Wikipedia
ibawiki
https://iba.wikipedia.org/wiki/Lambar_Keterubah
MediaWiki 1.46.0-wmf.26
first-letter
Media
Spesyel
Randau
Penggena
Randau penggena
Wikipedia
Randau Wikipedia
Fail
Randau fail
MediaWiki
Randau MediaWiki
Templat
Randau templat
Bantu
Randau bantu
Kategori
Randau kategori
TimedText
TimedText talk
Modul
Randau modul
Acara
Perbincangan acara
Krisis undang-undang soldadu Korea Selatan 2024
0
2834
18872
16324
2026-05-05T14:19:06Z
Suryection
2285
18872
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox civil conflict
| title = Udang-undang sedadu Korea Selatan 2024
| image = 2024년 대한민국 계엄 반대 시위대 깃발.jpg
| image_alt = Raban orang ke mantah ngelayang menira
| caption = Protes berindik ari pemantai undang-undang sedadu
| date = {{start and end dates|2024|12|03|2024|12|04|df=y}}
| time-begin = {{circa|10:23 p.m.}}
| result = Presiden [[Yoon Suk Yeol]] 윤두창 ngelepaska undang-undang sedadu
| side1 = {{flagicon image|Flag of the President of South Korea.svg}} [[Presiden Korea Selatan|Presiden]]
* {{flagicon image|Flag of the Government of the Republic of Korea.svg}} [[Kunsil Menua Korea Selatan|Perintah Yoon]]
** {{flagicon image|Flag of the Republic of Korea Armed Forces.svg}} [[Menteri Pengenan Menua (Korea Selatan)|Menteri Pengenan Menua]]
*** {{army|South Korea|name=Army}}
** {{flagicon image|Flag of the Korean National Police Agency.svg}} [[Ejensi Polis Menua (Korea Selatan)|Polis]]
| side2 = {{flagicon image|Flag of the National Assembly of Korea.svg}} [[Aum Kunsil Menua Korea Selatan]]
* {{flagicon image|Democratic Party of South Korea banner.svg}} [[Parti Demokratik Korea|Parti Demokratik]]
* {{flagicon image|Flag of People Power Party of Korea (variant 2).svg}} [[Parti Kuasa Rayat (Korea Selatan)|Kuasa Rayat]]
* {{flagicon image|Rebuilding Korea Party banner.svg}} [[Parti Pengaga Baru Korea|Pengaga Baru Korea]]
* {{flagicon image|Logo of the New Reform Party (South Korea).svg}} [[Parti Reformasyen Baru (Korea Selatan)|Parti Reformasyen Baru]]
* {{flagicon image|Logo of Progressive Party (South Korea).jpg}} [[Parti Progresif Korea|Parti Progresif]]
{{flagicon|Seoul}} [[Perintah Metropolitan Seoul]]
| leadfigures1 = {{ubl
| {{flagicon image|Flag of the President of South Korea.svg}} [[Yoon Suk Yeol]]
| {{flagicon image|Flag of the Chief of Staff of the Republic of Korea Army.png}} [[Park An-su]]
| {{flagicon image|Flag of the Minister of National Defense of the Republic of Korea.svg}} [[Kim Yong-hyun (general)|Kim Yong-hyun]]
}}
| leadfigures2 = {{ubl
| {{flagicon image|Flag of the National Assembly of Korea.svg}}{{flagicon image|Democratic Party of South Korea banner.svg}} [[Woo Won-shik]]
| {{flagicon image|Democratic Party of South Korea banner.svg}} [[Lee Jae-myung]]
| {{flagicon image|Flag of People Power Party of Korea (variant 2).svg}} [[Han Dong-hoon]]
| {{flagicon image|Logo of the New Reform Party (South Korea).svg}} [[Lee Jun-seok]]
| {{flagicon image|Rebuilding Korea Party banner.svg}} [[Cho Kuk]]
| {{flagicon|Seoul}}{{flagicon image|Flag of People Power Party of Korea (variant 2).svg}} [[Oh Se-hoon]]
}}
| time-end = 5:18 a.m.
| place = [[Korea Selatan]]
| causes = Penyakal ngagai perambu bajet enggau nguji ngelepaska pendawa raya ti bisi kaul enggau skandal.
| status = Aum Kunsil Menua milih deka ngelepaska undang-undang sedadu; undang-undang sedadu diangkat Yoon
* Presiden [[Yoon Suk Yeol]] enda mujur nangkap tuai penyakal ba [[Aum Kunsil Menua Korea Selatan]].
| duration =
}}
Kena 3{{nbsp}}Disember 2024, [[presiden Korea Selatan]] [[Yoon Suk Yeol]] mantaika undang-undang sedadu maya jaku laun malam ti ditabur terus ba televisyen YTN. Dalam deklarasyen iya, iya nuduh Parti Demokratik ke ngembuan majoriti ba Aum Kunsil Menua, siru enggau [[Korea Utara]] sereta bejalaika “aktiviti anti-menua”, lalu ngelabel agi sida nya gerempung jenayah ke bekerejasama enggau komunis ngerusak menua nya. Perintah nya nyengkaum nagang sebarang pengawa politik nyengkaum Aum Kunsil Menua, enggau ngetuka pengelepas pengawa mantaika berita.
Pemantai nya disakal Parti Demokratik enggau sekeda kaban Parti Kuasa Rayat Yoon, lalu ngujungka pengawa protes nyadi. Dua jam udah nya, kena 4 Disember, taja pan raban pengelikun nguji nagang undi nya, sida pengari rayat ke bisi ba Dewan Negara enggau sepenemu ngemendarka mosyen ngangkatka undang-undang soldadu 190-0.
Yoon udah nya ngelepaska undang-undang sedadu pengudah aum Kabinet lalu perintah undang-undang sedadu nya dibuai.<ref name=":4">{{Cite news |date=3 December 2024 |title=South Korea cabinet lifts martial law |url=https://www.bbc.com/news/live/cn38321180et?post=asset%3A69e3ba8d-55f4-443e-9531-84ad91772741#post |access-date=3 December 2024 |work=BBC News}}</ref>
== Latar belakang ==
[[File:South Korea President Yoon Suk Yeol portrait.jpg|thumb|upright|alt=Official portrait of Yoon Suk Yeol|Presiden [[Yoon Suk Yeol]] maya taun 2022]]
Korea Selatan diperintah nyadi demokrasi bepresiden baruh Konstitusyen 1987, ke nganti sistem parlimen enggau setengah presiden ke dulu ari nya. Yoon Suk Yeol, siku kaban Parti Kuasa Rayat konservatif enggau ex-pendawa raya besai, mangku pengawa nyadi Presiden Korea Selatan berindik ari pemenang iya ba pengawa bepilih presiden 2022.<ref name=":5">{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korean President Yoon Suk Yeol declares martial law |url=https://news.sky.com/story/south-korean-president-yoon-suk-yeol-declares-martial-law-13266019 |access-date=3 December 2024 |website=[[Sky News]] |language=en}}</ref> Perintah iya udah ngembuan tikas pemendar ke baruh, nyentuk ngagai 17%, enggau pansik November 2024 mandangka 58% ari penyampau tubuh deka meda Yoon sekalika badu mangku pengawa tauka dipejal.<ref>{{Cite web |last=Park |first=James |date=3 December 2024 |title=Fearing his enemies, South Korea's Yoon declares martial law |url=https://responsiblestatecraft.org/south-korea-martial-law/ |access-date=3 December 2024 |website=Responsible Statecraft |language=en}}</ref> Iya udah bebendar ngulihka agenda iya laban Aum Kunsil Menua udah dikuasa Parti Demokratik penyakal. Ba pengawa bepilih legislatif bulan April 2024, penyakal mengkang megai kuasa tang agi kurang penyampau ke chukup (200 ari 300) dikena ngelepaska presiden.<ref name=":3">{{Cite web |last=Kim |first=Tong-Hyung |date=3 December 2024 |title=South Korean president declares martial law, accusing opposition of anti-state activity |url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-martial-law-997c22ac93f6a9bece68454597e577c1 |access-date=3 December 2024 |website=[[AP News]] |language=en}}</ref>
Yoon boikot pengawa bejadi Dewan Negara taja pan udah nyadi adat presiden meri jaku ba pengawa nya.<ref>{{Cite web |last=Kim |first=Tong-Hyung |date=2 September 2024 |title=South Korea's president skips opening ceremony of parliament as strife with opposition deepens |url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-national-assembly-boycott-57e59e7f262c7a4721f11b0add3f49eb |website=[[AP News]] |language=en}}</ref> Yoon mega udah mantah pansik bekaul enggau skandal ti ngaul bini iya Kim Keon-hee enggau pemesai tinggi,<ref>{{Cite web |title=South Korea's president declares emergency martial law |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/12/3/south-koreas-president-declares-emergency-martial-law |access-date=3 December 2024 |website=[[Al Jazeera]] |language=en}}</ref> veto rang undang-undang ba tiga kali ke bebida ti minta pansik luyar spesyel ba bini iya, ketiga kali udah nyadi kena 26 November 2024.<ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korea martial law: How did we get here? |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/12/3/south-korea-martial-law-how-did-we-get-here |access-date=3 December 2024 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> Parlimen ke dikuasa penyakal mega udah mindah deka ngelepaska Chairman Lembaga Audit enggau Pemansik Choe Jae-hae enggau tiga iku pendawa raya ke bisi kaul enggau dua skandal ke ngaul Kim kena 2 Disember taun nya,<ref>{{Cite web |last=Min-kyung |first=Jung |date=2 December 2024 |title=Chief auditor, prosecutors to face Assembly impeachment vote |url=https://www.koreaherald.com/view.php?ud=20241202050103 |access-date=3 December 2024 |website=[[The Korea Herald]] |language=en}}</ref> lalu udah nulak perambu belanja perintah.<ref name=":2">{{Cite news |last=Kim |first=Sam |date=2 December 2024 |title=South Korea Budget Tussle Tests Yoon Ahead of Trump's Return |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-12-02/south-korea-budget-tussle-tests-yoon-ahead-of-trump-s-return |url-access=subscription |archive-url=https://archive.ph/9Z2UY |archive-date=3 December 2024 |access-date=3 December 2024 |work=[[Bloomberg News|Bloomberg]] |language=en}}</ref>
Tu keterubah iya undang-undang sedadu dipadahka di Korea Selatan kenyau ari pengawa rampas kuasa sedadu taun 1980 sepengudah diktator Park Chung Hee dibunuh, lalu keterubah iya kenyau ari demokratisasyen dalam taun 1987.<ref name=":1">{{Cite news |last1=Lowe |first1=Yohannes |last2=McEwen |first2=Kirsty |date=3 December 2024 |title=South Korean military announces suspension of all parliamentary activity, says report – live |url=https://www.theguardian.com/world/live/2024/dec/03/south-korea-declares-emergency-martial-law-yoon-suk-yeol-north-korea-latest-updates |access-date=3 December 2024 |work=[[The Guardian]] |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Tu nyadi pemantai undang-undang sedadu ke-17 kenyau ari penumbuh republik nya dalam taun 1948.<ref>{{cite web| url=https://www.csis.org/analysis/yoon-declares-martial-law-south-korea| title=Yoon Declares Martial Law in South Korea| first1=Andy| last1=Lim| first2=Seiyeon| last2=Ji| first3=Victor| last3=Cha | date=3 December 2024| website=[[Center for Strategic and International Studies]]}}</ref> Kaban Aum Kunsil Menua enda diberi imuniti parlimen ari didawa lalu ulih ditangkap enti ditangkap ngereja penyalah.<ref>{{Cite web |last=박 |first=소연 |date=4 December 2024 |title=44년 만에 전격 비상계엄 선포...국회의원 과반수 찬성 땐 '해제' |url=https://news.mt.co.kr/mtview.php?no=2024120323422846084 |access-date=3 December 2024 |website=Money Today |language=ko}}</ref> Lebuh mantaika undang-undang sedadu, presiden mesti tekala nya madah ngagai Aum Kunsil Menua. Undang-undang sedadu ulih dikinsil nengah undi majoriti Aum Kunsil Menua.<ref>{{Cite web |last=주 |first=영재 |date=4 December 2024 |title=더불어민주당 인천시당, '윤석열 독재 시대' 질타..."국민과 함께 대한민국 구할 것" |url=https://www.kyeonggi.com/article/20241204580018 |access-date=3 December 2024 |website=Kyeonggi Daily |language=ko}}</ref>
== Pekara ti nyadi ==
=== Pemantai undang-undang sedadu ===
{{Wikisourcelang|ko|2024년 대한민국 비상계엄 선포}}
Kena 3 December 2024 maya 10:22{{nbsp}}p.m. Jam Standard Korea, Presiden Yoon Suk Yeol mantaika undang-undang soldadu. Dalam jaku iya ke dipansutka ba televisyen nasional, Yoon nuduh penyakal “nguji deka ngelabuhka demokrasi bibas” enggau chara ngelepaska kaban kabinet iya sereta nyekat perambu bajet iya. Iya minta rayat pechayaka iya sereta bebatak asur enggau "sekeda penusah",<ref>{{Cite web |last=Smith-Schoenwalder |first=Cecelia |date=3 December 2024 |title=What to Know: South Korean President Declares Martial Law |url=https://www.usnews.com/news/world-report/articles/2024-12-03/south-korean-president-declares-martial-law-what-to-knowhttps://www.usnews.com/news/world-report/articles/2024-12-03/south-korean-president-declares-martial-law-what-to-know |website=U.S. News}}</ref><ref>{{Cite web |last=머니투데이 |date=4 December 2024 |title=2시간 만에 해제 의결된 계엄령...윤 대통령은 무엇을 노렸을까 |url=https://news.mt.co.kr/mtview.php?no=2024120402011362298&MT_P |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203190632/https://news.mt.co.kr/mtview.php?no=2024120402011362298&MT_P#expand |archive-date=3 December 2024 |access-date=3 December 2024 |website=머니투데이 |language=ko}}</ref> lalu mega madahka bisi konspirasi Korea Utara ngelaban perintah Korea Selatan.<ref name="auto1">{{Cite web |title=South Korea latest: Martial law declared – as president warns of 'pro-North Korean forces'; police clash with protesters |url=https://news.sky.com/story/south-korea-live-updates-members-of-parliament-could-be-arrested-after-emergency-martial-law-declared-13266031?postid=8720104#liveblog-body |website=[[Sky News]] |language=en}}</ref> Tu keterubah iya undang-undang soldadu dipadahka di Korea Selatan kenyau ari taun 1979,<ref name=":1" /> maya perintah sedadu ditaktor [[Chun Doo-hwan]].<ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korean President Yoon declares martial law, accusing opposition of 'anti-state' activities |url=https://www.france24.com/en/asia-pacific/20241203-south-korean-president-yoon-declares-martial-law |website=France 24}}</ref><ref>{{Cite web |title=South Korean Leader Declares Martial Law |url=https://www.nytimes.com/live/2024/12/03/world/south-korea-martial-law |website=[[The New York Times]]}}</ref> Udah nya diriputka menteri besai Han Duck-soo udah dikelaung ketegal deklarasyen nya, ''[[The Korea Times]]'' ngeripotka pengawa nya dipeda digaga berindik ari komunikasyen terus entara Presiden Yoon enggau menteri pengenan iya Kim Yong-hyun.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=PM Han overlooked as defense minister bypasses him on martial law declaration |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/12/356_387639.html |website=[[The Korea Times]]}}</ref>
Nitihka Ejensi Berita Yonhap, menteri pengenan Kim Yong-hyun ngasuh aum enggau chairman Ketuai Staf Begulai Kim Myung-soo.<ref name="BloombergNews">{{Cite news |date=3 December 2024 |title=South Korea's Yoon Declares Martial Law in Emergency Address |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-12-03/south-korea-s-yoon-declares-martial-law-in-emergency-address |work=[[Bloomberg News|Bloomberg]] |via=[[Bloomberg.com]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=south Korea martial law: South Korean President Yoon Suk Yeol has declared martial law in the country |url=https://headlinestoday.com.au/south-korea-martial-law/ |website=HeadlinesToday}}</ref> Yoon nyiri Park An-su nyadi komander undang-undang soldadu iya.<ref>{{Cite web |last=이 |first=재연 |date=4 December 2024 |title=미 백악관 "한국 정부와 연락 중, 상황 긴밀 모니터링" |url=https://www.seoul.co.kr/news/international/2024/12/04/20241204500028?wlog_tag3=naver |access-date=3 December 2024 |website=[[Seoul Shinmun]] |language=ko}}</ref>
Berindik ari pemantai nya, perintah madahka aktiviti ba palan pelajar enggau servis pengangkut deka terus beoperasyen baka selama.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=(LEAD) Gov't ensures normal transport operations following martial law declaration |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204000551320?section=national/politics |website=[[Yonhap News Agency]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=All schools to open as normal amid martial law declaration: education ministry |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/12/356_387634.html |website=[[The Korea Times]]}}</ref>
=== Dekrit ===
Kena 3{{nbsp}}December 2024 maya 11:00{{nbsp}}p.m. Jam Standard Korea, Perintah Undang-undang Sedadu [[Park An-su]] ngeluarka dekrit ti di baruh tu pasal undang-undang sedadu:<ref>{{Cite web |last=서 |first=정명 |date=3 December 2024 |title=[속보] 계엄사령부 포고령(제1호) 전문 |url=https://www.sedaily.com/NewsView/2DHZA3YGW7 |access-date=3 December 2024 |website=The Seoul Economic Daily |language=ko}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korea president declares emergency martial law, warns of "communist forces" |url=https://www.cbsnews.com/news/south-korea-president-martial-law-emergency/ |access-date=3 December 2024 |publisher=[[CBS News]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Oh |first=Seok-min |date=4 December 2024 |title=Full text of martial law decree |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204001100320?section=national/politics |access-date=3 December 2024 |website=[[Yonhap News Agency]]}}</ref>
{{Quote|
Perintah Undang-undang Sedadu madahka utai ke di baruh tu berengkah ari pukul 11 p.m. kena 3 Disember 2024, dikena nyaga demokrasi liberal ari raban anti-nengeri ke chakah dalam Republik Korea ke bebas enggau ancaman sida ke deka ngelabuhka nengeri nya, sereta dikena nentuka pengelikun mensia mayuh.
{{olist
|Semua pengawa politik nyengkaum pengawa Aum Kunsil Menua, kunsil kandang menua, parti politik, enggau gerempung politik, gempuru enggau demonstrasyen ditagang. |Semua pengawa ti nyangkal tauka nguji ngelabuhka sistem demokrasi bebas nya ditagang. Pengawa ngerembaika berita pelesu, manipulasyen penemu mensia mayuh, enggau propaganda pelesu ditagang.
|Semua media enggau penerbitan dipegai Perintah Undang-undang Sedadu.
|Mogok, ngetuka pengawa enggau gempuru ti ngasuh penyarut rama ditagang.
|Bala lutur pelatih enggau semua raban perubat bukai, ke mogok tauka udah ninggalka palan sida gawa, mesti pulai ngagai pangku pengawa sida dalam timpuh 48 jam lalu gawa enggau tetap ati. Sida ti ngelanggar perintah nya deka napi ukum nitihka Akta Undang-Undang Sedadu. |Rayat biasa ke nadai penyalah, enda nyengkaum raban anti-nengeri enggau raban subversif bukai, deka kena atur dikena ngurangka penusah dalam pengidup sida besehari-sehari.
}}
Orang ke ngelanggar proklamasyen nya tau ditangkap, ditan sereta diperesa enggau nadai waran nitihka Artikel 9 Akta Undang-Undang Sedadu (Kuasa Langkah-langkah Spesyel Panglima Undang-Undang Sedadu), lalu deka diukum nitihka Artikel 14 Akta Undang-Undang Sedadu (Penalti).
| author = Martial Law Commander, Army General Park An-su
}}
=== Pemilih nginsil ari Aum Kunsil Menua ===
[[File:2024년 대한민국 계엄 반대 시위.jpg|thumb|alt=Protest in front of the National Assembly during the night|Protes anti undang-undang sedadu kena 4 Disember ba Seoul]]
Berindik ari pemadah nya, raban sedadu tama ngagai begunan Aum Kunsil Menua lalu nguji tama ngagai dewan besai, endur ngundi. Berindik ari nya, pemesai parti nyembur sida ngena perengka pengerara api lalu mujur nagang penama sida. Bisi sekeda soldadu nguji tama nengah ringkat empat, tang ditagang pengereja pengawa.<ref name=":0">{{Cite web |last=이보람,김하나 |date=4 December 2024 |title=계엄 해제 요구 가결에 "만세"...시민 2000명 집결, 국회 지켰다 [영상] |trans-title=Hurrah for the lifting of martial law... 2,000 citizens gather to protect the National Assembly [Video] |url=https://www.joongang.co.kr/article/25297113 |access-date=3 December 2024 |website=[[JoongAng Ilbo]] |language=ko}}</ref> Sekurang-kurang iya tiga buah bilun engkabang mega bisi terengkah ba palan gempuru seraya dua buah agi dipeda belayang ba atas.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=South Korean parliament votes to defy president by lifting his declaration of martial law |url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-martial-law-997c22ac93f6a9bece68454597e577c1 |access-date=4 December 2024 |website=[[Associated Press]] |language=en}}</ref> Tangki bisi dipeda ba jalai alun.<ref name="YTN military response">{{Cite news |date=4 December 2024 |script-title=ko:'대통령 계엄 해제까지는 계엄사 유지'...도심에 장갑차 목격도 |trans-title='Martial law will remain until the president lifts martial law'...Armored vehicles also seen in the city center |url=https://www.ytn.co.kr/_ln/0101_202412040135157140 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203172221/https://www.ytn.co.kr/_ln/0101_202412040135157140 |archive-date=3 December 2024 |work=YTN |language=ko |author1-last=Park |author1-first=Hee-jae}}</ref> Perintah undang-undang sedadu mega ngasuh kor pengarang berita opis presiden dibuai ari begunan iya di Seoul.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Presidential office press corps forced to leave |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050011 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]] |language=en}}</ref> Konfrontasyen nyadi ba pintu besai kompleks gempuru entara raban pengelikun enggau orang awam.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Citizens outside Nat'l Assembly applaud as bill to lift martial law passes |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204002300315 |access-date=4 December 2024 |website=[[Yonhap News Agency]] |language=en}}</ref> Pengawa protes ngelaban undang-undang sedadu mega diatur ba Gwangju.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Citizens outraged by martial law, support repeal motion, demand Yoon's impeachment |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/12/356_387638.html |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Times]] |language=en}}</ref>
Semua parti besai nyengkaum Parti Kuasa Rayat (PPP) ke megai perintah ke alai Presiden Yoon nyadi kaban, mantah pengawa nya. Ketuai PPP, Han Dong-hoon madahka: "Deklarasyen undang-undang sedadu presiden nya salah. Kami deka nagang nya begulai enggau rayat."<ref>{{Cite web |last=Yoon |first=So-Yeon |date=3 December 2024 |title='Martial law is wrong': Han Dong-hoon pledges to stop Yoon Suk Yeol |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2024-12-03/national/politics/Martial-law-is-wrong-Han-Donghoon-pledges-to-stop-Yoon-Suk-Yeol/2191865 |access-date=3 December 2024 |website=[[JoongAng Ilbo]] |language=en}}</ref> Tuai nengeri [[Seoul]], [[Oh Se-hoon]], ke mega kaban PPP, madahka diri mantah deklarasyen Yoon.<ref>{{Cite web |last=Lee |first=Jung-joo |date=4 December 2024 |title=Seoul mayor voices opposition against martial law |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050003 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> [[Lee Jae-myung]], ketuai Parti Demokratik penyakal, ngansak rayat begempuru ba Aum Kunsil Menua lalu madahka Yoon “ukai agi presiden Korea Selatan”; Lee difilemka niki atas pagar begunan Aum Kunsil deka tama ke dalam, sepengudah sedadu udah nyekat pintu penama.<ref>{{Cite web |last=Yoon |first=John |date=3 December 2024 |title=In a livestream on Tuesday night, Lee Jae-myung, the South Korean opposition leader, asked citizens to congregate at the National Assembly while on his way there himself. |url=https://www.nytimes.com/live/2024/12/03/world/south-korea-martial-law/47610535-d3b1-5e5a-8be0-2c3007af274c |access-date=3 December 2024 |website=[[The New York Times]]}}</ref> Ketuai Parti Pengaga Baru Korea, Cho Kuk mega ngumbai pengawa mantaika undang-undang sedadu nya “enda sah” lalu madahka nya nangkup syarat dikena ngelepaska Yoon enggau menteri pengenan Kim Yong-hyun.<ref>{{Cite web |last=Park |first=Jun-hee |date=4 December 2024 |title=Cho Kuk says declaration of martial law 'illegal,' meets conditions for impeachment |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050009 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> Konfederasyen Gerempung Pengereja Pengawa Korea, gerempung gerempung pengereja pengawa ke pemadu besai di menua nya, minta pengawa mogok besai dikena nginsil pemantai undang-undang sedadu sereta ngelepaska presiden.<ref>{{Cite news |last1=Kim |first1=Heejin |last2=Choi |first2=Whanwoong |date=3 December 2024 |title=Korea's Largest Union Calls for Strike to Oppose Martial Law |url=https://www.bnnbloomberg.ca/business/international/2024/12/03/koreas-largest-union-calls-for-strike-to-oppose-martial-law/ |access-date=3 December 2024 |work=[[BNN Bloomberg]]}}</ref>
Bala orang ke protes belaya enggau polis ba luar Aum Kunsil Menua.<ref>{{Cite web |last=Yoon |first=John |date=3 December 2024 |title=Police officers are clashing with protesters outside the National Assembly, some of whom appear to be trying to enter the building as officers try to block them, live television footage shows. |url=https://www.nytimes.com/live/2024/12/03/world/south-korea-martial-law/2fe90800-8fe1-5511-9b15-e939c9493fd3 |access-date=3 December 2024 |website=[[The New York Times]]}}</ref> Speaker Aum Kunsil Menua [[Woo Won-shik]] minta semua pengari undang-undang begempuru ba Aum Kunsil Menua.<ref name=":3" /> Parti Demokratik Pampang Incheon mantah pengawa nya nyadika pemungkal “era diktator Yoon”.<ref>{{Cite web |last=박 |first=귀빈 |date=4 December 2024 |title=더불어민주당 인천시당, '윤석열 독재 시대' 질타..."국민과 함께 대한민국 구할 것" |trans-title=The Incheon City Party of the Democratic Party of Korea criticizes the 'Yoon Seok-yeol dictatorship era'... "We will save the Republic of Korea together with the people." |url=https://www.kyeonggi.com/article/20241204580018 |access-date=3 December 2024 |website=Kyeonggi Daily |language=ko}}</ref> Bala pengari undang-undang begerak ngelingi empang jalai polis dikena tama ngagai Aum Kunsil Menua. {{ill|Lee Seong-yoon|ko|이성윤 (1962년)}} ari Parti Demokratik diriputka udah niki pagar sepeninggi {{cvt|1.5|m}} deka tama dia.<ref>{{Cite news |title=South Korea lawmakers defy president and block martial law as crowds protest outside parliament – live updates |url=https://www.bbc.com/news/live/cn38321180et?post=asset%3Af75397dc-2b58-4826-9c2b-12627f9123bc#post |work=BBC News}}</ref>
Kena 4{{nbsp}}December 2024 maya 12:48{{nbsp}}a.m. Jam Standard Korea, Aum Kunsil Menua muka sesi ngenyit.<ref name="emergency">{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Troops withdraw as National Assembly passes martial law repeal |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/12/356_387642.html |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Times]]}}</ref> Urung jam 1{{nbsp}}pagi,<ref>{{Cite web |title=(4th LD) Yoon declares emergency martial law; parliament votes to lift declaration |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241203012154315?section=national/politics |access-date=4 December 2024 |website=[[Yonhap News Agency]] |language=en}}</ref> Aum Kunsil Menua, enggau 190 ari penyampau 300 iku pengari undang-undang ke bisi datai, ngundi enggau sepenemu deka ngelepaska undang-undang sedadu.<ref>{{Cite web |last=Maresca |first=Thomas |date=3 December 2024 |title=South Korea's National Assembly votes to lift president's martial law decree |url=https://www.upi.com/Top_News/World-News/2024/12/03/South-Korea-Yoon-declares-martial-law/5661733241168 |access-date=3 December 2024 |website=United Press International |language=en}}</ref><ref name="auto1" /> Sida ke ngundi ngambika iya dikinsil nyengkaum 172 iku pengari rayat penyakal enggau 18 iku agi ari PPP.<ref>{{Cite web |last=Jung |first=Min-kyung |date=4 December 2024 |title=Assembly speaker declares martial law as invalid |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050014 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> Nitihka Artikel 77 Konstitusyen Republik Korea, presiden mesti nitihka pemutus Aum Kunsil Menua ti deka ngelepaska undang-undang sedadu.<ref>{{Cite web |title=South Korea latest: Soldiers clash with protesters as martial law declared; parliament votes to overturn president's shock order |url=https://news.sky.com/story/south-korea-live-updates-members-of-parliament-could-be-arrested-after-emergency-martial-law-declared-13266031 |access-date=3 December 2024 |website=[[Sky News]] |language=en}}</ref> Berindik ari pengawa ngundi nya, Speaker Woo Won-shik minta sedadu pansut ari Aum Kunsil Menua, lalu Lee Jae-myung madahka Parti Demokratik deka mengkang ba Dewan Negara nyentukka presiden ngelepaska undang-undang sedadu.<ref>{{Cite web |last=신수아 |date=4 December 2024 |title=우원식 "윤 대통령, 즉시 비상계엄 해제해야‥군경, 즉시 국회 나가라" |trans-title=Woo Won-sik: "President Yoon, martial law must be lifted immediately. Military and police, leave the National Assembly immediately." |url=https://imnews.imbc.com/news/2024/politics/article/6662811_36431.html |access-date=3 December 2024 |website=[[MBC Standard FM|MBC 뉴스]] |language=ko}}</ref><ref>{{Cite web |last=신수아 |date=4 December 2024 |title=[속보] 이재명 "민주당, 대통령의 계엄해제 선언 전까지 국회 지킬 것" |trans-title=[Breaking News] Lee Jae-myung: "Democratic Party Will Protect National Assembly Until President Declares Lifting of Martial Law" |url=https://imnews.imbc.com/news/2024/politics/article/6662813_36431.html |access-date=3 December 2024 |website=[[MBC Standard FM|MBC 뉴스]] |language=ko}}</ref> Sida mega bisi disempulang kaban ari PPP.<ref name="emergency" />
=== Pengudah ===
Sepengudah pilih nya, sekeda sedadu ke udah diau ba Aum Kunsil Menua dipeda pansut,<ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korean parliament votes to defy president by lifting his declaration of martial law |url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-martial-law-997c22ac93f6a9bece68454597e577c1 |access-date=3 December 2024 |website=[[AP News]] |language=en}}</ref> enggau opis Speaker udah nya madahka sida udah pansut abis.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=[Breaking] Martial law forces withdraw from parliament after nullification vote |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050007 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]] |language=en}}</ref> Bala bukai berengkah nulak bala mayuh ke protes ke begempuru dia,<ref name="NYT live">{{Cite web |last=Yoon |first=John |title=Live Updates: South Korean Lawmakers Vote to Defy President, Demanding an End to Martial Law |url=https://www.nytimes.com/live/2024/12/03/world/south-korea-martial-law |access-date=3 December 2024 |website=[[The New York Times]]}}</ref> ke sepenyampau 2,000 iku orang.<ref name=":0" /> Bala orang ke protes mega berengkah minta Yoon ditangkap sereta dibuai ari pengawa iya.<ref name="NYT live" /><ref>{{Cite web |last=Kim |first=Arin |date=4 December 2024 |title=[From the Scene] Rush to get to National Assembly in first hours of martial law |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050008 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> Lee Jae-myung madahka pengawa mantaika undang-undang sedadu nya digaga enggau nadai pemendar kabinet<ref>{{Cite web |last=Choi |first=Jeong-yoon |date=4 December 2024 |title=Main opposition leader decries martial law declaration as 'illegal,' 'unconstitutional' |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204002400315?section=national/politics |access-date=4 December 2024 |website=[[Yonhap News Agency]]}}</ref> lalu madahka raban pengelikun ti majak nitihka atur undang-undang sedady Yoon nya ngereja “pengawa ti enda sah”.<ref>{{Cite web |last=Choi |first=Jeong-yoon |date=4 December 2024 |title=[Breaking] Opposition leader Lee Jae-myung calls martial law declaration 'unconstitutional' |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050012 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> Opis menteri pegenan madahka undang-undang sedadu deka mengkang dikena nyentukka diputuska presiden.<ref>{{Cite web |title=South Korean defense ministry says martial law will remain in place until president lifts decree |url=https://www.nbcnews.com/now/video/south-korean-defense-ministry-says-martial-law-will-remain-until-president-lifts-decree-226054725517 |access-date=3 December 2024 |website=NBC News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=[속보] 국방부 관계자 "대통령 계엄해제 때까지 계엄사 유지" |url=https://www.hankyung.com/article/2024120423147 |access-date=3 December 2024 |website=[[The Korea Economic Daily]] |language=ko}}</ref>
=== Pengelepas undang-undang sedadu ===
Maya penerang nengah televisyen pukul 4:27 pagi Jam Standard Korea, Yoon madahka iya deka ngelepaska undang-undang sedadu enggau naka pengelengkas enti kuorum ulih diulih ungkup aum kabinet, lalu iya udah nginsil raban sedadu ari Aum Kunsil Menua.<ref>{{Cite web |last=Ntim |first=Zac |date=3 December 2024 |title=South Korea's President Yoon Suk Yeol To Lift Martial Law Order |url=https://deadline.com/2024/12/south-korea-yoon-suk-yeol-martial-law-parliament-1236192638/ |access-date=3 December 2024 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> Kena jam 4:30 a.m, kabinet ngemendarka mosyen ngelepaska undang-undang sedadu.<ref>{{Cite web |last=송상 |first=호 |date=4 December 2024 |title=(URGENT) S. Korean Cabinet approves motion to lift emergency martial law |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204003100315?section=search |website=Yonhap News Agency}}</ref> Perintah Undang-undang Sedadu mega dibuai.<ref name=":4" />
==Malin==
{{reflist}}
e2pwp9p5pta4of7p5phn8kj27mvvkik
18873
18872
2026-05-05T14:19:47Z
Suryection
2285
18873
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox civil conflict
| title = Udang-undang sedadu Korea Selatan 2024
| image = 2024년 대한민국 계엄 반대 시위대 깃발.jpg
| image_alt = Raban orang ke mantah ngelayang menira
| caption = Protes berindik ari pemantai undang-undang sedadu
| date = {{start and end dates|2024|12|03|2024|12|04|df=y}}
| time-begin = {{circa|10:23 p.m.}}
| result = Presiden [[Yoon Suk Yeol]] 윤두창 ngelepaska undang-undang sedadu
| side1 = {{flagicon image|Flag of the President of South Korea.svg}} [[Presiden Korea Selatan|Presiden]]
* {{flagicon image|Flag of the Government of the Republic of Korea.svg}} [[Kunsil Menua Korea Selatan|Perintah Yoon]]
** {{flagicon image|Flag of the Republic of Korea Armed Forces.svg}} [[Menteri Pengenan Menua (Korea Selatan)|Menteri Pengenan Menua]]
*** {{army|South Korea|name=Army}}
** {{flagicon image|Flag of the Korean National Police Agency.svg}} [[Ejensi Polis Menua (Korea Selatan)|Polis]]
| side2 = {{flagicon image|Flag of the National Assembly of Korea.svg}} [[Aum Kunsil Menua Korea Selatan]]
* {{flagicon image|Democratic Party of South Korea banner.svg}} [[Parti Demokratik Korea|Parti Demokratik]]
* {{flagicon image|Flag of People Power Party of Korea (variant 2).svg}} [[Parti Kuasa Rayat (Korea Selatan)|Kuasa Rayat]]
* {{flagicon image|Rebuilding Korea Party banner.svg}} [[Parti Pengaga Baru Korea|Pengaga Baru Korea]]
* {{flagicon image|Logo of the New Reform Party (South Korea).svg}} [[Parti Reformasyen Baru (Korea Selatan)|Parti Reformasyen Baru]]
* {{flagicon image|Logo of Progressive Party (South Korea).jpg}} [[Parti Progresif Korea|Parti Progresif]]
{{flagicon|Seoul}} [[Perintah Metropolitan Seoul]]
| leadfigures1 = {{ubl
| {{flagicon image|Flag of the President of South Korea.svg}} [[Yoon Suk Yeol]]
| {{flagicon image|Flag of the Chief of Staff of the Republic of Korea Army.png}} [[Park An-su]]
| {{flagicon image|Flag of the Minister of National Defense of the Republic of Korea.svg}} [[Kim Yong-hyun (general)|Kim Yong-hyun]]
}}
| leadfigures2 = {{ubl
| {{flagicon image|Flag of the National Assembly of Korea.svg}}{{flagicon image|Democratic Party of South Korea banner.svg}} [[Woo Won-shik]]
| {{flagicon image|Democratic Party of South Korea banner.svg}} [[Lee Jae-myung]]
| {{flagicon image|Flag of People Power Party of Korea (variant 2).svg}} [[Han Dong-hoon]]
| {{flagicon image|Logo of the New Reform Party (South Korea).svg}} [[Lee Jun-seok]]
| {{flagicon image|Rebuilding Korea Party banner.svg}} [[Cho Kuk]]
| {{flagicon|Seoul}}{{flagicon image|Flag of People Power Party of Korea (variant 2).svg}} [[Oh Se-hoon]]
}}
| time-end = 5:18 a.m.
| place = [[Korea Selatan]]
| causes = Penyakal ngagai perambu bajet enggau nguji ngelepaska pendawa raya ti bisi kaul enggau skandal.
| status = Aum Kunsil Menua milih deka ngelepaska undang-undang sedadu; undang-undang sedadu diangkat Yoon
* Presiden [[Yoon Suk Yeol]] enda mujur nangkap tuai penyakal ba [[Aum Kunsil Menua Korea Selatan]].
| duration =
}}
Kena 3{{nbsp}}Disember 2024, [[presiden Korea Selatan]] [[Yoon Suk Yeol]] (윤두창) mantaika undang-undang sedadu maya jaku laun malam ti ditabur terus ba televisyen YTN. Dalam deklarasyen iya, iya nuduh Parti Demokratik ke ngembuan majoriti ba Aum Kunsil Menua, siru enggau [[Korea Utara]] sereta bejalaika “aktiviti anti-menua”, lalu ngelabel agi sida nya gerempung jenayah ke bekerejasama enggau komunis ngerusak menua nya. Perintah nya nyengkaum nagang sebarang pengawa politik nyengkaum Aum Kunsil Menua, enggau ngetuka pengelepas pengawa mantaika berita.
