Wikipedia ibawiki https://iba.wikipedia.org/wiki/Lambar_Keterubah MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter Media Spesyel Randau Penggena Randau penggena Wikipedia Randau Wikipedia Fail Randau fail MediaWiki Randau MediaWiki Templat Randau templat Bantu Randau bantu Kategori Randau kategori TimedText TimedText talk Modul Randau modul Acara Perbincangan acara Templat:Infobox officeholder/office 10 396 20329 19773 2026-11-07T04:56:41Z Song GK 9 20329 wikitext text/x-wiki {{#if:{{{speaker|}}}{{{state_legislature|}}}{{{state_assembly|}}}{{{speaker_office|}}}{{{state_delegate|}}}{{{state_house|}}}{{{prior_term|}}}{{{nominee|}}}{{{candidate|}}}{{{termstart|}}}{{{election_date|}}}{{{majority_leader|}}}{{{minority_floor_leader|}}}{{{minority_leader|}}}{{{majority_floor_leader|}}}{{{jr/sr|}}}{{{succeeding|}}}{{{assuming|}}}{{{state|}}}{{{jr/sr and state|}}}{{{state_senate|}}}{{{district|}}}{{{ambassador_from|}}}{{{minister_from|}}}{{{order|}}}{{{office|}}}{{{title|}}}{{{country|}}}{{{constituency_AM|}}}{{{constituency_MP|}}}{{{parliament|}}}{{{assembly|}}}{{{constituency_|}}}{{{riding|}}}{{{term|}}}{{{termend|}}}{{{alongside|}}}{{{co-leader|}}} |{{#invoke:infobox|infoboxTemplate|child=yes|decat=yes | headerstyle = color: #202122; background:{{{color|lavender}}};line-height:normal;padding:0.2em; | datastyle = border-bottom:none <!--------Speaker of the House---------> | header1 = {{#if:{{{speaker|}}}| {{{speaker}}} {{#if:{{{state_legislature|}}} |[[Yang Dipertua Badan Perundangan {{{state_legislature}}}]] |{{#if:{{{state_assembly|}}} |[[Yang Dipertua Dewan Undangan {{{state_assembly|}}} {{#ifeq:{{{state_assembly|}}}|Nevada||{{#ifeq:{{{state_assembly|}}}|New Jersey|General|State}}}}]] |{{#if:{{{speaker_office|}}}|{{{speaker_office}}}|[[Yang Dipertua {{#if:{{{state_delegate|}}} |{{{state_delegate}}}|{{#if:{{{state_house|}}} |{{{state_house}}}|Amerika Serikat}}}} Dewan {{#if:{{{state_delegate|}}}|Perundangan|Rakyat}}|Yang Dipertua {{#if:{{{state_delegate|}}} |{{{state_delegate}}}|{{#if:{{{state_house|}}} |{{{state_house}}}|A.S.}}}} Dewan {{#if:{{{state_delegate|}}}|Perundangan|Rakyat}}]]}} }} }}{{#if:{{{prior_term|}}}| <br />{{{prior_term}}}}} }} <!--------Office---------> | header2 = {{#if:{{{nominee|}}}{{{candidate|}}}| {{#if:{{{party_election|}}}{{{party|}}} |Chalun {{#if:{{{party_election|}}}|{{{party_election}}}|{{{party}}}}} {{#if:{{{nominee|}}}|ungkup<br />{{{nominee}}}|ungkup<br />{{{candidate}}}}} |Chalun {{#if:{{{nominee|}}}|ungkup<br />{{{nominee}}}|ungkup<br />{{{candidate}}}}} }} }} | data3 = {{#if:{{{nominee|}}}{{{candidate|}}}| {{#if:{{{termstart|}}}{{{election_date|}}} | <span class="nowrap">'''Hari bulan pengawa bepilih'''</span><br />{{#if:{{{election_date|}}}|{{{election_date}}}|{{{termstart}}}}} }} }} | header4 = {{#if:{{{majority_leader|}}}{{{minority_floor_leader|}}}{{{minority_leader|}}}{{{majority_floor_leader|}}}|| {{#if:{{{jr/sr|}}}|[[Senat Amerika Serikat|Senator Amerika Serikat {{#if:{{{succeeding|}}}{{{assuming|}}}|-elect}}]]<br />ari {{{state}}} }} }} | header5 = {{#if:{{{majority_leader|}}}{{{minority_floor_leader|}}}{{{minority_leader|}}}{{{majority_floor_leader|}}}|| {{{jr/sr and state|}}} }} | header6 = {{#if:{{{majority_leader|}}}{{{minority_floor_leader|}}}{{{minority_leader|}}}{{{majority_floor_leader|}}}|| {{#if:{{{state_senate|}}}|Kaban {{#if:{{{succeeding|}}}{{{assuming|}}}|dipilih}} <span style="display: inline-block;">[[Senat {{{state_senate}}}]]</span>{{#if:{{{district|}}}|<br />dari kawasan {{{district}}} }}{{#if:{{{prior_term|}}}| <br />{{{prior_term}}}}} }} }} | header7 = {{#if:{{{majority_leader|}}}{{{minority_floor_leader|}}}{{{minority_leader|}}}{{{majority_floor_leader|}}}|| {{#if:{{{state_legislature|}}}|Kaban {{#if:{{{succeeding|}}}{{{assuming|}}}|dipilih}} <span style="display: inline-block;">[[Badan Perundangan {{{state_legislature}}}]]</span><br />ari kandang menua {{{district}}} }} }} | header8 = {{#if:{{{ambassador_from|}}}{{{minister_from|}}}|| {{#if:{{{order|}}} |{{#if:{{{office|}}} |&#32;[[{{{office}}}]]}}{{#if:{{{state|}}} |&#32;[[{{{state}}}]]}}{{#if:{{{title|}}} |&#32;{{{title}}}}} |{{{office|}}} }} }} | header9 = {{#if:{{{ambassador_from|}}}{{{minister_from|}}}|| {{#if:{{{order|}}} ||{{{title|}}} }} }} <!--------Ambassador---------> | header10 = {{#if:{{both|{{{ambassador_from|}}}{{{minister_from|}}}|{{{country|}}}}} |{{#if:{{{order|}}}|{{#if:{{{minister_from|}}} |[[{{{minister_from}}} Duta Besai ke {{CountryPrefixThe|{{{country}}}}}|{{{minister_from}}} Menteri ke <span class="nowrap">{{CountryPrefixThe|{{{country}}}}}</span>]] |[[{{{ambassador_from}}} Duta Besai ke {{CountryPrefixThe|{{{country}}}}}|{{{ambassador_from}}} Duta Besai ke <span class="nowrap">{{CountryPrefixThe|{{{country}}}}}</span>]] }} {{{order}}}}} [[Category:Pages using infobox officeholder with ambassador from or minister from]] }} <!