։ Փաչարանի մեծ սիրահար եղած է մասնաւորաբար Նաւառայի Պլանքա Ա. թագուհին (1387-1441), որ ընդգծած է այս խմիչքին բուժական յատկութիւնները<ref name="PP" />։
16-18-րդ դարերուն փաչարանը համեմատաբար փոքր քանակութեամբ կը պատրաստուէր տուներու մէջ։ Արդիւնաբերական ծաւալներով արտադրութեան հիմքը դրուած է 19-րդ դարուն։ Փաչարանի առաջին մեծ արտադրողը եղած է նաւառացի գինի արտադրող Ամբրոսիօ Վելասքօն (սպաներէն՝ Ambrosio Velasco), որ 1816 թուականին հիմնած է փաչարանի արտադրութիւն<ref name="Совет">{{Cite web|url=http://www.pacharannavarro.org/castellano/menu.html|title=Castellano|publisher=Consejo Regulador de Denominacion|language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20101210053101/http://www.pacharannavarro.org/castellano/menu.html|archive-date=2010 թ․ դեկտեմբերի 10|accessdate=20 сентября 2010|url-status=dead|description=Сайт Регулирующего совета производителей пачарана}}</ref>։
Հատկանշական է, որ 19-րդ դարուն եւ 20-րդ դարու սկիզբը փաչարանը կը նկատուէր ոչ այնքան ոգելից խմիչք, որքան մարսողութեան նպաստող դեղամիջոց։ Այդ պատճառով ալ այդ ժամանակաշրջանին անիկա կը վաճառուէր դեղատուներու մէջ<ref name="Все" />։
Փաչարանը համազգային ճանաչում ձեռք բերած է 20-րդ դարու կէսերուն։[1] [[1987 թուական|1987]] թուականին փաչարանի նաւառացի արտադրողները հիմնած են յատուկ կանոնակարգող խորհուրդ մը (սպաներէն՝ Consejo Regulador de Denominación), որ կը վերահսկէ խմիչքին պատրաստութեան եղանակն ու աշխարհագրական ծագումը<ref name="В бокале">{{Cite web|url=http://vbokale.ru/alcho/page/pacharana_PATXARANA.452/|title=Пачарана (Patxarana)|archiveurl=https://www.webcitation.org/68YUxPrgi?url=http://vbokale.ru/alcho/page/pacharana_PATXARANA.452/|archivedate=2012 թ․ հունիսի 20|accessdate=20 сентября 2010|url-status=dead}}</ref>։ Խորհուրդին կանոններուն համաձայն՝ միայն Նաւառայի մէջ արտադրուած թրմօղին կրնայ փաչարան կոչուիլ։ Այդուհանդերձ, փաչարան կը շարունակեն արտադրել նաեւ Սպանիոյ այլ շրջաններուն մէջ<ref name="Все" /><ref name="Совет" />։
2000-ական թուականներու վերջաւորութեան Սպանիոյ մէջ տարեկան շուրջ 7 միլիոն լիթր փաչարան կ՚արտադրուէր արդիւնաբերական եղանակով<ref name="Все" />։ Ամէնէն տարածուած ապրանքանիշերուն շարքին են՝ «Զոքօ» (Zoco), որուն ընկերութիւնը հիմնուած է [[1956 թուական|1956]] թուականին՝ խմիչքը առաջին անգամ արտադրած Ամբրոսիօ Վելասքոյի ժառանգներուն կողմէ եւ ներկայիս կը պատկանի ֆրանսական «Փեռնօ Ռիքար» ընկերութեան, ինչպէս նաեւ «Լա Նավարա» (La Navarra), «Պայնես» (Baines), «Էչեքօ» (Etxeko), «Քանչա» (Kantxa) եւ «Աչա» (Atxa) ընկերութիւններու արտադրանքները<ref name="Все" /><ref name="В бокале" />։
== Արտադրութեան արուեստագիտութիւնը ==
[[Պատկեր:Patxaran_different_in_colours.JPG|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Patxaran_different_in_colours.JPG|ձախից|մինի|220x220փքս|Փաչարան. կարմիրը սովորական տեսակն է՝ 28% ալքոլի պարունակութեամբ, իսկ մանուշակագոյնը՝ առանց ալքոլի։]]
Փաչարանը կարելի է նկատել իբրեւ լիքէօրի եւ անիսոնի թրմօղիի իւրայատուկ խառնուրդ մը<ref name="Все" />։ Արտադրութեան տեսակէտէ, ան մամուխի պտուղներու, անիսոնի, զանազան բուրումնաւէտ յաւելումներու (հիմնականին մէջ՝ պտղային եւ վանիլային, երբեմն նաեւ՝ կարամելային) եւ շաքարաջուրի խառնուրդ մըն է<ref name="PP" /><ref name="Совет" />։ Հետաքրքրական է, որ Նաւառայի գիւղացիներուն մօտ հին ժամանակներէն տարածուած է այն համոզումը, թէ թրմումէն ետք մնացած մամուխի հատիկները ուտելը կրնայ խելագարութիւն կամ առնուազն մինչեւ կեանքին վերջը խմիչքէն կախուածութիւն յառաջացնել<ref name="PP" />։
Թրմումը կը տեւէ մէկէն մինչեւ ութ ամիս<ref name="Техно">{{Cite web|url=http://spirtnye-napitki.ru/vina-regiona-la-rioxa.html|title=Вина региона Ла-Риоха|archiveurl=https://www.webcitation.org/68YUw7nDb?url=http://www.spirtnye-napitki.ru/vina-regiona-la-rioxa.html|archivedate=2012 թ․ հունիսի 20|accessdate=20 сентября 2010|url-status=dead|description=Сайт Регулирующего совета производителей пачарана}}</ref>։ Արդիւնաբերական արտադրութեան մէջ թրմօղին սովորաբար կը պատրաստուի ապակեայ անօթներու մէջ, սակայն կարգ մը անհատ արտադրողներ զայն աւանդաբար կը պատրաստեն փայտէ տակառներու մէջ<ref name="В бокале" />։
[[Պատկեր:Waiter_with_Patxaran.JPG|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Waiter_with_Patxaran.JPG|աջից|մինի|293x293փքս|Սպանացի մատուցող մը փաչարան կը հրամցնէ։]]
Շաքարի պարունակութենէն կախեալ՝ փաչարանը կրնայ ըլլալ թէ՛ քաղցր, թէ՛ չոր։ Մաքուր վիճակի մէջ մամուխի եւ անիսոնի թուրմը կ՚ունենայ մուգ կարմիր կամ շագանակագոյն երանգ, սակայն խմիչքին մէջ զանազան յաւելումներու առկայութենէն կախեալ՝ կրնայ ստանալ տարբեր գոյներ՝ կապոյտ, մանուշակագոյն, դեղին կամ վարդագոյն<ref name="PP" /><ref name="Техно" />։
Փաչարանի հիմնական տեսակներուն ալքոլի պարունակութիւնը կը կազմէ 20-30%, սակայն կ՚արտադրուին նաեւ աւելի թեթեւ տեսակներ եւ նոյնիսկ ալքոլ չպարունակող փաչարան մը, որ կը պահպանէ խմիչքին հիմնական համային յատկութիւնները<ref name="PP" /><ref name="altavina">{{Cite web|url=http://www.altavina.ru/item.php?id_item=6784|title=Пачаран|archiveurl=https://www.webcitation.org/68YUy8UTw?url=http://www.altavina.ru/item.php?id_item=6784|archivedate=2012 թ․ հունիսի 20|accessdate=20 сентября 2010|url-status=dead}}</ref>։
== Մատուցում եւ գործածութիւն ==
Փաչարանը աւանդաբար կը մատուցուի ճաշէն ետք՝ իբրեւ մարսողութիւնը դիւրացնող խմիչք։ Զայն կը մատուցեն փոքր բաժակներով, յաճախ՝ սուրճի ընկերակցութեամբ։ Սովորաբար խմիչքը կը գործածուի պաղ վիճակի մէջ, սակայն բաժակին մէջ սովորաբար սառոյցի կտորներ չեն դրուիր. զայն նախապէս կը պաղեցնեն։ Երբեմն կը մատուցեն նաեւ մանր փշրուած սառոյցով։ Սպանական կարգ մը ճաշարաններու մէջ փաչարանի թանկարժէք տեսակները կրնան ճաշի աւարտին անվճար հրամցուիլ հաստատութեան կողմէ՝ ի նշան երախտագիտութեան<ref name="spainvino">{{Cite web|url=http://spainvino.com/famous_digestifs|title=Ликёр Пачаран Байнес|archiveurl=https://www.webcitation.org/68YV00kNg?url=http://spainvino.com/famous_digestifs|archivedate=2012 թ․ հունիսի 20|accessdate=20 сентября 2010|url-status=dead}}</ref><ref name="Все" /><ref name="В бокале" />։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
lluy9d7q00oq9rz9ym4bditmwyywutg
256259
256258
2026-10-30T21:06:07Z
Betty Kilerjian
83
256259
wikitext
text/x-wiki
'''Փաչարան''' ([[սպաներէն]]՝ Pacharán, [[Պասքերէն|պասքերէնով]]՝ Patxaran) ոգելից խմիչք մըն է, որ աւանդաբար բնորոշ է [[Սպանիա|Սպանիոյ]] հիւսիսային շրջաններուն<ref name="Все">{{Cite web|url=http://www.productsfromspain.net/pacharan-patxaran/pacharan-patxaran|title=Pacharan-Patxaran from Spain|archiveurl=https://www.webcitation.org/68YUvRkq9?url=http://www.productsfromspain.net/pacharan-patxaran/pacharan-patxaran|archivedate=2012 թ․ հունիսի 20|accessdate=20 сентября 2010|url-status=dead}}</ref>։
Փաչարանը մամուխի (Prunus spinosa) պտուղներէն պատրաստուող ոգելից թրմօղի մըն է՝ զանազան բուրումնաւէտ յաւելումներով։ Սովորաբար անոր ալքոլի պարունակութիւնը 20-30 տոկոս է։ Ընդհանրապէս կը մատուցուի իբրեւ մարսողութիւնը դիւրացնող խմիչք (digestif), այսինքն՝ ճաշէն ետք։
== Աշխարհագրութիւնը եւ արտադրութեան պատմութիւնը ==
[[Պատկեր:Pacharan.JPG|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Pacharan.JPG|ձախից|մինի|340x340փքս|Տան մէջ պատրաստուած փաչարանի շիշ մը. շիշին յատակին կ՚երեւին մամուխի պտուղները։]]
Սկզբնապէս փաչարան պատրաստուած է [[Նաւառա|Նաւառայի]] եւ [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրի]] մէջ<ref name="PP">{{Cite web|url=http://spanishfood.about.com/od/drinks/a/pacharan.htm|title=Pacharán – Patxaran|language=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/68YUww1c5?url=http://spanishfood.about.com/od/drinks/a/pacharan.htm|archivedate=2012 թ․ հունիսի 20|accessdate=20 сентября 2010|url-status=dead}}</ref>։ Խմիչքին անունը ծագած է մամուխի պասքերերէն անուանումէն՝ baso aran (բառացի՝ «վայրի սալոր»)։ Սակայն ժամանակի ընթացքին անոր պատրաստութիւնը տարածուած է նաեւ Սպանիոյ այլ շրջաններուն մէջ<ref name="Все" />։
Փաչարանի պատրաստութեան մասին առաջին յիշատակութիւնները կը վերաբերին 16-րդ դարուն։ Այդ ժամանակ անիկա կարեւոր տեղ կը գրաւէր Նաւառայի թագաւորներուն հարսանեկան սեղաններուն մատուցուող խմիչքներուն շարքին։ Փաչարանի մեծ սիրահար եղած է մասնաւորաբար Նաւառայի Պլանքա Ա. թագուհին (1387-1441), որ ընդգծած է այս խմիչքին բուժական յատկութիւնները<ref name="PP" />։
16-18-րդ դարերուն փաչարանը համեմատաբար փոքր քանակութեամբ կը պատրաստուէր տուներու մէջ։ Արդիւնաբերական ծաւալներով արտադրութեան հիմքը դրուած է 19-րդ դարուն։ Փաչարանի առաջին մեծ արտադրողը եղած է նաւառացի գինի արտադրող Ամբրոսիօ Վելասքօն (սպաներէն՝ Ambrosio Velasco), որ 1816 թուականին հիմնած է փաչարանի արտադրութիւն<ref name="Совет">{{Cite web|url=http://www.pacharannavarro.org/castellano/menu.html|title=Castellano|publisher=Consejo Regulador de Denominacion|language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20101210053101/http://www.pacharannavarro.org/castellano/menu.html|archive-date=2010 թ․ դեկտեմբերի 10|accessdate=20 сентября 2010|url-status=dead|description=Сайт Регулирующего совета производителей пачарана}}</ref>։
Հատկանշական է, որ 19-րդ դարուն եւ 20-րդ դարու սկիզբը փաչարանը կը նկատուէր ոչ այնքան ոգելից խմիչք, որքան մարսողութեան նպաստող դեղամիջոց։ Այդ պատճառով ալ այդ ժամանակաշրջանին անիկա կը վաճառուէր դեղատուներու մէջ<ref name="Все" />։
Փաչարանը համազգային ճանաչում ձեռք բերած է 20-րդ դարու կէսերուն։[1] [[1987 թուական|1987]] թուականին փաչարանի նաւառացի արտադրողները հիմնած են յատուկ կանոնակարգող խորհուրդ մը (սպաներէն՝ Consejo Regulador de Denominación), որ կը վերահսկէ խմիչքին պատրաստութեան եղանակն ու աշխարհագրական ծագումը<ref name="В бокале">{{Cite web|url=http://vbokale.ru/alcho/page/pacharana_PATXARANA.452/|title=Пачарана (Patxarana)|archiveurl=https://www.webcitation.org/68YUxPrgi?url=http://vbokale.ru/alcho/page/pacharana_PATXARANA.452/|archivedate=2012 թ․ հունիսի 20|accessdate=20 сентября 2010|url-status=dead}}</ref>։ Խորհուրդին կանոններուն համաձայն՝ միայն Նաւառայի մէջ արտադրուած թրմօղին կրնայ փաչարան կոչուիլ։ Այդուհանդերձ, փաչարան կը շարունակեն արտադրել նաեւ Սպանիոյ այլ շրջաններուն մէջ<ref name="Все" /><ref name="Совет" />։
2000-ական թուականներու վերջաւորութեան Սպանիոյ մէջ տարեկան շուրջ 7 միլիոն լիթր փաչարան կ՚արտադրուէր արդիւնաբերական եղանակով<ref name="Все" />։ Ամէնէն տարածուած ապրանքանիշերուն շարքին են՝ «Զոքօ» (Zoco), որուն ընկերութիւնը հիմնուած է [[1956 թուական|1956]] թուականին՝ խմիչքը առաջին անգամ արտադրած Ամբրոսիօ Վելասքոյի ժառանգներուն կողմէ եւ ներկայիս կը պատկանի ֆրանսական «Փեռնօ Ռիքար» ընկերութեան, ինչպէս նաեւ «Լա Նավարա» (La Navarra), «Պայնես» (Baines), «Էչեքօ» (Etxeko), «Քանչա» (Kantxa) եւ «Աչա» (Atxa) ընկերութիւններու արտադրանքները<ref name="Все" /><ref name="В бокале" />։
== Արտադրութեան արուեստագիտութիւնը ==
[[Պատկեր:Patxaran_different_in_colours.JPG|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Patxaran_different_in_colours.JPG|ձախից|մինի|220x220փքս|Փաչարան. կարմիրը սովորական տեսակն է՝ 28% ալքոլի պարունակութեամբ, իսկ մանուշակագոյնը՝ առանց ալքոլի։]]
Փաչարանը կարելի է նկատել իբրեւ լիքէօրի եւ անիսոնի թրմօղիի իւրայատուկ խառնուրդ մը<ref name="Все" />։ Արտադրութեան տեսակէտէ, ան մամուխի պտուղներու, անիսոնի, զանազան բուրումնաւէտ յաւելումներու (հիմնականին մէջ՝ պտղային եւ վանիլային, երբեմն նաեւ՝ կարամելային) եւ շաքարաջուրի խառնուրդ մըն է<ref name="PP" /><ref name="Совет" />։ Հետաքրքրական է, որ Նաւառայի գիւղացիներուն մօտ հին ժամանակներէն տարածուած է այն համոզումը, թէ թրմումէն ետք մնացած մամուխի հատիկները ուտելը կրնայ խելագարութիւն կամ առնուազն մինչեւ կեանքին վերջը խմիչքէն կախուածութիւն յառաջացնել<ref name="PP" />։
Թրմումը կը տեւէ մէկէն մինչեւ ութ ամիս<ref name="Техно">{{Cite web|url=http://spirtnye-napitki.ru/vina-regiona-la-rioxa.html|title=Вина региона Ла-Риоха|archiveurl=https://www.webcitation.org/68YUw7nDb?url=http://www.spirtnye-napitki.ru/vina-regiona-la-rioxa.html|archivedate=2012 թ․ հունիսի 20|accessdate=20 сентября 2010|url-status=dead|description=Сайт Регулирующего совета производителей пачарана}}</ref>։ Արդիւնաբերական արտադրութեան մէջ թրմօղին սովորաբար կը պատրաստուի ապակեայ անօթներու մէջ, սակայն կարգ մը անհատ արտադրողներ զայն աւանդաբար կը պատրաստեն փայտէ տակառներու մէջ<ref name="В бокале" />։
[[Պատկեր:Waiter_with_Patxaran.JPG|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Waiter_with_Patxaran.JPG|աջից|մինի|293x293փքս|Սպանացի մատուցող մը փաչարան կը հրամցնէ։]]
Շաքարի պարունակութենէն կախեալ՝ փաչարանը կրնայ ըլլալ թէ՛ քաղցր, թէ՛ չոր։ Մաքուր վիճակի մէջ մամուխի եւ անիսոնի թուրմը կ՚ունենայ մուգ կարմիր կամ շագանակագոյն երանգ, սակայն խմիչքին մէջ զանազան յաւելումներու առկայութենէն կախեալ՝ կրնայ ստանալ տարբեր գոյներ՝ կապոյտ, մանուշակագոյն, դեղին կամ վարդագոյն<ref name="PP" /><ref name="Техно" />։
Փաչարանի հիմնական տեսակներուն ալքոլի պարունակութիւնը կը կազմէ 20-30%, սակայն կ՚արտադրուին նաեւ աւելի թեթեւ տեսակներ եւ նոյնիսկ ալքոլ չպարունակող փաչարան մը, որ կը պահպանէ խմիչքին հիմնական համային յատկութիւնները<ref name="PP" /><ref name="altavina">{{Cite web|url=http://www.altavina.ru/item.php?id_item=6784|title=Пачаран|archiveurl=https://www.webcitation.org/68YUy8UTw?url=http://www.altavina.ru/item.php?id_item=6784|archivedate=2012 թ․ հունիսի 20|accessdate=20 сентября 2010|url-status=dead}}</ref>։
== Մատուցում եւ գործածութիւն ==
Փաչարանը աւանդաբար կը մատուցուի ճաշէն ետք՝ իբրեւ մարսողութիւնը դիւրացնող խմիչք։ Զայն կը մատուցեն փոքր բաժակներով, յաճախ՝ սուրճի ընկերակցութեամբ։ Սովորաբար խմիչքը կը գործածուի պաղ վիճակի մէջ, սակայն բաժակին մէջ սովորաբար սառոյցի կտորներ չեն դրուիր. զայն նախապէս կը պաղեցնեն։ Երբեմն կը մատուցեն նաեւ մանր փշրուած սառոյցով։ Սպանական կարգ մը ճաշարաններու մէջ փաչարանի թանկարժէք տեսակները կրնան ճաշի աւարտին անվճար հրամցուիլ հաստատութեան կողմէ՝ ի նշան երախտագիտութեան<ref name="spainvino">{{Cite web|url=http://spainvino.com/famous_digestifs|title=Ликёр Пачаран Байнес|archiveurl=https://www.webcitation.org/68YV00kNg?url=http://spainvino.com/famous_digestifs|archivedate=2012 թ․ հունիսի 20|accessdate=20 сентября 2010|url-status=dead}}</ref><ref name="Все" /><ref name="В бокале" />։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
[[Ստորոգութիւն:Պասքերու երկիր]]
[[Ստորոգութիւն:Ալքոհոլային խմիչքներ]]
[[Ստորոգութիւն:Ըմպելիքներ]]
[[Ստորոգութիւն:Սպանական խոհանոց]]
ccdq7kuhwzrfzni5k81v640zolle9ex
256260
256259
2026-10-30T21:06:55Z
Betty Kilerjian
83
256260
wikitext
text/x-wiki
'''Փաչարան''' ([[սպաներէն]]՝ Pacharán, [[Պասքերէն|պասքերէնով]]՝ Patxaran) ոգելից խմիչք մըն է, որ աւանդաբար բնորոշ է [[Սպանիա|Սպանիոյ]] հիւսիսային շրջաններուն<ref name="Все">{{Cite web|url=http://www.productsfromspain.net/pacharan-patxaran/pacharan-patxaran|title=Pacharan-Patxaran from Spain|archiveurl=https://www.webcitation.org/68YUvRkq9?url=http://www.productsfromspain.net/pacharan-patxaran/pacharan-patxaran|archivedate=2012 թ․ հունիսի 20|accessdate=20 сентября 2010|url-status=dead}}</ref>։
Փաչարանը մամուխի (Prunus spinosa) պտուղներէն պատրաստուող ոգելից թրմօղի մըն է՝ զանազան բուրումնաւէտ յաւելումներով։ Սովորաբար անոր ալքոլի պարունակութիւնը 20-30 տոկոս է։ Ընդհանրապէս կը մատուցուի իբրեւ մարսողութիւնը դիւրացնող խմիչք (digestif), այսինքն՝ ճաշէն ետք։
== Աշխարհագրութիւնը եւ արտադրութեան պատմութիւնը ==
[[Պատկեր:Pacharan.JPG|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Pacharan.JPG|ձախից|մինի|340x340փքս|Տան մէջ պատրաստուած փաչարանի շիշ մը. շիշին յատակին կ՚երեւին մամուխի պտուղները։]]
Սկզբնապէս փաչարան պատրաստուած է [[Նաւառա|Նաւառայի]] եւ [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրի]] մէջ<ref name="PP">{{Cite web|url=http://spanishfood.about.com/od/drinks/a/pacharan.htm|title=Pacharán – Patxaran|language=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/68YUww1c5?url=http://spanishfood.about.com/od/drinks/a/pacharan.htm|archivedate=2012 թ․ հունիսի 20|accessdate=20 сентября 2010|url-status=dead}}</ref>։ Խմիչքին անունը ծագած է մամուխի պասքերերէն անուանումէն՝ baso aran (բառացի՝ «վայրի սալոր»)։ Սակայն ժամանակի ընթացքին անոր պատրաստութիւնը տարածուած է նաեւ Սպանիոյ այլ շրջաններուն մէջ<ref name="Все" />։
Փաչարանի պատրաստութեան մասին առաջին յիշատակութիւնները կը վերաբերին 16-րդ դարուն։ Այդ ժամանակ անիկա կարեւոր տեղ կը գրաւէր Նաւառայի թագաւորներուն հարսանեկան սեղաններուն մատուցուող խմիչքներուն շարքին։ Փաչարանի մեծ սիրահար եղած է մասնաւորաբար Նաւառայի Պլանքա Ա. թագուհին (1387-1441), որ ընդգծած է այս խմիչքին բուժական յատկութիւնները<ref name="PP" />։
16-18-րդ դարերուն փաչարանը համեմատաբար փոքր քանակութեամբ կը պատրաստուէր տուներու մէջ։ Արդիւնաբերական ծաւալներով արտադրութեան հիմքը դրուած է 19-րդ դարուն։ Փաչարանի առաջին մեծ արտադրողը եղած է նաւառացի գինի արտադրող Ամբրոսիօ Վելասքօն (սպաներէն՝ Ambrosio Velasco), որ 1816 թուականին հիմնած է փաչարանի արտադրութիւն<ref name="Совет">{{Cite web|url=http://www.pacharannavarro.org/castellano/menu.html|title=Castellano|publisher=Consejo Regulador de Denominacion|language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20101210053101/http://www.pacharannavarro.org/castellano/menu.html|archive-date=2010 թ․ դեկտեմբերի 10|accessdate=20 сентября 2010|url-status=dead|description=Сайт Регулирующего совета производителей пачарана}}</ref>։
Հատկանշական է, որ 19-րդ դարուն եւ 20-րդ դարու սկիզբը փաչարանը կը նկատուէր ոչ այնքան ոգելից խմիչք, որքան մարսողութեան նպաստող դեղամիջոց։ Այդ պատճառով ալ այդ ժամանակաշրջանին անիկա կը վաճառուէր դեղատուներու մէջ<ref name="Все" />։
Փաչարանը համազգային ճանաչում ձեռք բերած է 20-րդ դարու կէսերուն<ref name="Все" />։ [[1987 թուական|1987]] թուականին փաչարանի նաւառացի արտադրողները հիմնած են յատուկ կանոնակարգող խորհուրդ մը (սպաներէն՝ Consejo Regulador de Denominación), որ կը վերահսկէ խմիչքին պատրաստութեան եղանակն ու աշխարհագրական ծագումը<ref name="В бокале">{{Cite web|url=http://vbokale.ru/alcho/page/pacharana_PATXARANA.452/|title=Пачарана (Patxarana)|archiveurl=https://www.webcitation.org/68YUxPrgi?url=http://vbokale.ru/alcho/page/pacharana_PATXARANA.452/|archivedate=2012 թ․ հունիսի 20|accessdate=20 сентября 2010|url-status=dead}}</ref>։ Խորհուրդին կանոններուն համաձայն՝ միայն Նաւառայի մէջ արտադրուած թրմօղին կրնայ փաչարան կոչուիլ։ Այդուհանդերձ, փաչարան կը շարունակեն արտադրել նաեւ Սպանիոյ այլ շրջաններուն մէջ<ref name="Все" /><ref name="Совет" />։
2000-ական թուականներու վերջաւորութեան Սպանիոյ մէջ տարեկան շուրջ 7 միլիոն լիթր փաչարան կ՚արտադրուէր արդիւնաբերական եղանակով<ref name="Все" />։ Ամէնէն տարածուած ապրանքանիշերուն շարքին են՝ «Զոքօ» (Zoco), որուն ընկերութիւնը հիմնուած է [[1956 թուական|1956]] թուականին՝ խմիչքը առաջին անգամ արտադրած Ամբրոսիօ Վելասքոյի ժառանգներուն կողմէ եւ ներկայիս կը պատկանի ֆրանսական «Փեռնօ Ռիքար» ընկերութեան, ինչպէս նաեւ «Լա Նավարա» (La Navarra), «Պայնես» (Baines), «Էչեքօ» (Etxeko), «Քանչա» (Kantxa) եւ «Աչա» (Atxa) ընկերութիւններու արտադրանքները<ref name="Все" /><ref name="В бокале" />։
== Արտադրութեան արուեստագիտութիւնը ==
[[Պատկեր:Patxaran_different_in_colours.JPG|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Patxaran_different_in_colours.JPG|ձախից|մինի|220x220փքս|Փաչարան. կարմիրը սովորական տեսակն է՝ 28% ալքոլի պարունակութեամբ, իսկ մանուշակագոյնը՝ առանց ալքոլի։]]
Փաչարանը կարելի է նկատել իբրեւ լիքէօրի եւ անիսոնի թրմօղիի իւրայատուկ խառնուրդ մը<ref name="Все" />։ Արտադրութեան տեսակէտէ, ան մամուխի պտուղներու, անիսոնի, զանազան բուրումնաւէտ յաւելումներու (հիմնականին մէջ՝ պտղային եւ վանիլային, երբեմն նաեւ՝ կարամելային) եւ շաքարաջուրի խառնուրդ մըն է<ref name="PP" /><ref name="Совет" />։ Հետաքրքրական է, որ Նաւառայի գիւղացիներուն մօտ հին ժամանակներէն տարածուած է այն համոզումը, թէ թրմումէն ետք մնացած մամուխի հատիկները ուտելը կրնայ խելագարութիւն կամ առնուազն մինչեւ կեանքին վերջը խմիչքէն կախուածութիւն յառաջացնել<ref name="PP" />։
Թրմումը կը տեւէ մէկէն մինչեւ ութ ամիս<ref name="Техно">{{Cite web|url=http://spirtnye-napitki.ru/vina-regiona-la-rioxa.html|title=Вина региона Ла-Риоха|archiveurl=https://www.webcitation.org/68YUw7nDb?url=http://www.spirtnye-napitki.ru/vina-regiona-la-rioxa.html|archivedate=2012 թ․ հունիսի 20|accessdate=20 сентября 2010|url-status=dead|description=Сайт Регулирующего совета производителей пачарана}}</ref>։ Արդիւնաբերական արտադրութեան մէջ թրմօղին սովորաբար կը պատրաստուի ապակեայ անօթներու մէջ, սակայն կարգ մը անհատ արտադրողներ զայն աւանդաբար կը պատրաստեն փայտէ տակառներու մէջ<ref name="В бокале" />։
[[Պատկեր:Waiter_with_Patxaran.JPG|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Waiter_with_Patxaran.JPG|աջից|մինի|293x293փքս|Սպանացի մատուցող մը փաչարան կը հրամցնէ։]]
Շաքարի պարունակութենէն կախեալ՝ փաչարանը կրնայ ըլլալ թէ՛ քաղցր, թէ՛ չոր։ Մաքուր վիճակի մէջ մամուխի եւ անիսոնի թուրմը կ՚ունենայ մուգ կարմիր կամ շագանակագոյն երանգ, սակայն խմիչքին մէջ զանազան յաւելումներու առկայութենէն կախեալ՝ կրնայ ստանալ տարբեր գոյներ՝ կապոյտ, մանուշակագոյն, դեղին կամ վարդագոյն<ref name="PP" /><ref name="Техно" />։
Փաչարանի հիմնական տեսակներուն ալքոլի պարունակութիւնը կը կազմէ 20-30%, սակայն կ՚արտադրուին նաեւ աւելի թեթեւ տեսակներ եւ նոյնիսկ ալքոլ չպարունակող փաչարան մը, որ կը պահպանէ խմիչքին հիմնական համային յատկութիւնները<ref name="PP" /><ref name="altavina">{{Cite web|url=http://www.altavina.ru/item.php?id_item=6784|title=Пачаран|archiveurl=https://www.webcitation.org/68YUy8UTw?url=http://www.altavina.ru/item.php?id_item=6784|archivedate=2012 թ․ հունիսի 20|accessdate=20 сентября 2010|url-status=dead}}</ref>։
== Մատուցում եւ գործածութիւն ==
Փաչարանը աւանդաբար կը մատուցուի ճաշէն ետք՝ իբրեւ մարսողութիւնը դիւրացնող խմիչք։ Զայն կը մատուցեն փոքր բաժակներով, յաճախ՝ սուրճի ընկերակցութեամբ։ Սովորաբար խմիչքը կը գործածուի պաղ վիճակի մէջ, սակայն բաժակին մէջ սովորաբար սառոյցի կտորներ չեն դրուիր. զայն նախապէս կը պաղեցնեն։ Երբեմն կը մատուցեն նաեւ մանր փշրուած սառոյցով։ Սպանական կարգ մը ճաշարաններու մէջ փաչարանի թանկարժէք տեսակները կրնան ճաշի աւարտին անվճար հրամցուիլ հաստատութեան կողմէ՝ ի նշան երախտագիտութեան<ref name="spainvino">{{Cite web|url=http://spainvino.com/famous_digestifs|title=Ликёр Пачаран Байнес|archiveurl=https://www.webcitation.org/68YV00kNg?url=http://spainvino.com/famous_digestifs|archivedate=2012 թ․ հունիսի 20|accessdate=20 сентября 2010|url-status=dead}}</ref><ref name="Все" /><ref name="В бокале" />։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
[[Ստորոգութիւն:Պասքերու երկիր]]
[[Ստորոգութիւն:Ալքոհոլային խմիչքներ]]
[[Ստորոգութիւն:Ըմպելիքներ]]
[[Ստորոգութիւն:Սպանական խոհանոց]]
3tuot3c7mqle40vm24bfquezyrtncqp
256262
256260
2026-10-30T21:08:00Z
Betty Kilerjian
83
256262
wikitext
text/x-wiki
{{Տեղեկաքարտ Ուտեստ}}
'''Փաչարան''' ([[սպաներէն]]՝ Pacharán, [[Պասքերէն|պասքերէնով]]՝ Patxaran) ոգելից խմիչք մըն է, որ աւանդաբար բնորոշ է [[Սպանիա|Սպանիոյ]] հիւսիսային շրջաններուն<ref name="Все">{{Cite web|url=http://www.productsfromspain.net/pacharan-patxaran/pacharan-patxaran|title=Pacharan-Patxaran from Spain|archiveurl=https://www.webcitation.org/68YUvRkq9?url=http://www.productsfromspain.net/pacharan-patxaran/pacharan-patxaran|archivedate=2012 թ․ հունիսի 20|accessdate=20 сентября 2010|url-status=dead}}</ref>։
Փաչարանը մամուխի (Prunus spinosa) պտուղներէն պատրաստուող ոգելից թրմօղի մըն է՝ զանազան բուրումնաւէտ յաւելումներով։ Սովորաբար անոր ալքոլի պարունակութիւնը 20-30 տոկոս է։ Ընդհանրապէս կը մատուցուի իբրեւ մարսողութիւնը դիւրացնող խմիչք (digestif), այսինքն՝ ճաշէն ետք։
== Աշխարհագրութիւնը եւ արտադրութեան պատմութիւնը ==
[[Պատկեր:Pacharan.JPG|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Pacharan.JPG|ձախից|մինի|340x340փքս|Տան մէջ պատրաստուած փաչարանի շիշ մը. շիշին յատակին կ՚երեւին մամուխի պտուղները։]]
Սկզբնապէս փաչարան պատրաստուած է [[Նաւառա|Նաւառայի]] եւ [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրի]] մէջ<ref name="PP">{{Cite web|url=http://spanishfood.about.com/od/drinks/a/pacharan.htm|title=Pacharán – Patxaran|language=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/68YUww1c5?url=http://spanishfood.about.com/od/drinks/a/pacharan.htm|archivedate=2012 թ․ հունիսի 20|accessdate=20 сентября 2010|url-status=dead}}</ref>։ Խմիչքին անունը ծագած է մամուխի պասքերերէն անուանումէն՝ baso aran (բառացի՝ «վայրի սալոր»)։ Սակայն ժամանակի ընթացքին անոր պատրաստութիւնը տարածուած է նաեւ Սպանիոյ այլ շրջաններուն մէջ<ref name="Все" />։
Փաչարանի պատրաստութեան մասին առաջին յիշատակութիւնները կը վերաբերին 16-րդ դարուն։ Այդ ժամանակ անիկա կարեւոր տեղ կը գրաւէր Նաւառայի թագաւորներուն հարսանեկան սեղաններուն մատուցուող խմիչքներուն շարքին։ Փաչարանի մեծ սիրահար եղած է մասնաւորաբար Նաւառայի Պլանքա Ա. թագուհին (1387-1441), որ ընդգծած է այս խմիչքին բուժական յատկութիւնները<ref name="PP" />։
16-18-րդ դարերուն փաչարանը համեմատաբար փոքր քանակութեամբ կը պատրաստուէր տուներու մէջ։ Արդիւնաբերական ծաւալներով արտադրութեան հիմքը դրուած է 19-րդ դարուն։ Փաչարանի առաջին մեծ արտադրողը եղած է նաւառացի գինի արտադրող Ամբրոսիօ Վելասքօն (սպաներէն՝ Ambrosio Velasco), որ 1816 թուականին հիմնած է փաչարանի արտադրութիւն<ref name="Совет">{{Cite web|url=http://www.pacharannavarro.org/castellano/menu.html|title=Castellano|publisher=Consejo Regulador de Denominacion|language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20101210053101/http://www.pacharannavarro.org/castellano/menu.html|archive-date=2010 թ․ դեկտեմբերի 10|accessdate=20 сентября 2010|url-status=dead|description=Сайт Регулирующего совета производителей пачарана}}</ref>։
Հատկանշական է, որ 19-րդ դարուն եւ 20-րդ դարու սկիզբը փաչարանը կը նկատուէր ոչ այնքան ոգելից խմիչք, որքան մարսողութեան նպաստող դեղամիջոց։ Այդ պատճառով ալ այդ ժամանակաշրջանին անիկա կը վաճառուէր դեղատուներու մէջ<ref name="Все" />։
Փաչարանը համազգային ճանաչում ձեռք բերած է 20-րդ դարու կէսերուն<ref name="Все" />։ [[1987 թուական|1987]] թուականին փաչարանի նաւառացի արտադրողները հիմնած են յատուկ կանոնակարգող խորհուրդ մը (սպաներէն՝ Consejo Regulador de Denominación), որ կը վերահսկէ խմիչքին պատրաստութեան եղանակն ու աշխարհագրական ծագումը<ref name="В бокале">{{Cite web|url=http://vbokale.ru/alcho/page/pacharana_PATXARANA.452/|title=Пачарана (Patxarana)|archiveurl=https://www.webcitation.org/68YUxPrgi?url=http://vbokale.ru/alcho/page/pacharana_PATXARANA.452/|archivedate=2012 թ․ հունիսի 20|accessdate=20 сентября 2010|url-status=dead}}</ref>։ Խորհուրդին կանոններուն համաձայն՝ միայն Նաւառայի մէջ արտադրուած թրմօղին կրնայ փաչարան կոչուիլ։ Այդուհանդերձ, փաչարան կը շարունակեն արտադրել նաեւ Սպանիոյ այլ շրջաններուն մէջ<ref name="Все" /><ref name="Совет" />։
2000-ական թուականներու վերջաւորութեան Սպանիոյ մէջ տարեկան շուրջ 7 միլիոն լիթր փաչարան կ՚արտադրուէր արդիւնաբերական եղանակով<ref name="Все" />։ Ամէնէն տարածուած ապրանքանիշերուն շարքին են՝ «Զոքօ» (Zoco), որուն ընկերութիւնը հիմնուած է [[1956 թուական|1956]] թուականին՝ խմիչքը առաջին անգամ արտադրած Ամբրոսիօ Վելասքոյի ժառանգներուն կողմէ եւ ներկայիս կը պատկանի ֆրանսական «Փեռնօ Ռիքար» ընկերութեան, ինչպէս նաեւ «Լա Նավարա» (La Navarra), «Պայնես» (Baines), «Էչեքօ» (Etxeko), «Քանչա» (Kantxa) եւ «Աչա» (Atxa) ընկերութիւններու արտադրանքները<ref name="Все" /><ref name="В бокале" />։
== Արտադրութեան արուեստագիտութիւնը ==
[[Պատկեր:Patxaran_different_in_colours.JPG|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Patxaran_different_in_colours.JPG|ձախից|մինի|220x220փքս|Փաչարան. կարմիրը սովորական տեսակն է՝ 28% ալքոլի պարունակութեամբ, իսկ մանուշակագոյնը՝ առանց ալքոլի։]]
Փաչարանը կարելի է նկատել իբրեւ լիքէօրի եւ անիսոնի թրմօղիի իւրայատուկ խառնուրդ մը<ref name="Все" />։ Արտադրութեան տեսակէտէ, ան մամուխի պտուղներու, անիսոնի, զանազան բուրումնաւէտ յաւելումներու (հիմնականին մէջ՝ պտղային եւ վանիլային, երբեմն նաեւ՝ կարամելային) եւ շաքարաջուրի խառնուրդ մըն է<ref name="PP" /><ref name="Совет" />։ Հետաքրքրական է, որ Նաւառայի գիւղացիներուն մօտ հին ժամանակներէն տարածուած է այն համոզումը, թէ թրմումէն ետք մնացած մամուխի հատիկները ուտելը կրնայ խելագարութիւն կամ առնուազն մինչեւ կեանքին վերջը խմիչքէն կախուածութիւն յառաջացնել<ref name="PP" />։
Թրմումը կը տեւէ մէկէն մինչեւ ութ ամիս<ref name="Техно">{{Cite web|url=http://spirtnye-napitki.ru/vina-regiona-la-rioxa.html|title=Вина региона Ла-Риоха|archiveurl=https://www.webcitation.org/68YUw7nDb?url=http://www.spirtnye-napitki.ru/vina-regiona-la-rioxa.html|archivedate=2012 թ․ հունիսի 20|accessdate=20 сентября 2010|url-status=dead|description=Сайт Регулирующего совета производителей пачарана}}</ref>։ Արդիւնաբերական արտադրութեան մէջ թրմօղին սովորաբար կը պատրաստուի ապակեայ անօթներու մէջ, սակայն կարգ մը անհատ արտադրողներ զայն աւանդաբար կը պատրաստեն փայտէ տակառներու մէջ<ref name="В бокале" />։
[[Պատկեր:Waiter_with_Patxaran.JPG|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Waiter_with_Patxaran.JPG|աջից|մինի|293x293փքս|Սպանացի մատուցող մը փաչարան կը հրամցնէ։]]
Շաքարի պարունակութենէն կախեալ՝ փաչարանը կրնայ ըլլալ թէ՛ քաղցր, թէ՛ չոր։ Մաքուր վիճակի մէջ մամուխի եւ անիսոնի թուրմը կ՚ունենայ մուգ կարմիր կամ շագանակագոյն երանգ, սակայն խմիչքին մէջ զանազան յաւելումներու առկայութենէն կախեալ՝ կրնայ ստանալ տարբեր գոյներ՝ կապոյտ, մանուշակագոյն, դեղին կամ վարդագոյն<ref name="PP" /><ref name="Техно" />։
Փաչարանի հիմնական տեսակներուն ալքոլի պարունակութիւնը կը կազմէ 20-30%, սակայն կ՚արտադրուին նաեւ աւելի թեթեւ տեսակներ եւ նոյնիսկ ալքոլ չպարունակող փաչարան մը, որ կը պահպանէ խմիչքին հիմնական համային յատկութիւնները<ref name="PP" /><ref name="altavina">{{Cite web|url=http://www.altavina.ru/item.php?id_item=6784|title=Пачаран|archiveurl=https://www.webcitation.org/68YUy8UTw?url=http://www.altavina.ru/item.php?id_item=6784|archivedate=2012 թ․ հունիսի 20|accessdate=20 сентября 2010|url-status=dead}}</ref>։
== Մատուցում եւ գործածութիւն ==
Փաչարանը աւանդաբար կը մատուցուի ճաշէն ետք՝ իբրեւ մարսողութիւնը դիւրացնող խմիչք։ Զայն կը մատուցեն փոքր բաժակներով, յաճախ՝ սուրճի ընկերակցութեամբ։ Սովորաբար խմիչքը կը գործածուի պաղ վիճակի մէջ, սակայն բաժակին մէջ սովորաբար սառոյցի կտորներ չեն դրուիր. զայն նախապէս կը պաղեցնեն։ Երբեմն կը մատուցեն նաեւ մանր փշրուած սառոյցով։ Սպանական կարգ մը ճաշարաններու մէջ փաչարանի թանկարժէք տեսակները կրնան ճաշի աւարտին անվճար հրամցուիլ հաստատութեան կողմէ՝ ի նշան երախտագիտութեան<ref name="spainvino">{{Cite web|url=http://spainvino.com/famous_digestifs|title=Ликёр Пачаран Байнес|archiveurl=https://www.webcitation.org/68YV00kNg?url=http://spainvino.com/famous_digestifs|archivedate=2012 թ․ հունիսի 20|accessdate=20 сентября 2010|url-status=dead}}</ref><ref name="Все" /><ref name="В бокале" />։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
[[Ստորոգութիւն:Պասքերու երկիր]]
[[Ստորոգութիւն:Ալքոհոլային խմիչքներ]]
[[Ստորոգութիւն:Ըմպելիքներ]]
[[Ստորոգութիւն:Սպանական խոհանոց]]
3ooqnccdkxombwu0xrdcb3aq95bjee1
Իտիասապալ պանիր
0
33623
256263
2026-10-30T21:11:35Z
Betty Kilerjian
83
#WALxEWKE
256263
wikitext
text/x-wiki
'''Իտիասապալը''' սեղմուած պանիր մըն է, որ կը պատրաստուի չպաստերիզացուած ոչխարի կաթէն։ Սովորաբար կ՚օգտագործուի [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրի]], յատկապէս [[Սպանիա|Սպանիոյ]] հարաւային պասքերու շրջանի Լաթչա եւ Քարանսանա ցեղատեսակներու ոչխարներուն կաթը։ Պանիրը իր անունը ստացած է Կիպուսքոա նահանգի Կոյերի շրջանին մէջ գտնուող համանուն քաղաքէն։ Ան ունի քիչ մը ծխահամ, սակայն սովորաբար չի ծխահարուիր։
Պանիրը ձեռային եղանակով կը պատրաստուի եւ կը պատուի մուգ շագանակագոյն, կարծր եւ անուտելի կեղեւով։ Ան քանի մը ամիս կը հասուննայ եւ կը ստանայ ընկուզային ու կարագային համ։ Կը գործածուի թարմ վիճակի մէջ, յաճախ՝ սերկեւիլի մուրաբայի հետ։ Աւելի երկար հասուննալու պարագային կը դառնայ կարծր, չոր եւ սուր համով, եւ կրնայ գործածուիլ քերելու համար։
Իտիասապալ պանիրին Ծագման պաշտպանուած տեղանունը հաստատուած է [[1987 թուական|1987]]-ին եւ կը սահմանէ արտադրութեան հիմնական կանոնները։ Սովորաբար կ՚օգտագործուի Լաթչա ցեղատեսակի ոչխարներուն չպաստերիզացուած կաթը, թէեւ որոշ պարագաներու Ծագման պաշտպանուած տեղանունի կանոնները կը թոյլատրեն նաեւ Քարանսանա ցեղատեսակի ոչխարներուն կաթին գործածութիւնը, որոնք կ՚աճեցուին Պիսքայի Էնքարթասիոնես շրջանին մէջ։ Կանոնները կը պահանջեն նաեւ, որ կաթը մակարդուի բնական գառնուկի մականով, եւ կը թոյլատրեն պանիրին արտաքին ծխահարումը։ Հետեւաբար, հետեւեալ վայրերուն մէջ, բոլոր կանոններուն համաձայն արտադրուած պանիրները նոյնպէս կը պաշտպանուին Իտիասապալի Ծագման պաշտպանուած տեղանունով՝ Ուրպիա, Էնցիա, Կորպէա, Օրտունիա, Ուրպասա եւ Արալար։ Վերջին տարիներուն Պասքերու երկրի կարգ մը գիւղացիներ սկսած են գործածել հիբրիտ Ասաֆ ցեղատեսակի ոչխարներ, որոնց կաթը, ըստ ոմանց, չի համապատասխաներ պանիրին Ծագման պաշտպանուած տեղանունի պահանջներուն<ref>{{cite news|url=http://food.theatlantic.com/abroad/the-basque-sheep-wars.php|title=Sheep vs. Sheep in Basque Country|date=May 27, 2009|work=[[The Atlantic]]|last=Schmitt|first=Maggie}}</ref>։