Pemantai nya disakal Parti Demokratik enggau sekeda kaban Parti Kuasa Rayat Yoon, lalu ngujungka pengawa protes nyadi. Dua jam udah nya, kena 4 Disember, taja pan raban pengelikun nguji nagang undi nya, sida pengari rayat ke bisi ba Dewan Negara enggau sepenemu ngemendarka mosyen ngangkatka undang-undang soldadu 190-0.
Yoon udah nya ngelepaska undang-undang sedadu pengudah aum Kabinet lalu perintah undang-undang sedadu nya dibuai.<ref name=":4">{{Cite news |date=3 December 2024 |title=South Korea cabinet lifts martial law |url=https://www.bbc.com/news/live/cn38321180et?post=asset%3A69e3ba8d-55f4-443e-9531-84ad91772741#post |access-date=3 December 2024 |work=BBC News}}</ref>
== Latar belakang ==
[[File:South Korea President Yoon Suk Yeol portrait.jpg|thumb|upright|alt=Official portrait of Yoon Suk Yeol|Presiden [[Yoon Suk Yeol]] maya taun 2022]]
Korea Selatan diperintah nyadi demokrasi bepresiden baruh Konstitusyen 1987, ke nganti sistem parlimen enggau setengah presiden ke dulu ari nya. Yoon Suk Yeol, siku kaban Parti Kuasa Rayat konservatif enggau ex-pendawa raya besai, mangku pengawa nyadi Presiden Korea Selatan berindik ari pemenang iya ba pengawa bepilih presiden 2022.<ref name=":5">{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korean President Yoon Suk Yeol declares martial law |url=https://news.sky.com/story/south-korean-president-yoon-suk-yeol-declares-martial-law-13266019 |access-date=3 December 2024 |website=[[Sky News]] |language=en}}</ref> Perintah iya udah ngembuan tikas pemendar ke baruh, nyentuk ngagai 17%, enggau pansik November 2024 mandangka 58% ari penyampau tubuh deka meda Yoon sekalika badu mangku pengawa tauka dipejal.<ref>{{Cite web |last=Park |first=James |date=3 December 2024 |title=Fearing his enemies, South Korea's Yoon declares martial law |url=https://responsiblestatecraft.org/south-korea-martial-law/ |access-date=3 December 2024 |website=Responsible Statecraft |language=en}}</ref> Iya udah bebendar ngulihka agenda iya laban Aum Kunsil Menua udah dikuasa Parti Demokratik penyakal. Ba pengawa bepilih legislatif bulan April 2024, penyakal mengkang megai kuasa tang agi kurang penyampau ke chukup (200 ari 300) dikena ngelepaska presiden.<ref name=":3">{{Cite web |last=Kim |first=Tong-Hyung |date=3 December 2024 |title=South Korean president declares martial law, accusing opposition of anti-state activity |url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-martial-law-997c22ac93f6a9bece68454597e577c1 |access-date=3 December 2024 |website=[[AP News]] |language=en}}</ref>
Yoon boikot pengawa bejadi Dewan Negara taja pan udah nyadi adat presiden meri jaku ba pengawa nya.<ref>{{Cite web |last=Kim |first=Tong-Hyung |date=2 September 2024 |title=South Korea's president skips opening ceremony of parliament as strife with opposition deepens |url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-national-assembly-boycott-57e59e7f262c7a4721f11b0add3f49eb |website=[[AP News]] |language=en}}</ref> Yoon mega udah mantah pansik bekaul enggau skandal ti ngaul bini iya Kim Keon-hee enggau pemesai tinggi,<ref>{{Cite web |title=South Korea's president declares emergency martial law |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/12/3/south-koreas-president-declares-emergency-martial-law |access-date=3 December 2024 |website=[[Al Jazeera]] |language=en}}</ref> veto rang undang-undang ba tiga kali ke bebida ti minta pansik luyar spesyel ba bini iya, ketiga kali udah nyadi kena 26 November 2024.<ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korea martial law: How did we get here? |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/12/3/south-korea-martial-law-how-did-we-get-here |access-date=3 December 2024 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> Parlimen ke dikuasa penyakal mega udah mindah deka ngelepaska Chairman Lembaga Audit enggau Pemansik Choe Jae-hae enggau tiga iku pendawa raya ke bisi kaul enggau dua skandal ke ngaul Kim kena 2 Disember taun nya,<ref>{{Cite web |last=Min-kyung |first=Jung |date=2 December 2024 |title=Chief auditor, prosecutors to face Assembly impeachment vote |url=https://www.koreaherald.com/view.php?ud=20241202050103 |access-date=3 December 2024 |website=[[The Korea Herald]] |language=en}}</ref> lalu udah nulak perambu belanja perintah.<ref name=":2">{{Cite news |last=Kim |first=Sam |date=2 December 2024 |title=South Korea Budget Tussle Tests Yoon Ahead of Trump's Return |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-12-02/south-korea-budget-tussle-tests-yoon-ahead-of-trump-s-return |url-access=subscription |archive-url=https://archive.ph/9Z2UY |archive-date=3 December 2024 |access-date=3 December 2024 |work=[[Bloomberg News|Bloomberg]] |language=en}}</ref>
Tu keterubah iya undang-undang sedadu dipadahka di Korea Selatan kenyau ari pengawa rampas kuasa sedadu taun 1980 sepengudah diktator Park Chung Hee dibunuh, lalu keterubah iya kenyau ari demokratisasyen dalam taun 1987.<ref name=":1">{{Cite news |last1=Lowe |first1=Yohannes |last2=McEwen |first2=Kirsty |date=3 December 2024 |title=South Korean military announces suspension of all parliamentary activity, says report – live |url=https://www.theguardian.com/world/live/2024/dec/03/south-korea-declares-emergency-martial-law-yoon-suk-yeol-north-korea-latest-updates |access-date=3 December 2024 |work=[[The Guardian]] |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Tu nyadi pemantai undang-undang sedadu ke-17 kenyau ari penumbuh republik nya dalam taun 1948.<ref>{{cite web| url=https://www.csis.org/analysis/yoon-declares-martial-law-south-korea| title=Yoon Declares Martial Law in South Korea| first1=Andy| last1=Lim| first2=Seiyeon| last2=Ji| first3=Victor| last3=Cha | date=3 December 2024| website=[[Center for Strategic and International Studies]]}}</ref> Kaban Aum Kunsil Menua enda diberi imuniti parlimen ari didawa lalu ulih ditangkap enti ditangkap ngereja penyalah.<ref>{{Cite web |last=박 |first=소연 |date=4 December 2024 |title=44년 만에 전격 비상계엄 선포...국회의원 과반수 찬성 땐 '해제' |url=https://news.mt.co.kr/mtview.php?no=2024120323422846084 |access-date=3 December 2024 |website=Money Today |language=ko}}</ref> Lebuh mantaika undang-undang sedadu, presiden mesti tekala nya madah ngagai Aum Kunsil Menua. Undang-undang sedadu ulih dikinsil nengah undi majoriti Aum Kunsil Menua.<ref>{{Cite web |last=주 |first=영재 |date=4 December 2024 |title=더불어민주당 인천시당, '윤석열 독재 시대' 질타..."국민과 함께 대한민국 구할 것" |url=https://www.kyeonggi.com/article/20241204580018 |access-date=3 December 2024 |website=Kyeonggi Daily |language=ko}}</ref>
== Pekara ti nyadi ==
=== Pemantai undang-undang sedadu ===
{{Wikisourcelang|ko|2024년 대한민국 비상계엄 선포}}
Kena 3 December 2024 maya 10:22{{nbsp}}p.m. Jam Standard Korea, Presiden Yoon Suk Yeol mantaika undang-undang soldadu. Dalam jaku iya ke dipansutka ba televisyen nasional, Yoon nuduh penyakal “nguji deka ngelabuhka demokrasi bibas” enggau chara ngelepaska kaban kabinet iya sereta nyekat perambu bajet iya. Iya minta rayat pechayaka iya sereta bebatak asur enggau "sekeda penusah",<ref>{{Cite web |last=Smith-Schoenwalder |first=Cecelia |date=3 December 2024 |title=What to Know: South Korean President Declares Martial Law |url=https://www.usnews.com/news/world-report/articles/2024-12-03/south-korean-president-declares-martial-law-what-to-knowhttps://www.usnews.com/news/world-report/articles/2024-12-03/south-korean-president-declares-martial-law-what-to-know |website=U.S. News}}</ref><ref>{{Cite web |last=머니투데이 |date=4 December 2024 |title=2시간 만에 해제 의결된 계엄령...윤 대통령은 무엇을 노렸을까 |url=https://news.mt.co.kr/mtview.php?no=2024120402011362298&MT_P |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203190632/https://news.mt.co.kr/mtview.php?no=2024120402011362298&MT_P#expand |archive-date=3 December 2024 |access-date=3 December 2024 |website=머니투데이 |language=ko}}</ref> lalu mega madahka bisi konspirasi Korea Utara ngelaban perintah Korea Selatan.<ref name="auto1">{{Cite web |title=South Korea latest: Martial law declared – as president warns of 'pro-North Korean forces'; police clash with protesters |url=https://news.sky.com/story/south-korea-live-updates-members-of-parliament-could-be-arrested-after-emergency-martial-law-declared-13266031?postid=8720104#liveblog-body |website=[[Sky News]] |language=en}}</ref> Tu keterubah iya undang-undang soldadu dipadahka di Korea Selatan kenyau ari taun 1979,<ref name=":1" /> maya perintah sedadu ditaktor [[Chun Doo-hwan]].<ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korean President Yoon declares martial law, accusing opposition of 'anti-state' activities |url=https://www.france24.com/en/asia-pacific/20241203-south-korean-president-yoon-declares-martial-law |website=France 24}}</ref><ref>{{Cite web |title=South Korean Leader Declares Martial Law |url=https://www.nytimes.com/live/2024/12/03/world/south-korea-martial-law |website=[[The New York Times]]}}</ref> Udah nya diriputka menteri besai Han Duck-soo udah dikelaung ketegal deklarasyen nya, ''[[The Korea Times]]'' ngeripotka pengawa nya dipeda digaga berindik ari komunikasyen terus entara Presiden Yoon enggau menteri pengenan iya Kim Yong-hyun.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=PM Han overlooked as defense minister bypasses him on martial law declaration |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/12/356_387639.html |website=[[The Korea Times]]}}</ref>
Nitihka Ejensi Berita Yonhap, menteri pengenan Kim Yong-hyun ngasuh aum enggau chairman Ketuai Staf Begulai Kim Myung-soo.<ref name="BloombergNews">{{Cite news |date=3 December 2024 |title=South Korea's Yoon Declares Martial Law in Emergency Address |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-12-03/south-korea-s-yoon-declares-martial-law-in-emergency-address |work=[[Bloomberg News|Bloomberg]] |via=[[Bloomberg.com]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=south Korea martial law: South Korean President Yoon Suk Yeol has declared martial law in the country |url=https://headlinestoday.com.au/south-korea-martial-law/ |website=HeadlinesToday}}</ref> Yoon nyiri Park An-su nyadi komander undang-undang soldadu iya.<ref>{{Cite web |last=이 |first=재연 |date=4 December 2024 |title=미 백악관 "한국 정부와 연락 중, 상황 긴밀 모니터링" |url=https://www.seoul.co.kr/news/international/2024/12/04/20241204500028?wlog_tag3=naver |access-date=3 December 2024 |website=[[Seoul Shinmun]] |language=ko}}</ref>
Berindik ari pemantai nya, perintah madahka aktiviti ba palan pelajar enggau servis pengangkut deka terus beoperasyen baka selama.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=(LEAD) Gov't ensures normal transport operations following martial law declaration |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204000551320?section=national/politics |website=[[Yonhap News Agency]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=All schools to open as normal amid martial law declaration: education ministry |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/12/356_387634.html |website=[[The Korea Times]]}}</ref>
=== Dekrit ===
Kena 3{{nbsp}}December 2024 maya 11:00{{nbsp}}p.m. Jam Standard Korea, Perintah Undang-undang Sedadu [[Park An-su]] ngeluarka dekrit ti di baruh tu pasal undang-undang sedadu:<ref>{{Cite web |last=서 |first=정명 |date=3 December 2024 |title=[속보] 계엄사령부 포고령(제1호) 전문 |url=https://www.sedaily.com/NewsView/2DHZA3YGW7 |access-date=3 December 2024 |website=The Seoul Economic Daily |language=ko}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korea president declares emergency martial law, warns of "communist forces" |url=https://www.cbsnews.com/news/south-korea-president-martial-law-emergency/ |access-date=3 December 2024 |publisher=[[CBS News]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Oh |first=Seok-min |date=4 December 2024 |title=Full text of martial law decree |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204001100320?section=national/politics |access-date=3 December 2024 |website=[[Yonhap News Agency]]}}</ref>
{{Quote|
Perintah Undang-undang Sedadu madahka utai ke di baruh tu berengkah ari pukul 11 p.m. kena 3 Disember 2024, dikena nyaga demokrasi liberal ari raban anti-nengeri ke chakah dalam Republik Korea ke bebas enggau ancaman sida ke deka ngelabuhka nengeri nya, sereta dikena nentuka pengelikun mensia mayuh.
{{olist
|Semua pengawa politik nyengkaum pengawa Aum Kunsil Menua, kunsil kandang menua, parti politik, enggau gerempung politik, gempuru enggau demonstrasyen ditagang. |Semua pengawa ti nyangkal tauka nguji ngelabuhka sistem demokrasi bebas nya ditagang. Pengawa ngerembaika berita pelesu, manipulasyen penemu mensia mayuh, enggau propaganda pelesu ditagang.
|Semua media enggau penerbitan dipegai Perintah Undang-undang Sedadu.
|Mogok, ngetuka pengawa enggau gempuru ti ngasuh penyarut rama ditagang.
|Bala lutur pelatih enggau semua raban perubat bukai, ke mogok tauka udah ninggalka palan sida gawa, mesti pulai ngagai pangku pengawa sida dalam timpuh 48 jam lalu gawa enggau tetap ati. Sida ti ngelanggar perintah nya deka napi ukum nitihka Akta Undang-Undang Sedadu. |Rayat biasa ke nadai penyalah, enda nyengkaum raban anti-nengeri enggau raban subversif bukai, deka kena atur dikena ngurangka penusah dalam pengidup sida besehari-sehari.
}}
Orang ke ngelanggar proklamasyen nya tau ditangkap, ditan sereta diperesa enggau nadai waran nitihka Artikel 9 Akta Undang-Undang Sedadu (Kuasa Langkah-langkah Spesyel Panglima Undang-Undang Sedadu), lalu deka diukum nitihka Artikel 14 Akta Undang-Undang Sedadu (Penalti).
| author = Martial Law Commander, Army General Park An-su
}}
=== Pemilih nginsil ari Aum Kunsil Menua ===
[[File:2024년 대한민국 계엄 반대 시위.jpg|thumb|alt=Protest in front of the National Assembly during the night|Protes anti undang-undang sedadu kena 4 Disember ba Seoul]]
Berindik ari pemadah nya, raban sedadu tama ngagai begunan Aum Kunsil Menua lalu nguji tama ngagai dewan besai, endur ngundi. Berindik ari nya, pemesai parti nyembur sida ngena perengka pengerara api lalu mujur nagang penama sida. Bisi sekeda soldadu nguji tama nengah ringkat empat, tang ditagang pengereja pengawa.<ref name=":0">{{Cite web |last=이보람,김하나 |date=4 December 2024 |title=계엄 해제 요구 가결에 "만세"...시민 2000명 집결, 국회 지켰다 [영상] |trans-title=Hurrah for the lifting of martial law... 2,000 citizens gather to protect the National Assembly [Video] |url=https://www.joongang.co.kr/article/25297113 |access-date=3 December 2024 |website=[[JoongAng Ilbo]] |language=ko}}</ref> Sekurang-kurang iya tiga buah bilun engkabang mega bisi terengkah ba palan gempuru seraya dua buah agi dipeda belayang ba atas.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=South Korean parliament votes to defy president by lifting his declaration of martial law |url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-martial-law-997c22ac93f6a9bece68454597e577c1 |access-date=4 December 2024 |website=[[Associated Press]] |language=en}}</ref> Tangki bisi dipeda ba jalai alun.<ref name="YTN military response">{{Cite news |date=4 December 2024 |script-title=ko:'대통령 계엄 해제까지는 계엄사 유지'...도심에 장갑차 목격도 |trans-title='Martial law will remain until the president lifts martial law'...Armored vehicles also seen in the city center |url=https://www.ytn.co.kr/_ln/0101_202412040135157140 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203172221/https://www.ytn.co.kr/_ln/0101_202412040135157140 |archive-date=3 December 2024 |work=YTN |language=ko |author1-last=Park |author1-first=Hee-jae}}</ref> Perintah undang-undang sedadu mega ngasuh kor pengarang berita opis presiden dibuai ari begunan iya di Seoul.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Presidential office press corps forced to leave |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050011 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]] |language=en}}</ref> Konfrontasyen nyadi ba pintu besai kompleks gempuru entara raban pengelikun enggau orang awam.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Citizens outside Nat'l Assembly applaud as bill to lift martial law passes |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204002300315 |access-date=4 December 2024 |website=[[Yonhap News Agency]] |language=en}}</ref> Pengawa protes ngelaban undang-undang sedadu mega diatur ba Gwangju.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Citizens outraged by martial law, support repeal motion, demand Yoon's impeachment |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/12/356_387638.html |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Times]] |language=en}}</ref>
Semua parti besai nyengkaum Parti Kuasa Rayat (PPP) ke megai perintah ke alai Presiden Yoon nyadi kaban, mantah pengawa nya. Ketuai PPP, Han Dong-hoon madahka: "Deklarasyen undang-undang sedadu presiden nya salah. Kami deka nagang nya begulai enggau rayat."<ref>{{Cite web |last=Yoon |first=So-Yeon |date=3 December 2024 |title='Martial law is wrong': Han Dong-hoon pledges to stop Yoon Suk Yeol |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2024-12-03/national/politics/Martial-law-is-wrong-Han-Donghoon-pledges-to-stop-Yoon-Suk-Yeol/2191865 |access-date=3 December 2024 |website=[[JoongAng Ilbo]] |language=en}}</ref> Tuai nengeri [[Seoul]], [[Oh Se-hoon]], ke mega kaban PPP, madahka diri mantah deklarasyen Yoon.<ref>{{Cite web |last=Lee |first=Jung-joo |date=4 December 2024 |title=Seoul mayor voices opposition against martial law |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050003 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> [[Lee Jae-myung]], ketuai Parti Demokratik penyakal, ngansak rayat begempuru ba Aum Kunsil Menua lalu madahka Yoon “ukai agi presiden Korea Selatan”; Lee difilemka niki atas pagar begunan Aum Kunsil deka tama ke dalam, sepengudah sedadu udah nyekat pintu penama.<ref>{{Cite web |last=Yoon |first=John |date=3 December 2024 |title=In a livestream on Tuesday night, Lee Jae-myung, the South Korean opposition leader, asked citizens to congregate at the National Assembly while on his way there himself. |url=https://www.nytimes.com/live/2024/12/03/world/south-korea-martial-law/47610535-d3b1-5e5a-8be0-2c3007af274c |access-date=3 December 2024 |website=[[The New York Times]]}}</ref> Ketuai Parti Pengaga Baru Korea, Cho Kuk mega ngumbai pengawa mantaika undang-undang sedadu nya “enda sah” lalu madahka nya nangkup syarat dikena ngelepaska Yoon enggau menteri pengenan Kim Yong-hyun.<ref>{{Cite web |last=Park |first=Jun-hee |date=4 December 2024 |title=Cho Kuk says declaration of martial law 'illegal,' meets conditions for impeachment |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050009 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> Konfederasyen Gerempung Pengereja Pengawa Korea, gerempung gerempung pengereja pengawa ke pemadu besai di menua nya, minta pengawa mogok besai dikena nginsil pemantai undang-undang sedadu sereta ngelepaska presiden.<ref>{{Cite news |last1=Kim |first1=Heejin |last2=Choi |first2=Whanwoong |date=3 December 2024 |title=Korea's Largest Union Calls for Strike to Oppose Martial Law |url=https://www.bnnbloomberg.ca/business/international/2024/12/03/koreas-largest-union-calls-for-strike-to-oppose-martial-law/ |access-date=3 December 2024 |work=[[BNN Bloomberg]]}}</ref>
Bala orang ke protes belaya enggau polis ba luar Aum Kunsil Menua.<ref>{{Cite web |last=Yoon |first=John |date=3 December 2024 |title=Police officers are clashing with protesters outside the National Assembly, some of whom appear to be trying to enter the building as officers try to block them, live television footage shows. |url=https://www.nytimes.com/live/2024/12/03/world/south-korea-martial-law/2fe90800-8fe1-5511-9b15-e939c9493fd3 |access-date=3 December 2024 |website=[[The New York Times]]}}</ref> Speaker Aum Kunsil Menua [[Woo Won-shik]] minta semua pengari undang-undang begempuru ba Aum Kunsil Menua.<ref name=":3" /> Parti Demokratik Pampang Incheon mantah pengawa nya nyadika pemungkal “era diktator Yoon”.<ref>{{Cite web |last=박 |first=귀빈 |date=4 December 2024 |title=더불어민주당 인천시당, '윤석열 독재 시대' 질타..."국민과 함께 대한민국 구할 것" |trans-title=The Incheon City Party of the Democratic Party of Korea criticizes the 'Yoon Seok-yeol dictatorship era'... "We will save the Republic of Korea together with the people." |url=https://www.kyeonggi.com/article/20241204580018 |access-date=3 December 2024 |website=Kyeonggi Daily |language=ko}}</ref> Bala pengari undang-undang begerak ngelingi empang jalai polis dikena tama ngagai Aum Kunsil Menua. {{ill|Lee Seong-yoon|ko|이성윤 (1962년)}} ari Parti Demokratik diriputka udah niki pagar sepeninggi {{cvt|1.5|m}} deka tama dia.<ref>{{Cite news |title=South Korea lawmakers defy president and block martial law as crowds protest outside parliament – live updates |url=https://www.bbc.com/news/live/cn38321180et?post=asset%3Af75397dc-2b58-4826-9c2b-12627f9123bc#post |work=BBC News}}</ref>
Kena 4{{nbsp}}December 2024 maya 12:48{{nbsp}}a.m. Jam Standard Korea, Aum Kunsil Menua muka sesi ngenyit.<ref name="emergency">{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Troops withdraw as National Assembly passes martial law repeal |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/12/356_387642.html |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Times]]}}</ref> Urung jam 1{{nbsp}}pagi,<ref>{{Cite web |title=(4th LD) Yoon declares emergency martial law; parliament votes to lift declaration |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241203012154315?section=national/politics |access-date=4 December 2024 |website=[[Yonhap News Agency]] |language=en}}</ref> Aum Kunsil Menua, enggau 190 ari penyampau 300 iku pengari undang-undang ke bisi datai, ngundi enggau sepenemu deka ngelepaska undang-undang sedadu.<ref>{{Cite web |last=Maresca |first=Thomas |date=3 December 2024 |title=South Korea's National Assembly votes to lift president's martial law decree |url=https://www.upi.com/Top_News/World-News/2024/12/03/South-Korea-Yoon-declares-martial-law/5661733241168 |access-date=3 December 2024 |website=United Press International |language=en}}</ref><ref name="auto1" /> Sida ke ngundi ngambika iya dikinsil nyengkaum 172 iku pengari rayat penyakal enggau 18 iku agi ari PPP.<ref>{{Cite web |last=Jung |first=Min-kyung |date=4 December 2024 |title=Assembly speaker declares martial law as invalid |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050014 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> Nitihka Artikel 77 Konstitusyen Republik Korea, presiden mesti nitihka pemutus Aum Kunsil Menua ti deka ngelepaska undang-undang sedadu.<ref>{{Cite web |title=South Korea latest: Soldiers clash with protesters as martial law declared; parliament votes to overturn president's shock order |url=https://news.sky.com/story/south-korea-live-updates-members-of-parliament-could-be-arrested-after-emergency-martial-law-declared-13266031 |access-date=3 December 2024 |website=[[Sky News]] |language=en}}</ref> Berindik ari pengawa ngundi nya, Speaker Woo Won-shik minta sedadu pansut ari Aum Kunsil Menua, lalu Lee Jae-myung madahka Parti Demokratik deka mengkang ba Dewan Negara nyentukka presiden ngelepaska undang-undang sedadu.<ref>{{Cite web |last=신수아 |date=4 December 2024 |title=우원식 "윤 대통령, 즉시 비상계엄 해제해야‥군경, 즉시 국회 나가라" |trans-title=Woo Won-sik: "President Yoon, martial law must be lifted immediately. Military and police, leave the National Assembly immediately." |url=https://imnews.imbc.com/news/2024/politics/article/6662811_36431.html |access-date=3 December 2024 |website=[[MBC Standard FM|MBC 뉴스]] |language=ko}}</ref><ref>{{Cite web |last=신수아 |date=4 December 2024 |title=[속보] 이재명 "민주당, 대통령의 계엄해제 선언 전까지 국회 지킬 것" |trans-title=[Breaking News] Lee Jae-myung: "Democratic Party Will Protect National Assembly Until President Declares Lifting of Martial Law" |url=https://imnews.imbc.com/news/2024/politics/article/6662813_36431.html |access-date=3 December 2024 |website=[[MBC Standard FM|MBC 뉴스]] |language=ko}}</ref> Sida mega bisi disempulang kaban ari PPP.<ref name="emergency" />
=== Pengudah ===
Sepengudah pilih nya, sekeda sedadu ke udah diau ba Aum Kunsil Menua dipeda pansut,<ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korean parliament votes to defy president by lifting his declaration of martial law |url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-martial-law-997c22ac93f6a9bece68454597e577c1 |access-date=3 December 2024 |website=[[AP News]] |language=en}}</ref> enggau opis Speaker udah nya madahka sida udah pansut abis.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=[Breaking] Martial law forces withdraw from parliament after nullification vote |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050007 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]] |language=en}}</ref> Bala bukai berengkah nulak bala mayuh ke protes ke begempuru dia,<ref name="NYT live">{{Cite web |last=Yoon |first=John |title=Live Updates: South Korean Lawmakers Vote to Defy President, Demanding an End to Martial Law |url=https://www.nytimes.com/live/2024/12/03/world/south-korea-martial-law |access-date=3 December 2024 |website=[[The New York Times]]}}</ref> ke sepenyampau 2,000 iku orang.<ref name=":0" /> Bala orang ke protes mega berengkah minta Yoon ditangkap sereta dibuai ari pengawa iya.<ref name="NYT live" /><ref>{{Cite web |last=Kim |first=Arin |date=4 December 2024 |title=[From the Scene] Rush to get to National Assembly in first hours of martial law |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050008 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> Lee Jae-myung madahka pengawa mantaika undang-undang sedadu nya digaga enggau nadai pemendar kabinet<ref>{{Cite web |last=Choi |first=Jeong-yoon |date=4 December 2024 |title=Main opposition leader decries martial law declaration as 'illegal,' 'unconstitutional' |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204002400315?section=national/politics |access-date=4 December 2024 |website=[[Yonhap News Agency]]}}</ref> lalu madahka raban pengelikun ti majak nitihka atur undang-undang sedady Yoon nya ngereja “pengawa ti enda sah”.<ref>{{Cite web |last=Choi |first=Jeong-yoon |date=4 December 2024 |title=[Breaking] Opposition leader Lee Jae-myung calls martial law declaration 'unconstitutional' |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050012 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> Opis menteri pegenan madahka undang-undang sedadu deka mengkang dikena nyentukka diputuska presiden.<ref>{{Cite web |title=South Korean defense ministry says martial law will remain in place until president lifts decree |url=https://www.nbcnews.com/now/video/south-korean-defense-ministry-says-martial-law-will-remain-until-president-lifts-decree-226054725517 |access-date=3 December 2024 |website=NBC News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=[속보] 국방부 관계자 "대통령 계엄해제 때까지 계엄사 유지" |url=https://www.hankyung.com/article/2024120423147 |access-date=3 December 2024 |website=[[The Korea Economic Daily]] |language=ko}}</ref>
=== Pengelepas undang-undang sedadu ===
Maya penerang nengah televisyen pukul 4:27 pagi Jam Standard Korea, Yoon madahka iya deka ngelepaska undang-undang sedadu enggau naka pengelengkas enti kuorum ulih diulih ungkup aum kabinet, lalu iya udah nginsil raban sedadu ari Aum Kunsil Menua.<ref>{{Cite web |last=Ntim |first=Zac |date=3 December 2024 |title=South Korea's President Yoon Suk Yeol To Lift Martial Law Order |url=https://deadline.com/2024/12/south-korea-yoon-suk-yeol-martial-law-parliament-1236192638/ |access-date=3 December 2024 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> Kena jam 4:30 a.m, kabinet ngemendarka mosyen ngelepaska undang-undang sedadu.<ref>{{Cite web |last=송상 |first=호 |date=4 December 2024 |title=(URGENT) S. Korean Cabinet approves motion to lift emergency martial law |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204003100315?section=search |website=Yonhap News Agency}}</ref> Perintah Undang-undang Sedadu mega dibuai.<ref name=":4" />
==Malin==
{{reflist}}
2s4lk57vity8qy4qkb9ds8p203pi3pm
18874
18873
2026-05-05T14:24:59Z
Suryection
2285
18874
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox civil conflict
| title = Udang-undang sedadu Korea Selatan 2024
| image = 2024년 대한민국 계엄 반대 시위대 깃발.jpg
| image_alt = Raban orang ke mantah ngelayang menira
| caption = Protes berindik ari pemantai undang-undang sedadu
| date = {{start and end dates|2024|12|03|2024|12|04|df=y}}
| time-begin = {{circa|10:23 p.m.}}
| result = Presiden [[Yoon Suk Yeol]] 윤두창 ngelepaska undang-undang sedadu
| side1 = {{flagicon image|Flag of the President of South Korea.svg}} [[Presiden Korea Selatan|Presiden]]
* {{flagicon image|Flag of the Government of the Republic of Korea.svg}} [[Kunsil Menua Korea Selatan|Perintah Yoon]]
** {{flagicon image|Flag of the Republic of Korea Armed Forces.svg}} [[Menteri Pengenan Menua (Korea Selatan)|Menteri Pengenan Menua]]
*** {{army|South Korea|name=Army}}
** {{flagicon image|Flag of the Korean National Police Agency.svg}} [[Ejensi Polis Menua (Korea Selatan)|Polis]]
| side2 = {{flagicon image|Flag of the National Assembly of Korea.svg}} [[Aum Kunsil Menua Korea Selatan]]
* {{flagicon image|Democratic Party of South Korea banner.svg}} [[Parti Demokratik Korea|Parti Demokratik]]
* {{flagicon image|Flag of People Power Party of Korea (variant 2).svg}} [[Parti Kuasa Rayat (Korea Selatan)|Kuasa Rayat]]
* {{flagicon image|Rebuilding Korea Party banner.svg}} [[Parti Pengaga Baru Korea|Pengaga Baru Korea]]
* {{flagicon image|Logo of the New Reform Party (South Korea).svg}} [[Parti Reformasyen Baru (Korea Selatan)|Parti Reformasyen Baru]]
* {{flagicon image|Logo of Progressive Party (South Korea).jpg}} [[Parti Progresif Korea|Parti Progresif]]
{{flagicon|Seoul}} [[Perintah Metropolitan Seoul]]
| leadfigures1 = {{ubl
| {{flagicon image|Flag of the President of South Korea.svg}} [[Yoon Suk Yeol]]
| {{flagicon image|Flag of the Chief of Staff of the Republic of Korea Army.png}} [[Park An-su]]
| {{flagicon image|Flag of the Minister of National Defense of the Republic of Korea.svg}} [[Kim Yong-hyun (general)|Kim Yong-hyun]]
}}
| leadfigures2 = {{ubl
| {{flagicon image|Flag of the National Assembly of Korea.svg}}{{flagicon image|Democratic Party of South Korea banner.svg}} [[Woo Won-shik]]
| {{flagicon image|Democratic Party of South Korea banner.svg}} [[Lee Jae-myung]]
| {{flagicon image|Flag of People Power Party of Korea (variant 2).svg}} [[Han Dong-hoon]]
| {{flagicon image|Logo of the New Reform Party (South Korea).svg}} [[Lee Jun-seok]]
| {{flagicon image|Rebuilding Korea Party banner.svg}} [[Cho Kuk]]
| {{flagicon|Seoul}}{{flagicon image|Flag of People Power Party of Korea (variant 2).svg}} [[Oh Se-hoon]]
}}
| time-end = 5:18 a.m.
| place = [[Korea Selatan]]
| causes = Penyakal ngagai perambu bajet enggau nguji ngelepaska pendawa raya ti bisi kaul enggau skandal.
| status = Aum Kunsil Menua milih deka ngelepaska undang-undang sedadu; undang-undang sedadu diangkat Yoon
* Presiden [[Yoon Suk Yeol]] enda mujur nangkap tuai penyakal ba [[Aum Kunsil Menua Korea Selatan]].
| duration =
}}
Kena 3{{nbsp}}Disember 2024, [[presiden Korea Selatan]] [[Yoon Suk Yeol]] (''내란 우두머리'' 윤석열) mantaika undang-undang sedadu maya jaku laun malam ti ditabur terus ba televisyen YTN. Dalam deklarasyen iya, iya nuduh Parti Demokratik ke ngembuan majoriti ba Aum Kunsil Menua, siru enggau [[Korea Utara]] sereta bejalaika “aktiviti anti-menua”, lalu ngelabel agi sida nya gerempung jenayah ke bekerejasama enggau komunis ngerusak menua nya. Perintah nya nyengkaum nagang sebarang pengawa politik nyengkaum Aum Kunsil Menua, enggau ngetuka pengelepas pengawa mantaika berita.