--------MP---------> | header11 = {{#if:{{{constituency_AM|}}}{{{constituency_MP|}}}| {{#switch:{{{parliament|}}} |Australia = Ahli <span style="display: inline-block;">[[Dewan Perwakilan Australia|Parlimen Australia]]</span> |Eropah = [[Kaban Parlimen Eropah]] |Scotland = [[Kaban Parlimen Scotland]] |Sri Lanka = [[Kaban Parlimen (Sri Lanka)|Ahli Parlimen]] |United Kingdom|UK = [[Kaban Parlimen (United Kingdom)|Kaban Parlimen]] |#default = {{#if:{{{constituency_AM|}}}|{{#if:{{{assembly|}}}|Ahli <span style="display: inline-block;">[[Aum Kunsil {{{assembly}}}]]</span>|Kaban Aum Kunsil}}|Kaban {{#if:{{{parliament|}}}|<span style="display: inline-block;">[[Parlimen {{{parliament}}}]]</span>|Parlimen}}}}}}<br />bagi {{{constituency_{{#if:{{{constituency_AM|}}}|AM|MP}}}}}}} | header12 = {{#if:{{{riding|}}}|{{#if:{{{constituency_AM|}}}|{{#if:{{{assembly|}}}|Ahli <span style="display: inline-block;">[[Dewan Undangan {{{assembly}}}]]</span>|Ahli Dewan Undangan}}| {{#switch:{{{parliament|}}} |Canadian = [[Kaban Parlimen (Kanada)|Kaban Parlimen]] |#default = Ahli {{#if:{{{parliament|}}}|<span style="display: inline-block;">[[Parlimen {{{parliament}}}]]</span>|Parlimen}}}}}}<br />untuk {{{riding}}} }} <!--------Majority Leader (State Senate)---------> | header13 = {{#if:{{{majority_leader|}}}|{{{majority_leader}}} {{#if:{{{state_senate|}}}|[[Ketua Majoriti Senat {{{state_senate}}}]]|[[Ketua Majoriti Senat Amerika Syarikat]]}} }} <!--------Majority Floor Leader (State Senate)---------> | header14 = {{#if:{{{majority_floor_leader|}}}|{{{majority_floor_leader}}} [[Ketua Tingkat Majoriti Senat {{{state_senate}}}]] }} <!--------Minority Leader (State Senate)---------> | header15 = {{#if:{{{minority_leader|}}}|{{{minority_leader}}} [[Ketua Minoriti Senat {{{state_senate}}}]] }} <!--------Minority Floor Leader (State Senate)---------> | header16 = {{#if:{{{minority_floor_leader|}}}|{{{minority_floor_leader}}} [[Ketua Tingkat Minoriti Senat {{{state_senate}}}]] }} <!--------Congressman---------> | header17 = {{#if:{{{state_legislature|}}}{{{state_senate|}}}{{{jr/sr|}}}{{{jr/sr and state|}}}|| {{#if:{{#if:{{{state|}}}|{{{constituency|}}}}}{{{district|}}}{{{state_house|}}}|{{#if:{{{state_assembly|}}} |Ahli {{#if:{{{succeeding|}}}{{{assuming|}}}|terpilih}} <span style="display: inline-block;">[[Dewan Negeri {{{state_assembly|}}}]]</span><br />ari |Ahli {{#if:{{{succeeding|}}}{{{assuming|}}}|terpilih}} <span style="display: inline-block;">[[{{#if:{{{state_house|}}} |{{{state_house}}}|{{#if:{{{state_delegate|}}}|{{{state_delegate}}}|United States }}}} {{#if:{{{state_delegate|}}}|House of Delegates|House of Representatives}}|{{#if:{{{state_house|}}} |{{{state_house}}}|{{#if:{{{state_delegate|}}}|{{{state_delegate}}}|U.S.}}}}&#32;{{#if:{{{state_delegate|}}}|House&#32;of&#32;Delegates|{{#if:{{{state_house|}}}| }}House&#32;of&#32;Representatives}}]]</span>{{#if:{{{district|}}}{{{state|}}}{{{state_delegate|}}}|<br />from {{#if:{{{state_delegate|}}}|the |{{#if:{{{state_house|}}}|{{#if:{{{district|}}}|the|{{{state|}}}}}|{{{state|}}}{{#if:{{{district|}}}|'s}}}}}} }}}} {{#if:{{{district|}}}|kawasan {{{district}}}|{{#if:{{{state_house|}}}|{{{constituency|}}}}}}}{{#if:{{{prior_term|}}}| <br />{{{prior_term}}}}} }} }} <!--------Convocation---------> | header18 = {{#if:{{{convocation|}}}|{{{convocation}}}}} <!--------Term---------> | data19 = {{#if:{{{termend|}}}{{{succeeding|}}}{{{assuming|}}}| {{#if:{{{status|}}} | <div class="skin-nightmode-reset-color" style="width:100%; margin:0; color: black; background-color: {{{color|lavender}}}">'''{{{status}}}'''</div>|}}| }} | data20 = {{#if:{{{nominee|}}}{{{candidate|}}}|| {{#if:{{{succeeding|}}}{{{assuming|}}} | <span class="nowrap">'''Dijangka mula menjawat'''</span><br />{{{termstart}}}{{#if:{{{term|}}}{{{termend|}}}|[[Category:Pages using infobox officeholder with succeeding and term or termend]]}} | {{#if: {{{term|}}} | <span class="nowrap">'''{{{termlabel|Dalam jawatan}}}'''</span><br />{{{term}}} }} }} }} | data21 = {{#if:{{{nominee|}}}{{{candidate|}}}|| {{#if:{{{succeeding|}}}{{{assuming|}}} | |{{#if:{{{termstart|}}} | {{#if:{{{termend|}}} |<!--then: term has start and end:--><span class="nowrap">'''{{{termlabel|Dalam pengawa}}}'''</span><br />{{en dash range|{{{termstart}}}|{{{termend}}}}}{{#if:{{{alongside|}}}{{{co-leader|}}}|<div style="line-height:normal; padding-top:0.2em; padding-bottom:0.1em">{{#if:{{{alongside|}}}|Begawa|Ngulu begulai}}&#32;enggau&#32;{{#if:{{{alongside|}}}|{{{alongside}}}|{{{co-leader}}}}}</div>}} |{{#if:{{{status|}}}|<div class="skin-nightmode-reset-color" style="width:100%; margin:0; color: black; background-color: {{{color|lavender}}}">'''{{{status}}}'''</div>|<!