[[1993 թուական|1993]]-ի Հոկտեմբերին Խոհարարական արուեստի միջազգային ակադեմիան պանիրին շնորհած է ոսկեայ մետալ՝ ճանչնալով Իտիասապալը իբրեւ Եւրոպայի լաւագոյն պանիրներէն մէկը<ref>{{Cite web|url=https://www.idiazabalgazta.eus/premios|title=Sariak{{!}} Idiazabal|website=www.idiazabalgazta.eus|language=eu|access-date=2025-12-05}}</ref>։
== Իտիասապալ պանիրին արտադրութիւնը ==
Իտիասապալը հասունցուած պանիր մըն է, որուն հասունացման աստիճանը կը տատանի կիսահասունէն մինչեւ լման հասունցուած։ Ան կը պատրաստուի բացառապէս ամբողջական եւ չպաստերիզացուած ոչխարի կաթէն։ Արտադրութիւնը կը կատարուի ուժեղ բնախմորային մակարդումով։ Սեղմուած զանգուածը կրնայ ըլլալ թէ՛ չեփուած, թէ՛ կիսաեփ։ Վերջաւորութեան կրնայ նաեւ արտաքին ծխահարման ենթարկուիլ։
Իտիասապալ պանիրին արտադրութեան համար գործածուող կաթը պէտք է ըլլայ ամբողջական եւ չպաստերիզացուած, առնուազն 6% իւղայնութեամբ։ Կաթը կը մակարդուի 25-35°C ջերմաստիճանի մէջ՝ բնական գառնուկի մակարդի աւելացումով։ 30-45 վայրկեան ետք կը ստացուի խիտ մակարդ։
Մակարդը կը կտրուի՝ բրինձի հատիկներու չափ հատիկներ ստանալու համար, ապա կը տաքցուի 34-38°C ջերմաստիճանի։ Աւելի բարձր ջերմաստիճանով մակարդման պարագային, վերատաքացման ջերմաստիճանը կրնայ հասնիլ 40-45°C-ի։ Վերատաքցուած եւ կծկուած զանգուածը կը ջրազրկուի եւ կը դրուի կաղապարներու մէջ, ուր զայն կրնան համեմել կամ ոչ՝ նախքան սեղմելը։ Պանիրին աղումը կը կատարուի կեղեւը չոր աղով շփելով կամ զայն 24 ժամ բարձր աղի պարունակութեամբ ջուրի մէջ ընկղմելով։ Վերջապէս, պանիրները առնուազն երկու ամիս կը հասուննան պաղ եւ խոնաւ պայմաններու մէջ՝ խուսափելով բորբոսի գոյացումէն։
Ծխահարումը, որ պարտադիր չէ, կը կատարուի հասունացման գործընթացին աւարտին՝ հաճարէ, կեչիէ, կեռասենիի կամ սպիտակ սոճիի փայտով։ Ծխահամին ուժգնութիւնը կախեալ է փայտի տեսակէն եւ ծխահարման տեւողութենէն։ Պանիրները սովորաբար գլանաձեւ են, թէեւ երբեմն կրնան ունենալ նաեւ կոնի կամ ութանկիւնի ձեւ։ Արհեստաւորական եղանակով պատրաստուած պանիրներուն կեղեւներուն վրայ կրնան փորագրուիլ պասք մշակոյթին յատուկ պատկերներ կամ խորհրդանիշներ։ Կեղեւը ամբողջական է, ծխահարուած, մոմանման եւ առանց բորբոսի։ Չծխահարուած պանիրները դեղին-բեժ գոյն ունին, իսկ ծխահարուածները՝ շագանակագոյն։
Պանիրին ներքին զանգուածը խիտ է՝ առանց օդային բացուածքներու կամ միայն քորոցի գլխիկի չափ փոքր անցքերով, եւ ունի բեժ կամ բաց դեղին գոյն։ Ծխահարուած պանիրներուն ներքին մասին եզրերը շագանակագոյն են։ Համը ուժեղ եւ արտայայտուած է՝ թեթեւակի թթու եւ կծու, կարագային ու յագեցած, ոչխարի կաթին յատուկ համով։ Ծխահարուած տարբերակը քիչ մը աւելի չոր եւ ուժեղ համ ունի, հաճելի բոյրով։ Պանիրներուն չափը կը տատանի փոքրերէն մինչեւ միջին, իսկ իւրաքանչիւրին կշիռը կը կազմէ 0.9-1.8 քիլոկրամ (2-4 փաունտ)։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
7n76b54me5mowuz4w4lan0unuvsvwk0
256264
256263
2026-10-30T21:12:02Z
Betty Kilerjian
83
256264
wikitext
text/x-wiki
'''Իտիասապալը''' սեղմուած պանիր մըն է, որ կը պատրաստուի չպաստերիզացուած ոչխարի կաթէն։ Սովորաբար կ՚օգտագործուի [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրի]], յատկապէս [[Սպանիա|Սպանիոյ]] հարաւային պասքերու շրջանի Լաթչա եւ Քարանսանա ցեղատեսակներու ոչխարներուն կաթը։ Պանիրը իր անունը ստացած է Կիպուսքոա նահանգի Կոյերի շրջանին մէջ գտնուող համանուն քաղաքէն։ Ան ունի քիչ մը ծխահամ, սակայն սովորաբար չի ծխահարուիր։
Պանիրը ձեռային եղանակով կը պատրաստուի եւ կը պատուի մուգ շագանակագոյն, կարծր եւ անուտելի կեղեւով։ Ան քանի մը ամիս կը հասուննայ եւ կը ստանայ ընկուզային ու կարագային համ։ Կը գործածուի թարմ վիճակի մէջ, յաճախ՝ սերկեւիլի մուրաբայի հետ։ Աւելի երկար հասուննալու պարագային կը դառնայ կարծր, չոր եւ սուր համով, եւ կրնայ գործածուիլ քերելու համար։
Իտիասապալ պանիրին Ծագման պաշտպանուած տեղանունը հաստատուած է [[1987 թուական|1987]]-ին եւ կը սահմանէ արտադրութեան հիմնական կանոնները։ Սովորաբար կ՚օգտագործուի Լաթչա ցեղատեսակի ոչխարներուն չպաստերիզացուած կաթը, թէեւ որոշ պարագաներու Ծագման պաշտպանուած տեղանունի կանոնները կը թոյլատրեն նաեւ Քարանսանա ցեղատեսակի ոչխարներուն կաթին գործածութիւնը, որոնք կ՚աճեցուին Պիսքայի Էնքարթասիոնես շրջանին մէջ։ Կանոնները կը պահանջեն նաեւ, որ կաթը մակարդուի բնական գառնուկի մականով, եւ կը թոյլատրեն պանիրին արտաքին ծխահարումը։ Հետեւաբար, հետեւեալ վայրերուն մէջ, բոլոր կանոններուն համաձայն արտադրուած պանիրները նոյնպէս կը պաշտպանուին Իտիասապալի Ծագման պաշտպանուած տեղանունով՝ Ուրպիա, Էնցիա, Կորպէա, Օրտունիա, Ուրպասա եւ Արալար։ Վերջին տարիներուն Պասքերու երկրի կարգ մը գիւղացիներ սկսած են գործածել հիբրիտ Ասաֆ ցեղատեսակի ոչխարներ, որոնց կաթը, ըստ ոմանց, չի համապատասխաներ պանիրին Ծագման պաշտպանուած տեղանունի պահանջներուն<ref>{{cite news|url=http://food.theatlantic.com/abroad/the-basque-sheep-wars.php|title=Sheep vs. Sheep in Basque Country|date=May 27, 2009|work=[[The Atlantic]]|last=Schmitt|first=Maggie}}</ref>։
[[1993 թուական|1993]]-ի Հոկտեմբերին Խոհարարական արուեստի միջազգային ակադեմիան պանիրին շնորհած է ոսկեայ մետալ՝ ճանչնալով Իտիասապալը իբրեւ Եւրոպայի լաւագոյն պանիրներէն մէկը<ref>{{Cite web|url=https://www.idiazabalgazta.eus/premios|title=Sariak{{!}} Idiazabal|website=www.idiazabalgazta.eus|language=eu|access-date=2025-12-05}}</ref>։
== Իտիասապալ պանիրին արտադրութիւնը ==
Իտիասապալը հասունցուած պանիր մըն է, որուն հասունացման աստիճանը կը տատանի կիսահասունէն մինչեւ լման հասունցուած։ Ան կը պատրաստուի բացառապէս ամբողջական եւ չպաստերիզացուած ոչխարի կաթէն։ Արտադրութիւնը կը կատարուի ուժեղ բնախմորային մակարդումով։ Սեղմուած զանգուածը կրնայ ըլլալ թէ՛ չեփուած, թէ՛ կիսաեփ։ Վերջաւորութեան կրնայ նաեւ արտաքին ծխահարման ենթարկուիլ։
Իտիասապալ պանիրին արտադրութեան համար գործածուող կաթը պէտք է ըլլայ ամբողջական եւ չպաստերիզացուած, առնուազն 6% իւղայնութեամբ։ Կաթը կը մակարդուի 25-35°C ջերմաստիճանի մէջ՝ բնական գառնուկի մակարդի աւելացումով։ 30-45 վայրկեան ետք կը ստացուի խիտ մակարդ։
Մակարդը կը կտրուի՝ բրինձի հատիկներու չափ հատիկներ ստանալու համար, ապա կը տաքցուի 34-38°C ջերմաստիճանի։ Աւելի բարձր ջերմաստիճանով մակարդման պարագային, վերատաքացման ջերմաստիճանը կրնայ հասնիլ 40-45°C-ի։ Վերատաքցուած եւ կծկուած զանգուածը կը ջրազրկուի եւ կը դրուի կաղապարներու մէջ, ուր զայն կրնան համեմել կամ ոչ՝ նախքան սեղմելը։ Պանիրին աղումը կը կատարուի կեղեւը չոր աղով շփելով կամ զայն 24 ժամ բարձր աղի պարունակութեամբ ջուրի մէջ ընկղմելով։ Վերջապէս, պանիրները առնուազն երկու ամիս կը հասուննան պաղ եւ խոնաւ պայմաններու մէջ՝ խուսափելով բորբոսի գոյացումէն։
Ծխահարումը, որ պարտադիր չէ, կը կատարուի հասունացման գործընթացին աւարտին՝ հաճարէ, կեչիէ, կեռասենիի կամ սպիտակ սոճիի փայտով։ Ծխահամին ուժգնութիւնը կախեալ է փայտի տեսակէն եւ ծխահարման տեւողութենէն։ Պանիրները սովորաբար գլանաձեւ են, թէեւ երբեմն կրնան ունենալ նաեւ կոնի կամ ութանկիւնի ձեւ։ Արհեստաւորական եղանակով պատրաստուած պանիրներուն կեղեւներուն վրայ կրնան փորագրուիլ պասք մշակոյթին յատուկ պատկերներ կամ խորհրդանիշներ։ Կեղեւը ամբողջական է, ծխահարուած, մոմանման եւ առանց բորբոսի։ Չծխահարուած պանիրները դեղին-բեժ գոյն ունին, իսկ ծխահարուածները՝ շագանակագոյն։
Պանիրին ներքին զանգուածը խիտ է՝ առանց օդային բացուածքներու կամ միայն քորոցի գլխիկի չափ փոքր անցքերով, եւ ունի բեժ կամ բաց դեղին գոյն։ Ծխահարուած պանիրներուն ներքին մասին եզրերը շագանակագոյն են։ Համը ուժեղ եւ արտայայտուած է՝ թեթեւակի թթու եւ կծու, կարագային ու յագեցած, ոչխարի կաթին յատուկ համով։ Ծխահարուած տարբերակը քիչ մը աւելի չոր եւ ուժեղ համ ունի, հաճելի բոյրով։ Պանիրներուն չափը կը տատանի փոքրերէն մինչեւ միջին, իսկ իւրաքանչիւրին կշիռը կը կազմէ 0.9-1.8 քիլոկրամ (2-4 փաունտ)։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
== Արտաքին յղումներ ==
* [http://www.doidiazabal.com/ Idiazabal Official Site]
* [http://www.quesoidiazabal.com/ Idiazabal Official Shop]
06wa0vc7zxi6e9qj4xoeoxn4gc0yjg2
256265
256264
2026-10-30T21:12:34Z
Betty Kilerjian
83
/* Իտիասապալ պանիրին արտադրութիւնը */
256265
wikitext
text/x-wiki
[[File:Queso_Idiazábal.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Queso_Idiaz%C3%A1bal.jpg|մինի|Իտիասապալ պանիրին կտրուածքը]]
'''Իտիասապալը''' սեղմուած պանիր մըն է, որ կը պատրաստուի չպաստերիզացուած ոչխարի կաթէն։ Սովորաբար կ՚օգտագործուի [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրի]], յատկապէս [[Սպանիա|Սպանիոյ]] հարաւային պասքերու շրջանի Լաթչա եւ Քարանսանա ցեղատեսակներու ոչխարներուն կաթը։ Պանիրը իր անունը ստացած է Կիպուսքոա նահանգի Կոյերի շրջանին մէջ գտնուող համանուն քաղաքէն։ Ան ունի քիչ մը ծխահամ, սակայն սովորաբար չի ծխահարուիր։
Պանիրը ձեռային եղանակով կը պատրաստուի եւ կը պատուի մուգ շագանակագոյն, կարծր եւ անուտելի կեղեւով։ Ան քանի մը ամիս կը հասուննայ եւ կը ստանայ ընկուզային ու կարագային համ։ Կը գործածուի թարմ վիճակի մէջ, յաճախ՝ սերկեւիլի մուրաբայի հետ։ Աւելի երկար հասուննալու պարագային կը դառնայ կարծր, չոր եւ սուր համով, եւ կրնայ գործածուիլ քերելու համար։
Իտիասապալ պանիրին Ծագման պաշտպանուած տեղանունը հաստատուած է [[1987 թուական|1987]]-ին եւ կը սահմանէ արտադրութեան հիմնական կանոնները։ Սովորաբար կ՚օգտագործուի Լաթչա ցեղատեսակի ոչխարներուն չպաստերիզացուած կաթը, թէեւ որոշ պարագաներու Ծագման պաշտպանուած տեղանունի կանոնները կը թոյլատրեն նաեւ Քարանսանա ցեղատեսակի ոչխարներուն կաթին գործածութիւնը, որոնք կ՚աճեցուին Պիսքայի Էնքարթասիոնես շրջանին մէջ։ Կանոնները կը պահանջեն նաեւ, որ կաթը մակարդուի բնական գառնուկի մականով, եւ կը թոյլատրեն պանիրին արտաքին ծխահարումը։ Հետեւաբար, հետեւեալ վայրերուն մէջ, բոլոր կանոններուն համաձայն արտադրուած պանիրները նոյնպէս կը պաշտպանուին Իտիասապալի Ծագման պաշտպանուած տեղանունով՝ Ուրպիա, Էնցիա, Կորպէա, Օրտունիա, Ուրպասա եւ Արալար։ Վերջին տարիներուն Պասքերու երկրի կարգ մը գիւղացիներ սկսած են գործածել հիբրիտ Ասաֆ ցեղատեսակի ոչխարներ, որոնց կաթը, ըստ ոմանց, չի համապատասխաներ պանիրին Ծագման պաշտպանուած տեղանունի պահանջներուն<ref>{{cite news|url=http://food.theatlantic.com/abroad/the-basque-sheep-wars.php|title=Sheep vs. Sheep in Basque Country|date=May 27, 2009|work=[[The Atlantic]]|last=Schmitt|first=Maggie}}</ref>։
[[1993 թուական|1993]]-ի Հոկտեմբերին Խոհարարական արուեստի միջազգային ակադեմիան պանիրին շնորհած է ոսկեայ մետալ՝ ճանչնալով Իտիասապալը իբրեւ Եւրոպայի լաւագոյն պանիրներէն մէկը<ref>{{Cite web|url=https://www.idiazabalgazta.eus/premios|title=Sariak{{!}} Idiazabal|website=www.idiazabalgazta.eus|language=eu|access-date=2025-12-05}}</ref>։
== Իտիասապալ պանիրին արտադրութիւնը ==
Իտիասապալը հասունցուած պանիր մըն է, որուն հասունացման աստիճանը կը տատանի կիսահասունէն մինչեւ լման հասունցուած։ Ան կը պատրաստուի բացառապէս ամբողջական եւ չպաստերիզացուած ոչխարի կաթէն։ Արտադրութիւնը կը կատարուի ուժեղ բնախմորային մակարդումով։ Սեղմուած զանգուածը կրնայ ըլլալ թէ՛ չեփուած, թէ՛ կիսաեփ։ Վերջաւորութեան կրնայ նաեւ արտաքին ծխահարման ենթարկուիլ։
Իտիասապալ պանիրին արտադրութեան համար գործածուող կաթը պէտք է ըլլայ ամբողջական եւ չպաստերիզացուած, առնուազն 6% իւղայնութեամբ։ Կաթը կը մակարդուի 25-35°C ջերմաստիճանի մէջ՝ բնական գառնուկի մակարդի աւելացումով։ 30-45 վայրկեան ետք կը ստացուի խիտ մակարդ։
Մակարդը կը կտրուի՝ բրինձի հատիկներու չափ հատիկներ ստանալու համար, ապա կը տաքցուի 34-38°C ջերմաստիճանի։ Աւելի բարձր ջերմաստիճանով մակարդման պարագային, վերատաքացման ջերմաստիճանը կրնայ հասնիլ 40-45°C-ի։ Վերատաքցուած եւ կծկուած զանգուածը կը ջրազրկուի եւ կը դրուի կաղապարներու մէջ, ուր զայն կրնան համեմել կամ ոչ՝ նախքան սեղմելը։ Պանիրին աղումը կը կատարուի կեղեւը չոր աղով շփելով կամ զայն 24 ժամ բարձր աղի պարունակութեամբ ջուրի մէջ ընկղմելով։ Վերջապէս, պանիրները առնուազն երկու ամիս կը հասուննան պաղ եւ խոնաւ պայմաններու մէջ՝ խուսափելով բորբոսի գոյացումէն։
Ծխահարումը, որ պարտադիր չէ, կը կատարուի հասունացման գործընթացին աւարտին՝ հաճարէ, կեչիէ, կեռասենիի կամ սպիտակ սոճիի փայտով։ Ծխահամին ուժգնութիւնը կախեալ է փայտի տեսակէն եւ ծխահարման տեւողութենէն։ Պանիրները սովորաբար գլանաձեւ են, թէեւ երբեմն կրնան ունենալ նաեւ կոնի կամ ութանկիւնի ձեւ։ Արհեստաւորական եղանակով պատրաստուած պանիրներուն կեղեւներուն վրայ կրնան փորագրուիլ պասք մշակոյթին յատուկ պատկերներ կամ խորհրդանիշներ։ Կեղեւը ամբողջական է, ծխահարուած, մոմանման եւ առանց բորբոսի։ Չծխահարուած պանիրները դեղին-բեժ գոյն ունին, իսկ ծխահարուածները՝ շագանակագոյն։
Պանիրին ներքին զանգուածը խիտ է՝ առանց օդային բացուածքներու կամ միայն քորոցի գլխիկի չափ փոքր անցքերով, եւ ունի բեժ կամ բաց դեղին գոյն։ Ծխահարուած պանիրներուն ներքին մասին եզրերը շագանակագոյն են։ Համը ուժեղ եւ արտայայտուած է՝ թեթեւակի թթու եւ կծու, կարագային ու յագեցած, ոչխարի կաթին յատուկ համով։ Ծխահարուած տարբերակը քիչ մը աւելի չոր եւ ուժեղ համ ունի, հաճելի բոյրով։ Պանիրներուն չափը կը տատանի փոքրերէն մինչեւ միջին, իսկ իւրաքանչիւրին կշիռը կը կազմէ 0.9-1.8 քիլոկրամ (2-4 փաունտ)։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
== Արտաքին յղումներ ==
* [http://www.doidiazabal.com/ Idiazabal Official Site]
* [http://www.quesoidiazabal.com/ Idiazabal Official Shop]
4vnpx588zkhlpvss4cgbvc87q99m1qo
256266
256265
2026-10-30T21:13:21Z
Betty Kilerjian
83
256266
wikitext
text/x-wiki
[[File:Queso_Idiazábal.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Queso_Idiaz%C3%A1bal.jpg|մինի|Իտիասապալ պանիրին կտրուածքը]]{{Տեղեկաքարտ Ուտեստ}}
'''Իտիասապալը''' սեղմուած պանիր մըն է, որ կը պատրաստուի չպաստերիզացուած ոչխարի կաթէն։ Սովորաբար կ՚օգտագործուի [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրի]], յատկապէս [[Սպանիա|Սպանիոյ]] հարաւային պասքերու շրջանի Լաթչա եւ Քարանսանա ցեղատեսակներու ոչխարներուն կաթը։ Պանիրը իր անունը ստացած է Կիպուսքոա նահանգի Կոյերի շրջանին մէջ գտնուող համանուն քաղաքէն։ Ան ունի քիչ մը ծխահամ, սակայն սովորաբար չի ծխահարուիր։
Պանիրը ձեռային եղանակով կը պատրաստուի եւ կը պատուի մուգ շագանակագոյն, կարծր եւ անուտելի կեղեւով։ Ան քանի մը ամիս կը հասուննայ եւ կը ստանայ ընկուզային ու կարագային համ։ Կը գործածուի թարմ վիճակի մէջ, յաճախ՝ սերկեւիլի մուրաբայի հետ։ Աւելի երկար հասուննալու պարագային կը դառնայ կարծր, չոր եւ սուր համով, եւ կրնայ գործածուիլ քերելու համար։
Իտիասապալ պանիրին Ծագման պաշտպանուած տեղանունը հաստատուած է [[1987 թուական|1987]]-ին եւ կը սահմանէ արտադրութեան հիմնական կանոնները։ Սովորաբար կ՚օգտագործուի Լաթչա ցեղատեսակի ոչխարներուն չպաստերիզացուած կաթը, թէեւ որոշ պարագաներու Ծագման պաշտպանուած տեղանունի կանոնները կը թոյլատրեն նաեւ Քարանսանա ցեղատեսակի ոչխարներուն կաթին գործածութիւնը, որոնք կ՚աճեցուին Պիսքայի Էնքարթասիոնես շրջանին մէջ։ Կանոնները կը պահանջեն նաեւ, որ կաթը մակարդուի բնական գառնուկի մականով, եւ կը թոյլատրեն պանիրին արտաքին ծխահարումը։ Հետեւաբար, հետեւեալ վայրերուն մէջ, բոլոր կանոններուն համաձայն արտադրուած պանիրները նոյնպէս կը պաշտպանուին Իտիասապալի Ծագման պաշտպանուած տեղանունով՝ Ուրպիա, Էնցիա, Կորպէա, Օրտունիա, Ուրպասա եւ Արալար։ Վերջին տարիներուն Պասքերու երկրի կարգ մը գիւղացիներ սկսած են գործածել հիբրիտ Ասաֆ ցեղատեսակի ոչխարներ, որոնց կաթը, ըստ ոմանց, չի համապատասխաներ պանիրին Ծագման պաշտպանուած տեղանունի պահանջներուն<ref>{{cite news|url=http://food.theatlantic.com/abroad/the-basque-sheep-wars.php|title=Sheep vs. Sheep in Basque Country|date=May 27, 2009|work=[[The Atlantic]]|last=Schmitt|first=Maggie}}</ref>։
[[1993 թուական|1993]]-ի Հոկտեմբերին Խոհարարական արուեստի միջազգային ակադեմիան պանիրին շնորհած է ոսկեայ մետալ՝ ճանչնալով Իտիասապալը իբրեւ Եւրոպայի լաւագոյն պանիրներէն մէկը<ref>{{Cite web|url=https://www.idiazabalgazta.eus/premios|title=Sariak{{!}} Idiazabal|website=www.idiazabalgazta.eus|language=eu|access-date=2025-12-05}}</ref>։
== Իտիասապալ պանիրին արտադրութիւնը ==
Իտիասապալը հասունցուած պանիր մըն է, որուն հասունացման աստիճանը կը տատանի կիսահասունէն մինչեւ լման հասունցուած։ Ան կը պատրաստուի բացառապէս ամբողջական եւ չպաստերիզացուած ոչխարի կաթէն։ Արտադրութիւնը կը կատարուի ուժեղ բնախմորային մակարդումով։ Սեղմուած զանգուածը կրնայ ըլլալ թէ՛ չեփուած, թէ՛ կիսաեփ։ Վերջաւորութեան կրնայ նաեւ արտաքին ծխահարման ենթարկուիլ։
Իտիասապալ պանիրին արտադրութեան համար գործածուող կաթը պէտք է ըլլայ ամբողջական եւ չպաստերիզացուած, առնուազն 6% իւղայնութեամբ։ Կաթը կը մակարդուի 25-35°C ջերմաստիճանի մէջ՝ բնական գառնուկի մակարդի աւելացումով։ 30-45 վայրկեան ետք կը ստացուի խիտ մակարդ։
Մակարդը կը կտրուի՝ բրինձի հատիկներու չափ հատիկներ ստանալու համար, ապա կը տաքցուի 34-38°C ջերմաստիճանի։ Աւելի բարձր ջերմաստիճանով մակարդման պարագային, վերատաքացման ջերմաստիճանը կրնայ հասնիլ 40-45°C-ի։ Վերատաքցուած եւ կծկուած զանգուածը կը ջրազրկուի եւ կը դրուի կաղապարներու մէջ, ուր զայն կրնան համեմել կամ ոչ՝ նախքան սեղմելը։ Պանիրին աղումը կը կատարուի կեղեւը չոր աղով շփելով կամ զայն 24 ժամ բարձր աղի պարունակութեամբ ջուրի մէջ ընկղմելով։ Վերջապէս, պանիրները առնուազն երկու ամիս կը հասուննան պաղ եւ խոնաւ պայմաններու մէջ՝ խուսափելով բորբոսի գոյացումէն։
Ծխահարումը, որ պարտադիր չէ, կը կատարուի հասունացման գործընթացին աւարտին՝ հաճարէ, կեչիէ, կեռասենիի կամ սպիտակ սոճիի փայտով։ Ծխահամին ուժգնութիւնը կախեալ է փայտի տեսակէն եւ ծխահարման տեւողութենէն։ Պանիրները սովորաբար գլանաձեւ են, թէեւ երբեմն կրնան ունենալ նաեւ կոնի կամ ութանկիւնի ձեւ։ Արհեստաւորական եղանակով պատրաստուած պանիրներուն կեղեւներուն վրայ կրնան փորագրուիլ պասք մշակոյթին յատուկ պատկերներ կամ խորհրդանիշներ։ Կեղեւը ամբողջական է, ծխահարուած, մոմանման եւ առանց բորբոսի։ Չծխահարուած պանիրները դեղին-բեժ գոյն ունին, իսկ ծխահարուածները՝ շագանակագոյն։
Պանիրին ներքին զանգուածը խիտ է՝ առանց օդային բացուածքներու կամ միայն քորոցի գլխիկի չափ փոքր անցքերով, եւ ունի բեժ կամ բաց դեղին գոյն։ Ծխահարուած պանիրներուն ներքին մասին եզրերը շագանակագոյն են։ Համը ուժեղ եւ արտայայտուած է՝ թեթեւակի թթու եւ կծու, կարագային ու յագեցած, ոչխարի կաթին յատուկ համով։ Ծխահարուած տարբերակը քիչ մը աւելի չոր եւ ուժեղ համ ունի, հաճելի բոյրով։ Պանիրներուն չափը կը տատանի փոքրերէն մինչեւ միջին, իսկ իւրաքանչիւրին կշիռը կը կազմէ 0.9-1.8 քիլոկրամ (2-4 փաունտ)։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
== Արտաքին յղումներ ==
* [http://www.doidiazabal.com/ Idiazabal Official Site]
* [http://www.quesoidiazabal.com/ Idiazabal Official Shop]
n7mgd67q5h6qovh49c7izuy8vlmfd3h
256267
256266
2026-10-30T21:14:20Z
Betty Kilerjian
83
256267
wikitext
text/x-wiki
{{Տեղեկաքարտ Ուտեստ}}
'''Իտիասապալը''' սեղմուած պանիր մըն է, որ կը պատրաստուի չպաստերիզացուած ոչխարի կաթէն։ Սովորաբար կ՚օգտագործուի [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրի]], յատկապէս [[Սպանիա|Սպանիոյ]] հարաւային պասքերու շրջանի Լաթչա եւ Քարանսանա ցեղատեսակներու ոչխարներուն կաթը։ Պանիրը իր անունը ստացած է Կիպուսքոա նահանգի Կոյերի շրջանին մէջ գտնուող համանուն քաղաքէն։ Ան ունի քիչ մը ծխահամ, սակայն սովորաբար չի ծխահարուիր։
Պանիրը ձեռային եղանակով կը պատրաստուի եւ կը պատուի մուգ շագանակագոյն, կարծր եւ անուտելի կեղեւով։ Ան քանի մը ամիս կը հասուննայ եւ կը ստանայ ընկուզային ու կարագային համ։ Կը գործածուի թարմ վիճակի մէջ, յաճախ՝ սերկեւիլի մուրաբայի հետ։ Աւելի երկար հասուննալու պարագային կը դառնայ կարծր, չոր եւ սուր համով, եւ կրնայ գործածուիլ քերելու համար։[[File:Queso_Idiazábal.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Queso_Idiaz%C3%A1bal.jpg|մինի|Իտիասապալ պանիրին կտրուածքը]]Իտիասապալ պանիրին Ծագման պաշտպանուած տեղանունը հաստատուած է [[1987 թուական|1987]]-ին եւ կը սահմանէ արտադրութեան հիմնական կանոնները։ Սովորաբար կ՚օգտագործուի Լաթչա ցեղատեսակի ոչխարներուն չպաստերիզացուած կաթը, թէեւ որոշ պարագաներու Ծագման պաշտպանուած տեղանունի կանոնները կը թոյլատրեն նաեւ Քարանսանա ցեղատեսակի ոչխարներուն կաթին գործածութիւնը, որոնք կ՚աճեցուին Պիսքայի Էնքարթասիոնես շրջանին մէջ։ Կանոնները կը պահանջեն նաեւ, որ կաթը մակարդուի բնական գառնուկի մականով, եւ կը թոյլատրեն պանիրին արտաքին ծխահարումը։ Հետեւաբար, հետեւեալ վայրերուն մէջ, բոլոր կանոններուն համաձայն արտադրուած պանիրները նոյնպէս կը պաշտպանուին Իտիասապալի Ծագման պաշտպանուած տեղանունով՝ Ուրպիա, Էնցիա, Կորպէա, Օրտունիա, Ուրպասա եւ Արալար։ Վերջին տարիներուն Պասքերու երկրի կարգ մը գիւղացիներ սկսած են գործածել հիբրիտ Ասաֆ ցեղատեսակի ոչխարներ, որոնց կաթը, ըստ ոմանց, չի համապատասխաներ պանիրին Ծագման պաշտպանուած տեղանունի պահանջներուն<ref>{{cite news|url=http://food.theatlantic.com/abroad/the-basque-sheep-wars.php|title=Sheep vs. Sheep in Basque Country|date=May 27, 2009|work=[[The Atlantic]]|last=Schmitt|first=Maggie}}</ref>։
[[1993 թուական|1993]]-ի Հոկտեմբերին Խոհարարական արուեստի միջազգային ակադեմիան պանիրին շնորհած է ոսկեայ մետալ՝ ճանչնալով Իտիասապալը իբրեւ Եւրոպայի լաւագոյն պանիրներէն մէկը<ref>{{Cite web|url=https://www.idiazabalgazta.eus/premios|title=Sariak{{!}} Idiazabal|website=www.idiazabalgazta.eus|language=eu|access-date=2025-12-05}}</ref>։
== Իտիասապալ պանիրին արտադրութիւնը ==
Իտիասապալը հասունցուած պանիր մըն է, որուն հասունացման աստիճանը կը տատանի կիսահասունէն մինչեւ լման հասունցուած։ Ան կը պատրաստուի բացառապէս ամբողջական եւ չպաստերիզացուած ոչխարի կաթէն։ Արտադրութիւնը կը կատարուի ուժեղ բնախմորային մակարդումով։ Սեղմուած զանգուածը կրնայ ըլլալ թէ՛ չեփուած, թէ՛ կիսաեփ։ Վերջաւորութեան կրնայ նաեւ արտաքին ծխահարման ենթարկուիլ։
Իտիասապալ պանիրին արտադրութեան համար գործածուող կաթը պէտք է ըլլայ ամբողջական եւ չպաստերիզացուած, առնուազն 6% իւղայնութեամբ։ Կաթը կը մակարդուի 25-35°C ջերմաստիճանի մէջ՝ բնական գառնուկի մակարդի աւելացումով։ 30-45 վայրկեան ետք կը ստացուի խիտ մակարդ։
Մակարդը կը կտրուի՝ բրինձի հատիկներու չափ հատիկներ ստանալու համար, ապա կը տաքցուի 34-38°C ջերմաստիճանի։ Աւելի բարձր ջերմաստիճանով մակարդման պարագային, վերատաքացման ջերմաստիճանը կրնայ հասնիլ 40-45°C-ի։ Վերատաքցուած եւ կծկուած զանգուածը կը ջրազրկուի եւ կը դրուի կաղապարներու մէջ, ուր զայն կրնան համեմել կամ ոչ՝ նախքան սեղմելը։ Պանիրին աղումը կը կատարուի կեղեւը չոր աղով շփելով կամ զայն 24 ժամ բարձր աղի պարունակութեամբ ջուրի մէջ ընկղմելով։ Վերջապէս, պանիրները առնուազն երկու ամիս կը հասուննան պաղ եւ խոնաւ պայմաններու մէջ՝ խուսափելով բորբոսի գոյացումէն։
Ծխահարումը, որ պարտադիր չէ, կը կատարուի հասունացման գործընթացին աւարտին՝ հաճարէ, կեչիէ, կեռասենիի կամ սպիտակ սոճիի փայտով։ Ծխահամին ուժգնութիւնը կախեալ է փայտի տեսակէն եւ ծխահարման տեւողութենէն։ Պանիրները սովորաբար գլանաձեւ են, թէեւ երբեմն կրնան ունենալ նաեւ կոնի կամ ութանկիւնի ձեւ։ Արհեստաւորական եղանակով պատրաստուած պանիրներուն կեղեւներուն վրայ կրնան փորագրուիլ պասք մշակոյթին յատուկ պատկերներ կամ խորհրդանիշներ։ Կեղեւը ամբողջական է, ծխահարուած, մոմանման եւ առանց բորբոսի։ Չծխահարուած պանիրները դեղին-բեժ գոյն ունին, իսկ ծխահարուածները՝ շագանակագոյն։
Պանիրին ներքին զանգուածը խիտ է՝ առանց օդային բացուածքներու կամ միայն քորոցի գլխիկի չափ փոքր անցքերով, եւ ունի բեժ կամ բաց դեղին գոյն։ Ծխահարուած պանիրներուն ներքին մասին եզրերը շագանակագոյն են։ Համը ուժեղ եւ արտայայտուած է՝ թեթեւակի թթու եւ կծու, կարագային ու յագեցած, ոչխարի կաթին յատուկ համով։ Ծխահարուած տարբերակը քիչ մը աւելի չոր եւ ուժեղ համ ունի, հաճելի բոյրով։ Պանիրներուն չափը կը տատանի փոքրերէն մինչեւ միջին, իսկ իւրաքանչիւրին կշիռը կը կազմէ 0.9-1.8 քիլոկրամ (2-4 փաունտ)։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
== Արտաքին յղումներ ==
* [http://www.doidiazabal.com/ Idiazabal Official Site]
* [http://www.quesoidiazabal.com/ Idiazabal Official Shop]
iyiv868lcfvis77japkf5a3vydgqeny
256268
256267
2026-10-30T21:15:22Z
Betty Kilerjian
83
256268
wikitext
text/x-wiki
{{Տեղեկաքարտ Ուտեստ}}
'''Իտիասապալը''' սեղմուած պանիր մըն է, որ կը պատրաստուի չպաստերիզացուած ոչխարի կաթէն։ Սովորաբար կ՚օգտագործուի [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրի]], յատկապէս [[Սպանիա|Սպանիոյ]] հարաւային պասքերու շրջանի Լաթչա եւ Քարանսանա ցեղատեսակներու ոչխարներուն կաթը։ Պանիրը իր անունը ստացած է Կիպուսքոա նահանգի Կոյերի շրջանին մէջ գտնուող համանուն քաղաքէն։ Ան ունի քիչ մը ծխահամ, սակայն սովորաբար չի ծխահարուիր։
Պանիրը ձեռային եղանակով կը պատրաստուի եւ կը պատուի մուգ շագանակագոյն, կարծր եւ անուտելի կեղեւով։ Ան քանի մը ամիս կը հասուննայ եւ կը ստանայ ընկուզային ու կարագային համ։ Կը գործածուի թարմ վիճակի մէջ, յաճախ՝ սերկեւիլի մուրաբայի հետ։ Աւելի երկար հասուննալու պարագային կը դառնայ կարծր, չոր եւ սուր համով, եւ կրնայ գործածուիլ քերելու համար։[[File:Queso_Idiazábal.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Queso_Idiaz%C3%A1bal.jpg|մինի|Իտիասապալ պանիրին կտրուածքը]]Իտիասապալ պանիրին Ծագման պաշտպանուած տեղանունը հաստատուած է [[1987 թուական|1987]]-ին եւ կը սահմանէ արտադրութեան հիմնական կանոնները։ Սովորաբար կ՚օգտագործուի Լաթչա ցեղատեսակի ոչխարներուն չպաստերիզացուած կաթը, թէեւ որոշ պարագաներու Ծագման պաշտպանուած տեղանունի կանոնները կը թոյլատրեն նաեւ Քարանսանա ցեղատեսակի ոչխարներուն կաթին գործածութիւնը, որոնք կ՚աճեցուին Պիսքայի Էնքարթասիոնես շրջանին մէջ։ Կանոնները կը պահանջեն նաեւ, որ կաթը մակարդուի բնական գառնուկի մականով, եւ կը թոյլատրեն պանիրին արտաքին ծխահարումը։ Հետեւաբար, հետեւեալ վայրերուն մէջ, բոլոր կանոններուն համաձայն արտադրուած պանիրները նոյնպէս կը պաշտպանուին Իտիասապալի Ծագման պաշտպանուած տեղանունով՝ Ուրպիա, Էնցիա, Կորպէա, Օրտունիա, Ուրպասա եւ Արալար։ Վերջին տարիներուն Պասքերու երկրի կարգ մը գիւղացիներ սկսած են գործածել հիբրիտ Ասաֆ ցեղատեսակի ոչխարներ, որոնց կաթը, ըստ ոմանց, չի համապատասխաներ պանիրին Ծագման պաշտպանուած տեղանունի պահանջներուն<ref>{{cite news|url=http://food.theatlantic.com/abroad/the-basque-sheep-wars.php|title=Sheep vs. Sheep in Basque Country|date=May 27, 2009|work=[[The Atlantic]]|last=Schmitt|first=Maggie}}</ref>։
[[1993 թուական|1993]]-ի Հոկտեմբերին Խոհարարական արուեստի միջազգային ակադեմիան պանիրին շնորհած է ոսկեայ մետալ՝ ճանչնալով Իտիասապալը իբրեւ Եւրոպայի լաւագոյն պանիրներէն մէկը<ref>{{Cite web|url=https://www.idiazabalgazta.eus/premios|title=Sariak{{!}} Idiazabal|website=www.idiazabalgazta.eus|language=eu|access-date=2025-12-05}}</ref>։
== Իտիասապալ պանիրին արտադրութիւնը ==
Իտիասապալը հասունցուած պանիր մըն է, որուն հասունացման աստիճանը կը տատանի կիսահասունէն մինչեւ լման հասունցուած։ Ան կը պատրաստուի բացառապէս ամբողջական եւ չպաստերիզացուած ոչխարի կաթէն։ Արտադրութիւնը կը կատարուի ուժեղ բնախմորային մակարդումով։ Սեղմուած զանգուածը կրնայ ըլլալ թէ՛ չեփուած, թէ՛ կիսաեփ։ Վերջաւորութեան կրնայ նաեւ արտաքին ծխահարման ենթարկուիլ։
Իտիասապալ պանիրին արտադրութեան համար գործածուող կաթը պէտք է ըլլայ ամբողջական եւ չպաստերիզացուած, առնուազն 6% իւղայնութեամբ։ Կաթը կը մակարդուի 25-35°C ջերմաստիճանի մէջ՝ բնական գառնուկի մակարդի աւելացումով։ 30-45 վայրկեան ետք կը ստացուի խիտ մակարդ։
Մակարդը կը կտրուի՝ բրինձի հատիկներու չափ հատիկներ ստանալու համար, ապա կը տաքցուի 34-38°C ջերմաստիճանի։ Աւելի բարձր ջերմաստիճանով մակարդման պարագային, վերատաքացման ջերմաստիճանը կրնայ հասնիլ 40-45°C-ի։ Վերատաքցուած եւ կծկուած զանգուածը կը ջրազրկուի եւ կը դրուի կաղապարներու մէջ, ուր զայն կրնան համեմել կամ ոչ՝ նախքան սեղմելը։ Պանիրին աղումը կը կատարուի կեղեւը չոր աղով շփելով կամ զայն 24 ժամ բարձր աղի պարունակութեամբ ջուրի մէջ ընկղմելով։ Վերջապէս, պանիրները առնուազն երկու ամիս կը հասուննան պաղ եւ խոնաւ պայմաններու մէջ՝ խուսափելով բորբոսի գոյացումէն։
Ծխահարումը, որ պարտադիր չէ, կը կատարուի հասունացման գործընթացին աւարտին՝ հաճարէ, կեչիէ, կեռասենիի կամ սպիտակ սոճիի փայտով։ Ծխահամին ուժգնութիւնը կախեալ է փայտի տեսակէն եւ ծխահարման տեւողութենէն։ Պանիրները սովորաբար գլանաձեւ են, թէեւ երբեմն կրնան ունենալ նաեւ կոնի կամ ութանկիւնի ձեւ։ Արհեստաւորական եղանակով պատրաստուած պանիրներուն կեղեւներուն վրայ կրնան փորագրուիլ պասք մշակոյթին յատուկ պատկերներ կամ խորհրդանիշներ։ Կեղեւը ամբողջական է, ծխահարուած, մոմանման եւ առանց բորբոսի։ Չծխահարուած պանիրները դեղին-բեժ գոյն ունին, իսկ ծխահարուածները՝ շագանակագոյն։
Պանիրին ներքին զանգուածը խիտ է՝ առանց օդային բացուածքներու կամ միայն քորոցի գլխիկի չափ փոքր անցքերով, եւ ունի բեժ կամ բաց դեղին գոյն։ Ծխահարուած պանիրներուն ներքին մասին եզրերը շագանակագոյն են։ Համը ուժեղ եւ արտայայտուած է՝ թեթեւակի թթու եւ կծու, կարագային ու յագեցած, ոչխարի կաթին յատուկ համով։ Ծխահարուած տարբերակը քիչ մը աւելի չոր եւ ուժեղ համ ունի, հաճելի բոյրով։ Պանիրներուն չափը կը տատանի փոքրերէն մինչեւ միջին, իսկ իւրաքանչիւրին կշիռը կը կազմէ 0.9-1.8 քիլոկրամ (2-4 փաունտ)։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
== Արտաքին յղումներ ==
* [http://www.doidiazabal.com/ Idiazabal Official Site]
* [http://www.quesoidiazabal.com/ Idiazabal Official Shop]
[[Ստորոգութիւն:Պասքերու խոհանոց]]
[[Ստորոգութիւն:Ոչխարի կաթէն պատրաստուած պանիրներ]]
[[Ստորոգութիւն:Ծխահարուած պանիրներ]]
[[Ստորոգութիւն:Պասքերու երկիր]]
codg7o6xnovdku5ryh7uxvyb06akx9z
Քալիմոչօ
0
33624
256270
2026-10-30T21:21:08Z
Betty Kilerjian
83
#WALxEWKE
256270
wikitext
text/x-wiki
'''Քալիմոթչօ<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.institutohemingway.com/news/1630/discover-the-origin-of-kalimotxo-.html|title="Discover the origin of Kalimotxo"|date=2017-02-09|work=Instituto Hemingway}}</ref>''' ([[պասքերէն]] արտասանութեամբ) կամ Կալիմոչօ<ref>Fascinating Spain "[https://fascinatingspain.com/legend-of-spain/legends-of-basque-country/history-of-the-invention-of-the-calimocho/ History of The invention of the calimocho.]" Retrieved December 27, 2021</ref> ([[սպաներէն]] արտասանութեամբ) խմիչք մըն է, որ կը բաղկանայ հաւասար չափերով կարմիր [[Գինի|գինիէ]] եւ քոլայի հիմքով պատրաստուած ոչ ալքոլային զովացուցիչ խմիչքէ<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=gmbeDgAAQBAJ&q=%22Kalimotxo%22+-wikipedia&pg=PT215|title=Voces vascas|last=García|first=Manuel Montero|date=2014-03-20|publisher=Tecnos|isbn=9788430962006|language=es|trans-title=Basque voices|access-date=2018-08-13}}</ref><ref>{{cite journal|last=Celhay|first=Franck|title=Le Kalimotxo: cocktail hérétique ou opportunité pour la filière vin ?|trans-title=Kalimotxo: heretical cocktail or opportunity for the wine industry?|journal=Décisions Marketing|issue=52|pages=67–71|publisher={{ill|Association Française du Marketing|fr}}|year=2008|doi=10.7193/DM.052.67.71|jstor=25702362|language=fr}}</ref>։
== Ծագումը ==
Կարմիր գինին եւ քոլան [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրի]] մէջ իրարու խառնուած են արդէն 1920-ական թուականներէն, սակայն այդ ժամանակ Քոքա-Քոլան լայնօրէն մատչելի չէր։ Իրադրութիւնը փոխուեցաւ [[1953 թուական|1953]]-ին, երբ [[Սպանիա|Սպանիոյ]] մէջ բացուեցաւ [[Քոքա-Քոլա|Քոքա-Քոլայի]] առաջին գործարանը։ Այս խառնուրդը տարբեր անուններով կը կոչուէր, մինչեւ որ [[1972 թուական|1972]]-ին, Պիսքայի Ալկորթա քաղաքին մէջ տեղի ունեցած փառատօնի մը ընթացքին լայն տարածում գտաւ եւ ստացաւ «Քալիմոթչօ» անունը<ref name=":0" />։ Անունը երկու ստեղծողներուն մականուններուն՝ Քալիմերոյի եւ Մոթչոնկոյի, խաղային միացութիւնն է<ref>{{Cite web|url=https://www.lasexta.com/noticias/sociedad/asi-crearon-cali-y-mocho-la-bebida-mas-exitosa-del-botellon-que-ahora-tendra-su-propio-museo_20170811598db9540cf21186a8a46ab4.html|title=Así crearon 'Kalimero' y 'Motxongo' el calimocho, la bebida preferida del botellón y que ahora tendrá su propio museo|date=2017-08-11|website=lasexta.com|language=es|access-date=2023-08-19}}</ref>։
Այդ ժամանակէն ի վեր ան դարձած է Պասքերու երկրի դասական խմիչքներէն մէկը<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2013/05/22/dining/wine-and-cola-it-works.html?ref=beverages&_r=0|title=Wine and Cola? It Works|last=Schaap|first=Rosie|date=2013-05-23|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201102221529/https://www.nytimes.com/2013/05/22/dining/wine-and-cola-it-works.html?ref=beverages&_r=0|archive-date=2020-11-02|url-status=live|access-date=2013-05-22}}</ref> եւ լայն տարածում գտած է նաեւ Սպանիոյ մնացեալ շրջաններուն մէջ՝ հիմնականին մէջ իր պարզ բաղադրութեան, բաղադրիչներուն մատչելիութեան եւ ցած գինին շնորհիւ<ref>{{Citation|last=Villar|first=Joseba Louzao|title=EL SÍNDROME DE JERUSALÉN.|url=http://dx.doi.org/10.2307/j.ctt20fw6w0.7|work=El peso de la identidad|pages=81–108|publisher=Marcial Pons, Ediciones de Historia|doi=10.2307/j.ctt20fw6w0.7|access-date=2022-04-13|url-access=subscription}}</ref>։
== Այլ երկիրներ ==
Նոյն խառնուրդը տարբեր երկիրներու մէջ տարբեր անուններով կը ճանչցուի<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/wordofmouth/2012/jul/30/red-wine-and-cola|title=Is yours a red wine and cola?|last=Creasey|first=Simon|date=2012-07-30|work=The Guardian|access-date=2022-09-29}}</ref>.