Pemantai nya disakal Parti Demokratik enggau sekeda kaban Parti Kuasa Rayat Yoon, lalu ngujungka pengawa protes nyadi. Dua jam udah nya, kena 4 Disember, taja pan raban pengelikun nguji nagang undi nya, sida pengari rayat ke bisi ba Dewan Negara enggau sepenemu ngemendarka mosyen ngangkatka undang-undang soldadu 190-0.
Yoon udah nya ngelepaska undang-undang sedadu pengudah aum Kabinet lalu perintah undang-undang sedadu nya dibuai.<ref name=":4">{{Cite news |date=3 December 2024 |title=South Korea cabinet lifts martial law |url=https://www.bbc.com/news/live/cn38321180et?post=asset%3A69e3ba8d-55f4-443e-9531-84ad91772741#post |access-date=3 December 2024 |work=BBC News}}</ref>
== Latar belakang ==
[[File:South Korea President Yoon Suk Yeol portrait.jpg|thumb|upright|alt=Official portrait of Yoon Suk Yeol|Presiden [[Yoon Suk Yeol]] maya taun 2022]]
Korea Selatan diperintah nyadi demokrasi bepresiden baruh Konstitusyen 1987, ke nganti sistem parlimen enggau setengah presiden ke dulu ari nya. Yoon Suk Yeol, siku kaban Parti Kuasa Rayat konservatif enggau ex-pendawa raya besai, mangku pengawa nyadi Presiden Korea Selatan berindik ari pemenang iya ba pengawa bepilih presiden 2022.<ref name=":5">{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korean President Yoon Suk Yeol declares martial law |url=https://news.sky.com/story/south-korean-president-yoon-suk-yeol-declares-martial-law-13266019 |access-date=3 December 2024 |website=[[Sky News]] |language=en}}</ref> Perintah iya udah ngembuan tikas pemendar ke baruh, nyentuk ngagai 17%, enggau pansik November 2024 mandangka 58% ari penyampau tubuh deka meda Yoon sekalika badu mangku pengawa tauka dipejal.<ref>{{Cite web |last=Park |first=James |date=3 December 2024 |title=Fearing his enemies, South Korea's Yoon declares martial law |url=https://responsiblestatecraft.org/south-korea-martial-law/ |access-date=3 December 2024 |website=Responsible Statecraft |language=en}}</ref> Iya udah bebendar ngulihka agenda iya laban Aum Kunsil Menua udah dikuasa Parti Demokratik penyakal. Ba pengawa bepilih legislatif bulan April 2024, penyakal mengkang megai kuasa tang agi kurang penyampau ke chukup (200 ari 300) dikena ngelepaska presiden.<ref name=":3">{{Cite web |last=Kim |first=Tong-Hyung |date=3 December 2024 |title=South Korean president declares martial law, accusing opposition of anti-state activity |url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-martial-law-997c22ac93f6a9bece68454597e577c1 |access-date=3 December 2024 |website=[[AP News]] |language=en}}</ref>
Yoon boikot pengawa bejadi Dewan Negara taja pan udah nyadi adat presiden meri jaku ba pengawa nya.<ref>{{Cite web |last=Kim |first=Tong-Hyung |date=2 September 2024 |title=South Korea's president skips opening ceremony of parliament as strife with opposition deepens |url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-national-assembly-boycott-57e59e7f262c7a4721f11b0add3f49eb |website=[[AP News]] |language=en}}</ref> Yoon mega udah mantah pansik bekaul enggau skandal ti ngaul bini iya Kim Keon-hee enggau pemesai tinggi,<ref>{{Cite web |title=South Korea's president declares emergency martial law |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/12/3/south-koreas-president-declares-emergency-martial-law |access-date=3 December 2024 |website=[[Al Jazeera]] |language=en}}</ref> veto rang undang-undang ba tiga kali ke bebida ti minta pansik luyar spesyel ba bini iya, ketiga kali udah nyadi kena 26 November 2024.<ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korea martial law: How did we get here? |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/12/3/south-korea-martial-law-how-did-we-get-here |access-date=3 December 2024 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> Parlimen ke dikuasa penyakal mega udah mindah deka ngelepaska Chairman Lembaga Audit enggau Pemansik Choe Jae-hae enggau tiga iku pendawa raya ke bisi kaul enggau dua skandal ke ngaul Kim kena 2 Disember taun nya,<ref>{{Cite web |last=Min-kyung |first=Jung |date=2 December 2024 |title=Chief auditor, prosecutors to face Assembly impeachment vote |url=https://www.koreaherald.com/view.php?ud=20241202050103 |access-date=3 December 2024 |website=[[The Korea Herald]] |language=en}}</ref> lalu udah nulak perambu belanja perintah.<ref name=":2">{{Cite news |last=Kim |first=Sam |date=2 December 2024 |title=South Korea Budget Tussle Tests Yoon Ahead of Trump's Return |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-12-02/south-korea-budget-tussle-tests-yoon-ahead-of-trump-s-return |url-access=subscription |archive-url=https://archive.ph/9Z2UY |archive-date=3 December 2024 |access-date=3 December 2024 |work=[[Bloomberg News|Bloomberg]] |language=en}}</ref>
Tu keterubah iya undang-undang sedadu dipadahka di Korea Selatan kenyau ari pengawa rampas kuasa sedadu taun 1980 sepengudah diktator Park Chung Hee dibunuh, lalu keterubah iya kenyau ari demokratisasyen dalam taun 1987.<ref name=":1">{{Cite news |last1=Lowe |first1=Yohannes |last2=McEwen |first2=Kirsty |date=3 December 2024 |title=South Korean military announces suspension of all parliamentary activity, says report – live |url=https://www.theguardian.com/world/live/2024/dec/03/south-korea-declares-emergency-martial-law-yoon-suk-yeol-north-korea-latest-updates |access-date=3 December 2024 |work=[[The Guardian]] |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Tu nyadi pemantai undang-undang sedadu ke-17 kenyau ari penumbuh republik nya dalam taun 1948.<ref>{{cite web| url=https://www.csis.org/analysis/yoon-declares-martial-law-south-korea| title=Yoon Declares Martial Law in South Korea| first1=Andy| last1=Lim| first2=Seiyeon| last2=Ji| first3=Victor| last3=Cha | date=3 December 2024| website=[[Center for Strategic and International Studies]]}}</ref> Kaban Aum Kunsil Menua enda diberi imuniti parlimen ari didawa lalu ulih ditangkap enti ditangkap ngereja penyalah.<ref>{{Cite web |last=박 |first=소연 |date=4 December 2024 |title=44년 만에 전격 비상계엄 선포...국회의원 과반수 찬성 땐 '해제' |url=https://news.mt.co.kr/mtview.php?no=2024120323422846084 |access-date=3 December 2024 |website=Money Today |language=ko}}</ref> Lebuh mantaika undang-undang sedadu, presiden mesti tekala nya madah ngagai Aum Kunsil Menua. Undang-undang sedadu ulih dikinsil nengah undi majoriti Aum Kunsil Menua.<ref>{{Cite web |last=주 |first=영재 |date=4 December 2024 |title=더불어민주당 인천시당, '윤석열 독재 시대' 질타..."국민과 함께 대한민국 구할 것" |url=https://www.kyeonggi.com/article/20241204580018 |access-date=3 December 2024 |website=Kyeonggi Daily |language=ko}}</ref>
== Pekara ti nyadi ==
=== Pemantai undang-undang sedadu ===
{{Wikisourcelang|ko|2024년 대한민국 비상계엄 선포}}
Kena 3 December 2024 maya 10:22{{nbsp}}p.m. Jam Standard Korea, Presiden Yoon Suk Yeol mantaika undang-undang soldadu. Dalam jaku iya ke dipansutka ba televisyen nasional, Yoon nuduh penyakal “nguji deka ngelabuhka demokrasi bibas” enggau chara ngelepaska kaban kabinet iya sereta nyekat perambu bajet iya. Iya minta rayat pechayaka iya sereta bebatak asur enggau "sekeda penusah",<ref>{{Cite web |last=Smith-Schoenwalder |first=Cecelia |date=3 December 2024 |title=What to Know: South Korean President Declares Martial Law |url=https://www.usnews.com/news/world-report/articles/2024-12-03/south-korean-president-declares-martial-law-what-to-knowhttps://www.usnews.com/news/world-report/articles/2024-12-03/south-korean-president-declares-martial-law-what-to-know |website=U.S. News}}</ref><ref>{{Cite web |last=머니투데이 |date=4 December 2024 |title=2시간 만에 해제 의결된 계엄령...윤 대통령은 무엇을 노렸을까 |url=https://news.mt.co.kr/mtview.php?no=2024120402011362298&MT_P |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203190632/https://news.mt.co.kr/mtview.php?no=2024120402011362298&MT_P#expand |archive-date=3 December 2024 |access-date=3 December 2024 |website=머니투데이 |language=ko}}</ref> lalu mega madahka bisi konspirasi Korea Utara ngelaban perintah Korea Selatan.<ref name="auto1">{{Cite web |title=South Korea latest: Martial law declared – as president warns of 'pro-North Korean forces'; police clash with protesters |url=https://news.sky.com/story/south-korea-live-updates-members-of-parliament-could-be-arrested-after-emergency-martial-law-declared-13266031?postid=8720104#liveblog-body |website=[[Sky News]] |language=en}}</ref> Tu keterubah iya undang-undang soldadu dipadahka di Korea Selatan kenyau ari taun 1979,<ref name=":1" /> maya perintah sedadu ditaktor [[Chun Doo-hwan]].<ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korean President Yoon declares martial law, accusing opposition of 'anti-state' activities |url=https://www.france24.com/en/asia-pacific/20241203-south-korean-president-yoon-declares-martial-law |website=France 24}}</ref><ref>{{Cite web |title=South Korean Leader Declares Martial Law |url=https://www.nytimes.com/live/2024/12/03/world/south-korea-martial-law |website=[[The New York Times]]}}</ref> Udah nya diriputka menteri besai Han Duck-soo udah dikelaung ketegal deklarasyen nya, ''[[The Korea Times]]'' ngeripotka pengawa nya dipeda digaga berindik ari komunikasyen terus entara Presiden Yoon enggau menteri pengenan iya Kim Yong-hyun.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=PM Han overlooked as defense minister bypasses him on martial law declaration |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/12/356_387639.html |website=[[The Korea Times]]}}</ref>
Nitihka Ejensi Berita Yonhap, menteri pengenan Kim Yong-hyun ngasuh aum enggau chairman Ketuai Staf Begulai Kim Myung-soo.<ref name="BloombergNews">{{Cite news |date=3 December 2024 |title=South Korea's Yoon Declares Martial Law in Emergency Address |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-12-03/south-korea-s-yoon-declares-martial-law-in-emergency-address |work=[[Bloomberg News|Bloomberg]] |via=[[Bloomberg.com]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=south Korea martial law: South Korean President Yoon Suk Yeol has declared martial law in the country |url=https://headlinestoday.com.au/south-korea-martial-law/ |website=HeadlinesToday}}</ref> Yoon nyiri Park An-su nyadi komander undang-undang soldadu iya.<ref>{{Cite web |last=이 |first=재연 |date=4 December 2024 |title=미 백악관 "한국 정부와 연락 중, 상황 긴밀 모니터링" |url=https://www.seoul.co.kr/news/international/2024/12/04/20241204500028?wlog_tag3=naver |access-date=3 December 2024 |website=[[Seoul Shinmun]] |language=ko}}</ref>
Berindik ari pemantai nya, perintah madahka aktiviti ba palan pelajar enggau servis pengangkut deka terus beoperasyen baka selama.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=(LEAD) Gov't ensures normal transport operations following martial law declaration |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204000551320?section=national/politics |website=[[Yonhap News Agency]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=All schools to open as normal amid martial law declaration: education ministry |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/12/356_387634.html |website=[[The Korea Times]]}}</ref>
=== Dekrit ===
Kena 3{{nbsp}}December 2024 maya 11:00{{nbsp}}p.m. Jam Standard Korea, Perintah Undang-undang Sedadu [[Park An-su]] ngeluarka dekrit ti di baruh tu pasal undang-undang sedadu:<ref>{{Cite web |last=서 |first=정명 |date=3 December 2024 |title=[속보] 계엄사령부 포고령(제1호) 전문 |url=https://www.sedaily.com/NewsView/2DHZA3YGW7 |access-date=3 December 2024 |website=The Seoul Economic Daily |language=ko}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korea president declares emergency martial law, warns of "communist forces" |url=https://www.cbsnews.com/news/south-korea-president-martial-law-emergency/ |access-date=3 December 2024 |publisher=[[CBS News]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Oh |first=Seok-min |date=4 December 2024 |title=Full text of martial law decree |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204001100320?section=national/politics |access-date=3 December 2024 |website=[[Yonhap News Agency]]}}</ref>
{{Quote|
Perintah Undang-undang Sedadu madahka utai ke di baruh tu berengkah ari pukul 11 p.m. kena 3 Disember 2024, dikena nyaga demokrasi liberal ari raban anti-nengeri ke chakah dalam Republik Korea ke bebas enggau ancaman sida ke deka ngelabuhka nengeri nya, sereta dikena nentuka pengelikun mensia mayuh.
{{olist
|Semua pengawa politik nyengkaum pengawa Aum Kunsil Menua, kunsil kandang menua, parti politik, enggau gerempung politik, gempuru enggau demonstrasyen ditagang. |Semua pengawa ti nyangkal tauka nguji ngelabuhka sistem demokrasi bebas nya ditagang. Pengawa ngerembaika berita pelesu, manipulasyen penemu mensia mayuh, enggau propaganda pelesu ditagang.
|Semua media enggau penerbitan dipegai Perintah Undang-undang Sedadu.
|Mogok, ngetuka pengawa enggau gempuru ti ngasuh penyarut rama ditagang.
|Bala lutur pelatih enggau semua raban perubat bukai, ke mogok tauka udah ninggalka palan sida gawa, mesti pulai ngagai pangku pengawa sida dalam timpuh 48 jam lalu gawa enggau tetap ati. Sida ti ngelanggar perintah nya deka napi ukum nitihka Akta Undang-Undang Sedadu. |Rayat biasa ke nadai penyalah, enda nyengkaum raban anti-nengeri enggau raban subversif bukai, deka kena atur dikena ngurangka penusah dalam pengidup sida besehari-sehari.
}}
Orang ke ngelanggar proklamasyen nya tau ditangkap, ditan sereta diperesa enggau nadai waran nitihka Artikel 9 Akta Undang-Undang Sedadu (Kuasa Langkah-langkah Spesyel Panglima Undang-Undang Sedadu), lalu deka diukum nitihka Artikel 14 Akta Undang-Undang Sedadu (Penalti).
| author = Martial Law Commander, Army General Park An-su
}}
=== Pemilih nginsil ari Aum Kunsil Menua ===
[[File:2024년 대한민국 계엄 반대 시위.jpg|thumb|alt=Protest in front of the National Assembly during the night|Protes anti undang-undang sedadu kena 4 Disember ba Seoul]]
Berindik ari pemadah nya, raban sedadu tama ngagai begunan Aum Kunsil Menua lalu nguji tama ngagai dewan besai, endur ngundi. Berindik ari nya, pemesai parti nyembur sida ngena perengka pengerara api lalu mujur nagang penama sida. Bisi sekeda soldadu nguji tama nengah ringkat empat, tang ditagang pengereja pengawa.<ref name=":0">{{Cite web |last=이보람,김하나 |date=4 December 2024 |title=계엄 해제 요구 가결에 "만세"...시민 2000명 집결, 국회 지켰다 [영상] |trans-title=Hurrah for the lifting of martial law... 2,000 citizens gather to protect the National Assembly [Video] |url=https://www.joongang.co.kr/article/25297113 |access-date=3 December 2024 |website=[[JoongAng Ilbo]] |language=ko}}</ref> Sekurang-kurang iya tiga buah bilun engkabang mega bisi terengkah ba palan gempuru seraya dua buah agi dipeda belayang ba atas.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=South Korean parliament votes to defy president by lifting his declaration of martial law |url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-martial-law-997c22ac93f6a9bece68454597e577c1 |access-date=4 December 2024 |website=[[Associated Press]] |language=en}}</ref> Tangki bisi dipeda ba jalai alun.<ref name="YTN military response">{{Cite news |date=4 December 2024 |script-title=ko:'대통령 계엄 해제까지는 계엄사 유지'...도심에 장갑차 목격도 |trans-title='Martial law will remain until the president lifts martial law'...Armored vehicles also seen in the city center |url=https://www.ytn.co.kr/_ln/0101_202412040135157140 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203172221/https://www.ytn.co.kr/_ln/0101_202412040135157140 |archive-date=3 December 2024 |work=YTN |language=ko |author1-last=Park |author1-first=Hee-jae}}</ref> Perintah undang-undang sedadu mega ngasuh kor pengarang berita opis presiden dibuai ari begunan iya di Seoul.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Presidential office press corps forced to leave |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050011 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]] |language=en}}</ref> Konfrontasyen nyadi ba pintu besai kompleks gempuru entara raban pengelikun enggau orang awam.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Citizens outside Nat'l Assembly applaud as bill to lift martial law passes |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204002300315 |access-date=4 December 2024 |website=[[Yonhap News Agency]] |language=en}}</ref> Pengawa protes ngelaban undang-undang sedadu mega diatur ba Gwangju.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Citizens outraged by martial law, support repeal motion, demand Yoon's impeachment |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/12/356_387638.html |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Times]] |language=en}}</ref>
Semua parti besai nyengkaum Parti Kuasa Rayat (PPP) ke megai perintah ke alai Presiden Yoon nyadi kaban, mantah pengawa nya. Ketuai PPP, Han Dong-hoon madahka: "Deklarasyen undang-undang sedadu presiden nya salah. Kami deka nagang nya begulai enggau rayat."<ref>{{Cite web |last=Yoon |first=So-Yeon |date=3 December 2024 |title='Martial law is wrong': Han Dong-hoon pledges to stop Yoon Suk Yeol |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2024-12-03/national/politics/Martial-law-is-wrong-Han-Donghoon-pledges-to-stop-Yoon-Suk-Yeol/2191865 |access-date=3 December 2024 |website=[[JoongAng Ilbo]] |language=en}}</ref> Tuai nengeri [[Seoul]], [[Oh Se-hoon]], ke mega kaban PPP, madahka diri mantah deklarasyen Yoon.<ref>{{Cite web |last=Lee |first=Jung-joo |date=4 December 2024 |title=Seoul mayor voices opposition against martial law |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050003 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> [[Lee Jae-myung]], ketuai Parti Demokratik penyakal, ngansak rayat begempuru ba Aum Kunsil Menua lalu madahka Yoon “ukai agi presiden Korea Selatan”; Lee difilemka niki atas pagar begunan Aum Kunsil deka tama ke dalam, sepengudah sedadu udah nyekat pintu penama.<ref>{{Cite web |last=Yoon |first=John |date=3 December 2024 |title=In a livestream on Tuesday night, Lee Jae-myung, the South Korean opposition leader, asked citizens to congregate at the National Assembly while on his way there himself. |url=https://www.nytimes.com/live/2024/12/03/world/south-korea-martial-law/47610535-d3b1-5e5a-8be0-2c3007af274c |access-date=3 December 2024 |website=[[The New York Times]]}}</ref> Ketuai Parti Pengaga Baru Korea, Cho Kuk mega ngumbai pengawa mantaika undang-undang sedadu nya “enda sah” lalu madahka nya nangkup syarat dikena ngelepaska Yoon enggau menteri pengenan Kim Yong-hyun.<ref>{{Cite web |last=Park |first=Jun-hee |date=4 December 2024 |title=Cho Kuk says declaration of martial law 'illegal,' meets conditions for impeachment |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050009 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> Konfederasyen Gerempung Pengereja Pengawa Korea, gerempung gerempung pengereja pengawa ke pemadu besai di menua nya, minta pengawa mogok besai dikena nginsil pemantai undang-undang sedadu sereta ngelepaska presiden.<ref>{{Cite news |last1=Kim |first1=Heejin |last2=Choi |first2=Whanwoong |date=3 December 2024 |title=Korea's Largest Union Calls for Strike to Oppose Martial Law |url=https://www.bnnbloomberg.ca/business/international/2024/12/03/koreas-largest-union-calls-for-strike-to-oppose-martial-law/ |access-date=3 December 2024 |work=[[BNN Bloomberg]]}}</ref>
Bala orang ke protes belaya enggau polis ba luar Aum Kunsil Menua.<ref>{{Cite web |last=Yoon |first=John |date=3 December 2024 |title=Police officers are clashing with protesters outside the National Assembly, some of whom appear to be trying to enter the building as officers try to block them, live television footage shows. |url=https://www.nytimes.com/live/2024/12/03/world/south-korea-martial-law/2fe90800-8fe1-5511-9b15-e939c9493fd3 |access-date=3 December 2024 |website=[[The New York Times]]}}</ref> Speaker Aum Kunsil Menua [[Woo Won-shik]] minta semua pengari undang-undang begempuru ba Aum Kunsil Menua.<ref name=":3" /> Parti Demokratik Pampang Incheon mantah pengawa nya nyadika pemungkal “era diktator Yoon”.<ref>{{Cite web |last=박 |first=귀빈 |date=4 December 2024 |title=더불어민주당 인천시당, '윤석열 독재 시대' 질타..."국민과 함께 대한민국 구할 것" |trans-title=The Incheon City Party of the Democratic Party of Korea criticizes the 'Yoon Seok-yeol dictatorship era'... "We will save the Republic of Korea together with the people." |url=https://www.kyeonggi.com/article/20241204580018 |access-date=3 December 2024 |website=Kyeonggi Daily |language=ko}}</ref> Bala pengari undang-undang begerak ngelingi empang jalai polis dikena tama ngagai Aum Kunsil Menua. {{ill|Lee Seong-yoon|ko|이성윤 (1962년)}} ari Parti Demokratik diriputka udah niki pagar sepeninggi {{cvt|1.5|m}} deka tama dia.<ref>{{Cite news |title=South Korea lawmakers defy president and block martial law as crowds protest outside parliament – live updates |url=https://www.bbc.com/news/live/cn38321180et?post=asset%3Af75397dc-2b58-4826-9c2b-12627f9123bc#post |work=BBC News}}</ref>
Kena 4{{nbsp}}December 2024 maya 12:48{{nbsp}}a.m. Jam Standard Korea, Aum Kunsil Menua muka sesi ngenyit.<ref name="emergency">{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Troops withdraw as National Assembly passes martial law repeal |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/12/356_387642.html |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Times]]}}</ref> Urung jam 1{{nbsp}}pagi,<ref>{{Cite web |title=(4th LD) Yoon declares emergency martial law; parliament votes to lift declaration |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241203012154315?section=national/politics |access-date=4 December 2024 |website=[[Yonhap News Agency]] |language=en}}</ref> Aum Kunsil Menua, enggau 190 ari penyampau 300 iku pengari undang-undang ke bisi datai, ngundi enggau sepenemu deka ngelepaska undang-undang sedadu.<ref>{{Cite web |last=Maresca |first=Thomas |date=3 December 2024 |title=South Korea's National Assembly votes to lift president's martial law decree |url=https://www.upi.com/Top_News/World-News/2024/12/03/South-Korea-Yoon-declares-martial-law/5661733241168 |access-date=3 December 2024 |website=United Press International |language=en}}</ref><ref name="auto1" /> Sida ke ngundi ngambika iya dikinsil nyengkaum 172 iku pengari rayat penyakal enggau 18 iku agi ari PPP.<ref>{{Cite web |last=Jung |first=Min-kyung |date=4 December 2024 |title=Assembly speaker declares martial law as invalid |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050014 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> Nitihka Artikel 77 Konstitusyen Republik Korea, presiden mesti nitihka pemutus Aum Kunsil Menua ti deka ngelepaska undang-undang sedadu.<ref>{{Cite web |title=South Korea latest: Soldiers clash with protesters as martial law declared; parliament votes to overturn president's shock order |url=https://news.sky.com/story/south-korea-live-updates-members-of-parliament-could-be-arrested-after-emergency-martial-law-declared-13266031 |access-date=3 December 2024 |website=[[Sky News]] |language=en}}</ref> Berindik ari pengawa ngundi nya, Speaker Woo Won-shik minta sedadu pansut ari Aum Kunsil Menua, lalu Lee Jae-myung madahka Parti Demokratik deka mengkang ba Dewan Negara nyentukka presiden ngelepaska undang-undang sedadu.<ref>{{Cite web |last=신수아 |date=4 December 2024 |title=우원식 "윤 대통령, 즉시 비상계엄 해제해야‥군경, 즉시 국회 나가라" |trans-title=Woo Won-sik: "President Yoon, martial law must be lifted immediately. Military and police, leave the National Assembly immediately." |url=https://imnews.imbc.com/news/2024/politics/article/6662811_36431.html |access-date=3 December 2024 |website=[[MBC Standard FM|MBC 뉴스]] |language=ko}}</ref><ref>{{Cite web |last=신수아 |date=4 December 2024 |title=[속보] 이재명 "민주당, 대통령의 계엄해제 선언 전까지 국회 지킬 것" |trans-title=[Breaking News] Lee Jae-myung: "Democratic Party Will Protect National Assembly Until President Declares Lifting of Martial Law" |url=https://imnews.imbc.com/news/2024/politics/article/6662813_36431.html |access-date=3 December 2024 |website=[[MBC Standard FM|MBC 뉴스]] |language=ko}}</ref> Sida mega bisi disempulang kaban ari PPP.<ref name="emergency" />
=== Pengudah ===
Sepengudah pilih nya, sekeda sedadu ke udah diau ba Aum Kunsil Menua dipeda pansut,<ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korean parliament votes to defy president by lifting his declaration of martial law |url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-martial-law-997c22ac93f6a9bece68454597e577c1 |access-date=3 December 2024 |website=[[AP News]] |language=en}}</ref> enggau opis Speaker udah nya madahka sida udah pansut abis.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=[Breaking] Martial law forces withdraw from parliament after nullification vote |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050007 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]] |language=en}}</ref> Bala bukai berengkah nulak bala mayuh ke protes ke begempuru dia,<ref name="NYT live">{{Cite web |last=Yoon |first=John |title=Live Updates: South Korean Lawmakers Vote to Defy President, Demanding an End to Martial Law |url=https://www.nytimes.com/live/2024/12/03/world/south-korea-martial-law |access-date=3 December 2024 |website=[[The New York Times]]}}</ref> ke sepenyampau 2,000 iku orang.<ref name=":0" /> Bala orang ke protes mega berengkah minta Yoon ditangkap sereta dibuai ari pengawa iya.<ref name="NYT live" /><ref>{{Cite web |last=Kim |first=Arin |date=4 December 2024 |title=[From the Scene] Rush to get to National Assembly in first hours of martial law |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050008 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> Lee Jae-myung madahka pengawa mantaika undang-undang sedadu nya digaga enggau nadai pemendar kabinet<ref>{{Cite web |last=Choi |first=Jeong-yoon |date=4 December 2024 |title=Main opposition leader decries martial law declaration as 'illegal,' 'unconstitutional' |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204002400315?section=national/politics |access-date=4 December 2024 |website=[[Yonhap News Agency]]}}</ref> lalu madahka raban pengelikun ti majak nitihka atur undang-undang sedady Yoon nya ngereja “pengawa ti enda sah”.<ref>{{Cite web |last=Choi |first=Jeong-yoon |date=4 December 2024 |title=[Breaking] Opposition leader Lee Jae-myung calls martial law declaration 'unconstitutional' |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050012 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> Opis menteri pegenan madahka undang-undang sedadu deka mengkang dikena nyentukka diputuska presiden.<ref>{{Cite web |title=South Korean defense ministry says martial law will remain in place until president lifts decree |url=https://www.nbcnews.com/now/video/south-korean-defense-ministry-says-martial-law-will-remain-until-president-lifts-decree-226054725517 |access-date=3 December 2024 |website=NBC News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=[속보] 국방부 관계자 "대통령 계엄해제 때까지 계엄사 유지" |url=https://www.hankyung.com/article/2024120423147 |access-date=3 December 2024 |website=[[The Korea Economic Daily]] |language=ko}}</ref>
=== Pengelepas undang-undang sedadu ===
Maya penerang nengah televisyen pukul 4:27 pagi Jam Standard Korea, Yoon madahka iya deka ngelepaska undang-undang sedadu enggau naka pengelengkas enti kuorum ulih diulih ungkup aum kabinet, lalu iya udah nginsil raban sedadu ari Aum Kunsil Menua.<ref>{{Cite web |last=Ntim |first=Zac |date=3 December 2024 |title=South Korea's President Yoon Suk Yeol To Lift Martial Law Order |url=https://deadline.com/2024/12/south-korea-yoon-suk-yeol-martial-law-parliament-1236192638/ |access-date=3 December 2024 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> Kena jam 4:30 a.m, kabinet ngemendarka mosyen ngelepaska undang-undang sedadu.<ref>{{Cite web |last=송상 |first=호 |date=4 December 2024 |title=(URGENT) S. Korean Cabinet approves motion to lift emergency martial law |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204003100315?section=search |website=Yonhap News Agency}}</ref> Perintah Undang-undang Sedadu mega dibuai.<ref name=":4" />
==Malin==
{{reflist}}
s9xuvmjfnq5ckqsr800ab8hgcrpuxh2
18875
18874
2026-05-05T14:25:29Z
Suryection
2285
18875
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox civil conflict
| title = Udang-undang sedadu Korea Selatan 2024
| image = 2024년 대한민국 계엄 반대 시위대 깃발.jpg
| image_alt = Raban orang ke mantah ngelayang menira
| caption = Protes berindik ari pemantai undang-undang sedadu
| date = {{start and end dates|2024|12|03|2024|12|04|df=y}}
| time-begin = {{circa|10:23 p.m.}}
| result = Presiden [[Yoon Suk Yeol]] ngelepaska undang-undang sedadu
| side1 = {{flagicon image|Flag of the President of South Korea.svg}} [[Presiden Korea Selatan|Presiden]]
* {{flagicon image|Flag of the Government of the Republic of Korea.svg}} [[Kunsil Menua Korea Selatan|Perintah Yoon]]
** {{flagicon image|Flag of the Republic of Korea Armed Forces.svg}} [[Menteri Pengenan Menua (Korea Selatan)|Menteri Pengenan Menua]]
*** {{army|South Korea|name=Army}}
** {{flagicon image|Flag of the Korean National Police Agency.svg}} [[Ejensi Polis Menua (Korea Selatan)|Polis]]
| side2 = {{flagicon image|Flag of the National Assembly of Korea.svg}} [[Aum Kunsil Menua Korea Selatan]]
* {{flagicon image|Democratic Party of South Korea banner.svg}} [[Parti Demokratik Korea|Parti Demokratik]]
* {{flagicon image|Flag of People Power Party of Korea (variant 2).svg}} [[Parti Kuasa Rayat (Korea Selatan)|Kuasa Rayat]]
* {{flagicon image|Rebuilding Korea Party banner.svg}} [[Parti Pengaga Baru Korea|Pengaga Baru Korea]]
* {{flagicon image|Logo of the New Reform Party (South Korea).svg}} [[Parti Reformasyen Baru (Korea Selatan)|Parti Reformasyen Baru]]
* {{flagicon image|Logo of Progressive Party (South Korea).jpg}} [[Parti Progresif Korea|Parti Progresif]]
{{flagicon|Seoul}} [[Perintah Metropolitan Seoul]]
| leadfigures1 = {{ubl
| {{flagicon image|Flag of the President of South Korea.svg}} [[Yoon Suk Yeol]]
| {{flagicon image|Flag of the Chief of Staff of the Republic of Korea Army.png}} [[Park An-su]]
| {{flagicon image|Flag of the Minister of National Defense of the Republic of Korea.svg}} [[Kim Yong-hyun (general)|Kim Yong-hyun]]
}}
| leadfigures2 = {{ubl
| {{flagicon image|Flag of the National Assembly of Korea.svg}}{{flagicon image|Democratic Party of South Korea banner.svg}} [[Woo Won-shik]]
| {{flagicon image|Democratic Party of South Korea banner.svg}} [[Lee Jae-myung]]
| {{flagicon image|Flag of People Power Party of Korea (variant 2).svg}} [[Han Dong-hoon]]
| {{flagicon image|Logo of the New Reform Party (South Korea).svg}} [[Lee Jun-seok]]
| {{flagicon image|Rebuilding Korea Party banner.svg}} [[Cho Kuk]]
| {{flagicon|Seoul}}{{flagicon image|Flag of People Power Party of Korea (variant 2).svg}} [[Oh Se-hoon]]
}}
| time-end = 5:18 a.m.
| place = [[Korea Selatan]]
| causes = Penyakal ngagai perambu bajet enggau nguji ngelepaska pendawa raya ti bisi kaul enggau skandal.
| status = Aum Kunsil Menua milih deka ngelepaska undang-undang sedadu; undang-undang sedadu diangkat Yoon
* Presiden [[Yoon Suk Yeol]] enda mujur nangkap tuai penyakal ba [[Aum Kunsil Menua Korea Selatan]].
| duration =
}}
Kena 3{{nbsp}}Disember 2024, [[presiden Korea Selatan]] [[Yoon Suk Yeol]] (''내란 우두머리'' 윤석열) mantaika undang-undang sedadu maya jaku laun malam ti ditabur terus ba televisyen YTN. Dalam deklarasyen iya, iya nuduh Parti Demokratik ke ngembuan majoriti ba Aum Kunsil Menua, siru enggau [[Korea Utara]] sereta bejalaika “aktiviti anti-menua”, lalu ngelabel agi sida nya gerempung jenayah ke bekerejasama enggau komunis ngerusak menua nya. Perintah nya nyengkaum nagang sebarang pengawa politik nyengkaum Aum Kunsil Menua, enggau ngetuka pengelepas pengawa mantaika berita.