--else: term is ongoing--><div class="skin-nightmode-reset-color" style="width:100%; margin:0; color: black; background-color: {{{color|lavender}}}">'''[[Pemegai pengawa kemaya tu]]'''</div>}} }} }} }} }} | data22 = {{#if:{{{nominee|}}}{{{candidate|}}}|| {{#if:{{{succeeding|}}}{{{assuming|}}} | |{{#if:{{{termstart|}}} |{{#if:{{{termend|}}} |<!--then nothing else; term has ended--> |<!--else term is ongoing:--><span class="nowrap">'''{{#if:{{{termlabel|}}}|{{#invoke:String|replace|source={{{termlabel}}}|Dalam pengawa|Megai pengawa}}|Megai pengawa}}'''</span>&#32;<br />{{{termstart}}}{{#if:{{{alongside|}}}{{{co-leader|}}}|<div style="line-height:normal; padding-top:0.2em; padding-bottom:0.1em">{{#if:{{{alongside|}}}|Begawa|Ngulu begulai}}&#32;enggau&#32;{{#if:{{{alongside|}}}|{{{alongside}}}|{{{co-leader}}}}}</div>}} }} }} }} }} }} }}<!-- end infobox1 / start infobox2 -->{{#if:{{{monarch|}}}{{{president|}}}{{{governor-general|}}}{{{governor_general|}}}{{{primeminister|}}}{{{chancellor|}}}{{{minister|}}}{{{taoiseach|}}}{{{firstminister|}}}{{{chiefminister|}}}{{{premier|}}}{{{governor|}}}{{{lieutenant_governor|}}}{{{vicepresident|}}}{{{vicegovernor|}}}{{{viceprimeminister|}}}{{{vicepremier|}}}{{{deputy|}}}{{{leader|}}}{{{lieutenant|}}}{{{nominator|}}}{{{appointer|}}}{{{opponent|}}}{{{incumbent|}}}{{{succeeding|}}}{{{assuming|}}}{{{preceding|}}}{{{predecessor|}}}{{{preceded|}}}{{{successor|}}}{{{succeeded|}}}{{{parliamentarygroup|}}}{{{constituency|}}}{{{majority|}}}{{{suboffice|}}}{{{1namedata|}}}{{{2namedata|}}}{{{3namedata|}}}{{{4namedata|}}}{{{5namedata|}}}{{{runningmate|}}}| {{#invoke:infobox|infoboxTemplate|child=yes | labelstyle = text-align:left | label1 = <span class="nowrap">Dichalun</span> | data1 = {{{nominator|}}} | label2 = <span class="nowrap">Dichiri</span> | data2 = {{{appointer|}}} <!--------President, Prime Minister, Governor---------> | label3 = Raja | data3 = {{{monarch|}}} | label4 = Presiden | data4 = {{{president|}}} | label5 = {{#if:{{{governor_general|}}}|Gabenor Besai}} | data5 = {{#if:{{{governor_general|}}}|{{{governor_general}}}|{{{governor-general|}}}}} | label6 = <span class="nowrap">Menteri Besai</span> | data6 = {{{primeminister|}}} | label7 = Chanselor | data7 = {{{chancellor|}}} | label8 = Menteri | data8 = {{{minister|}}} | label9 = Taoiseach | data9 = {{{taoiseach|}}} | label10 = <span class="nowrap">Menteri Keterubah</span> | data10 = {{{firstminister|}}} | label11 = <span class="nowrap">Ketuai Menteri</span> | data11 = {{{chiefminister|}}} | label12 = Premier | data12 = {{{premier|}}} | label13 = Gabenor | data13 = {{{governor|}}} | label14 = Sapit Gabenor | data14 = {{{lieutenant_governor|}}} <!--------Vice president/s, Vice Prime Minister/s, Deputy/ies, Lieutenant/s---------> | label15 = <span class="nowrap">{{#if:{{{vicepresident|}}}|{{#ifeq:{{Linkless exists|Vice {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}}}|{{#ifeq:{{#invoke:Redirect|main|fulltext=1|{{#ifeq:Vice|Vice {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}||Vice {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}}}}}|{{#invoke:Redirect|main|fulltext=1|{{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}}}||{{#if:{{#invoke:Disambiguation|isDisambiguationPage|Vice {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}}}||true}} }}|[[Sapit {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}|Sapit Presiden]]|Sapit Presiden}}|Sapit Presiden}}</span> | data15 = {{{vicepresident|}}} | label16 = <span class="nowrap">{{#if:{{{vicegovernor|}}}|{{#ifeq:{{Linkless exists|Vice {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}}}|{{#ifeq:{{#invoke:Redirect|main|fulltext=1|{{#ifeq:Vice|Vice {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}||Vice {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}}}}}|{{#invoke:Redirect|main|fulltext=1|{{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}}}||{{#if:{{#invoke:Disambiguation|isDisambiguationPage|Vice {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}}}||true}} }}|[[Sapit {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}|Sapit Gabenor]]|Sapit Gabenor}}|Sapit Gabenor}}</span> | data16 = {{{vicegovernor|}}} | label17 = <span class="nowrap">{{#if:{{{viceprimeminister|}}}|[[Naib {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}|Sapit MB]]|Sapit [[Menteri Besai|MB]]}}</span> | data17 = {{{viceprimeminister|}}} | label18 = <span class="nowrap">{{#if:{{{vicepremier|}}}|{{#ifeq:{{Linkless exists|Vice {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}}}|{{#ifeq:{{#invoke:Redirect|main|fulltext=1|{{#ifeq:Vice|Vice {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}||Vice {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}}}}}|{{#invoke:Redirect|main|fulltext=1|{{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}}}||{{#if:{{#invoke:Disambiguation|isDisambiguationPage|Vice {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}}}||true}} }}|[[Sapit {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}|Sapit Premier]]|Sapit