* Բամբուս (պամպուկ) — [[Խրուաթիա|Խորուաթիա]], [[Սերպիա]], Հիւսիսային [[Մակեդոնիա (հին թագաւորութիւն)|Մակեդոնիա]] եւ [[Պալքանեան Թերակղզի|Պալքանեան]] այլ երկիրներ։
* Պենֆիս — Փղոսկրի Ափ։
* Քաթեմբէ — [[Մոզամպիք]]։
* Ֆեթցի — Վերին [[Աւստրիա]]։
* Հուպա (սունկ) — [[Չեխիա]]։
* Յիսուս Ճուս — [[Արժանթին]]։
* Խոթէ (սեւ անգղ) — [[Չիլէ|Չիլի]]։
* Քաթեմբա — [[Հարաւային Ափրիկէ]]։
* Վատաս (որսորդ) — [[Հունգարիա]]։
* Շարկոզ — [[Թուրքիա]]։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
bve5dlyr3gcf1kxnofs4dvdfkksdrka
256271
256270
2026-10-30T21:21:28Z
Betty Kilerjian
83
256271
wikitext
text/x-wiki
'''Քալիմոթչօ<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.institutohemingway.com/news/1630/discover-the-origin-of-kalimotxo-.html|title="Discover the origin of Kalimotxo"|date=2017-02-09|work=Instituto Hemingway}}</ref>''' ([[պասքերէն]] արտասանութեամբ) կամ Կալիմոչօ<ref>Fascinating Spain "[https://fascinatingspain.com/legend-of-spain/legends-of-basque-country/history-of-the-invention-of-the-calimocho/ History of The invention of the calimocho.]" Retrieved December 27, 2021</ref> ([[սպաներէն]] արտասանութեամբ) խմիչք մըն է, որ կը բաղկանայ հաւասար չափերով կարմիր [[Գինի|գինիէ]] եւ քոլայի հիմքով պատրաստուած ոչ ալքոլային զովացուցիչ խմիչքէ<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=gmbeDgAAQBAJ&q=%22Kalimotxo%22+-wikipedia&pg=PT215|title=Voces vascas|last=García|first=Manuel Montero|date=2014-03-20|publisher=Tecnos|isbn=9788430962006|language=es|trans-title=Basque voices|access-date=2018-08-13}}</ref><ref>{{cite journal|last=Celhay|first=Franck|title=Le Kalimotxo: cocktail hérétique ou opportunité pour la filière vin ?|trans-title=Kalimotxo: heretical cocktail or opportunity for the wine industry?|journal=Décisions Marketing|issue=52|pages=67–71|publisher={{ill|Association Française du Marketing|fr}}|year=2008|doi=10.7193/DM.052.67.71|jstor=25702362|language=fr}}</ref>։
== Ծագումը ==
Կարմիր գինին եւ քոլան [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրի]] մէջ իրարու խառնուած են արդէն 1920-ական թուականներէն, սակայն այդ ժամանակ Քոքա-Քոլան լայնօրէն մատչելի չէր։ Իրադրութիւնը փոխուեցաւ [[1953 թուական|1953]]-ին, երբ [[Սպանիա|Սպանիոյ]] մէջ բացուեցաւ [[Քոքա-Քոլա|Քոքա-Քոլայի]] առաջին գործարանը։ Այս խառնուրդը տարբեր անուններով կը կոչուէր, մինչեւ որ [[1972 թուական|1972]]-ին, Պիսքայի Ալկորթա քաղաքին մէջ տեղի ունեցած փառատօնի մը ընթացքին լայն տարածում գտաւ եւ ստացաւ «Քալիմոթչօ» անունը<ref name=":0" />։ Անունը երկու ստեղծողներուն մականուններուն՝ Քալիմերոյի եւ Մոթչոնկոյի, խաղային միացութիւնն է<ref>{{Cite web|url=https://www.lasexta.com/noticias/sociedad/asi-crearon-cali-y-mocho-la-bebida-mas-exitosa-del-botellon-que-ahora-tendra-su-propio-museo_20170811598db9540cf21186a8a46ab4.html|title=Así crearon 'Kalimero' y 'Motxongo' el calimocho, la bebida preferida del botellón y que ahora tendrá su propio museo|date=2017-08-11|website=lasexta.com|language=es|access-date=2023-08-19}}</ref>։
Այդ ժամանակէն ի վեր ան դարձած է Պասքերու երկրի դասական խմիչքներէն մէկը<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2013/05/22/dining/wine-and-cola-it-works.html?ref=beverages&_r=0|title=Wine and Cola? It Works|last=Schaap|first=Rosie|date=2013-05-23|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201102221529/https://www.nytimes.com/2013/05/22/dining/wine-and-cola-it-works.html?ref=beverages&_r=0|archive-date=2020-11-02|url-status=live|access-date=2013-05-22}}</ref> եւ լայն տարածում գտած է նաեւ Սպանիոյ մնացեալ շրջաններուն մէջ՝ հիմնականին մէջ իր պարզ բաղադրութեան, բաղադրիչներուն մատչելիութեան եւ ցած գինին շնորհիւ<ref>{{Citation|last=Villar|first=Joseba Louzao|title=EL SÍNDROME DE JERUSALÉN.|url=http://dx.doi.org/10.2307/j.ctt20fw6w0.7|work=El peso de la identidad|pages=81–108|publisher=Marcial Pons, Ediciones de Historia|doi=10.2307/j.ctt20fw6w0.7|access-date=2022-04-13|url-access=subscription}}</ref>։
== Այլ երկիրներ ==
Նոյն խառնուրդը տարբեր երկիրներու մէջ տարբեր անուններով կը ճանչցուի<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/wordofmouth/2012/jul/30/red-wine-and-cola|title=Is yours a red wine and cola?|last=Creasey|first=Simon|date=2012-07-30|work=The Guardian|access-date=2022-09-29}}</ref>.
* Բամբուս (պամպուկ) — [[Խրուաթիա|Խորուաթիա]], [[Սերպիա]], Հիւսիսային [[Մակեդոնիա (հին թագաւորութիւն)|Մակեդոնիա]] եւ [[Պալքանեան Թերակղզի|Պալքանեան]] այլ երկիրներ։
* Պենֆիս — Փղոսկրի Ափ։
* Քաթեմբէ — [[Մոզամպիք]]։
* Ֆեթցի — Վերին [[Աւստրիա]]։
* Հուպա (սունկ) — [[Չեխիա]]։
* Յիսուս Ճուս — [[Արժանթին]]։
* Խոթէ (սեւ անգղ) — [[Չիլէ|Չիլի]]։
* Քաթեմբա — [[Հարաւային Ափրիկէ]]։
* Վատաս (որսորդ) — [[Հունգարիա]]։
* Շարկոզ — [[Թուրքիա]]։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
== Արտաքին յղումներ ==
* [https://www.thespruceeats.com/kalimotxo-kalimocho-recipe-7481484 Spruce Eats]
rms4kdf77854kooyyaxpactrjmgdbiz
256272
256271
2026-10-30T21:22:24Z
Betty Kilerjian
83
256272
wikitext
text/x-wiki
{{Տեղեկաքարտ Ուտեստ}}
'''Քալիմոթչօ<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.institutohemingway.com/news/1630/discover-the-origin-of-kalimotxo-.html|title="Discover the origin of Kalimotxo"|date=2017-02-09|work=Instituto Hemingway}}</ref>''' ([[պասքերէն]] արտասանութեամբ) կամ Կալիմոչօ<ref>Fascinating Spain "[https://fascinatingspain.com/legend-of-spain/legends-of-basque-country/history-of-the-invention-of-the-calimocho/ History of The invention of the calimocho.]" Retrieved December 27, 2021</ref> ([[սպաներէն]] արտասանութեամբ) խմիչք մըն է, որ կը բաղկանայ հաւասար չափերով կարմիր [[Գինի|գինիէ]] եւ քոլայի հիմքով պատրաստուած ոչ ալքոլային զովացուցիչ խմիչքէ<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=gmbeDgAAQBAJ&q=%22Kalimotxo%22+-wikipedia&pg=PT215|title=Voces vascas|last=García|first=Manuel Montero|date=2014-03-20|publisher=Tecnos|isbn=9788430962006|language=es|trans-title=Basque voices|access-date=2018-08-13}}</ref><ref>{{cite journal|last=Celhay|first=Franck|title=Le Kalimotxo: cocktail hérétique ou opportunité pour la filière vin ?|trans-title=Kalimotxo: heretical cocktail or opportunity for the wine industry?|journal=Décisions Marketing|issue=52|pages=67–71|publisher={{ill|Association Française du Marketing|fr}}|year=2008|doi=10.7193/DM.052.67.71|jstor=25702362|language=fr}}</ref>։
== Ծագումը ==
Կարմիր գինին եւ քոլան [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրի]] մէջ իրարու խառնուած են արդէն 1920-ական թուականներէն, սակայն այդ ժամանակ Քոքա-Քոլան լայնօրէն մատչելի չէր։ Իրադրութիւնը փոխուեցաւ [[1953 թուական|1953]]-ին, երբ [[Սպանիա|Սպանիոյ]] մէջ բացուեցաւ [[Քոքա-Քոլա|Քոքա-Քոլայի]] առաջին գործարանը։ Այս խառնուրդը տարբեր անուններով կը կոչուէր, մինչեւ որ [[1972 թուական|1972]]-ին, Պիսքայի Ալկորթա քաղաքին մէջ տեղի ունեցած փառատօնի մը ընթացքին լայն տարածում գտաւ եւ ստացաւ «Քալիմոթչօ» անունը<ref name=":0" />։ Անունը երկու ստեղծողներուն մականուններուն՝ Քալիմերոյի եւ Մոթչոնկոյի, խաղային միացութիւնն է<ref>{{Cite web|url=https://www.lasexta.com/noticias/sociedad/asi-crearon-cali-y-mocho-la-bebida-mas-exitosa-del-botellon-que-ahora-tendra-su-propio-museo_20170811598db9540cf21186a8a46ab4.html|title=Así crearon 'Kalimero' y 'Motxongo' el calimocho, la bebida preferida del botellón y que ahora tendrá su propio museo|date=2017-08-11|website=lasexta.com|language=es|access-date=2023-08-19}}</ref>։
Այդ ժամանակէն ի վեր ան դարձած է Պասքերու երկրի դասական խմիչքներէն մէկը<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2013/05/22/dining/wine-and-cola-it-works.html?ref=beverages&_r=0|title=Wine and Cola? It Works|last=Schaap|first=Rosie|date=2013-05-23|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201102221529/https://www.nytimes.com/2013/05/22/dining/wine-and-cola-it-works.html?ref=beverages&_r=0|archive-date=2020-11-02|url-status=live|access-date=2013-05-22}}</ref> եւ լայն տարածում գտած է նաեւ Սպանիոյ մնացեալ շրջաններուն մէջ՝ հիմնականին մէջ իր պարզ բաղադրութեան, բաղադրիչներուն մատչելիութեան եւ ցած գինին շնորհիւ<ref>{{Citation|last=Villar|first=Joseba Louzao|title=EL SÍNDROME DE JERUSALÉN.|url=http://dx.doi.org/10.2307/j.ctt20fw6w0.7|work=El peso de la identidad|pages=81–108|publisher=Marcial Pons, Ediciones de Historia|doi=10.2307/j.ctt20fw6w0.7|access-date=2022-04-13|url-access=subscription}}</ref>։
== Այլ երկիրներ ==
Նոյն խառնուրդը տարբեր երկիրներու մէջ տարբեր անուններով կը ճանչցուի<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/wordofmouth/2012/jul/30/red-wine-and-cola|title=Is yours a red wine and cola?|last=Creasey|first=Simon|date=2012-07-30|work=The Guardian|access-date=2022-09-29}}</ref>.
* Բամբուս (պամպուկ) — [[Խրուաթիա|Խորուաթիա]], [[Սերպիա]], Հիւսիսային [[Մակեդոնիա (հին թագաւորութիւն)|Մակեդոնիա]] եւ [[Պալքանեան Թերակղզի|Պալքանեան]] այլ երկիրներ։
* Պենֆիս — Փղոսկրի Ափ։
* Քաթեմբէ — [[Մոզամպիք]]։
* Ֆեթցի — Վերին [[Աւստրիա]]։
* Հուպա (սունկ) — [[Չեխիա]]։
* Յիսուս Ճուս — [[Արժանթին]]։
* Խոթէ (սեւ անգղ) — [[Չիլէ|Չիլի]]։
* Քաթեմբա — [[Հարաւային Ափրիկէ]]։
* Վատաս (որսորդ) — [[Հունգարիա]]։
* Շարկոզ — [[Թուրքիա]]։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
== Արտաքին յղումներ ==
* [https://www.thespruceeats.com/kalimotxo-kalimocho-recipe-7481484 Spruce Eats]
6ads1h3zfrv907wzfx0ia5usroffli3
Էնքլաւէ տէ Թրեւինիօ
0
33625
256274
2026-10-30T21:57:54Z
HoMen
269
#WALxEWKE
256274
wikitext
text/x-wiki
{{Տեղեկաքարտ Բնակավայր
| պատկեր=Condado de Treviño, Spain location.png|ղեկավարի պաշտօն =
|կարգավիճակ=շրջան|զինանշան=|զինանշանի նկարագրութիւն=|մայրաքաղաքն է=|տարածութիւն=279․58 |տարածք=279․58|Քաղաքապետ=|բնակչութիւն=1 961|երկիր=Սպանիա|մարդահամարի թուական=|անուանում=Էնքլաւէ տէ Թրեւինիօ<br />Թրեպինուքօ Պառենտէյա ([[Պասքերէն|պասքերէն]])|պատկերի նկարագրութիւն=Էնքլաւէ տէ Թրեւինիօ շրջան|բնօրինակ անուանում=Trebiñuko Barrendegia ([[Պասքերէն|պասքերէն]])<br />''Ներգաւառ / Արտագաւառ'' <br />Enclave de Treviño (սպաներէն)|այլ անուանումներ=|հիմնադրումի թուական=}}
'''Էնքլաւէ տէ Թրեւինիօ''' ([[Պասքերէն|պասքերէն]]՝ Trebiñuko Barrendegia, սպան․՝ Enclave de Treviño)․ [[Պուրկոս]] գաւառի շրջան, հիւսիսային [[Սպանիա]], որ սակայն շրջապատուած է լրիւ [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկիրի]] [[Ալաւա]] նահանգէն։ Այդպիսով ան Պասքերու երկրին ներգաւառ մըն է, իսկ [[Գասթիլէ եւ Լէոն|Գասթիլէ եւ Լէոնի]]՝ արտագաւառ։
Բաղկացած է երկու քաղաքապետութիւններէ՝ [[Թրեւինիօ Կոմսութիւն|Թրեւինիոյի կոմսութենէն]] եւ [[Լա Փուէպլա տէ Արկանսոն|Լա Փուէպլա տէ Արկանսոնէն]]․ ինչպէս նաեւ մաս կը կազմէ Պուրկոս նահանգին Միրանտա տէ Էվրօ դատական շրջանին (partido judicial)։
Ներգաւառը կը բաղկանայ Թրեւինիօ կոմսութենէն՝ 260․71քլ² տարածութեամբ ու 1 432 (2009) բնակչութեամբ եւ Լա Փուէպլա տէ Արկանսոնէն՝ 18․87քլ² տարածութեամբ եւ 529 (2009) բնակչութեամբ։ Այդպէս ներգաւառին ընդհանուր տարածութիւնը 279.58 քլ² է, իսկ բնակչութեան թիւը՝ 1 961։
== Պատմական ակնարկ ==
Լա Փուէպլա տէ Արկանսոն կը հիմնուի 1191-ին, շնորհիւ [[Նաւառա|Նաւառայի]] Սանչօ Զ․ շնորհած ''Fuero''-ին՝ սովորութեան իրաւունքին։ Իսկ Թրեւինիոյի կոմսութիւնը՝ 1161-ին, նոյն թագաւորին կողմէն։
Շրջանը 1200-ին կը գրաւէ Գասթիլէի թագաւոր՝ Ալֆոնսօ Ը․։
1366-ին, արքայական աւատապետութիւնը՝ ''Treviño de Uda'' եւ իր շրջակայ գիւղերը, կը շնորհուին ազնուական Մանրիքէ ընտանիքին։
ԺԶ․դարուն Թրեւինիոյի կոմսերը՝ 1593-էն ի վեր Նախերայի դուքսեր, պալատ մը կը կառուցեն Թրեւինիոյի մէջ, որ այժմ համայնքին քաղաքապետարանն է։
Հետեւանքն էր Թրեւինիօ Գասթիլէին կապուած մնայ։ Թրեւինիօ ներգաւառը, 1833-ին Սպանիոյ տարածքային բաժանման մէջ պահպանուած սակաւաթիւ ներգաւառներէն մէկն է, կղզի մը Հին Գասթիլիային՝ [[Ալաւա|Ալաւային]] մէջտեղ։
Սպանիոյ տարածքին եղած այդ կարգադրութիւնը հիմնականին կը գործէ մինչ այսօր, թէեւ Պուրկոս նահանգն այժմ Գասթիլիա-Լէոնի մաս է կը կազմէ եւ ոչ Հին Գասթիլիայի պատմական շրջանին։
== Լեզու ==
Համայնքին բազմաթիւ տեղական անուններ [[Պասքերէն|պասքերեն]] ծագում ունին, մանաւանդ կեդրոնական եւ արեւելեան մասերուն մէջ։ ԻԱ․ դարուն մէջ, բնակչութեան 22% կրնայ պասքերէն խօսիլ, ուրիշ 17% պասքերէն կը հասկնայ սակայն չի խօսիր։
[[Պասքերէն|Պասքերէնը]] աւելի տարածուած է երիտասարդներուն մէջ, քանի որ 16 տարեկանէն վար երեխաներուն 65%-ը երկլեզու են՝ պասքախօս եւ սպանախօս։
<ref>[https://www.elcorreo.com/vizcaya/20091214/alava/visitando-puebla-arganzon-20091214.html Լա Փուէպլա տէ Արկանսոն{{ref-es}}]</ref> <ref>[https://domainlore.uk/domain/grandesp.org.uk Նախերայի դուքս, Nicolas Hobbs, 29-1-2012{{ref-es}}]</ref> <ref>[https://www.euskadi.eus/eusko-jaurlaritza/hizkuntza-politika/ Թրեւինիօ ներգաւառ, (պասքերէն)]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20120113091914/http://centros1.pntic.mec.es/cp.condado.de.trevino/entorno2.html Թրեւինիոյի կոմսութեան պատմութիւն{{ref-es}}]</ref> <ref>[https://elpais.com/diario/2000/02/22/espana/951174034_850215.html EL PAIS. Թրեւինիօ՝ կղզի մը Ալաւայի քարտէսին մէջ]</ref> <ref>[https://es.wikisource.org/wiki/Estatuto_de_Autonom%C3%ADa_de_Castilla_y_Le%C3%B3n#Disposiciones_Transitorias Գասթիլիա եւ Լէոնի ինքնաւարութեան իրավիճակ, անցումային դրոյթներ{{ref-es}}]</ref> <ref>[https://www.xn--condadodetrevio-crb.es/inicio Թրեւինիիօ կոմսութեան պաշտօնական կայքէջ{{ref-es}}]</ref>
== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}
qu2yd3g9zthy6g67cdh5ewqpf2pakkc
Քոքոչա
0
33626
256276
2026-10-31T10:49:41Z
Betty Kilerjian
83
#WALxEWKE
256276
wikitext
text/x-wiki
'''Քոքոչա''', ձողաձկան լեզուն ձողաձուկէն ստացուող ներքին ուտելիքի տեսակ մըն է։ Քանի որ ձողաձուկը ո՛չ լեզու ունի, ո՛չ ալ լեզուին հիմքին գտնուող ատամնաւոր թիթեղը<ref>{{Cite book|url=https://archpress.lib.sfu.ca/index.php/archpress/catalog/book/49|title=Marine Fish Osteology: A Guide for Archaeologists|last=Cannon|first=Debbi Yee|collaboration=SFU Archaeology Press|publisher=Simon Fraser University|location=Vancouver|publication-date=2017-04-29|pages=9|department=Department of Archaeology}}</ref>, այս կտորը իրականութեան մէջ կը բաղկանայ ձուկին ստորին ծնօտին անոսկոր միսէն, ներառեալ՝ կզակին մսոտ շօշափուկը։ Կտրելու եղանակէն կախեալ՝ ան կրնայ ունենալ եռանկիւնաձեւ կամ V-աձեւ տեսք։
Ձողաձկան լեզուն նրբախորտիկ կը նկատուի ձողաձկան որսորդութեամբ զբաղող բազմաթիւ համայնքներու մէջ՝ [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրին]] մէջ, [[Քանատա|Քանատայի]] Նիւֆաունտլենտ նահանգի Կրանտ Պենքս ձկնորսական շրջանին մէջ, [[Իսլանտա|Իսլանտայի]] մէջ, Հիւսիսային [[Նորվեկիա|Նորվեկիոյ]] մէջ, ուր ձկնորսութեան եղանակին համայնքի երիտասարդները աւանդաբար կը հաւաքեն ձողաձկան լեզուները, ինչպէս նաեւ՝ [[Փորթուկալ|Փորթուկալի]] մէջ։ Պատմականօրէն այս ուտելիքը կը պատրաստուէր եւ կը գործածուէր նաեւ այլ շրջաններու մէջ, ներառեալ՝ [[Ֆրանսա|Ֆրանսայի]] եւ [[Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ|Միացեալ Նահանգներու]] երկու ափերուն։
== Նկարագրութիւն եւ արտադրութիւն ==
[[File:Kokotxas_al_pilpil,_Bilbao_(33097477025).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kokotxas_al_pilpil,_Bilbao_(33097477025).jpg|մինի|Քոքոթչա՝ ալ փիլ փիլ եւ կանաչ սոուսով։]]
[[File:Kanstadsamlingen_-_NMF010005-01122.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kanstadsamlingen_-_NMF010005-01122.jpg|մինի|Նորվեկիացի երիտասարդ մը՝ ձողաձկան «լեզու» կտրող (tungeskjærer), ցուցադրութիւն կը կատարէ դիտողներուն առջեւ։]]
Ձողաձկան «լեզուները» սովորաբար կը կշռեն շուրջ 30-40 կրամ (1.1-1.4 ունցիա)։ Փորոտիքը մաքրուած 1,000 քիլոկրամ (2,200 փաունտ) ձողաձուկէն կարելի է ստանալ մօտաւորապէս 10 քիլոկրամ (22 փաունտ) «լեզու»<ref name="NRK">{{Cite web|url=https://www.nrk.no/tromsogfinnmark/tjener-penger-pa-torsketunger-1.11567452|title=Håvard (14) skjærer tunger og tjener like mye som voksne gjør|last=Svendesen|first=Anne Mari|date=2014-02-25|publisher=NRK|language=no|trans-title=Håvard (14) cuts tongues and earns as much as adults do}}</ref>։ Ստորին ծնօտին միսին հիւսուածքը աւելի պինդ եւ ծամելու հաճելի է՝ բաղդատած ձողաձկան ֆիլէին հետ, եւ կը նմանի գետնափոր խեցիի (scallop) կամ տաւարի փափուկ միսին (filet mignon)։ Իսկ կզակին մսոտ շօշափուկը ունի աւելի ժելատինանման հիւսուածք<ref name="FR">{{Cite web|url=https://www.foodrepublic.com/1824038/cut-of-fish-cod-tongues-newfoundland-canada/|title=The Cut of Fish That's Often Thrown Out But Is A Delicacy In Nefoundland, Canada|last=Suppa|first=Carl J|date=2025-04-08|publisher=Food Republic}}</ref><ref name="Smithsonian">{{Cite web|url=https://www.smithsonianmag.com/arts-culture/norway-kids-slice-cod-tongues-serious-money-180979245/|title=In Norway, Kids Slice Out Cod Tongues for Serious Money|last=Katzman|first=Mark|date=2022-01-06|publisher=Smithsonian Magazine}}</ref><ref name="ME">{{Cite web|url=https://www.themeateater.com/cook/butchering-and-processing/nostril-to-caudal-cutting-and-cooking-fish-tongues|title=Nostril to Caudal: Cutting and Cooking Fish Tongues|last=Vokey|first=April|date=2019-10-30|publisher=MeatEater}}</ref>։
Երբ ձողաձկան «լեզուն» ձեռքով եւ դանակով չի կտրուիր, սովորաբար զայն կը հանեն հետեւեալ կերպով․ ձողաձկան գլուխը կը խրեն պողպատէ սրածայր ձողի մը վրայ՝ «լեզուին» միջոցով, ապա կը կտրեն եւ կը հանեն այդ միսը<ref name="Smithsonian" /><ref name="Shields">{{Cite book|url=https://archive.org/details/saltofseapacific0000edsh|title=Salt of the Sea: The Pacific Coast Cod Fishery And The Last Days Of Sail|last=Shields|first=Ed|date=2021-11-15|publisher=Pacific Heritage Press|isbn=1894384350|pages=131-132, 178}}</ref>։ Ձողաձկան «լեզու» կտրելու մեքենական սարքի մը արտօնագիրը տրուած է Քանատայի մէջ՝ 1980-ին, իսկ Իսլանտայի եւ Նորվեկիոյ մէջ՝ 1983-ին։ Սարքը ներծծման ուժով ծնօտին միսը կը հեռացնէ գլխուն մնացեալ մասէն, որպէսզի կարելի ըլլայ կտրել եւ հանել «լեզուն»<ref>{{cite journal|title=Team develops cod tongue cutter|date=1988-12-15|work=The Memorial University of Newfoundland Gazette|volume=21|issue=9|pages=3|url=https://dai.mun.ca/PDFs/mun_gazette/MUNGaz_V21N09.pdf|publisher=Memorial University of Newfoundland}}</ref><ref>{{cite web|url=https://waves-vagues.dfo-mpo.gc.ca/library-bibliotheque/261591.pdf|title=The Cod Tongue Cutter|date=June 1991|work=Project Summary|publisher=Canada/Newfoundland Inshore Fisheries Development Agreement|volume=9}}</ref>։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
pga61qlah083vxmmltj50y8topmxa7n
256277
256276
2026-10-31T10:50:23Z
Betty Kilerjian
83
256277
wikitext
text/x-wiki
{{Տեղեկաքարտ Ուտեստ}}
'''Քոքոչա''', ձողաձկան լեզուն ձողաձուկէն ստացուող ներքին ուտելիքի տեսակ մըն է։ Քանի որ ձողաձուկը ո՛չ լեզու ունի, ո՛չ ալ լեզուին հիմքին գտնուող ատամնաւոր թիթեղը<ref>{{Cite book|url=https://archpress.lib.sfu.ca/index.php/archpress/catalog/book/49|title=Marine Fish Osteology: A Guide for Archaeologists|last=Cannon|first=Debbi Yee|collaboration=SFU Archaeology Press|publisher=Simon Fraser University|location=Vancouver|publication-date=2017-04-29|pages=9|department=Department of Archaeology}}</ref>, այս կտորը իրականութեան մէջ կը բաղկանայ ձուկին ստորին ծնօտին անոսկոր միսէն, ներառեալ՝ կզակին մսոտ շօշափուկը։ Կտրելու եղանակէն կախեալ՝ ան կրնայ ունենալ եռանկիւնաձեւ կամ V-աձեւ տեսք։
Ձողաձկան լեզուն նրբախորտիկ կը նկատուի ձողաձկան որսորդութեամբ զբաղող բազմաթիւ համայնքներու մէջ՝ [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրին]] մէջ, [[Քանատա|Քանատայի]] Նիւֆաունտլենտ նահանգի Կրանտ Պենքս ձկնորսական շրջանին մէջ, [[Իսլանտա|Իսլանտայի]] մէջ, Հիւսիսային [[Նորվեկիա|Նորվեկիոյ]] մէջ, ուր ձկնորսութեան եղանակին համայնքի երիտասարդները աւանդաբար կը հաւաքեն ձողաձկան լեզուները, ինչպէս նաեւ՝ [[Փորթուկալ|Փորթուկալի]] մէջ։ Պատմականօրէն այս ուտելիքը կը պատրաստուէր եւ կը գործածուէր նաեւ այլ շրջաններու մէջ, ներառեալ՝ [[Ֆրանսա|Ֆրանսայի]] եւ [[Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ|Միացեալ Նահանգներու]] երկու ափերուն։
== Նկարագրութիւն եւ արտադրութիւն ==
[[File:Kokotxas_al_pilpil,_Bilbao_(33097477025).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kokotxas_al_pilpil,_Bilbao_(33097477025).jpg|մինի|Քոքոթչա՝ ալ փիլ փիլ եւ կանաչ սոուսով։]]
[[File:Kanstadsamlingen_-_NMF010005-01122.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kanstadsamlingen_-_NMF010005-01122.jpg|մինի|Նորվեկիացի երիտասարդ մը՝ ձողաձկան «լեզու» կտրող (tungeskjærer), ցուցադրութիւն կը կատարէ դիտողներուն առջեւ։]]
Ձողաձկան «լեզուները» սովորաբար կը կշռեն շուրջ 30-40 կրամ (1.1-1.4 ունցիա)։ Փորոտիքը մաքրուած 1,000 քիլոկրամ (2,200 փաունտ) ձողաձուկէն կարելի է ստանալ մօտաւորապէս 10 քիլոկրամ (22 փաունտ) «լեզու»<ref name="NRK">{{Cite web|url=https://www.nrk.no/tromsogfinnmark/tjener-penger-pa-torsketunger-1.11567452|title=Håvard (14) skjærer tunger og tjener like mye som voksne gjør|last=Svendesen|first=Anne Mari|date=2014-02-25|publisher=NRK|language=no|trans-title=Håvard (14) cuts tongues and earns as much as adults do}}</ref>։ Ստորին ծնօտին միսին հիւսուածքը աւելի պինդ եւ ծամելու հաճելի է՝ բաղդատած ձողաձկան ֆիլէին հետ, եւ կը նմանի գետնափոր խեցիի (scallop) կամ տաւարի փափուկ միսին (filet mignon)։ Իսկ կզակին մսոտ շօշափուկը ունի աւելի ժելատինանման հիւսուածք<ref name="FR">{{Cite web|url=https://www.foodrepublic.com/1824038/cut-of-fish-cod-tongues-newfoundland-canada/|title=The Cut of Fish That's Often Thrown Out But Is A Delicacy In Nefoundland, Canada|last=Suppa|first=Carl J|date=2025-04-08|publisher=Food Republic}}</ref><ref name="Smithsonian">{{Cite web|url=https://www.smithsonianmag.com/arts-culture/norway-kids-slice-cod-tongues-serious-money-180979245/|title=In Norway, Kids Slice Out Cod Tongues for Serious Money|last=Katzman|first=Mark|date=2022-01-06|publisher=Smithsonian Magazine}}</ref><ref name="ME">{{Cite web|url=https://www.themeateater.com/cook/butchering-and-processing/nostril-to-caudal-cutting-and-cooking-fish-tongues|title=Nostril to Caudal: Cutting and Cooking Fish Tongues|last=Vokey|first=April|date=2019-10-30|publisher=MeatEater}}</ref>։
Երբ ձողաձկան «լեզուն» ձեռքով եւ դանակով չի կտրուիր, սովորաբար զայն կը հանեն հետեւեալ կերպով․ ձողաձկան գլուխը կը խրեն պողպատէ սրածայր ձողի մը վրայ՝ «լեզուին» միջոցով, ապա կը կտրեն եւ կը հանեն այդ միսը<ref name="Smithsonian" /><ref name="Shields">{{Cite book|url=https://archive.org/details/saltofseapacific0000edsh|title=Salt of the Sea: The Pacific Coast Cod Fishery And The Last Days Of Sail|last=Shields|first=Ed|date=2021-11-15|publisher=Pacific Heritage Press|isbn=1894384350|pages=131-132, 178}}</ref>։ Ձողաձկան «լեզու» կտրելու մեքենական սարքի մը արտօնագիրը տրուած է Քանատայի մէջ՝ 1980-ին, իսկ Իսլանտայի եւ Նորվեկիոյ մէջ՝ 1983-ին։ Սարքը ներծծման ուժով ծնօտին միսը կը հեռացնէ գլխուն մնացեալ մասէն, որպէսզի կարելի ըլլայ կտրել եւ հանել «լեզուն»<ref>{{cite journal|title=Team develops cod tongue cutter|date=1988-12-15|work=The Memorial University of Newfoundland Gazette|volume=21|issue=9|pages=3|url=https://dai.mun.ca/PDFs/mun_gazette/MUNGaz_V21N09.pdf|publisher=Memorial University of Newfoundland}}</ref><ref>{{cite web|url=https://waves-vagues.dfo-mpo.gc.ca/library-bibliotheque/261591.pdf|title=The Cod Tongue Cutter|date=June 1991|work=Project Summary|publisher=Canada/Newfoundland Inshore Fisheries Development Agreement|volume=9}}</ref>։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
1p2zovv4djznrcbcdqcpgfwmshg7osv
256278
256277
2026-10-31T10:51:39Z
Betty Kilerjian
83
256278
wikitext
text/x-wiki
{{Տեղեկաքարտ Ուտեստ}}
'''Քոքոչա''', ձողաձկան լեզուն ձողաձուկէն ստացուող ներքին ուտելիքի տեսակ մըն է։ Քանի որ ձողաձուկը ո՛չ լեզու ունի, ո՛չ ալ լեզուին հիմքին գտնուող ատամնաւոր թիթեղը<ref>{{Cite book|url=https://archpress.lib.sfu.ca/index.php/archpress/catalog/book/49|title=Marine Fish Osteology: A Guide for Archaeologists|last=Cannon|first=Debbi Yee|collaboration=SFU Archaeology Press|publisher=Simon Fraser University|location=Vancouver|publication-date=2017-04-29|pages=9|department=Department of Archaeology}}</ref>, այս կտորը իրականութեան մէջ կը բաղկանայ ձուկին ստորին ծնօտին անոսկոր միսէն, ներառեալ՝ կզակին մսոտ շօշափուկը։ Կտրելու եղանակէն կախեալ՝ ան կրնայ ունենալ եռանկիւնաձեւ կամ V-աձեւ տեսք։
Ձողաձկան լեզուն նրբախորտիկ կը նկատուի ձողաձկան որսորդութեամբ զբաղող բազմաթիւ համայնքներու մէջ՝ [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրին]] մէջ, [[Քանատա|Քանատայի]] Նիւֆաունտլենտ նահանգի Կրանտ Պենքս ձկնորսական շրջանին մէջ, [[Իսլանտա|Իսլանտայի]] մէջ, Հիւսիսային [[Նորվեկիա|Նորվեկիոյ]] մէջ, ուր ձկնորսութեան եղանակին համայնքի երիտասարդները աւանդաբար կը հաւաքեն ձողաձկան լեզուները, ինչպէս նաեւ՝ [[Փորթուկալ|Փորթուկալի]] մէջ։ Պատմականօրէն այս ուտելիքը կը պատրաստուէր եւ կը գործածուէր նաեւ այլ շրջաններու մէջ, ներառեալ՝ [[Ֆրանսա|Ֆրանսայի]] եւ [[Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ|Միացեալ Նահանգներու]] երկու ափերուն։
== Նկարագրութիւն եւ արտադրութիւն ==
[[File:Kokotxas_al_pilpil,_Bilbao_(33097477025).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kokotxas_al_pilpil,_Bilbao_(33097477025).jpg|մինի|Քոքոթչա՝ ալ փիլ փիլ եւ կանաչ սոուսով։]]
[[File:Kanstadsamlingen_-_NMF010005-01122.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kanstadsamlingen_-_NMF010005-01122.jpg|մինի|Նորվեկիացի երիտասարդ մը՝ ձողաձկան «լեզու» կտրող (tungeskjærer), ցուցադրութիւն կը կատարէ դիտողներուն առջեւ։]]
Ձողաձկան «լեզուները» սովորաբար կը կշռեն շուրջ 30-40 կրամ (1.1-1.4 ունցիա)։ Փորոտիքը մաքրուած 1,000 քիլոկրամ (2,200 փաունտ) ձողաձուկէն կարելի է ստանալ մօտաւորապէս 10 քիլոկրամ (22 փաունտ) «լեզու»<ref name="NRK">{{Cite web|url=https://www.nrk.no/tromsogfinnmark/tjener-penger-pa-torsketunger-1.11567452|title=Håvard (14) skjærer tunger og tjener like mye som voksne gjør|last=Svendesen|first=Anne Mari|date=2014-02-25|publisher=NRK|language=no|trans-title=Håvard (14) cuts tongues and earns as much as adults do}}</ref>։ Ստորին ծնօտին միսին հիւսուածքը աւելի պինդ եւ ծամելու հաճելի է՝ բաղդատած ձողաձկան ֆիլէին հետ, եւ կը նմանի գետնափոր խեցիի (scallop) կամ տաւարի փափուկ միսին (filet mignon)։ Իսկ կզակին մսոտ շօշափուկը ունի աւելի ժելատինանման հիւսուածք<ref name="FR">{{Cite web|url=https://www.foodrepublic.com/1824038/cut-of-fish-cod-tongues-newfoundland-canada/|title=The Cut of Fish That's Often Thrown Out But Is A Delicacy In Nefoundland, Canada|last=Suppa|first=Carl J|date=2025-04-08|publisher=Food Republic}}</ref><ref name="Smithsonian">{{Cite web|url=https://www.smithsonianmag.com/arts-culture/norway-kids-slice-cod-tongues-serious-money-180979245/|title=In Norway, Kids Slice Out Cod Tongues for Serious Money|last=Katzman|first=Mark|date=2022-01-06|publisher=Smithsonian Magazine}}</ref><ref name="ME">{{Cite web|url=https://www.themeateater.com/cook/butchering-and-processing/nostril-to-caudal-cutting-and-cooking-fish-tongues|title=Nostril to Caudal: Cutting and Cooking Fish Tongues|last=Vokey|first=April|date=2019-10-30|publisher=MeatEater}}</ref>։
Երբ ձողաձկան «լեզուն» ձեռքով եւ դանակով չի կտրուիր, սովորաբար զայն կը հանեն հետեւեալ կերպով․ ձողաձկան գլուխը կը խրեն պողպատէ սրածայր ձողի մը վրայ՝ «լեզուին» միջոցով, ապա կը կտրեն եւ կը հանեն այդ միսը<ref name="Smithsonian" /><ref name="Shields">{{Cite book|url=https://archive.org/details/saltofseapacific0000edsh|title=Salt of the Sea: The Pacific Coast Cod Fishery And The Last Days Of Sail|last=Shields|first=Ed|date=2021-11-15|publisher=Pacific Heritage Press|isbn=1894384350|pages=131-132, 178}}</ref>։ Ձողաձկան «լեզու» կտրելու մեքենական սարքի մը արտօնագիրը տրուած է Քանատայի մէջ՝ 1980-ին, իսկ Իսլանտայի եւ Նորվեկիոյ մէջ՝ 1983-ին։ Սարքը ներծծման ուժով ծնօտին միսը կը հեռացնէ գլխուն մնացեալ մասէն, որպէսզի կարելի ըլլայ կտրել եւ հանել «լեզուն»<ref>{{cite journal|title=Team develops cod tongue cutter|date=1988-12-15|work=The Memorial University of Newfoundland Gazette|volume=21|issue=9|pages=3|url=https://dai.mun.ca/PDFs/mun_gazette/MUNGaz_V21N09.pdf|publisher=Memorial University of Newfoundland}}</ref><ref>{{cite web|url=https://waves-vagues.dfo-mpo.gc.ca/library-bibliotheque/261591.pdf|title=The Cod Tongue Cutter|date=June 1991|work=Project Summary|publisher=Canada/Newfoundland Inshore Fisheries Development Agreement|volume=9}}</ref>։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
[[Ստորոգութիւն:Պասքերու երկիր]]
[[Ստորոգութիւն:Պասքերու խոհանոց]]
[[Ստորոգութիւն:Ուտեստներ]]
[[Ստորոգութիւն:Պասքեան մշակոյթ]]
2osrrqvjg90kn2qwt7dkdxs7udh9gun
Չոքօ
0
33627
256280
2026-10-31T10:57:16Z
Betty Kilerjian
83
#WALxEWKE
256280
wikitext
text/x-wiki
'''Չոքօ''' ([[Պասքերէն|պասքերու]] արտասանութեամբ՝ [ˈtʃoko]) սովորաբար [[Պասքերու Երկիր|պասքերուն]] յատուկ, փակ խոհարարական ընկերակցութեան տեսակ մըն է, ուր տղամարդիկ կը հաւաքուին՝ միասին ճաշեր պատրաստելու, խոհարարական նոր եղանակներ փորձարկելու, ուտելու եւ ընկերակցելու համար։ Կը կարծուի, թէ այսպիսի ընկերակցութիւններու թիւը 1000-էն աւելի է։ Օրինակ՝ Սպանիոյ Կերնիքա քաղաքը, որ ունի շուրջ 15,000 բնակիչ, ունի ինը չոքօ՝ ընդհանուր առմամբ մօտ 700 անդամներով<ref name="Plaza">Plaza, Joseba ''Txoko'' in Wandler, R. (ed) ''[https://www.perlentaucher.de/buch/reiner-wandler/euskadi.html Euskadi]'' Walter Frey 1999 {{ISBN|9783925867385}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=jcUIDAAAQBAJ&q=Txoko&pg=PA59|title=The Basque Country and Navarre: France. Spain|last=Butler|first=Stuart|date=14 April 2016|publisher=Bradt Travel Guides|isbn=9781841624822|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref>։
Չոքօներ կարելի է գտնել ոչ միայն [[Սպանիա|Սպանիոյ]] մէջ, այլեւ գրեթէ բոլոր այն քաղաքներուն մէջ, ուր պասքերու զգալի թիւ մը կ՚ապրի<ref>{{Cite book|title=Knowledge and Institutions|last1=Hess|first1=Andreas|year=2018|isbn=978-3-319-75327-0|series=Knowledge and Space|volume=13|pages=91–109|chapter=Gastronomic Societies in the Basque Country|doi=10.1007/978-3-319-75328-7_5|chapter-url=https://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2F978-3-319-75328-7_5.pdf}}</ref>։
== Անունը ==
Չոքօ (Txoko) բառը, որ զոքօ (zoko) բառին փաղաքշական փոքրացուցիչ ձեւն է<ref name="Trask">Trask, Larry ''The History of Basque'' Routledge 1997</ref>, պասքերու լեզուով բառացիօրէն կը նշանակէ «անկիւնիկ» կամ «հաճելի փոքր անկիւն»։ Որոշ շրջաններու մէջ կը գործածուի նաեւ չոքօ (xoko) տարբերակը։ [[Սպաներէն|Սպաներէնով]] այս ընկերակցութիւնները կը կոչուին sociedades gastronómicas, իսկ [[Ֆրանսերէն|ֆրանսերէնով]]՝ sociétés gastronomiques<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=rcMuCwAAQBAJ&q=Txoko&pg=PT140|title=Lonely Planet Pocket Bilbao & San Sebastian|last1=Planet|first1=Lonely|last2=Butler|first2=Stuart|last3=Garwood|first3=Duncan|date=1 December 2015|publisher=Lonely Planet|isbn=9781743609941|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=mNK_W8va9h8C&q=Txoko&pg=PA546|title=A Travel Guide to Basque America: Families, Feasts, and Festivals|last=Zubiri|first=Nancy|date=18 May 2017|publisher=University of Nevada Press|isbn=9780874176322|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=kjKAAAAAMAAJ&q=Txoko|title=Historia de Euskal Etxea-Hogar Vasco de Madrid|last1=Iraurgui|first1=Pablo J. Beltrán de Heredia|last2=Autonómico|first2=País Vasco (Spain) Departamento de Presidencia, Justicia y Desarrollo|date=18 May 2017|publisher=Eusko Jaurlaritzaren Argitalpen Zerbitzu Nagusia = Servicio Central de Publicaciones del Gobierno Vasco|isbn=9788445720103|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=7BF0AwAAQBAJ&q=Txoko&pg=PT145|title=The Language of Food: A Linguist Reads the Menu|last=Jurafsky|first=Dan|date=15 September 2014|publisher=W. W. Norton & Company|isbn=9780393245875|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=M8SgBgAAQBAJ&q=Txoko&pg=PA96|title=Soccer, Culture and Society in Spain: An Ethnography of Basque Fandom|last=Vaczi|first=Mariann|date=11 February 2015|publisher=Routledge|isbn=9781317677307|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=jMzBK_wWRPkC&q=Txoko&pg=PA111|title=Basque Society: Structures, Institutions, and Contemporary Life|last1=Gatti|first1=Gabriel|last2=Irazuzta|first2=Ignacio|last3=Albeniz|first3=Iñaki Martínez de|date=18 May 2017|publisher=University of Nevada Press|isbn=9781877802256|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=A39NFduzcZkC&q=Txoko&pg=PA304|title=The Basque History of the World|last=Kurlansky|first=Mark|date=5 July 2010|publisher=Bloomsbury Publishing USA|isbn=9780802779427|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref>։
== Պատմութիւնը ==