Pemantai nya disakal Parti Demokratik enggau sekeda kaban Parti Kuasa Rayat Yoon, lalu ngujungka pengawa protes nyadi. Dua jam udah nya, kena 4 Disember, taja pan raban pengelikun nguji nagang undi nya, sida pengari rayat ke bisi ba Dewan Negara enggau sepenemu ngemendarka mosyen ngangkatka undang-undang soldadu 190-0.
Yoon udah nya ngelepaska undang-undang sedadu pengudah aum Kabinet lalu perintah undang-undang sedadu nya dibuai.<ref name=":4">{{Cite news |date=3 December 2024 |title=South Korea cabinet lifts martial law |url=https://www.bbc.com/news/live/cn38321180et?post=asset%3A69e3ba8d-55f4-443e-9531-84ad91772741#post |access-date=3 December 2024 |work=BBC News}}</ref>
== Latar belakang ==
[[File:South Korea President Yoon Suk Yeol portrait.jpg|thumb|upright|alt=Official portrait of Yoon Suk Yeol|Presiden [[Yoon Suk Yeol]] maya taun 2022]]
Korea Selatan diperintah nyadi demokrasi bepresiden baruh Konstitusyen 1987, ke nganti sistem parlimen enggau setengah presiden ke dulu ari nya. Yoon Suk Yeol, siku kaban Parti Kuasa Rayat konservatif enggau ex-pendawa raya besai, mangku pengawa nyadi Presiden Korea Selatan berindik ari pemenang iya ba pengawa bepilih presiden 2022.<ref name=":5">{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korean President Yoon Suk Yeol declares martial law |url=https://news.sky.com/story/south-korean-president-yoon-suk-yeol-declares-martial-law-13266019 |access-date=3 December 2024 |website=[[Sky News]] |language=en}}</ref> Perintah iya udah ngembuan tikas pemendar ke baruh, nyentuk ngagai 17%, enggau pansik November 2024 mandangka 58% ari penyampau tubuh deka meda Yoon sekalika badu mangku pengawa tauka dipejal.<ref>{{Cite web |last=Park |first=James |date=3 December 2024 |title=Fearing his enemies, South Korea's Yoon declares martial law |url=https://responsiblestatecraft.org/south-korea-martial-law/ |access-date=3 December 2024 |website=Responsible Statecraft |language=en}}</ref> Iya udah bebendar ngulihka agenda iya laban Aum Kunsil Menua udah dikuasa Parti Demokratik penyakal. Ba pengawa bepilih legislatif bulan April 2024, penyakal mengkang megai kuasa tang agi kurang penyampau ke chukup (200 ari 300) dikena ngelepaska presiden.<ref name=":3">{{Cite web |last=Kim |first=Tong-Hyung |date=3 December 2024 |title=South Korean president declares martial law, accusing opposition of anti-state activity |url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-martial-law-997c22ac93f6a9bece68454597e577c1 |access-date=3 December 2024 |website=[[AP News]] |language=en}}</ref>
Yoon boikot pengawa bejadi Dewan Negara taja pan udah nyadi adat presiden meri jaku ba pengawa nya.<ref>{{Cite web |last=Kim |first=Tong-Hyung |date=2 September 2024 |title=South Korea's president skips opening ceremony of parliament as strife with opposition deepens |url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-national-assembly-boycott-57e59e7f262c7a4721f11b0add3f49eb |website=[[AP News]] |language=en}}</ref> Yoon mega udah mantah pansik bekaul enggau skandal ti ngaul bini iya Kim Keon-hee enggau pemesai tinggi,<ref>{{Cite web |title=South Korea's president declares emergency martial law |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/12/3/south-koreas-president-declares-emergency-martial-law |access-date=3 December 2024 |website=[[Al Jazeera]] |language=en}}</ref> veto rang undang-undang ba tiga kali ke bebida ti minta pansik luyar spesyel ba bini iya, ketiga kali udah nyadi kena 26 November 2024.<ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korea martial law: How did we get here? |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/12/3/south-korea-martial-law-how-did-we-get-here |access-date=3 December 2024 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> Parlimen ke dikuasa penyakal mega udah mindah deka ngelepaska Chairman Lembaga Audit enggau Pemansik Choe Jae-hae enggau tiga iku pendawa raya ke bisi kaul enggau dua skandal ke ngaul Kim kena 2 Disember taun nya,<ref>{{Cite web |last=Min-kyung |first=Jung |date=2 December 2024 |title=Chief auditor, prosecutors to face Assembly impeachment vote |url=https://www.koreaherald.com/view.php?ud=20241202050103 |access-date=3 December 2024 |website=[[The Korea Herald]] |language=en}}</ref> lalu udah nulak perambu belanja perintah.<ref name=":2">{{Cite news |last=Kim |first=Sam |date=2 December 2024 |title=South Korea Budget Tussle Tests Yoon Ahead of Trump's Return |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-12-02/south-korea-budget-tussle-tests-yoon-ahead-of-trump-s-return |url-access=subscription |archive-url=https://archive.ph/9Z2UY |archive-date=3 December 2024 |access-date=3 December 2024 |work=[[Bloomberg News|Bloomberg]] |language=en}}</ref>
Tu keterubah iya undang-undang sedadu dipadahka di Korea Selatan kenyau ari pengawa rampas kuasa sedadu taun 1980 sepengudah diktator Park Chung Hee dibunuh, lalu keterubah iya kenyau ari demokratisasyen dalam taun 1987.<ref name=":1">{{Cite news |last1=Lowe |first1=Yohannes |last2=McEwen |first2=Kirsty |date=3 December 2024 |title=South Korean military announces suspension of all parliamentary activity, says report – live |url=https://www.theguardian.com/world/live/2024/dec/03/south-korea-declares-emergency-martial-law-yoon-suk-yeol-north-korea-latest-updates |access-date=3 December 2024 |work=[[The Guardian]] |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Tu nyadi pemantai undang-undang sedadu ke-17 kenyau ari penumbuh republik nya dalam taun 1948.<ref>{{cite web| url=https://www.csis.org/analysis/yoon-declares-martial-law-south-korea| title=Yoon Declares Martial Law in South Korea| first1=Andy| last1=Lim| first2=Seiyeon| last2=Ji| first3=Victor| last3=Cha | date=3 December 2024| website=[[Center for Strategic and International Studies]]}}</ref> Kaban Aum Kunsil Menua enda diberi imuniti parlimen ari didawa lalu ulih ditangkap enti ditangkap ngereja penyalah.<ref>{{Cite web |last=박 |first=소연 |date=4 December 2024 |title=44년 만에 전격 비상계엄 선포...국회의원 과반수 찬성 땐 '해제' |url=https://news.mt.co.kr/mtview.php?no=2024120323422846084 |access-date=3 December 2024 |website=Money Today |language=ko}}</ref> Lebuh mantaika undang-undang sedadu, presiden mesti tekala nya madah ngagai Aum Kunsil Menua. Undang-undang sedadu ulih dikinsil nengah undi majoriti Aum Kunsil Menua.<ref>{{Cite web |last=주 |first=영재 |date=4 December 2024 |title=더불어민주당 인천시당, '윤석열 독재 시대' 질타..."국민과 함께 대한민국 구할 것" |url=https://www.kyeonggi.com/article/20241204580018 |access-date=3 December 2024 |website=Kyeonggi Daily |language=ko}}</ref>
== Pekara ti nyadi ==
=== Pemantai undang-undang sedadu ===
{{Wikisourcelang|ko|2024년 대한민국 비상계엄 선포}}
Kena 3 December 2024 maya 10:22{{nbsp}}p.m. Jam Standard Korea, Presiden Yoon Suk Yeol mantaika undang-undang soldadu. Dalam jaku iya ke dipansutka ba televisyen nasional, Yoon nuduh penyakal “nguji deka ngelabuhka demokrasi bibas” enggau chara ngelepaska kaban kabinet iya sereta nyekat perambu bajet iya. Iya minta rayat pechayaka iya sereta bebatak asur enggau "sekeda penusah",<ref>{{Cite web |last=Smith-Schoenwalder |first=Cecelia |date=3 December 2024 |title=What to Know: South Korean President Declares Martial Law |url=https://www.usnews.com/news/world-report/articles/2024-12-03/south-korean-president-declares-martial-law-what-to-knowhttps://www.usnews.com/news/world-report/articles/2024-12-03/south-korean-president-declares-martial-law-what-to-know |website=U.S. News}}</ref><ref>{{Cite web |last=머니투데이 |date=4 December 2024 |title=2시간 만에 해제 의결된 계엄령...윤 대통령은 무엇을 노렸을까 |url=https://news.mt.co.kr/mtview.php?no=2024120402011362298&MT_P |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203190632/https://news.mt.co.kr/mtview.php?no=2024120402011362298&MT_P#expand |archive-date=3 December 2024 |access-date=3 December 2024 |website=머니투데이 |language=ko}}</ref> lalu mega madahka bisi konspirasi Korea Utara ngelaban perintah Korea Selatan.<ref name="auto1">{{Cite web |title=South Korea latest: Martial law declared – as president warns of 'pro-North Korean forces'; police clash with protesters |url=https://news.sky.com/story/south-korea-live-updates-members-of-parliament-could-be-arrested-after-emergency-martial-law-declared-13266031?postid=8720104#liveblog-body |website=[[Sky News]] |language=en}}</ref> Tu keterubah iya undang-undang soldadu dipadahka di Korea Selatan kenyau ari taun 1979,<ref name=":1" /> maya perintah sedadu ditaktor [[Chun Doo-hwan]].<ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korean President Yoon declares martial law, accusing opposition of 'anti-state' activities |url=https://www.france24.com/en/asia-pacific/20241203-south-korean-president-yoon-declares-martial-law |website=France 24}}</ref><ref>{{Cite web |title=South Korean Leader Declares Martial Law |url=https://www.nytimes.com/live/2024/12/03/world/south-korea-martial-law |website=[[The New York Times]]}}</ref> Udah nya diriputka menteri besai Han Duck-soo udah dikelaung ketegal deklarasyen nya, ''[[The Korea Times]]'' ngeripotka pengawa nya dipeda digaga berindik ari komunikasyen terus entara Presiden Yoon enggau menteri pengenan iya Kim Yong-hyun.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=PM Han overlooked as defense minister bypasses him on martial law declaration |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/12/356_387639.html |website=[[The Korea Times]]}}</ref>
Nitihka Ejensi Berita Yonhap, menteri pengenan Kim Yong-hyun ngasuh aum enggau chairman Ketuai Staf Begulai Kim Myung-soo.<ref name="BloombergNews">{{Cite news |date=3 December 2024 |title=South Korea's Yoon Declares Martial Law in Emergency Address |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-12-03/south-korea-s-yoon-declares-martial-law-in-emergency-address |work=[[Bloomberg News|Bloomberg]] |via=[[Bloomberg.com]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=south Korea martial law: South Korean President Yoon Suk Yeol has declared martial law in the country |url=https://headlinestoday.com.au/south-korea-martial-law/ |website=HeadlinesToday}}</ref> Yoon nyiri Park An-su nyadi komander undang-undang soldadu iya.<ref>{{Cite web |last=이 |first=재연 |date=4 December 2024 |title=미 백악관 "한국 정부와 연락 중, 상황 긴밀 모니터링" |url=https://www.seoul.co.kr/news/international/2024/12/04/20241204500028?wlog_tag3=naver |access-date=3 December 2024 |website=[[Seoul Shinmun]] |language=ko}}</ref>
Berindik ari pemantai nya, perintah madahka aktiviti ba palan pelajar enggau servis pengangkut deka terus beoperasyen baka selama.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=(LEAD) Gov't ensures normal transport operations following martial law declaration |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204000551320?section=national/politics |website=[[Yonhap News Agency]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=All schools to open as normal amid martial law declaration: education ministry |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/12/356_387634.html |website=[[The Korea Times]]}}</ref>
=== Dekrit ===
Kena 3{{nbsp}}December 2024 maya 11:00{{nbsp}}p.m. Jam Standard Korea, Perintah Undang-undang Sedadu [[Park An-su]] ngeluarka dekrit ti di baruh tu pasal undang-undang sedadu:<ref>{{Cite web |last=서 |first=정명 |date=3 December 2024 |title=[속보] 계엄사령부 포고령(제1호) 전문 |url=https://www.sedaily.com/NewsView/2DHZA3YGW7 |access-date=3 December 2024 |website=The Seoul Economic Daily |language=ko}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korea president declares emergency martial law, warns of "communist forces" |url=https://www.cbsnews.com/news/south-korea-president-martial-law-emergency/ |access-date=3 December 2024 |publisher=[[CBS News]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Oh |first=Seok-min |date=4 December 2024 |title=Full text of martial law decree |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204001100320?section=national/politics |access-date=3 December 2024 |website=[[Yonhap News Agency]]}}</ref>
{{Quote|
Perintah Undang-undang Sedadu madahka utai ke di baruh tu berengkah ari pukul 11 p.m. kena 3 Disember 2024, dikena nyaga demokrasi liberal ari raban anti-nengeri ke chakah dalam Republik Korea ke bebas enggau ancaman sida ke deka ngelabuhka nengeri nya, sereta dikena nentuka pengelikun mensia mayuh.
{{olist
|Semua pengawa politik nyengkaum pengawa Aum Kunsil Menua, kunsil kandang menua, parti politik, enggau gerempung politik, gempuru enggau demonstrasyen ditagang. |Semua pengawa ti nyangkal tauka nguji ngelabuhka sistem demokrasi bebas nya ditagang. Pengawa ngerembaika berita pelesu, manipulasyen penemu mensia mayuh, enggau propaganda pelesu ditagang.
|Semua media enggau penerbitan dipegai Perintah Undang-undang Sedadu.
|Mogok, ngetuka pengawa enggau gempuru ti ngasuh penyarut rama ditagang.
|Bala lutur pelatih enggau semua raban perubat bukai, ke mogok tauka udah ninggalka palan sida gawa, mesti pulai ngagai pangku pengawa sida dalam timpuh 48 jam lalu gawa enggau tetap ati. Sida ti ngelanggar perintah nya deka napi ukum nitihka Akta Undang-Undang Sedadu. |Rayat biasa ke nadai penyalah, enda nyengkaum raban anti-nengeri enggau raban subversif bukai, deka kena atur dikena ngurangka penusah dalam pengidup sida besehari-sehari.
}}
Orang ke ngelanggar proklamasyen nya tau ditangkap, ditan sereta diperesa enggau nadai waran nitihka Artikel 9 Akta Undang-Undang Sedadu (Kuasa Langkah-langkah Spesyel Panglima Undang-Undang Sedadu), lalu deka diukum nitihka Artikel 14 Akta Undang-Undang Sedadu (Penalti).
| author = Martial Law Commander, Army General Park An-su
}}
=== Pemilih nginsil ari Aum Kunsil Menua ===
[[File:2024년 대한민국 계엄 반대 시위.jpg|thumb|alt=Protest in front of the National Assembly during the night|Protes anti undang-undang sedadu kena 4 Disember ba Seoul]]
Berindik ari pemadah nya, raban sedadu tama ngagai begunan Aum Kunsil Menua lalu nguji tama ngagai dewan besai, endur ngundi. Berindik ari nya, pemesai parti nyembur sida ngena perengka pengerara api lalu mujur nagang penama sida. Bisi sekeda soldadu nguji tama nengah ringkat empat, tang ditagang pengereja pengawa.<ref name=":0">{{Cite web |last=이보람,김하나 |date=4 December 2024 |title=계엄 해제 요구 가결에 "만세"...시민 2000명 집결, 국회 지켰다 [영상] |trans-title=Hurrah for the lifting of martial law... 2,000 citizens gather to protect the National Assembly [Video] |url=https://www.joongang.co.kr/article/25297113 |access-date=3 December 2024 |website=[[JoongAng Ilbo]] |language=ko}}</ref> Sekurang-kurang iya tiga buah bilun engkabang mega bisi terengkah ba palan gempuru seraya dua buah agi dipeda belayang ba atas.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=South Korean parliament votes to defy president by lifting his declaration of martial law |url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-martial-law-997c22ac93f6a9bece68454597e577c1 |access-date=4 December 2024 |website=[[Associated Press]] |language=en}}</ref> Tangki bisi dipeda ba jalai alun.<ref name="YTN military response">{{Cite news |date=4 December 2024 |script-title=ko:'대통령 계엄 해제까지는 계엄사 유지'...도심에 장갑차 목격도 |trans-title='Martial law will remain until the president lifts martial law'...Armored vehicles also seen in the city center |url=https://www.ytn.co.kr/_ln/0101_202412040135157140 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203172221/https://www.ytn.co.kr/_ln/0101_202412040135157140 |archive-date=3 December 2024 |work=YTN |language=ko |author1-last=Park |author1-first=Hee-jae}}</ref> Perintah undang-undang sedadu mega ngasuh kor pengarang berita opis presiden dibuai ari begunan iya di Seoul.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Presidential office press corps forced to leave |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050011 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]] |language=en}}</ref> Konfrontasyen nyadi ba pintu besai kompleks gempuru entara raban pengelikun enggau orang awam.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Citizens outside Nat'l Assembly applaud as bill to lift martial law passes |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204002300315 |access-date=4 December 2024 |website=[[Yonhap News Agency]] |language=en}}</ref> Pengawa protes ngelaban undang-undang sedadu mega diatur ba Gwangju.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Citizens outraged by martial law, support repeal motion, demand Yoon's impeachment |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/12/356_387638.html |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Times]] |language=en}}</ref>
Semua parti besai nyengkaum Parti Kuasa Rayat (PPP) ke megai perintah ke alai Presiden Yoon nyadi kaban, mantah pengawa nya. Ketuai PPP, Han Dong-hoon madahka: "Deklarasyen undang-undang sedadu presiden nya salah. Kami deka nagang nya begulai enggau rayat."<ref>{{Cite web |last=Yoon |first=So-Yeon |date=3 December 2024 |title='Martial law is wrong': Han Dong-hoon pledges to stop Yoon Suk Yeol |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2024-12-03/national/politics/Martial-law-is-wrong-Han-Donghoon-pledges-to-stop-Yoon-Suk-Yeol/2191865 |access-date=3 December 2024 |website=[[JoongAng Ilbo]] |language=en}}</ref> Tuai nengeri [[Seoul]], [[Oh Se-hoon]], ke mega kaban PPP, madahka diri mantah deklarasyen Yoon.<ref>{{Cite web |last=Lee |first=Jung-joo |date=4 December 2024 |title=Seoul mayor voices opposition against martial law |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050003 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> [[Lee Jae-myung]], ketuai Parti Demokratik penyakal, ngansak rayat begempuru ba Aum Kunsil Menua lalu madahka Yoon “ukai agi presiden Korea Selatan”; Lee difilemka niki atas pagar begunan Aum Kunsil deka tama ke dalam, sepengudah sedadu udah nyekat pintu penama.<ref>{{Cite web |last=Yoon |first=John |date=3 December 2024 |title=In a livestream on Tuesday night, Lee Jae-myung, the South Korean opposition leader, asked citizens to congregate at the National Assembly while on his way there himself. |url=https://www.nytimes.com/live/2024/12/03/world/south-korea-martial-law/47610535-d3b1-5e5a-8be0-2c3007af274c |access-date=3 December 2024 |website=[[The New York Times]]}}</ref> Ketuai Parti Pengaga Baru Korea, Cho Kuk mega ngumbai pengawa mantaika undang-undang sedadu nya “enda sah” lalu madahka nya nangkup syarat dikena ngelepaska Yoon enggau menteri pengenan Kim Yong-hyun.<ref>{{Cite web |last=Park |first=Jun-hee |date=4 December 2024 |title=Cho Kuk says declaration of martial law 'illegal,' meets conditions for impeachment |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050009 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> Konfederasyen Gerempung Pengereja Pengawa Korea, gerempung gerempung pengereja pengawa ke pemadu besai di menua nya, minta pengawa mogok besai dikena nginsil pemantai undang-undang sedadu sereta ngelepaska presiden.<ref>{{Cite news |last1=Kim |first1=Heejin |last2=Choi |first2=Whanwoong |date=3 December 2024 |title=Korea's Largest Union Calls for Strike to Oppose Martial Law |url=https://www.bnnbloomberg.ca/business/international/2024/12/03/koreas-largest-union-calls-for-strike-to-oppose-martial-law/ |access-date=3 December 2024 |work=[[BNN Bloomberg]]}}</ref>
Bala orang ke protes belaya enggau polis ba luar Aum Kunsil Menua.<ref>{{Cite web |last=Yoon |first=John |date=3 December 2024 |title=Police officers are clashing with protesters outside the National Assembly, some of whom appear to be trying to enter the building as officers try to block them, live television footage shows. |url=https://www.nytimes.com/live/2024/12/03/world/south-korea-martial-law/2fe90800-8fe1-5511-9b15-e939c9493fd3 |access-date=3 December 2024 |website=[[The New York Times]]}}</ref> Speaker Aum Kunsil Menua [[Woo Won-shik]] minta semua pengari undang-undang begempuru ba Aum Kunsil Menua.<ref name=":3" /> Parti Demokratik Pampang Incheon mantah pengawa nya nyadika pemungkal “era diktator Yoon”.<ref>{{Cite web |last=박 |first=귀빈 |date=4 December 2024 |title=더불어민주당 인천시당, '윤석열 독재 시대' 질타..."국민과 함께 대한민국 구할 것" |trans-title=The Incheon City Party of the Democratic Party of Korea criticizes the 'Yoon Seok-yeol dictatorship era'... "We will save the Republic of Korea together with the people." |url=https://www.kyeonggi.com/article/20241204580018 |access-date=3 December 2024 |website=Kyeonggi Daily |language=ko}}</ref> Bala pengari undang-undang begerak ngelingi empang jalai polis dikena tama ngagai Aum Kunsil Menua. {{ill|Lee Seong-yoon|ko|이성윤 (1962년)}} ari Parti Demokratik diriputka udah niki pagar sepeninggi {{cvt|1.5|m}} deka tama dia.<ref>{{Cite news |title=South Korea lawmakers defy president and block martial law as crowds protest outside parliament – live updates |url=https://www.bbc.com/news/live/cn38321180et?post=asset%3Af75397dc-2b58-4826-9c2b-12627f9123bc#post |work=BBC News}}</ref>
Kena 4{{nbsp}}December 2024 maya 12:48{{nbsp}}a.m. Jam Standard Korea, Aum Kunsil Menua muka sesi ngenyit.<ref name="emergency">{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Troops withdraw as National Assembly passes martial law repeal |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/12/356_387642.html |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Times]]}}</ref> Urung jam 1{{nbsp}}pagi,<ref>{{Cite web |title=(4th LD) Yoon declares emergency martial law; parliament votes to lift declaration |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241203012154315?section=national/politics |access-date=4 December 2024 |website=[[Yonhap News Agency]] |language=en}}</ref> Aum Kunsil Menua, enggau 190 ari penyampau 300 iku pengari undang-undang ke bisi datai, ngundi enggau sepenemu deka ngelepaska undang-undang sedadu.<ref>{{Cite web |last=Maresca |first=Thomas |date=3 December 2024 |title=South Korea's National Assembly votes to lift president's martial law decree |url=https://www.upi.com/Top_News/World-News/2024/12/03/South-Korea-Yoon-declares-martial-law/5661733241168 |access-date=3 December 2024 |website=United Press International |language=en}}</ref><ref name="auto1" /> Sida ke ngundi ngambika iya dikinsil nyengkaum 172 iku pengari rayat penyakal enggau 18 iku agi ari PPP.<ref>{{Cite web |last=Jung |first=Min-kyung |date=4 December 2024 |title=Assembly speaker declares martial law as invalid |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050014 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> Nitihka Artikel 77 Konstitusyen Republik Korea, presiden mesti nitihka pemutus Aum Kunsil Menua ti deka ngelepaska undang-undang sedadu.<ref>{{Cite web |title=South Korea latest: Soldiers clash with protesters as martial law declared; parliament votes to overturn president's shock order |url=https://news.sky.com/story/south-korea-live-updates-members-of-parliament-could-be-arrested-after-emergency-martial-law-declared-13266031 |access-date=3 December 2024 |website=[[Sky News]] |language=en}}</ref> Berindik ari pengawa ngundi nya, Speaker Woo Won-shik minta sedadu pansut ari Aum Kunsil Menua, lalu Lee Jae-myung madahka Parti Demokratik deka mengkang ba Dewan Negara nyentukka presiden ngelepaska undang-undang sedadu.<ref>{{Cite web |last=신수아 |date=4 December 2024 |title=우원식 "윤 대통령, 즉시 비상계엄 해제해야‥군경, 즉시 국회 나가라" |trans-title=Woo Won-sik: "President Yoon, martial law must be lifted immediately. Military and police, leave the National Assembly immediately." |url=https://imnews.imbc.com/news/2024/politics/article/6662811_36431.html |access-date=3 December 2024 |website=[[MBC Standard FM|MBC 뉴스]] |language=ko}}</ref><ref>{{Cite web |last=신수아 |date=4 December 2024 |title=[속보] 이재명 "민주당, 대통령의 계엄해제 선언 전까지 국회 지킬 것" |trans-title=[Breaking News] Lee Jae-myung: "Democratic Party Will Protect National Assembly Until President Declares Lifting of Martial Law" |url=https://imnews.imbc.com/news/2024/politics/article/6662813_36431.html |access-date=3 December 2024 |website=[[MBC Standard FM|MBC 뉴스]] |language=ko}}</ref> Sida mega bisi disempulang kaban ari PPP.<ref name="emergency" />
=== Pengudah ===
Sepengudah pilih nya, sekeda sedadu ke udah diau ba Aum Kunsil Menua dipeda pansut,<ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korean parliament votes to defy president by lifting his declaration of martial law |url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-martial-law-997c22ac93f6a9bece68454597e577c1 |access-date=3 December 2024 |website=[[AP News]] |language=en}}</ref> enggau opis Speaker udah nya madahka sida udah pansut abis.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=[Breaking] Martial law forces withdraw from parliament after nullification vote |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050007 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]] |language=en}}</ref> Bala bukai berengkah nulak bala mayuh ke protes ke begempuru dia,<ref name="NYT live">{{Cite web |last=Yoon |first=John |title=Live Updates: South Korean Lawmakers Vote to Defy President, Demanding an End to Martial Law |url=https://www.nytimes.com/live/2024/12/03/world/south-korea-martial-law |access-date=3 December 2024 |website=[[The New York Times]]}}</ref> ke sepenyampau 2,000 iku orang.<ref name=":0" /> Bala orang ke protes mega berengkah minta Yoon ditangkap sereta dibuai ari pengawa iya.<ref name="NYT live" /><ref>{{Cite web |last=Kim |first=Arin |date=4 December 2024 |title=[From the Scene] Rush to get to National Assembly in first hours of martial law |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050008 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> Lee Jae-myung madahka pengawa mantaika undang-undang sedadu nya digaga enggau nadai pemendar kabinet<ref>{{Cite web |last=Choi |first=Jeong-yoon |date=4 December 2024 |title=Main opposition leader decries martial law declaration as 'illegal,' 'unconstitutional' |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204002400315?section=national/politics |access-date=4 December 2024 |website=[[Yonhap News Agency]]}}</ref> lalu madahka raban pengelikun ti majak nitihka atur undang-undang sedady Yoon nya ngereja “pengawa ti enda sah”.<ref>{{Cite web |last=Choi |first=Jeong-yoon |date=4 December 2024 |title=[Breaking] Opposition leader Lee Jae-myung calls martial law declaration 'unconstitutional' |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050012 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> Opis menteri pegenan madahka undang-undang sedadu deka mengkang dikena nyentukka diputuska presiden.<ref>{{Cite web |title=South Korean defense ministry says martial law will remain in place until president lifts decree |url=https://www.nbcnews.com/now/video/south-korean-defense-ministry-says-martial-law-will-remain-until-president-lifts-decree-226054725517 |access-date=3 December 2024 |website=NBC News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=[속보] 국방부 관계자 "대통령 계엄해제 때까지 계엄사 유지" |url=https://www.hankyung.com/article/2024120423147 |access-date=3 December 2024 |website=[[The Korea Economic Daily]] |language=ko}}</ref>
=== Pengelepas undang-undang sedadu ===
Maya penerang nengah televisyen pukul 4:27 pagi Jam Standard Korea, Yoon madahka iya deka ngelepaska undang-undang sedadu enggau naka pengelengkas enti kuorum ulih diulih ungkup aum kabinet, lalu iya udah nginsil raban sedadu ari Aum Kunsil Menua.<ref>{{Cite web |last=Ntim |first=Zac |date=3 December 2024 |title=South Korea's President Yoon Suk Yeol To Lift Martial Law Order |url=https://deadline.com/2024/12/south-korea-yoon-suk-yeol-martial-law-parliament-1236192638/ |access-date=3 December 2024 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> Kena jam 4:30 a.m, kabinet ngemendarka mosyen ngelepaska undang-undang sedadu.<ref>{{Cite web |last=송상 |first=호 |date=4 December 2024 |title=(URGENT) S. Korean Cabinet approves motion to lift emergency martial law |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204003100315?section=search |website=Yonhap News Agency}}</ref> Perintah Undang-undang Sedadu mega dibuai.<ref name=":4" />
==Malin==
{{reflist}}
epsktagcun6gnu1earwsza7d9rroawn
18876
18875
2026-05-05T14:33:34Z
Babelball
2286
18876
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox civil conflict
| title = Udang-undang sedadu Korea Selatan 2024
| image = 2024년 대한민국 계엄 반대 시위대 깃발.jpg
| image_alt = Raban orang ke mantah ngelayang menira
| caption = Protes berindik ari pemantai undang-undang sedadu
| date = {{start and end dates|2024|12|03|2024|12|04|df=y}}
| time-begin = {{circa|10:23 p.m.}}
| result = Presiden [[Yoon Suk Yeol]] ngelepaska undang-undang sedadu
| side1 = {{flagicon image|Flag of the President of South Korea.svg}} [[Presiden Korea Selatan|Presiden]]
* {{flagicon image|Flag of the Government of the Republic of Korea.svg}} [[Kunsil Menua Korea Selatan|Perintah Yoon]]
** {{flagicon image|Flag of the Republic of Korea Armed Forces.svg}} [[Menteri Pengenan Menua (Korea Selatan)|Menteri Pengenan Menua]]
*** {{army|South Korea|name=Army}}
** {{flagicon image|Flag of the Korean National Police Agency.svg}} [[Ejensi Polis Menua (Korea Selatan)|Polis]]
| side2 = {{flagicon image|Flag of the National Assembly of Korea.svg}} [[Aum Kunsil Menua Korea Selatan]]
* {{flagicon image|Democratic Party of South Korea banner.svg}} [[Parti Demokratik Korea|Parti Demokratik]]
* {{flagicon image|Flag of People Power Party of Korea (variant 2).svg}} [[Parti Kuasa Rayat (Korea Selatan)|Kuasa Rayat]]
* {{flagicon image|Rebuilding Korea Party banner.svg}} [[Parti Pengaga Baru Korea|Pengaga Baru Korea]]
* {{flagicon image|Logo of the New Reform Party (South Korea).svg}} [[Parti Reformasyen Baru (Korea Selatan)|Parti Reformasyen Baru]]
* {{flagicon image|Logo of Progressive Party (South Korea).jpg}} [[Parti Progresif Korea|Parti Progresif]]
{{flagicon|Seoul}} [[Perintah Metropolitan Seoul]]
| leadfigures1 = {{ubl
| {{flagicon image|Flag of the President of South Korea.svg}} [[Yoon Suk Yeol]]
| {{flagicon image|Flag of the Chief of Staff of the Republic of Korea Army.png}} [[Park An-su]]
| {{flagicon image|Flag of the Minister of National Defense of the Republic of Korea.svg}} [[Kim Yong-hyun (general)|Kim Yong-hyun]]
}}
| leadfigures2 = {{ubl
| {{flagicon image|Flag of the National Assembly of Korea.svg}}{{flagicon image|Democratic Party of South Korea banner.svg}} [[Woo Won-shik]]
| {{flagicon image|Democratic Party of South Korea banner.svg}} [[Lee Jae-myung]]
| {{flagicon image|Flag of People Power Party of Korea (variant 2).svg}} [[Han Dong-hoon]]
| {{flagicon image|Logo of the New Reform Party (South Korea).svg}} [[Lee Jun-seok]]
| {{flagicon image|Rebuilding Korea Party banner.svg}} [[Cho Kuk]]
| {{flagicon|Seoul}}{{flagicon image|Flag of People Power Party of Korea (variant 2).svg}} [[Oh Se-hoon]]
}}
| time-end = 5:18 a.m.
| place = [[Korea Selatan]]
| causes = Penyakal ngagai perambu bajet enggau nguji ngelepaska pendawa raya ti bisi kaul enggau skandal.
| status = Aum Kunsil Menua milih deka ngelepaska undang-undang sedadu; undang-undang sedadu diangkat Yoon
* Presiden [[Yoon Suk Yeol]] enda mujur nangkap tuai penyakal ba [[Aum Kunsil Menua Korea Selatan]].
| duration =
}}
Kena 3{{nbsp}}Disember 2024, [[presiden Korea Selatan]] [[Yoon Suk Yeol]] (윤석열) mantaika undang-undang sedadu maya jaku laun malam ti ditabur terus ba televisyen YTN. Dalam deklarasyen iya, iya nuduh Parti Demokratik ke ngembuan majoriti ba Aum Kunsil Menua, siru enggau [[Korea Utara]] sereta bejalaika “aktiviti anti-menua”, lalu ngelabel agi sida nya gerempung jenayah ke bekerejasama enggau komunis ngerusak menua nya. Perintah nya nyengkaum nagang sebarang pengawa politik nyengkaum Aum Kunsil Menua, enggau ngetuka pengelepas pengawa mantaika berita.
Pemantai nya disakal Parti Demokratik enggau sekeda kaban Parti Kuasa Rayat Yoon, lalu ngujungka pengawa protes nyadi. Dua jam udah nya, kena 4 Disember, taja pan raban pengelikun nguji nagang undi nya, sida pengari rayat ke bisi ba Dewan Negara enggau sepenemu ngemendarka mosyen ngangkatka undang-undang soldadu 190-0.