Premier}}|Sapit Premier}}</span> | data18 = {{{vicepremier|}}} | label19 = {{#if:{{{deputy|}}}|{{#ifeq:{{Linkless exists|Deputy {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}}}|{{#ifeq:{{#invoke:Redirect|main|fulltext=1|{{#ifeq:Deputy|Deputy {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}||Deputy {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}}}}}|{{#invoke:Redirect|main|fulltext=1|{{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}}}||{{#if:{{#invoke:Disambiguation|isDisambiguationPage|Deputy {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}}}||true}} }}|[[Sapit {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}|Sapit]]|Sapit}}|Sapit}} | data19 = {{{deputy|}}} | label20 = Ketuai | data20 = {{{leader|}}} | label21 = {{#if:{{{office|}}}|[[Leftenan {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}|Leftenan]]|Leftenan}} | data21 = {{{lieutenant|}}} | label22 = {{nowrap|{{{subterm|}}}}} | data22 = {{{suboffice|}}} <!--------Blank fields---------> | label23 = {{{1blankname|}}} | data23 = {{{1namedata|}}} | label24 = {{{2blankname|}}} | data24 = {{{2namedata|}}} | label25 = {{{3blankname|}}} | data25 = {{{3namedata|}}} | label26 = {{{4blankname|}}} | data26 = {{{4namedata|}}} | label27 = {{{5blankname|}}} | data27 = {{{5namedata|}}} <!--------Predecessor/successor---------> | label28 = <span class="nowrap">Chalun pangan</span> | data28 = {{{runningmate|}}} | label29 = Laban | data29 = {{{opponent|}}} | label30 = Pemangku | data30 = {{{incumbent|}}} | label31 = {{#if:{{{succeeding|}}}|Nganti|Nuluka}} | data31 = {{#if:{{{succeeding|}}}|{{{succeeding|}}}|{{{preceding|}}}}} | label32 = <span class="nowrap">Didulu</span> | data32 = {{#if:{{{succeeding|}}}||{{#if:{{{predecessor|}}}|{{{predecessor}}}|{{{preceded|}}}}}}} | label33 = <span class="nowrap">Diganti</span> | data33 = {{#if:{{{succeeding|}}}||{{#switch:{{#if:{{{successor|}}}|{{{successor}}}|{{{succeeded|}}}}} | Pemegai pengawa kemaya tu | '''Pemegai pengawa kemaya tu''' | ''Pemegai pengawa kemaya tu'' | [[Pemegai pengawa kemaya tu]] | pemegai pengawa kemaya tu | '''pemegai pengawa kemaya tu''' | ''pemegai pengawa kemaya tu'' | [[pemegai pengawa kemaya tu]] = | #default = {{#if:{{{successor|}}}|{{{successor}}}|{{{succeeded|}}}}} }}}} <!--------Constituency/Majority---------> | label34 = [[Raban parlimen]] | data34 = {{{parliamentarygroup|}}} | label35 = Sitak bepilih | data35 = {{#if:{{{state_house|}}}||{{{constituency|}}}}} | label36 = Majoriti | data36 = {{{majority|}}} }} }}<noinclude>{{documentation}}</noinclude> j00a2056q93e21hs980139etxo1yihm Modul:ISO 639 name/ISO 639-1 828 932 20339 19985 2026-11-07T05:22:46Z Song GK 9 20339 Scribunto text/plain -- File-Date: 2024-06-14 return { ["aa"] = {"Afar"}, ["ab"] = {"Abkhazia"}, ["ae"] = {"Avestan"}, ["af"] = {"Afrikaans"}, ["ak"] = {"Akan"}, ["am"] = {"Amhara"}, ["an"] = {"Aragonese"}, ["ar"] = {"Arab"}, ["as"] = {"Assamese"}, ["av"] = {"Avaric"}, ["ay"] = {"Aymara"}, ["az"] = {"Azerbaijan"}, ["ba"] = {"Bashkir"}, ["be"] = {"Belarusian"}, ["bg"] = {"Bulgarian"}, ["bh"] = {"Bihari languages"}, ["bi"] = {"Bislama"}, ["bm"] = {"Bambara"}, ["bn"] = {"Bengali", "Bangla"}, ["bo"] = {"Tibet"}, ["br"] = {"Breton"}, ["bs"] = {"Bosnian"}, ["ca"] = {"Katala", "Valensia"}, ["ce"] = {"Chechen"}, ["ch"] = {"Chamorro"}, ["co"] = {"Korsika"}, ["cr"] = {"Cree"}, ["cs"] = {"Czech"}, ["cu"] = {"Church Slavic", "Church Slavonic", "Old Bulgarian", "Old Church Slavonic", "Old Slavonic"}, ["cv"] = {"Chuvash"}, ["cy"] = {"Welsh"}, ["da"] = {"Denmark"}, ["de"] = {"Jereman"}, ["dv"] = {"Dhivehi", "Divehi", "Maldivian"}, ["dz"] = {"Dzongkha"}, ["ee"] = {"Ewe"}, ["el"] = {"Gerika Moden (1453-)"}, ["en"] = {"English"}, ["eo"] = {"Esperanto"}, ["es"] = {"Sepanyol", "Kastilia"}, ["et"] = {"Estonia"}, ["eu"] = {"Basque"}, ["fa"] = {"Persia"}, ["ff"] = {"Fulah"}, ["fi"] = {"Finn"}, ["fj"] = {"Fiji"}, ["fo"] = {"Faroese"}, ["fr"] = {"Peranchis"}, ["fy"] = {"Western Frisian"}, ["ga"] = {"Irish"}, ["gd"] = {"Scottish Gaelic", "Gaelic"}, ["gl"] = {"Galisia"}, ["gn"] = {"Guarani"}, ["gu"] = {"Gujarati"}, ["gv"] = {"Manx"}, ["ha"] = {"Hausa"}, ["he"] = {"Hebrew"}, ["hi"] = {"Hindi"}, ["ho"] = {"Hiri Motu"}, ["hr"] = {"Croatian"}, ["ht"] = {"Haitian", "Haitian Creole"}, ["hu"] = {"Hungari"}, ["hy"] = {"Armenia"}, ["hz"] = {"Herero"}, ["ia"] = {"Interlingua (International Auxiliary Language Association)"}, ["id"] = {"Indonesia"}, ["ie"] = {"Interlingue", "Occidental"}, ["ig"] = {"Igbo"}, ["ii"] = {"Sichuan Yi", "Nuosu"}, ["ik"] = {"Inupiaq"}, ["io"] = {"Ido"}, ["is"] = {"Iceland"}, ["it"] = {"Itali"}, ["iu"] = {"Inuktitut"}, ["ja"] = {"Jipun"}, ["jv"] = {"Jawa"}, ["ka"] = {"Georgia"}, ["kg"] = {"Kongo"}, ["ki"] = {"Kikuyu", "Gikuyu"}, ["kj"] = {"Kuanyama", "Kwanyama"}, ["kk"] = {"Kazakh"}, ["kl"] = {"Kalaallisut", "Greenlandic"}, ["km"] = {"Khmer", "Khmer