Չոքօներու ծագումը անյայտ է։ Անոնք հաւանաբար սկիզբ առած են Սպանիոյ Պիլպաօ քաղաքին մէջ՝ իբրեւ ընկերային ակումբներ, որոնք թերեւս ներշնչուած էին բրիտանական ակումբներու օրինակով։ Սակայն անոնք առաւել ծանօթ են Սան Սեպասթիան քաղաքին մէջ, ուր առաջին չոքօն կազմուած է 1870 թուականին<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=B1pFbOvxN1wC&q=Txoko&pg=PA491|title=Spain. Ediz. Inglese|last=Simonis|first=Damien|date=18 May 2017|publisher=Lonely Planet|isbn=9781742203799|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref>՝ իբրեւ ընկերներու ոչ պաշտօնական խումբ մը, որ կանոնաւոր կերպով կը հաւաքուէր՝ ուտելու, խմելու, երգելու եւ զրուցելու համար<ref name="Plaza" /><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=teUILweL0mwC&q=Txoko|title=Basque Table: Passionate Home Cooking from Spain's Most Celebrated Cuisine|last1=Barrenechea|first1=Teresa|last2=Goodbody|first2=Mary|date=3 December 2005|publisher=Harvard Common Press|isbn=9781558323278|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=oQpfod-EQDsC&q=Txoko|title=Basque History Of The World|last=Kurlansky|first=Mark|date=11 March 2011|publisher=Knopf Canada|isbn=9780307369789|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref>։
Ֆրանքոյի իշխանութեան տարիներուն չոքօները հետզհետէ աւելի ժողովրդականութիւն ձեռք բերին, որովհետեւ անոնց մէջ արգիլուած էր քաղաքականութեան մասին խօսիլը։ Այսպիսով, անոնք դարձան այն քիչ վայրերէն մէկը, ուր իշխանութիւնները թոյլ կու տային պասքերու լեզուով խօսիլ եւ պասքերու երգեր երգել<ref name="Plaza" />։ Չոքօներուն մեծամասնութիւնը կը գտնուի Սպանիոյ մէջ, սակայն անոնք հիմնուած են նաեւ աշխարհի զանազան վայրերու մէջ<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=kiUSAQAAIAAJ&q=Txoko|title=Basque culture: anthropological perspectives|last1=Douglass|first1=William A.|last2=Zulaika|first2=Joseba|date=18 May 2017|publisher=Center for Basque Studies, University of Nevada, Reno|isbn=9781877802652|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref>։
== Կազմակերպումը ==
[[File:Vitoria_-_Sociedad_Celedón_01.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Vitoria_-_Sociedad_Celed%C3%B3n_01.jpg|մինի|Սելետոն ընկերակցութիւնը՝ Վիթորիա-Կասթէյսի մէջ գտնուող չոքօ մը<ref name="elcorreo.com">{{cite web|url=http://www.elcorreo.com/san-prudencio/201704/27/familia-fiel-retreta-20170427110744.html|title=Una familia fiel a la Retreta|date=27 April 2017|website=elcorreo.com|accessdate=18 May 2017|author=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.euskadi.eus/gobierno-vasco/contenidos/asociacion/asrpa00148/es_def/index.shtml|title=SOCIEDAD CELEDON - Gobierno Vasco|date=20 October 2011|website=euskadi.eus|accessdate=18 May 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://spain-streets.openalfa.com/streets/dantzari-plaza-adurtza|title=Dantzari plaza, Vitoria-Gasteiz (Adurtza)|date=|website=spain-streets.openalfa.com|accessdate=18 May 2017|author=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.activityspain.es/resultados2.php?a=168&prov=alava&pob=vitoria+-+gasteiz&n=10&orden=&pag=3|title=ASOCIACIONES SOCIOCULTURALES EN VITORIA - GASTEIZ - ALAVA|date=|website=activityspain.es|accessdate=18 May 2017|author=}}</ref>]]
Սովորաբար չոքօ մը կը հիմնուի ընկերներու խումբի մը կողմէ, որ միասին յարմար տարածք մը կը գնէ կամ կը վարձէ եւ կը մշակէ կանոնադրութիւն մը՝ անդամակցութեան, վարչական կառավարման եւ այլ հարցերու վերաբերեալ։ Կանոնադրութիւնը սովորաբար կ՚արգիլէ չոքօյին մէջ քաղաքականութեան մասին խօսիլը եւ կը սահմանափակէ կիներու մասնակցութիւնը։ Երբեմն, թէեւ հազուադէպ, կիներուն մուտքը ամբողջովին կ՚արգիլուի, իսկ աւելի սովորաբար անոնց թոյլ կը տրուի մուտք գործել՝ ուտելու, խմելու եւ ընկերակցելու համար, սակայն ոչ՝ խոհարարութեամբ զբաղելու։ Ժամանակակից չոքօները, ուր կը գործածուին թարմ բաղադրիչներ եւ ճաշերը կը պատրաստուին զերոյէն, կը ներկայացնեն դանդաղ սնունդի (slow food) շարժումը<ref>{{Cite web|url=https://academicminute.org/2018/07/marcela-garces-siena-college-the-txoko-as-a-model-for-the-slow-food-movement/|title=Marcela Garces, Siena College – the Txoko as a Model for the Slow Food Movement|date=24 July 2018}}</ref>։
Քանի որ չոքօ մը սովորաբար կրնայ ունենալ մինչեւ 80 անդամ, սակայն իր տարածքը կրնայ աւելի փոքր թիւ մը տեղաւորել, անդամները առանձին կամ փոքր խումբերով կը հաւաքուին՝ բաղադրիչները ձեռք բերելու եւ իրենց, իրենց ընտանիքներուն կամ հիւրերուն համար ճաշ պատրաստելու։ Տարին քանի մը անգամ չոքօյի բոլոր անդամները կը հրաւիրուին միասին հաւաքուելու<ref name="Plaza" />։
== Ազդեցութիւնը ==
Հեսս, թէեւ չոքօն կը նկարագրէ իբրեւ ընկերային կեանքի առօրեայ ծանրաբեռնուածութենէն փախուստ մը ապահովող վայր, որուն կարողութիւնը՝ ամբողջ հասարակութեան օգտակար ըլլալու առումով, հետեւաբար սահմանափակ է, սակայն զայն կը նկատէ ընկերակցութեան եւ միասին ժամանակ անցընելու մշակոյթին արտայայտութիւն մը։ Ան կը շեշտէ նաեւ չոքօներուն կարեւոր դերը պասքերու մշակոյթն ու ինքնութիւնը պահպանելու, ինչպէս նաեւ գիւղական ինքնութենէ դէպի քաղաքային ինքնութիւն անցումը դիւրացնելու գործին մէջ։
Հեսս նաեւ կ՚առաջարկէ, թէ չոքօներու համայնքային կազմակերպումը եւ Հռոմէական կաթողիկէ եկեղեցւոյ ազդեցութիւնը՝ եղանակային եւ շաբաթական ճաշատեսակներու ընտրութեան վրայ, կը ներկայացնեն բողոքական անհատապաշտութեան դէմ հակազդեցութիւն մը։ Չոքօներու անդամակցութիւնը կը միաւորէ ընկերային տարբեր խաւերու եւ դասակարգերու պատկանող մարդիկ։ Անոնց մշակութային կարեւորութիւնն այնքան մեծ է Սան Սեպասթիան քաղաքին մէջ, որ քաղաքապետը ամէն տարի պարտաւոր է ճաշել 75 չոքօներէն իւրաքանչիւրին մէջ<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Y3aZaNyvooIC&q=Txoko&pg=PA158|title=Reluctant Modernization: Plebeian Culture and Moral Economy in the Basque Country|last=Hess|first=Andreas|date=18 May 2017|publisher=Peter Lang|isbn=9783039119080|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref>։
Այլ հեղինակներ կը մատնանշեն չոքօներու ծայրայեղ պահպանողականութիւնը՝ յատկապէս կիներու բացառումը եւ աւանդական ճաշատեսակները պահպանելու շեշտադրումը<ref>Guggenheim Magazine, Volume 11. (1997). United States: Guggenheim Museum Publications.</ref>։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
j0tdif0uibmgwim0n0a9br0y35wehuk
256281
256280
2026-10-31T10:57:40Z
Betty Kilerjian
83
256281
wikitext
text/x-wiki
'''Չոքօ''' ([[Պասքերէն|պասքերու]] արտասանութեամբ՝ [ˈtʃoko]) սովորաբար [[Պասքերու Երկիր|պասքերուն]] յատուկ, փակ խոհարարական ընկերակցութեան տեսակ մըն է, ուր տղամարդիկ կը հաւաքուին՝ միասին ճաշեր պատրաստելու, խոհարարական նոր եղանակներ փորձարկելու, ուտելու եւ ընկերակցելու համար։ Կը կարծուի, թէ այսպիսի ընկերակցութիւններու թիւը 1000-էն աւելի է։ Օրինակ՝ Սպանիոյ Կերնիքա քաղաքը, որ ունի շուրջ 15,000 բնակիչ, ունի ինը չոքօ՝ ընդհանուր առմամբ մօտ 700 անդամներով<ref name="Plaza">Plaza, Joseba ''Txoko'' in Wandler, R. (ed) ''[https://www.perlentaucher.de/buch/reiner-wandler/euskadi.html Euskadi]'' Walter Frey 1999 {{ISBN|9783925867385}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=jcUIDAAAQBAJ&q=Txoko&pg=PA59|title=The Basque Country and Navarre: France. Spain|last=Butler|first=Stuart|date=14 April 2016|publisher=Bradt Travel Guides|isbn=9781841624822|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref>։
Չոքօներ կարելի է գտնել ոչ միայն [[Սպանիա|Սպանիոյ]] մէջ, այլեւ գրեթէ բոլոր այն քաղաքներուն մէջ, ուր պասքերու զգալի թիւ մը կ՚ապրի<ref>{{Cite book|title=Knowledge and Institutions|last1=Hess|first1=Andreas|year=2018|isbn=978-3-319-75327-0|series=Knowledge and Space|volume=13|pages=91–109|chapter=Gastronomic Societies in the Basque Country|doi=10.1007/978-3-319-75328-7_5|chapter-url=https://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2F978-3-319-75328-7_5.pdf}}</ref>։
== Անունը ==
Չոքօ (Txoko) բառը, որ զոքօ (zoko) բառին փաղաքշական փոքրացուցիչ ձեւն է<ref name="Trask">Trask, Larry ''The History of Basque'' Routledge 1997</ref>, պասքերու լեզուով բառացիօրէն կը նշանակէ «անկիւնիկ» կամ «հաճելի փոքր անկիւն»։ Որոշ շրջաններու մէջ կը գործածուի նաեւ չոքօ (xoko) տարբերակը։ [[Սպաներէն|Սպաներէնով]] այս ընկերակցութիւնները կը կոչուին sociedades gastronómicas, իսկ [[Ֆրանսերէն|ֆրանսերէնով]]՝ sociétés gastronomiques<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=rcMuCwAAQBAJ&q=Txoko&pg=PT140|title=Lonely Planet Pocket Bilbao & San Sebastian|last1=Planet|first1=Lonely|last2=Butler|first2=Stuart|last3=Garwood|first3=Duncan|date=1 December 2015|publisher=Lonely Planet|isbn=9781743609941|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=mNK_W8va9h8C&q=Txoko&pg=PA546|title=A Travel Guide to Basque America: Families, Feasts, and Festivals|last=Zubiri|first=Nancy|date=18 May 2017|publisher=University of Nevada Press|isbn=9780874176322|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=kjKAAAAAMAAJ&q=Txoko|title=Historia de Euskal Etxea-Hogar Vasco de Madrid|last1=Iraurgui|first1=Pablo J. Beltrán de Heredia|last2=Autonómico|first2=País Vasco (Spain) Departamento de Presidencia, Justicia y Desarrollo|date=18 May 2017|publisher=Eusko Jaurlaritzaren Argitalpen Zerbitzu Nagusia = Servicio Central de Publicaciones del Gobierno Vasco|isbn=9788445720103|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=7BF0AwAAQBAJ&q=Txoko&pg=PT145|title=The Language of Food: A Linguist Reads the Menu|last=Jurafsky|first=Dan|date=15 September 2014|publisher=W. W. Norton & Company|isbn=9780393245875|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=M8SgBgAAQBAJ&q=Txoko&pg=PA96|title=Soccer, Culture and Society in Spain: An Ethnography of Basque Fandom|last=Vaczi|first=Mariann|date=11 February 2015|publisher=Routledge|isbn=9781317677307|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=jMzBK_wWRPkC&q=Txoko&pg=PA111|title=Basque Society: Structures, Institutions, and Contemporary Life|last1=Gatti|first1=Gabriel|last2=Irazuzta|first2=Ignacio|last3=Albeniz|first3=Iñaki Martínez de|date=18 May 2017|publisher=University of Nevada Press|isbn=9781877802256|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=A39NFduzcZkC&q=Txoko&pg=PA304|title=The Basque History of the World|last=Kurlansky|first=Mark|date=5 July 2010|publisher=Bloomsbury Publishing USA|isbn=9780802779427|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref>։
== Պատմութիւնը ==
Չոքօներու ծագումը անյայտ է։ Անոնք հաւանաբար սկիզբ առած են Սպանիոյ Պիլպաօ քաղաքին մէջ՝ իբրեւ ընկերային ակումբներ, որոնք թերեւս ներշնչուած էին բրիտանական ակումբներու օրինակով։ Սակայն անոնք առաւել ծանօթ են Սան Սեպասթիան քաղաքին մէջ, ուր առաջին չոքօն կազմուած է 1870 թուականին<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=B1pFbOvxN1wC&q=Txoko&pg=PA491|title=Spain. Ediz. Inglese|last=Simonis|first=Damien|date=18 May 2017|publisher=Lonely Planet|isbn=9781742203799|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref>՝ իբրեւ ընկերներու ոչ պաշտօնական խումբ մը, որ կանոնաւոր կերպով կը հաւաքուէր՝ ուտելու, խմելու, երգելու եւ զրուցելու համար<ref name="Plaza" /><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=teUILweL0mwC&q=Txoko|title=Basque Table: Passionate Home Cooking from Spain's Most Celebrated Cuisine|last1=Barrenechea|first1=Teresa|last2=Goodbody|first2=Mary|date=3 December 2005|publisher=Harvard Common Press|isbn=9781558323278|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=oQpfod-EQDsC&q=Txoko|title=Basque History Of The World|last=Kurlansky|first=Mark|date=11 March 2011|publisher=Knopf Canada|isbn=9780307369789|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref>։
Ֆրանքոյի իշխանութեան տարիներուն չոքօները հետզհետէ աւելի ժողովրդականութիւն ձեռք բերին, որովհետեւ անոնց մէջ արգիլուած էր քաղաքականութեան մասին խօսիլը։ Այսպիսով, անոնք դարձան այն քիչ վայրերէն մէկը, ուր իշխանութիւնները թոյլ կու տային պասքերու լեզուով խօսիլ եւ պասքերու երգեր երգել<ref name="Plaza" />։ Չոքօներուն մեծամասնութիւնը կը գտնուի Սպանիոյ մէջ, սակայն անոնք հիմնուած են նաեւ աշխարհի զանազան վայրերու մէջ<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=kiUSAQAAIAAJ&q=Txoko|title=Basque culture: anthropological perspectives|last1=Douglass|first1=William A.|last2=Zulaika|first2=Joseba|date=18 May 2017|publisher=Center for Basque Studies, University of Nevada, Reno|isbn=9781877802652|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref>։
== Կազմակերպումը ==
[[File:Vitoria_-_Sociedad_Celedón_01.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Vitoria_-_Sociedad_Celed%C3%B3n_01.jpg|մինի|Սելետոն ընկերակցութիւնը՝ Վիթորիա-Կասթէյսի մէջ գտնուող չոքօ մը<ref name="elcorreo.com">{{cite web|url=http://www.elcorreo.com/san-prudencio/201704/27/familia-fiel-retreta-20170427110744.html|title=Una familia fiel a la Retreta|date=27 April 2017|website=elcorreo.com|accessdate=18 May 2017|author=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.euskadi.eus/gobierno-vasco/contenidos/asociacion/asrpa00148/es_def/index.shtml|title=SOCIEDAD CELEDON - Gobierno Vasco|date=20 October 2011|website=euskadi.eus|accessdate=18 May 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://spain-streets.openalfa.com/streets/dantzari-plaza-adurtza|title=Dantzari plaza, Vitoria-Gasteiz (Adurtza)|date=|website=spain-streets.openalfa.com|accessdate=18 May 2017|author=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.activityspain.es/resultados2.php?a=168&prov=alava&pob=vitoria+-+gasteiz&n=10&orden=&pag=3|title=ASOCIACIONES SOCIOCULTURALES EN VITORIA - GASTEIZ - ALAVA|date=|website=activityspain.es|accessdate=18 May 2017|author=}}</ref>]]
Սովորաբար չոքօ մը կը հիմնուի ընկերներու խումբի մը կողմէ, որ միասին յարմար տարածք մը կը գնէ կամ կը վարձէ եւ կը մշակէ կանոնադրութիւն մը՝ անդամակցութեան, վարչական կառավարման եւ այլ հարցերու վերաբերեալ։ Կանոնադրութիւնը սովորաբար կ՚արգիլէ չոքօյին մէջ քաղաքականութեան մասին խօսիլը եւ կը սահմանափակէ կիներու մասնակցութիւնը։ Երբեմն, թէեւ հազուադէպ, կիներուն մուտքը ամբողջովին կ՚արգիլուի, իսկ աւելի սովորաբար անոնց թոյլ կը տրուի մուտք գործել՝ ուտելու, խմելու եւ ընկերակցելու համար, սակայն ոչ՝ խոհարարութեամբ զբաղելու։ Ժամանակակից չոքօները, ուր կը գործածուին թարմ բաղադրիչներ եւ ճաշերը կը պատրաստուին զերոյէն, կը ներկայացնեն դանդաղ սնունդի (slow food) շարժումը<ref>{{Cite web|url=https://academicminute.org/2018/07/marcela-garces-siena-college-the-txoko-as-a-model-for-the-slow-food-movement/|title=Marcela Garces, Siena College – the Txoko as a Model for the Slow Food Movement|date=24 July 2018}}</ref>։
Քանի որ չոքօ մը սովորաբար կրնայ ունենալ մինչեւ 80 անդամ, սակայն իր տարածքը կրնայ աւելի փոքր թիւ մը տեղաւորել, անդամները առանձին կամ փոքր խումբերով կը հաւաքուին՝ բաղադրիչները ձեռք բերելու եւ իրենց, իրենց ընտանիքներուն կամ հիւրերուն համար ճաշ պատրաստելու։ Տարին քանի մը անգամ չոքօյի բոլոր անդամները կը հրաւիրուին միասին հաւաքուելու<ref name="Plaza" />։
== Ազդեցութիւնը ==
Հեսս, թէեւ չոքօն կը նկարագրէ իբրեւ ընկերային կեանքի առօրեայ ծանրաբեռնուածութենէն փախուստ մը ապահովող վայր, որուն կարողութիւնը՝ ամբողջ հասարակութեան օգտակար ըլլալու առումով, հետեւաբար սահմանափակ է, սակայն զայն կը նկատէ ընկերակցութեան եւ միասին ժամանակ անցընելու մշակոյթին արտայայտութիւն մը։ Ան կը շեշտէ նաեւ չոքօներուն կարեւոր դերը պասքերու մշակոյթն ու ինքնութիւնը պահպանելու, ինչպէս նաեւ գիւղական ինքնութենէ դէպի քաղաքային ինքնութիւն անցումը դիւրացնելու գործին մէջ։
Հեսս նաեւ կ՚առաջարկէ, թէ չոքօներու համայնքային կազմակերպումը եւ Հռոմէական կաթողիկէ եկեղեցւոյ ազդեցութիւնը՝ եղանակային եւ շաբաթական ճաշատեսակներու ընտրութեան վրայ, կը ներկայացնեն բողոքական անհատապաշտութեան դէմ հակազդեցութիւն մը։ Չոքօներու անդամակցութիւնը կը միաւորէ ընկերային տարբեր խաւերու եւ դասակարգերու պատկանող մարդիկ։ Անոնց մշակութային կարեւորութիւնն այնքան մեծ է Սան Սեպասթիան քաղաքին մէջ, որ քաղաքապետը ամէն տարի պարտաւոր է ճաշել 75 չոքօներէն իւրաքանչիւրին մէջ<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Y3aZaNyvooIC&q=Txoko&pg=PA158|title=Reluctant Modernization: Plebeian Culture and Moral Economy in the Basque Country|last=Hess|first=Andreas|date=18 May 2017|publisher=Peter Lang|isbn=9783039119080|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref>։
Այլ հեղինակներ կը մատնանշեն չոքօներու ծայրայեղ պահպանողականութիւնը՝ յատկապէս կիներու բացառումը եւ աւանդական ճաշատեսակները պահպանելու շեշտադրումը<ref>Guggenheim Magazine, Volume 11. (1997). United States: Guggenheim Museum Publications.</ref>։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
== Արտաքին յղումներ ==
* [http://www.gaztelubide.org/ Sociedad Gaztelubide]
* [http://www.sociedadesgastronomicas.com/ Sociedades Gastronomicas]
b2674x4cpchobq10d22ciynxweq36pp
256282
256281
2026-10-31T10:58:26Z
Betty Kilerjian
83
/* Ծանօթագրութիւններ */
256282
wikitext
text/x-wiki
[[File:Gaztelubidea_elkartea.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gaztelubidea_elkartea.jpg|մինի|Խոհարարներու հաւաքոյթ մը՝ Կասթելուպիտէ չոքօյին առջեւ, Թամպոռատա-ի ընթացքին։]]
'''Չոքօ''' ([[Պասքերէն|պասքերու]] արտասանութեամբ՝ [ˈtʃoko]) սովորաբար [[Պասքերու Երկիր|պասքերուն]] յատուկ, փակ խոհարարական ընկերակցութեան տեսակ մըն է, ուր տղամարդիկ կը հաւաքուին՝ միասին ճաշեր պատրաստելու, խոհարարական նոր եղանակներ փորձարկելու, ուտելու եւ ընկերակցելու համար։ Կը կարծուի, թէ այսպիսի ընկերակցութիւններու թիւը 1000-էն աւելի է։ Օրինակ՝ Սպանիոյ Կերնիքա քաղաքը, որ ունի շուրջ 15,000 բնակիչ, ունի ինը չոքօ՝ ընդհանուր առմամբ մօտ 700 անդամներով<ref name="Plaza">Plaza, Joseba ''Txoko'' in Wandler, R. (ed) ''[https://www.perlentaucher.de/buch/reiner-wandler/euskadi.html Euskadi]'' Walter Frey 1999 {{ISBN|9783925867385}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=jcUIDAAAQBAJ&q=Txoko&pg=PA59|title=The Basque Country and Navarre: France. Spain|last=Butler|first=Stuart|date=14 April 2016|publisher=Bradt Travel Guides|isbn=9781841624822|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref>։
Չոքօներ կարելի է գտնել ոչ միայն [[Սպանիա|Սպանիոյ]] մէջ, այլեւ գրեթէ բոլոր այն քաղաքներուն մէջ, ուր պասքերու զգալի թիւ մը կ՚ապրի<ref>{{Cite book|title=Knowledge and Institutions|last1=Hess|first1=Andreas|year=2018|isbn=978-3-319-75327-0|series=Knowledge and Space|volume=13|pages=91–109|chapter=Gastronomic Societies in the Basque Country|doi=10.1007/978-3-319-75328-7_5|chapter-url=https://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2F978-3-319-75328-7_5.pdf}}</ref>։
== Անունը ==
Չոքօ (Txoko) բառը, որ զոքօ (zoko) բառին փաղաքշական փոքրացուցիչ ձեւն է<ref name="Trask">Trask, Larry ''The History of Basque'' Routledge 1997</ref>, պասքերու լեզուով բառացիօրէն կը նշանակէ «անկիւնիկ» կամ «հաճելի փոքր անկիւն»։ Որոշ շրջաններու մէջ կը գործածուի նաեւ չոքօ (xoko) տարբերակը։ [[Սպաներէն|Սպաներէնով]] այս ընկերակցութիւնները կը կոչուին sociedades gastronómicas, իսկ [[Ֆրանսերէն|ֆրանսերէնով]]՝ sociétés gastronomiques<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=rcMuCwAAQBAJ&q=Txoko&pg=PT140|title=Lonely Planet Pocket Bilbao & San Sebastian|last1=Planet|first1=Lonely|last2=Butler|first2=Stuart|last3=Garwood|first3=Duncan|date=1 December 2015|publisher=Lonely Planet|isbn=9781743609941|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=mNK_W8va9h8C&q=Txoko&pg=PA546|title=A Travel Guide to Basque America: Families, Feasts, and Festivals|last=Zubiri|first=Nancy|date=18 May 2017|publisher=University of Nevada Press|isbn=9780874176322|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=kjKAAAAAMAAJ&q=Txoko|title=Historia de Euskal Etxea-Hogar Vasco de Madrid|last1=Iraurgui|first1=Pablo J. Beltrán de Heredia|last2=Autonómico|first2=País Vasco (Spain) Departamento de Presidencia, Justicia y Desarrollo|date=18 May 2017|publisher=Eusko Jaurlaritzaren Argitalpen Zerbitzu Nagusia = Servicio Central de Publicaciones del Gobierno Vasco|isbn=9788445720103|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=7BF0AwAAQBAJ&q=Txoko&pg=PT145|title=The Language of Food: A Linguist Reads the Menu|last=Jurafsky|first=Dan|date=15 September 2014|publisher=W. W. Norton & Company|isbn=9780393245875|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=M8SgBgAAQBAJ&q=Txoko&pg=PA96|title=Soccer, Culture and Society in Spain: An Ethnography of Basque Fandom|last=Vaczi|first=Mariann|date=11 February 2015|publisher=Routledge|isbn=9781317677307|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=jMzBK_wWRPkC&q=Txoko&pg=PA111|title=Basque Society: Structures, Institutions, and Contemporary Life|last1=Gatti|first1=Gabriel|last2=Irazuzta|first2=Ignacio|last3=Albeniz|first3=Iñaki Martínez de|date=18 May 2017|publisher=University of Nevada Press|isbn=9781877802256|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=A39NFduzcZkC&q=Txoko&pg=PA304|title=The Basque History of the World|last=Kurlansky|first=Mark|date=5 July 2010|publisher=Bloomsbury Publishing USA|isbn=9780802779427|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref>։
== Պատմութիւնը ==
Չոքօներու ծագումը անյայտ է։ Անոնք հաւանաբար սկիզբ առած են Սպանիոյ Պիլպաօ քաղաքին մէջ՝ իբրեւ ընկերային ակումբներ, որոնք թերեւս ներշնչուած էին բրիտանական ակումբներու օրինակով։ Սակայն անոնք առաւել ծանօթ են Սան Սեպասթիան քաղաքին մէջ, ուր առաջին չոքօն կազմուած է 1870 թուականին<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=B1pFbOvxN1wC&q=Txoko&pg=PA491|title=Spain. Ediz. Inglese|last=Simonis|first=Damien|date=18 May 2017|publisher=Lonely Planet|isbn=9781742203799|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref>՝ իբրեւ ընկերներու ոչ պաշտօնական խումբ մը, որ կանոնաւոր կերպով կը հաւաքուէր՝ ուտելու, խմելու, երգելու եւ զրուցելու համար<ref name="Plaza" /><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=teUILweL0mwC&q=Txoko|title=Basque Table: Passionate Home Cooking from Spain's Most Celebrated Cuisine|last1=Barrenechea|first1=Teresa|last2=Goodbody|first2=Mary|date=3 December 2005|publisher=Harvard Common Press|isbn=9781558323278|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=oQpfod-EQDsC&q=Txoko|title=Basque History Of The World|last=Kurlansky|first=Mark|date=11 March 2011|publisher=Knopf Canada|isbn=9780307369789|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref>։
Ֆրանքոյի իշխանութեան տարիներուն չոքօները հետզհետէ աւելի ժողովրդականութիւն ձեռք բերին, որովհետեւ անոնց մէջ արգիլուած էր քաղաքականութեան մասին խօսիլը։ Այսպիսով, անոնք դարձան այն քիչ վայրերէն մէկը, ուր իշխանութիւնները թոյլ կու տային պասքերու լեզուով խօսիլ եւ պասքերու երգեր երգել<ref name="Plaza" />։ Չոքօներուն մեծամասնութիւնը կը գտնուի Սպանիոյ մէջ, սակայն անոնք հիմնուած են նաեւ աշխարհի զանազան վայրերու մէջ<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=kiUSAQAAIAAJ&q=Txoko|title=Basque culture: anthropological perspectives|last1=Douglass|first1=William A.|last2=Zulaika|first2=Joseba|date=18 May 2017|publisher=Center for Basque Studies, University of Nevada, Reno|isbn=9781877802652|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref>։
== Կազմակերպումը ==
[[File:Vitoria_-_Sociedad_Celedón_01.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Vitoria_-_Sociedad_Celed%C3%B3n_01.jpg|մինի|Սելետոն ընկերակցութիւնը՝ Վիթորիա-Կասթէյսի մէջ գտնուող չոքօ մը<ref name="elcorreo.com">{{cite web|url=http://www.elcorreo.com/san-prudencio/201704/27/familia-fiel-retreta-20170427110744.html|title=Una familia fiel a la Retreta|date=27 April 2017|website=elcorreo.com|accessdate=18 May 2017|author=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.euskadi.eus/gobierno-vasco/contenidos/asociacion/asrpa00148/es_def/index.shtml|title=SOCIEDAD CELEDON - Gobierno Vasco|date=20 October 2011|website=euskadi.eus|accessdate=18 May 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://spain-streets.openalfa.com/streets/dantzari-plaza-adurtza|title=Dantzari plaza, Vitoria-Gasteiz (Adurtza)|date=|website=spain-streets.openalfa.com|accessdate=18 May 2017|author=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.activityspain.es/resultados2.php?a=168&prov=alava&pob=vitoria+-+gasteiz&n=10&orden=&pag=3|title=ASOCIACIONES SOCIOCULTURALES EN VITORIA - GASTEIZ - ALAVA|date=|website=activityspain.es|accessdate=18 May 2017|author=}}</ref>]]
Սովորաբար չոքօ մը կը հիմնուի ընկերներու խումբի մը կողմէ, որ միասին յարմար տարածք մը կը գնէ կամ կը վարձէ եւ կը մշակէ կանոնադրութիւն մը՝ անդամակցութեան, վարչական կառավարման եւ այլ հարցերու վերաբերեալ։ Կանոնադրութիւնը սովորաբար կ՚արգիլէ չոքօյին մէջ քաղաքականութեան մասին խօսիլը եւ կը սահմանափակէ կիներու մասնակցութիւնը։ Երբեմն, թէեւ հազուադէպ, կիներուն մուտքը ամբողջովին կ՚արգիլուի, իսկ աւելի սովորաբար անոնց թոյլ կը տրուի մուտք գործել՝ ուտելու, խմելու եւ ընկերակցելու համար, սակայն ոչ՝ խոհարարութեամբ զբաղելու։ Ժամանակակից չոքօները, ուր կը գործածուին թարմ բաղադրիչներ եւ ճաշերը կը պատրաստուին զերոյէն, կը ներկայացնեն դանդաղ սնունդի (slow food) շարժումը<ref>{{Cite web|url=https://academicminute.org/2018/07/marcela-garces-siena-college-the-txoko-as-a-model-for-the-slow-food-movement/|title=Marcela Garces, Siena College – the Txoko as a Model for the Slow Food Movement|date=24 July 2018}}</ref>։
Քանի որ չոքօ մը սովորաբար կրնայ ունենալ մինչեւ 80 անդամ, սակայն իր տարածքը կրնայ աւելի փոքր թիւ մը տեղաւորել, անդամները առանձին կամ փոքր խումբերով կը հաւաքուին՝ բաղադրիչները ձեռք բերելու եւ իրենց, իրենց ընտանիքներուն կամ հիւրերուն համար ճաշ պատրաստելու։ Տարին քանի մը անգամ չոքօյի բոլոր անդամները կը հրաւիրուին միասին հաւաքուելու<ref name="Plaza" />։
== Ազդեցութիւնը ==
Հեսս, թէեւ չոքօն կը նկարագրէ իբրեւ ընկերային կեանքի առօրեայ ծանրաբեռնուածութենէն փախուստ մը ապահովող վայր, որուն կարողութիւնը՝ ամբողջ հասարակութեան օգտակար ըլլալու առումով, հետեւաբար սահմանափակ է, սակայն զայն կը նկատէ ընկերակցութեան եւ միասին ժամանակ անցընելու մշակոյթին արտայայտութիւն մը։ Ան կը շեշտէ նաեւ չոքօներուն կարեւոր դերը պասքերու մշակոյթն ու ինքնութիւնը պահպանելու, ինչպէս նաեւ գիւղական ինքնութենէ դէպի քաղաքային ինքնութիւն անցումը դիւրացնելու գործին մէջ։
Հեսս նաեւ կ՚առաջարկէ, թէ չոքօներու համայնքային կազմակերպումը եւ Հռոմէական կաթողիկէ եկեղեցւոյ ազդեցութիւնը՝ եղանակային եւ շաբաթական ճաշատեսակներու ընտրութեան վրայ, կը ներկայացնեն բողոքական անհատապաշտութեան դէմ հակազդեցութիւն մը։ Չոքօներու անդամակցութիւնը կը միաւորէ ընկերային տարբեր խաւերու եւ դասակարգերու պատկանող մարդիկ։ Անոնց մշակութային կարեւորութիւնն այնքան մեծ է Սան Սեպասթիան քաղաքին մէջ, որ քաղաքապետը ամէն տարի պարտաւոր է ճաշել 75 չոքօներէն իւրաքանչիւրին մէջ<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Y3aZaNyvooIC&q=Txoko&pg=PA158|title=Reluctant Modernization: Plebeian Culture and Moral Economy in the Basque Country|last=Hess|first=Andreas|date=18 May 2017|publisher=Peter Lang|isbn=9783039119080|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref>։
Այլ հեղինակներ կը մատնանշեն չոքօներու ծայրայեղ պահպանողականութիւնը՝ յատկապէս կիներու բացառումը եւ աւանդական ճաշատեսակները պահպանելու շեշտադրումը<ref>Guggenheim Magazine, Volume 11. (1997). United States: Guggenheim Museum Publications.</ref>։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references responsive />
== Արտաքին յղումներ ==
* [http://www.gaztelubide.org/ Sociedad Gaztelubide]
* [http://www.sociedadesgastronomicas.com/ Sociedades Gastronomicas]
l9yq1d58isd4sf5h1wtxe8pn3uxa2vb
256283
256282
2026-10-31T10:59:32Z
Betty Kilerjian
83
256283
wikitext
text/x-wiki
[[File:Gaztelubidea_elkartea.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gaztelubidea_elkartea.jpg|մինի|Խոհարարներու հաւաքոյթ մը՝ Կասթելուպիտէ չոքօյին առջեւ, Թամպոռատա-ի ընթացքին։]]
'''Չոքօ''' ([[Պասքերէն|պասքերու]] արտասանութեամբ՝ [ˈtʃoko]) սովորաբար [[Պասքերու Երկիր|պասքերուն]] յատուկ, փակ խոհարարական ընկերակցութեան տեսակ մըն է, ուր տղամարդիկ կը հաւաքուին՝ միասին ճաշեր պատրաստելու, խոհարարական նոր եղանակներ փորձարկելու, ուտելու եւ ընկերակցելու համար։ Կը կարծուի, թէ այսպիսի ընկերակցութիւններու թիւը 1000-էն աւելի է։ Օրինակ՝ Սպանիոյ Կերնիքա քաղաքը, որ ունի շուրջ 15,000 բնակիչ, ունի ինը չոքօ՝ ընդհանուր առմամբ մօտ 700 անդամներով<ref name="Plaza">Plaza, Joseba ''Txoko'' in Wandler, R. (ed) ''[https://www.perlentaucher.de/buch/reiner-wandler/euskadi.html Euskadi]'' Walter Frey 1999 {{ISBN|9783925867385}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=jcUIDAAAQBAJ&q=Txoko&pg=PA59|title=The Basque Country and Navarre: France. Spain|last=Butler|first=Stuart|date=14 April 2016|publisher=Bradt Travel Guides|isbn=9781841624822|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref>։
Չոքօներ կարելի է գտնել ոչ միայն [[Սպանիա|Սպանիոյ]] մէջ, այլեւ գրեթէ բոլոր այն քաղաքներուն մէջ, ուր պասքերու զգալի թիւ մը կ՚ապրի<ref>{{Cite book|title=Knowledge and Institutions|last1=Hess|first1=Andreas|year=2018|isbn=978-3-319-75327-0|series=Knowledge and Space|volume=13|pages=91–109|chapter=Gastronomic Societies in the Basque Country|doi=10.1007/978-3-319-75328-7_5|chapter-url=https://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2F978-3-319-75328-7_5.pdf}}</ref>։
== Անունը ==
Չոքօ (Txoko) բառը, որ զոքօ (zoko) բառին փաղաքշական փոքրացուցիչ ձեւն է<ref name="Trask">Trask, Larry ''The History of Basque'' Routledge 1997</ref>, պասքերու լեզուով բառացիօրէն կը նշանակէ «անկիւնիկ» կամ «հաճելի փոքր անկիւն»։ Որոշ շրջաններու մէջ կը գործածուի նաեւ չոքօ (xoko) տարբերակը։ [[Սպաներէն|Սպաներէնով]] այս ընկերակցութիւնները կը կոչուին sociedades gastronómicas, իսկ [[Ֆրանսերէն|ֆրանսերէնով]]՝ sociétés gastronomiques<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=rcMuCwAAQBAJ&q=Txoko&pg=PT140|title=Lonely Planet Pocket Bilbao & San Sebastian|last1=Planet|first1=Lonely|last2=Butler|first2=Stuart|last3=Garwood|first3=Duncan|date=1 December 2015|publisher=Lonely Planet|isbn=9781743609941|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=mNK_W8va9h8C&q=Txoko&pg=PA546|title=A Travel Guide to Basque America: Families, Feasts, and Festivals|last=Zubiri|first=Nancy|date=18 May 2017|publisher=University of Nevada Press|isbn=9780874176322|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=kjKAAAAAMAAJ&q=Txoko|title=Historia de Euskal Etxea-Hogar Vasco de Madrid|last1=Iraurgui|first1=Pablo J. Beltrán de Heredia|last2=Autonómico|first2=País Vasco (Spain) Departamento de Presidencia, Justicia y Desarrollo|date=18 May 2017|publisher=Eusko Jaurlaritzaren Argitalpen Zerbitzu Nagusia = Servicio Central de Publicaciones del Gobierno Vasco|isbn=9788445720103|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=7BF0AwAAQBAJ&q=Txoko&pg=PT145|title=The Language of Food: A Linguist Reads the Menu|last=Jurafsky|first=Dan|date=15 September 2014|publisher=W. W. Norton & Company|isbn=9780393245875|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=M8SgBgAAQBAJ&q=Txoko&pg=PA96|title=Soccer, Culture and Society in Spain: An Ethnography of Basque Fandom|last=Vaczi|first=Mariann|date=11 February 2015|publisher=Routledge|isbn=9781317677307|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=jMzBK_wWRPkC&q=Txoko&pg=PA111|title=Basque Society: Structures, Institutions, and Contemporary Life|last1=Gatti|first1=Gabriel|last2=Irazuzta|first2=Ignacio|last3=Albeniz|first3=Iñaki Martínez de|date=18 May 2017|publisher=University of Nevada Press|isbn=9781877802256|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=A39NFduzcZkC&q=Txoko&pg=PA304|title=The Basque History of the World|last=Kurlansky|first=Mark|date=5 July 2010|publisher=Bloomsbury Publishing USA|isbn=9780802779427|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref>։
== Պատմութիւնը ==
Չոքօներու ծագումը անյայտ է։ Անոնք հաւանաբար սկիզբ առած են Սպանիոյ Պիլպաօ քաղաքին մէջ՝ իբրեւ ընկերային ակումբներ, որոնք թերեւս ներշնչուած էին բրիտանական ակումբներու օրինակով։ Սակայն անոնք առաւել ծանօթ են Սան Սեպասթիան քաղաքին մէջ, ուր առաջին չոքօն կազմուած է 1870 թուականին<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=B1pFbOvxN1wC&q=Txoko&pg=PA491|title=Spain. Ediz. Inglese|last=Simonis|first=Damien|date=18 May 2017|publisher=Lonely Planet|isbn=9781742203799|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref>՝ իբրեւ ընկերներու ոչ պաշտօնական խումբ մը, որ կանոնաւոր կերպով կը հաւաքուէր՝ ուտելու, խմելու, երգելու եւ զրուցելու համար<ref name="Plaza" /><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=teUILweL0mwC&q=Txoko|title=Basque Table: Passionate Home Cooking from Spain's Most Celebrated Cuisine|last1=Barrenechea|first1=Teresa|last2=Goodbody|first2=Mary|date=3 December 2005|publisher=Harvard Common Press|isbn=9781558323278|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=oQpfod-EQDsC&q=Txoko|title=Basque History Of The World|last=Kurlansky|first=Mark|date=11 March 2011|publisher=Knopf Canada|isbn=9780307369789|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref>։
Ֆրանքոյի իշխանութեան տարիներուն չոքօները հետզհետէ աւելի ժողովրդականութիւն ձեռք բերին, որովհետեւ անոնց մէջ արգիլուած էր քաղաքականութեան մասին խօսիլը։ Այսպիսով, անոնք դարձան այն քիչ վայրերէն մէկը, ուր իշխանութիւնները թոյլ կու տային պասքերու լեզուով խօսիլ եւ պասքերու երգեր երգել<ref name="Plaza" />։ Չոքօներուն մեծամասնութիւնը կը գտնուի Սպանիոյ մէջ, սակայն անոնք հիմնուած են նաեւ աշխարհի զանազան վայրերու մէջ<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=kiUSAQAAIAAJ&q=Txoko|title=Basque culture: anthropological perspectives|last1=Douglass|first1=William A.|last2=Zulaika|first2=Joseba|date=18 May 2017|publisher=Center for Basque Studies, University of Nevada, Reno|isbn=9781877802652|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref>։