Yoon udah nya ngelepaska undang-undang sedadu pengudah aum Kabinet lalu perintah undang-undang sedadu nya dibuai.<ref name=":4">{{Cite news |date=3 December 2024 |title=South Korea cabinet lifts martial law |url=https://www.bbc.com/news/live/cn38321180et?post=asset%3A69e3ba8d-55f4-443e-9531-84ad91772741#post |access-date=3 December 2024 |work=BBC News}}</ref>
== Latar belakang ==
[[File:South Korea President Yoon Suk Yeol portrait.jpg|thumb|upright|alt=Official portrait of Yoon Suk Yeol|Presiden [[Yoon Suk Yeol]] maya taun 2022]]
Korea Selatan diperintah nyadi demokrasi bepresiden baruh Konstitusyen 1987, ke nganti sistem parlimen enggau setengah presiden ke dulu ari nya. Yoon Suk Yeol, siku kaban Parti Kuasa Rayat konservatif enggau ex-pendawa raya besai, mangku pengawa nyadi Presiden Korea Selatan berindik ari pemenang iya ba pengawa bepilih presiden 2022.<ref name=":5">{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korean President Yoon Suk Yeol declares martial law |url=https://news.sky.com/story/south-korean-president-yoon-suk-yeol-declares-martial-law-13266019 |access-date=3 December 2024 |website=[[Sky News]] |language=en}}</ref> Perintah iya udah ngembuan tikas pemendar ke baruh, nyentuk ngagai 17%, enggau pansik November 2024 mandangka 58% ari penyampau tubuh deka meda Yoon sekalika badu mangku pengawa tauka dipejal.<ref>{{Cite web |last=Park |first=James |date=3 December 2024 |title=Fearing his enemies, South Korea's Yoon declares martial law |url=https://responsiblestatecraft.org/south-korea-martial-law/ |access-date=3 December 2024 |website=Responsible Statecraft |language=en}}</ref> Iya udah bebendar ngulihka agenda iya laban Aum Kunsil Menua udah dikuasa Parti Demokratik penyakal. Ba pengawa bepilih legislatif bulan April 2024, penyakal mengkang megai kuasa tang agi kurang penyampau ke chukup (200 ari 300) dikena ngelepaska presiden.<ref name=":3">{{Cite web |last=Kim |first=Tong-Hyung |date=3 December 2024 |title=South Korean president declares martial law, accusing opposition of anti-state activity |url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-martial-law-997c22ac93f6a9bece68454597e577c1 |access-date=3 December 2024 |website=[[AP News]] |language=en}}</ref>
Yoon boikot pengawa bejadi Dewan Negara taja pan udah nyadi adat presiden meri jaku ba pengawa nya.<ref>{{Cite web |last=Kim |first=Tong-Hyung |date=2 September 2024 |title=South Korea's president skips opening ceremony of parliament as strife with opposition deepens |url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-national-assembly-boycott-57e59e7f262c7a4721f11b0add3f49eb |website=[[AP News]] |language=en}}</ref> Yoon mega udah mantah pansik bekaul enggau skandal ti ngaul bini iya Kim Keon-hee enggau pemesai tinggi,<ref>{{Cite web |title=South Korea's president declares emergency martial law |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/12/3/south-koreas-president-declares-emergency-martial-law |access-date=3 December 2024 |website=[[Al Jazeera]] |language=en}}</ref> veto rang undang-undang ba tiga kali ke bebida ti minta pansik luyar spesyel ba bini iya, ketiga kali udah nyadi kena 26 November 2024.<ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korea martial law: How did we get here? |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/12/3/south-korea-martial-law-how-did-we-get-here |access-date=3 December 2024 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> Parlimen ke dikuasa penyakal mega udah mindah deka ngelepaska Chairman Lembaga Audit enggau Pemansik Choe Jae-hae enggau tiga iku pendawa raya ke bisi kaul enggau dua skandal ke ngaul Kim kena 2 Disember taun nya,<ref>{{Cite web |last=Min-kyung |first=Jung |date=2 December 2024 |title=Chief auditor, prosecutors to face Assembly impeachment vote |url=https://www.koreaherald.com/view.php?ud=20241202050103 |access-date=3 December 2024 |website=[[The Korea Herald]] |language=en}}</ref> lalu udah nulak perambu belanja perintah.<ref name=":2">{{Cite news |last=Kim |first=Sam |date=2 December 2024 |title=South Korea Budget Tussle Tests Yoon Ahead of Trump's Return |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-12-02/south-korea-budget-tussle-tests-yoon-ahead-of-trump-s-return |url-access=subscription |archive-url=https://archive.ph/9Z2UY |archive-date=3 December 2024 |access-date=3 December 2024 |work=[[Bloomberg News|Bloomberg]] |language=en}}</ref>
Tu keterubah iya undang-undang sedadu dipadahka di Korea Selatan kenyau ari pengawa rampas kuasa sedadu taun 1980 sepengudah diktator Park Chung Hee dibunuh, lalu keterubah iya kenyau ari demokratisasyen dalam taun 1987.<ref name=":1">{{Cite news |last1=Lowe |first1=Yohannes |last2=McEwen |first2=Kirsty |date=3 December 2024 |title=South Korean military announces suspension of all parliamentary activity, says report – live |url=https://www.theguardian.com/world/live/2024/dec/03/south-korea-declares-emergency-martial-law-yoon-suk-yeol-north-korea-latest-updates |access-date=3 December 2024 |work=[[The Guardian]] |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Tu nyadi pemantai undang-undang sedadu ke-17 kenyau ari penumbuh republik nya dalam taun 1948.<ref>{{cite web| url=https://www.csis.org/analysis/yoon-declares-martial-law-south-korea| title=Yoon Declares Martial Law in South Korea| first1=Andy| last1=Lim| first2=Seiyeon| last2=Ji| first3=Victor| last3=Cha | date=3 December 2024| website=[[Center for Strategic and International Studies]]}}</ref> Kaban Aum Kunsil Menua enda diberi imuniti parlimen ari didawa lalu ulih ditangkap enti ditangkap ngereja penyalah.<ref>{{Cite web |last=박 |first=소연 |date=4 December 2024 |title=44년 만에 전격 비상계엄 선포...국회의원 과반수 찬성 땐 '해제' |url=https://news.mt.co.kr/mtview.php?no=2024120323422846084 |access-date=3 December 2024 |website=Money Today |language=ko}}</ref> Lebuh mantaika undang-undang sedadu, presiden mesti tekala nya madah ngagai Aum Kunsil Menua. Undang-undang sedadu ulih dikinsil nengah undi majoriti Aum Kunsil Menua.<ref>{{Cite web |last=주 |first=영재 |date=4 December 2024 |title=더불어민주당 인천시당, '윤석열 독재 시대' 질타..."국민과 함께 대한민국 구할 것" |url=https://www.kyeonggi.com/article/20241204580018 |access-date=3 December 2024 |website=Kyeonggi Daily |language=ko}}</ref>
== Pekara ti nyadi ==
=== Pemantai undang-undang sedadu ===
{{Wikisourcelang|ko|2024년 대한민국 비상계엄 선포}}
Kena 3 December 2024 maya 10:22{{nbsp}}p.m. Jam Standard Korea, Presiden Yoon Suk Yeol mantaika undang-undang soldadu. Dalam jaku iya ke dipansutka ba televisyen nasional, Yoon nuduh penyakal “nguji deka ngelabuhka demokrasi bibas” enggau chara ngelepaska kaban kabinet iya sereta nyekat perambu bajet iya. Iya minta rayat pechayaka iya sereta bebatak asur enggau "sekeda penusah",<ref>{{Cite web |last=Smith-Schoenwalder |first=Cecelia |date=3 December 2024 |title=What to Know: South Korean President Declares Martial Law |url=https://www.usnews.com/news/world-report/articles/2024-12-03/south-korean-president-declares-martial-law-what-to-knowhttps://www.usnews.com/news/world-report/articles/2024-12-03/south-korean-president-declares-martial-law-what-to-know |website=U.S. News}}</ref><ref>{{Cite web |last=머니투데이 |date=4 December 2024 |title=2시간 만에 해제 의결된 계엄령...윤 대통령은 무엇을 노렸을까 |url=https://news.mt.co.kr/mtview.php?no=2024120402011362298&MT_P |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203190632/https://news.mt.co.kr/mtview.php?no=2024120402011362298&MT_P#expand |archive-date=3 December 2024 |access-date=3 December 2024 |website=머니투데이 |language=ko}}</ref> lalu mega madahka bisi konspirasi Korea Utara ngelaban perintah Korea Selatan.<ref name="auto1">{{Cite web |title=South Korea latest: Martial law declared – as president warns of 'pro-North Korean forces'; police clash with protesters |url=https://news.sky.com/story/south-korea-live-updates-members-of-parliament-could-be-arrested-after-emergency-martial-law-declared-13266031?postid=8720104#liveblog-body |website=[[Sky News]] |language=en}}</ref> Tu keterubah iya undang-undang soldadu dipadahka di Korea Selatan kenyau ari taun 1979,<ref name=":1" /> maya perintah sedadu ditaktor [[Chun Doo-hwan]].<ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korean President Yoon declares martial law, accusing opposition of 'anti-state' activities |url=https://www.france24.com/en/asia-pacific/20241203-south-korean-president-yoon-declares-martial-law |website=France 24}}</ref><ref>{{Cite web |title=South Korean Leader Declares Martial Law |url=https://www.nytimes.com/live/2024/12/03/world/south-korea-martial-law |website=[[The New York Times]]}}</ref> Udah nya diriputka menteri besai Han Duck-soo udah dikelaung ketegal deklarasyen nya, ''[[The Korea Times]]'' ngeripotka pengawa nya dipeda digaga berindik ari komunikasyen terus entara Presiden Yoon enggau menteri pengenan iya Kim Yong-hyun.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=PM Han overlooked as defense minister bypasses him on martial law declaration |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/12/356_387639.html |website=[[The Korea Times]]}}</ref>
Nitihka Ejensi Berita Yonhap, menteri pengenan Kim Yong-hyun ngasuh aum enggau chairman Ketuai Staf Begulai Kim Myung-soo.<ref name="BloombergNews">{{Cite news |date=3 December 2024 |title=South Korea's Yoon Declares Martial Law in Emergency Address |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-12-03/south-korea-s-yoon-declares-martial-law-in-emergency-address |work=[[Bloomberg News|Bloomberg]] |via=[[Bloomberg.com]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=south Korea martial law: South Korean President Yoon Suk Yeol has declared martial law in the country |url=https://headlinestoday.com.au/south-korea-martial-law/ |website=HeadlinesToday}}</ref> Yoon nyiri Park An-su nyadi komander undang-undang soldadu iya.<ref>{{Cite web |last=이 |first=재연 |date=4 December 2024 |title=미 백악관 "한국 정부와 연락 중, 상황 긴밀 모니터링" |url=https://www.seoul.co.kr/news/international/2024/12/04/20241204500028?wlog_tag3=naver |access-date=3 December 2024 |website=[[Seoul Shinmun]] |language=ko}}</ref>
Berindik ari pemantai nya, perintah madahka aktiviti ba palan pelajar enggau servis pengangkut deka terus beoperasyen baka selama.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=(LEAD) Gov't ensures normal transport operations following martial law declaration |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204000551320?section=national/politics |website=[[Yonhap News Agency]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=All schools to open as normal amid martial law declaration: education ministry |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/12/356_387634.html |website=[[The Korea Times]]}}</ref>
=== Dekrit ===
Kena 3{{nbsp}}December 2024 maya 11:00{{nbsp}}p.m. Jam Standard Korea, Perintah Undang-undang Sedadu [[Park An-su]] ngeluarka dekrit ti di baruh tu pasal undang-undang sedadu:<ref>{{Cite web |last=서 |first=정명 |date=3 December 2024 |title=[속보] 계엄사령부 포고령(제1호) 전문 |url=https://www.sedaily.com/NewsView/2DHZA3YGW7 |access-date=3 December 2024 |website=The Seoul Economic Daily |language=ko}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korea president declares emergency martial law, warns of "communist forces" |url=https://www.cbsnews.com/news/south-korea-president-martial-law-emergency/ |access-date=3 December 2024 |publisher=[[CBS News]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Oh |first=Seok-min |date=4 December 2024 |title=Full text of martial law decree |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204001100320?section=national/politics |access-date=3 December 2024 |website=[[Yonhap News Agency]]}}</ref>
{{Quote|
Perintah Undang-undang Sedadu madahka utai ke di baruh tu berengkah ari pukul 11 p.m. kena 3 Disember 2024, dikena nyaga demokrasi liberal ari raban anti-nengeri ke chakah dalam Republik Korea ke bebas enggau ancaman sida ke deka ngelabuhka nengeri nya, sereta dikena nentuka pengelikun mensia mayuh.
{{olist
|Semua pengawa politik nyengkaum pengawa Aum Kunsil Menua, kunsil kandang menua, parti politik, enggau gerempung politik, gempuru enggau demonstrasyen ditagang. |Semua pengawa ti nyangkal tauka nguji ngelabuhka sistem demokrasi bebas nya ditagang. Pengawa ngerembaika berita pelesu, manipulasyen penemu mensia mayuh, enggau propaganda pelesu ditagang.
|Semua media enggau penerbitan dipegai Perintah Undang-undang Sedadu.
|Mogok, ngetuka pengawa enggau gempuru ti ngasuh penyarut rama ditagang.
|Bala lutur pelatih enggau semua raban perubat bukai, ke mogok tauka udah ninggalka palan sida gawa, mesti pulai ngagai pangku pengawa sida dalam timpuh 48 jam lalu gawa enggau tetap ati. Sida ti ngelanggar perintah nya deka napi ukum nitihka Akta Undang-Undang Sedadu. |Rayat biasa ke nadai penyalah, enda nyengkaum raban anti-nengeri enggau raban subversif bukai, deka kena atur dikena ngurangka penusah dalam pengidup sida besehari-sehari.
}}
Orang ke ngelanggar proklamasyen nya tau ditangkap, ditan sereta diperesa enggau nadai waran nitihka Artikel 9 Akta Undang-Undang Sedadu (Kuasa Langkah-langkah Spesyel Panglima Undang-Undang Sedadu), lalu deka diukum nitihka Artikel 14 Akta Undang-Undang Sedadu (Penalti).
| author = Martial Law Commander, Army General Park An-su
}}
=== Pemilih nginsil ari Aum Kunsil Menua ===
[[File:2024년 대한민국 계엄 반대 시위.jpg|thumb|alt=Protest in front of the National Assembly during the night|Protes anti undang-undang sedadu kena 4 Disember ba Seoul]]
Berindik ari pemadah nya, raban sedadu tama ngagai begunan Aum Kunsil Menua lalu nguji tama ngagai dewan besai, endur ngundi. Berindik ari nya, pemesai parti nyembur sida ngena perengka pengerara api lalu mujur nagang penama sida. Bisi sekeda soldadu nguji tama nengah ringkat empat, tang ditagang pengereja pengawa.<ref name=":0">{{Cite web |last=이보람,김하나 |date=4 December 2024 |title=계엄 해제 요구 가결에 "만세"...시민 2000명 집결, 국회 지켰다 [영상] |trans-title=Hurrah for the lifting of martial law... 2,000 citizens gather to protect the National Assembly [Video] |url=https://www.joongang.co.kr/article/25297113 |access-date=3 December 2024 |website=[[JoongAng Ilbo]] |language=ko}}</ref> Sekurang-kurang iya tiga buah bilun engkabang mega bisi terengkah ba palan gempuru seraya dua buah agi dipeda belayang ba atas.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=South Korean parliament votes to defy president by lifting his declaration of martial law |url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-martial-law-997c22ac93f6a9bece68454597e577c1 |access-date=4 December 2024 |website=[[Associated Press]] |language=en}}</ref> Tangki bisi dipeda ba jalai alun.<ref name="YTN military response">{{Cite news |date=4 December 2024 |script-title=ko:'대통령 계엄 해제까지는 계엄사 유지'...도심에 장갑차 목격도 |trans-title='Martial law will remain until the president lifts martial law'...Armored vehicles also seen in the city center |url=https://www.ytn.co.kr/_ln/0101_202412040135157140 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203172221/https://www.ytn.co.kr/_ln/0101_202412040135157140 |archive-date=3 December 2024 |work=YTN |language=ko |author1-last=Park |author1-first=Hee-jae}}</ref> Perintah undang-undang sedadu mega ngasuh kor pengarang berita opis presiden dibuai ari begunan iya di Seoul.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Presidential office press corps forced to leave |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050011 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]] |language=en}}</ref> Konfrontasyen nyadi ba pintu besai kompleks gempuru entara raban pengelikun enggau orang awam.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Citizens outside Nat'l Assembly applaud as bill to lift martial law passes |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204002300315 |access-date=4 December 2024 |website=[[Yonhap News Agency]] |language=en}}</ref> Pengawa protes ngelaban undang-undang sedadu mega diatur ba Gwangju.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Citizens outraged by martial law, support repeal motion, demand Yoon's impeachment |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/12/356_387638.html |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Times]] |language=en}}</ref>
Semua parti besai nyengkaum Parti Kuasa Rayat (PPP) ke megai perintah ke alai Presiden Yoon nyadi kaban, mantah pengawa nya. Ketuai PPP, Han Dong-hoon madahka: "Deklarasyen undang-undang sedadu presiden nya salah. Kami deka nagang nya begulai enggau rayat."<ref>{{Cite web |last=Yoon |first=So-Yeon |date=3 December 2024 |title='Martial law is wrong': Han Dong-hoon pledges to stop Yoon Suk Yeol |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2024-12-03/national/politics/Martial-law-is-wrong-Han-Donghoon-pledges-to-stop-Yoon-Suk-Yeol/2191865 |access-date=3 December 2024 |website=[[JoongAng Ilbo]] |language=en}}</ref> Tuai nengeri [[Seoul]], [[Oh Se-hoon]], ke mega kaban PPP, madahka diri mantah deklarasyen Yoon.<ref>{{Cite web |last=Lee |first=Jung-joo |date=4 December 2024 |title=Seoul mayor voices opposition against martial law |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050003 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> [[Lee Jae-myung]], ketuai Parti Demokratik penyakal, ngansak rayat begempuru ba Aum Kunsil Menua lalu madahka Yoon “ukai agi presiden Korea Selatan”; Lee difilemka niki atas pagar begunan Aum Kunsil deka tama ke dalam, sepengudah sedadu udah nyekat pintu penama.<ref>{{Cite web |last=Yoon |first=John |date=3 December 2024 |title=In a livestream on Tuesday night, Lee Jae-myung, the South Korean opposition leader, asked citizens to congregate at the National Assembly while on his way there himself. |url=https://www.nytimes.com/live/2024/12/03/world/south-korea-martial-law/47610535-d3b1-5e5a-8be0-2c3007af274c |access-date=3 December 2024 |website=[[The New York Times]]}}</ref> Ketuai Parti Pengaga Baru Korea, Cho Kuk mega ngumbai pengawa mantaika undang-undang sedadu nya “enda sah” lalu madahka nya nangkup syarat dikena ngelepaska Yoon enggau menteri pengenan Kim Yong-hyun.<ref>{{Cite web |last=Park |first=Jun-hee |date=4 December 2024 |title=Cho Kuk says declaration of martial law 'illegal,' meets conditions for impeachment |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050009 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> Konfederasyen Gerempung Pengereja Pengawa Korea, gerempung gerempung pengereja pengawa ke pemadu besai di menua nya, minta pengawa mogok besai dikena nginsil pemantai undang-undang sedadu sereta ngelepaska presiden.<ref>{{Cite news |last1=Kim |first1=Heejin |last2=Choi |first2=Whanwoong |date=3 December 2024 |title=Korea's Largest Union Calls for Strike to Oppose Martial Law |url=https://www.bnnbloomberg.ca/business/international/2024/12/03/koreas-largest-union-calls-for-strike-to-oppose-martial-law/ |access-date=3 December 2024 |work=[[BNN Bloomberg]]}}</ref>
Bala orang ke protes belaya enggau polis ba luar Aum Kunsil Menua.<ref>{{Cite web |last=Yoon |first=John |date=3 December 2024 |title=Police officers are clashing with protesters outside the National Assembly, some of whom appear to be trying to enter the building as officers try to block them, live television footage shows. |url=https://www.nytimes.com/live/2024/12/03/world/south-korea-martial-law/2fe90800-8fe1-5511-9b15-e939c9493fd3 |access-date=3 December 2024 |website=[[The New York Times]]}}</ref> Speaker Aum Kunsil Menua [[Woo Won-shik]] minta semua pengari undang-undang begempuru ba Aum Kunsil Menua.<ref name=":3" /> Parti Demokratik Pampang Incheon mantah pengawa nya nyadika pemungkal “era diktator Yoon”.<ref>{{Cite web |last=박 |first=귀빈 |date=4 December 2024 |title=더불어민주당 인천시당, '윤석열 독재 시대' 질타..."국민과 함께 대한민국 구할 것" |trans-title=The Incheon City Party of the Democratic Party of Korea criticizes the 'Yoon Seok-yeol dictatorship era'... "We will save the Republic of Korea together with the people." |url=https://www.kyeonggi.com/article/20241204580018 |access-date=3 December 2024 |website=Kyeonggi Daily |language=ko}}</ref> Bala pengari undang-undang begerak ngelingi empang jalai polis dikena tama ngagai Aum Kunsil Menua. {{ill|Lee Seong-yoon|ko|이성윤 (1962년)}} ari Parti Demokratik diriputka udah niki pagar sepeninggi {{cvt|1.5|m}} deka tama dia.<ref>{{Cite news |title=South Korea lawmakers defy president and block martial law as crowds protest outside parliament – live updates |url=https://www.bbc.com/news/live/cn38321180et?post=asset%3Af75397dc-2b58-4826-9c2b-12627f9123bc#post |work=BBC News}}</ref>
Kena 4{{nbsp}}December 2024 maya 12:48{{nbsp}}a.m. Jam Standard Korea, Aum Kunsil Menua muka sesi ngenyit.<ref name="emergency">{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Troops withdraw as National Assembly passes martial law repeal |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/12/356_387642.html |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Times]]}}</ref> Urung jam 1{{nbsp}}pagi,<ref>{{Cite web |title=(4th LD) Yoon declares emergency martial law; parliament votes to lift declaration |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241203012154315?section=national/politics |access-date=4 December 2024 |website=[[Yonhap News Agency]] |language=en}}</ref> Aum Kunsil Menua, enggau 190 ari penyampau 300 iku pengari undang-undang ke bisi datai, ngundi enggau sepenemu deka ngelepaska undang-undang sedadu.<ref>{{Cite web |last=Maresca |first=Thomas |date=3 December 2024 |title=South Korea's National Assembly votes to lift president's martial law decree |url=https://www.upi.com/Top_News/World-News/2024/12/03/South-Korea-Yoon-declares-martial-law/5661733241168 |access-date=3 December 2024 |website=United Press International |language=en}}</ref><ref name="auto1" /> Sida ke ngundi ngambika iya dikinsil nyengkaum 172 iku pengari rayat penyakal enggau 18 iku agi ari PPP.<ref>{{Cite web |last=Jung |first=Min-kyung |date=4 December 2024 |title=Assembly speaker declares martial law as invalid |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050014 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> Nitihka Artikel 77 Konstitusyen Republik Korea, presiden mesti nitihka pemutus Aum Kunsil Menua ti deka ngelepaska undang-undang sedadu.<ref>{{Cite web |title=South Korea latest: Soldiers clash with protesters as martial law declared; parliament votes to overturn president's shock order |url=https://news.sky.com/story/south-korea-live-updates-members-of-parliament-could-be-arrested-after-emergency-martial-law-declared-13266031 |access-date=3 December 2024 |website=[[Sky News]] |language=en}}</ref> Berindik ari pengawa ngundi nya, Speaker Woo Won-shik minta sedadu pansut ari Aum Kunsil Menua, lalu Lee Jae-myung madahka Parti Demokratik deka mengkang ba Dewan Negara nyentukka presiden ngelepaska undang-undang sedadu.<ref>{{Cite web |last=신수아 |date=4 December 2024 |title=우원식 "윤 대통령, 즉시 비상계엄 해제해야‥군경, 즉시 국회 나가라" |trans-title=Woo Won-sik: "President Yoon, martial law must be lifted immediately. Military and police, leave the National Assembly immediately." |url=https://imnews.imbc.com/news/2024/politics/article/6662811_36431.html |access-date=3 December 2024 |website=[[MBC Standard FM|MBC 뉴스]] |language=ko}}</ref><ref>{{Cite web |last=신수아 |date=4 December 2024 |title=[속보] 이재명 "민주당, 대통령의 계엄해제 선언 전까지 국회 지킬 것" |trans-title=[Breaking News] Lee Jae-myung: "Democratic Party Will Protect National Assembly Until President Declares Lifting of Martial Law" |url=https://imnews.imbc.com/news/2024/politics/article/6662813_36431.html |access-date=3 December 2024 |website=[[MBC Standard FM|MBC 뉴스]] |language=ko}}</ref> Sida mega bisi disempulang kaban ari PPP.<ref name="emergency" />
=== Pengudah ===
Sepengudah pilih nya, sekeda sedadu ke udah diau ba Aum Kunsil Menua dipeda pansut,<ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korean parliament votes to defy president by lifting his declaration of martial law |url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-martial-law-997c22ac93f6a9bece68454597e577c1 |access-date=3 December 2024 |website=[[AP News]] |language=en}}</ref> enggau opis Speaker udah nya madahka sida udah pansut abis.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=[Breaking] Martial law forces withdraw from parliament after nullification vote |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050007 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]] |language=en}}</ref> Bala bukai berengkah nulak bala mayuh ke protes ke begempuru dia,<ref name="NYT live">{{Cite web |last=Yoon |first=John |title=Live Updates: South Korean Lawmakers Vote to Defy President, Demanding an End to Martial Law |url=https://www.nytimes.com/live/2024/12/03/world/south-korea-martial-law |access-date=3 December 2024 |website=[[The New York Times]]}}</ref> ke sepenyampau 2,000 iku orang.<ref name=":0" /> Bala orang ke protes mega berengkah minta Yoon ditangkap sereta dibuai ari pengawa iya.<ref name="NYT live" /><ref>{{Cite web |last=Kim |first=Arin |date=4 December 2024 |title=[From the Scene] Rush to get to National Assembly in first hours of martial law |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050008 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> Lee Jae-myung madahka pengawa mantaika undang-undang sedadu nya digaga enggau nadai pemendar kabinet<ref>{{Cite web |last=Choi |first=Jeong-yoon |date=4 December 2024 |title=Main opposition leader decries martial law declaration as 'illegal,' 'unconstitutional' |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204002400315?section=national/politics |access-date=4 December 2024 |website=[[Yonhap News Agency]]}}</ref> lalu madahka raban pengelikun ti majak nitihka atur undang-undang sedady Yoon nya ngereja “pengawa ti enda sah”.<ref>{{Cite web |last=Choi |first=Jeong-yoon |date=4 December 2024 |title=[Breaking] Opposition leader Lee Jae-myung calls martial law declaration 'unconstitutional' |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050012 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> Opis menteri pegenan madahka undang-undang sedadu deka mengkang dikena nyentukka diputuska presiden.<ref>{{Cite web |title=South Korean defense ministry says martial law will remain in place until president lifts decree |url=https://www.nbcnews.com/now/video/south-korean-defense-ministry-says-martial-law-will-remain-until-president-lifts-decree-226054725517 |access-date=3 December 2024 |website=NBC News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=[속보] 국방부 관계자 "대통령 계엄해제 때까지 계엄사 유지" |url=https://www.hankyung.com/article/2024120423147 |access-date=3 December 2024 |website=[[The Korea Economic Daily]] |language=ko}}</ref>
=== Pengelepas undang-undang sedadu ===
Maya penerang nengah televisyen pukul 4:27 pagi Jam Standard Korea, Yoon madahka iya deka ngelepaska undang-undang sedadu enggau naka pengelengkas enti kuorum ulih diulih ungkup aum kabinet, lalu iya udah nginsil raban sedadu ari Aum Kunsil Menua.<ref>{{Cite web |last=Ntim |first=Zac |date=3 December 2024 |title=South Korea's President Yoon Suk Yeol To Lift Martial Law Order |url=https://deadline.com/2024/12/south-korea-yoon-suk-yeol-martial-law-parliament-1236192638/ |access-date=3 December 2024 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> Kena jam 4:30 a.m, kabinet ngemendarka mosyen ngelepaska undang-undang sedadu.<ref>{{Cite web |last=송상 |first=호 |date=4 December 2024 |title=(URGENT) S. Korean Cabinet approves motion to lift emergency martial law |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204003100315?section=search |website=Yonhap News Agency}}</ref> Perintah Undang-undang Sedadu mega dibuai.<ref name=":4" />
==Malin==
{{reflist}}
r03y6i11vmy0e0hssi2cu0mmp95dsig
18877
18876
2026-05-05T15:24:11Z
~2026-27350-97
2287
되 돌 림
18877
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox civil conflict
| title = Udang-undang sedadu Korea Selatan 2024
| image = 2024년 대한민국 계엄 반대 시위대 깃발.jpg
| image_alt = Raban orang ke mantah ngelayang menira
| caption = Protes berindik ari pemantai undang-undang sedadu
| date = {{start and end dates|2024|12|03|2024|12|04|df=y}}
| time-begin = {{circa|10:23 p.m.}}
| result = Presiden [[Yoon Suk Yeol]] ngelepaska undang-undang sedadu
| side1 = {{flagicon image|Flag of the President of South Korea.svg}} [[Presiden Korea Selatan|Presiden]]
* {{flagicon image|Flag of the Government of the Republic of Korea.svg}} [[Kunsil Menua Korea Selatan|Perintah Yoon]]
** {{flagicon image|Flag of the Republic of Korea Armed Forces.svg}} [[Menteri Pengenan Menua (Korea Selatan)|Menteri Pengenan Menua]]
*** {{army|South Korea|name=Army}}
** {{flagicon image|Flag of the Korean National Police Agency.svg}} [[Ejensi Polis Menua (Korea Selatan)|Polis]]
| side2 = {{flagicon image|Flag of the National Assembly of Korea.svg}} [[Aum Kunsil Menua Korea Selatan]]
* {{flagicon image|Democratic Party of South Korea banner.svg}} [[Parti Demokratik Korea|Parti Demokratik]]
* {{flagicon image|Flag of People Power Party of Korea (variant 2).svg}} [[Parti Kuasa Rayat (Korea Selatan)|Kuasa Rayat]]
* {{flagicon image|Rebuilding Korea Party banner.svg}} [[Parti Pengaga Baru Korea|Pengaga Baru Korea]]
* {{flagicon image|Logo of the New Reform Party (South Korea).svg}} [[Parti Reformasyen Baru (Korea Selatan)|Parti Reformasyen Baru]]
* {{flagicon image|Logo of Progressive Party (South Korea).jpg}} [[Parti Progresif Korea|Parti Progresif]]
{{flagicon|Seoul}} [[Perintah Metropolitan Seoul]]
| leadfigures1 = {{ubl
| {{flagicon image|Flag of the President of South Korea.svg}} [[Yoon Suk Yeol]]
| {{flagicon image|Flag of the Chief of Staff of the Republic of Korea Army.png}} [[Park An-su]]
| {{flagicon image|Flag of the Minister of National Defense of the Republic of Korea.svg}} [[Kim Yong-hyun (general)|Kim Yong-hyun]]
}}
| leadfigures2 = {{ubl
| {{flagicon image|Flag of the National Assembly of Korea.svg}}{{flagicon image|Democratic Party of South Korea banner.svg}} [[Woo Won-shik]]
| {{flagicon image|Democratic Party of South Korea banner.svg}} [[Lee Jae-myung]]
| {{flagicon image|Flag of People Power Party of Korea (variant 2).svg}} [[Han Dong-hoon]]
| {{flagicon image|Logo of the New Reform Party (South Korea).svg}} [[Lee Jun-seok]]
| {{flagicon image|Rebuilding Korea Party banner.svg}} [[Cho Kuk]]
| {{flagicon|Seoul}}{{flagicon image|Flag of People Power Party of Korea (variant 2).svg}} [[Oh Se-hoon]]
}}
| time-end = 5:18 a.m.
| place = [[Korea Selatan]]
| causes = Penyakal ngagai perambu bajet enggau nguji ngelepaska pendawa raya ti bisi kaul enggau skandal.
| status = Aum Kunsil Menua milih deka ngelepaska undang-undang sedadu; undang-undang sedadu diangkat Yoon
* Presiden [[Yoon Suk Yeol]] enda mujur nangkap tuai penyakal ba [[Aum Kunsil Menua Korea Selatan]].
| duration =
}}
Kena 3{{nbsp}}Disember 2024, [[presiden Korea Selatan]] [[Yoon Suk Yeol]] (''내란 우두머리'' 윤석열) mantaika undang-undang sedadu maya jaku laun malam ti ditabur terus ba televisyen YTN. Dalam deklarasyen iya, iya nuduh Parti Demokratik ke ngembuan majoriti ba Aum Kunsil Menua, siru enggau [[Korea Utara]] sereta bejalaika “aktiviti anti-menua”, lalu ngelabel agi sida nya gerempung jenayah ke bekerejasama enggau komunis ngerusak menua nya. Perintah nya nyengkaum nagang sebarang pengawa politik nyengkaum Aum Kunsil Menua, enggau ngetuka pengelepas pengawa mantaika berita.
Pemantai nya disakal Parti Demokratik enggau sekeda kaban Parti Kuasa Rayat Yoon, lalu ngujungka pengawa protes nyadi. Dua jam udah nya, kena 4 Disember, taja pan raban pengelikun nguji nagang undi nya, sida pengari rayat ke bisi ba Dewan Negara enggau sepenemu ngemendarka mosyen ngangkatka undang-undang soldadu 190-0.