Tengah"}, ["kn"] = {"Kannada"}, ["ko"] = {"Korea"}, ["kr"] = {"Kanuri"}, ["ks"] = {"Kashmiri"}, ["ku"] = {"Kurdi"}, ["kv"] = {"Komi"}, ["kw"] = {"Cornish"}, ["ky"] = {"Kirghiz", "Kyrgyz"}, ["la"] = {"Latin"}, ["lb"] = {"Luxembourgish", "Letzeburgesch"}, ["lg"] = {"Ganda", "Luganda"}, ["li"] = {"Limburgan", "Limburger", "Limburgish"}, ["ln"] = {"Lingala"}, ["lo"] = {"Lao"}, ["lt"] = {"Lithuania"}, ["lu"] = {"Luba-Katanga"}, ["lv"] = {"Latvia"}, ["mg"] = {"Malagasy"}, ["mh"] = {"Marshallese"}, ["mi"] = {"Maori"}, ["mk"] = {"Macedonia"}, ["ml"] = {"Malayalam"}, ["mn"] = {"Mongolia"}, ["mr"] = {"Marathi"}, ["ms"] = {"Melayu (jaku makro)"}, ["mt"] = {"Malta"}, ["my"] = {"Burma"}, ["na"] = {"Nauru"}, ["nb"] = {"Norway Bokmål"}, ["nd"] = {"North Ndebele"}, ["ne"] = {"Nepali (macrolanguage)"}, ["ng"] = {"Ndonga"}, ["nl"] = {"Belanda", "Flemish"}, ["nn"] = {"Norway Nynorsk"}, ["no"] = {"Norway"}, ["nr"] = {"South Ndebele"}, ["nv"] = {"Navajo", "Navaho"}, ["ny"] = {"Nyanja", "Chewa", "Chichewa"}, ["oc"] = {"Occitan (post 1500)"}, ["oj"] = {"Ojibwa"}, ["om"] = {"Oromo"}, ["or"] = {"Oriya (macrolanguage)", "Odia (macrolanguage)"}, ["os"] = {"Ossetian", "Ossetic"}, ["pa"] = {"Panjabi", "Punjabi"}, ["pi"] = {"Pali"}, ["pl"] = {"Polish"}, ["ps"] = {"Pushto", "Pashto"}, ["pt"] = {"Portugis"}, ["qu"] = {"Quechua"}, ["rm"] = {"Romansh"}, ["rn"] = {"Rundi"}, ["ro"] = {"Romania", "Moldavia", "Moldova"}, ["ru"] = {"Rusia"}, ["rw"] = {"Kinyarwanda"}, ["sa"] = {"Sanskrit"}, ["sc"] = {"Sardinia"}, ["sd"] = {"Sindhi"}, ["se"] = {"Sami Utara"}, ["sg"] = {"Sango"}, ["sh"] = {"Serbo-Croatian"}, ["si"] = {"Sinhala"}, ["sk"] = {"Slovak"}, ["sl"] = {"Slovenia"}, ["sm"] = {"Samoan"}, ["sn"] = {"Shona"}, ["so"] = {"Somali"}, ["sq"] = {"Albania"}, ["sr"] = {"Serbia"}, ["ss"] = {"Swati"}, ["st"] = {"Southern Sotho"}, ["su"] = {"Sunda"}, ["sv"] = {"Swedish"}, ["sw"] = {"Swahili (jaku makro)"}, ["ta"] = {"Tamil"}, ["te"] = {"Telugu"}, ["tg"] = {"Tajik"}, ["th"] = {"Thai"}, ["ti"] = {"Tigrinya"}, ["tk"] = {"Turkmen"}, ["tl"] = {"Tagalog"}, ["tn"] = {"Tswana"}, ["to"] = {"Tonga (Tonga Islands)"}, ["tr"] = {"Turki"}, ["ts"] = {"Tsonga"}, ["tt"] = {"Tatar"}, ["tw"] = {"Twi"}, ["ty"] = {"Tahiti"}, ["ug"] = {"Uighur", "Uyghur"}, ["uk"] = {"Ukraine"}, ["ur"] = {"Urdu"}, ["uz"] = {"Uzbek"}, ["ve"] = {"Venda"}, ["vi"] = {"Vietnam"}, ["vo"] = {"Volapük"}, ["wa"] = {"Walloon"}, ["wo"] = {"Wolof"}, ["xh"] = {"Xhosa"}, ["yi"] = {"Yiddish"}, ["yo"] = {"Yoruba"}, ["za"] = {"Zhuang", "Chuang"}, ["zh"] = {"China"}, ["zu"] = {"Zulu"} } f2kqod6tuogm834voihcsol870gu4qy Entikong 0 1363 20332 10826 2026-11-07T05:02:07Z Song GK 9 /* Penyanding */ 20332 wikitext text/x-wiki [[Fail:Entikongbordercheckpoint.jpg|thumb|right|300px|Pos pemeresa garis entara menua Entikong]] '''Entikong''' nya sebengkah pelilih menua (''kecamatan'') lalu mega sebuah kampung pentadbiran (''desa'') dalam pelilih menua nya ba [[Kabupaten Sanggau]], Provinsi [[Kalimantan Barat]], [[Indonesia]]. Iya nyadi palan garis entara menua besai entara Kalimantan Barat enggau negeri [[Sarawak]]. Palan pemeresa ba sepiak garis entara menua Malaysia nya dikumbai palan pemeresa imigresyen, kastam, kuarantin enggau pengelikun [[Tebedu]]. == Sejarah == Pelilih Entikong ditumbuhka kena 17 Jun 1996, pengudah pelilih asal Sekayam dibagi ngagai dua pelilih mit iya nya Sekayam enggau Entikong, nitihka Peraturan Perintah Indonesia Lumur 39 taun 1996. ==Geografi== Pelilih Menua Entikong ke bepalan ba bukit ke nyadi garis entara menua Indonesia-Malaysia ba bagi menua utara Kabupaten Sanggau. Ba timur laut meraka garis entara menua iya nya Bagi Menua Serian Sarawak, timur selatan iya nya pelilih menua Sekayam, selatan pelilih menua Beduai, barat pelilih menua Air Besar di Kabupaten Landak enggau barat laut iya nya pelilih menua Jagoi Babang di Kabupaten Bengkayang. ==Perengka pengangkut== Entikong ngembuan jalai alun ti nyambung [[Pontianak]], indu nengeri provinsi Kalimantan Barat 250&nbsp;km ngagai barat daya, nengah jalai meraka garis entara menua tama ngagai Sarawak nuju [[Kuching]], indu nengeri Sarawak. Kuching 100 km ke utara ari garis entara menua. Mayuh servis bas penyauh ti nyambung Pontianak enggau mengeri di Sarawak ngena jalai garis entara menua Entikong. ==Garis entara menua== Palan pemeresa garis entara menua Entikong (''Pos Lintas Batas Negara'') bisi ba selatan garis entara menua Malaysia-Indonesia ba kampung Entikong. Palan pemeresa ba sepiak Malaysia iya nya palan pemeresa [[Tebedu]] di Bagi Menua Serian, Sarawak. Nya nyadi garis entara menua darat keterubah entara Indonesia enggau Malaysia dibuka kena 1 Oktober 1989.