== Կազմակերպումը ==
[[File:Vitoria_-_Sociedad_Celedón_01.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Vitoria_-_Sociedad_Celed%C3%B3n_01.jpg|մինի|Սելետոն ընկերակցութիւնը՝ Վիթորիա-Կասթէյսի մէջ գտնուող չոքօ մը<ref name="elcorreo.com">{{cite web|url=http://www.elcorreo.com/san-prudencio/201704/27/familia-fiel-retreta-20170427110744.html|title=Una familia fiel a la Retreta|date=27 April 2017|website=elcorreo.com|accessdate=18 May 2017|author=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.euskadi.eus/gobierno-vasco/contenidos/asociacion/asrpa00148/es_def/index.shtml|title=SOCIEDAD CELEDON - Gobierno Vasco|date=20 October 2011|website=euskadi.eus|accessdate=18 May 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://spain-streets.openalfa.com/streets/dantzari-plaza-adurtza|title=Dantzari plaza, Vitoria-Gasteiz (Adurtza)|date=|website=spain-streets.openalfa.com|accessdate=18 May 2017|author=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.activityspain.es/resultados2.php?a=168&prov=alava&pob=vitoria+-+gasteiz&n=10&orden=&pag=3|title=ASOCIACIONES SOCIOCULTURALES EN VITORIA - GASTEIZ - ALAVA|date=|website=activityspain.es|accessdate=18 May 2017|author=}}</ref>]]
Սովորաբար չոքօ մը կը հիմնուի ընկերներու խումբի մը կողմէ, որ միասին յարմար տարածք մը կը գնէ կամ կը վարձէ եւ կը մշակէ կանոնադրութիւն մը՝ անդամակցութեան, վարչական կառավարման եւ այլ հարցերու վերաբերեալ։ Կանոնադրութիւնը սովորաբար կ՚արգիլէ չոքօյին մէջ քաղաքականութեան մասին խօսիլը եւ կը սահմանափակէ կիներու մասնակցութիւնը։ Երբեմն, թէեւ հազուադէպ, կիներուն մուտքը ամբողջովին կ՚արգիլուի, իսկ աւելի սովորաբար անոնց թոյլ կը տրուի մուտք գործել՝ ուտելու, խմելու եւ ընկերակցելու համար, սակայն ոչ՝ խոհարարութեամբ զբաղելու։ Ժամանակակից չոքօները, ուր կը գործածուին թարմ բաղադրիչներ եւ ճաշերը կը պատրաստուին զերոյէն, կը ներկայացնեն դանդաղ սնունդի (slow food) շարժումը<ref>{{Cite web|url=https://academicminute.org/2018/07/marcela-garces-siena-college-the-txoko-as-a-model-for-the-slow-food-movement/|title=Marcela Garces, Siena College – the Txoko as a Model for the Slow Food Movement|date=24 July 2018}}</ref>։
Քանի որ չոքօ մը սովորաբար կրնայ ունենալ մինչեւ 80 անդամ, սակայն իր տարածքը կրնայ աւելի փոքր թիւ մը տեղաւորել, անդամները առանձին կամ փոքր խումբերով կը հաւաքուին՝ բաղադրիչները ձեռք բերելու եւ իրենց, իրենց ընտանիքներուն կամ հիւրերուն համար ճաշ պատրաստելու։ Տարին քանի մը անգամ չոքօյի բոլոր անդամները կը հրաւիրուին միասին հաւաքուելու<ref name="Plaza" />։
== Ազդեցութիւնը ==
Հեսս, թէեւ չոքօն կը նկարագրէ իբրեւ ընկերային կեանքի առօրեայ ծանրաբեռնուածութենէն փախուստ մը ապահովող վայր, որուն կարողութիւնը՝ ամբողջ հասարակութեան օգտակար ըլլալու առումով, հետեւաբար սահմանափակ է, սակայն զայն կը նկատէ ընկերակցութեան եւ միասին ժամանակ անցընելու մշակոյթին արտայայտութիւն մը։ Ան կը շեշտէ նաեւ չոքօներուն կարեւոր դերը պասքերու մշակոյթն ու ինքնութիւնը պահպանելու, ինչպէս նաեւ գիւղական ինքնութենէ դէպի քաղաքային ինքնութիւն անցումը դիւրացնելու գործին մէջ։
Հեսս նաեւ կ՚առաջարկէ, թէ չոքօներու համայնքային կազմակերպումը եւ Հռոմէական կաթողիկէ եկեղեցւոյ ազդեցութիւնը՝ եղանակային եւ շաբաթական ճաշատեսակներու ընտրութեան վրայ, կը ներկայացնեն բողոքական անհատապաշտութեան դէմ հակազդեցութիւն մը։ Չոքօներու անդամակցութիւնը կը միաւորէ ընկերային տարբեր խաւերու եւ դասակարգերու պատկանող մարդիկ։ Անոնց մշակութային կարեւորութիւնն այնքան մեծ է Սան Սեպասթիան քաղաքին մէջ, որ քաղաքապետը ամէն տարի պարտաւոր է ճաշել 75 չոքօներէն իւրաքանչիւրին մէջ<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Y3aZaNyvooIC&q=Txoko&pg=PA158|title=Reluctant Modernization: Plebeian Culture and Moral Economy in the Basque Country|last=Hess|first=Andreas|date=18 May 2017|publisher=Peter Lang|isbn=9783039119080|accessdate=18 May 2017|via=Google Books}}</ref>։
Այլ հեղինակներ կը մատնանշեն չոքօներու ծայրայեղ պահպանողականութիւնը՝ յատկապէս կիներու բացառումը եւ աւանդական ճաշատեսակները պահպանելու շեշտադրումը<ref>Guggenheim Magazine, Volume 11. (1997). United States: Guggenheim Museum Publications.</ref>։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references responsive />
== Արտաքին յղումներ ==
* [http://www.gaztelubide.org/ Sociedad Gaztelubide]
* [http://www.sociedadesgastronomicas.com/ Sociedades Gastronomicas]
[[Ստորոգութիւն:Պասքերու երկիր]]
[[Ստորոգութիւն:Պասքեան խորանոց]]
[[Ստորոգութիւն:Պասքեան մշակոյթ]]
[[Ստորոգութիւն:Խոհարարական ընկերակցութիւններ]]
bjth707ls6dydso1sts3qpia8o1eopj
Լոփէ տէ Ակիռէ
0
33628
256285
2026-10-31T11:15:10Z
Betty Kilerjian
83
#WALxEWKE
256285
wikitext
text/x-wiki
'''Լոփէ տէ Ակիռէ''' ({{ԱԾ}}) պասք ծագումով սպանացի նուաճող մըն էր<ref name="RamirezYbarra-Frausto2012">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Wmu-iHLqWMMC&pg=PT157|title=Resisting Categories: Latin American and/or Latino?|author1=Mari Carmen Ramirez|author2=Tomas Ybarra-Frausto|author3=Hector Olea|date=24 April 2012|publisher=Yale University Press|isbn=978-0-300-18715-1|page=157}}</ref>, որ գործունէութիւն ծաւալած է Հարաւային [[Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ|Ամերիկայի]] մէջ։ Էլ Լոքօ («Խենթը») մականունով ճանչցուած՝ ինքզինք կը կոչէր «Աստուծոյ բարկութիւն»<ref name="Nicholl1997">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=1fHrQDPShngC&pg=PA27|title=The Creature in the Map: A Journey to El Dorado|author=Charles Nicholl|date=23 June 1997|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-58025-8|page=27}}</ref>։ Ակիռէ յայտնի է առաւելաբար Ամազոն գետով կատարած իր վերջին արշաւանքով, որուն նպատակն էր գտնել Էլ Տորատոյի՝ առասպելական ոսկի թագաւորութիւնը, եւ Օմակուան։
[[1561 թուական|1561]] թուականին Ակիռէ ապստամբութիւն մը գլխաւորեց արշաւախումբի հրամանատար Փետրօ տէ Ուրսուայի դէմ եւ յայտարարեց, թէ մտադիր է վերադառնալ Փերու եւ տապալել [[Սպանիա|Սպանիոյ]] գաղութային կառավարութիւնը։ Ան նամակ մը պատրաստեց՝ որուն մէջ կը հակառակէր Քասթիլիայի միապետին՝ Սպանիոյ թագաւոր Փիլիպպոս Բ.-ին, հրաժարելով Սպանիոյ հանդէպ իր հպատակութենէն եւ պատերազմ յայտարարելով Հապսպուրկեան միապետին դէմ։ Ակիռէի արշաւանքը վերջ գտաւ իր իսկ մարդոց ձեռքով անոր սպանութեամբ, երբ անոնք բախեցան թագաւորական զօրքերուն՝ ներկայիս Վենեզուելայի տարածքին։ Այդ ժամանակէն ի վեր պատմաբանները զինք նկատած են դաժանութեան եւ դաւաճանութեան խորհրդանիշ մը՝ գաղութային Սպանական Ամերիկայի վաղ շրջանի պատմութեան մէջ<ref>"Lope de Aguirre". (2010). He was subsequently transformed into a symbol of resistance against Spanish rule in Latin America under Simon Bolivar. In ''[[Encyclopædia Britannica]]''. Retrieved 8 October 2010, from Encyclopædia Britannica Online: http://www.britannica.com/EBchecked/topic/9899/Lope-de-Aguirre</ref><ref name="Lewis2003">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=CJfqbKUsVq8C&pg=PA7|title=The Miraculous Lie: Lope de Aguirre and the Search for El Dorado in the Latin American Historical Novel|author=Bart L. Lewis|publisher=Lexington Books|year=2003|isbn=978-0-7391-0787-4|pages=7–8}}</ref>։ Ան նաեւ դարձած է հակահերոս մը գրականութեան, շարժապատկերի եւ արուեստի այլ բնագաւառներու մէջ<ref>{{cite book|title=Los límites del océano: estudios filológicos de crónica y épica en el nuevo mundo|author=Thomas Gómez|publisher=Centro para la Edición de los Clásicos Españoles|year=2009|isbn=978-84-936665-2-1|editor=Guillermo Serés, Mercedes Serna Arnáiz|pages=65–74|chapter=Génesis de un antihéroe: Lope de Aguirre entre crónicas, literatura, cine y otras artes}}</ref>։
== Սպանիոյ մէջ ==
Ակիռէ ծնած է շուրջ 1510 թուականին՝ Արաօց հովիտին մէջ, որ կը պատկանի Օնաթի քաղաքին եւ կը գտնուի Կիպուսքոա նահանգին մէջ՝ Արանձացուի մօտ, կամ՝ Արամայօյի մէջ։ Երկու վայրերն ալ կը գտնուին Հիւսիսային Սպանիոյ Հարաւային Պասքերու երկրամասին մէջ<ref name="Pastor2004">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=eiqFIaY0LpEC&pg=PA49|title=Possible Paradises: Basque Emigration to Latin America|author=[[José Manuel Azcona Pastor]]|publisher=University of Nevada Press|year=2004|isbn=978-0-87417-444-1|page=49}}</ref>։ Ան ազնուական ընտանիքի մը զաւակն էր, որ հաւանաբար արքունի դիւանագիրներու ընտանիք մըն էր<ref name="HispanicAmerican1919">{{cite journal|author1=Theodoor de Booy|editor1-last=Robertson|editor1-first=James Alexander|title=Lope de Aguirre|journal=The Hispanic American Historical Review|date=1919|volume=2|page=639|url=https://books.google.com/books?id=8aBoAAAAMAAJ&pg=PA639|publisher=Board of Editors of The Hispanic American Historical Review}}</ref>։
Երբ Էռնանտօ Փիսարօ Փերուէն վերադարձաւ եւ իր հետ բերաւ Ինքաներու գանձերը, Ակիռէ քսան տարեկանէն քիչ մը աւելի էր եւ կ՚ապրէր Սեւիլիա։ Այդ գանձերը ներշնչեցին զինք՝ հետեւելու Փիսարոյի օրինակին։ 1530-ական թուականներու սկիզբը Ակիռէ մեկնեցաւ Ամերիկա՝ փոխարքայ Անթոնիօ տէ Մենտոսայի հովանաւորութեամբ եւ հասաւ Գարթախենա։
== Նոր Աշխարհին մէջ ==
Ակիռէ հաւանաբար զինուորագրուած էր 250 հոգինոց արշաւախումբի մը մէջ, որ ընտրուած էր Ռոտրիկօ Տուրանի հրամանատարութեան տակ ծառայելու համար<ref name="Ramos1958">{{cite journal|author1=Demetrio Ramos|title=Lope de Aguirre en Cartagena de Indias y su primera rebelión|url=http://ciruelo.uninorte.edu.co/pdf/BDC59.pdf|journal=Revista de Indias|date=1958|volume=18|page=519}}</ref>։ Ան Փերու հասած է 1536 կամ 1537 թուականին։ Ակիռէ գործ գտած է Նուէվօ Թոլետոյի մայրաքաղաք Քուսքոյի մէջ՝ հովատակներ վարժեցնելով, եւ նշանակուած է քաղաքին ռեխիտոր (քաղաքային խորհրդական)<ref name="Lewis2003" />։ Իբրեւ նուաճող՝ ան շուտով տխրահռչակ դարձած է իր բռնութեամբ, դաժանութեամբ եւ թագաւորական իշխանութեան դէմ խռովարար գործունէութեամբ<ref name="CortésGodoy2008">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=VWETUXhCJIgC&pg=PA84|title=Rebeldes y aventureros: del Viejo al Nuevo Mundo|author1=Hugo R. Cortés|author2=Eduardo Godoy|author3=Mariela Insúa Cereceda|publisher=Iberoamericana Editorial|year=2008|isbn=978-84-8489-390-5|page=84}}</ref>։
1544 թուականին Ակիռէ Փերուի առաջին փոխարքայ՝ Պլասքօ Նունյես Վելայի կողքին էր։ Վերջինս Սպանիայէն ժամանած էր՝ Նոր Օրէնքները գործադրելու, էնքոմիէնտաները ճնշելու եւ բնիկ ժողովուրդները ստրկութենէն ազատելու հրահանգներով<ref name="Bryant2014">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=3F6CBAAAQBAJ&pg=PA25|title=Rivers of Gold, Lives of Bondage: Governing Through Slavery in Colonial Quito|author=Sherwin K. Bryant|publisher=UNC Press Books|year=2014|isbn=978-1-4696-0772-6|page=25}}</ref><ref name="Simpson1982">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=yulMKeEYmOQC&pg=PA132|title=The Encomienda in New Spain: The Beginning of Spanish Mexico|author=Lesley Byrd Simpson|publisher=University of California Press|year=1982|isbn=978-0-520-04630-6|pages=132–133}}</ref>։ Նուաճողներէն շատեր մերժեցին գործադրել այս օրէնքները, որոնք կ՚արգիլէին իրենց շահագործել հնդկացի բնիկները։ Ակիռէ Մելչոր Վերտուկոյի հետ մասնակցեցաւ փոխարքան ազատելու դաւադրութեան։ Փոխարքան բանտարկուած էր Սան Լորենսօ կղզիին մէջ։ Ակիռէ նաեւ հակադրուեցաւ Կոնսալօ Փիսարոյի՝ փոխարքային եւ Նոր Օրէնքներուն հակառակորդ խմբակցութեան ղեկավարին<ref name="Aguirre2015">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=mLlPCgAAQBAJ&pg=PA44|title=Los grandes conflictos sociales y económicos de nuestra historia: Tomo I|author=Indalecio Liévano Aguirre|date=5 August 2015|publisher=Tercer Mundo Editores|isbn=978-1-5078-2237-1|page=44}}</ref><ref name="Andrien2001">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Hf8dL_hNQ7gC&pg=PA44|title=Andean Worlds: Indigenous History, Culture, and Consciousness Under Spanish Rule, 1532-1825|author=Kenneth J. Andrien|publisher=University of New Mexico Press|year=2001|isbn=978-0-8263-2358-3|page=44}}</ref>։
Անյաջող փորձէն ետք անոնք Լիմայէն փախան դէպի Քախամարքա եւ սկսան մարդոց հաւաքել՝ փոխարքային օգնելու համար։ Միեւնոյն ժամանակ, օիտոր Ալվարեսի օգնութեամբ, փոխարքան փախած էր Թումպէս եւ փոքր զինուորական ուժ մը հաւաքած՝ հաւատալով, թէ ամբողջ երկիրը թագաւորական դրօշին տակ պիտի ապստամբի՝ թագը պաշտպանելու համար։ Փոխարքային դիմադրութիւնը Փիսարոյի եւ անոր տեղակալ Ֆրանսիսքօ տէ Քարվախալի դէմ, որ տխրահռչակ էր «Էլ տեմոնիօ տէ լոս Անտէս» («Անտեան լեռներու դեւը») մականունով, տեւեց երկու տարի, մինչեւ որ ան պարտուեցաւ 1546 թուականի Յունուար 18-ին՝ Անյաքիթոյի ճակատամարտին մէջ<ref name="Aguirre2015" /><ref name="Andrien2001" />։
Ակիռէ եւ Մելչոր Վերտուկօ մեկնած էին Նիքարակուա՝ 33 մարդոց հետ նաւարկելով դէպի Թրուխիլյօ<ref name="Sorondo2010">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=yB3RCea86w4C&pg=PA120|title=Historia oculta de la conquista de América|author=Gabriel Sánchez Sorondo|date=1 January 2010|publisher=Ediciones Nowtilus S.L.|isbn=978-84-9763-601-8|page=120}}</ref><ref name="SilvaSubero1985">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=kjLI-BFH9GoC&pg=PA128|title=Casas muertas: Lope de Aguirre, príncipe de la libertad|author1=Miguel Otero Silva|author2=Efraín Subero|date=1 January 1985|publisher=Fundacion Biblioteca Ayacuch|isbn=978-84-660-0130-4|page=128}}</ref>։ Վերտուկօ Ռոտրիկօ տէ Էսքիվելին եւ Նունյօ տէ Կուսմանը նշանակեց զօրագունդի հրամանատարներ, Ակիռէին՝ փոխգնդապետ, իսկ հոգեւորական Ալոնսօ տէ Էնաոյին տուաւ հաշուապահի պաշտօնը<ref name="Lockhart2013">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=E1hfAgAAQBAJ&pg=PT332|title=The Men of Cajamarca: A Social and Biographical Study of the First Conquerors of Peru|author=James Lockhart|date=18 December 2013|publisher=University of Texas Press|isbn=978-0-292-76117-9|page=332}}</ref>։ Վերջինս հետագային մասնակցեցաւ Փետրօ տէ Ուրսուայի՝ Օմակուա եւ Էլ Տորատօ կատարած արշաւանքին<ref name="Lewis2003 page=32">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=CJfqbKUsVq8C&pg=PA32|title=The Miraculous Lie: Lope de Aguirre and the Search for El Dorado in the Latin American Historical Novel|author=Bart L. Lewis|publisher=Lexington Books|year=2003|isbn=978-0-7391-0787-4|page=32}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=cG8_AQAAMAAJ&pg=PA35|title=Works Issued by the Hakluyt Society|publisher=The Society|year=1861|page=35}}</ref>։ 1551 թուականին Ակիռէ վերադարձաւ Փոթոսի, որ այն ժամանակ տակաւին Փերուի մաս կը կազմէր, իսկ այժմ կը գտնուի Պոլիվիոյ մէջ<ref name="Eufemann-Barria2014">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=pkuRBQAAQBAJ&pg=PA192|title=Orellana, Ursúa y Lope de Aguirre: Sus hazañas novelescas por el río Amazonas (siglo XVI)|author=Elsa Eufemann-Barria|date=16 October 2014|isbn=978-84-940067-1-5|page=192}}</ref>։
Դատաւոր Ֆրանսիսքօ տէ Էսքիվելը ձերբակալեց զայն եւ ամբաստանեց բնիկ ժողովուրդները պաշտպանող օրէնքները խախտելու յանցանքով։ Դատաւորը մերժեց Ակիռէի արդարացումները եւ սպանական ազնուականութեան պատկանելու մասին անոր պնդումները, ապա դատապարտեց զինք հրապարակային մտրակահարութեան<ref name="Eufemann-Barria2014" />։ Իր հպարտութիւնը վիրաւորուած զգալով՝ Ակիռէ սպասեց դատաւորին պաշտօնավարութեան աւարտին՝ իր պատիւը վրէժխնդրութեամբ վերականգնելու համար։ Վախնալով Ակիռէի վրէժխնդրութենէն՝ դատաւորը փախուստի դիմեց եւ շարունակ փոխեց իր բնակավայրը<ref name="Sorondo2010" />։
Ակիռէ հետապնդեց Էսքիվելը մինչեւ Լիմա, Քիթօ, ապա՝ Քուսքօ, սակայն երեք վայրերուն մէջ ալ չկրցաւ գտնել զայն։ Երեք տարի շարունակ ան ոտաբոպիկ հետապնդեց Էսքիվելը, իսկ իր զինուորները հետաքրքրութեամբ կը հետեւէին այդ յամառ հետապնդումին<ref name="Pan-American1922">{{cite book|title=The Pan-American Magazine|author=L.E. Elliot|date=January 1922|publisher=Pan_American Magazine|edition=1|volume=XXXIV|page=10|chapter=Lope de Aguirre, The Traitor: A Tragedy of Exploration in the Americas|chapter-url=https://books.google.com/books?id=xwdBAQAAMAAJ&pg=PA10}}</ref>։ Վերջապէս Ակիռէ զայն գտաւ Քուսքոյի մէջ՝ իր տան գրադարանին մէջ քնացած։ Դատաւորը հագած էր շղթայազրահ մը, զոր միշտ կը կրէր՝ Ակիռէէն վախնալուն պատճառով։ Ակիռէ կամացուկ մօտեցաւ քնացած Էսքիվելին եւ դաշոյնով երկու անգամ հարուածեց զայն։ Երբ զրահը արգելք եղաւ, որ հարուածները հասնին նախկին դատաւորին մարմնին, Ակիռէ դաշոյնով հարուածեց անոր աջ քունքին եւ սպաննեց զայն<ref name="Connell2015">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=EpIwCgAAQBAJ&pg=PT202|title=Aztec Treasure House|author=Evan Connell|date=1 July 2015|publisher=Counterpoint LLC|isbn=978-1-61902-691-9|page=202}}</ref><ref name="Silverberg1996">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=HE11AAAAMAAJ&q=%22a%20house%20near%20the%20cathedral%22|title=The Golden Dream: Seekers of El Dorado|author=Robert Silverberg|publisher=Ohio University Press|year=1996|isbn=9780821411704|page=209}}</ref><ref name="Viola1865">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=eI84AAAAMAAJ&pg=PA554|title=Revista de Buenos Aires: Historia Americana, literatura, derecho y veriedades|author=Miguel Navarro Viola|publisher=Mayo|year=1865|page=554}}</ref>։Իրեն ապաստան տուած եւ զինք թաքցուցած բարեկամներու օգնութեամբ՝ Ակիռէ փախաւ Քուսքոյէն եւ ապաստանեցաւ Ուամանկայի մէջ գտնուող ազգականի մը քով։
1554 թուականին, Էռնանտէս Խիրոնի ապստամբութիւնը ճնշելու կարիք ունենալով, Ալոնսօ տէ Ալվարատօ համաներում ապահովեց Ակիռէի հետ կապ ունեցած բոլոր անձերուն համար եւ զանոնք զինուորագրեց իր բանակին մէջ։ Ակիռէ մասնակցեցաւ Խիրոնի դէմ Չուքուինկուայի ճակատամարտին, ուր երկու հրացանի գնդակով վիրաւորուեցաւ։ Այդ վնասուածքները պատճառ դարձան անբուժելի կաղութեան մը, որուն հետեւանքով իր զինակիցները զինք ընկերակցութենէն դուրս մղեցին<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=MV4RAAAAIAAJ|title=Americas (English Ed.)|publisher=Organization of American States|year=1963|page=31}}</ref>։
== Էլ Տորատոյի որոնումը ==
Ակիռէ իր դուստր Էլվիյրային ընկերակցութեամբ միացաւ Փետրօ տէ Ուրսուայի՝ 1560 թուականին կազմակերպած արշաւախումբին, որ 300 սպանացիներով եւ հարիւրաւոր բնիկներով կ՚ուղղուէր դէպի Մարանյոն եւ Ամազոն գետերը<ref name="PastorCallau2011">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=19ADt-_oYZIC&pg=PA1524|title=Lope de Aguirre y la rebelión de los marañones|author1=Beatriz Pastor|author2=Sergio Callau|date=1 January 2011|publisher=Parkstone International|isbn=978-84-9740-535-5|pages=1524–1525}}</ref>։ Ուրսուայի իրական նպատակն էր հեռացնել Ինքայի կայսրութեան սպանական նուաճումէն մնացած անգործ վեթերան զինուորները, որպէսզի անոնք խռովութիւններ չյարուցեն։ Մէկ տարի ետք Ակիռէ մասնակցեցաւ Ուրսուայի եւ անոր յաջորդին՝ Ֆերնանտօ տէ Կուսմանի տապալման եւ սպանութեան, որուն պաշտօնը ի վերջոյ ինք ստանձնեց<ref name="DouglassBilbao2005">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=8KzfK1QwxDIC&pg=PA84|title=Amerikanuak: Basques in the New World|author1=William A. Douglass|author2=Jon Bilbao|publisher=University of Nevada Press|year=2005|isbn=978-0-87417-625-4|page=84}}</ref><ref name="GonzálezTur1981">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=76qVv67CEPcC&pg=PA132|title=Lope de Aguirre: Crónicas, 1559-1561|author1=Elena Mampel González|author2=Neus Escandell Tur|date=1 January 1981|publisher=Edicions Universitat Barcelona|isbn=978-84-85411-51-1|page=132}}</ref>։ Ան եւ իր մարդիկ հասան Ատլանտեան ովկիանոս՝ հաւանաբար Օրինոքօ գետով։ 1561 թուականի Մարտ 23-ին Ակիռէ 186 սպաներու եւ զինուորներու յորդորեց ստորագրել յայտարարութիւն մը, որով զայն կը ճանչնային իբրեւ «Փերուի, Թիեռա Ֆիրմէի եւ Չիլիի իշխան»<ref name="Sorondo2010 page=124">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=yB3RCea86w4C&pg=PA124|title=Historia oculta de la conquista de América|author=Gabriel Sánchez Sorondo|date=1 January 2010|publisher=Ediciones Nowtilus S.L.|isbn=978-84-9763-601-8|page=124}}</ref>։
1561 թուականին ան գրաւեց Մարկարիթա կղզին եւ ճնշեց իր իշխանութեան դէմ ուղղուած որեւէ ընդդիմութիւն՝ սպաննելով կառավարիչը։ Երբ փորձեց անցնիլ մայրցամաք՝ Փանաման գրաւելու նպատակով, սպանական թագին դէմ իր բացայայտ ապստամբութիւնը վերջ գտաւ։ Ան շրջապատուեցաւ Վենեզուելայի Պարքիսիմեթօ քաղաքին մէջ, ուր սպաննեց իր դուստրը՝ Էլվիյրան, եւ իր կինը՝ ըսելով. «Որովհետեւ մէկը, զոր այդքան սիրած եմ, պէտք չէ գռեհիկ մարդոց կողմէ անկողին տարուի»։ Ի վերջոյ թագաւորական զօրքերը զինք գերի բռնեցին, եւ իր իսկ զինուորներէն մէկը՝ Քուսթոտիօ Էռնանտէսը, գնդակահարելով սպաննեց զայն<ref name="Lewis03p18">Lewis 2003, p. 18</ref><ref name="Echevarría1996">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=8lrcKp81eawC&pg=PA159|title=The Cambridge History of Latin American Literature|author=Roberto Gonzalez Echevarría|date=13 September 1996|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-34069-4|page=159}}</ref>։
Անոր մարմինը գլխատուեցաւ եւ չորս մասի բաժնուեցաւ, իսկ կտորները ղրկուեցան մերձակայ քաղաքները՝ իբրեւ նախազգուշացում։ Ֆրայ Փետրօ Սիմոնի պատմածին համաձայն՝ Ակիռէի գանկը առնուազն քառասուն տարի իր մահէն ետք մնացած էր Վալենսիայի հրապարակին մէջ<ref name="Echevarría1996" />։ Էլ Թոքույոյի մէջ, մահէն ետք տեղի ունեցած բնակութեան դատավարութեան ընթացքին, Ակիռէ յանցաւոր ճանչցուեցաւ մեծափառութեան դէմ յանցագործութեան՝ Lèse-majesté-ի համար։ Մերիտայի եւ Էլ Թոքույոյի մէջ իր քանի մը զինուորներն ալ դատի ենթարկուեցան, յանցաւոր ճանչցուեցան իրենց գործած յանցանքներուն համար եւ մահուան դատապարտուեցան՝ անդամահատման միջոցով։
== Ժողովրդական մշակոյթին մէջ ==
Դարերու ընթացքին Լոփէ տէ Ակիռէի ժառանգութիւնը եղած է վերամեկնաբանութեան կեդրոնական նիւթ մը՝ արտացոլելու համար քաղաքական եւ մշակութային փոփոխուող պայմանները։
Անոր արշաւախումբին անդամներուն կողմէ գրուած առաջին պատմութիւնները զինք կը ներկայացնէին իբրեւ բռնի բռնակալ մը, մինչդեռ աւելի ուշ գաղութային ժամանակաշրջանի պատմագիրները անոր պատմութիւնը կը գործածէին իբրեւ բարոյական նախազգուշացում՝ ապստամբութեան դէմ<ref>{{cite web|url=https://library.search.tulane.edu/discovery/fulldisplay/alma9945515921606326/01TUL_INST:Tulane|title=The Evolution of the Legacy of Lope de Aguirre|last1=Tyler|first1=Austin|website=Tulane University Library|publisher=Tulane University of Louisiana|access-date=6 October 2025}}</ref>։ Տասնիններորդ դարուն Լատինական Ամերիկայի անկախութեան շարժումները եւ պասք ազգայնական գրողները Ակիռէն վերապատկերեցին իբրեւ նախայեղափոխական մը, որ հակադրուած էր թագաւորական իշխանութեան եւ դարձած էր Լատինական Ամերիկայի առաջին յեղափոխականներէն մէկը<ref>{{cite web|url=https://library.search.tulane.edu/discovery/fulldisplay/alma9945515921606326/01TUL_INST:Tulane|title=The Evolution of the Legacy of Lope de Aguirre|last1=Tyler|first1=Austin|website=Tulane University Library|publisher=Tulane University of Louisiana|access-date=6 October 2025}}</ref>։ Քսաներորդ դարու գիտական ուսումնասիրութիւնները սկսան պատմական անձը տարանջատել առասպելէն՝ քննելով, թէ ինչպէս իւրաքանչիւր սերունդ յարմարցուցած էր անոր ժառանգութիւնը իր սեփական նպատակներուն<ref>{{cite web|url=https://library.search.tulane.edu/discovery/fulldisplay/alma9945515921606326/01TUL_INST:Tulane|title=The Evolution of the Legacy of Lope de Aguirre|last1=Tyler|first1=Austin|website=Tulane University Library|publisher=Tulane University of Louisiana|access-date=6 October 2025}}</ref>։
Ակիռէ երեք անգամ ներկայացուած է շարժապատկերի մէջ. Քլաուս Քինսքիի կողմէ՝ այլաբանական Ակիռէ, Աստուծոյ բարկութիւնը (Aguirre, the Wrath of God, 1972) շարժապատկերին մէջ, Օմերօ Անթոնութթիի կողմէ՝ Էլ Տորատօ (El Dorado, 1988) շարժապատկերին մէջ, եւ Էտկար Ռամիրեսի կողմէ՝ Ճանկըլ Քրուզ (Jungle Cruise, 2021) շարժապատկերին մէջ<ref>{{cite web|url=http://www.festival-cannes.com/en/archives/ficheFilm/id/301/year/1988.html|title=Festival de Cannes: El Dorado|work=festival-cannes.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121003083224/http://www.festival-cannes.com/en/archives/ficheFilm/id/301/year/1988.html|archivedate=3 October 2012|accessdate=29 July 2012|url-status=dead}}</ref>։
Ակիռէի ձախողած ճամբորդութիւնը նիւթ դարձած է Ռոպերթ Սաութիի Ուրսուայի արշաւախումբը եւ Ակիռէի յանցանքները (The Expedition of Orsua; and the Crimes of Aguirre, 1821) գիրքին<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Dp44AQAAMAAJ&printsec=frontcover|title=The Expedition of Orsua; and the Crimes of Aguirre|author=[[Robert Southey]]|publisher=Printed [by [[Andrew Spottiswoode|A[ndrew] and R[obert] Spottiswoode]]] for [[Longman|Longman, Hurst, Rees, Orme, and Brown]], Paternoster-Row|year=1821|location=London|oclc=5688838}}</ref>, Ռամոն Խ. Սենտէրի՝ 1968 թուականին հրատարակուած սպաներէն Լոփէ տէ Ակիռէի հասարակածային արկածը (La aventura equinoccial de Lope de Aguirre) վէպին եւ Սթիվըն Մինթայի՝ 1995 թուականին հրատարակուած Ակիռէ. տասնվեցերորդ դարու ճամբորդութեան վերակերտումը Հարաւային Ամերիկայի մէջ (Aguirre: The Re-Creation of a Sixteenth-Century Journey Across South America) գիրքին մէջ, ուր Մինթա կը վերաքալէ արշաւախումբին անցած ուղին։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references responsive />
cey76ltwwllldr76jhcq0v976lgr9a3
256286
256285
2026-10-31T11:16:13Z
Betty Kilerjian
83
256286
wikitext
text/x-wiki
{{Տեղեկաքարտ Անձ}}
'''Լոփէ տէ Ակիռէ''' ({{ԱԾ}}) պասք ծագումով սպանացի նուաճող մըն էր<ref name="RamirezYbarra-Frausto2012">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Wmu-iHLqWMMC&pg=PT157|title=Resisting Categories: Latin American and/or Latino?|author1=Mari Carmen Ramirez|author2=Tomas Ybarra-Frausto|author3=Hector Olea|date=24 April 2012|publisher=Yale University Press|isbn=978-0-300-18715-1|page=157}}</ref>, որ գործունէութիւն ծաւալած է Հարաւային [[Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ|Ամերիկայի]] մէջ։ Էլ Լոքօ («Խենթը») մականունով ճանչցուած՝ ինքզինք կը կոչէր «Աստուծոյ բարկութիւն»<ref name="Nicholl1997">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=1fHrQDPShngC&pg=PA27|title=The Creature in the Map: A Journey to El Dorado|author=Charles Nicholl|date=23 June 1997|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-58025-8|page=27}}</ref>։ Ակիռէ յայտնի է առաւելաբար Ամազոն գետով կատարած իր վերջին արշաւանքով, որուն նպատակն էր գտնել Էլ Տորատոյի՝ առասպելական ոսկի թագաւորութիւնը, եւ Օմակուան։
[[1561 թուական|1561]] թուականին Ակիռէ ապստամբութիւն մը գլխաւորեց արշաւախումբի հրամանատար Փետրօ տէ Ուրսուայի դէմ եւ յայտարարեց, թէ մտադիր է վերադառնալ Փերու եւ տապալել [[Սպանիա|Սպանիոյ]] գաղութային կառավարութիւնը։ Ան նամակ մը պատրաստեց՝ որուն մէջ կը հակառակէր Քասթիլիայի միապետին՝ Սպանիոյ թագաւոր Փիլիպպոս Բ.-ին, հրաժարելով Սպանիոյ հանդէպ իր հպատակութենէն եւ պատերազմ յայտարարելով Հապսպուրկեան միապետին դէմ։ Ակիռէի արշաւանքը վերջ գտաւ իր իսկ մարդոց ձեռքով անոր սպանութեամբ, երբ անոնք բախեցան թագաւորական զօրքերուն՝ ներկայիս Վենեզուելայի տարածքին։ Այդ ժամանակէն ի վեր պատմաբանները զինք նկատած են դաժանութեան եւ դաւաճանութեան խորհրդանիշ մը՝ գաղութային Սպանական Ամերիկայի վաղ շրջանի պատմութեան մէջ<ref>"Lope de Aguirre". (2010). He was subsequently transformed into a symbol of resistance against Spanish rule in Latin America under Simon Bolivar. In ''[[Encyclopædia Britannica]]''. Retrieved 8 October 2010, from Encyclopædia Britannica Online: http://www.britannica.com/EBchecked/topic/9899/Lope-de-Aguirre</ref><ref name="Lewis2003">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=CJfqbKUsVq8C&pg=PA7|title=The Miraculous Lie: Lope de Aguirre and the Search for El Dorado in the Latin American Historical Novel|author=Bart L. Lewis|publisher=Lexington Books|year=2003|isbn=978-0-7391-0787-4|pages=7–8}}</ref>։ Ան նաեւ դարձած է հակահերոս մը գրականութեան, շարժապատկերի եւ արուեստի այլ բնագաւառներու մէջ<ref>{{cite book|title=Los límites del océano: estudios filológicos de crónica y épica en el nuevo mundo|author=Thomas Gómez|publisher=Centro para la Edición de los Clásicos Españoles|year=2009|isbn=978-84-936665-2-1|editor=Guillermo Serés, Mercedes Serna Arnáiz|pages=65–74|chapter=Génesis de un antihéroe: Lope de Aguirre entre crónicas, literatura, cine y otras artes}}</ref>։
== Սպանիոյ մէջ ==
Ակիռէ ծնած է շուրջ 1510 թուականին՝ Արաօց հովիտին մէջ, որ կը պատկանի Օնաթի քաղաքին եւ կը գտնուի Կիպուսքոա նահանգին մէջ՝ Արանձացուի մօտ, կամ՝ Արամայօյի մէջ։ Երկու վայրերն ալ կը գտնուին Հիւսիսային Սպանիոյ Հարաւային Պասքերու երկրամասին մէջ<ref name="Pastor2004">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=eiqFIaY0LpEC&pg=PA49|title=Possible Paradises: Basque Emigration to Latin America|author=[[José Manuel Azcona Pastor]]|publisher=University of Nevada Press|year=2004|isbn=978-0-87417-444-1|page=49}}</ref>։ Ան ազնուական ընտանիքի մը զաւակն էր, որ հաւանաբար արքունի դիւանագիրներու ընտանիք մըն էր<ref name="HispanicAmerican1919">{{cite journal|author1=Theodoor de Booy|editor1-last=Robertson|editor1-first=James Alexander|title=Lope de Aguirre|journal=The Hispanic American Historical Review|date=1919|volume=2|page=639|url=https://books.google.com/books?id=8aBoAAAAMAAJ&pg=PA639|publisher=Board of Editors of The Hispanic American Historical Review}}</ref>։
Երբ Էռնանտօ Փիսարօ Փերուէն վերադարձաւ եւ իր հետ բերաւ Ինքաներու գանձերը, Ակիռէ քսան տարեկանէն քիչ մը աւելի էր եւ կ՚ապրէր Սեւիլիա։ Այդ գանձերը ներշնչեցին զինք՝ հետեւելու Փիսարոյի օրինակին։ 1530-ական թուականներու սկիզբը Ակիռէ մեկնեցաւ Ամերիկա՝ փոխարքայ Անթոնիօ տէ Մենտոսայի հովանաւորութեամբ եւ հասաւ Գարթախենա։
== Նոր Աշխարհին մէջ ==
Ակիռէ հաւանաբար զինուորագրուած էր 250 հոգինոց արշաւախումբի մը մէջ, որ ընտրուած էր Ռոտրիկօ Տուրանի հրամանատարութեան տակ ծառայելու համար<ref name="Ramos1958">{{cite journal|author1=Demetrio Ramos|title=Lope de Aguirre en Cartagena de Indias y su primera rebelión|url=http://ciruelo.uninorte.edu.co/pdf/BDC59.pdf|journal=Revista de Indias|date=1958|volume=18|page=519}}</ref>։ Ան Փերու հասած է 1536 կամ 1537 թուականին։ Ակիռէ գործ գտած է Նուէվօ Թոլետոյի մայրաքաղաք Քուսքոյի մէջ՝ հովատակներ վարժեցնելով, եւ նշանակուած է քաղաքին ռեխիտոր (քաղաքային խորհրդական)<ref name="Lewis2003" />։ Իբրեւ նուաճող՝ ան շուտով տխրահռչակ դարձած է իր բռնութեամբ, դաժանութեամբ եւ թագաւորական իշխանութեան դէմ խռովարար գործունէութեամբ<ref name="CortésGodoy2008">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=VWETUXhCJIgC&pg=PA84|title=Rebeldes y aventureros: del Viejo al Nuevo Mundo|author1=Hugo R. Cortés|author2=Eduardo Godoy|author3=Mariela Insúa Cereceda|publisher=Iberoamericana Editorial|year=2008|isbn=978-84-8489-390-5|page=84}}</ref>։
1544 թուականին Ակիռէ Փերուի առաջին փոխարքայ՝ Պլասքօ Նունյես Վելայի կողքին էր։ Վերջինս Սպանիայէն ժամանած էր՝ Նոր Օրէնքները գործադրելու, էնքոմիէնտաները ճնշելու եւ բնիկ ժողովուրդները ստրկութենէն ազատելու հրահանգներով<ref name="Bryant2014">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=3F6CBAAAQBAJ&pg=PA25|title=Rivers of Gold, Lives of Bondage: Governing Through Slavery in Colonial Quito|author=Sherwin K. Bryant|publisher=UNC Press Books|year=2014|isbn=978-1-4696-0772-6|page=25}}</ref><ref name="Simpson1982">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=yulMKeEYmOQC&pg=PA132|title=The Encomienda in New Spain: The Beginning of Spanish Mexico|author=Lesley Byrd Simpson|publisher=University of California Press|year=1982|isbn=978-0-520-04630-6|pages=132–133}}</ref>։ Նուաճողներէն շատեր մերժեցին գործադրել այս օրէնքները, որոնք կ՚արգիլէին իրենց շահագործել հնդկացի բնիկները։ Ակիռէ Մելչոր Վերտուկոյի հետ մասնակցեցաւ փոխարքան ազատելու դաւադրութեան։ Փոխարքան բանտարկուած էր Սան Լորենսօ կղզիին մէջ։ Ակիռէ նաեւ հակադրուեցաւ Կոնսալօ Փիսարոյի՝ փոխարքային եւ Նոր Օրէնքներուն հակառակորդ խմբակցութեան ղեկավարին<ref name="Aguirre2015">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=mLlPCgAAQBAJ&pg=PA44|title=Los grandes conflictos sociales y económicos de nuestra historia: Tomo I|author=Indalecio Liévano Aguirre|date=5 August 2015|publisher=Tercer Mundo Editores|isbn=978-1-5078-2237-1|page=44}}</ref><ref name="Andrien2001">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Hf8dL_hNQ7gC&pg=PA44|title=Andean Worlds: Indigenous History, Culture, and Consciousness Under Spanish Rule, 1532-1825|author=Kenneth J. Andrien|publisher=University of New Mexico Press|year=2001|isbn=978-0-8263-2358-3|page=44}}</ref>։
Անյաջող փորձէն ետք անոնք Լիմայէն փախան դէպի Քախամարքա եւ սկսան մարդոց հաւաքել՝ փոխարքային օգնելու համար։ Միեւնոյն ժամանակ, օիտոր Ալվարեսի օգնութեամբ, փոխարքան փախած էր Թումպէս եւ փոքր զինուորական ուժ մը հաւաքած՝ հաւատալով, թէ ամբողջ երկիրը թագաւորական դրօշին տակ պիտի ապստամբի՝ թագը պաշտպանելու համար։ Փոխարքային դիմադրութիւնը Փիսարոյի եւ անոր տեղակալ Ֆրանսիսքօ տէ Քարվախալի դէմ, որ տխրահռչակ էր «Էլ տեմոնիօ տէ լոս Անտէս» («Անտեան լեռներու դեւը») մականունով, տեւեց երկու տարի, մինչեւ որ ան պարտուեցաւ 1546 թուականի Յունուար 18-ին՝ Անյաքիթոյի ճակատամարտին մէջ<ref name="Aguirre2015" /><ref name="Andrien2001" />։