Yoon udah nya ngelepaska undang-undang sedadu pengudah aum Kabinet lalu perintah undang-undang sedadu nya dibuai.<ref name=":4">{{Cite news |date=3 December 2024 |title=South Korea cabinet lifts martial law |url=https://www.bbc.com/news/live/cn38321180et?post=asset%3A69e3ba8d-55f4-443e-9531-84ad91772741#post |access-date=3 December 2024 |work=BBC News}}</ref>
== Latar belakang ==
[[File:South Korea President Yoon Suk Yeol portrait.jpg|thumb|upright|alt=Official portrait of Yoon Suk Yeol|Presiden [[Yoon Suk Yeol]] maya taun 2022]]
Korea Selatan diperintah nyadi demokrasi bepresiden baruh Konstitusyen 1987, ke nganti sistem parlimen enggau setengah presiden ke dulu ari nya. Yoon Suk Yeol, siku kaban Parti Kuasa Rayat konservatif enggau ex-pendawa raya besai, mangku pengawa nyadi Presiden Korea Selatan berindik ari pemenang iya ba pengawa bepilih presiden 2022.<ref name=":5">{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korean President Yoon Suk Yeol declares martial law |url=https://news.sky.com/story/south-korean-president-yoon-suk-yeol-declares-martial-law-13266019 |access-date=3 December 2024 |website=[[Sky News]] |language=en}}</ref> Perintah iya udah ngembuan tikas pemendar ke baruh, nyentuk ngagai 17%, enggau pansik November 2024 mandangka 58% ari penyampau tubuh deka meda Yoon sekalika badu mangku pengawa tauka dipejal.<ref>{{Cite web |last=Park |first=James |date=3 December 2024 |title=Fearing his enemies, South Korea's Yoon declares martial law |url=https://responsiblestatecraft.org/south-korea-martial-law/ |access-date=3 December 2024 |website=Responsible Statecraft |language=en}}</ref> Iya udah bebendar ngulihka agenda iya laban Aum Kunsil Menua udah dikuasa Parti Demokratik penyakal. Ba pengawa bepilih legislatif bulan April 2024, penyakal mengkang megai kuasa tang agi kurang penyampau ke chukup (200 ari 300) dikena ngelepaska presiden.<ref name=":3">{{Cite web |last=Kim |first=Tong-Hyung |date=3 December 2024 |title=South Korean president declares martial law, accusing opposition of anti-state activity |url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-martial-law-997c22ac93f6a9bece68454597e577c1 |access-date=3 December 2024 |website=[[AP News]] |language=en}}</ref>
Yoon boikot pengawa bejadi Dewan Negara taja pan udah nyadi adat presiden meri jaku ba pengawa nya.<ref>{{Cite web |last=Kim |first=Tong-Hyung |date=2 September 2024 |title=South Korea's president skips opening ceremony of parliament as strife with opposition deepens |url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-national-assembly-boycott-57e59e7f262c7a4721f11b0add3f49eb |website=[[AP News]] |language=en}}</ref> Yoon mega udah mantah pansik bekaul enggau skandal ti ngaul bini iya Kim Keon-hee enggau pemesai tinggi,<ref>{{Cite web |title=South Korea's president declares emergency martial law |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/12/3/south-koreas-president-declares-emergency-martial-law |access-date=3 December 2024 |website=[[Al Jazeera]] |language=en}}</ref> veto rang undang-undang ba tiga kali ke bebida ti minta pansik luyar spesyel ba bini iya, ketiga kali udah nyadi kena 26 November 2024.<ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korea martial law: How did we get here? |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/12/3/south-korea-martial-law-how-did-we-get-here |access-date=3 December 2024 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> Parlimen ke dikuasa penyakal mega udah mindah deka ngelepaska Chairman Lembaga Audit enggau Pemansik Choe Jae-hae enggau tiga iku pendawa raya ke bisi kaul enggau dua skandal ke ngaul Kim kena 2 Disember taun nya,<ref>{{Cite web |last=Min-kyung |first=Jung |date=2 December 2024 |title=Chief auditor, prosecutors to face Assembly impeachment vote |url=https://www.koreaherald.com/view.php?ud=20241202050103 |access-date=3 December 2024 |website=[[The Korea Herald]] |language=en}}</ref> lalu udah nulak perambu belanja perintah.<ref name=":2">{{Cite news |last=Kim |first=Sam |date=2 December 2024 |title=South Korea Budget Tussle Tests Yoon Ahead of Trump's Return |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-12-02/south-korea-budget-tussle-tests-yoon-ahead-of-trump-s-return |url-access=subscription |archive-url=https://archive.ph/9Z2UY |archive-date=3 December 2024 |access-date=3 December 2024 |work=[[Bloomberg News|Bloomberg]] |language=en}}</ref>
Tu keterubah iya undang-undang sedadu dipadahka di Korea Selatan kenyau ari pengawa rampas kuasa sedadu taun 1980 sepengudah diktator Park Chung Hee dibunuh, lalu keterubah iya kenyau ari demokratisasyen dalam taun 1987.<ref name=":1">{{Cite news |last1=Lowe |first1=Yohannes |last2=McEwen |first2=Kirsty |date=3 December 2024 |title=South Korean military announces suspension of all parliamentary activity, says report – live |url=https://www.theguardian.com/world/live/2024/dec/03/south-korea-declares-emergency-martial-law-yoon-suk-yeol-north-korea-latest-updates |access-date=3 December 2024 |work=[[The Guardian]] |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Tu nyadi pemantai undang-undang sedadu ke-17 kenyau ari penumbuh republik nya dalam taun 1948.<ref>{{cite web| url=https://www.csis.org/analysis/yoon-declares-martial-law-south-korea| title=Yoon Declares Martial Law in South Korea| first1=Andy| last1=Lim| first2=Seiyeon| last2=Ji| first3=Victor| last3=Cha | date=3 December 2024| website=[[Center for Strategic and International Studies]]}}</ref> Kaban Aum Kunsil Menua enda diberi imuniti parlimen ari didawa lalu ulih ditangkap enti ditangkap ngereja penyalah.<ref>{{Cite web |last=박 |first=소연 |date=4 December 2024 |title=44년 만에 전격 비상계엄 선포...국회의원 과반수 찬성 땐 '해제' |url=https://news.mt.co.kr/mtview.php?no=2024120323422846084 |access-date=3 December 2024 |website=Money Today |language=ko}}</ref> Lebuh mantaika undang-undang sedadu, presiden mesti tekala nya madah ngagai Aum Kunsil Menua. Undang-undang sedadu ulih dikinsil nengah undi majoriti Aum Kunsil Menua.<ref>{{Cite web |last=주 |first=영재 |date=4 December 2024 |title=더불어민주당 인천시당, '윤석열 독재 시대' 질타..."국민과 함께 대한민국 구할 것" |url=https://www.kyeonggi.com/article/20241204580018 |access-date=3 December 2024 |website=Kyeonggi Daily |language=ko}}</ref>
== Pekara ti nyadi ==
=== Pemantai undang-undang sedadu ===
{{Wikisourcelang|ko|2024년 대한민국 비상계엄 선포}}
Kena 3 December 2024 maya 10:22{{nbsp}}p.m. Jam Standard Korea, Presiden Yoon Suk Yeol mantaika undang-undang soldadu. Dalam jaku iya ke dipansutka ba televisyen nasional, Yoon nuduh penyakal “nguji deka ngelabuhka demokrasi bibas” enggau chara ngelepaska kaban kabinet iya sereta nyekat perambu bajet iya. Iya minta rayat pechayaka iya sereta bebatak asur enggau "sekeda penusah",<ref>{{Cite web |last=Smith-Schoenwalder |first=Cecelia |date=3 December 2024 |title=What to Know: South Korean President Declares Martial Law |url=https://www.usnews.com/news/world-report/articles/2024-12-03/south-korean-president-declares-martial-law-what-to-knowhttps://www.usnews.com/news/world-report/articles/2024-12-03/south-korean-president-declares-martial-law-what-to-know |website=U.S. News}}</ref><ref>{{Cite web |last=머니투데이 |date=4 December 2024 |title=2시간 만에 해제 의결된 계엄령...윤 대통령은 무엇을 노렸을까 |url=https://news.mt.co.kr/mtview.php?no=2024120402011362298&MT_P |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203190632/https://news.mt.co.kr/mtview.php?no=2024120402011362298&MT_P#expand |archive-date=3 December 2024 |access-date=3 December 2024 |website=머니투데이 |language=ko}}</ref> lalu mega madahka bisi konspirasi Korea Utara ngelaban perintah Korea Selatan.<ref name="auto1">{{Cite web |title=South Korea latest: Martial law declared – as president warns of 'pro-North Korean forces'; police clash with protesters |url=https://news.sky.com/story/south-korea-live-updates-members-of-parliament-could-be-arrested-after-emergency-martial-law-declared-13266031?postid=8720104#liveblog-body |website=[[Sky News]] |language=en}}</ref> Tu keterubah iya undang-undang soldadu dipadahka di Korea Selatan kenyau ari taun 1979,<ref name=":1" /> maya perintah sedadu ditaktor [[Chun Doo-hwan]].<ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korean President Yoon declares martial law, accusing opposition of 'anti-state' activities |url=https://www.france24.com/en/asia-pacific/20241203-south-korean-president-yoon-declares-martial-law |website=France 24}}</ref><ref>{{Cite web |title=South Korean Leader Declares Martial Law |url=https://www.nytimes.com/live/2024/12/03/world/south-korea-martial-law |website=[[The New York Times]]}}</ref> Udah nya diriputka menteri besai Han Duck-soo udah dikelaung ketegal deklarasyen nya, ''[[The Korea Times]]'' ngeripotka pengawa nya dipeda digaga berindik ari komunikasyen terus entara Presiden Yoon enggau menteri pengenan iya Kim Yong-hyun.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=PM Han overlooked as defense minister bypasses him on martial law declaration |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/12/356_387639.html |website=[[The Korea Times]]}}</ref>
Nitihka Ejensi Berita Yonhap, menteri pengenan Kim Yong-hyun ngasuh aum enggau chairman Ketuai Staf Begulai Kim Myung-soo.<ref name="BloombergNews">{{Cite news |date=3 December 2024 |title=South Korea's Yoon Declares Martial Law in Emergency Address |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-12-03/south-korea-s-yoon-declares-martial-law-in-emergency-address |work=[[Bloomberg News|Bloomberg]] |via=[[Bloomberg.com]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=south Korea martial law: South Korean President Yoon Suk Yeol has declared martial law in the country |url=https://headlinestoday.com.au/south-korea-martial-law/ |website=HeadlinesToday}}</ref> Yoon nyiri Park An-su nyadi komander undang-undang soldadu iya.<ref>{{Cite web |last=이 |first=재연 |date=4 December 2024 |title=미 백악관 "한국 정부와 연락 중, 상황 긴밀 모니터링" |url=https://www.seoul.co.kr/news/international/2024/12/04/20241204500028?wlog_tag3=naver |access-date=3 December 2024 |website=[[Seoul Shinmun]] |language=ko}}</ref>
Berindik ari pemantai nya, perintah madahka aktiviti ba palan pelajar enggau servis pengangkut deka terus beoperasyen baka selama.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=(LEAD) Gov't ensures normal transport operations following martial law declaration |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204000551320?section=national/politics |website=[[Yonhap News Agency]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=All schools to open as normal amid martial law declaration: education ministry |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/12/356_387634.html |website=[[The Korea Times]]}}</ref>
=== Dekrit ===
Kena 3{{nbsp}}December 2024 maya 11:00{{nbsp}}p.m. Jam Standard Korea, Perintah Undang-undang Sedadu [[Park An-su]] ngeluarka dekrit ti di baruh tu pasal undang-undang sedadu:<ref>{{Cite web |last=서 |first=정명 |date=3 December 2024 |title=[속보] 계엄사령부 포고령(제1호) 전문 |url=https://www.sedaily.com/NewsView/2DHZA3YGW7 |access-date=3 December 2024 |website=The Seoul Economic Daily |language=ko}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korea president declares emergency martial law, warns of "communist forces" |url=https://www.cbsnews.com/news/south-korea-president-martial-law-emergency/ |access-date=3 December 2024 |publisher=[[CBS News]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Oh |first=Seok-min |date=4 December 2024 |title=Full text of martial law decree |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204001100320?section=national/politics |access-date=3 December 2024 |website=[[Yonhap News Agency]]}}</ref>
{{Quote|
Perintah Undang-undang Sedadu madahka utai ke di baruh tu berengkah ari pukul 11 p.m. kena 3 Disember 2024, dikena nyaga demokrasi liberal ari raban anti-nengeri ke chakah dalam Republik Korea ke bebas enggau ancaman sida ke deka ngelabuhka nengeri nya, sereta dikena nentuka pengelikun mensia mayuh.
{{olist
|Semua pengawa politik nyengkaum pengawa Aum Kunsil Menua, kunsil kandang menua, parti politik, enggau gerempung politik, gempuru enggau demonstrasyen ditagang. |Semua pengawa ti nyangkal tauka nguji ngelabuhka sistem demokrasi bebas nya ditagang. Pengawa ngerembaika berita pelesu, manipulasyen penemu mensia mayuh, enggau propaganda pelesu ditagang.
|Semua media enggau penerbitan dipegai Perintah Undang-undang Sedadu.
|Mogok, ngetuka pengawa enggau gempuru ti ngasuh penyarut rama ditagang.
|Bala lutur pelatih enggau semua raban perubat bukai, ke mogok tauka udah ninggalka palan sida gawa, mesti pulai ngagai pangku pengawa sida dalam timpuh 48 jam lalu gawa enggau tetap ati. Sida ti ngelanggar perintah nya deka napi ukum nitihka Akta Undang-Undang Sedadu. |Rayat biasa ke nadai penyalah, enda nyengkaum raban anti-nengeri enggau raban subversif bukai, deka kena atur dikena ngurangka penusah dalam pengidup sida besehari-sehari.
}}
Orang ke ngelanggar proklamasyen nya tau ditangkap, ditan sereta diperesa enggau nadai waran nitihka Artikel 9 Akta Undang-Undang Sedadu (Kuasa Langkah-langkah Spesyel Panglima Undang-Undang Sedadu), lalu deka diukum nitihka Artikel 14 Akta Undang-Undang Sedadu (Penalti).
| author = Martial Law Commander, Army General Park An-su
}}
=== Pemilih nginsil ari Aum Kunsil Menua ===
[[File:2024년 대한민국 계엄 반대 시위.jpg|thumb|alt=Protest in front of the National Assembly during the night|Protes anti undang-undang sedadu kena 4 Disember ba Seoul]]
Berindik ari pemadah nya, raban sedadu tama ngagai begunan Aum Kunsil Menua lalu nguji tama ngagai dewan besai, endur ngundi. Berindik ari nya, pemesai parti nyembur sida ngena perengka pengerara api lalu mujur nagang penama sida. Bisi sekeda soldadu nguji tama nengah ringkat empat, tang ditagang pengereja pengawa.<ref name=":0">{{Cite web |last=이보람,김하나 |date=4 December 2024 |title=계엄 해제 요구 가결에 "만세"...시민 2000명 집결, 국회 지켰다 [영상] |trans-title=Hurrah for the lifting of martial law... 2,000 citizens gather to protect the National Assembly [Video] |url=https://www.joongang.co.kr/article/25297113 |access-date=3 December 2024 |website=[[JoongAng Ilbo]] |language=ko}}</ref> Sekurang-kurang iya tiga buah bilun engkabang mega bisi terengkah ba palan gempuru seraya dua buah agi dipeda belayang ba atas.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=South Korean parliament votes to defy president by lifting his declaration of martial law |url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-martial-law-997c22ac93f6a9bece68454597e577c1 |access-date=4 December 2024 |website=[[Associated Press]] |language=en}}</ref> Tangki bisi dipeda ba jalai alun.<ref name="YTN military response">{{Cite news |date=4 December 2024 |script-title=ko:'대통령 계엄 해제까지는 계엄사 유지'...도심에 장갑차 목격도 |trans-title='Martial law will remain until the president lifts martial law'...Armored vehicles also seen in the city center |url=https://www.ytn.co.kr/_ln/0101_202412040135157140 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203172221/https://www.ytn.co.kr/_ln/0101_202412040135157140 |archive-date=3 December 2024 |work=YTN |language=ko |author1-last=Park |author1-first=Hee-jae}}</ref> Perintah undang-undang sedadu mega ngasuh kor pengarang berita opis presiden dibuai ari begunan iya di Seoul.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Presidential office press corps forced to leave |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050011 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]] |language=en}}</ref> Konfrontasyen nyadi ba pintu besai kompleks gempuru entara raban pengelikun enggau orang awam.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Citizens outside Nat'l Assembly applaud as bill to lift martial law passes |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204002300315 |access-date=4 December 2024 |website=[[Yonhap News Agency]] |language=en}}</ref> Pengawa protes ngelaban undang-undang sedadu mega diatur ba Gwangju.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Citizens outraged by martial law, support repeal motion, demand Yoon's impeachment |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/12/356_387638.html |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Times]] |language=en}}</ref>
Semua parti besai nyengkaum Parti Kuasa Rayat (PPP) ke megai perintah ke alai Presiden Yoon nyadi kaban, mantah pengawa nya. Ketuai PPP, Han Dong-hoon madahka: "Deklarasyen undang-undang sedadu presiden nya salah. Kami deka nagang nya begulai enggau rayat."<ref>{{Cite web |last=Yoon |first=So-Yeon |date=3 December 2024 |title='Martial law is wrong': Han Dong-hoon pledges to stop Yoon Suk Yeol |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2024-12-03/national/politics/Martial-law-is-wrong-Han-Donghoon-pledges-to-stop-Yoon-Suk-Yeol/2191865 |access-date=3 December 2024 |website=[[JoongAng Ilbo]] |language=en}}</ref> Tuai nengeri [[Seoul]], [[Oh Se-hoon]], ke mega kaban PPP, madahka diri mantah deklarasyen Yoon.<ref>{{Cite web |last=Lee |first=Jung-joo |date=4 December 2024 |title=Seoul mayor voices opposition against martial law |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050003 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> [[Lee Jae-myung]], ketuai Parti Demokratik penyakal, ngansak rayat begempuru ba Aum Kunsil Menua lalu madahka Yoon “ukai agi presiden Korea Selatan”; Lee difilemka niki atas pagar begunan Aum Kunsil deka tama ke dalam, sepengudah sedadu udah nyekat pintu penama.<ref>{{Cite web |last=Yoon |first=John |date=3 December 2024 |title=In a livestream on Tuesday night, Lee Jae-myung, the South Korean opposition leader, asked citizens to congregate at the National Assembly while on his way there himself. |url=https://www.nytimes.com/live/2024/12/03/world/south-korea-martial-law/47610535-d3b1-5e5a-8be0-2c3007af274c |access-date=3 December 2024 |website=[[The New York Times]]}}</ref> Ketuai Parti Pengaga Baru Korea, Cho Kuk mega ngumbai pengawa mantaika undang-undang sedadu nya “enda sah” lalu madahka nya nangkup syarat dikena ngelepaska Yoon enggau menteri pengenan Kim Yong-hyun.<ref>{{Cite web |last=Park |first=Jun-hee |date=4 December 2024 |title=Cho Kuk says declaration of martial law 'illegal,' meets conditions for impeachment |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050009 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> Konfederasyen Gerempung Pengereja Pengawa Korea, gerempung gerempung pengereja pengawa ke pemadu besai di menua nya, minta pengawa mogok besai dikena nginsil pemantai undang-undang sedadu sereta ngelepaska presiden.<ref>{{Cite news |last1=Kim |first1=Heejin |last2=Choi |first2=Whanwoong |date=3 December 2024 |title=Korea's Largest Union Calls for Strike to Oppose Martial Law |url=https://www.bnnbloomberg.ca/business/international/2024/12/03/koreas-largest-union-calls-for-strike-to-oppose-martial-law/ |access-date=3 December 2024 |work=[[BNN Bloomberg]]}}</ref>
Bala orang ke protes belaya enggau polis ba luar Aum Kunsil Menua.<ref>{{Cite web |last=Yoon |first=John |date=3 December 2024 |title=Police officers are clashing with protesters outside the National Assembly, some of whom appear to be trying to enter the building as officers try to block them, live television footage shows. |url=https://www.nytimes.com/live/2024/12/03/world/south-korea-martial-law/2fe90800-8fe1-5511-9b15-e939c9493fd3 |access-date=3 December 2024 |website=[[The New York Times]]}}</ref> Speaker Aum Kunsil Menua [[Woo Won-shik]] minta semua pengari undang-undang begempuru ba Aum Kunsil Menua.<ref name=":3" /> Parti Demokratik Pampang Incheon mantah pengawa nya nyadika pemungkal “era diktator Yoon”.<ref>{{Cite web |last=박 |first=귀빈 |date=4 December 2024 |title=더불어민주당 인천시당, '윤석열 독재 시대' 질타..."국민과 함께 대한민국 구할 것" |trans-title=The Incheon City Party of the Democratic Party of Korea criticizes the 'Yoon Seok-yeol dictatorship era'... "We will save the Republic of Korea together with the people." |url=https://www.kyeonggi.com/article/20241204580018 |access-date=3 December 2024 |website=Kyeonggi Daily |language=ko}}</ref> Bala pengari undang-undang begerak ngelingi empang jalai polis dikena tama ngagai Aum Kunsil Menua. {{ill|Lee Seong-yoon|ko|이성윤 (1962년)}} ari Parti Demokratik diriputka udah niki pagar sepeninggi {{cvt|1.5|m}} deka tama dia.<ref>{{Cite news |title=South Korea lawmakers defy president and block martial law as crowds protest outside parliament – live updates |url=https://www.bbc.com/news/live/cn38321180et?post=asset%3Af75397dc-2b58-4826-9c2b-12627f9123bc#post |work=BBC News}}</ref>
Kena 4{{nbsp}}December 2024 maya 12:48{{nbsp}}a.m. Jam Standard Korea, Aum Kunsil Menua muka sesi ngenyit.<ref name="emergency">{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Troops withdraw as National Assembly passes martial law repeal |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/12/356_387642.html |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Times]]}}</ref> Urung jam 1{{nbsp}}pagi,<ref>{{Cite web |title=(4th LD) Yoon declares emergency martial law; parliament votes to lift declaration |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241203012154315?section=national/politics |access-date=4 December 2024 |website=[[Yonhap News Agency]] |language=en}}</ref> Aum Kunsil Menua, enggau 190 ari penyampau 300 iku pengari undang-undang ke bisi datai, ngundi enggau sepenemu deka ngelepaska undang-undang sedadu.<ref>{{Cite web |last=Maresca |first=Thomas |date=3 December 2024 |title=South Korea's National Assembly votes to lift president's martial law decree |url=https://www.upi.com/Top_News/World-News/2024/12/03/South-Korea-Yoon-declares-martial-law/5661733241168 |access-date=3 December 2024 |website=United Press International |language=en}}</ref><ref name="auto1" /> Sida ke ngundi ngambika iya dikinsil nyengkaum 172 iku pengari rayat penyakal enggau 18 iku agi ari PPP.<ref>{{Cite web |last=Jung |first=Min-kyung |date=4 December 2024 |title=Assembly speaker declares martial law as invalid |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050014 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> Nitihka Artikel 77 Konstitusyen Republik Korea, presiden mesti nitihka pemutus Aum Kunsil Menua ti deka ngelepaska undang-undang sedadu.<ref>{{Cite web |title=South Korea latest: Soldiers clash with protesters as martial law declared; parliament votes to overturn president's shock order |url=https://news.sky.com/story/south-korea-live-updates-members-of-parliament-could-be-arrested-after-emergency-martial-law-declared-13266031 |access-date=3 December 2024 |website=[[Sky News]] |language=en}}</ref> Berindik ari pengawa ngundi nya, Speaker Woo Won-shik minta sedadu pansut ari Aum Kunsil Menua, lalu Lee Jae-myung madahka Parti Demokratik deka mengkang ba Dewan Negara nyentukka presiden ngelepaska undang-undang sedadu.<ref>{{Cite web |last=신수아 |date=4 December 2024 |title=우원식 "윤 대통령, 즉시 비상계엄 해제해야‥군경, 즉시 국회 나가라" |trans-title=Woo Won-sik: "President Yoon, martial law must be lifted immediately. Military and police, leave the National Assembly immediately." |url=https://imnews.imbc.com/news/2024/politics/article/6662811_36431.html |access-date=3 December 2024 |website=[[MBC Standard FM|MBC 뉴스]] |language=ko}}</ref><ref>{{Cite web |last=신수아 |date=4 December 2024 |title=[속보] 이재명 "민주당, 대통령의 계엄해제 선언 전까지 국회 지킬 것" |trans-title=[Breaking News] Lee Jae-myung: "Democratic Party Will Protect National Assembly Until President Declares Lifting of Martial Law" |url=https://imnews.imbc.com/news/2024/politics/article/6662813_36431.html |access-date=3 December 2024 |website=[[MBC Standard FM|MBC 뉴스]] |language=ko}}</ref> Sida mega bisi disempulang kaban ari PPP.<ref name="emergency" />
=== Pengudah ===
Sepengudah pilih nya, sekeda sedadu ke udah diau ba Aum Kunsil Menua dipeda pansut,<ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korean parliament votes to defy president by lifting his declaration of martial law |url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-martial-law-997c22ac93f6a9bece68454597e577c1 |access-date=3 December 2024 |website=[[AP News]] |language=en}}</ref> enggau opis Speaker udah nya madahka sida udah pansut abis.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=[Breaking] Martial law forces withdraw from parliament after nullification vote |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050007 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]] |language=en}}</ref> Bala bukai berengkah nulak bala mayuh ke protes ke begempuru dia,<ref name="NYT live">{{Cite web |last=Yoon |first=John |title=Live Updates: South Korean Lawmakers Vote to Defy President, Demanding an End to Martial Law |url=https://www.nytimes.com/live/2024/12/03/world/south-korea-martial-law |access-date=3 December 2024 |website=[[The New York Times]]}}</ref> ke sepenyampau 2,000 iku orang.<ref name=":0" /> Bala orang ke protes mega berengkah minta Yoon ditangkap sereta dibuai ari pengawa iya.<ref name="NYT live" /><ref>{{Cite web |last=Kim |first=Arin |date=4 December 2024 |title=[From the Scene] Rush to get to National Assembly in first hours of martial law |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050008 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> Lee Jae-myung madahka pengawa mantaika undang-undang sedadu nya digaga enggau nadai pemendar kabinet<ref>{{Cite web |last=Choi |first=Jeong-yoon |date=4 December 2024 |title=Main opposition leader decries martial law declaration as 'illegal,' 'unconstitutional' |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204002400315?section=national/politics |access-date=4 December 2024 |website=[[Yonhap News Agency]]}}</ref> lalu madahka raban pengelikun ti majak nitihka atur undang-undang sedady Yoon nya ngereja “pengawa ti enda sah”.<ref>{{Cite web |last=Choi |first=Jeong-yoon |date=4 December 2024 |title=[Breaking] Opposition leader Lee Jae-myung calls martial law declaration 'unconstitutional' |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050012 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> Opis menteri pegenan madahka undang-undang sedadu deka mengkang dikena nyentukka diputuska presiden.<ref>{{Cite web |title=South Korean defense ministry says martial law will remain in place until president lifts decree |url=https://www.nbcnews.com/now/video/south-korean-defense-ministry-says-martial-law-will-remain-until-president-lifts-decree-226054725517 |access-date=3 December 2024 |website=NBC News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=[속보] 국방부 관계자 "대통령 계엄해제 때까지 계엄사 유지" |url=https://www.hankyung.com/article/2024120423147 |access-date=3 December 2024 |website=[[The Korea Economic Daily]] |language=ko}}</ref>
=== Pengelepas undang-undang sedadu ===
Maya penerang nengah televisyen pukul 4:27 pagi Jam Standard Korea, Yoon madahka iya deka ngelepaska undang-undang sedadu enggau naka pengelengkas enti kuorum ulih diulih ungkup aum kabinet, lalu iya udah nginsil raban sedadu ari Aum Kunsil Menua.<ref>{{Cite web |last=Ntim |first=Zac |date=3 December 2024 |title=South Korea's President Yoon Suk Yeol To Lift Martial Law Order |url=https://deadline.com/2024/12/south-korea-yoon-suk-yeol-martial-law-parliament-1236192638/ |access-date=3 December 2024 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> Kena jam 4:30 a.m, kabinet ngemendarka mosyen ngelepaska undang-undang sedadu.<ref>{{Cite web |last=송상 |first=호 |date=4 December 2024 |title=(URGENT) S. Korean Cabinet approves motion to lift emergency martial law |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204003100315?section=search |website=Yonhap News Agency}}</ref> Perintah Undang-undang Sedadu mega dibuai.<ref name=":4" />
==Malin==
{{reflist}}
epsktagcun6gnu1earwsza7d9rroawn
18878
18877
2026-05-05T22:26:52Z
Babelball
2286
18878
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox civil conflict
| title = Udang-undang sedadu Korea Selatan 2024
| image = 2024년 대한민국 계엄 반대 시위대 깃발.jpg
| image_alt = Raban orang ke mantah ngelayang menira
| caption = Protes berindik ari pemantai undang-undang sedadu
| date = {{start and end dates|2024|12|03|2024|12|04|df=y}}
| time-begin = {{circa|10:23 p.m.}}
| result = Presiden [[Yoon Suk Yeol]] ngelepaska undang-undang sedadu
| side1 = {{flagicon image|Flag of the President of South Korea.svg}} [[Presiden Korea Selatan|Presiden]]
* {{flagicon image|Flag of the Government of the Republic of Korea.svg}} [[Kunsil Menua Korea Selatan|Perintah Yoon]]
** {{flagicon image|Flag of the Republic of Korea Armed Forces.svg}} [[Menteri Pengenan Menua (Korea Selatan)|Menteri Pengenan Menua]]
*** {{army|South Korea|name=Army}}
** {{flagicon image|Flag of the Korean National Police Agency.svg}} [[Ejensi Polis Menua (Korea Selatan)|Polis]]
| side2 = {{flagicon image|Flag of the National Assembly of Korea.svg}} [[Aum Kunsil Menua Korea Selatan]]
* {{flagicon image|Democratic Party of South Korea banner.svg}} [[Parti Demokratik Korea|Parti Demokratik]]
* {{flagicon image|Flag of People Power Party of Korea (variant 2).svg}} [[Parti Kuasa Rayat (Korea Selatan)|Kuasa Rayat]]
* {{flagicon image|Rebuilding Korea Party banner.svg}} [[Parti Pengaga Baru Korea|Pengaga Baru Korea]]
* {{flagicon image|Logo of the New Reform Party (South Korea).svg}} [[Parti Reformasyen Baru (Korea Selatan)|Parti Reformasyen Baru]]
* {{flagicon image|Logo of Progressive Party (South Korea).jpg}} [[Parti Progresif Korea|Parti Progresif]]
{{flagicon|Seoul}} [[Perintah Metropolitan Seoul]]
| leadfigures1 = {{ubl
| {{flagicon image|Flag of the President of South Korea.svg}} [[Yoon Suk Yeol]]
| {{flagicon image|Flag of the Chief of Staff of the Republic of Korea Army.png}} [[Park An-su]]
| {{flagicon image|Flag of the Minister of National Defense of the Republic of Korea.svg}} [[Kim Yong-hyun (general)|Kim Yong-hyun]]
}}
| leadfigures2 = {{ubl
| {{flagicon image|Flag of the National Assembly of Korea.svg}}{{flagicon image|Democratic Party of South Korea banner.svg}} [[Woo Won-shik]]
| {{flagicon image|Democratic Party of South Korea banner.svg}} [[Lee Jae-myung]]
| {{flagicon image|Flag of People Power Party of Korea (variant 2).svg}} [[Han Dong-hoon]]
| {{flagicon image|Logo of the New Reform Party (South Korea).svg}} [[Lee Jun-seok]]
| {{flagicon image|Rebuilding Korea Party banner.svg}} [[Cho Kuk]]
| {{flagicon|Seoul}}{{flagicon image|Flag of People Power Party of Korea (variant 2).svg}} [[Oh Se-hoon]]
}}
| time-end = 5:18 a.m.
| place = [[Korea Selatan]]
| causes = Penyakal ngagai perambu bajet enggau nguji ngelepaska pendawa raya ti bisi kaul enggau skandal.
| status = Aum Kunsil Menua milih deka ngelepaska undang-undang sedadu; undang-undang sedadu diangkat Yoon
* Presiden [[Yoon Suk Yeol]] enda mujur nangkap tuai penyakal ba [[Aum Kunsil Menua Korea Selatan]].
| duration =
}}
Kena 3{{nbsp}}Disember 2024, [[presiden Korea Selatan]] [[Yoon Suk Yeol]] (윤석열) mantaika undang-undang sedadu maya jaku laun malam ti ditabur terus ba televisyen YTN. Dalam deklarasyen iya, iya nuduh Parti Demokratik ke ngembuan majoriti ba Aum Kunsil Menua, siru enggau [[Korea Utara]] sereta bejalaika “aktiviti anti-menua”, lalu ngelabel agi sida nya gerempung jenayah ke bekerejasama enggau komunis ngerusak menua nya. Perintah nya nyengkaum nagang sebarang pengawa politik nyengkaum Aum Kunsil Menua, enggau ngetuka pengelepas pengawa mantaika berita.
Pemantai nya disakal Parti Demokratik enggau sekeda kaban Parti Kuasa Rayat Yoon, lalu ngujungka pengawa protes nyadi. Dua jam udah nya, kena 4 Disember, taja pan raban pengelikun nguji nagang undi nya, sida pengari rayat ke bisi ba Dewan Negara enggau sepenemu ngemendarka mosyen ngangkatka undang-undang soldadu 190-0.