<ref>{{Cite news|title=Pertama Kali, PLBN Entikong Gelar Upacara HUT RI ke-73 (For the first time, the Entikong border crossing hosts 73rd Indonesian Independence Day Celebrations) | url=https://regional.kompas.com/read/2018/08/17/16052051/pertama-kali-plbn-entikong-gelar-upacara-hut-ri-ke-73|accessdate=2019-07-12|publisher=Kompas|date=2018-08-17|language=id}}</ref> Palan pemeresa nya baru dikemanah enggau ungkus 152 bilion rupiah nyadi sebagi ari program ngangkatmanah palan pemeresa nengah garis entara menua enggau kandang endur garis entara menua di serata menua Indonesia ti dipunka Presiden Indonesia Joko Widodo. Maya nemuai ngagai Entikong, Jokowi kala ngenang pasal gaya iya kelebih agi enti dibandingka enggau gaya sereta perengka guna ke bisi ba palan pemeresa Malaysia di Tebedu.<ref>{{Cite news|title=Border areas should be source of pride: Jokowi|url=https://www.thejakartapost.com/news/2016/03/23/border-areas-should-be-source-of-pride-jokowi.html|accessdate=2019-07-12|publisher=[[Jakarta Post]]|date=2016-03-23|language=en}}</ref> Palan pemeresa baru ti bepalan ba tanah pemesai 8 hektar nya udah dipenyadika Jokowi kena 21 Disember 2016.<ref>{{Cite news|title=President Jokowi Inaugurates New Entikong Border Post |url=https://setkab.go.id/en/president-jokowi-inaugurates-new-entikong-border-post-2/?yop_poll_tr_id=&yop-poll-nonce-1_yp5860b2ef91e53=d3166c5ef9|accessdate=2019-07-12|publisher=Cabinet Secretariat Republic of Indonesia|date=2016-12-21|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|title=Jokowi Resmikan PLBN Entikong (Jokowi Inaugurates Entikong Border Post) |url=https://properti.kompas.com/read/2016/12/21/123647121/jokowi.resmikan.plbn.entikong|accessdate=2019-07-12|publisher=Kompas|date=2016-12-21|language=id}}</ref> Jam operasyen palan pemeresa nya entara pukul 5.00 pagi ngagai pukul 5.00 lemai (6.00 pagi ngagai 6.00 lemai Jam Standard Malaysia). Diberitaka nyentuk 1,000 iku mensia mayuh nengah garis entara menua di Entikong ninting hari.<ref>{{Cite news|title=Pergerakan Pelintas Batas di PLBN Entikong Mencapai 700 hingga 1.000 Orang (Movements at the Entikong border crossing between 700 and 1,000 people) | url=https://www.tribunnews.com/regional/2018/08/17/pergerakan-pelintas-batas-di-plbn-entikong-mencapai-700-hingga-1000-orang |accessdate=2019-07-12|publisher=Tribunnew.com|date=2018-08-17|language=id}}</ref> ==Peda mega== *[[Tebedu]] *[[Garis entara menua Indonesia-Malaysia]] ==Kereban sanding== {{Reflist}} 3zcr9evob5lik9mjtkctge9y47xiuuh 20333 20332 2026-11-07T05:03:08Z Song GK 9 /* Peda mega */ 20333 wikitext text/x-wiki [[Fail:Entikongbordercheckpoint.jpg|thumb|right|300px|Pos pemeresa garis entara menua Entikong]] '''Entikong''' nya sebengkah pelilih menua (''kecamatan'') lalu mega sebuah kampung pentadbiran (''desa'') dalam pelilih menua nya ba [[Kabupaten Sanggau]], Provinsi [[Kalimantan Barat]], [[Indonesia]]. Iya nyadi palan garis entara menua besai entara Kalimantan Barat enggau negeri [[Sarawak]]. Palan pemeresa ba sepiak garis entara menua Malaysia nya dikumbai palan pemeresa imigresyen, kastam, kuarantin enggau pengelikun [[Tebedu]]. == Sejarah == Pelilih Entikong ditumbuhka kena 17 Jun 1996, pengudah pelilih asal Sekayam dibagi ngagai dua pelilih mit iya nya Sekayam enggau Entikong, nitihka Peraturan Perintah Indonesia Lumur 39 taun 1996. ==Geografi== Pelilih Menua Entikong ke bepalan ba bukit ke nyadi garis entara menua Indonesia-Malaysia ba bagi menua utara Kabupaten Sanggau. Ba timur laut meraka garis entara menua iya nya Bagi Menua Serian Sarawak, timur selatan iya nya pelilih menua Sekayam, selatan pelilih menua Beduai, barat pelilih menua Air Besar di Kabupaten Landak enggau barat laut iya nya pelilih menua Jagoi Babang di Kabupaten Bengkayang. ==Perengka pengangkut== Entikong ngembuan jalai alun ti nyambung [[Pontianak]], indu nengeri provinsi Kalimantan Barat 250&nbsp;km ngagai barat daya, nengah jalai meraka garis entara menua tama ngagai Sarawak nuju [[Kuching]], indu nengeri Sarawak. Kuching 100 km ke utara ari garis entara menua. Mayuh servis bas penyauh ti nyambung Pontianak enggau mengeri di Sarawak ngena jalai garis entara menua Entikong. ==Garis entara menua== Palan pemeresa garis entara menua Entikong (''Pos Lintas Batas Negara'') bisi ba selatan garis entara menua Malaysia-Indonesia ba kampung Entikong. Palan pemeresa ba sepiak Malaysia iya nya palan pemeresa [[Tebedu]] di Bagi Menua Serian, Sarawak. Nya nyadi garis entara menua darat keterubah entara Indonesia enggau Malaysia dibuka kena 1 Oktober 1989.<ref>{{Cite news|title=Pertama Kali, PLBN Entikong Gelar Upacara HUT RI ke-73 (For the first time, the Entikong border crossing hosts 73rd Indonesian Independence Day Celebrations) | url=https://regional.kompas.com/read/2018/08/17/16052051/pertama-kali-plbn-entikong-gelar-upacara-hut-ri-ke-73|accessdate=2019-07-12|publisher=Kompas|date=2018-08-17|language=id}}</ref> Palan pemeresa nya baru dikemanah enggau ungkus 152 bilion rupiah nyadi sebagi ari program ngangkatmanah palan pemeresa nengah garis entara menua enggau kandang endur garis entara menua di serata menua Indonesia ti dipunka Presiden Indonesia Joko Widodo. Maya nemuai ngagai Entikong, Jokowi kala ngenang pasal gaya iya kelebih agi enti dibandingka enggau gaya sereta perengka guna ke bisi ba palan pemeresa Malaysia di Tebedu.