Ակիռէ եւ Մելչոր Վերտուկօ մեկնած էին Նիքարակուա՝ 33 մարդոց հետ նաւարկելով դէպի Թրուխիլյօ<ref name="Sorondo2010">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=yB3RCea86w4C&pg=PA120|title=Historia oculta de la conquista de América|author=Gabriel Sánchez Sorondo|date=1 January 2010|publisher=Ediciones Nowtilus S.L.|isbn=978-84-9763-601-8|page=120}}</ref><ref name="SilvaSubero1985">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=kjLI-BFH9GoC&pg=PA128|title=Casas muertas: Lope de Aguirre, príncipe de la libertad|author1=Miguel Otero Silva|author2=Efraín Subero|date=1 January 1985|publisher=Fundacion Biblioteca Ayacuch|isbn=978-84-660-0130-4|page=128}}</ref>։ Վերտուկօ Ռոտրիկօ տէ Էսքիվելին եւ Նունյօ տէ Կուսմանը նշանակեց զօրագունդի հրամանատարներ, Ակիռէին՝ փոխգնդապետ, իսկ հոգեւորական Ալոնսօ տէ Էնաոյին տուաւ հաշուապահի պաշտօնը<ref name="Lockhart2013">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=E1hfAgAAQBAJ&pg=PT332|title=The Men of Cajamarca: A Social and Biographical Study of the First Conquerors of Peru|author=James Lockhart|date=18 December 2013|publisher=University of Texas Press|isbn=978-0-292-76117-9|page=332}}</ref>։ Վերջինս հետագային մասնակցեցաւ Փետրօ տէ Ուրսուայի՝ Օմակուա եւ Էլ Տորատօ կատարած արշաւանքին<ref name="Lewis2003 page=32">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=CJfqbKUsVq8C&pg=PA32|title=The Miraculous Lie: Lope de Aguirre and the Search for El Dorado in the Latin American Historical Novel|author=Bart L. Lewis|publisher=Lexington Books|year=2003|isbn=978-0-7391-0787-4|page=32}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=cG8_AQAAMAAJ&pg=PA35|title=Works Issued by the Hakluyt Society|publisher=The Society|year=1861|page=35}}</ref>։ 1551 թուականին Ակիռէ վերադարձաւ Փոթոսի, որ այն ժամանակ տակաւին Փերուի մաս կը կազմէր, իսկ այժմ կը գտնուի Պոլիվիոյ մէջ<ref name="Eufemann-Barria2014">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=pkuRBQAAQBAJ&pg=PA192|title=Orellana, Ursúa y Lope de Aguirre: Sus hazañas novelescas por el río Amazonas (siglo XVI)|author=Elsa Eufemann-Barria|date=16 October 2014|isbn=978-84-940067-1-5|page=192}}</ref>։
Դատաւոր Ֆրանսիսքօ տէ Էսքիվելը ձերբակալեց զայն եւ ամբաստանեց բնիկ ժողովուրդները պաշտպանող օրէնքները խախտելու յանցանքով։ Դատաւորը մերժեց Ակիռէի արդարացումները եւ սպանական ազնուականութեան պատկանելու մասին անոր պնդումները, ապա դատապարտեց զինք հրապարակային մտրակահարութեան<ref name="Eufemann-Barria2014" />։ Իր հպարտութիւնը վիրաւորուած զգալով՝ Ակիռէ սպասեց դատաւորին պաշտօնավարութեան աւարտին՝ իր պատիւը վրէժխնդրութեամբ վերականգնելու համար։ Վախնալով Ակիռէի վրէժխնդրութենէն՝ դատաւորը փախուստի դիմեց եւ շարունակ փոխեց իր բնակավայրը<ref name="Sorondo2010" />։
Ակիռէ հետապնդեց Էսքիվելը մինչեւ Լիմա, Քիթօ, ապա՝ Քուսքօ, սակայն երեք վայրերուն մէջ ալ չկրցաւ գտնել զայն։ Երեք տարի շարունակ ան ոտաբոպիկ հետապնդեց Էսքիվելը, իսկ իր զինուորները հետաքրքրութեամբ կը հետեւէին այդ յամառ հետապնդումին<ref name="Pan-American1922">{{cite book|title=The Pan-American Magazine|author=L.E. Elliot|date=January 1922|publisher=Pan_American Magazine|edition=1|volume=XXXIV|page=10|chapter=Lope de Aguirre, The Traitor: A Tragedy of Exploration in the Americas|chapter-url=https://books.google.com/books?id=xwdBAQAAMAAJ&pg=PA10}}</ref>։ Վերջապէս Ակիռէ զայն գտաւ Քուսքոյի մէջ՝ իր տան գրադարանին մէջ քնացած։ Դատաւորը հագած էր շղթայազրահ մը, զոր միշտ կը կրէր՝ Ակիռէէն վախնալուն պատճառով։ Ակիռէ կամացուկ մօտեցաւ քնացած Էսքիվելին եւ դաշոյնով երկու անգամ հարուածեց զայն։ Երբ զրահը արգելք եղաւ, որ հարուածները հասնին նախկին դատաւորին մարմնին, Ակիռէ դաշոյնով հարուածեց անոր աջ քունքին եւ սպաննեց զայն<ref name="Connell2015">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=EpIwCgAAQBAJ&pg=PT202|title=Aztec Treasure House|author=Evan Connell|date=1 July 2015|publisher=Counterpoint LLC|isbn=978-1-61902-691-9|page=202}}</ref><ref name="Silverberg1996">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=HE11AAAAMAAJ&q=%22a%20house%20near%20the%20cathedral%22|title=The Golden Dream: Seekers of El Dorado|author=Robert Silverberg|publisher=Ohio University Press|year=1996|isbn=9780821411704|page=209}}</ref><ref name="Viola1865">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=eI84AAAAMAAJ&pg=PA554|title=Revista de Buenos Aires: Historia Americana, literatura, derecho y veriedades|author=Miguel Navarro Viola|publisher=Mayo|year=1865|page=554}}</ref>։Իրեն ապաստան տուած եւ զինք թաքցուցած բարեկամներու օգնութեամբ՝ Ակիռէ փախաւ Քուսքոյէն եւ ապաստանեցաւ Ուամանկայի մէջ գտնուող ազգականի մը քով։
1554 թուականին, Էռնանտէս Խիրոնի ապստամբութիւնը ճնշելու կարիք ունենալով, Ալոնսօ տէ Ալվարատօ համաներում ապահովեց Ակիռէի հետ կապ ունեցած բոլոր անձերուն համար եւ զանոնք զինուորագրեց իր բանակին մէջ։ Ակիռէ մասնակցեցաւ Խիրոնի դէմ Չուքուինկուայի ճակատամարտին, ուր երկու հրացանի գնդակով վիրաւորուեցաւ։ Այդ վնասուածքները պատճառ դարձան անբուժելի կաղութեան մը, որուն հետեւանքով իր զինակիցները զինք ընկերակցութենէն դուրս մղեցին<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=MV4RAAAAIAAJ|title=Americas (English Ed.)|publisher=Organization of American States|year=1963|page=31}}</ref>։
== Էլ Տորատոյի որոնումը ==
Ակիռէ իր դուստր Էլվիյրային ընկերակցութեամբ միացաւ Փետրօ տէ Ուրսուայի՝ 1560 թուականին կազմակերպած արշաւախումբին, որ 300 սպանացիներով եւ հարիւրաւոր բնիկներով կ՚ուղղուէր դէպի Մարանյոն եւ Ամազոն գետերը<ref name="PastorCallau2011">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=19ADt-_oYZIC&pg=PA1524|title=Lope de Aguirre y la rebelión de los marañones|author1=Beatriz Pastor|author2=Sergio Callau|date=1 January 2011|publisher=Parkstone International|isbn=978-84-9740-535-5|pages=1524–1525}}</ref>։ Ուրսուայի իրական նպատակն էր հեռացնել Ինքայի կայսրութեան սպանական նուաճումէն մնացած անգործ վեթերան զինուորները, որպէսզի անոնք խռովութիւններ չյարուցեն։ Մէկ տարի ետք Ակիռէ մասնակցեցաւ Ուրսուայի եւ անոր յաջորդին՝ Ֆերնանտօ տէ Կուսմանի տապալման եւ սպանութեան, որուն պաշտօնը ի վերջոյ ինք ստանձնեց<ref name="DouglassBilbao2005">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=8KzfK1QwxDIC&pg=PA84|title=Amerikanuak: Basques in the New World|author1=William A. Douglass|author2=Jon Bilbao|publisher=University of Nevada Press|year=2005|isbn=978-0-87417-625-4|page=84}}</ref><ref name="GonzálezTur1981">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=76qVv67CEPcC&pg=PA132|title=Lope de Aguirre: Crónicas, 1559-1561|author1=Elena Mampel González|author2=Neus Escandell Tur|date=1 January 1981|publisher=Edicions Universitat Barcelona|isbn=978-84-85411-51-1|page=132}}</ref>։ Ան եւ իր մարդիկ հասան Ատլանտեան ովկիանոս՝ հաւանաբար Օրինոքօ գետով։ 1561 թուականի Մարտ 23-ին Ակիռէ 186 սպաներու եւ զինուորներու յորդորեց ստորագրել յայտարարութիւն մը, որով զայն կը ճանչնային իբրեւ «Փերուի, Թիեռա Ֆիրմէի եւ Չիլիի իշխան»<ref name="Sorondo2010 page=124">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=yB3RCea86w4C&pg=PA124|title=Historia oculta de la conquista de América|author=Gabriel Sánchez Sorondo|date=1 January 2010|publisher=Ediciones Nowtilus S.L.|isbn=978-84-9763-601-8|page=124}}</ref>։
1561 թուականին ան գրաւեց Մարկարիթա կղզին եւ ճնշեց իր իշխանութեան դէմ ուղղուած որեւէ ընդդիմութիւն՝ սպաննելով կառավարիչը։ Երբ փորձեց անցնիլ մայրցամաք՝ Փանաման գրաւելու նպատակով, սպանական թագին դէմ իր բացայայտ ապստամբութիւնը վերջ գտաւ։ Ան շրջապատուեցաւ Վենեզուելայի Պարքիսիմեթօ քաղաքին մէջ, ուր սպաննեց իր դուստրը՝ Էլվիյրան, եւ իր կինը՝ ըսելով. «Որովհետեւ մէկը, զոր այդքան սիրած եմ, պէտք չէ գռեհիկ մարդոց կողմէ անկողին տարուի»։ Ի վերջոյ թագաւորական զօրքերը զինք գերի բռնեցին, եւ իր իսկ զինուորներէն մէկը՝ Քուսթոտիօ Էռնանտէսը, գնդակահարելով սպաննեց զայն<ref name="Lewis03p18">Lewis 2003, p. 18</ref><ref name="Echevarría1996">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=8lrcKp81eawC&pg=PA159|title=The Cambridge History of Latin American Literature|author=Roberto Gonzalez Echevarría|date=13 September 1996|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-34069-4|page=159}}</ref>։
Անոր մարմինը գլխատուեցաւ եւ չորս մասի բաժնուեցաւ, իսկ կտորները ղրկուեցան մերձակայ քաղաքները՝ իբրեւ նախազգուշացում։ Ֆրայ Փետրօ Սիմոնի պատմածին համաձայն՝ Ակիռէի գանկը առնուազն քառասուն տարի իր մահէն ետք մնացած էր Վալենսիայի հրապարակին մէջ<ref name="Echevarría1996" />։ Էլ Թոքույոյի մէջ, մահէն ետք տեղի ունեցած բնակութեան դատավարութեան ընթացքին, Ակիռէ յանցաւոր ճանչցուեցաւ մեծափառութեան դէմ յանցագործութեան՝ Lèse-majesté-ի համար։ Մերիտայի եւ Էլ Թոքույոյի մէջ իր քանի մը զինուորներն ալ դատի ենթարկուեցան, յանցաւոր ճանչցուեցան իրենց գործած յանցանքներուն համար եւ մահուան դատապարտուեցան՝ անդամահատման միջոցով։
== Ժողովրդական մշակոյթին մէջ ==
Դարերու ընթացքին Լոփէ տէ Ակիռէի ժառանգութիւնը եղած է վերամեկնաբանութեան կեդրոնական նիւթ մը՝ արտացոլելու համար քաղաքական եւ մշակութային փոփոխուող պայմանները։
Անոր արշաւախումբին անդամներուն կողմէ գրուած առաջին պատմութիւնները զինք կը ներկայացնէին իբրեւ բռնի բռնակալ մը, մինչդեռ աւելի ուշ գաղութային ժամանակաշրջանի պատմագիրները անոր պատմութիւնը կը գործածէին իբրեւ բարոյական նախազգուշացում՝ ապստամբութեան դէմ<ref>{{cite web|url=https://library.search.tulane.edu/discovery/fulldisplay/alma9945515921606326/01TUL_INST:Tulane|title=The Evolution of the Legacy of Lope de Aguirre|last1=Tyler|first1=Austin|website=Tulane University Library|publisher=Tulane University of Louisiana|access-date=6 October 2025}}</ref>։ Տասնիններորդ դարուն Լատինական Ամերիկայի անկախութեան շարժումները եւ պասք ազգայնական գրողները Ակիռէն վերապատկերեցին իբրեւ նախայեղափոխական մը, որ հակադրուած էր թագաւորական իշխանութեան եւ դարձած էր Լատինական Ամերիկայի առաջին յեղափոխականներէն մէկը<ref>{{cite web|url=https://library.search.tulane.edu/discovery/fulldisplay/alma9945515921606326/01TUL_INST:Tulane|title=The Evolution of the Legacy of Lope de Aguirre|last1=Tyler|first1=Austin|website=Tulane University Library|publisher=Tulane University of Louisiana|access-date=6 October 2025}}</ref>։ Քսաներորդ դարու գիտական ուսումնասիրութիւնները սկսան պատմական անձը տարանջատել առասպելէն՝ քննելով, թէ ինչպէս իւրաքանչիւր սերունդ յարմարցուցած էր անոր ժառանգութիւնը իր սեփական նպատակներուն<ref>{{cite web|url=https://library.search.tulane.edu/discovery/fulldisplay/alma9945515921606326/01TUL_INST:Tulane|title=The Evolution of the Legacy of Lope de Aguirre|last1=Tyler|first1=Austin|website=Tulane University Library|publisher=Tulane University of Louisiana|access-date=6 October 2025}}</ref>։
Ակիռէ երեք անգամ ներկայացուած է շարժապատկերի մէջ. Քլաուս Քինսքիի կողմէ՝ այլաբանական Ակիռէ, Աստուծոյ բարկութիւնը (Aguirre, the Wrath of God, 1972) շարժապատկերին մէջ, Օմերօ Անթոնութթիի կողմէ՝ Էլ Տորատօ (El Dorado, 1988) շարժապատկերին մէջ, եւ Էտկար Ռամիրեսի կողմէ՝ Ճանկըլ Քրուզ (Jungle Cruise, 2021) շարժապատկերին մէջ<ref>{{cite web|url=http://www.festival-cannes.com/en/archives/ficheFilm/id/301/year/1988.html|title=Festival de Cannes: El Dorado|work=festival-cannes.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121003083224/http://www.festival-cannes.com/en/archives/ficheFilm/id/301/year/1988.html|archivedate=3 October 2012|accessdate=29 July 2012|url-status=dead}}</ref>։
Ակիռէի ձախողած ճամբորդութիւնը նիւթ դարձած է Ռոպերթ Սաութիի Ուրսուայի արշաւախումբը եւ Ակիռէի յանցանքները (The Expedition of Orsua; and the Crimes of Aguirre, 1821) գիրքին<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Dp44AQAAMAAJ&printsec=frontcover|title=The Expedition of Orsua; and the Crimes of Aguirre|author=[[Robert Southey]]|publisher=Printed [by [[Andrew Spottiswoode|A[ndrew] and R[obert] Spottiswoode]]] for [[Longman|Longman, Hurst, Rees, Orme, and Brown]], Paternoster-Row|year=1821|location=London|oclc=5688838}}</ref>, Ռամոն Խ. Սենտէրի՝ 1968 թուականին հրատարակուած սպաներէն Լոփէ տէ Ակիռէի հասարակածային արկածը (La aventura equinoccial de Lope de Aguirre) վէպին եւ Սթիվըն Մինթայի՝ 1995 թուականին հրատարակուած Ակիռէ. տասնվեցերորդ դարու ճամբորդութեան վերակերտումը Հարաւային Ամերիկայի մէջ (Aguirre: The Re-Creation of a Sixteenth-Century Journey Across South America) գիրքին մէջ, ուր Մինթա կը վերաքալէ արշաւախումբին անցած ուղին։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references responsive />
m1qeztgxuda3bkix709qv42fkaik8yu
256287
256286
2026-10-31T11:18:05Z
Betty Kilerjian
83
256287
wikitext
text/x-wiki
{{Տեղեկաքարտ Անձ}}
'''Լոփէ տէ Ակիռէ''' ({{ԱԾ}}) պասք ծագումով սպանացի նուաճող մըն էր<ref name="RamirezYbarra-Frausto2012">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Wmu-iHLqWMMC&pg=PT157|title=Resisting Categories: Latin American and/or Latino?|author1=Mari Carmen Ramirez|author2=Tomas Ybarra-Frausto|author3=Hector Olea|date=24 April 2012|publisher=Yale University Press|isbn=978-0-300-18715-1|page=157}}</ref>, որ գործունէութիւն ծաւալած է Հարաւային [[Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ|Ամերիկայի]] մէջ։ Էլ Լոքօ («Խենթը») մականունով ճանչցուած՝ ինքզինք կը կոչէր «Աստուծոյ բարկութիւն»<ref name="Nicholl1997">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=1fHrQDPShngC&pg=PA27|title=The Creature in the Map: A Journey to El Dorado|author=Charles Nicholl|date=23 June 1997|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-58025-8|page=27}}</ref>։ Ակիռէ յայտնի է առաւելաբար Ամազոն գետով կատարած իր վերջին արշաւանքով, որուն նպատակն էր գտնել Էլ Տորատոյի՝ առասպելական ոսկի թագաւորութիւնը, եւ Օմակուան։
[[1561 թուական|1561]] թուականին Ակիռէ ապստամբութիւն մը գլխաւորեց արշաւախումբի հրամանատար Փետրօ տէ Ուրսուայի դէմ եւ յայտարարեց, թէ մտադիր է վերադառնալ Փերու եւ տապալել [[Սպանիա|Սպանիոյ]] գաղութային կառավարութիւնը։ Ան նամակ մը պատրաստեց՝ որուն մէջ կը հակառակէր Քասթիլիայի միապետին՝ Սպանիոյ թագաւոր Փիլիպպոս Բ.-ին, հրաժարելով Սպանիոյ հանդէպ իր հպատակութենէն եւ պատերազմ յայտարարելով Հապսպուրկեան միապետին դէմ։ Ակիռէի արշաւանքը վերջ գտաւ իր իսկ մարդոց ձեռքով անոր սպանութեամբ, երբ անոնք բախեցան թագաւորական զօրքերուն՝ ներկայիս Վենեզուելայի տարածքին։ Այդ ժամանակէն ի վեր պատմաբանները զինք նկատած են դաժանութեան եւ դաւաճանութեան խորհրդանիշ մը՝ գաղութային Սպանական Ամերիկայի վաղ շրջանի պատմութեան մէջ<ref>"Lope de Aguirre". (2010). He was subsequently transformed into a symbol of resistance against Spanish rule in Latin America under Simon Bolivar. In ''[[Encyclopædia Britannica]]''. Retrieved 8 October 2010, from Encyclopædia Britannica Online: http://www.britannica.com/EBchecked/topic/9899/Lope-de-Aguirre</ref><ref name="Lewis2003">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=CJfqbKUsVq8C&pg=PA7|title=The Miraculous Lie: Lope de Aguirre and the Search for El Dorado in the Latin American Historical Novel|author=Bart L. Lewis|publisher=Lexington Books|year=2003|isbn=978-0-7391-0787-4|pages=7–8}}</ref>։ Ան նաեւ դարձած է հակահերոս մը գրականութեան, շարժապատկերի եւ արուեստի այլ բնագաւառներու մէջ<ref>{{cite book|title=Los límites del océano: estudios filológicos de crónica y épica en el nuevo mundo|author=Thomas Gómez|publisher=Centro para la Edición de los Clásicos Españoles|year=2009|isbn=978-84-936665-2-1|editor=Guillermo Serés, Mercedes Serna Arnáiz|pages=65–74|chapter=Génesis de un antihéroe: Lope de Aguirre entre crónicas, literatura, cine y otras artes}}</ref>։
== Սպանիոյ մէջ ==
Ակիռէ ծնած է շուրջ 1510 թուականին՝ Արաօց հովիտին մէջ, որ կը պատկանի Օնաթի քաղաքին եւ կը գտնուի Կիպուսքոա նահանգին մէջ՝ Արանձացուի մօտ, կամ՝ Արամայօյի մէջ։ Երկու վայրերն ալ կը գտնուին Հիւսիսային Սպանիոյ Հարաւային Պասքերու երկրամասին մէջ<ref name="Pastor2004">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=eiqFIaY0LpEC&pg=PA49|title=Possible Paradises: Basque Emigration to Latin America|author=[[José Manuel Azcona Pastor]]|publisher=University of Nevada Press|year=2004|isbn=978-0-87417-444-1|page=49}}</ref>։ Ան ազնուական ընտանիքի մը զաւակն էր, որ հաւանաբար արքունի դիւանագիրներու ընտանիք մըն էր<ref name="HispanicAmerican1919">{{cite journal|author1=Theodoor de Booy|editor1-last=Robertson|editor1-first=James Alexander|title=Lope de Aguirre|journal=The Hispanic American Historical Review|date=1919|volume=2|page=639|url=https://books.google.com/books?id=8aBoAAAAMAAJ&pg=PA639|publisher=Board of Editors of The Hispanic American Historical Review}}</ref>։
Երբ Էռնանտօ Փիսարօ Փերուէն վերադարձաւ եւ իր հետ բերաւ Ինքաներու գանձերը, Ակիռէ քսան տարեկանէն քիչ մը աւելի էր եւ կ՚ապրէր Սեւիլիա։ Այդ գանձերը ներշնչեցին զինք՝ հետեւելու Փիսարոյի օրինակին։ 1530-ական թուականներու սկիզբը Ակիռէ մեկնեցաւ Ամերիկա՝ փոխարքայ Անթոնիօ տէ Մենտոսայի հովանաւորութեամբ եւ հասաւ Գարթախենա։
== Նոր Աշխարհին մէջ ==
Ակիռէ հաւանաբար զինուորագրուած էր 250 հոգինոց արշաւախումբի մը մէջ, որ ընտրուած էր Ռոտրիկօ Տուրանի հրամանատարութեան տակ ծառայելու համար<ref name="Ramos1958">{{cite journal|author1=Demetrio Ramos|title=Lope de Aguirre en Cartagena de Indias y su primera rebelión|url=http://ciruelo.uninorte.edu.co/pdf/BDC59.pdf|journal=Revista de Indias|date=1958|volume=18|page=519}}</ref>։ Ան Փերու հասած է 1536 կամ 1537 թուականին։ Ակիռէ գործ գտած է Նուէվօ Թոլետոյի մայրաքաղաք Քուսքոյի մէջ՝ հովատակներ վարժեցնելով, եւ նշանակուած է քաղաքին ռեխիտոր (քաղաքային խորհրդական)<ref name="Lewis2003" />։ Իբրեւ նուաճող՝ ան շուտով տխրահռչակ դարձած է իր բռնութեամբ, դաժանութեամբ եւ թագաւորական իշխանութեան դէմ խռովարար գործունէութեամբ<ref name="CortésGodoy2008">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=VWETUXhCJIgC&pg=PA84|title=Rebeldes y aventureros: del Viejo al Nuevo Mundo|author1=Hugo R. Cortés|author2=Eduardo Godoy|author3=Mariela Insúa Cereceda|publisher=Iberoamericana Editorial|year=2008|isbn=978-84-8489-390-5|page=84}}</ref>։
1544 թուականին Ակիռէ Փերուի առաջին փոխարքայ՝ Պլասքօ Նունյես Վելայի կողքին էր։ Վերջինս Սպանիայէն ժամանած էր՝ Նոր Օրէնքները գործադրելու, էնքոմիէնտաները ճնշելու եւ բնիկ ժողովուրդները ստրկութենէն ազատելու հրահանգներով<ref name="Bryant2014">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=3F6CBAAAQBAJ&pg=PA25|title=Rivers of Gold, Lives of Bondage: Governing Through Slavery in Colonial Quito|author=Sherwin K. Bryant|publisher=UNC Press Books|year=2014|isbn=978-1-4696-0772-6|page=25}}</ref><ref name="Simpson1982">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=yulMKeEYmOQC&pg=PA132|title=The Encomienda in New Spain: The Beginning of Spanish Mexico|author=Lesley Byrd Simpson|publisher=University of California Press|year=1982|isbn=978-0-520-04630-6|pages=132–133}}</ref>։ Նուաճողներէն շատեր մերժեցին գործադրել այս օրէնքները, որոնք կ՚արգիլէին իրենց շահագործել հնդկացի բնիկները։ Ակիռէ Մելչոր Վերտուկոյի հետ մասնակցեցաւ փոխարքան ազատելու դաւադրութեան։ Փոխարքան բանտարկուած էր Սան Լորենսօ կղզիին մէջ։ Ակիռէ նաեւ հակադրուեցաւ Կոնսալօ Փիսարոյի՝ փոխարքային եւ Նոր Օրէնքներուն հակառակորդ խմբակցութեան ղեկավարին<ref name="Aguirre2015">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=mLlPCgAAQBAJ&pg=PA44|title=Los grandes conflictos sociales y económicos de nuestra historia: Tomo I|author=Indalecio Liévano Aguirre|date=5 August 2015|publisher=Tercer Mundo Editores|isbn=978-1-5078-2237-1|page=44}}</ref><ref name="Andrien2001">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Hf8dL_hNQ7gC&pg=PA44|title=Andean Worlds: Indigenous History, Culture, and Consciousness Under Spanish Rule, 1532-1825|author=Kenneth J. Andrien|publisher=University of New Mexico Press|year=2001|isbn=978-0-8263-2358-3|page=44}}</ref>։
Անյաջող փորձէն ետք անոնք Լիմայէն փախան դէպի Քախամարքա եւ սկսան մարդոց հաւաքել՝ փոխարքային օգնելու համար։ Միեւնոյն ժամանակ, օիտոր Ալվարեսի օգնութեամբ, փոխարքան փախած էր Թումպէս եւ փոքր զինուորական ուժ մը հաւաքած՝ հաւատալով, թէ ամբողջ երկիրը թագաւորական դրօշին տակ պիտի ապստամբի՝ թագը պաշտպանելու համար։ Փոխարքային դիմադրութիւնը Փիսարոյի եւ անոր տեղակալ Ֆրանսիսքօ տէ Քարվախալի դէմ, որ տխրահռչակ էր «Էլ տեմոնիօ տէ լոս Անտէս» («Անտեան լեռներու դեւը») մականունով, տեւեց երկու տարի, մինչեւ որ ան պարտուեցաւ 1546 թուականի Յունուար 18-ին՝ Անյաքիթոյի ճակատամարտին մէջ<ref name="Aguirre2015" /><ref name="Andrien2001" />։
Ակիռէ եւ Մելչոր Վերտուկօ մեկնած էին Նիքարակուա՝ 33 մարդոց հետ նաւարկելով դէպի Թրուխիլյօ<ref name="Sorondo2010">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=yB3RCea86w4C&pg=PA120|title=Historia oculta de la conquista de América|author=Gabriel Sánchez Sorondo|date=1 January 2010|publisher=Ediciones Nowtilus S.L.|isbn=978-84-9763-601-8|page=120}}</ref><ref name="SilvaSubero1985">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=kjLI-BFH9GoC&pg=PA128|title=Casas muertas: Lope de Aguirre, príncipe de la libertad|author1=Miguel Otero Silva|author2=Efraín Subero|date=1 January 1985|publisher=Fundacion Biblioteca Ayacuch|isbn=978-84-660-0130-4|page=128}}</ref>։ Վերտուկօ Ռոտրիկօ տէ Էսքիվելին եւ Նունյօ տէ Կուսմանը նշանակեց զօրագունդի հրամանատարներ, Ակիռէին՝ փոխգնդապետ, իսկ հոգեւորական Ալոնսօ տէ Էնաոյին տուաւ հաշուապահի պաշտօնը<ref name="Lockhart2013">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=E1hfAgAAQBAJ&pg=PT332|title=The Men of Cajamarca: A Social and Biographical Study of the First Conquerors of Peru|author=James Lockhart|date=18 December 2013|publisher=University of Texas Press|isbn=978-0-292-76117-9|page=332}}</ref>։ Վերջինս հետագային մասնակցեցաւ Փետրօ տէ Ուրսուայի՝ Օմակուա եւ Էլ Տորատօ կատարած արշաւանքին<ref name="Lewis2003 page=32">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=CJfqbKUsVq8C&pg=PA32|title=The Miraculous Lie: Lope de Aguirre and the Search for El Dorado in the Latin American Historical Novel|author=Bart L. Lewis|publisher=Lexington Books|year=2003|isbn=978-0-7391-0787-4|page=32}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=cG8_AQAAMAAJ&pg=PA35|title=Works Issued by the Hakluyt Society|publisher=The Society|year=1861|page=35}}</ref>։ 1551 թուականին Ակիռէ վերադարձաւ Փոթոսի, որ այն ժամանակ տակաւին Փերուի մաս կը կազմէր, իսկ այժմ կը գտնուի Պոլիվիոյ մէջ<ref name="Eufemann-Barria2014">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=pkuRBQAAQBAJ&pg=PA192|title=Orellana, Ursúa y Lope de Aguirre: Sus hazañas novelescas por el río Amazonas (siglo XVI)|author=Elsa Eufemann-Barria|date=16 October 2014|isbn=978-84-940067-1-5|page=192}}</ref>։
Դատաւոր Ֆրանսիսքօ տէ Էսքիվելը ձերբակալեց զայն եւ ամբաստանեց բնիկ ժողովուրդները պաշտպանող օրէնքները խախտելու յանցանքով։ Դատաւորը մերժեց Ակիռէի արդարացումները եւ սպանական ազնուականութեան պատկանելու մասին անոր պնդումները, ապա դատապարտեց զինք հրապարակային մտրակահարութեան<ref name="Eufemann-Barria2014" />։ Իր հպարտութիւնը վիրաւորուած զգալով՝ Ակիռէ սպասեց դատաւորին պաշտօնավարութեան աւարտին՝ իր պատիւը վրէժխնդրութեամբ վերականգնելու համար։ Վախնալով Ակիռէի վրէժխնդրութենէն՝ դատաւորը փախուստի դիմեց եւ շարունակ փոխեց իր բնակավայրը<ref name="Sorondo2010" />։
Ակիռէ հետապնդեց Էսքիվելը մինչեւ Լիմա, Քիթօ, ապա՝ Քուսքօ, սակայն երեք վայրերուն մէջ ալ չկրցաւ գտնել զայն։ Երեք տարի շարունակ ան ոտաբոպիկ հետապնդեց Էսքիվելը, իսկ իր զինուորները հետաքրքրութեամբ կը հետեւէին այդ յամառ հետապնդումին<ref name="Pan-American1922">{{cite book|title=The Pan-American Magazine|author=L.E. Elliot|date=January 1922|publisher=Pan_American Magazine|edition=1|volume=XXXIV|page=10|chapter=Lope de Aguirre, The Traitor: A Tragedy of Exploration in the Americas|chapter-url=https://books.google.com/books?id=xwdBAQAAMAAJ&pg=PA10}}</ref>։ Վերջապէս Ակիռէ զայն գտաւ Քուսքոյի մէջ՝ իր տան գրադարանին մէջ քնացած։ Դատաւորը հագած էր շղթայազրահ մը, զոր միշտ կը կրէր՝ Ակիռէէն վախնալուն պատճառով։ Ակիռէ կամացուկ մօտեցաւ քնացած Էսքիվելին եւ դաշոյնով երկու անգամ հարուածեց զայն։ Երբ զրահը արգելք եղաւ, որ հարուածները հասնին նախկին դատաւորին մարմնին, Ակիռէ դաշոյնով հարուածեց անոր աջ քունքին եւ սպաննեց զայն<ref name="Connell2015">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=EpIwCgAAQBAJ&pg=PT202|title=Aztec Treasure House|author=Evan Connell|date=1 July 2015|publisher=Counterpoint LLC|isbn=978-1-61902-691-9|page=202}}</ref><ref name="Silverberg1996">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=HE11AAAAMAAJ&q=%22a%20house%20near%20the%20cathedral%22|title=The Golden Dream: Seekers of El Dorado|author=Robert Silverberg|publisher=Ohio University Press|year=1996|isbn=9780821411704|page=209}}</ref><ref name="Viola1865">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=eI84AAAAMAAJ&pg=PA554|title=Revista de Buenos Aires: Historia Americana, literatura, derecho y veriedades|author=Miguel Navarro Viola|publisher=Mayo|year=1865|page=554}}</ref>։Իրեն ապաստան տուած եւ զինք թաքցուցած բարեկամներու օգնութեամբ՝ Ակիռէ փախաւ Քուսքոյէն եւ ապաստանեցաւ Ուամանկայի մէջ գտնուող ազգականի մը քով։
1554 թուականին, Էռնանտէս Խիրոնի ապստամբութիւնը ճնշելու կարիք ունենալով, Ալոնսօ տէ Ալվարատօ համաներում ապահովեց Ակիռէի հետ կապ ունեցած բոլոր անձերուն համար եւ զանոնք զինուորագրեց իր բանակին մէջ։ Ակիռէ մասնակցեցաւ Խիրոնի դէմ Չուքուինկուայի ճակատամարտին, ուր երկու հրացանի գնդակով վիրաւորուեցաւ։ Այդ վնասուածքները պատճառ դարձան անբուժելի կաղութեան մը, որուն հետեւանքով իր զինակիցները զինք ընկերակցութենէն դուրս մղեցին<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=MV4RAAAAIAAJ|title=Americas (English Ed.)|publisher=Organization of American States|year=1963|page=31}}</ref>։
== Էլ Տորատոյի որոնումը ==
Ակիռէ իր դուստր Էլվիյրային ընկերակցութեամբ միացաւ Փետրօ տէ Ուրսուայի՝ 1560 թուականին կազմակերպած արշաւախումբին, որ 300 սպանացիներով եւ հարիւրաւոր բնիկներով կ՚ուղղուէր դէպի Մարանյոն եւ Ամազոն գետերը<ref name="PastorCallau2011">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=19ADt-_oYZIC&pg=PA1524|title=Lope de Aguirre y la rebelión de los marañones|author1=Beatriz Pastor|author2=Sergio Callau|date=1 January 2011|publisher=Parkstone International|isbn=978-84-9740-535-5|pages=1524–1525}}</ref>։ Ուրսուայի իրական նպատակն էր հեռացնել Ինքայի կայսրութեան սպանական նուաճումէն մնացած անգործ վեթերան զինուորները, որպէսզի անոնք խռովութիւններ չյարուցեն։ Մէկ տարի ետք Ակիռէ մասնակցեցաւ Ուրսուայի եւ անոր յաջորդին՝ Ֆերնանտօ տէ Կուսմանի տապալման եւ սպանութեան, որուն պաշտօնը ի վերջոյ ինք ստանձնեց<ref name="DouglassBilbao2005">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=8KzfK1QwxDIC&pg=PA84|title=Amerikanuak: Basques in the New World|author1=William A. Douglass|author2=Jon Bilbao|publisher=University of Nevada Press|year=2005|isbn=978-0-87417-625-4|page=84}}</ref><ref name="GonzálezTur1981">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=76qVv67CEPcC&pg=PA132|title=Lope de Aguirre: Crónicas, 1559-1561|author1=Elena Mampel González|author2=Neus Escandell Tur|date=1 January 1981|publisher=Edicions Universitat Barcelona|isbn=978-84-85411-51-1|page=132}}</ref>։ Ան եւ իր մարդիկ հասան Ատլանտեան ովկիանոս՝ հաւանաբար Օրինոքօ գետով։ 1561 թուականի Մարտ 23-ին Ակիռէ 186 սպաներու եւ զինուորներու յորդորեց ստորագրել յայտարարութիւն մը, որով զայն կը ճանչնային իբրեւ «Փերուի, Թիեռա Ֆիրմէի եւ Չիլիի իշխան»<ref name="Sorondo2010 page=124">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=yB3RCea86w4C&pg=PA124|title=Historia oculta de la conquista de América|author=Gabriel Sánchez Sorondo|date=1 January 2010|publisher=Ediciones Nowtilus S.L.|isbn=978-84-9763-601-8|page=124}}</ref>։
1561 թուականին ան գրաւեց Մարկարիթա կղզին եւ ճնշեց իր իշխանութեան դէմ ուղղուած որեւէ ընդդիմութիւն՝ սպաննելով կառավարիչը։ Երբ փորձեց անցնիլ մայրցամաք՝ Փանաման գրաւելու նպատակով, սպանական թագին դէմ իր բացայայտ ապստամբութիւնը վերջ գտաւ։ Ան շրջապատուեցաւ Վենեզուելայի Պարքիսիմեթօ քաղաքին մէջ, ուր սպաննեց իր դուստրը՝ Էլվիյրան, եւ իր կինը՝ ըսելով. «Որովհետեւ մէկը, զոր այդքան սիրած եմ, պէտք չէ գռեհիկ մարդոց կողմէ անկողին տարուի»։ Ի վերջոյ թագաւորական զօրքերը զինք գերի բռնեցին, եւ իր իսկ զինուորներէն մէկը՝ Քուսթոտիօ Էռնանտէսը, գնդակահարելով սպաննեց զայն<ref name="Lewis03p18">Lewis 2003, p. 18</ref><ref name="Echevarría1996">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=8lrcKp81eawC&pg=PA159|title=The Cambridge History of Latin American Literature|author=Roberto Gonzalez Echevarría|date=13 September 1996|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-34069-4|page=159}}</ref>։
Անոր մարմինը գլխատուեցաւ եւ չորս մասի բաժնուեցաւ, իսկ կտորները ղրկուեցան մերձակայ քաղաքները՝ իբրեւ նախազգուշացում։ Ֆրայ Փետրօ Սիմոնի պատմածին համաձայն՝ Ակիռէի գանկը առնուազն քառասուն տարի իր մահէն ետք մնացած էր Վալենսիայի հրապարակին մէջ<ref name="Echevarría1996" />։ Էլ Թոքույոյի մէջ, մահէն ետք տեղի ունեցած բնակութեան դատավարութեան ընթացքին, Ակիռէ յանցաւոր ճանչցուեցաւ մեծափառութեան դէմ յանցագործութեան՝ Lèse-majesté-ի համար։ Մերիտայի եւ Էլ Թոքույոյի մէջ իր քանի մը զինուորներն ալ դատի ենթարկուեցան, յանցաւոր ճանչցուեցան իրենց գործած յանցանքներուն համար եւ մահուան դատապարտուեցան՝ անդամահատման միջոցով։
== Ժողովրդական մշակոյթին մէջ ==
Դարերու ընթացքին Լոփէ տէ Ակիռէի ժառանգութիւնը եղած է վերամեկնաբանութեան կեդրոնական նիւթ մը՝ արտացոլելու համար քաղաքական եւ մշակութային փոփոխուող պայմանները։
Անոր արշաւախումբին անդամներուն կողմէ գրուած առաջին պատմութիւնները զինք կը ներկայացնէին իբրեւ բռնի բռնակալ մը, մինչդեռ աւելի ուշ գաղութային ժամանակաշրջանի պատմագիրները անոր պատմութիւնը կը գործածէին իբրեւ բարոյական նախազգուշացում՝ ապստամբութեան դէմ<ref>{{cite web|url=https://library.search.tulane.edu/discovery/fulldisplay/alma9945515921606326/01TUL_INST:Tulane|title=The Evolution of the Legacy of Lope de Aguirre|last1=Tyler|first1=Austin|website=Tulane University Library|publisher=Tulane University of Louisiana|access-date=6 October 2025}}</ref>։ Տասնիններորդ դարուն Լատինական Ամերիկայի անկախութեան շարժումները եւ պասք ազգայնական գրողները Ակիռէն վերապատկերեցին իբրեւ նախայեղափոխական մը, որ հակադրուած էր թագաւորական իշխանութեան եւ դարձած էր Լատինական Ամերիկայի առաջին յեղափոխականներէն մէկը<ref>{{cite web|url=https://library.search.tulane.edu/discovery/fulldisplay/alma9945515921606326/01TUL_INST:Tulane|title=The Evolution of the Legacy of Lope de Aguirre|last1=Tyler|first1=Austin|website=Tulane University Library|publisher=Tulane University of Louisiana|access-date=6 October 2025}}</ref>։ Քսաներորդ դարու գիտական ուսումնասիրութիւնները սկսան պատմական անձը տարանջատել առասպելէն՝ քննելով, թէ ինչպէս իւրաքանչիւր սերունդ յարմարցուցած էր անոր ժառանգութիւնը իր սեփական նպատակներուն<ref>{{cite web|url=https://library.search.tulane.edu/discovery/fulldisplay/alma9945515921606326/01TUL_INST:Tulane|title=The Evolution of the Legacy of Lope de Aguirre|last1=Tyler|first1=Austin|website=Tulane University Library|publisher=Tulane University of Louisiana|access-date=6 October 2025}}</ref>։
Ակիռէ երեք անգամ ներկայացուած է շարժապատկերի մէջ. Քլաուս Քինսքիի կողմէ՝ այլաբանական Ակիռէ, Աստուծոյ բարկութիւնը (Aguirre, the Wrath of God, 1972) շարժապատկերին մէջ, Օմերօ Անթոնութթիի կողմէ՝ Էլ Տորատօ (El Dorado, 1988) շարժապատկերին մէջ, եւ Էտկար Ռամիրեսի կողմէ՝ Ճանկըլ Քրուզ (Jungle Cruise, 2021) շարժապատկերին մէջ<ref>{{cite web|url=http://www.festival-cannes.com/en/archives/ficheFilm/id/301/year/1988.html|title=Festival de Cannes: El Dorado|work=festival-cannes.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121003083224/http://www.festival-cannes.com/en/archives/ficheFilm/id/301/year/1988.html|archivedate=3 October 2012|accessdate=29 July 2012|url-status=dead}}</ref>։
Ակիռէի ձախողած ճամբորդութիւնը նիւթ դարձած է Ռոպերթ Սաութիի Ուրսուայի արշաւախումբը եւ Ակիռէի յանցանքները (The Expedition of Orsua; and the Crimes of Aguirre, 1821) գիրքին<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Dp44AQAAMAAJ&printsec=frontcover|title=The Expedition of Orsua; and the Crimes of Aguirre|author=[[Robert Southey]]|publisher=Printed [by [[Andrew Spottiswoode|A[ndrew] and R[obert] Spottiswoode]]] for [[Longman|Longman, Hurst, Rees, Orme, and Brown]], Paternoster-Row|year=1821|location=London|oclc=5688838}}</ref>, Ռամոն Խ. Սենտէրի՝ 1968 թուականին հրատարակուած սպաներէն Լոփէ տէ Ակիռէի հասարակածային արկածը (La aventura equinoccial de Lope de Aguirre) վէպին եւ Սթիվըն Մինթայի՝ 1995 թուականին հրատարակուած Ակիռէ. տասնվեցերորդ դարու ճամբորդութեան վերակերտումը Հարաւային Ամերիկայի մէջ (Aguirre: The Re-Creation of a Sixteenth-Century Journey Across South America) գիրքին մէջ, ուր Մինթա կը վերաքալէ արշաւախումբին անցած ուղին։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references responsive />
[[Ստորոգութիւն:Պասք նուաճողներ]]
[[Ստորոգութիւն:Սպանացի ծովահէններ]]
[[Ստորոգութիւն:Արական սեռի մարդասպաններ]]
[[Ստորոգութիւն:Սպանացի ապստամբներ]]