Yoon udah nya ngelepaska undang-undang sedadu pengudah aum Kabinet lalu perintah undang-undang sedadu nya dibuai.<ref name=":4">{{Cite news |date=3 December 2024 |title=South Korea cabinet lifts martial law |url=https://www.bbc.com/news/live/cn38321180et?post=asset%3A69e3ba8d-55f4-443e-9531-84ad91772741#post |access-date=3 December 2024 |work=BBC News}}</ref>
== Latar belakang ==
[[File:South Korea President Yoon Suk Yeol portrait.jpg|thumb|upright|alt=Official portrait of Yoon Suk Yeol|Presiden [[Yoon Suk Yeol]] maya taun 2022]]
Korea Selatan diperintah nyadi demokrasi bepresiden baruh Konstitusyen 1987, ke nganti sistem parlimen enggau setengah presiden ke dulu ari nya. Yoon Suk Yeol, siku kaban Parti Kuasa Rayat konservatif enggau ex-pendawa raya besai, mangku pengawa nyadi Presiden Korea Selatan berindik ari pemenang iya ba pengawa bepilih presiden 2022.<ref name=":5">{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korean President Yoon Suk Yeol declares martial law |url=https://news.sky.com/story/south-korean-president-yoon-suk-yeol-declares-martial-law-13266019 |access-date=3 December 2024 |website=[[Sky News]] |language=en}}</ref> Perintah iya udah ngembuan tikas pemendar ke baruh, nyentuk ngagai 17%, enggau pansik November 2024 mandangka 58% ari penyampau tubuh deka meda Yoon sekalika badu mangku pengawa tauka dipejal.<ref>{{Cite web |last=Park |first=James |date=3 December 2024 |title=Fearing his enemies, South Korea's Yoon declares martial law |url=https://responsiblestatecraft.org/south-korea-martial-law/ |access-date=3 December 2024 |website=Responsible Statecraft |language=en}}</ref> Iya udah bebendar ngulihka agenda iya laban Aum Kunsil Menua udah dikuasa Parti Demokratik penyakal. Ba pengawa bepilih legislatif bulan April 2024, penyakal mengkang megai kuasa tang agi kurang penyampau ke chukup (200 ari 300) dikena ngelepaska presiden.<ref name=":3">{{Cite web |last=Kim |first=Tong-Hyung |date=3 December 2024 |title=South Korean president declares martial law, accusing opposition of anti-state activity |url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-martial-law-997c22ac93f6a9bece68454597e577c1 |access-date=3 December 2024 |website=[[AP News]] |language=en}}</ref>
Yoon boikot pengawa bejadi Dewan Negara taja pan udah nyadi adat presiden meri jaku ba pengawa nya.<ref>{{Cite web |last=Kim |first=Tong-Hyung |date=2 September 2024 |title=South Korea's president skips opening ceremony of parliament as strife with opposition deepens |url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-national-assembly-boycott-57e59e7f262c7a4721f11b0add3f49eb |website=[[AP News]] |language=en}}</ref> Yoon mega udah mantah pansik bekaul enggau skandal ti ngaul bini iya Kim Keon-hee enggau pemesai tinggi,<ref>{{Cite web |title=South Korea's president declares emergency martial law |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/12/3/south-koreas-president-declares-emergency-martial-law |access-date=3 December 2024 |website=[[Al Jazeera]] |language=en}}</ref> veto rang undang-undang ba tiga kali ke bebida ti minta pansik luyar spesyel ba bini iya, ketiga kali udah nyadi kena 26 November 2024.<ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korea martial law: How did we get here? |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/12/3/south-korea-martial-law-how-did-we-get-here |access-date=3 December 2024 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> Parlimen ke dikuasa penyakal mega udah mindah deka ngelepaska Chairman Lembaga Audit enggau Pemansik Choe Jae-hae enggau tiga iku pendawa raya ke bisi kaul enggau dua skandal ke ngaul Kim kena 2 Disember taun nya,<ref>{{Cite web |last=Min-kyung |first=Jung |date=2 December 2024 |title=Chief auditor, prosecutors to face Assembly impeachment vote |url=https://www.koreaherald.com/view.php?ud=20241202050103 |access-date=3 December 2024 |website=[[The Korea Herald]] |language=en}}</ref> lalu udah nulak perambu belanja perintah.<ref name=":2">{{Cite news |last=Kim |first=Sam |date=2 December 2024 |title=South Korea Budget Tussle Tests Yoon Ahead of Trump's Return |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-12-02/south-korea-budget-tussle-tests-yoon-ahead-of-trump-s-return |url-access=subscription |archive-url=https://archive.ph/9Z2UY |archive-date=3 December 2024 |access-date=3 December 2024 |work=[[Bloomberg News|Bloomberg]] |language=en}}</ref>
Tu keterubah iya undang-undang sedadu dipadahka di Korea Selatan kenyau ari pengawa rampas kuasa sedadu taun 1980 sepengudah diktator Park Chung Hee dibunuh, lalu keterubah iya kenyau ari demokratisasyen dalam taun 1987.<ref name=":1">{{Cite news |last1=Lowe |first1=Yohannes |last2=McEwen |first2=Kirsty |date=3 December 2024 |title=South Korean military announces suspension of all parliamentary activity, says report – live |url=https://www.theguardian.com/world/live/2024/dec/03/south-korea-declares-emergency-martial-law-yoon-suk-yeol-north-korea-latest-updates |access-date=3 December 2024 |work=[[The Guardian]] |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Tu nyadi pemantai undang-undang sedadu ke-17 kenyau ari penumbuh republik nya dalam taun 1948.<ref>{{cite web| url=https://www.csis.org/analysis/yoon-declares-martial-law-south-korea| title=Yoon Declares Martial Law in South Korea| first1=Andy| last1=Lim| first2=Seiyeon| last2=Ji| first3=Victor| last3=Cha | date=3 December 2024| website=[[Center for Strategic and International Studies]]}}</ref> Kaban Aum Kunsil Menua enda diberi imuniti parlimen ari didawa lalu ulih ditangkap enti ditangkap ngereja penyalah.<ref>{{Cite web |last=박 |first=소연 |date=4 December 2024 |title=44년 만에 전격 비상계엄 선포...국회의원 과반수 찬성 땐 '해제' |url=https://news.mt.co.kr/mtview.php?no=2024120323422846084 |access-date=3 December 2024 |website=Money Today |language=ko}}</ref> Lebuh mantaika undang-undang sedadu, presiden mesti tekala nya madah ngagai Aum Kunsil Menua. Undang-undang sedadu ulih dikinsil nengah undi majoriti Aum Kunsil Menua.<ref>{{Cite web |last=주 |first=영재 |date=4 December 2024 |title=더불어민주당 인천시당, '윤석열 독재 시대' 질타..."국민과 함께 대한민국 구할 것" |url=https://www.kyeonggi.com/article/20241204580018 |access-date=3 December 2024 |website=Kyeonggi Daily |language=ko}}</ref>
== Pekara ti nyadi ==
=== Pemantai undang-undang sedadu ===
{{Wikisourcelang|ko|2024년 대한민국 비상계엄 선포}}
Kena 3 December 2024 maya 10:22{{nbsp}}p.m. Jam Standard Korea, Presiden Yoon Suk Yeol mantaika undang-undang soldadu. Dalam jaku iya ke dipansutka ba televisyen nasional, Yoon nuduh penyakal “nguji deka ngelabuhka demokrasi bibas” enggau chara ngelepaska kaban kabinet iya sereta nyekat perambu bajet iya. Iya minta rayat pechayaka iya sereta bebatak asur enggau "sekeda penusah",<ref>{{Cite web |last=Smith-Schoenwalder |first=Cecelia |date=3 December 2024 |title=What to Know: South Korean President Declares Martial Law |url=https://www.usnews.com/news/world-report/articles/2024-12-03/south-korean-president-declares-martial-law-what-to-knowhttps://www.usnews.com/news/world-report/articles/2024-12-03/south-korean-president-declares-martial-law-what-to-know |website=U.S. News}}</ref><ref>{{Cite web |last=머니투데이 |date=4 December 2024 |title=2시간 만에 해제 의결된 계엄령...윤 대통령은 무엇을 노렸을까 |url=https://news.mt.co.kr/mtview.php?no=2024120402011362298&MT_P |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203190632/https://news.mt.co.kr/mtview.php?no=2024120402011362298&MT_P#expand |archive-date=3 December 2024 |access-date=3 December 2024 |website=머니투데이 |language=ko}}</ref> lalu mega madahka bisi konspirasi Korea Utara ngelaban perintah Korea Selatan.<ref name="auto1">{{Cite web |title=South Korea latest: Martial law declared – as president warns of 'pro-North Korean forces'; police clash with protesters |url=https://news.sky.com/story/south-korea-live-updates-members-of-parliament-could-be-arrested-after-emergency-martial-law-declared-13266031?postid=8720104#liveblog-body |website=[[Sky News]] |language=en}}</ref> Tu keterubah iya undang-undang soldadu dipadahka di Korea Selatan kenyau ari taun 1979,<ref name=":1" /> maya perintah sedadu ditaktor [[Chun Doo-hwan]].<ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korean President Yoon declares martial law, accusing opposition of 'anti-state' activities |url=https://www.france24.com/en/asia-pacific/20241203-south-korean-president-yoon-declares-martial-law |website=France 24}}</ref><ref>{{Cite web |title=South Korean Leader Declares Martial Law |url=https://www.nytimes.com/live/2024/12/03/world/south-korea-martial-law |website=[[The New York Times]]}}</ref> Udah nya diriputka menteri besai Han Duck-soo udah dikelaung ketegal deklarasyen nya, ''[[The Korea Times]]'' ngeripotka pengawa nya dipeda digaga berindik ari komunikasyen terus entara Presiden Yoon enggau menteri pengenan iya Kim Yong-hyun.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=PM Han overlooked as defense minister bypasses him on martial law declaration |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/12/356_387639.html |website=[[The Korea Times]]}}</ref>
Nitihka Ejensi Berita Yonhap, menteri pengenan Kim Yong-hyun ngasuh aum enggau chairman Ketuai Staf Begulai Kim Myung-soo.<ref name="BloombergNews">{{Cite news |date=3 December 2024 |title=South Korea's Yoon Declares Martial Law in Emergency Address |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-12-03/south-korea-s-yoon-declares-martial-law-in-emergency-address |work=[[Bloomberg News|Bloomberg]] |via=[[Bloomberg.com]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=south Korea martial law: South Korean President Yoon Suk Yeol has declared martial law in the country |url=https://headlinestoday.com.au/south-korea-martial-law/ |website=HeadlinesToday}}</ref> Yoon nyiri Park An-su nyadi komander undang-undang soldadu iya.<ref>{{Cite web |last=이 |first=재연 |date=4 December 2024 |title=미 백악관 "한국 정부와 연락 중, 상황 긴밀 모니터링" |url=https://www.seoul.co.kr/news/international/2024/12/04/20241204500028?wlog_tag3=naver |access-date=3 December 2024 |website=[[Seoul Shinmun]] |language=ko}}</ref>
Berindik ari pemantai nya, perintah madahka aktiviti ba palan pelajar enggau servis pengangkut deka terus beoperasyen baka selama.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=(LEAD) Gov't ensures normal transport operations following martial law declaration |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204000551320?section=national/politics |website=[[Yonhap News Agency]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=All schools to open as normal amid martial law declaration: education ministry |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/12/356_387634.html |website=[[The Korea Times]]}}</ref>
=== Dekrit ===
Kena 3{{nbsp}}December 2024 maya 11:00{{nbsp}}p.m. Jam Standard Korea, Perintah Undang-undang Sedadu [[Park An-su]] ngeluarka dekrit ti di baruh tu pasal undang-undang sedadu:<ref>{{Cite web |last=서 |first=정명 |date=3 December 2024 |title=[속보] 계엄사령부 포고령(제1호) 전문 |url=https://www.sedaily.com/NewsView/2DHZA3YGW7 |access-date=3 December 2024 |website=The Seoul Economic Daily |language=ko}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korea president declares emergency martial law, warns of "communist forces" |url=https://www.cbsnews.com/news/south-korea-president-martial-law-emergency/ |access-date=3 December 2024 |publisher=[[CBS News]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Oh |first=Seok-min |date=4 December 2024 |title=Full text of martial law decree |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204001100320?section=national/politics |access-date=3 December 2024 |website=[[Yonhap News Agency]]}}</ref>
{{Quote|
Perintah Undang-undang Sedadu madahka utai ke di baruh tu berengkah ari pukul 11 p.m. kena 3 Disember 2024, dikena nyaga demokrasi liberal ari raban anti-nengeri ke chakah dalam Republik Korea ke bebas enggau ancaman sida ke deka ngelabuhka nengeri nya, sereta dikena nentuka pengelikun mensia mayuh.
{{olist
|Semua pengawa politik nyengkaum pengawa Aum Kunsil Menua, kunsil kandang menua, parti politik, enggau gerempung politik, gempuru enggau demonstrasyen ditagang. |Semua pengawa ti nyangkal tauka nguji ngelabuhka sistem demokrasi bebas nya ditagang. Pengawa ngerembaika berita pelesu, manipulasyen penemu mensia mayuh, enggau propaganda pelesu ditagang.
|Semua media enggau penerbitan dipegai Perintah Undang-undang Sedadu.
|Mogok, ngetuka pengawa enggau gempuru ti ngasuh penyarut rama ditagang.
|Bala lutur pelatih enggau semua raban perubat bukai, ke mogok tauka udah ninggalka palan sida gawa, mesti pulai ngagai pangku pengawa sida dalam timpuh 48 jam lalu gawa enggau tetap ati. Sida ti ngelanggar perintah nya deka napi ukum nitihka Akta Undang-Undang Sedadu. |Rayat biasa ke nadai penyalah, enda nyengkaum raban anti-nengeri enggau raban subversif bukai, deka kena atur dikena ngurangka penusah dalam pengidup sida besehari-sehari.
}}
Orang ke ngelanggar proklamasyen nya tau ditangkap, ditan sereta diperesa enggau nadai waran nitihka Artikel 9 Akta Undang-Undang Sedadu (Kuasa Langkah-langkah Spesyel Panglima Undang-Undang Sedadu), lalu deka diukum nitihka Artikel 14 Akta Undang-Undang Sedadu (Penalti).
| author = Martial Law Commander, Army General Park An-su
}}
=== Pemilih nginsil ari Aum Kunsil Menua ===
[[File:2024년 대한민국 계엄 반대 시위.jpg|thumb|alt=Protest in front of the National Assembly during the night|Protes anti undang-undang sedadu kena 4 Disember ba Seoul]]
Berindik ari pemadah nya, raban sedadu tama ngagai begunan Aum Kunsil Menua lalu nguji tama ngagai dewan besai, endur ngundi. Berindik ari nya, pemesai parti nyembur sida ngena perengka pengerara api lalu mujur nagang penama sida. Bisi sekeda soldadu nguji tama nengah ringkat empat, tang ditagang pengereja pengawa.<ref name=":0">{{Cite web |last=이보람,김하나 |date=4 December 2024 |title=계엄 해제 요구 가결에 "만세"...시민 2000명 집결, 국회 지켰다 [영상] |trans-title=Hurrah for the lifting of martial law... 2,000 citizens gather to protect the National Assembly [Video] |url=https://www.joongang.co.kr/article/25297113 |access-date=3 December 2024 |website=[[JoongAng Ilbo]] |language=ko}}</ref> Sekurang-kurang iya tiga buah bilun engkabang mega bisi terengkah ba palan gempuru seraya dua buah agi dipeda belayang ba atas.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=South Korean parliament votes to defy president by lifting his declaration of martial law |url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-martial-law-997c22ac93f6a9bece68454597e577c1 |access-date=4 December 2024 |website=[[Associated Press]] |language=en}}</ref> Tangki bisi dipeda ba jalai alun.<ref name="YTN military response">{{Cite news |date=4 December 2024 |script-title=ko:'대통령 계엄 해제까지는 계엄사 유지'...도심에 장갑차 목격도 |trans-title='Martial law will remain until the president lifts martial law'...Armored vehicles also seen in the city center |url=https://www.ytn.co.kr/_ln/0101_202412040135157140 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203172221/https://www.ytn.co.kr/_ln/0101_202412040135157140 |archive-date=3 December 2024 |work=YTN |language=ko |author1-last=Park |author1-first=Hee-jae}}</ref> Perintah undang-undang sedadu mega ngasuh kor pengarang berita opis presiden dibuai ari begunan iya di Seoul.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Presidential office press corps forced to leave |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050011 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]] |language=en}}</ref> Konfrontasyen nyadi ba pintu besai kompleks gempuru entara raban pengelikun enggau orang awam.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Citizens outside Nat'l Assembly applaud as bill to lift martial law passes |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204002300315 |access-date=4 December 2024 |website=[[Yonhap News Agency]] |language=en}}</ref> Pengawa protes ngelaban undang-undang sedadu mega diatur ba Gwangju.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Citizens outraged by martial law, support repeal motion, demand Yoon's impeachment |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/12/356_387638.html |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Times]] |language=en}}</ref>
Semua parti besai nyengkaum Parti Kuasa Rayat (PPP) ke megai perintah ke alai Presiden Yoon nyadi kaban, mantah pengawa nya. Ketuai PPP, Han Dong-hoon madahka: "Deklarasyen undang-undang sedadu presiden nya salah. Kami deka nagang nya begulai enggau rayat."<ref>{{Cite web |last=Yoon |first=So-Yeon |date=3 December 2024 |title='Martial law is wrong': Han Dong-hoon pledges to stop Yoon Suk Yeol |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2024-12-03/national/politics/Martial-law-is-wrong-Han-Donghoon-pledges-to-stop-Yoon-Suk-Yeol/2191865 |access-date=3 December 2024 |website=[[JoongAng Ilbo]] |language=en}}</ref> Tuai nengeri [[Seoul]], [[Oh Se-hoon]], ke mega kaban PPP, madahka diri mantah deklarasyen Yoon.<ref>{{Cite web |last=Lee |first=Jung-joo |date=4 December 2024 |title=Seoul mayor voices opposition against martial law |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050003 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> [[Lee Jae-myung]], ketuai Parti Demokratik penyakal, ngansak rayat begempuru ba Aum Kunsil Menua lalu madahka Yoon “ukai agi presiden Korea Selatan”; Lee difilemka niki atas pagar begunan Aum Kunsil deka tama ke dalam, sepengudah sedadu udah nyekat pintu penama.<ref>{{Cite web |last=Yoon |first=John |date=3 December 2024 |title=In a livestream on Tuesday night, Lee Jae-myung, the South Korean opposition leader, asked citizens to congregate at the National Assembly while on his way there himself. |url=https://www.nytimes.com/live/2024/12/03/world/south-korea-martial-law/47610535-d3b1-5e5a-8be0-2c3007af274c |access-date=3 December 2024 |website=[[The New York Times]]}}</ref> Ketuai Parti Pengaga Baru Korea, Cho Kuk mega ngumbai pengawa mantaika undang-undang sedadu nya “enda sah” lalu madahka nya nangkup syarat dikena ngelepaska Yoon enggau menteri pengenan Kim Yong-hyun.<ref>{{Cite web |last=Park |first=Jun-hee |date=4 December 2024 |title=Cho Kuk says declaration of martial law 'illegal,' meets conditions for impeachment |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050009 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> Konfederasyen Gerempung Pengereja Pengawa Korea, gerempung gerempung pengereja pengawa ke pemadu besai di menua nya, minta pengawa mogok besai dikena nginsil pemantai undang-undang sedadu sereta ngelepaska presiden.<ref>{{Cite news |last1=Kim |first1=Heejin |last2=Choi |first2=Whanwoong |date=3 December 2024 |title=Korea's Largest Union Calls for Strike to Oppose Martial Law |url=https://www.bnnbloomberg.ca/business/international/2024/12/03/koreas-largest-union-calls-for-strike-to-oppose-martial-law/ |access-date=3 December 2024 |work=[[BNN Bloomberg]]}}</ref>
Bala orang ke protes belaya enggau polis ba luar Aum Kunsil Menua.<ref>{{Cite web |last=Yoon |first=John |date=3 December 2024 |title=Police officers are clashing with protesters outside the National Assembly, some of whom appear to be trying to enter the building as officers try to block them, live television footage shows. |url=https://www.nytimes.com/live/2024/12/03/world/south-korea-martial-law/2fe90800-8fe1-5511-9b15-e939c9493fd3 |access-date=3 December 2024 |website=[[The New York Times]]}}</ref> Speaker Aum Kunsil Menua [[Woo Won-shik]] minta semua pengari undang-undang begempuru ba Aum Kunsil Menua.<ref name=":3" /> Parti Demokratik Pampang Incheon mantah pengawa nya nyadika pemungkal “era diktator Yoon”.<ref>{{Cite web |last=박 |first=귀빈 |date=4 December 2024 |title=더불어민주당 인천시당, '윤석열 독재 시대' 질타..."국민과 함께 대한민국 구할 것" |trans-title=The Incheon City Party of the Democratic Party of Korea criticizes the 'Yoon Seok-yeol dictatorship era'... "We will save the Republic of Korea together with the people." |url=https://www.kyeonggi.com/article/20241204580018 |access-date=3 December 2024 |website=Kyeonggi Daily |language=ko}}</ref> Bala pengari undang-undang begerak ngelingi empang jalai polis dikena tama ngagai Aum Kunsil Menua. {{ill|Lee Seong-yoon|ko|이성윤 (1962년)}} ari Parti Demokratik diriputka udah niki pagar sepeninggi {{cvt|1.5|m}} deka tama dia.<ref>{{Cite news |title=South Korea lawmakers defy president and block martial law as crowds protest outside parliament – live updates |url=https://www.bbc.com/news/live/cn38321180et?post=asset%3Af75397dc-2b58-4826-9c2b-12627f9123bc#post |work=BBC News}}</ref>
Kena 4{{nbsp}}December 2024 maya 12:48{{nbsp}}a.m. Jam Standard Korea, Aum Kunsil Menua muka sesi ngenyit.<ref name="emergency">{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Troops withdraw as National Assembly passes martial law repeal |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/12/356_387642.html |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Times]]}}</ref> Urung jam 1{{nbsp}}pagi,<ref>{{Cite web |title=(4th LD) Yoon declares emergency martial law; parliament votes to lift declaration |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241203012154315?section=national/politics |access-date=4 December 2024 |website=[[Yonhap News Agency]] |language=en}}</ref> Aum Kunsil Menua, enggau 190 ari penyampau 300 iku pengari undang-undang ke bisi datai, ngundi enggau sepenemu deka ngelepaska undang-undang sedadu.<ref>{{Cite web |last=Maresca |first=Thomas |date=3 December 2024 |title=South Korea's National Assembly votes to lift president's martial law decree |url=https://www.upi.com/Top_News/World-News/2024/12/03/South-Korea-Yoon-declares-martial-law/5661733241168 |access-date=3 December 2024 |website=United Press International |language=en}}</ref><ref name="auto1" /> Sida ke ngundi ngambika iya dikinsil nyengkaum 172 iku pengari rayat penyakal enggau 18 iku agi ari PPP.<ref>{{Cite web |last=Jung |first=Min-kyung |date=4 December 2024 |title=Assembly speaker declares martial law as invalid |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050014 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> Nitihka Artikel 77 Konstitusyen Republik Korea, presiden mesti nitihka pemutus Aum Kunsil Menua ti deka ngelepaska undang-undang sedadu.<ref>{{Cite web |title=South Korea latest: Soldiers clash with protesters as martial law declared; parliament votes to overturn president's shock order |url=https://news.sky.com/story/south-korea-live-updates-members-of-parliament-could-be-arrested-after-emergency-martial-law-declared-13266031 |access-date=3 December 2024 |website=[[Sky News]] |language=en}}</ref> Berindik ari pengawa ngundi nya, Speaker Woo Won-shik minta sedadu pansut ari Aum Kunsil Menua, lalu Lee Jae-myung madahka Parti Demokratik deka mengkang ba Dewan Negara nyentukka presiden ngelepaska undang-undang sedadu.<ref>{{Cite web |last=신수아 |date=4 December 2024 |title=우원식 "윤 대통령, 즉시 비상계엄 해제해야‥군경, 즉시 국회 나가라" |trans-title=Woo Won-sik: "President Yoon, martial law must be lifted immediately. Military and police, leave the National Assembly immediately." |url=https://imnews.imbc.com/news/2024/politics/article/6662811_36431.html |access-date=3 December 2024 |website=[[MBC Standard FM|MBC 뉴스]] |language=ko}}</ref><ref>{{Cite web |last=신수아 |date=4 December 2024 |title=[속보] 이재명 "민주당, 대통령의 계엄해제 선언 전까지 국회 지킬 것" |trans-title=[Breaking News] Lee Jae-myung: "Democratic Party Will Protect National Assembly Until President Declares Lifting of Martial Law" |url=https://imnews.imbc.com/news/2024/politics/article/6662813_36431.html |access-date=3 December 2024 |website=[[MBC Standard FM|MBC 뉴스]] |language=ko}}</ref> Sida mega bisi disempulang kaban ari PPP.<ref name="emergency" />
=== Pengudah ===
Sepengudah pilih nya, sekeda sedadu ke udah diau ba Aum Kunsil Menua dipeda pansut,<ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korean parliament votes to defy president by lifting his declaration of martial law |url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-martial-law-997c22ac93f6a9bece68454597e577c1 |access-date=3 December 2024 |website=[[AP News]] |language=en}}</ref> enggau opis Speaker udah nya madahka sida udah pansut abis.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=[Breaking] Martial law forces withdraw from parliament after nullification vote |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050007 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]] |language=en}}</ref> Bala bukai berengkah nulak bala mayuh ke protes ke begempuru dia,<ref name="NYT live">{{Cite web |last=Yoon |first=John |title=Live Updates: South Korean Lawmakers Vote to Defy President, Demanding an End to Martial Law |url=https://www.nytimes.com/live/2024/12/03/world/south-korea-martial-law |access-date=3 December 2024 |website=[[The New York Times]]}}</ref> ke sepenyampau 2,000 iku orang.<ref name=":0" /> Bala orang ke protes mega berengkah minta Yoon ditangkap sereta dibuai ari pengawa iya.<ref name="NYT live" /><ref>{{Cite web |last=Kim |first=Arin |date=4 December 2024 |title=[From the Scene] Rush to get to National Assembly in first hours of martial law |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050008 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> Lee Jae-myung madahka pengawa mantaika undang-undang sedadu nya digaga enggau nadai pemendar kabinet<ref>{{Cite web |last=Choi |first=Jeong-yoon |date=4 December 2024 |title=Main opposition leader decries martial law declaration as 'illegal,' 'unconstitutional' |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204002400315?section=national/politics |access-date=4 December 2024 |website=[[Yonhap News Agency]]}}</ref> lalu madahka raban pengelikun ti majak nitihka atur undang-undang sedady Yoon nya ngereja “pengawa ti enda sah”.<ref>{{Cite web |last=Choi |first=Jeong-yoon |date=4 December 2024 |title=[Breaking] Opposition leader Lee Jae-myung calls martial law declaration 'unconstitutional' |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050012 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> Opis menteri pegenan madahka undang-undang sedadu deka mengkang dikena nyentukka diputuska presiden.<ref>{{Cite web |title=South Korean defense ministry says martial law will remain in place until president lifts decree |url=https://www.nbcnews.com/now/video/south-korean-defense-ministry-says-martial-law-will-remain-until-president-lifts-decree-226054725517 |access-date=3 December 2024 |website=NBC News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=[속보] 국방부 관계자 "대통령 계엄해제 때까지 계엄사 유지" |url=https://www.hankyung.com/article/2024120423147 |access-date=3 December 2024 |website=[[The Korea Economic Daily]] |language=ko}}</ref>
=== Pengelepas undang-undang sedadu ===
Maya penerang nengah televisyen pukul 4:27 pagi Jam Standard Korea, Yoon madahka iya deka ngelepaska undang-undang sedadu enggau naka pengelengkas enti kuorum ulih diulih ungkup aum kabinet, lalu iya udah nginsil raban sedadu ari Aum Kunsil Menua.<ref>{{Cite web |last=Ntim |first=Zac |date=3 December 2024 |title=South Korea's President Yoon Suk Yeol To Lift Martial Law Order |url=https://deadline.com/2024/12/south-korea-yoon-suk-yeol-martial-law-parliament-1236192638/ |access-date=3 December 2024 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> Kena jam 4:30 a.m, kabinet ngemendarka mosyen ngelepaska undang-undang sedadu.<ref>{{Cite web |last=송상 |first=호 |date=4 December 2024 |title=(URGENT) S. Korean Cabinet approves motion to lift emergency martial law |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204003100315?section=search |website=Yonhap News Agency}}</ref> Perintah Undang-undang Sedadu mega dibuai.<ref name=":4" />
==Malin==
{{reflist}}
r03y6i11vmy0e0hssi2cu0mmp95dsig
18885
18878
2026-05-06T11:38:54Z
Song GK
9
18885
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox civil conflict
| title = Udang-undang sedadu Korea Selatan 2024
| image = 2024년 대한민국 계엄 반대 시위대 깃발.jpg
| image_alt = Raban orang ke mantah ngelayang menira
| caption = Protes berindik ari pemantai undang-undang sedadu
| date = {{start and end dates|2024|12|03|2024|12|04|df=y}}
| time-begin = {{circa|10:23 p.m.}}
| result = Presiden [[Yoon Suk Yeol]] ngelepaska undang-undang sedadu
| side1 = {{flagicon image|Flag of the President of South Korea.svg}} [[Presiden Korea Selatan|Presiden]]
* {{flagicon image|Flag of the Government of the Republic of Korea.svg}} [[Kunsil Menua Korea Selatan|Perintah Yoon]]
** {{flagicon image|Flag of the Republic of Korea Armed Forces.svg}} [[Menteri Pengenan Menua (Korea Selatan)|Menteri Pengenan Menua]]
*** {{army|South Korea|name=Army}}
** {{flagicon image|Flag of the Korean National Police Agency.svg}} [[Ejensi Polis Menua (Korea Selatan)|Polis]]
| side2 = {{flagicon image|Flag of the National Assembly of Korea.svg}} [[Aum Kunsil Menua Korea Selatan]]
* {{flagicon image|Democratic Party of South Korea banner.svg}} [[Parti Demokratik Korea|Parti Demokratik]]
* {{flagicon image|Flag of People Power Party of Korea (variant 2).svg}} [[Parti Kuasa Rayat (Korea Selatan)|Kuasa Rayat]]
* {{flagicon image|Rebuilding Korea Party banner.svg}} [[Parti Pengaga Baru Korea|Pengaga Baru Korea]]
* {{flagicon image|Logo of the New Reform Party (South Korea).svg}} [[Parti Reformasyen Baru (Korea Selatan)|Parti Reformasyen Baru]]
* {{flagicon image|Logo of Progressive Party (South Korea).jpg}} [[Parti Progresif Korea|Parti Progresif]]
{{flagicon|Seoul}} [[Perintah Metropolitan Seoul]]
| leadfigures1 = {{ubl
| {{flagicon image|Flag of the President of South Korea.svg}} [[Yoon Suk Yeol]]
| {{flagicon image|Flag of the Chief of Staff of the Republic of Korea Army.png}} [[Park An-su]]
| {{flagicon image|Flag of the Minister of National Defense of the Republic of Korea.svg}} [[Kim Yong-hyun (general)|Kim Yong-hyun]]
}}
| leadfigures2 = {{ubl
| {{flagicon image|Flag of the National Assembly of Korea.svg}}{{flagicon image|Democratic Party of South Korea banner.svg}} [[Woo Won-shik]]
| {{flagicon image|Democratic Party of South Korea banner.svg}} [[Lee Jae-myung]]
| {{flagicon image|Flag of People Power Party of Korea (variant 2).svg}} [[Han Dong-hoon]]
| {{flagicon image|Logo of the New Reform Party (South Korea).svg}} [[Lee Jun-seok]]
| {{flagicon image|Rebuilding Korea Party banner.svg}} [[Cho Kuk]]
| {{flagicon|Seoul}}{{flagicon image|Flag of People Power Party of Korea (variant 2).svg}} [[Oh Se-hoon]]
}}
| time-end = 5:18 a.m.
| place = [[Korea Selatan]]
| causes = Penyakal ngagai perambu bajet enggau nguji ngelepaska pendawa raya ti bisi kaul enggau skandal.
| status = Aum Kunsil Menua milih deka ngelepaska undang-undang sedadu; undang-undang sedadu diangkat Yoon
* Presiden [[Yoon Suk Yeol]] enda mujur nangkap tuai penyakal ba [[Aum Kunsil Menua Korea Selatan]].
| duration =
}}
Kena 3{{nbsp}}Disember 2024, [[presiden Korea Selatan]] [[Yoon Suk Yeol]] (윤석열) mantaika undang-undang sedadu maya jaku laun malam ti ditabur terus ba televisyen YTN. Dalam deklarasyen iya, iya nuduh Parti Demokratik ke ngembuan majoriti ba Aum Kunsil Menua, siru enggau [[Korea Utara]] sereta bejalaika “aktiviti anti-menua”, lalu ngelabel agi sida nya gerempung jenayah ke bekerejasama enggau komunis ngerusak menua nya. Perintah nya nyengkaum nagang sebarang pengawa politik nyengkaum Aum Kunsil Menua, enggau ngetuka pengelepas pengawa mantaika berita.
Pemantai nya disakal Parti Demokratik enggau sekeda kaban Parti Kuasa Rayat Yoon, lalu ngujungka pengawa protes nyadi. Dua jam udah nya, kena 4 Disember, taja pan raban pengelikun nguji nagang undi nya, sida pengari rayat ke bisi ba Dewan Negara enggau sepenemu ngemendarka mosyen ngangkatka undang-undang soldadu 190-0.