<ref>{{Cite news|title=Border areas should be source of pride: Jokowi|url=https://www.thejakartapost.com/news/2016/03/23/border-areas-should-be-source-of-pride-jokowi.html|accessdate=2019-07-12|publisher=[[Jakarta Post]]|date=2016-03-23|language=en}}</ref> Palan pemeresa baru ti bepalan ba tanah pemesai 8 hektar nya udah dipenyadika Jokowi kena 21 Disember 2016.<ref>{{Cite news|title=President Jokowi Inaugurates New Entikong Border Post |url=https://setkab.go.id/en/president-jokowi-inaugurates-new-entikong-border-post-2/?yop_poll_tr_id=&yop-poll-nonce-1_yp5860b2ef91e53=d3166c5ef9|accessdate=2019-07-12|publisher=Cabinet Secretariat Republic of Indonesia|date=2016-12-21|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|title=Jokowi Resmikan PLBN Entikong (Jokowi Inaugurates Entikong Border Post) |url=https://properti.kompas.com/read/2016/12/21/123647121/jokowi.resmikan.plbn.entikong|accessdate=2019-07-12|publisher=Kompas|date=2016-12-21|language=id}}</ref> Jam operasyen palan pemeresa nya entara pukul 5.00 pagi ngagai pukul 5.00 lemai (6.00 pagi ngagai 6.00 lemai Jam Standard Malaysia). Diberitaka nyentuk 1,000 iku mensia mayuh nengah garis entara menua di Entikong ninting hari.<ref>{{Cite news|title=Pergerakan Pelintas Batas di PLBN Entikong Mencapai 700 hingga 1.000 Orang (Movements at the Entikong border crossing between 700 and 1,000 people) | url=https://www.tribunnews.com/regional/2018/08/17/pergerakan-pelintas-batas-di-plbn-entikong-mencapai-700-hingga-1000-orang |accessdate=2019-07-12|publisher=Tribunnew.com|date=2018-08-17|language=id}}</ref> ==Peda mega== *[[Tebedu]] *[[Garis entara menua Indonesia–Malaysia]] ==Kereban sanding== {{Reflist}} jzpdx3qaq3pj5iimilz5rvwtx17g9gq Gunung Kinabalu 0 1425 20311 17438 2026-11-06T15:16:02Z Jang Edgar 20 20311 wikitext text/x-wiki {{Infobox mountain | name = Gunung Kinabalu | native_name = {{Native name list |tag1=dtp|name1=Gayo Ngaran |tag2=dtp|name2=Nulu Nabalu}} | photo = Gunung Kinabalu ketika matahari terbenam dari Mengkabong.jpg | map = Malaysia | map_caption = Map showing location of Mount Kinabalu within Malaysia. | label_position = bottom | elevation_m = 4095 | prominence_m = 4095 | prominence_ref = <br /><small>[[List of peaks by prominence|Ranked 20th]]</small> | listing = [[List of countries by highest point|Country high point]]<br />[[List of islands by highest point|Island high point]]<br />[[Ultra prominent peak|Ultra]]<br />''[[Ribu]]'' | coordinates = {{Coord|06|04|30|N|116|33|31|E|type:mountain_region:MY-12_scale:100000|display=inline,title}} | coordinates_ref = | location = [[Ranau District|Ranau]], [[West Coast Division]], [[Sabah]], [[Malaysia]] | range = [[Crocker Mountains]] | range_coordinates = | first_ascent = March 1851<br />[[Hugh Low]] <small>(summit plateau)</small><br /> 1888<br />[[John Whitehead (explorer)|John Whitehead]] <small>(highest peak)</small> | easiest_route = Hiking }} [[Fail:Mount Kinabalu Morning sunrise.jpg|thumb|280 px|Mata panas pansut ba Gunung Kinabalu]] '''Gunung Kinabalu''' ([[Jaku Dusun]]: ''Gayo Ngaran'' tauka ''Nulu Nabalu'') nya gunung ke pemadu tinggi ba [[Borneo]] sereta ba [[Malaysia]]. Enggau peninggi 4,095 meter (13,435 kaki), iya nyadi punchak ketiga pemadu tinggi ba sebengkah pulau di [[Bumi]], punchak ke-28 pemadu tinggi di [[Asia Tenggara]], enggau gunung ke-20 pemadu tampak di dunya. Gunung tu bepalan ba [[Pelilih Menua Ranau|pelilih menua Ranau]], [[Begian Pantai Barat]], [[Sabah]], [[Malaysia]]. Gunung tu diintu lalu digaga [[Taman Kinabalu]], siti [[Palan Pesaka Dunya]]. Maya taun 1997, siti pengawa nyukat baru ngena teknologi satelit netapka peninggi punchak iya (dikelala enggau nama Low’s Peak) ba 4095m ari tikas tasik, iya nya kira-kira 6m kurang ari penyampau ke diperundingka sebedau tu sereta dikeluarka nyentuk ke diatu iya nya 4101m.<ref name="P&L">[[Anthea Phillipps|Phillipps, A.]] & [[Francis Liew|F. Liew]] 2000. ''Globetrotter Visitor's Guide – Kinabalu Park''. New Holland Publishers (UK) Ltd.</ref> Gunung enggau kandang endur ngelingi iya entara palan biologi ke pemadu beguna di dunya, enggau entara 5,000 ngagai 6,000 bansa utai tumbuh, 326 bansa burung, enggau lebih 100 bansa mamalia ke dikelala. Entara koleksyen jelu siga ti kaya tu iya nya spesis ti tebilang baka utai tumbuh [[Rafflesia]] ti besai sereta [[orangutan]]. Gunung Kinabalu udah diberi status Pesaka Dunya UNESCO.