556lhmz0o10ep09xypzdl5kgwlu4myi
Էսթեպան Կարիպայ
0
33629
256289
2026-10-31T11:24:24Z
Betty Kilerjian
83
#WALxEWKE
256289
wikitext
text/x-wiki
'''Էսթեպան տէ Կառիպայ ի Սամալոա''' (Esteban de Garibay y Zamalloa), որուն անունը երբեմն կը գրուի նաեւ Չամալոա, սպանացի պասք պատմաբան եւ գրող մըն էր։
== Կենսագրութիւն ==
Կառիպայ ծնած է [[Պասքերու Երկիր|պասքական]] Մոնտրակոն քաղաքին մէջ։ Սկզբնական շրջանին ան պատրաստուած է վանական դառնալու համար, սակայն հետագային ձգած է այդ ուղին եւ ամուսնացած<ref name=":0">{{Cite web|url=https://dbe.rah.es/biografias/10482/esteban-de-garibay-zamalloa|title=Esteban de Garibay Zamalloa|website=[[Real Academia de la Historia]]}}</ref>։ Ան ուսանած է Օնաթիի համալսարանին մէջ, որ հիմնուած էր իր ծնունդէն քանի մը տարի ետք եւ սպանական Պասքերու երկրամասին միակ համալսարանն էր, թէեւ ան զայն չէ աւարտած<ref name=":0" />։
Կառիպայ լայնօրէն շրջագայած է Պիրենեան թերակղզիին մէջ՝ այցելելով Փորթուգալ եւ Անտալուզիա, ինչպէս նաեւ Սպանայի կարեւոր քաղաքները, ինչպիսիք են Սեւիլիան, Թոլետոն եւ Մատրիտը<ref name=":0" />։ Ան ներգրաւուած է եղած այդ շրջաններու քաղաքական կեանքին մէջ եւ, որպէս արդիւնք, կրցած է գրել Սպանիոյ ամբողջական պատմութիւնը՝ սկսելով Արարչագործութենէն եւ հասնելով մինչեւ Ասթուրիոյ թագաւոր Փելայօն<ref name=":0" /><ref name=":2">{{Cite book|title=Princes and Princely Culture 1450–1650|last1=MacDonald|first1=Alasdair A.|last2=Vanderjagt|first2=Arie Johan|last3=Gosman|first3=Martin|year=2005|isbn=978-90-474-0485-9|volume=2|location=Leiden; Boston|pages=266|oclc=951029002}}</ref>։
1570-էն 1572 թուականներուն ան մեկնած է Անթուերպէն՝ Քրիսթոֆ Փլանթինի հրատարակչատունին մէջ իր Compendio historial աշխատութիւնը հրատարակելու համար։ Ան պարտքերու մէջ ինկած է եւ ի վերջոյ սնանկացած՝ Ֆրանսայով վերադառնալով<ref name=":0" />։ 1572 թուականին նաեւ այրիացած է, որմէ ետք նուիրուած է տոհմաբանութեան նիւթերուն։ Երկար ճամբորդութիւններէ ետք Կառիպայ հաստատուած է Թոլետոյի մէջ եւ 1574 թուականին երկրորդ անգամ ամուսնացած է 15 տարեկան ազնուականուհիի մը՝ Լուիսա տէ Մոնթոյայի հետ<ref name=":0" />։
Ազնուականութեան հետ իր ունեցած կապերուն շնորհիւ Կառիպայ 1575 թուականի Ապրիլին ընդունելութիւն մը ստացած է Փիլիպպոս Բ.-ի մօտ, որ հետաքրքրուած էր արքունական տոհմաբանութեան եւ գահաժառանգութեան իրաւունքներու մասին Կառիպայի գրութիւններով։ 1585 թուականէն սկսեալ ան ծառայութիւններ մատուցած է թագաւորական ընտանիքին, իսկ 1592 թուականին պաշտօնապէս նշանակուած է արքունի պատմագիր<ref name=":0" /><ref name=":2" />։ Սակայն ան ամբաստանուած էր իր պաշտօնը միայն իր նախկին գրութիւններուն վստահութիւն ներշնչելու նպատակով օգտագործելու յանցանքով<ref name=":2" />։
1594 թուականին, հաւանաբար կաթուածի հետեւանքով, անոր մտային կարողութիւնները խանգարուած են։ Այդուհանդերձ, իր վերջին պատմագիտական աշխատութիւնը՝ Սպանիոյ կաթողիկէ թագաւորներուն տոհմաբանական պատկերազարդումները, ժամանակին պատրաստ էր հրատարակութեան համար։ Անոր վերջին կտակը հրապարակուած է 1599 թուականի Հոկտեմբեր 17-ին՝ իր մահէն քիչ առաջ։ Կտակին մէջ ան փափաք յայտնած էր թաղուելու իր ծննդավայր Մոնտրակոն քաղաքին մէջ<ref name=":0" />։ Ան նաեւ գրած է Discurso de mi vida («Իմ կեանքիս պատմութիւնը») խորագրով աշխատութիւն մը՝ կա՛մ 1598-ին, կա՛մ 1599-ին<ref name=":0" /><ref>{{Cite journal|last1=Gómez|first1=Antonio Castillo|last2=d'Albis|first2=Cécile|date=2001|title=Entre public et privé: Stratégies de l'écrit dans l'Espagne du Siècle d'Or|url=https://www.jstor.org/stable/27586650|journal=Annales. Histoire, Sciences Sociales|volume=56|issue=4/5|pages=816|doi=10.3406/ahess.2001.279986|jstor=27586650|s2cid=159999773|issn=0395-2649|url-access=subscription}}</ref>։
Կառիպայ մահացած է 1599 թուականին։ Անոր կենսաբանական սերունդներուն մէջ եղած են առաջին ամուսնութենէն ծնած ֆրանսիսքեան հոգեւորական մը եւ երկրորդ ամուսնութենէն ծնած քանի մը զաւակներ<ref name=":0" />։ Վերջիններուս մէջ կային այրին եւ երեք այլ զաւակներ, որոնք Միկէլ տէ Սերվանթէսի հետ կ՚ապրէին, երբ վերջինս 1605 թուականին բանտարկուեցաւ՝ Կասփար տէ Էսփելեթա անունով ազնուականի մը մահուան մասնակցութիւն ունենալու կասկածանքով<ref name=":0" /><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=G4k6AAAAMAAJ&dq=%22Esteban+de+Garibay%22&pg=PA220|title=The Life of Miguel de Cervantes Saavedra: A Biographical Literary, and Historical Study, with a Tentative Bibliography from 1585 to 1892, and an Annotated Appendix on the Canto de Calíope|last=Fitzmaurice-Kelly|first=James|publisher=[[Chapman and Hall]]|year=1892|pages=220}}</ref>։
== Ազդեցութիւնը պասքագիտական ուսումնասիրութիւններուն վրայ ==
Թէեւ Կառիպայի գրութիւնները կը կրէին հակա-բարենորոգչական, ազգային-կաթողիկէ եւ սպանական թագաւորապաշտական ուղղուածութիւններ<ref name=":0" />, ան իր ժամանակի այն քիչ գրողներէն էր, որոնք հետագային նկատուեցան պասք ազգային ինքնութեան վերածնունդի նախակարապետներ<ref>{{Cite journal|last=Milosevich|first=Mira|authorlink=Mira Milosevich|date=2011|title=Los hispanistas y el país vasco|url=https://www.jstor.org/stable/23045796|journal=Cuadernos de Pensamiento Político|issue=32|pages=157–171|jstor=23045796|issn=1696-8441}}</ref>։
Իր քաղաքական կապերուն միջոցով ան փորձած է օգնել Կիպուսքոայի նահանգին՝ վերականգնելու իր նախկին կարգավիճակը իբրեւ «թագաւորութիւն»<ref name=":0" />, սակայն այս փորձը ձախողած է, որովհետեւ անոր չէր աջակցեր Ընդհանուր ժողովներուն կողմէ։ Ան նաեւ հաւաքած է իր հայրենի երկրամասի բանաւոր աւանդութեան երգերն ու առածները<ref name=":0" />։
Իր 1571 թուականի Compendio historial աշխատութեան մէջ ան արձանագրած է այն անունը, զոր իր ժողովուրդը կու տար իր սեփական լեզուին՝ enusquera, որ կը կարծուի, թէ կապ ունի մեր օրերու euskara անուան հետ<ref>“[https://www.sussex.ac.uk/webteam/gateway/file.php?name=lxwp23-08-edb.pdf&site=1#page=186 euskara]” in ''Etymological Dictionary of Basque'' by [[Larry Trask|R. L. Trask]], sussex.ac.uk</ref>։ Նոյն աշխատութեան մէջ ան նաեւ պաշտպանած է հին առասպել մը, ըստ որուն աստուածաշնչեան Թուպալը պասքերու նախահայրն էր։ Ան նաեւ պնդած է, թէ Պասքերու երկրամասին հին սահմանները շատ աւելի ընդարձակ էին, քան այսօրուան սահմանները<ref>{{Cite journal|last=Bernand|first=Carmen|date=2002|title=La boucle de la mélancolie ou l'imaginaire du nationalisme basque: À propos de trois ouvrages de Ion Juaristi|url=https://www.jstor.org/stable/20122938|journal=Études rurales|issue=163/164|pages=136|jstor=20122938|issn=0014-2182}}</ref>։
44ocg1dkfukplost8bye2a8o68i0g85
256290
256289
2026-10-31T11:25:17Z
Betty Kilerjian
83
256290
wikitext
text/x-wiki
'''Էսթեպան տէ Կառիպայ ի Սամալոա''' (Esteban de Garibay y Zamalloa), որուն անունը երբեմն կը գրուի նաեւ Չամալոա, սպանացի պասք պատմաբան եւ գրող մըն էր։
== Կենսագրութիւն ==
Կառիպայ ծնած է [[Պասքերու Երկիր|պասքական]] Մոնտրակոն քաղաքին մէջ։ Սկզբնական շրջանին ան պատրաստուած է վանական դառնալու համար, սակայն հետագային ձգած է այդ ուղին եւ ամուսնացած<ref name=":0">{{Cite web|url=https://dbe.rah.es/biografias/10482/esteban-de-garibay-zamalloa|title=Esteban de Garibay Zamalloa|website=[[Real Academia de la Historia]]}}</ref>։ Ան ուսանած է Օնաթիի համալսարանին մէջ, որ հիմնուած էր իր ծնունդէն քանի մը տարի ետք եւ սպանական Պասքերու երկրամասին միակ համալսարանն էր, թէեւ ան զայն չէ աւարտած<ref name=":0" />։
Կառիպայ լայնօրէն շրջագայած է Պիրենեան թերակղզիին մէջ՝ այցելելով Փորթուգալ եւ Անտալուզիա, ինչպէս նաեւ Սպանայի կարեւոր քաղաքները, ինչպիսիք են Սեւիլիան, Թոլետոն եւ Մատրիտը<ref name=":0" />։ Ան ներգրաւուած է եղած այդ շրջաններու քաղաքական կեանքին մէջ եւ, որպէս արդիւնք, կրցած է գրել Սպանիոյ ամբողջական պատմութիւնը՝ սկսելով Արարչագործութենէն եւ հասնելով մինչեւ Ասթուրիոյ թագաւոր Փելայօն<ref name=":0" /><ref name=":2">{{Cite book|title=Princes and Princely Culture 1450–1650|last1=MacDonald|first1=Alasdair A.|last2=Vanderjagt|first2=Arie Johan|last3=Gosman|first3=Martin|year=2005|isbn=978-90-474-0485-9|volume=2|location=Leiden; Boston|pages=266|oclc=951029002}}</ref>։
1570-էն 1572 թուականներուն ան մեկնած է Անթուերպէն՝ Քրիսթոֆ Փլանթինի հրատարակչատունին մէջ իր Compendio historial աշխատութիւնը հրատարակելու համար։ Ան պարտքերու մէջ ինկած է եւ ի վերջոյ սնանկացած՝ Ֆրանսայով վերադառնալով<ref name=":0" />։ 1572 թուականին նաեւ այրիացած է, որմէ ետք նուիրուած է տոհմաբանութեան նիւթերուն։ Երկար ճամբորդութիւններէ ետք Կառիպայ հաստատուած է Թոլետոյի մէջ եւ 1574 թուականին երկրորդ անգամ ամուսնացած է 15 տարեկան ազնուականուհիի մը՝ Լուիսա տէ Մոնթոյայի հետ<ref name=":0" />։
Ազնուականութեան հետ իր ունեցած կապերուն շնորհիւ Կառիպայ 1575 թուականի Ապրիլին ընդունելութիւն մը ստացած է Փիլիպպոս Բ.-ի մօտ, որ հետաքրքրուած էր արքունական տոհմաբանութեան եւ գահաժառանգութեան իրաւունքներու մասին Կառիպայի գրութիւններով։ 1585 թուականէն սկսեալ ան ծառայութիւններ մատուցած է թագաւորական ընտանիքին, իսկ 1592 թուականին պաշտօնապէս նշանակուած է արքունի պատմագիր<ref name=":0" /><ref name=":2" />։ Սակայն ան ամբաստանուած էր իր պաշտօնը միայն իր նախկին գրութիւններուն վստահութիւն ներշնչելու նպատակով օգտագործելու յանցանքով<ref name=":2" />։
1594 թուականին, հաւանաբար կաթուածի հետեւանքով, անոր մտային կարողութիւնները խանգարուած են։ Այդուհանդերձ, իր վերջին պատմագիտական աշխատութիւնը՝ Սպանիոյ կաթողիկէ թագաւորներուն տոհմաբանական պատկերազարդումները, ժամանակին պատրաստ էր հրատարակութեան համար։ Անոր վերջին կտակը հրապարակուած է 1599 թուականի Հոկտեմբեր 17-ին՝ իր մահէն քիչ առաջ։ Կտակին մէջ ան փափաք յայտնած էր թաղուելու իր ծննդավայր Մոնտրակոն քաղաքին մէջ<ref name=":0" />։ Ան նաեւ գրած է Discurso de mi vida («Իմ կեանքիս պատմութիւնը») խորագրով աշխատութիւն մը՝ կա՛մ 1598-ին, կա՛մ 1599-ին<ref name=":0" /><ref>{{Cite journal|last1=Gómez|first1=Antonio Castillo|last2=d'Albis|first2=Cécile|date=2001|title=Entre public et privé: Stratégies de l'écrit dans l'Espagne du Siècle d'Or|url=https://www.jstor.org/stable/27586650|journal=Annales. Histoire, Sciences Sociales|volume=56|issue=4/5|pages=816|doi=10.3406/ahess.2001.279986|jstor=27586650|s2cid=159999773|issn=0395-2649|url-access=subscription}}</ref>։
Կառիպայ մահացած է 1599 թուականին։ Անոր կենսաբանական սերունդներուն մէջ եղած են առաջին ամուսնութենէն ծնած ֆրանսիսքեան հոգեւորական մը եւ երկրորդ ամուսնութենէն ծնած քանի մը զաւակներ<ref name=":0" />։ Վերջիններուս մէջ կային այրին եւ երեք այլ զաւակներ, որոնք Միկէլ տէ Սերվանթէսի հետ կ՚ապրէին, երբ վերջինս 1605 թուականին բանտարկուեցաւ՝ Կասփար տէ Էսփելեթա անունով ազնուականի մը մահուան մասնակցութիւն ունենալու կասկածանքով<ref name=":0" /><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=G4k6AAAAMAAJ&dq=%22Esteban+de+Garibay%22&pg=PA220|title=The Life of Miguel de Cervantes Saavedra: A Biographical Literary, and Historical Study, with a Tentative Bibliography from 1585 to 1892, and an Annotated Appendix on the Canto de Calíope|last=Fitzmaurice-Kelly|first=James|publisher=[[Chapman and Hall]]|year=1892|pages=220}}</ref>։
== Ազդեցութիւնը պասքագիտական ուսումնասիրութիւններուն վրայ ==
Թէեւ Կառիպայի գրութիւնները կը կրէին հակա-բարենորոգչական, ազգային-կաթողիկէ եւ սպանական թագաւորապաշտական ուղղուածութիւններ<ref name=":0" />, ան իր ժամանակի այն քիչ գրողներէն էր, որոնք հետագային նկատուեցան պասք ազգային ինքնութեան վերածնունդի նախակարապետներ<ref>{{Cite journal|last=Milosevich|first=Mira|authorlink=Mira Milosevich|date=2011|title=Los hispanistas y el país vasco|url=https://www.jstor.org/stable/23045796|journal=Cuadernos de Pensamiento Político|issue=32|pages=157–171|jstor=23045796|issn=1696-8441}}</ref>։
Իր քաղաքական կապերուն միջոցով ան փորձած է օգնել Կիպուսքոայի նահանգին՝ վերականգնելու իր նախկին կարգավիճակը իբրեւ «թագաւորութիւն»<ref name=":0" />, սակայն այս փորձը ձախողած է, որովհետեւ անոր չէր աջակցեր Ընդհանուր ժողովներուն կողմէ։ Ան նաեւ հաւաքած է իր հայրենի երկրամասի բանաւոր աւանդութեան երգերն ու առածները<ref name=":0" />։
Իր 1571 թուականի Compendio historial աշխատութեան մէջ ան արձանագրած է այն անունը, զոր իր ժողովուրդը կու տար իր սեփական լեզուին՝ enusquera, որ կը կարծուի, թէ կապ ունի մեր օրերու euskara անուան հետ<ref>“[https://www.sussex.ac.uk/webteam/gateway/file.php?name=lxwp23-08-edb.pdf&site=1#page=186 euskara]” in ''Etymological Dictionary of Basque'' by [[Larry Trask|R. L. Trask]], sussex.ac.uk</ref>։ Նոյն աշխատութեան մէջ ան նաեւ պաշտպանած է հին առասպել մը, ըստ որուն աստուածաշնչեան Թուպալը պասքերու նախահայրն էր։ Ան նաեւ պնդած է, թէ Պասքերու երկրամասին հին սահմանները շատ աւելի ընդարձակ էին, քան այսօրուան սահմանները<ref>{{Cite journal|last=Bernand|first=Carmen|date=2002|title=La boucle de la mélancolie ou l'imaginaire du nationalisme basque: À propos de trois ouvrages de Ion Juaristi|url=https://www.jstor.org/stable/20122938|journal=Études rurales|issue=163/164|pages=136|jstor=20122938|issn=0014-2182}}</ref>։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
== Արտաքին յղումներ ==
* [http://www.euskonews.com/0036zbk/gaia3601es.html Biography and study of his work.] Euskonews.com
lbxgeula6pppyozr7iyubvor5exwnvb
256291
256290
2026-10-31T11:25:53Z
Betty Kilerjian
83
256291
wikitext
text/x-wiki
{{Տեղեկաքարտ Անձ}}
'''Էսթեպան տէ Կառիպայ ի Սամալոա''' (Esteban de Garibay y Zamalloa), որուն անունը երբեմն կը գրուի նաեւ Չամալոա, սպանացի պասք պատմաբան եւ գրող մըն էր։
== Կենսագրութիւն ==
Կառիպայ ծնած է [[Պասքերու Երկիր|պասքական]] Մոնտրակոն քաղաքին մէջ։ Սկզբնական շրջանին ան պատրաստուած է վանական դառնալու համար, սակայն հետագային ձգած է այդ ուղին եւ ամուսնացած<ref name=":0">{{Cite web|url=https://dbe.rah.es/biografias/10482/esteban-de-garibay-zamalloa|title=Esteban de Garibay Zamalloa|website=[[Real Academia de la Historia]]}}</ref>։ Ան ուսանած է Օնաթիի համալսարանին մէջ, որ հիմնուած էր իր ծնունդէն քանի մը տարի ետք եւ սպանական Պասքերու երկրամասին միակ համալսարանն էր, թէեւ ան զայն չէ աւարտած<ref name=":0" />։
Կառիպայ լայնօրէն շրջագայած է Պիրենեան թերակղզիին մէջ՝ այցելելով Փորթուգալ եւ Անտալուզիա, ինչպէս նաեւ Սպանայի կարեւոր քաղաքները, ինչպիսիք են Սեւիլիան, Թոլետոն եւ Մատրիտը<ref name=":0" />։ Ան ներգրաւուած է եղած այդ շրջաններու քաղաքական կեանքին մէջ եւ, որպէս արդիւնք, կրցած է գրել Սպանիոյ ամբողջական պատմութիւնը՝ սկսելով Արարչագործութենէն եւ հասնելով մինչեւ Ասթուրիոյ թագաւոր Փելայօն<ref name=":0" /><ref name=":2">{{Cite book|title=Princes and Princely Culture 1450–1650|last1=MacDonald|first1=Alasdair A.|last2=Vanderjagt|first2=Arie Johan|last3=Gosman|first3=Martin|year=2005|isbn=978-90-474-0485-9|volume=2|location=Leiden; Boston|pages=266|oclc=951029002}}</ref>։
1570-էն 1572 թուականներուն ան մեկնած է Անթուերպէն՝ Քրիսթոֆ Փլանթինի հրատարակչատունին մէջ իր Compendio historial աշխատութիւնը հրատարակելու համար։ Ան պարտքերու մէջ ինկած է եւ ի վերջոյ սնանկացած՝ Ֆրանսայով վերադառնալով<ref name=":0" />։ 1572 թուականին նաեւ այրիացած է, որմէ ետք նուիրուած է տոհմաբանութեան նիւթերուն։ Երկար ճամբորդութիւններէ ետք Կառիպայ հաստատուած է Թոլետոյի մէջ եւ 1574 թուականին երկրորդ անգամ ամուսնացած է 15 տարեկան ազնուականուհիի մը՝ Լուիսա տէ Մոնթոյայի հետ<ref name=":0" />։
Ազնուականութեան հետ իր ունեցած կապերուն շնորհիւ Կառիպայ 1575 թուականի Ապրիլին ընդունելութիւն մը ստացած է Փիլիպպոս Բ.-ի մօտ, որ հետաքրքրուած էր արքունական տոհմաբանութեան եւ գահաժառանգութեան իրաւունքներու մասին Կառիպայի գրութիւններով։ 1585 թուականէն սկսեալ ան ծառայութիւններ մատուցած է թագաւորական ընտանիքին, իսկ 1592 թուականին պաշտօնապէս նշանակուած է արքունի պատմագիր<ref name=":0" /><ref name=":2" />։ Սակայն ան ամբաստանուած էր իր պաշտօնը միայն իր նախկին գրութիւններուն վստահութիւն ներշնչելու նպատակով օգտագործելու յանցանքով<ref name=":2" />։
1594 թուականին, հաւանաբար կաթուածի հետեւանքով, անոր մտային կարողութիւնները խանգարուած են։ Այդուհանդերձ, իր վերջին պատմագիտական աշխատութիւնը՝ Սպանիոյ կաթողիկէ թագաւորներուն տոհմաբանական պատկերազարդումները, ժամանակին պատրաստ էր հրատարակութեան համար։ Անոր վերջին կտակը հրապարակուած է 1599 թուականի Հոկտեմբեր 17-ին՝ իր մահէն քիչ առաջ։ Կտակին մէջ ան փափաք յայտնած էր թաղուելու իր ծննդավայր Մոնտրակոն քաղաքին մէջ<ref name=":0" />։ Ան նաեւ գրած է Discurso de mi vida («Իմ կեանքիս պատմութիւնը») խորագրով աշխատութիւն մը՝ կա՛մ 1598-ին, կա՛մ 1599-ին<ref name=":0" /><ref>{{Cite journal|last1=Gómez|first1=Antonio Castillo|last2=d'Albis|first2=Cécile|date=2001|title=Entre public et privé: Stratégies de l'écrit dans l'Espagne du Siècle d'Or|url=https://www.jstor.org/stable/27586650|journal=Annales. Histoire, Sciences Sociales|volume=56|issue=4/5|pages=816|doi=10.3406/ahess.2001.279986|jstor=27586650|s2cid=159999773|issn=0395-2649|url-access=subscription}}</ref>։
Կառիպայ մահացած է 1599 թուականին։ Անոր կենսաբանական սերունդներուն մէջ եղած են առաջին ամուսնութենէն ծնած ֆրանսիսքեան հոգեւորական մը եւ երկրորդ ամուսնութենէն ծնած քանի մը զաւակներ<ref name=":0" />։ Վերջիններուս մէջ կային այրին եւ երեք այլ զաւակներ, որոնք Միկէլ տէ Սերվանթէսի հետ կ՚ապրէին, երբ վերջինս 1605 թուականին բանտարկուեցաւ՝ Կասփար տէ Էսփելեթա անունով ազնուականի մը մահուան մասնակցութիւն ունենալու կասկածանքով<ref name=":0" /><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=G4k6AAAAMAAJ&dq=%22Esteban+de+Garibay%22&pg=PA220|title=The Life of Miguel de Cervantes Saavedra: A Biographical Literary, and Historical Study, with a Tentative Bibliography from 1585 to 1892, and an Annotated Appendix on the Canto de Calíope|last=Fitzmaurice-Kelly|first=James|publisher=[[Chapman and Hall]]|year=1892|pages=220}}</ref>։
== Ազդեցութիւնը պասքագիտական ուսումնասիրութիւններուն վրայ ==
Թէեւ Կառիպայի գրութիւնները կը կրէին հակա-բարենորոգչական, ազգային-կաթողիկէ եւ սպանական թագաւորապաշտական ուղղուածութիւններ<ref name=":0" />, ան իր ժամանակի այն քիչ գրողներէն էր, որոնք հետագային նկատուեցան պասք ազգային ինքնութեան վերածնունդի նախակարապետներ<ref>{{Cite journal|last=Milosevich|first=Mira|authorlink=Mira Milosevich|date=2011|title=Los hispanistas y el país vasco|url=https://www.jstor.org/stable/23045796|journal=Cuadernos de Pensamiento Político|issue=32|pages=157–171|jstor=23045796|issn=1696-8441}}</ref>։
Իր քաղաքական կապերուն միջոցով ան փորձած է օգնել Կիպուսքոայի նահանգին՝ վերականգնելու իր նախկին կարգավիճակը իբրեւ «թագաւորութիւն»<ref name=":0" />, սակայն այս փորձը ձախողած է, որովհետեւ անոր չէր աջակցեր Ընդհանուր ժողովներուն կողմէ։ Ան նաեւ հաւաքած է իր հայրենի երկրամասի բանաւոր աւանդութեան երգերն ու առածները<ref name=":0" />։
Իր 1571 թուականի Compendio historial աշխատութեան մէջ ան արձանագրած է այն անունը, զոր իր ժողովուրդը կու տար իր սեփական լեզուին՝ enusquera, որ կը կարծուի, թէ կապ ունի մեր օրերու euskara անուան հետ<ref>“[https://www.sussex.ac.uk/webteam/gateway/file.php?name=lxwp23-08-edb.pdf&site=1#page=186 euskara]” in ''Etymological Dictionary of Basque'' by [[Larry Trask|R. L. Trask]], sussex.ac.uk</ref>։ Նոյն աշխատութեան մէջ ան նաեւ պաշտպանած է հին առասպել մը, ըստ որուն աստուածաշնչեան Թուպալը պասքերու նախահայրն էր։ Ան նաեւ պնդած է, թէ Պասքերու երկրամասին հին սահմանները շատ աւելի ընդարձակ էին, քան այսօրուան սահմանները<ref>{{Cite journal|last=Bernand|first=Carmen|date=2002|title=La boucle de la mélancolie ou l'imaginaire du nationalisme basque: À propos de trois ouvrages de Ion Juaristi|url=https://www.jstor.org/stable/20122938|journal=Études rurales|issue=163/164|pages=136|jstor=20122938|issn=0014-2182}}</ref>։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
== Արտաքին յղումներ ==
* [http://www.euskonews.com/0036zbk/gaia3601es.html Biography and study of his work.] Euskonews.com
gx3ntt57u7r6tcboswykum59w3s9z2t
256292
256291
2026-10-31T11:27:14Z
Betty Kilerjian
83
256292
wikitext
text/x-wiki
{{Տեղեկաքարտ Անձ}}
'''Էսթեպան տէ Կառիպայ ի Սամալոա''' (Esteban de Garibay y Zamalloa), որուն անունը երբեմն կը գրուի նաեւ Չամալոա, սպանացի պասք պատմաբան եւ գրող մըն էր։
== Կենսագրութիւն ==
Կառիպայ ծնած է [[Պասքերու Երկիր|պասքական]] Մոնտրակոն քաղաքին մէջ։ Սկզբնական շրջանին ան պատրաստուած է վանական դառնալու համար, սակայն հետագային ձգած է այդ ուղին եւ ամուսնացած<ref name=":0">{{Cite web|url=https://dbe.rah.es/biografias/10482/esteban-de-garibay-zamalloa|title=Esteban de Garibay Zamalloa|website=[[Real Academia de la Historia]]}}</ref>։ Ան ուսանած է Օնաթիի համալսարանին մէջ, որ հիմնուած էր իր ծնունդէն քանի մը տարի ետք եւ սպանական Պասքերու երկրամասին միակ համալսարանն էր, թէեւ ան զայն չէ աւարտած<ref name=":0" />։
Կառիպայ լայնօրէն շրջագայած է Պիրենեան թերակղզիին մէջ՝ այցելելով Փորթուգալ եւ Անտալուզիա, ինչպէս նաեւ Սպանայի կարեւոր քաղաքները, ինչպիսիք են Սեւիլիան, Թոլետոն եւ Մատրիտը<ref name=":0" />։ Ան ներգրաւուած է եղած այդ շրջաններու քաղաքական կեանքին մէջ եւ, որպէս արդիւնք, կրցած է գրել Սպանիոյ ամբողջական պատմութիւնը՝ սկսելով Արարչագործութենէն եւ հասնելով մինչեւ Ասթուրիոյ թագաւոր Փելայօն<ref name=":0" /><ref name=":2">{{Cite book|title=Princes and Princely Culture 1450–1650|last1=MacDonald|first1=Alasdair A.|last2=Vanderjagt|first2=Arie Johan|last3=Gosman|first3=Martin|year=2005|isbn=978-90-474-0485-9|volume=2|location=Leiden; Boston|pages=266|oclc=951029002}}</ref>։
1570-էն 1572 թուականներուն ան մեկնած է Անթուերպէն՝ Քրիսթոֆ Փլանթինի հրատարակչատունին մէջ իր Compendio historial աշխատութիւնը հրատարակելու համար։ Ան պարտքերու մէջ ինկած է եւ ի վերջոյ սնանկացած՝ Ֆրանսայով վերադառնալով<ref name=":0" />։ 1572 թուականին նաեւ այրիացած է, որմէ ետք նուիրուած է տոհմաբանութեան նիւթերուն։ Երկար ճամբորդութիւններէ ետք Կառիպայ հաստատուած է Թոլետոյի մէջ եւ 1574 թուականին երկրորդ անգամ ամուսնացած է 15 տարեկան ազնուականուհիի մը՝ Լուիսա տէ Մոնթոյայի հետ<ref name=":0" />։
Ազնուականութեան հետ իր ունեցած կապերուն շնորհիւ Կառիպայ 1575 թուականի Ապրիլին ընդունելութիւն մը ստացած է Փիլիպպոս Բ.-ի մօտ, որ հետաքրքրուած էր արքունական տոհմաբանութեան եւ գահաժառանգութեան իրաւունքներու մասին Կառիպայի գրութիւններով։ 1585 թուականէն սկսեալ ան ծառայութիւններ մատուցած է թագաւորական ընտանիքին, իսկ 1592 թուականին պաշտօնապէս նշանակուած է արքունի պատմագիր<ref name=":0" /><ref name=":2" />։ Սակայն ան ամբաստանուած էր իր պաշտօնը միայն իր նախկին գրութիւններուն վստահութիւն ներշնչելու նպատակով օգտագործելու յանցանքով<ref name=":2" />։
1594 թուականին, հաւանաբար կաթուածի հետեւանքով, անոր մտային կարողութիւնները խանգարուած են։ Այդուհանդերձ, իր վերջին պատմագիտական աշխատութիւնը՝ Սպանիոյ կաթողիկէ թագաւորներուն տոհմաբանական պատկերազարդումները, ժամանակին պատրաստ էր հրատարակութեան համար։ Անոր վերջին կտակը հրապարակուած է 1599 թուականի Հոկտեմբեր 17-ին՝ իր մահէն քիչ առաջ։ Կտակին մէջ ան փափաք յայտնած էր թաղուելու իր ծննդավայր Մոնտրակոն քաղաքին մէջ<ref name=":0" />։ Ան նաեւ գրած է Discurso de mi vida («Իմ կեանքիս պատմութիւնը») խորագրով աշխատութիւն մը՝ կա՛մ 1598-ին, կա՛մ 1599-ին<ref name=":0" /><ref>{{Cite journal|last1=Gómez|first1=Antonio Castillo|last2=d'Albis|first2=Cécile|date=2001|title=Entre public et privé: Stratégies de l'écrit dans l'Espagne du Siècle d'Or|url=https://www.jstor.org/stable/27586650|journal=Annales. Histoire, Sciences Sociales|volume=56|issue=4/5|pages=816|doi=10.3406/ahess.2001.279986|jstor=27586650|s2cid=159999773|issn=0395-2649|url-access=subscription}}</ref>։
Կառիպայ մահացած է 1599 թուականին։ Անոր կենսաբանական սերունդներուն մէջ եղած են առաջին ամուսնութենէն ծնած ֆրանսիսքեան հոգեւորական մը եւ երկրորդ ամուսնութենէն ծնած քանի մը զաւակներ<ref name=":0" />։ Վերջիններուս մէջ կային այրին եւ երեք այլ զաւակներ, որոնք Միկէլ տէ Սերվանթէսի հետ կ՚ապրէին, երբ վերջինս 1605 թուականին բանտարկուեցաւ՝ Կասփար տէ Էսփելեթա անունով ազնուականի մը մահուան մասնակցութիւն ունենալու կասկածանքով<ref name=":0" /><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=G4k6AAAAMAAJ&dq=%22Esteban+de+Garibay%22&pg=PA220|title=The Life of Miguel de Cervantes Saavedra: A Biographical Literary, and Historical Study, with a Tentative Bibliography from 1585 to 1892, and an Annotated Appendix on the Canto de Calíope|last=Fitzmaurice-Kelly|first=James|publisher=[[Chapman and Hall]]|year=1892|pages=220}}</ref>։
== Ազդեցութիւնը պասքագիտական ուսումնասիրութիւններուն վրայ ==
Թէեւ Կառիպայի գրութիւնները կը կրէին հակա-բարենորոգչական, ազգային-կաթողիկէ եւ սպանական թագաւորապաշտական ուղղուածութիւններ<ref name=":0" />, ան իր ժամանակի այն քիչ գրողներէն էր, որոնք հետագային նկատուեցան պասք ազգային ինքնութեան վերածնունդի նախակարապետներ<ref>{{Cite journal|last=Milosevich|first=Mira|authorlink=Mira Milosevich|date=2011|title=Los hispanistas y el país vasco|url=https://www.jstor.org/stable/23045796|journal=Cuadernos de Pensamiento Político|issue=32|pages=157–171|jstor=23045796|issn=1696-8441}}</ref>։
Իր քաղաքական կապերուն միջոցով ան փորձած է օգնել Կիպուսքոայի նահանգին՝ վերականգնելու իր նախկին կարգավիճակը իբրեւ «թագաւորութիւն»<ref name=":0" />, սակայն այս փորձը ձախողած է, որովհետեւ անոր չէր աջակցեր Ընդհանուր ժողովներուն կողմէ։ Ան նաեւ հաւաքած է իր հայրենի երկրամասի բանաւոր աւանդութեան երգերն ու առածները<ref name=":0" />։
Իր 1571 թուականի Compendio historial աշխատութեան մէջ ան արձանագրած է այն անունը, զոր իր ժողովուրդը կու տար իր սեփական լեզուին՝ enusquera, որ կը կարծուի, թէ կապ ունի մեր օրերու euskara անուան հետ<ref>“[https://www.sussex.ac.uk/webteam/gateway/file.php?name=lxwp23-08-edb.pdf&site=1#page=186 euskara]” in ''Etymological Dictionary of Basque'' by [[Larry Trask|R. L. Trask]], sussex.ac.uk</ref>։ Նոյն աշխատութեան մէջ ան նաեւ պաշտպանած է հին առասպել մը, ըստ որուն աստուածաշնչեան Թուպալը պասքերու նախահայրն էր։ Ան նաեւ պնդած է, թէ Պասքերու երկրամասին հին սահմանները շատ աւելի ընդարձակ էին, քան այսօրուան սահմանները<ref>{{Cite journal|last=Bernand|first=Carmen|date=2002|title=La boucle de la mélancolie ou l'imaginaire du nationalisme basque: À propos de trois ouvrages de Ion Juaristi|url=https://www.jstor.org/stable/20122938|journal=Études rurales|issue=163/164|pages=136|jstor=20122938|issn=0014-2182}}</ref>։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
== Արտաքին յղումներ ==
* [http://www.euskonews.com/0036zbk/gaia3601es.html Biography and study of his work.] Euskonews.com
[[Ստորոգութիւն:Պասք գրողներ]]
[[Ստորոգութիւն:16-րդ դարի մահեր]]
[[Ստորոգութիւն:Սպանացի պատմաբաններ]]
mt90zn59ue31uvrnsd5axfgygve9vd0
Միկէլ տէ Ունամունօ
0
33630
256295
2026-10-31T11:31:30Z
Betty Kilerjian
83
#WALxEWKE
256295
wikitext
text/x-wiki
'''Միկէլ տէ Ունամունօ''' ({{ԱԾ}}), սպանացի գրող, փիլիսոփայ եւ հասարակական գործիչ։ Ազգութեամբ՝ [[Պասքերու Երկիր|պասք]]։ Կրթութեամբ՝ բանասէր։
== Կենսագրութիւն ==
1891 թուականէն սկսեալ՝ Սալամանքայի համալսարանի փրոֆեսոր, իսկ 1901 թուականէն՝ անոր տնօրէնը։ 1924 թուականին, բռնապետութեան դէմ ուղղուած ելոյթներուն համար, աքսորուած է Քանարեան կղզիներ, ուրկէ փախած է [[Ֆրանսա]] եւ տարագիր մնացած մինչեւ 1930 թուականը։ Հանրապետութեան տարիներուն եղած է Քորթէսի երեսփոխան, իսկ 1932 թուականէն՝ ակադեմիկոս։ Ան արտայայտուած է հանրապետութեան դէմ՝ գտնելով, որ անիկա չի կրնար ապահովել քաղաքացիական խաղաղութիւն եւ ազգային միասնութիւն։ Սակայն արդէն 1936 թուականին դատապարտած է ֆաշիստական խռովութիւնը։ Ֆաշիստական բռնապետութեան հաստատումը խորացուցած է Ունամունոյի հոգեւոր ողբերգութիւնը։ Սալամանքայի համալսարանի տնօրէնի պաշտօնէն հեռացուելէն կարճ ժամանակ ետք ան մահացած է հոգեւոր ամբողջական մեկուսացման վիճակին մէջ։
== Ստեղծագործութիւն ==
Իբրեւ հրապարակախօս՝ Ունամունօ քննադատական դիրքորոշում ունեցած է սպանական պուրժուական-կալուածատիրական հասարակարգին նկատմամբ։ Ան հետաքրքրուած է ընկերվարութեան գաղափարներով (Պաքունին, Լասալ, Մարքս), սակայն հետագային հեռացած է ընկերվարութենէն եւ մշակած փիլիսոփայական ըմբռնում մը, որուն մէջ նախանշուած են անձնապաշտութեան եւ գոյապաշտութեան շարք մը դրոյթներ։ Ունամունոյի փիլիսոփայութեան հիմնական խնդիրը անձնաւորութեան հոգեւոր կեանքն է։ Ան ներմուծած է «հոգեւարք» հասկացութիւնը՝ բանականութեան եւ հաւատքի անհաշտ երկփեղկումէն բխող կեանքի յատուկ ողբերգական ընկալումը («Կեանքի ողբերգական զգացումը...», 1913, «Քրիստոնէութեան հոգեւարքը», 1924)։
Ստեղծագործութիւնը, սէրը, բարեկամութիւնը եւ մայրութիւնը այն յատուկ միջոցներն են, որոնցմով մարդը կը յաղթահարէ գոյութեան սահմանափակութիւնը («Տոն Քիխոթի եւ Սանչոյի կեանքը», 1905, «Ապէլ Սանչէս», 1917 եւ այլն)։ «Աշխարհը պատերազմի ժամանակ» (1897) առաջին վէպէն ետք ան անցած է փորձարարական գեղարուեստական պատմումի («Մառախուղ», 1914)։ Այնուհետեւ վերադարձած է իրապաշտութեան, սակայն «ներքին իրականութիւնը» հակադրած է «արտաքին իրականութեան»՝ ձգտելով արտացոլել միայն առաջինը («Խրատական նորավէպեր», 1920)։
Ունամունոյի բանաստեղծական հարուստ ժառանգութիւնը աչքի կ՚իյնայ իր մարդասիրական լայն թեմատիկայով, դասական պարզութեամբ, սպանական չափածոյին կատարեալ տիրապետումով եւ խոստովանական անկեղծութեամբ («Երգարան», հրատարակուած՝ մահէն ետք)։ Ունամունոյի գրական եւ փիլիսոփայական ստեղծագործութեան մէջ կարեւորագոյն տեղ կը գրաւէ Սպանիոյ ժողովուրդին եւ մշակոյթին ճակատագիրը։ Ան հսկայական ազդեցութիւն ունեցած է 20-րդ դարու սպանական մշակոյթին վրայ։
== Երկեր ==
- Obras completas, հատորներ 1–14, Մատրիտ, 1958–1972։
== Հայերէն թարգմանութեամբ ==
* Միկէլ տէ Ունամունօ, Մառախուղը, Երեւան, Անտարես, 2013, 240 էջ։ Սպաներէնէ թարգմանեց՝ Ռուզաննա Պետրոսեան։
* Միկէլ տէ Ունամունօ, Քրիստոնէութեան հոգեւարքը եւ երեք խրատական նորավէպեր, Երեւան, Անտարես, 2016, 304 էջ։ Սպաներէնէ թարգմանեց՝ Ռուզաննա Պետրոսեան։
* Միկէլ տէ Ունամունօ, Ապէլ Սանչէս, Երեւան, Անտարես, 2022, 240 էջ։ Սպաներէնէ թարգմանեց՝ Ռուզաննա Պետրոսեան։
== Գրականութիւն ==
* Тертерян И. А., Испытание историей. Очерки испанской ли тературы XX века, М., 1973
dl7dbh5jsxofzvmazmjvjsr98zl31lv
256296
256295
2026-10-31T11:32:07Z
Betty Kilerjian
83
/* Ստեղծագործութիւն */
256296
wikitext
text/x-wiki
'''Միկէլ տէ Ունամունօ''' ({{ԱԾ}}), սպանացի գրող, փիլիսոփայ եւ հասարակական գործիչ։ Ազգութեամբ՝ [[Պասքերու Երկիր|պասք]]։ Կրթութեամբ՝ բանասէր։
== Կենսագրութիւն ==
1891 թուականէն սկսեալ՝ Սալամանքայի համալսարանի փրոֆեսոր, իսկ 1901 թուականէն՝ անոր տնօրէնը։ 1924 թուականին, բռնապետութեան դէմ ուղղուած ելոյթներուն համար, աքսորուած է Քանարեան կղզիներ, ուրկէ փախած է [[Ֆրանսա]] եւ տարագիր մնացած մինչեւ 1930 թուականը։ Հանրապետութեան տարիներուն եղած է Քորթէսի երեսփոխան, իսկ 1932 թուականէն՝ ակադեմիկոս։ Ան արտայայտուած է հանրապետութեան դէմ՝ գտնելով, որ անիկա չի կրնար ապահովել քաղաքացիական խաղաղութիւն եւ ազգային միասնութիւն։ Սակայն արդէն 1936 թուականին դատապարտած է ֆաշիստական խռովութիւնը։ Ֆաշիստական բռնապետութեան հաստատումը խորացուցած է Ունամունոյի հոգեւոր ողբերգութիւնը։ Սալամանքայի համալսարանի տնօրէնի պաշտօնէն հեռացուելէն կարճ ժամանակ ետք ան մահացած է հոգեւոր ամբողջական մեկուսացման վիճակին մէջ։
== Ստեղծագործութիւն ==
Իբրեւ հրապարակախօս՝ Ունամունօ քննադատական դիրքորոշում ունեցած է սպանական պուրժուական-կալուածատիրական հասարակարգին նկատմամբ։ Ան հետաքրքրուած է ընկերվարութեան գաղափարներով (Պաքունին, Լասալ, Մարքս), սակայն հետագային հեռացած է ընկերվարութենէն եւ մշակած փիլիսոփայական ըմբռնում մը, որուն մէջ նախանշուած են անձնապաշտութեան եւ գոյապաշտութեան շարք մը դրոյթներ։ Ունամունոյի փիլիսոփայութեան հիմնական խնդիրը անձնաւորութեան հոգեւոր կեանքն է։ Ան ներմուծած է «հոգեւարք» հասկացութիւնը՝ բանականութեան եւ հաւատքի անհաշտ երկփեղկումէն բխող կեանքի յատուկ ողբերգական ընկալումը («Կեանքի ողբերգական զգացումը...», 1913, «Քրիստոնէութեան հոգեւարքը», 1924)։
Ստեղծագործութիւնը, սէրը, բարեկամութիւնը եւ մայրութիւնը այն յատուկ միջոցներն են, որոնցմով մարդը կը յաղթահարէ գոյութեան սահմանափակութիւնը («Տոն Քիխոթի եւ Սանչոյի կեանքը», 1905, «Ապէլ Սանչէս», 1917 եւ այլն)։ «Աշխարհը պատերազմի ժամանակ» (1897) առաջին վէպէն ետք ան անցած է փորձարարական գեղարուեստական պատմումի («Մառախուղ», 1914)։ Այնուհետեւ վերադարձած է իրապաշտութեան, սակայն «ներքին իրականութիւնը» հակադրած է «արտաքին իրականութեան»՝ ձգտելով արտացոլել միայն առաջինը («Խրատական նորավէպեր», 1920)։
Ունամունոյի բանաստեղծական հարուստ ժառանգութիւնը աչքի կ՚իյնայ իր մարդասիրական լայն թեմատիկայով, դասական պարզութեամբ, սպանական չափածոյին կատարեալ տիրապետումով եւ խոստովանական անկեղծութեամբ («Երգարան», հրատարակուած՝ մահէն ետք)։ Ունամունոյի գրական եւ փիլիսոփայական ստեղծագործութեան մէջ կարեւորագոյն տեղ կը գրաւէ Սպանիոյ ժողովուրդին եւ մշակոյթին ճակատագիրը։ Ան հսկայական ազդեցութիւն ունեցած է 20-րդ դարու սպանական մշակոյթին վրայ։
== Երկեր ==
- Obras completas, հատորներ 1–14, Մատրիտ, 1958–1972։
== Հայերէն թարգմանութեամբ ==
* Միկէլ տէ Ունամունօ, Մառախուղը, Երեւան, Անտարես, 2013, 240 էջ։ Սպաներէնէ թարգմանեց՝ Ռուզաննա Պետրոսեան։
* Միկէլ տէ Ունամունօ, Քրիստոնէութեան հոգեւարքը եւ երեք խրատական նորավէպեր, Երեւան, Անտարես, 2016, 304 էջ։ Սպաներէնէ թարգմանեց՝ Ռուզաննա Պետրոսեան։
* Միկէլ տէ Ունամունօ, Ապէլ Սանչէս, Երեւան, Անտարես, 2022, 240 էջ։ Սպաներէնէ թարգմանեց՝ Ռուզաննա Պետրոսեան։
== Գրականութիւն ==
* Тертерян И. А., Испытание историей. Очерки испанской ли тературы XX века, М., 1973
<references />{{ՀՍՀ|հատոր=12|էջ=250}}
7ob69e0daixw4s99c1f85yzqmqyhk80
256297
256296
2026-10-31T11:32:31Z
Betty Kilerjian
83
256297
wikitext
text/x-wiki
{{Տեղեկաքարտ Գրող}}
'''Միկէլ տէ Ունամունօ''' ({{ԱԾ}}), սպանացի գրող, փիլիսոփայ եւ հասարակական գործիչ։ Ազգութեամբ՝ [[Պասքերու Երկիր|պասք]]։ Կրթութեամբ՝ բանասէր։
== Կենսագրութիւն ==