Yoon udah nya ngelepaska undang-undang sedadu pengudah aum Kabinet lalu perintah undang-undang sedadu nya dibuai.<ref name=":4">{{Cite news |date=3 December 2024 |title=South Korea cabinet lifts martial law |url=https://www.bbc.com/news/live/cn38321180et?post=asset%3A69e3ba8d-55f4-443e-9531-84ad91772741#post |access-date=3 December 2024 |work=BBC News}}</ref>
== Latar belakang ==
[[File:South Korea President Yoon Suk Yeol portrait.jpg|thumb|upright|alt=Official portrait of Yoon Suk Yeol|Presiden [[Yoon Suk Yeol]] maya taun 2022]]
Korea Selatan diperintah nyadi demokrasi bepresiden baruh Konstitusyen 1987, ke nganti sistem parlimen enggau setengah presiden ke dulu ari nya. Yoon Suk Yeol, siku kaban Parti Kuasa Rayat konservatif enggau ex-pendawa raya besai, mangku pengawa nyadi Presiden Korea Selatan berindik ari pemenang iya ba pengawa bepilih presiden 2022.<ref name=":5">{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korean President Yoon Suk Yeol declares martial law |url=https://news.sky.com/story/south-korean-president-yoon-suk-yeol-declares-martial-law-13266019 |access-date=3 December 2024 |website=[[Sky News]] |language=en}}</ref> Perintah iya udah ngembuan tikas pemendar ke baruh, nyentuk ngagai 17%, enggau pansik November 2024 mandangka 58% ari penyampau tubuh deka meda Yoon sekalika badu mangku pengawa tauka dipejal.<ref>{{Cite web |last=Park |first=James |date=3 December 2024 |title=Fearing his enemies, South Korea's Yoon declares martial law |url=https://responsiblestatecraft.org/south-korea-martial-law/ |access-date=3 December 2024 |website=Responsible Statecraft |language=en}}</ref> Iya udah bebendar ngulihka agenda iya laban Aum Kunsil Menua udah dikuasa Parti Demokratik penyakal. Ba pengawa bepilih legislatif bulan April 2024, penyakal mengkang megai kuasa tang agi kurang penyampau ke chukup (200 ari 300) dikena ngelepaska presiden.<ref name=":3">{{Cite web |last=Kim |first=Tong-Hyung |date=3 December 2024 |title=South Korean president declares martial law, accusing opposition of anti-state activity |url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-martial-law-997c22ac93f6a9bece68454597e577c1 |access-date=3 December 2024 |website=[[AP News]] |language=en}}</ref>
Yoon boikot pengawa bejadi Dewan Negara taja pan udah nyadi adat presiden meri jaku ba pengawa nya.<ref>{{Cite web |last=Kim |first=Tong-Hyung |date=2 September 2024 |title=South Korea's president skips opening ceremony of parliament as strife with opposition deepens |url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-national-assembly-boycott-57e59e7f262c7a4721f11b0add3f49eb |website=[[AP News]] |language=en}}</ref> Yoon mega udah mantah pansik bekaul enggau skandal ti ngaul bini iya Kim Keon-hee enggau pemesai tinggi,<ref>{{Cite web |title=South Korea's president declares emergency martial law |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/12/3/south-koreas-president-declares-emergency-martial-law |access-date=3 December 2024 |website=[[Al Jazeera]] |language=en}}</ref> veto rang undang-undang ba tiga kali ke bebida ti minta pansik luyar spesyel ba bini iya, ketiga kali udah nyadi kena 26 November 2024.<ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korea martial law: How did we get here? |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/12/3/south-korea-martial-law-how-did-we-get-here |access-date=3 December 2024 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> Parlimen ke dikuasa penyakal mega udah mindah deka ngelepaska Chairman Lembaga Audit enggau Pemansik Choe Jae-hae enggau tiga iku pendawa raya ke bisi kaul enggau dua skandal ke ngaul Kim kena 2 Disember taun nya,<ref>{{Cite web |last=Min-kyung |first=Jung |date=2 December 2024 |title=Chief auditor, prosecutors to face Assembly impeachment vote |url=https://www.koreaherald.com/view.php?ud=20241202050103 |access-date=3 December 2024 |website=[[The Korea Herald]] |language=en}}</ref> lalu udah nulak perambu belanja perintah.<ref name=":2">{{Cite news |last=Kim |first=Sam |date=2 December 2024 |title=South Korea Budget Tussle Tests Yoon Ahead of Trump's Return |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-12-02/south-korea-budget-tussle-tests-yoon-ahead-of-trump-s-return |url-access=subscription |archive-url=https://archive.ph/9Z2UY |archive-date=3 December 2024 |access-date=3 December 2024 |work=[[Bloomberg News|Bloomberg]] |language=en}}</ref>
Tu keterubah iya undang-undang sedadu dipadahka di Korea Selatan kenyau ari pengawa rampas kuasa sedadu taun 1980 sepengudah diktator Park Chung Hee dibunuh, lalu keterubah iya kenyau ari demokratisasyen dalam taun 1987.<ref name=":1">{{Cite news |last1=Lowe |first1=Yohannes |last2=McEwen |first2=Kirsty |date=3 December 2024 |title=South Korean military announces suspension of all parliamentary activity, says report – live |url=https://www.theguardian.com/world/live/2024/dec/03/south-korea-declares-emergency-martial-law-yoon-suk-yeol-north-korea-latest-updates |access-date=3 December 2024 |work=[[The Guardian]] |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Tu nyadi pemantai undang-undang sedadu ke-17 kenyau ari penumbuh republik nya dalam taun 1948.<ref>{{cite web| url=https://www.csis.org/analysis/yoon-declares-martial-law-south-korea| title=Yoon Declares Martial Law in South Korea| first1=Andy| last1=Lim| first2=Seiyeon| last2=Ji| first3=Victor| last3=Cha | date=3 December 2024| website=[[Center for Strategic and International Studies]]}}</ref> Kaban Aum Kunsil Menua enda diberi imuniti parlimen ari didawa lalu ulih ditangkap enti ditangkap ngereja penyalah.<ref>{{Cite web |last=박 |first=소연 |date=4 December 2024 |title=44년 만에 전격 비상계엄 선포...국회의원 과반수 찬성 땐 '해제' |url=https://news.mt.co.kr/mtview.php?no=2024120323422846084 |access-date=3 December 2024 |website=Money Today |language=ko}}</ref> Lebuh mantaika undang-undang sedadu, presiden mesti tekala nya madah ngagai Aum Kunsil Menua. Undang-undang sedadu ulih dikinsil nengah undi majoriti Aum Kunsil Menua.<ref>{{Cite web |last=주 |first=영재 |date=4 December 2024 |title=더불어민주당 인천시당, '윤석열 독재 시대' 질타..."국민과 함께 대한민국 구할 것" |url=https://www.kyeonggi.com/article/20241204580018 |access-date=3 December 2024 |website=Kyeonggi Daily |language=ko}}</ref>
== Pekara ti nyadi ==
=== Pemantai undang-undang sedadu ===
{{Wikisourcelang|ko|2024년 대한민국 비상계엄 선포}}
Kena 3 December 2024 maya 10:22{{nbsp}}p.m. Jam Standard Korea, Presiden Yoon Suk Yeol mantaika undang-undang soldadu. Dalam jaku iya ke dipansutka ba televisyen nasional, Yoon nuduh penyakal “nguji deka ngelabuhka demokrasi bibas” enggau chara ngelepaska kaban kabinet iya sereta nyekat perambu bajet iya. Iya minta rayat pechayaka iya sereta bebatak asur enggau "sekeda penusah",<ref>{{Cite web |last=Smith-Schoenwalder |first=Cecelia |date=3 December 2024 |title=What to Know: South Korean President Declares Martial Law |url=https://www.usnews.com/news/world-report/articles/2024-12-03/south-korean-president-declares-martial-law-what-to-knowhttps://www.usnews.com/news/world-report/articles/2024-12-03/south-korean-president-declares-martial-law-what-to-know |website=U.S. News}}</ref><ref>{{Cite web |last=머니투데이 |date=4 December 2024 |title=2시간 만에 해제 의결된 계엄령...윤 대통령은 무엇을 노렸을까 |url=https://news.mt.co.kr/mtview.php?no=2024120402011362298&MT_P |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203190632/https://news.mt.co.kr/mtview.php?no=2024120402011362298&MT_P#expand |archive-date=3 December 2024 |access-date=3 December 2024 |website=머니투데이 |language=ko}}</ref> lalu mega madahka bisi konspirasi Korea Utara ngelaban perintah Korea Selatan.<ref name="auto1">{{Cite web |title=South Korea latest: Martial law declared – as president warns of 'pro-North Korean forces'; police clash with protesters |url=https://news.sky.com/story/south-korea-live-updates-members-of-parliament-could-be-arrested-after-emergency-martial-law-declared-13266031?postid=8720104#liveblog-body |website=[[Sky News]] |language=en}}</ref> Tu keterubah iya undang-undang soldadu dipadahka di Korea Selatan kenyau ari taun 1979,<ref name=":1" /> maya perintah sedadu ditaktor [[Chun Doo-hwan]].<ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korean President Yoon declares martial law, accusing opposition of 'anti-state' activities |url=https://www.france24.com/en/asia-pacific/20241203-south-korean-president-yoon-declares-martial-law |website=France 24}}</ref><ref>{{Cite web |title=South Korean Leader Declares Martial Law |url=https://www.nytimes.com/live/2024/12/03/world/south-korea-martial-law |website=[[The New York Times]]}}</ref> Udah nya diriputka menteri besai Han Duck-soo udah dikelaung ketegal deklarasyen nya, ''[[The Korea Times]]'' ngeripotka pengawa nya dipeda digaga berindik ari komunikasyen terus entara Presiden Yoon enggau menteri pengenan iya Kim Yong-hyun.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=PM Han overlooked as defense minister bypasses him on martial law declaration |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/12/356_387639.html |website=[[The Korea Times]]}}</ref>
Nitihka Ejensi Berita Yonhap, menteri pengenan Kim Yong-hyun ngasuh aum enggau chairman Ketuai Staf Begulai Kim Myung-soo.<ref name="BloombergNews">{{Cite news |date=3 December 2024 |title=South Korea's Yoon Declares Martial Law in Emergency Address |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-12-03/south-korea-s-yoon-declares-martial-law-in-emergency-address |work=[[Bloomberg News|Bloomberg]] |via=[[Bloomberg.com]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=south Korea martial law: South Korean President Yoon Suk Yeol has declared martial law in the country |url=https://headlinestoday.com.au/south-korea-martial-law/ |website=HeadlinesToday}}</ref> Yoon nyiri Park An-su nyadi komander undang-undang soldadu iya.<ref>{{Cite web |last=이 |first=재연 |date=4 December 2024 |title=미 백악관 "한국 정부와 연락 중, 상황 긴밀 모니터링" |url=https://www.seoul.co.kr/news/international/2024/12/04/20241204500028?wlog_tag3=naver |access-date=3 December 2024 |website=[[Seoul Shinmun]] |language=ko}}</ref>
Berindik ari pemantai nya, perintah madahka aktiviti ba palan pelajar enggau servis pengangkut deka terus beoperasyen baka selama.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=(LEAD) Gov't ensures normal transport operations following martial law declaration |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204000551320?section=national/politics |website=[[Yonhap News Agency]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=All schools to open as normal amid martial law declaration: education ministry |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/12/356_387634.html |website=[[The Korea Times]]}}</ref>
=== Dekrit ===
Kena 3{{nbsp}}December 2024 maya 11:00{{nbsp}}p.m. Jam Standard Korea, Perintah Undang-undang Sedadu [[Park An-su]] ngeluarka dekrit ti di baruh tu pasal undang-undang sedadu:<ref>{{Cite web |last=서 |first=정명 |date=3 December 2024 |title=[속보] 계엄사령부 포고령(제1호) 전문 |url=https://www.sedaily.com/NewsView/2DHZA3YGW7 |access-date=3 December 2024 |website=The Seoul Economic Daily |language=ko}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korea president declares emergency martial law, warns of "communist forces" |url=https://www.cbsnews.com/news/south-korea-president-martial-law-emergency/ |access-date=3 December 2024 |publisher=[[CBS News]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Oh |first=Seok-min |date=4 December 2024 |title=Full text of martial law decree |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204001100320?section=national/politics |access-date=3 December 2024 |website=[[Yonhap News Agency]]}}</ref>
{{Quote|
Perintah Undang-undang Sedadu madahka utai ke di baruh tu berengkah ari pukul 11 p.m. kena 3 Disember 2024, dikena nyaga demokrasi liberal ari raban anti-nengeri ke chakah dalam Republik Korea ke bebas enggau ancaman sida ke deka ngelabuhka nengeri nya, sereta dikena nentuka pengelikun mensia mayuh.
{{olist
|Semua pengawa politik nyengkaum pengawa Aum Kunsil Menua, kunsil kandang menua, parti politik, enggau gerempung politik, gempuru enggau demonstrasyen ditagang. |Semua pengawa ti nyangkal tauka nguji ngelabuhka sistem demokrasi bebas nya ditagang. Pengawa ngerembaika berita pelesu, manipulasyen penemu mensia mayuh, enggau propaganda pelesu ditagang.
|Semua media enggau penerbitan dipegai Perintah Undang-undang Sedadu.
|Mogok, ngetuka pengawa enggau gempuru ti ngasuh penyarut rama ditagang.
|Bala lutur pelatih enggau semua raban perubat bukai, ke mogok tauka udah ninggalka palan sida gawa, mesti pulai ngagai pangku pengawa sida dalam timpuh 48 jam lalu gawa enggau tetap ati. Sida ti ngelanggar perintah nya deka napi ukum nitihka Akta Undang-Undang Sedadu. |Rayat biasa ke nadai penyalah, enda nyengkaum raban anti-nengeri enggau raban subversif bukai, deka kena atur dikena ngurangka penusah dalam pengidup sida besehari-sehari.
}}
Orang ke ngelanggar proklamasyen nya tau ditangkap, ditan sereta diperesa enggau nadai waran nitihka Artikel 9 Akta Undang-Undang Sedadu (Kuasa Langkah-langkah Spesyel Panglima Undang-Undang Sedadu), lalu deka diukum nitihka Artikel 14 Akta Undang-Undang Sedadu (Penalti).
| author = Martial Law Commander, Army General Park An-su
}}
=== Pemilih nginsil ari Aum Kunsil Menua ===
[[File:2024년 대한민국 계엄 반대 시위.jpg|thumb|alt=Protest in front of the National Assembly during the night|Protes anti undang-undang sedadu kena 4 Disember ba Seoul]]
Berindik ari pemadah nya, raban sedadu tama ngagai begunan Aum Kunsil Menua lalu nguji tama ngagai dewan besai, endur ngundi. Berindik ari nya, pemesai parti nyembur sida ngena perengka pengerara api lalu mujur nagang penama sida. Bisi sekeda soldadu nguji tama nengah ringkat empat, tang ditagang pengereja pengawa.<ref name=":0">{{Cite web |last=이보람,김하나 |date=4 December 2024 |title=계엄 해제 요구 가결에 "만세"...시민 2000명 집결, 국회 지켰다 [영상] |trans-title=Hurrah for the lifting of martial law... 2,000 citizens gather to protect the National Assembly [Video] |url=https://www.joongang.co.kr/article/25297113 |access-date=3 December 2024 |website=[[JoongAng Ilbo]] |language=ko}}</ref> Sekurang-kurang iya tiga buah bilun engkabang mega bisi terengkah ba palan gempuru seraya dua buah agi dipeda belayang ba atas.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=South Korean parliament votes to defy president by lifting his declaration of martial law |url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-martial-law-997c22ac93f6a9bece68454597e577c1 |access-date=4 December 2024 |website=[[Associated Press]] |language=en}}</ref> Tangki bisi dipeda ba jalai alun.<ref name="YTN military response">{{Cite news |date=4 December 2024 |script-title=ko:'대통령 계엄 해제까지는 계엄사 유지'...도심에 장갑차 목격도 |trans-title='Martial law will remain until the president lifts martial law'...Armored vehicles also seen in the city center |url=https://www.ytn.co.kr/_ln/0101_202412040135157140 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203172221/https://www.ytn.co.kr/_ln/0101_202412040135157140 |archive-date=3 December 2024 |work=YTN |language=ko |author1-last=Park |author1-first=Hee-jae}}</ref> Perintah undang-undang sedadu mega ngasuh kor pengarang berita opis presiden dibuai ari begunan iya di Seoul.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Presidential office press corps forced to leave |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050011 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]] |language=en}}</ref> Konfrontasyen nyadi ba pintu besai kompleks gempuru entara raban pengelikun enggau orang awam.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Citizens outside Nat'l Assembly applaud as bill to lift martial law passes |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204002300315 |access-date=4 December 2024 |website=[[Yonhap News Agency]] |language=en}}</ref> Pengawa protes ngelaban undang-undang sedadu mega diatur ba Gwangju.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Citizens outraged by martial law, support repeal motion, demand Yoon's impeachment |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/12/356_387638.html |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Times]] |language=en}}</ref>
Semua parti besai nyengkaum Parti Kuasa Rayat (PPP) ke megai perintah ke alai Presiden Yoon nyadi kaban, mantah pengawa nya. Ketuai PPP, Han Dong-hoon madahka: "Deklarasyen undang-undang sedadu presiden nya salah. Kami deka nagang nya begulai enggau rayat."<ref>{{Cite web |last=Yoon |first=So-Yeon |date=3 December 2024 |title='Martial law is wrong': Han Dong-hoon pledges to stop Yoon Suk Yeol |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2024-12-03/national/politics/Martial-law-is-wrong-Han-Donghoon-pledges-to-stop-Yoon-Suk-Yeol/2191865 |access-date=3 December 2024 |website=[[JoongAng Ilbo]] |language=en}}</ref> Tuai nengeri [[Seoul]], [[Oh Se-hoon]], ke mega kaban PPP, madahka diri mantah deklarasyen Yoon.<ref>{{Cite web |last=Lee |first=Jung-joo |date=4 December 2024 |title=Seoul mayor voices opposition against martial law |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050003 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> [[Lee Jae-myung]], ketuai Parti Demokratik penyakal, ngansak rayat begempuru ba Aum Kunsil Menua lalu madahka Yoon “ukai agi presiden Korea Selatan”; Lee difilemka niki atas pagar begunan Aum Kunsil deka tama ke dalam, sepengudah sedadu udah nyekat pintu penama.<ref>{{Cite web |last=Yoon |first=John |date=3 December 2024 |title=In a livestream on Tuesday night, Lee Jae-myung, the South Korean opposition leader, asked citizens to congregate at the National Assembly while on his way there himself. |url=https://www.nytimes.com/live/2024/12/03/world/south-korea-martial-law/47610535-d3b1-5e5a-8be0-2c3007af274c |access-date=3 December 2024 |website=[[The New York Times]]}}</ref> Ketuai Parti Pengaga Baru Korea, Cho Kuk mega ngumbai pengawa mantaika undang-undang sedadu nya “enda sah” lalu madahka nya nangkup syarat dikena ngelepaska Yoon enggau menteri pengenan Kim Yong-hyun.<ref>{{Cite web |last=Park |first=Jun-hee |date=4 December 2024 |title=Cho Kuk says declaration of martial law 'illegal,' meets conditions for impeachment |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050009 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> Konfederasyen Gerempung Pengereja Pengawa Korea, gerempung gerempung pengereja pengawa ke pemadu besai di menua nya, minta pengawa mogok besai dikena nginsil pemantai undang-undang sedadu sereta ngelepaska presiden.<ref>{{Cite news |last1=Kim |first1=Heejin |last2=Choi |first2=Whanwoong |date=3 December 2024 |title=Korea's Largest Union Calls for Strike to Oppose Martial Law |url=https://www.bnnbloomberg.ca/business/international/2024/12/03/koreas-largest-union-calls-for-strike-to-oppose-martial-law/ |access-date=3 December 2024 |work=[[BNN Bloomberg]]}}</ref>
Bala orang ke protes belaya enggau polis ba luar Aum Kunsil Menua.<ref>{{Cite web |last=Yoon |first=John |date=3 December 2024 |title=Police officers are clashing with protesters outside the National Assembly, some of whom appear to be trying to enter the building as officers try to block them, live television footage shows. |url=https://www.nytimes.com/live/2024/12/03/world/south-korea-martial-law/2fe90800-8fe1-5511-9b15-e939c9493fd3 |access-date=3 December 2024 |website=[[The New York Times]]}}</ref> Speaker Aum Kunsil Menua [[Woo Won-shik]] minta semua pengari undang-undang begempuru ba Aum Kunsil Menua.<ref name=":3" /> Parti Demokratik Pampang Incheon mantah pengawa nya nyadika pemungkal “era diktator Yoon”.<ref>{{Cite web |last=박 |first=귀빈 |date=4 December 2024 |title=더불어민주당 인천시당, '윤석열 독재 시대' 질타..."국민과 함께 대한민국 구할 것" |trans-title=The Incheon City Party of the Democratic Party of Korea criticizes the 'Yoon Seok-yeol dictatorship era'... "We will save the Republic of Korea together with the people." |url=https://www.kyeonggi.com/article/20241204580018 |access-date=3 December 2024 |website=Kyeonggi Daily |language=ko}}</ref> Bala pengari undang-undang begerak ngelingi empang jalai polis dikena tama ngagai Aum Kunsil Menua. {{ill|Lee Seong-yoon|ko|이성윤 (1962년)}} ari Parti Demokratik diriputka udah niki pagar sepeninggi {{cvt|1.5|m}} deka tama dia.<ref>{{Cite news |title=South Korea lawmakers defy president and block martial law as crowds protest outside parliament – live updates |url=https://www.bbc.com/news/live/cn38321180et?post=asset%3Af75397dc-2b58-4826-9c2b-12627f9123bc#post |work=BBC News}}</ref>
Kena 4{{nbsp}}December 2024 maya 12:48{{nbsp}}a.m. Jam Standard Korea, Aum Kunsil Menua muka sesi ngenyit.<ref name="emergency">{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Troops withdraw as National Assembly passes martial law repeal |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/12/356_387642.html |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Times]]}}</ref> Urung jam 1{{nbsp}}pagi,<ref>{{Cite web |title=(4th LD) Yoon declares emergency martial law; parliament votes to lift declaration |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241203012154315?section=national/politics |access-date=4 December 2024 |website=[[Yonhap News Agency]] |language=en}}</ref> Aum Kunsil Menua, enggau 190 ari penyampau 300 iku pengari undang-undang ke bisi datai, ngundi enggau sepenemu deka ngelepaska undang-undang sedadu.<ref>{{Cite web |last=Maresca |first=Thomas |date=3 December 2024 |title=South Korea's National Assembly votes to lift president's martial law decree |url=https://www.upi.com/Top_News/World-News/2024/12/03/South-Korea-Yoon-declares-martial-law/5661733241168 |access-date=3 December 2024 |website=United Press International |language=en}}</ref><ref name="auto1" /> Sida ke ngundi ngambika iya dikinsil nyengkaum 172 iku pengari rayat penyakal enggau 18 iku agi ari PPP.<ref>{{Cite web |last=Jung |first=Min-kyung |date=4 December 2024 |title=Assembly speaker declares martial law as invalid |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050014 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> Nitihka Artikel 77 Konstitusyen Republik Korea, presiden mesti nitihka pemutus Aum Kunsil Menua ti deka ngelepaska undang-undang sedadu.<ref>{{Cite web |title=South Korea latest: Soldiers clash with protesters as martial law declared; parliament votes to overturn president's shock order |url=https://news.sky.com/story/south-korea-live-updates-members-of-parliament-could-be-arrested-after-emergency-martial-law-declared-13266031 |access-date=3 December 2024 |website=[[Sky News]] |language=en}}</ref> Berindik ari pengawa ngundi nya, Speaker Woo Won-shik minta sedadu pansut ari Aum Kunsil Menua, lalu Lee Jae-myung madahka Parti Demokratik deka mengkang ba Dewan Negara nyentukka presiden ngelepaska undang-undang sedadu.<ref>{{Cite web |last=신수아 |date=4 December 2024 |title=우원식 "윤 대통령, 즉시 비상계엄 해제해야‥군경, 즉시 국회 나가라" |trans-title=Woo Won-sik: "President Yoon, martial law must be lifted immediately. Military and police, leave the National Assembly immediately." |url=https://imnews.imbc.com/news/2024/politics/article/6662811_36431.html |access-date=3 December 2024 |website=[[MBC Standard FM|MBC 뉴스]] |language=ko}}</ref><ref>{{Cite web |last=신수아 |date=4 December 2024 |title=[속보] 이재명 "민주당, 대통령의 계엄해제 선언 전까지 국회 지킬 것" |trans-title=[Breaking News] Lee Jae-myung: "Democratic Party Will Protect National Assembly Until President Declares Lifting of Martial Law" |url=https://imnews.imbc.com/news/2024/politics/article/6662813_36431.html |access-date=3 December 2024 |website=[[MBC Standard FM|MBC 뉴스]] |language=ko}}</ref> Sida mega bisi disempulang kaban ari PPP.<ref name="emergency" />
=== Pengudah ===
Sepengudah pilih nya, sekeda sedadu ke udah diau ba Aum Kunsil Menua dipeda pansut,<ref>{{Cite web |date=3 December 2024 |title=South Korean parliament votes to defy president by lifting his declaration of martial law |url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-martial-law-997c22ac93f6a9bece68454597e577c1 |access-date=3 December 2024 |website=[[AP News]] |language=en}}</ref> enggau opis Speaker udah nya madahka sida udah pansut abis.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=[Breaking] Martial law forces withdraw from parliament after nullification vote |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050007 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]] |language=en}}</ref> Bala bukai berengkah nulak bala mayuh ke protes ke begempuru dia,<ref name="NYT live">{{Cite web |last=Yoon |first=John |title=Live Updates: South Korean Lawmakers Vote to Defy President, Demanding an End to Martial Law |url=https://www.nytimes.com/live/2024/12/03/world/south-korea-martial-law |access-date=3 December 2024 |website=[[The New York Times]]}}</ref> ke sepenyampau 2,000 iku orang.<ref name=":0" /> Bala orang ke protes mega berengkah minta Yoon ditangkap sereta dibuai ari pengawa iya.<ref name="NYT live" /><ref>{{Cite web |last=Kim |first=Arin |date=4 December 2024 |title=[From the Scene] Rush to get to National Assembly in first hours of martial law |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050008 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> Lee Jae-myung madahka pengawa mantaika undang-undang sedadu nya digaga enggau nadai pemendar kabinet<ref>{{Cite web |last=Choi |first=Jeong-yoon |date=4 December 2024 |title=Main opposition leader decries martial law declaration as 'illegal,' 'unconstitutional' |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204002400315?section=national/politics |access-date=4 December 2024 |website=[[Yonhap News Agency]]}}</ref> lalu madahka raban pengelikun ti majak nitihka atur undang-undang sedady Yoon nya ngereja “pengawa ti enda sah”.<ref>{{Cite web |last=Choi |first=Jeong-yoon |date=4 December 2024 |title=[Breaking] Opposition leader Lee Jae-myung calls martial law declaration 'unconstitutional' |url=https://news.koreaherald.com/view.php?ud=20241204050012 |access-date=4 December 2024 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> Opis menteri pegenan madahka undang-undang sedadu deka mengkang dikena nyentukka diputuska presiden.<ref>{{Cite web |title=South Korean defense ministry says martial law will remain in place until president lifts decree |url=https://www.nbcnews.com/now/video/south-korean-defense-ministry-says-martial-law-will-remain-until-president-lifts-decree-226054725517 |access-date=3 December 2024 |website=NBC News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=[속보] 국방부 관계자 "대통령 계엄해제 때까지 계엄사 유지" |url=https://www.hankyung.com/article/2024120423147 |access-date=3 December 2024 |website=[[The Korea Economic Daily]] |language=ko}}</ref>
=== Pengelepas undang-undang sedadu ===
Maya penerang nengah televisyen pukul 4:27 pagi Jam Standard Korea, Yoon madahka iya deka ngelepaska undang-undang sedadu enggau naka pengelengkas enti kuorum ulih diulih ungkup aum kabinet, lalu iya udah nginsil raban sedadu ari Aum Kunsil Menua.<ref>{{Cite web |last=Ntim |first=Zac |date=3 December 2024 |title=South Korea's President Yoon Suk Yeol To Lift Martial Law Order |url=https://deadline.com/2024/12/south-korea-yoon-suk-yeol-martial-law-parliament-1236192638/ |access-date=3 December 2024 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> Kena jam 4:30 a.m, kabinet ngemendarka mosyen ngelepaska undang-undang sedadu.<ref>{{Cite web |last=송상 |first=호 |date=4 December 2024 |title=(URGENT) S. Korean Cabinet approves motion to lift emergency martial law |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241204003100315?section=search |website=Yonhap News Agency}}</ref> Perintah Undang-undang Sedadu mega dibuai.<ref name=":4" />
==Kereban sanding==
{{reflist}}
4zocw8x704umyy4ojau86628gtnntuj
Wikipedia:Hari ulang taun dipilih/6 Me
4
3548
18879
12327
2026-05-06T11:37:52Z
Song GK
9
18879
wikitext
text/x-wiki
'''[[6 Me]]''': '''[[Hari St George]]''' di Bulgaria; '''[[Đurđevdan]]''' di Bosnia enggau Herzegovina, Montenegro sereta Serbia; '''[[Hari Yuri]]''' di Rusia.
<div style="float:right;margin-left:0.5em">
[[Fail:Hindenburg burning.jpg|100x101px|Hindenburg terbakar]]
</div>
{{*mp}} [[1682]] – [[Rintai raja Peranchis|Raja]] [[Louis XIV ari Peranchis]] ngalihka [[palan perintah]] iya ngagai '''[[Istana Versailles|Château de Versailles]]'''.
{{*mp}} [[1882]] – [[Presiden Amerika Syarikat|Presiden A.S.]] [[Chester A. Arthur]] nyain '''[[Akta Pengelimpah Cina]]''', nagang orang China mindah ngagai Amerika Syarikat (nyentuk ngagai 1943).
{{*mp}} [[1937]] – Lebih 30 orang mati lebuh [[zeppelin]] Jereman '''''[[LZ 129 Hindenburg|Hindenburg]]''''' anchur dalam penusah angus ''(gambar)'' maya mendarat ba [[Lakehurst, New Jersey|Lakehurst]], [[New Jersey]].
{{*mp}} [[1954]] – Di [[Oxford]], '''[[Roger Bannister]]''' nyadi orang keterubah belanda satu batu dalam kandang empat [[minit]].
{{*mp}} [[2004]] – Episod kepenudi sitkom televisyen Friends ditaburka.
</li>
Hari-hari sebedau: [[5 Me]] – [[4 Me]] – [[3 Me]]
{{SelAnnivFooter|Month=Mei}}
<noinclude>
</noinclude>
ism8n8faf68vd9rfzcncwdbsudj6kam
18880
18879
2026-05-06T11:37:59Z
Song GK
9
Song GK telah memindahkan laman [[Wikipedia:Hari ulang taun dipilih/6 Mei]] ke [[Wikipedia:Hari ulang taun dipilih/6 Me]]
18879
wikitext
text/x-wiki
'''[[6 Me]]''': '''[[Hari St George]]''' di Bulgaria; '''[[Đurđevdan]]''' di Bosnia enggau Herzegovina, Montenegro sereta Serbia; '''[[Hari Yuri]]''' di Rusia.
<div style="float:right;margin-left:0.5em">
[[Fail:Hindenburg burning.jpg|100x101px|Hindenburg terbakar]]
</div>
{{*mp}} [[1682]] – [[Rintai raja Peranchis|Raja]] [[Louis XIV ari Peranchis]] ngalihka [[palan perintah]] iya ngagai '''[[Istana Versailles|Château de Versailles]]'''.
{{*mp}} [[1882]] – [[Presiden Amerika Syarikat|Presiden A.S.]] [[Chester A. Arthur]] nyain '''[[Akta Pengelimpah Cina]]''', nagang orang China mindah ngagai Amerika Syarikat (nyentuk ngagai 1943).
{{*mp}} [[1937]] – Lebih 30 orang mati lebuh [[zeppelin]] Jereman '''''[[LZ 129 Hindenburg|Hindenburg]]''''' anchur dalam penusah angus ''(gambar)'' maya mendarat ba [[Lakehurst, New Jersey|Lakehurst]], [[New Jersey]].
{{*mp}} [[1954]] – Di [[Oxford]], '''[[Roger Bannister]]''' nyadi orang keterubah belanda satu batu dalam kandang empat [[minit]].
{{*mp}} [[2004]] – Episod kepenudi sitkom televisyen Friends ditaburka.
</li>
Hari-hari sebedau: [[5 Me]] – [[4 Me]] – [[3 Me]]
{{SelAnnivFooter|Month=Mei}}
<noinclude>
</noinclude>
ism8n8faf68vd9rfzcncwdbsudj6kam
Wikipedia:Hari ulang taun dipilih/7 Me
4
3550
18882
12329
2026-05-06T11:38:22Z
Song GK
9
18882
wikitext
text/x-wiki
'''[[7 Me]]''': '''[[Hari Radio]]''' di Rusia enggau Bulgaria
<div style="float:right;margin-left:0.5em">
[[Fail:Lusitania 1907.jpg|100x101px|RMS Lusitania]]
</div>
{{*mp}} [[1718]] – [[Jean-Baptiste Le Moyne de Bienville]] enggau [[Kompeni Mississippi]] numbuhka New Orleans, siti genturung pendiau Peranchis lalu meri nama mengeri tu nama Philippe II, Duke Orléans.
{{*mp}} [[1915]] – [[Perang Dunia Keterubah]]: [[Kapal selam]] Jerman [[SM U-20 (Jerman)|Unterseeboot 20]] mentorpedo lalu ngaramka kapal tasik '''[[RMS Lusitania|RMS ''Lusitania'']]''' ''(gambar)'', ngujungka 1,198 iku orang parai.
{{*mp}} [[1960]] – [[Perang Chelap]]: Pemerintah Soviet [[Nikita Khrushchev]] '''[[penyadi U-2 1960|madahka]]''' menua iya udah nan [[Francis Gary Powers]], penerebai bilun mata-mata A.S. [[Lockheed U-2|U-2]] ke ditimbak labuh ba ruai langit [[Serakup Soviet]] enam hari sebedau nya.
{{*mp}} [[1992]] – Pulai Mansang Singkamiga kepenudi NASA, '''''[[Pulai-mansang singkamiga Endeavour|Endeavour]]''''' dikelanchar ungkup [[STS-49|misyen keterubah]] iya
{{*mp}} [[1999]] – Presiden Guinea-Bissau '''[[João Bernardo Vieira]]''' dibuai ari pengawa iya pengudah bala soldadu ngerampas kuasa iya.
</li>
Hari-hari sebedau: [[6 Me]] – [[5 Me]] – [[4 Me]]
{{SelAnnivFooter|Month=Mei}}
<noinclude>
</noinclude>
1ndtb0ihv3zov8cjm433ge26z3rjhvo
18883
18882
2026-05-06T11:38:29Z
Song GK
9
Song GK telah memindahkan laman [[Wikipedia:Hari ulang taun dipilih/7 Mei]] ke [[Wikipedia:Hari ulang taun dipilih/7 Me]]
18882
wikitext
text/x-wiki
'''[[7 Me]]''': '''[[Hari Radio]]''' di Rusia enggau Bulgaria
<div style="float:right;margin-left:0.5em">
[[Fail:Lusitania 1907.jpg|100x101px|RMS Lusitania]]
</div>
{{*mp}} [[1718]] – [[Jean-Baptiste Le Moyne de Bienville]] enggau [[Kompeni Mississippi]] numbuhka New Orleans, siti genturung pendiau Peranchis lalu meri nama mengeri tu nama Philippe II, Duke Orléans.
{{*mp}} [[1915]] – [[Perang Dunia Keterubah]]: [[Kapal selam]] Jerman [[SM U-20 (Jerman)|Unterseeboot 20]] mentorpedo lalu ngaramka kapal tasik '''[[RMS Lusitania|RMS ''Lusitania'']]''' ''(gambar)'', ngujungka 1,198 iku orang parai.
{{*mp}} [[1960]] – [[Perang Chelap]]: Pemerintah Soviet [[Nikita Khrushchev]] '''[[penyadi U-2 1960|madahka]]''' menua iya udah nan [[Francis Gary Powers]], penerebai bilun mata-mata A.S. [[Lockheed U-2|U-2]] ke ditimbak labuh ba ruai langit [[Serakup Soviet]] enam hari sebedau nya.
{{*mp}} [[1992]] – Pulai Mansang Singkamiga kepenudi NASA, '''''[[Pulai-mansang singkamiga Endeavour|Endeavour]]''''' dikelanchar ungkup [[STS-49|misyen keterubah]] iya
{{*mp}} [[1999]] – Presiden Guinea-Bissau '''[[João Bernardo Vieira]]''' dibuai ari pengawa iya pengudah bala soldadu ngerampas kuasa iya.
</li>
Hari-hari sebedau: [[6 Me]] – [[5 Me]] – [[4 Me]]
{{SelAnnivFooter|Month=Mei}}
<noinclude>
</noinclude>
1ndtb0ihv3zov8cjm433ge26z3rjhvo
Wikipedia:Hari ulang taun dipilih/6 Mei
4
6523
18881
2026-05-06T11:37:59Z
Song GK
9
Song GK telah memindahkan laman [[Wikipedia:Hari ulang taun dipilih/6 Mei]] ke [[Wikipedia:Hari ulang taun dipilih/6 Me]]
18881
wikitext
text/x-wiki
#LENCONG [[Wikipedia:Hari ulang taun dipilih/6 Me]]
og6emcitox7l9kdg35wbrbplx2n4ux1
Wikipedia:Hari ulang taun dipilih/7 Mei
4
6524
18884
2026-05-06T11:38:29Z
Song GK
9
Song GK telah memindahkan laman [[Wikipedia:Hari ulang taun dipilih/7 Mei]] ke [[Wikipedia:Hari ulang taun dipilih/7 Me]]
18884
wikitext
text/x-wiki
#LENCONG [[Wikipedia:Hari ulang taun dipilih/7 Me]]
35o5n0epfop0rgp5tw9rwyym3i9xr3g
Templat:Country data Seoul
10
6525
18886
2026-05-06T11:39:33Z
Song GK
9
Mencipta laman baru dengan kandungan '{{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = Seoul | flag alias = Flag of Seoul.svg | flag alias-1946 = Flag of Seoul (1947–1996).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | variant = {{{variant|}}} | var1 = 1946 | redir1 = Seoul }}'
18886
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}}
| alias = Seoul
| flag alias = Flag of Seoul.svg
| flag alias-1946 = Flag of Seoul (1947–1996).svg
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| variant = {{{variant|}}}
| var1 = 1946
| redir1 = Seoul
}}
hwlw7lhdi035bzz403s0ilzwhp2gcgs