1891 թուականէն սկսեալ՝ Սալամանքայի համալսարանի փրոֆեսոր, իսկ 1901 թուականէն՝ անոր տնօրէնը։ 1924 թուականին, բռնապետութեան դէմ ուղղուած ելոյթներուն համար, աքսորուած է Քանարեան կղզիներ, ուրկէ փախած է [[Ֆրանսա]] եւ տարագիր մնացած մինչեւ 1930 թուականը։ Հանրապետութեան տարիներուն եղած է Քորթէսի երեսփոխան, իսկ 1932 թուականէն՝ ակադեմիկոս։ Ան արտայայտուած է հանրապետութեան դէմ՝ գտնելով, որ անիկա չի կրնար ապահովել քաղաքացիական խաղաղութիւն եւ ազգային միասնութիւն։ Սակայն արդէն 1936 թուականին դատապարտած է ֆաշիստական խռովութիւնը։ Ֆաշիստական բռնապետութեան հաստատումը խորացուցած է Ունամունոյի հոգեւոր ողբերգութիւնը։ Սալամանքայի համալսարանի տնօրէնի պաշտօնէն հեռացուելէն կարճ ժամանակ ետք ան մահացած է հոգեւոր ամբողջական մեկուսացման վիճակին մէջ։
== Ստեղծագործութիւն ==
Իբրեւ հրապարակախօս՝ Ունամունօ քննադատական դիրքորոշում ունեցած է սպանական պուրժուական-կալուածատիրական հասարակարգին նկատմամբ։ Ան հետաքրքրուած է ընկերվարութեան գաղափարներով (Պաքունին, Լասալ, Մարքս), սակայն հետագային հեռացած է ընկերվարութենէն եւ մշակած փիլիսոփայական ըմբռնում մը, որուն մէջ նախանշուած են անձնապաշտութեան եւ գոյապաշտութեան շարք մը դրոյթներ։ Ունամունոյի փիլիսոփայութեան հիմնական խնդիրը անձնաւորութեան հոգեւոր կեանքն է։ Ան ներմուծած է «հոգեւարք» հասկացութիւնը՝ բանականութեան եւ հաւատքի անհաշտ երկփեղկումէն բխող կեանքի յատուկ ողբերգական ընկալումը («Կեանքի ողբերգական զգացումը...», 1913, «Քրիստոնէութեան հոգեւարքը», 1924)։
Ստեղծագործութիւնը, սէրը, բարեկամութիւնը եւ մայրութիւնը այն յատուկ միջոցներն են, որոնցմով մարդը կը յաղթահարէ գոյութեան սահմանափակութիւնը («Տոն Քիխոթի եւ Սանչոյի կեանքը», 1905, «Ապէլ Սանչէս», 1917 եւ այլն)։ «Աշխարհը պատերազմի ժամանակ» (1897) առաջին վէպէն ետք ան անցած է փորձարարական գեղարուեստական պատմումի («Մառախուղ», 1914)։ Այնուհետեւ վերադարձած է իրապաշտութեան, սակայն «ներքին իրականութիւնը» հակադրած է «արտաքին իրականութեան»՝ ձգտելով արտացոլել միայն առաջինը («Խրատական նորավէպեր», 1920)։
Ունամունոյի բանաստեղծական հարուստ ժառանգութիւնը աչքի կ՚իյնայ իր մարդասիրական լայն թեմատիկայով, դասական պարզութեամբ, սպանական չափածոյին կատարեալ տիրապետումով եւ խոստովանական անկեղծութեամբ («Երգարան», հրատարակուած՝ մահէն ետք)։ Ունամունոյի գրական եւ փիլիսոփայական ստեղծագործութեան մէջ կարեւորագոյն տեղ կը գրաւէ Սպանիոյ ժողովուրդին եւ մշակոյթին ճակատագիրը։ Ան հսկայական ազդեցութիւն ունեցած է 20-րդ դարու սպանական մշակոյթին վրայ։
== Երկեր ==
- Obras completas, հատորներ 1–14, Մատրիտ, 1958–1972։
== Հայերէն թարգմանութեամբ ==
* Միկէլ տէ Ունամունօ, Մառախուղը, Երեւան, Անտարես, 2013, 240 էջ։ Սպաներէնէ թարգմանեց՝ Ռուզաննա Պետրոսեան։
* Միկէլ տէ Ունամունօ, Քրիստոնէութեան հոգեւարքը եւ երեք խրատական նորավէպեր, Երեւան, Անտարես, 2016, 304 էջ։ Սպաներէնէ թարգմանեց՝ Ռուզաննա Պետրոսեան։
* Միկէլ տէ Ունամունօ, Ապէլ Սանչէս, Երեւան, Անտարես, 2022, 240 էջ։ Սպաներէնէ թարգմանեց՝ Ռուզաննա Պետրոսեան։
== Գրականութիւն ==
* Тертерян И. А., Испытание историей. Очерки испанской ли тературы XX века, М., 1973
<references />{{ՀՍՀ|հատոր=12|էջ=250}}
ptnn4gloedzxjarde0jo06z8zix4jt5
256298
256297
2026-10-31T11:35:11Z
Betty Kilerjian
83
256298
wikitext
text/x-wiki
{{Տեղեկաքարտ Գրող}}
'''Միկէլ տէ Ունամունօ''' ({{ԱԾ}}), սպանացի գրող, փիլիսոփայ եւ հասարակական գործիչ։ Ազգութեամբ՝ [[Պասքերու Երկիր|պասք]]։ Կրթութեամբ՝ բանասէր։
== Կենսագրութիւն ==
1891 թուականէն սկսեալ՝ Սալամանքայի համալսարանի փրոֆեսոր, իսկ 1901 թուականէն՝ անոր տնօրէնը։ 1924 թուականին, բռնապետութեան դէմ ուղղուած ելոյթներուն համար, աքսորուած է Քանարեան կղզիներ, ուրկէ փախած է [[Ֆրանսա]] եւ տարագիր մնացած մինչեւ 1930 թուականը։ Հանրապետութեան տարիներուն եղած է Քորթէսի երեսփոխան, իսկ 1932 թուականէն՝ ակադեմիկոս։ Ան արտայայտուած է հանրապետութեան դէմ՝ գտնելով, որ անիկա չի կրնար ապահովել քաղաքացիական խաղաղութիւն եւ ազգային միասնութիւն։ Սակայն արդէն 1936 թուականին դատապարտած է ֆաշիստական խռովութիւնը։ Ֆաշիստական բռնապետութեան հաստատումը խորացուցած է Ունամունոյի հոգեւոր ողբերգութիւնը։ Սալամանքայի համալսարանի տնօրէնի պաշտօնէն հեռացուելէն կարճ ժամանակ ետք ան մահացած է հոգեւոր ամբողջական մեկուսացման վիճակին մէջ։
== Ստեղծագործութիւն ==
Իբրեւ հրապարակախօս՝ Ունամունօ քննադատական դիրքորոշում ունեցած է սպանական պուրժուական-կալուածատիրական հասարակարգին նկատմամբ։ Ան հետաքրքրուած է ընկերվարութեան գաղափարներով (Պաքունին, Լասալ, Մարքս), սակայն հետագային հեռացած է ընկերվարութենէն եւ մշակած փիլիսոփայական ըմբռնում մը, որուն մէջ նախանշուած են անձնապաշտութեան եւ գոյապաշտութեան շարք մը դրոյթներ։ Ունամունոյի փիլիսոփայութեան հիմնական խնդիրը անձնաւորութեան հոգեւոր կեանքն է։ Ան ներմուծած է «հոգեւարք» հասկացութիւնը՝ բանականութեան եւ հաւատքի անհաշտ երկփեղկումէն բխող կեանքի յատուկ ողբերգական ընկալումը («Կեանքի ողբերգական զգացումը...», 1913, «Քրիստոնէութեան հոգեւարքը», 1924)։
Ստեղծագործութիւնը, սէրը, բարեկամութիւնը եւ մայրութիւնը այն յատուկ միջոցներն են, որոնցմով մարդը կը յաղթահարէ գոյութեան սահմանափակութիւնը («Տոն Քիխոթի եւ Սանչոյի կեանքը», 1905, «Ապէլ Սանչէս», 1917 եւ այլն)։ «Աշխարհը պատերազմի ժամանակ» (1897) առաջին վէպէն ետք ան անցած է փորձարարական գեղարուեստական պատմումի («Մառախուղ», 1914)։ Այնուհետեւ վերադարձած է իրապաշտութեան, սակայն «ներքին իրականութիւնը» հակադրած է «արտաքին իրականութեան»՝ ձգտելով արտացոլել միայն առաջինը («Խրատական նորավէպեր», 1920)։
Ունամունոյի բանաստեղծական հարուստ ժառանգութիւնը աչքի կ՚իյնայ իր մարդասիրական լայն թեմատիկայով, դասական պարզութեամբ, սպանական չափածոյին կատարեալ տիրապետումով եւ խոստովանական անկեղծութեամբ («Երգարան», հրատարակուած՝ մահէն ետք)։ Ունամունոյի գրական եւ փիլիսոփայական ստեղծագործութեան մէջ կարեւորագոյն տեղ կը գրաւէ Սպանիոյ ժողովուրդին եւ մշակոյթին ճակատագիրը։ Ան հսկայական ազդեցութիւն ունեցած է 20-րդ դարու սպանական մշակոյթին վրայ։
== Երկեր ==
- Obras completas, հատորներ 1–14, Մատրիտ, 1958–1972։
== Հայերէն թարգմանութեամբ ==
* Միկէլ տէ Ունամունօ, Մառախուղը, Երեւան, Անտարես, 2013, 240 էջ։ Սպաներէնէ թարգմանեց՝ Ռուզաննա Պետրոսեան։
* Միկէլ տէ Ունամունօ, Քրիստոնէութեան հոգեւարքը եւ երեք խրատական նորավէպեր, Երեւան, Անտարես, 2016, 304 էջ։ Սպաներէնէ թարգմանեց՝ Ռուզաննա Պետրոսեան։
* Միկէլ տէ Ունամունօ, Ապէլ Սանչէս, Երեւան, Անտարես, 2022, 240 էջ։ Սպաներէնէ թարգմանեց՝ Ռուզաննա Պետրոսեան։
== Գրականութիւն ==
* Тертерян И. А., Испытание историей. Очерки испанской ли тературы XX века, М., 1973
<references />{{ՀՍՀ|հատոր=12|էջ=250}}
[[Ստորոգութիւն:19-րդ դարու փիլիսոփաներ]]
[[Ստորոգութիւն:20-րդ դարու փիլիսոփաներ]]
[[Ստորոգութիւն:Սպանացի բանաստեղծներ]]
[[Ստորոգութիւն:Գրաքննադատներ]]
[[Ստորոգութիւն:Սպանացի քաղաքական գործիչներ]]
[[Ստորոգութիւն:Սպանացի հասարակական գործիչներ]]
[[Ստորոգութիւն:Փիլիսոփաներ այբենական կարգով]]
[[Ստորոգութիւն:Քաղաքական փիլիսոփաներ]]
3txnho68kdt2h6r4pdndqznl94onzl4
Ֆրանսուա Քապառիւս
0
33631
256300
2026-10-31T11:42:36Z
Betty Kilerjian
83
#WALxEWKE
256300
wikitext
text/x-wiki
'''Ֆրանսուա Քապառիւս''', Քապառիւսի առաջին կոմսը (1752–1810), [[Սպանիա|սպանա]]-[[Ֆրանսա|ֆրանսացի]] արկածախնդիր եւ ֆինանսիստ մըն էր։
== Վաղ կեանքը եւ կրթութիւնը ==
Ան ծնած է Ֆրանսայի Պայոն քաղաքը, ուր իր հայրը՝ Տոմինիք Քապառիւս Ֆուրկատը, վաճառական եւ նաւաշինարար էր։ Ան կապուած էր պասք նաւապետներու, կէտորսներու եւ արկածախնդիրներու տոհմական շառաւիղի մը հետ, որոնք հաստատուած էին Քափպերթոնի մէջ՝ Պայոնէն ոչ հեռու գտնուող քաղաք մը, գալով Սպանիոյ Նաւարա շրջաններէն։
Ֆրանսուան ղրկուած է Թուլուզ ուսանելու, սակայն ընտանեկան միջամտութեամբ վերադարձած է Պայոն՝ իր կարգ մը սիրային արկածներուն պատճառով։ Հայրը զինք ղրկած է Սպանիա՝ իր գործարար գործընկերներէն մէկուն՝ Կալապերթի մօտ գործնական փորձառութիւն ձեռք բերելու։ Ան ոչ միայն սորված է առեւտուրը, այլեւ սիրահարուած եւ ամուսնացած է իր գործատիրոջ աղջկան՝ Մարիա Անթոնիա Կալապերթ Քասանովային հետ։
Անոնք հաստատուած են Մատրիտի մերձակայ Քարապանչել Ալթօ քաղաքին մէջ, ուր Մարիա Անթոնիային մեծ հայրը օճառի գործարան մը ունէր։ Քարապանչելի իրենց ապարանքը ֆրանսերէնով կոչուած էր Maison St. Pierre։ Շատ տարիներ ետք այս ապարանքը եւ անոր շրջակայ հողատարածքները միացուած են Մոնթիխոյի կոմսին կալուածներուն, որ կայսրուհի Եւխենիա տէ Մոնթիխոյի հայրն էր։ Սակայն Քապառիւս շուտով սկսած է աշխոյժ հետաքրքրութիւն ցուցաբերել մերձակայ Մատրիտի արքունիքին հանրային գործերուն նկատմամբ։
Լուսաւորութեան դարաշրջանը հասած էր Մատրիտ, եւ թագաւոր Գարլոս Գ. նպաստաւոր դիրքորոշում ունէր քաղաքական գործիչներու շրջանակի մը կողմէ առաջարկուած բարեփոխումներուն նկատմամբ։ Այդ շրջանակին մաս կը կազմէին Կասփար Մելչոր տէ Խովելեանոս, Քամփոմանէսի կոմսը, Ֆլորիտապլանքայի կոմսը եւ Փետրօ Փապլօ Ապարքա տէ Պոլէա՝ Արանտայի կոմսը։ Այս շրջանակին մէջ Քապառիւս աչքի ինկաւ, յատկապէս ֆինանսական մարզին մէջ{{sfn|Chisholm|1911}}։
== Գործունէութիւն ==
=== Բարեփոխումներ ===
Սան Քարլոսի ազգային դրամատան բաժնետոմսը, թողարկուած՝ 1782 թուականի Յունիս 2-ին, Ֆրանսուա Քապառիւսի ստորագրութեամբ։
Քապառիւս հիմնած է Սան Քարլոսի դրամատունը (Banco de San Carlos), որ ներկայիս Սպանիոյ դրամատան նախորդն էր։ Ան նաեւ հիմնած է ընկերութիւն մը՝ Հարաւային Ամերիկայի գաղութներուն եւ Ասիոյ հետ առեւտուր ընելու համար՝ Ֆիլիպինեան կղզիներու միջոցով։ Այդ ընկերութիւնը կը կոչուէր Ֆիլիպիններու թագաւորական ընկերութիւն (Real Compañía de Filipinas){{sfn|Chisholm|1911}}։
Ան նաեւ մասնակցած է Քապառիւսի ջրանցք (Canal de Cabarrus) անունով յայտնի երկրագործական եւ ջրաբաշխական ծրագիրի մը իրականացման։ Այս ծրագիրը ներկայիս Իսապէլ Բ.-ի ջրանցքին (Canal de Isabel II) սկզբնաւորութիւնն էր, որ ջուր կը մատակարարէ Մատրիտ քաղաքին։ Ջրանցքը կը հոսէր Խարամա գետի երկայնքով եւ կ՚անցնէր Թորելակունա, Փաթոնէս, Թորեմոչա տէլ Խարամա, Ուսետա եւ Քարաքիս քաղաքներու վարչական սահմաններէն ներս։ Այս քաղաքները կը գտնուին Մատրիտի ինքնավար համայնքի հիւսիս-արեւելեան մասին մէջ։
Քապառիւս մասնակցած է նաեւ առնուազն երկու այլ ծրագիրներու, որոնք կը նպատակադրէին նաւարկելի ջրուղիներ բանալ, սակայն երբեք չեն ամբողջացած։ Առաջինը Կուատարամայի ջրանցքն էր, որուն նպատակն էր Մատրիտէն մինչեւ ովկիանոս նաւարկելի ջրուղի մը բանալ՝ իրարու կապելով քանի մը գետային աւազաններ՝ Կուատարամա գետէն մինչեւ Կուատալքիվիր գետը, ուրկէ ալ՝ դէպի ծով։ Այս ջրանցքներուն քանի մը աւերակները տակաւին տեսանելի են Կուատարամա գետի աւազանին մէջ։
Երկրորդ ծրագիրը կը վերաբերէր Քաթալոնիոյ մէջ՝ Պարսելոնայի նահանգին տարածքին գտնուող Լյոպրեկաթ գետի հունին լայնացման։ Նպատակն էր գետահովիտը նաւարկութեան համար մատչելի դարձնել եւ այդպիսով խթանել Քաթալոնիոյ ապագայ արդիւնաբերական շրջանի զարգացումը՝ ներառեալ շրջանի գործուածեղէնի եւ հանքարդիւնաբերութեան ծրագիրները։
Ծրագիրներուն ճարտարագիտական բաժինին համար ան ապաւինած էր Լըմօ եղբայրներուն։ Հաւանաբար ան նաեւ նկատի ունեցած էր Ֆրանսայի Միտիի ջրանցքը եւ Լանկըտոքի ջրանցքը, որոնք կառուցուած էին շուրջ դար մը առաջ եւ շատ լաւ արդիւնքներ տուած էին ֆրանսացիներուն՝ ապահովելով Ատլանտեան ովկիանոսէն մինչեւ Միջերկրական ծով նաւարկելի ջրուղի մը՝ առանց Սպանիոյ շուրջը նաւարկելու եւ Կիպրալթարի նեղուցէն անցնելու անհրաժեշտութեան։
Լանկըտոքի ջրանցքի նախաձեռնողը Փիէռ Փօլ Ռիքէր էր՝ Քարամանի կոմսը եւ Ժոզէֆ Ռիքէի նախահայրը։ Վերջինս նոյնպէս Քարամանի կոմս դարձած էր, ապա՝ Շիմէյի իշխան, եւ հետագային դարձած էր Թերեզա Քապառիւս Կալապերթի վերջին ամուսինը։ Քապառիւսի եւ Լըսեփսի ընտանիքներուն միջեւ գոյութիւն ունեցող ազգակցական կապը եւս հաւանաբար ազդած էր ջրանցքներ կառուցելու այս նախաձեռնութեան վրայ։ Լըսեփսի ընտանիքը նոյնպէս Պայոնէն ծագում ունէր, իսկ անոր ամէնէն նշանաւոր անդամներէն մէկը՝ Ֆերտինանտ տէ Լըսեփսը, Սուէզի ջրանցքի կառուցողն էր։
Իբրեւ ֆինանսներու խորհուրդի ամէնէն ազդեցիկ անդամներէն մէկը՝ Քապառիւս այդ բաժանմունքին մէջ բազմաթիւ բարեփոխումներ ծրագրած էր։ Երբ Գարլոս Գ. թագաւորը մահացաւ (1788), եւ Գարլոս Դ.-ի յետադիմական վարչակազմը դադրեցուց Լուսաւորութեան դարաշրջանի բարեփոխումները, բարեփոխումներուն գործուն մասնակցութիւն ունեցած անձերը կասկածի տակ առնուեցան եւ դատական հետապնդման ենթարկուեցան։ Քապառիւս ինք եւս ամբաստանուեցաւ պետական գումարներ իւրացնելու յանցանքով եւ բանտարկուեցաւ Մատրիտի մերձակայ Պաթրէս քաղաքին ամրոցին մէջ{{sfn|Chisholm|1911}}։
=== Ֆրանսական տիրապետութեան օրերուն ===
Երկու տարի ետք ան ազատ արձակուեցաւ, կոմսի տիտղոս ստացաւ եւ նշանակուեցաւ պետական առաքելութիւններու։ Ան նոյնիսկ պիտի ղրկուէր Փարիզ՝ իբրեւ Սպանիոյ դեսպան, եթէ ֆրանսական Տիրեկտորիան չառարկէր՝ նկատի ունենալով, որ ան Ֆրանսայի մէջ ծնած էր{{sfn|Chisholm|1911}}։
Քապառիւս որեւէ մասնակցութիւն չունեցաւ այն քաղաքական մանեւրներուն, որոնց հետեւանքով Գարլոս Դ. ստիպուեցաւ հրաժարիլ գահէն եւ զայն զիջիլ Նափոլէոն Պոնափարթի եղբօր՝ Ժոզէֆ Պոնափարթի, որ Սպանիոյ թագաւոր Ժոզէ Ա. անունով պիտի կառավարէր։ Սակայն իր ֆրանսական ծնունդը եւ սպանական գործերուն մասին խոր գիտելիքները զինք յարմար թեկնածու դարձուցին կայսրին աչքին՝ ֆինանսներու նախարարի դժուար պաշտօնին համար։ Ան այդ պաշտօնը վարեց մինչեւ իր մահը{{sfn|Chisholm|1911}}։
Քապառիւս մահացած է Սեւիլիայի մէջ՝ Ժոզէֆ Պոնափարթի ընկերակցութեամբ ճամբորդութեան մը ընթացքին։ Ան թաղուած է Սեւիլիայի մայր տաճարին մէջ։
== Ժառանգութիւն ==
Ֆրանսիսքօ տէ Կոյայի նկարած Ֆրանսուա Քապառիւսի դիմանկարը, 1788։ [[Սպանիա|Սպանիոյ]] դրամատուն, [[Մատրիտ]]։
Ժոզէֆ Պոնափարթի Սպանիոյ մէջ կարճատեւ թագաւորութեան ընթացքին անոր ցուցաբերած աջակցութեան պատճառով Քապառիւս նկատուած է աֆրանսեսատօ՝ ֆրանսամէտ սպանացի։ Հակառակ անոր, որ ան արդէն մահացած էր, երբ Ֆերտինանտ Է. վերագրաւեց գահը, անոր ընտանիքը հալածանքի ենթարկուեցաւ, իսկ անոր հարստութիւնն ու կալուածները բռնագրաւուեցան։ Նոյնիսկ լուր մը կը շրջէր, թէ անոր աճիւնները դուրս բերուած էին Սեւիլիայի մայր տաճարին մէջ գտնուող գերեզմանէն եւ նետուած՝ Կուատալքիվիր գետը։ Յաջորդող ժամանակաշրջանի քաղաքական խռովութիւններուն ընթացքին անոր ժառանգներուն թողած հարստութիւնը քանի մը անգամ վերականգնուեցաւ եւ դարձեալ բռնագրաւուեցաւ՝ կախեալ անկէ, թէ ով կը կառավարէր Մատրիտը։
Անոր որդին, ժառանգորդը եւ Քապառիւսի երկրորդ կոմսը՝ Տոմինկօ Քապառիւս Կալապերթը, կառավարական բազմաթիւ պաշտօններ վարած է եւ եղած է Փալենսիա եւ Վալյատոլիտ նահանգներու կառավարիչը, ինչպէս նաեւ զբաղեցուցած է այլ պետական պաշտօններ։
Անոր դուստրը՝ Թերեզա Քապառիւս Կալապերթը, որ յետագային ճանչցուած է իբրեւ Թերեզ Թալիէն կամ Մատամ Թալիէն, ապա՝ Քարամանի կոմսուհի եւ Շիմէյի իշխանուհի, կարեւոր դեր ունեցած է Ֆրանսական յեղափոխութեան վերջին փուլերուն{{sfn|Chisholm|1911}}։ Իր ժամանակակիցները զինք կոչած են Նոթր Տամ տը Պուոն Սեքուր եւ Նոթր Տամ տը Թերմիտոր։
Քապառիւսի թոռներէն մէկը՝ Տոմինկօ Քապառիւս Քիլթին, ամուսնացած է Էնրիքեթա Քըրքփաթրիք ի Կրիվենէի հետ։ Ան Մանուելա Քըրքփաթրիք ի Կրիվենէի քոյրն էր, որ կայսրուհի Եւխենիա տէ Մոնթիխոյի՝ Ֆրանսայի Նափոլէոն Գ. կայսրին եւ Ալպայի դքսուհիին հետ ամուսնացած մօրն էր։
Տոմինկօ Քապառիւս Քիլթի մահացած է իր հօրմէն՝ Տոմինկօ Քապառիւս Կալապերթէն առաջ։ Այդ պատճառով ան չէ դարձած Քապառիւսի երրորդ կոմսը։ Տիտղոսը ժառանգած է իր դուստրը՝ Փաուլինա Քապառիւս Քըրքփաթրիք, իբրեւ Քապառիւսի երրորդ կոմսուհի։
Ֆրանսիսքօ Քապառիւս Լալանը նաեւ Արանտայի կոմս Փետրօ Փապլօ Ապարքա տէ Պոլէայէն ստացած է Ռապուիլյէի վիքոնտի տիտղոսը։ Սկզբնապէս այդ տիտղոսը նախատեսուած էր իր միւս որդիին՝ Ֆրանսիսքօ Քապառիւս Կալապերթին համար, սակայն վերջինիս վաղաժամ մահուան պատճառով երկու տիտղոսները միացան։ Մինչեւ այսօր Քապառիւսի ներկայիս կոմսերը կը կրեն նաեւ Ռապուիլյէի վիքոնտի տիտղոսը։ Ռապուիլյէ քաղաքը եւ անոր հարեւան բնակավայրերն ու գիւղական տարածքները, որոնք նոյնպէս ընդգրկուած են տիտղոսին յանձնման փաստաթուղթին մէջ, կը գտնուին Ֆրանսայի Լանկըտոք շրջանին մէջ։
Անոր մօտ բարեկամը՝ Ֆրանսիսքօ Կոյան, նկարած է անոր ամբողջ հասակով դիմանկարը։ Ներկայիս այս դիմանկարը ցուցադրուած է Մատրիտի մէջ գտնուող Սպանիոյ դրամատան շէնքին մէջ։
033s8hu43b4p1xhr0q15xkg2r5tzsm6
256301
256300
2026-10-31T11:45:07Z
Betty Kilerjian
83
256301
wikitext
text/x-wiki
{{Տեղեկաքարտ Անձ}}
'''Ֆրանսուա Քապառիւս''', Քապառիւսի առաջին կոմսը (1752–1810), [[Սպանիա|սպանա]]-[[Ֆրանսա|ֆրանսացի]] արկածախնդիր եւ ֆինանսիստ մըն էր։
== Վաղ կեանքը եւ կրթութիւնը ==
Ան ծնած է Ֆրանսայի Պայոն քաղաքը, ուր իր հայրը՝ Տոմինիք Քապառիւս Ֆուրկատը, վաճառական եւ նաւաշինարար էր։ Ան կապուած էր պասք նաւապետներու, կէտորսներու եւ արկածախնդիրներու տոհմական շառաւիղի մը հետ, որոնք հաստատուած էին Քափպերթոնի մէջ՝ Պայոնէն ոչ հեռու գտնուող քաղաք մը, գալով Սպանիոյ Նաւարա շրջաններէն։
Ֆրանսուան ղրկուած է Թուլուզ ուսանելու, սակայն ընտանեկան միջամտութեամբ վերադարձած է Պայոն՝ իր կարգ մը սիրային արկածներուն պատճառով։ Հայրը զինք ղրկած է Սպանիա՝ իր գործարար գործընկերներէն մէկուն՝ Կալապերթի մօտ գործնական փորձառութիւն ձեռք բերելու։ Ան ոչ միայն սորված է առեւտուրը, այլեւ սիրահարուած եւ ամուսնացած է իր գործատիրոջ աղջկան՝ Մարիա Անթոնիա Կալապերթ Քասանովային հետ։
Անոնք հաստատուած են Մատրիտի մերձակայ Քարապանչել Ալթօ քաղաքին մէջ, ուր Մարիա Անթոնիային մեծ հայրը օճառի գործարան մը ունէր։ Քարապանչելի իրենց ապարանքը ֆրանսերէնով կոչուած էր Maison St. Pierre։ Շատ տարիներ ետք այս ապարանքը եւ անոր շրջակայ հողատարածքները միացուած են Մոնթիխոյի կոմսին կալուածներուն, որ կայսրուհի Եւխենիա տէ Մոնթիխոյի հայրն էր։ Սակայն Քապառիւս շուտով սկսած է աշխոյժ հետաքրքրութիւն ցուցաբերել մերձակայ Մատրիտի արքունիքին հանրային գործերուն նկատմամբ։
Լուսաւորութեան դարաշրջանը հասած էր Մատրիտ, եւ թագաւոր Գարլոս Գ. նպաստաւոր դիրքորոշում ունէր քաղաքական գործիչներու շրջանակի մը կողմէ առաջարկուած բարեփոխումներուն նկատմամբ։ Այդ շրջանակին մաս կը կազմէին Կասփար Մելչոր տէ Խովելեանոս, Քամփոմանէսի կոմսը, Ֆլորիտապլանքայի կոմսը եւ Փետրօ Փապլօ Ապարքա տէ Պոլէա՝ Արանտայի կոմսը։ Այս շրջանակին մէջ Քապառիւս աչքի ինկաւ, յատկապէս ֆինանսական մարզին մէջ{{sfn|Chisholm|1911}}։
== Գործունէութիւն ==
[[File:Francisco_Cabarrús.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Francisco_Cabarr%C3%BAs.jpg|մինի|''Ֆրանսիսքօ տէ Կոյայի նկարած Ֆրանսուա Քապառիւսի դիմանկարը, 1788։ [[Սպանիա|Սպանիոյ]] դրամատուն, [[Մատրիտ]]։'']]
=== Բարեփոխումներ ===
Սան Քարլոսի ազգային դրամատան բաժնետոմսը, թողարկուած՝ 1782 թուականի Յունիս 2-ին, Ֆրանսուա Քապառիւսի ստորագրութեամբ։
Քապառիւս հիմնած է Սան Քարլոսի դրամատունը (Banco de San Carlos), որ ներկայիս Սպանիոյ դրամատան նախորդն էր։ Ան նաեւ հիմնած է ընկերութիւն մը՝ Հարաւային Ամերիկայի գաղութներուն եւ Ասիոյ հետ առեւտուր ընելու համար՝ Ֆիլիպինեան կղզիներու միջոցով։ Այդ ընկերութիւնը կը կոչուէր Ֆիլիպիններու թագաւորական ընկերութիւն (Real Compañía de Filipinas){{sfn|Chisholm|1911}}։
Ան նաեւ մասնակցած է Քապառիւսի ջրանցք (Canal de Cabarrus) անունով յայտնի երկրագործական եւ ջրաբաշխական ծրագիրի մը իրականացման։ Այս ծրագիրը ներկայիս Իսապէլ Բ.-ի ջրանցքին (Canal de Isabel II) սկզբնաւորութիւնն էր, որ ջուր կը մատակարարէ Մատրիտ քաղաքին։ Ջրանցքը կը հոսէր Խարամա գետի երկայնքով եւ կ՚անցնէր Թորելակունա, Փաթոնէս, Թորեմոչա տէլ Խարամա, Ուսետա եւ Քարաքիս քաղաքներու վարչական սահմաններէն ներս։ Այս քաղաքները կը գտնուին Մատրիտի ինքնավար համայնքի հիւսիս-արեւելեան մասին մէջ։
Քապառիւս մասնակցած է նաեւ առնուազն երկու այլ ծրագիրներու, որոնք կը նպատակադրէին նաւարկելի ջրուղիներ բանալ, սակայն երբեք չեն ամբողջացած։ Առաջինը Կուատարամայի ջրանցքն էր, որուն նպատակն էր Մատրիտէն մինչեւ ովկիանոս նաւարկելի ջրուղի մը բանալ՝ իրարու կապելով քանի մը գետային աւազաններ՝ Կուատարամա գետէն մինչեւ Կուատալքիվիր գետը, ուրկէ ալ՝ դէպի ծով։ Այս ջրանցքներուն քանի մը աւերակները տակաւին տեսանելի են Կուատարամա գետի աւազանին մէջ։
Երկրորդ ծրագիրը կը վերաբերէր Քաթալոնիոյ մէջ՝ Պարսելոնայի նահանգին տարածքին գտնուող Լյոպրեկաթ գետի հունին լայնացման։ Նպատակն էր գետահովիտը նաւարկութեան համար մատչելի դարձնել եւ այդպիսով խթանել Քաթալոնիոյ ապագայ արդիւնաբերական շրջանի զարգացումը՝ ներառեալ շրջանի գործուածեղէնի եւ հանքարդիւնաբերութեան ծրագիրները։
Ծրագիրներուն ճարտարագիտական բաժինին համար ան ապաւինած էր Լըմօ եղբայրներուն։ Հաւանաբար ան նաեւ նկատի ունեցած էր Ֆրանսայի Միտիի ջրանցքը եւ Լանկըտոքի ջրանցքը, որոնք կառուցուած էին շուրջ դար մը առաջ եւ շատ լաւ արդիւնքներ տուած էին ֆրանսացիներուն՝ ապահովելով Ատլանտեան ովկիանոսէն մինչեւ Միջերկրական ծով նաւարկելի ջրուղի մը՝ առանց Սպանիոյ շուրջը նաւարկելու եւ Կիպրալթարի նեղուցէն անցնելու անհրաժեշտութեան։
Լանկըտոքի ջրանցքի նախաձեռնողը Փիէռ Փօլ Ռիքէր էր՝ Քարամանի կոմսը եւ Ժոզէֆ Ռիքէի նախահայրը։ Վերջինս նոյնպէս Քարամանի կոմս դարձած էր, ապա՝ Շիմէյի իշխան, եւ հետագային դարձած էր Թերեզա Քապառիւս Կալապերթի վերջին ամուսինը։ Քապառիւսի եւ Լըսեփսի ընտանիքներուն միջեւ գոյութիւն ունեցող ազգակցական կապը եւս հաւանաբար ազդած էր ջրանցքներ կառուցելու այս նախաձեռնութեան վրայ։ Լըսեփսի ընտանիքը նոյնպէս Պայոնէն ծագում ունէր, իսկ անոր ամէնէն նշանաւոր անդամներէն մէկը՝ Ֆերտինանտ տէ Լըսեփսը, Սուէզի ջրանցքի կառուցողն էր։
Իբրեւ ֆինանսներու խորհուրդի ամէնէն ազդեցիկ անդամներէն մէկը՝ Քապառիւս այդ բաժանմունքին մէջ բազմաթիւ բարեփոխումներ ծրագրած էր։ Երբ Գարլոս Գ. թագաւորը մահացաւ (1788), եւ Գարլոս Դ.-ի յետադիմական վարչակազմը դադրեցուց Լուսաւորութեան դարաշրջանի բարեփոխումները, բարեփոխումներուն գործուն մասնակցութիւն ունեցած անձերը կասկածի տակ առնուեցան եւ դատական հետապնդման ենթարկուեցան։ Քապառիւս ինք եւս ամբաստանուեցաւ պետական գումարներ իւրացնելու յանցանքով եւ բանտարկուեցաւ Մատրիտի մերձակայ Պաթրէս քաղաքին ամրոցին մէջ{{sfn|Chisholm|1911}}։
=== Ֆրանսական տիրապետութեան օրերուն ===
Երկու տարի ետք ան ազատ արձակուեցաւ, կոմսի տիտղոս ստացաւ եւ նշանակուեցաւ պետական առաքելութիւններու։ Ան նոյնիսկ պիտի ղրկուէր Փարիզ՝ իբրեւ Սպանիոյ դեսպան, եթէ ֆրանսական Տիրեկտորիան չառարկէր՝ նկատի ունենալով, որ ան Ֆրանսայի մէջ ծնած էր{{sfn|Chisholm|1911}}։
Քապառիւս որեւէ մասնակցութիւն չունեցաւ այն քաղաքական մանեւրներուն, որոնց հետեւանքով Գարլոս Դ. ստիպուեցաւ հրաժարիլ գահէն եւ զայն զիջիլ Նափոլէոն Պոնափարթի եղբօր՝ Ժոզէֆ Պոնափարթի, որ Սպանիոյ թագաւոր Ժոզէ Ա. անունով պիտի կառավարէր։ Սակայն իր ֆրանսական ծնունդը եւ սպանական գործերուն մասին խոր գիտելիքները զինք յարմար թեկնածու դարձուցին կայսրին աչքին՝ ֆինանսներու նախարարի դժուար պաշտօնին համար։ Ան այդ պաշտօնը վարեց մինչեւ իր մահը{{sfn|Chisholm|1911}}։
Քապառիւս մահացած է Սեւիլիայի մէջ՝ Ժոզէֆ Պոնափարթի ընկերակցութեամբ ճամբորդութեան մը ընթացքին։ Ան թաղուած է Սեւիլիայի մայր տաճարին մէջ։
== Ժառանգութիւն ==
Ժոզէֆ Պոնափարթի Սպանիոյ մէջ կարճատեւ թագաւորութեան ընթացքին անոր ցուցաբերած աջակցութեան պատճառով Քապառիւս նկատուած է աֆրանսեսատօ՝ ֆրանսամէտ սպանացի։ Հակառակ անոր, որ ան արդէն մահացած էր, երբ Ֆերտինանտ Է. վերագրաւեց գահը, անոր ընտանիքը հալածանքի ենթարկուեցաւ, իսկ անոր հարստութիւնն ու կալուածները բռնագրաւուեցան։ Նոյնիսկ լուր մը կը շրջէր, թէ անոր աճիւնները դուրս բերուած էին Սեւիլիայի մայր տաճարին մէջ գտնուող գերեզմանէն եւ նետուած՝ Կուատալքիվիր գետը։ Յաջորդող ժամանակաշրջանի քաղաքական խռովութիւններուն ընթացքին անոր ժառանգներուն թողած հարստութիւնը քանի մը անգամ վերականգնուեցաւ եւ դարձեալ բռնագրաւուեցաւ՝ կախեալ անկէ, թէ ով կը կառավարէր Մատրիտը։
Անոր որդին, ժառանգորդը եւ Քապառիւսի երկրորդ կոմսը՝ Տոմինկօ Քապառիւս Կալապերթը, կառավարական բազմաթիւ պաշտօններ վարած է եւ եղած է Փալենսիա եւ Վալյատոլիտ նահանգներու կառավարիչը, ինչպէս նաեւ զբաղեցուցած է այլ պետական պաշտօններ։
Անոր դուստրը՝ Թերեզա Քապառիւս Կալապերթը, որ յետագային ճանչցուած է իբրեւ Թերեզ Թալիէն կամ Մատամ Թալիէն, ապա՝ Քարամանի կոմսուհի եւ Շիմէյի իշխանուհի, կարեւոր դեր ունեցած է Ֆրանսական յեղափոխութեան վերջին փուլերուն{{sfn|Chisholm|1911}}։ Իր ժամանակակիցները զինք կոչած են Նոթր Տամ տը Պուոն Սեքուր եւ Նոթր Տամ տը Թերմիտոր։
Քապառիւսի թոռներէն մէկը՝ Տոմինկօ Քապառիւս Քիլթին, ամուսնացած է Էնրիքեթա Քըրքփաթրիք ի Կրիվենէի հետ։ Ան Մանուելա Քըրքփաթրիք ի Կրիվենէի քոյրն էր, որ կայսրուհի Եւխենիա տէ Մոնթիխոյի՝ Ֆրանսայի Նափոլէոն Գ. կայսրին եւ Ալպայի դքսուհիին հետ ամուսնացած մօրն էր։
Տոմինկօ Քապառիւս Քիլթի մահացած է իր հօրմէն՝ Տոմինկօ Քապառիւս Կալապերթէն առաջ։ Այդ պատճառով ան չէ դարձած Քապառիւսի երրորդ կոմսը։ Տիտղոսը ժառանգած է իր դուստրը՝ Փաուլինա Քապառիւս Քըրքփաթրիք, իբրեւ Քապառիւսի երրորդ կոմսուհի։
Ֆրանսիսքօ Քապառիւս Լալանը նաեւ Արանտայի կոմս Փետրօ Փապլօ Ապարքա տէ Պոլէայէն ստացած է Ռապուիլյէի վիքոնտի տիտղոսը։ Սկզբնապէս այդ տիտղոսը նախատեսուած էր իր միւս որդիին՝ Ֆրանսիսքօ Քապառիւս Կալապերթին համար, սակայն վերջինիս վաղաժամ մահուան պատճառով երկու տիտղոսները միացան։ Մինչեւ այսօր Քապառիւսի ներկայիս կոմսերը կը կրեն նաեւ Ռապուիլյէի վիքոնտի տիտղոսը։ Ռապուիլյէ քաղաքը եւ անոր հարեւան բնակավայրերն ու գիւղական տարածքները, որոնք նոյնպէս ընդգրկուած են տիտղոսին յանձնման փաստաթուղթին մէջ, կը գտնուին Ֆրանսայի Լանկըտոք շրջանին մէջ։
Անոր մօտ բարեկամը՝ Ֆրանսիսքօ Կոյան, նկարած է անոր ամբողջ հասակով դիմանկարը։ Ներկայիս այս դիմանկարը ցուցադրուած է Մատրիտի մէջ գտնուող Սպանիոյ դրամատան շէնքին մէջ։
== Ծանօթագրութիւններ ==
816f5ey950ibpkdafybqxe13hfc7ymf
256302
256301
2026-10-31T11:46:59Z
Betty Kilerjian
83
/* Ծանօթագրութիւններ */
256302
wikitext
text/x-wiki
{{Տեղեկաքարտ Անձ}}
'''Ֆրանսուա Քապառիւս''', Քապառիւսի առաջին կոմսը (1752–1810), [[Սպանիա|սպանա]]-[[Ֆրանսա|ֆրանսացի]] արկածախնդիր եւ ֆինանսիստ մըն էր։
== Վաղ կեանքը եւ կրթութիւնը ==
Ան ծնած է Ֆրանսայի Պայոն քաղաքը, ուր իր հայրը՝ Տոմինիք Քապառիւս Ֆուրկատը, վաճառական եւ նաւաշինարար էր։ Ան կապուած էր պասք նաւապետներու, կէտորսներու եւ արկածախնդիրներու տոհմական շառաւիղի մը հետ, որոնք հաստատուած էին Քափպերթոնի մէջ՝ Պայոնէն ոչ հեռու գտնուող քաղաք մը, գալով Սպանիոյ Նաւարա շրջաններէն։
Ֆրանսուան ղրկուած է Թուլուզ ուսանելու, սակայն ընտանեկան միջամտութեամբ վերադարձած է Պայոն՝ իր կարգ մը սիրային արկածներուն պատճառով։ Հայրը զինք ղրկած է Սպանիա՝ իր գործարար գործընկերներէն մէկուն՝ Կալապերթի մօտ գործնական փորձառութիւն ձեռք բերելու։ Ան ոչ միայն սորված է առեւտուրը, այլեւ սիրահարուած եւ ամուսնացած է իր գործատիրոջ աղջկան՝ Մարիա Անթոնիա Կալապերթ Քասանովային հետ։
Անոնք հաստատուած են Մատրիտի մերձակայ Քարապանչել Ալթօ քաղաքին մէջ, ուր Մարիա Անթոնիային մեծ հայրը օճառի գործարան մը ունէր։ Քարապանչելի իրենց ապարանքը ֆրանսերէնով կոչուած էր Maison St. Pierre։ Շատ տարիներ ետք այս ապարանքը եւ անոր շրջակայ հողատարածքները միացուած են Մոնթիխոյի կոմսին կալուածներուն, որ կայսրուհի Եւխենիա տէ Մոնթիխոյի հայրն էր։ Սակայն Քապառիւս շուտով սկսած է աշխոյժ հետաքրքրութիւն ցուցաբերել մերձակայ Մատրիտի արքունիքին հանրային գործերուն նկատմամբ։
Լուսաւորութեան դարաշրջանը հասած էր Մատրիտ, եւ թագաւոր Գարլոս Գ. նպաստաւոր դիրքորոշում ունէր քաղաքական գործիչներու շրջանակի մը կողմէ առաջարկուած բարեփոխումներուն նկատմամբ։ Այդ շրջանակին մաս կը կազմէին Կասփար Մելչոր տէ Խովելեանոս, Քամփոմանէսի կոմսը, Ֆլորիտապլանքայի կոմսը եւ Փետրօ Փապլօ Ապարքա տէ Պոլէա՝ Արանտայի կոմսը։ Այս շրջանակին մէջ Քապառիւս աչքի ինկաւ, յատկապէս ֆինանսական մարզին մէջ{{sfn|Chisholm|1911}}։
== Գործունէութիւն ==
[[File:Francisco_Cabarrús.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Francisco_Cabarr%C3%BAs.jpg|մինի|''Ֆրանսիսքօ տէ Կոյայի նկարած Ֆրանսուա Քապառիւսի դիմանկարը, 1788։ [[Սպանիա|Սպանիոյ]] դրամատուն, [[Մատրիտ]]։'']]
=== Բարեփոխումներ ===
Սան Քարլոսի ազգային դրամատան բաժնետոմսը, թողարկուած՝ 1782 թուականի Յունիս 2-ին, Ֆրանսուա Քապառիւսի ստորագրութեամբ։
Քապառիւս հիմնած է Սան Քարլոսի դրամատունը (Banco de San Carlos), որ ներկայիս Սպանիոյ դրամատան նախորդն էր։ Ան նաեւ հիմնած է ընկերութիւն մը՝ Հարաւային Ամերիկայի գաղութներուն եւ Ասիոյ հետ առեւտուր ընելու համար՝ Ֆիլիպինեան կղզիներու միջոցով։ Այդ ընկերութիւնը կը կոչուէր Ֆիլիպիններու թագաւորական ընկերութիւն (Real Compañía de Filipinas){{sfn|Chisholm|1911}}։
Ան նաեւ մասնակցած է Քապառիւսի ջրանցք (Canal de Cabarrus) անունով յայտնի երկրագործական եւ ջրաբաշխական ծրագիրի մը իրականացման։ Այս ծրագիրը ներկայիս Իսապէլ Բ.-ի ջրանցքին (Canal de Isabel II) սկզբնաւորութիւնն էր, որ ջուր կը մատակարարէ Մատրիտ քաղաքին։ Ջրանցքը կը հոսէր Խարամա գետի երկայնքով եւ կ՚անցնէր Թորելակունա, Փաթոնէս, Թորեմոչա տէլ Խարամա, Ուսետա եւ Քարաքիս քաղաքներու վարչական սահմաններէն ներս։ Այս քաղաքները կը գտնուին Մատրիտի ինքնավար համայնքի հիւսիս-արեւելեան մասին մէջ։
Քապառիւս մասնակցած է նաեւ առնուազն երկու այլ ծրագիրներու, որոնք կը նպատակադրէին նաւարկելի ջրուղիներ բանալ, սակայն երբեք չեն ամբողջացած։ Առաջինը Կուատարամայի ջրանցքն էր, որուն նպատակն էր Մատրիտէն մինչեւ ովկիանոս նաւարկելի ջրուղի մը բանալ՝ իրարու կապելով քանի մը գետային աւազաններ՝ Կուատարամա գետէն մինչեւ Կուատալքիվիր գետը, ուրկէ ալ՝ դէպի ծով։ Այս ջրանցքներուն քանի մը աւերակները տակաւին տեսանելի են Կուատարամա գետի աւազանին մէջ։
Երկրորդ ծրագիրը կը վերաբերէր Քաթալոնիոյ մէջ՝ Պարսելոնայի նահանգին տարածքին գտնուող Լյոպրեկաթ գետի հունին լայնացման։ Նպատակն էր գետահովիտը նաւարկութեան համար մատչելի դարձնել եւ այդպիսով խթանել Քաթալոնիոյ ապագայ արդիւնաբերական շրջանի զարգացումը՝ ներառեալ շրջանի գործուածեղէնի եւ հանքարդիւնաբերութեան ծրագիրները։
Ծրագիրներուն ճարտարագիտական բաժինին համար ան ապաւինած էր Լըմօ եղբայրներուն։ Հաւանաբար ան նաեւ նկատի ունեցած էր Ֆրանսայի Միտիի ջրանցքը եւ Լանկըտոքի ջրանցքը, որոնք կառուցուած էին շուրջ դար մը առաջ եւ շատ լաւ արդիւնքներ տուած էին ֆրանսացիներուն՝ ապահովելով Ատլանտեան ովկիանոսէն մինչեւ Միջերկրական ծով նաւարկելի ջրուղի մը՝ առանց Սպանիոյ շուրջը նաւարկելու եւ Կիպրալթարի նեղուցէն անցնելու անհրաժեշտութեան։
Լանկըտոքի ջրանցքի նախաձեռնողը Փիէռ Փօլ Ռիքէր էր՝ Քարամանի կոմսը եւ Ժոզէֆ Ռիքէի նախահայրը։ Վերջինս նոյնպէս Քարամանի կոմս դարձած էր, ապա՝ Շիմէյի իշխան, եւ հետագային դարձած էր Թերեզա Քապառիւս Կալապերթի վերջին ամուսինը։ Քապառիւսի եւ Լըսեփսի ընտանիքներուն միջեւ գոյութիւն ունեցող ազգակցական կապը եւս հաւանաբար ազդած էր ջրանցքներ կառուցելու այս նախաձեռնութեան վրայ։ Լըսեփսի ընտանիքը նոյնպէս Պայոնէն ծագում ունէր, իսկ անոր ամէնէն նշանաւոր անդամներէն մէկը՝ Ֆերտինանտ տէ Լըսեփսը, Սուէզի ջրանցքի կառուցողն էր։
Իբրեւ ֆինանսներու խորհուրդի ամէնէն ազդեցիկ անդամներէն մէկը՝ Քապառիւս այդ բաժանմունքին մէջ բազմաթիւ բարեփոխումներ ծրագրած էր։ Երբ Գարլոս Գ. թագաւորը մահացաւ (1788), եւ Գարլոս Դ.-ի յետադիմական վարչակազմը դադրեցուց Լուսաւորութեան դարաշրջանի բարեփոխումները, բարեփոխումներուն գործուն մասնակցութիւն ունեցած անձերը կասկածի տակ առնուեցան եւ դատական հետապնդման ենթարկուեցան։ Քապառիւս ինք եւս ամբաստանուեցաւ պետական գումարներ իւրացնելու յանցանքով եւ բանտարկուեցաւ Մատրիտի մերձակայ Պաթրէս քաղաքին ամրոցին մէջ{{sfn|Chisholm|1911}}։
=== Ֆրանսական տիրապետութեան օրերուն ===
Երկու տարի ետք ան ազատ արձակուեցաւ, կոմսի տիտղոս ստացաւ եւ նշանակուեցաւ պետական առաքելութիւններու։ Ան նոյնիսկ պիտի ղրկուէր Փարիզ՝ իբրեւ Սպանիոյ դեսպան, եթէ ֆրանսական Տիրեկտորիան չառարկէր՝ նկատի ունենալով, որ ան Ֆրանսայի մէջ ծնած էր{{sfn|Chisholm|1911}}։
Քապառիւս որեւէ մասնակցութիւն չունեցաւ այն քաղաքական մանեւրներուն, որոնց հետեւանքով Գարլոս Դ. ստիպուեցաւ հրաժարիլ գահէն եւ զայն զիջիլ Նափոլէոն Պոնափարթի եղբօր՝ Ժոզէֆ Պոնափարթի, որ Սպանիոյ թագաւոր Ժոզէ Ա. անունով պիտի կառավարէր։ Սակայն իր ֆրանսական ծնունդը եւ սպանական գործերուն մասին խոր գիտելիքները զինք յարմար թեկնածու դարձուցին կայսրին աչքին՝ ֆինանսներու նախարարի դժուար պաշտօնին համար։ Ան այդ պաշտօնը վարեց մինչեւ իր մահը{{sfn|Chisholm|1911}}։
Քապառիւս մահացած է Սեւիլիայի մէջ՝ Ժոզէֆ Պոնափարթի ընկերակցութեամբ ճամբորդութեան մը ընթացքին։ Ան թաղուած է Սեւիլիայի մայր տաճարին մէջ։
== Ժառանգութիւն ==
Ժոզէֆ Պոնափարթի Սպանիոյ մէջ կարճատեւ թագաւորութեան ընթացքին անոր ցուցաբերած աջակցութեան պատճառով Քապառիւս նկատուած է աֆրանսեսատօ՝ ֆրանսամէտ սպանացի։ Հակառակ անոր, որ ան արդէն մահացած էր, երբ Ֆերտինանտ Է. վերագրաւեց գահը, անոր ընտանիքը հալածանքի ենթարկուեցաւ, իսկ անոր հարստութիւնն ու կալուածները բռնագրաւուեցան։ Նոյնիսկ լուր մը կը շրջէր, թէ անոր աճիւնները դուրս բերուած էին Սեւիլիայի մայր տաճարին մէջ գտնուող գերեզմանէն եւ նետուած՝ Կուատալքիվիր գետը։ Յաջորդող ժամանակաշրջանի քաղաքական խռովութիւններուն ընթացքին անոր ժառանգներուն թողած հարստութիւնը քանի մը անգամ վերականգնուեցաւ եւ դարձեալ բռնագրաւուեցաւ՝ կախեալ անկէ, թէ ով կը կառավարէր Մատրիտը։
Անոր որդին, ժառանգորդը եւ Քապառիւսի երկրորդ կոմսը՝ Տոմինկօ Քապառիւս Կալապերթը, կառավարական բազմաթիւ պաշտօններ վարած է եւ եղած է Փալենսիա եւ Վալյատոլիտ նահանգներու կառավարիչը, ինչպէս նաեւ զբաղեցուցած է այլ պետական պաշտօններ։
Անոր դուստրը՝ Թերեզա Քապառիւս Կալապերթը, որ յետագային ճանչցուած է իբրեւ Թերեզ Թալիէն կամ Մատամ Թալիէն, ապա՝ Քարամանի կոմսուհի եւ Շիմէյի իշխանուհի, կարեւոր դեր ունեցած է Ֆրանսական յեղափոխութեան վերջին փուլերուն{{sfn|Chisholm|1911}}։ Իր ժամանակակիցները զինք կոչած են Նոթր Տամ տը Պուոն Սեքուր եւ Նոթր Տամ տը Թերմիտոր։
Քապառիւսի թոռներէն մէկը՝ Տոմինկօ Քապառիւս Քիլթին, ամուսնացած է Էնրիքեթա Քըրքփաթրիք ի Կրիվենէի հետ։ Ան Մանուելա Քըրքփաթրիք ի Կրիվենէի քոյրն էր, որ կայսրուհի Եւխենիա տէ Մոնթիխոյի՝ Ֆրանսայի Նափոլէոն Գ. կայսրին եւ Ալպայի դքսուհիին հետ ամուսնացած մօրն էր։
Տոմինկօ Քապառիւս Քիլթի մահացած է իր հօրմէն՝ Տոմինկօ Քապառիւս Կալապերթէն առաջ։ Այդ պատճառով ան չէ դարձած Քապառիւսի երրորդ կոմսը։ Տիտղոսը ժառանգած է իր դուստրը՝ Փաուլինա Քապառիւս Քըրքփաթրիք, իբրեւ Քապառիւսի երրորդ կոմսուհի։
Ֆրանսիսքօ Քապառիւս Լալանը նաեւ Արանտայի կոմս Փետրօ Փապլօ Ապարքա տէ Պոլէայէն ստացած է Ռապուիլյէի վիքոնտի տիտղոսը։ Սկզբնապէս այդ տիտղոսը նախատեսուած էր իր միւս որդիին՝ Ֆրանսիսքօ Քապառիւս Կալապերթին համար, սակայն վերջինիս վաղաժամ մահուան պատճառով երկու տիտղոսները միացան։ Մինչեւ այսօր Քապառիւսի ներկայիս կոմսերը կը կրեն նաեւ Ռապուիլյէի վիքոնտի տիտղոսը։ Ռապուիլյէ քաղաքը եւ անոր հարեւան բնակավայրերն ու գիւղական տարածքները, որոնք նոյնպէս ընդգրկուած են տիտղոսին յանձնման փաստաթուղթին մէջ, կը գտնուին Ֆրանսայի Լանկըտոք շրջանին մէջ։
Անոր մօտ բարեկամը՝ Ֆրանսիսքօ Կոյան, նկարած է անոր ամբողջ հասակով դիմանկարը։ Ներկայիս այս դիմանկարը ցուցադրուած է Մատրիտի մէջ գտնուող Սպանիոյ դրամատան շէնքին մէջ։
== Ծանօթագրութիւններ ==
<references />
[[Ստորոգութիւն:Սպանիոյ կոմսեր]]
ncro14xzuavub90owsiarwo3bhxmjlf