<ref>{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1012/ |title=Kinabalu Park |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=7 June 2015 |archive-date=14 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150614142635/http://whc.unesco.org/en/list/1012 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.ecologyasia.com/html-loc/mount-kinabalu.htm |title=Mount Kinabalu – revered abode of the dead |publisher=Ecology Asia |access-date=7 June 2015 |archive-date=21 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100921002507/http://ecologyasia.com/html-loc/mount-kinabalu.htm |url-status=live }}</ref> == Kereban sanding == {{reflist}} [[Kategori:Gunung ba Sabah|K]] hyow891gc6yz0ovkqsvgn1ag1ebg8z7 Jaku Korea 0 1527 20331 14221 2026-11-07T05:00:41Z Song GK 9 20331 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = Jaku Korea | image = Hangugeo-Chosonmal.svg | imagescale = 0.6 | imagecaption = Nama Jaku Korea ditulis ari melintang ngena urup [[Hangul]]. Nama Korea Selatan iya ba kiba lalu nama Korea Utara iya ba kanan. | nativename = {{Langx|ko|한국어}} (Korea Selatan)<br />{{Lang|ko|조선말}} (Korea Utara) | pronunciation = {{IPA-ko|ha(ː)n.ɡu.ɡʌ|}} (South Korea)<br/>{{IPA-ko|tso.sʌn.maɭ|}}<ref>{{Cite book |last=Hermann |first=Winfred |date=1994 |title=Lehrbuch der Modernen Koreanischen Sprache |location=Berlin |publisher=Buske|page=26 |url=https://archive.org/details/north_korean_language_textbooks/Lehrbuch%20der%20Modernen%20Koreanischen%20Sprache/page/26/mode/2up |access-date=27 April 2023}}</ref> (North Korea) | states = [[Korea]] | ethnicity = [[Bansa Korea]] | speakers = {{Sigfig|81.109730|2}} juta | date = 2019–2022 | ref = e27 | familycolor = Altaik | fam1 = [[Jaku-jaku Koreanik|Koreanik]] | ancestor = [[Jaku Proto-Koreanik|Proto-Koreanik]] | ancestor2 = [[Jaku Korea Lama|Korea Lama]] | ancestor3 = [[Jaku Korea Tengah|Korea Tengah]] | dialects = peda ''[[dialek-dialek jaku Korea]]'' | sign = | stand1 = [[Jaku standard Korea Selatan|Pyojuneo]] (Korea Selatan) | stand2 = [[Jaku standard Korea Utara|Munhwaŏ]] (Korea Utara) | script = [[Hangul|Hangul / Chosŏn'gŭl]]<br/> | nation = {{Flag|Korea Selatan}}<br />{{Flag|Korea Utara}} | minority = {{Flag|China}} ([[Yanbian Prefecture]] and [[Changbai County]]) | agency = {{Plainlist| * [[National Institute of Korean Language]]<br />({{Lang|ko|국립국어원 / 國立國語院}}) * The Language Research Institute, Academy of Social Science<br />({{Lang|ko|사회과학원 어학연구소 / 社會科學院 語學研究所}}) * China Korean Language Regulatory Commission<br />({{Lang|ko|중국조선어규범위원회}} / {{Lang|zh-Hans-CN|中国朝鲜语规范委员会 / 中國朝鮮語規範委員會}}) }} | iso1 = ko | iso2 = kor | iso3 = kor | lingua = 45-AAA-a | map = Idioma coreano.png | notice = IPA | glotto = kore1280 | glottorefname = Korean }} '''Jaku Korea''' ([[Korea Selatan]]: 한국어, [[Korea Utara]]: 조선말) nya jaku resmi ba dua iti menua ba semenanjung Korea, ianya Korea Utara enggau Korea Selatan, pia mega jaku resmi ba [[Menua Autonomi Etnik Korea Yanbian]] di China. Ba serata dunya, bisi kira-kira 80 juta orang ke ngena jaku Korea, nyengkaum komuniti besai ba menua-menua Bekau [[Serakup Soviet]], sereta kominiti etnik Korea ba [[China]], [[Australia]], [[Amerika Serikat]], [[Kanada]], [[Brazil]], [[Jipun]], enggau baru-baru tu, [[Filipina]]. == Kereban sanding == {{reflist}} gnm6d7q4xg8vhh8coy7k1uq6vevnvdp Jaku Turki 0 1556 20336 19421 2026-11-07T05:09:47Z Song GK 9 20336 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = Jaku Turki | nativename = {{Lang|tr|Türkçe}} (noun, adverb) <br/> {{Lang|tr|Türk dili}} (noun) | pronunciation = {{Lang|tr|Türkçe}} {{IPA|tr|ˈtyɾctʃe||Turkce.ogg}} <br/> {{Lang|tr|Türk dili}} {{IPA|tr|ˈtyɾc ˈdili|}} | states = {{Plainlist| * [[Turki]] (rasmi) * [[Saiprus Utara]] (rasmi) * [[Saiprus]] (rasmi) * [[Azerbaijan]] * [[Irak]] * [[Siria]] * [[Lebanon]] * [[Iran]] * [[Gerika]] * [[Bulgaria]] * [[Romania]] * [[Kosovo]] * [[Makedonia Utara]] * [[Bosnia enggau Herzegovina]] }} | region = {{Plainlist| * [[Anatolia]] * [[Balkan]] * [[Saiprus#Geografi|Saiprus]] * [[Mesopotamia]] * [[Levant]] * [[Asia]] * [[Transkaukasia]] }} | ethnicity = [[Bansa Turk|Turk]] | speakers = [[Jaku keterubah|L1]]: {{Sigfig|84.077680|2}} juta | date = 2006 | ref = e27 | speakers2 = [[Jaku kedua|L2]]: {{Sigfig|6.017500|2}} juta (2019)<ref name=e27/> <br>Total: {{Sigfig|90.095180|2}} million<ref name=e27/> | speakers_label = Speakers | familycolor = Altaik | fam1 = [[Turkic languages|Turkic]] | fam2 = [[Common Turkic languages|Common Turkic]] | fam3 = [[Oghuz languages|Oghuz]] | fam4 = Western Oghuz | ancestor = [[Old Anatolian Turkish]] | ancestor2 = [[Ottoman Turkish language|Ottoman Turkish]] | stand1 = Istanbul Turkish | dia1 = [[Cypriot Turkish]] | dia2 = [[Iraqi Turkmen#Language|Iraqi Turkmen]] | dia3 = [[Karamanli Turkish]] | dia4 = [[Meskhetian Turks#Language|Meskhetian Turkish]]<ref>{{Citation|last=Karcı|first=Durmuş|year=2018|title=The Effects of Language Characters and Identity of Meskhetian Turkish in Kazakhstan|journal=Kesit Akademi Dergisi|volume=4|issue=13}}</ref> | dia5 = [[Rumelian Turkish]] | dia6 = [[Turkish dialects#Syrian Turkmen dialect|Syrian Turkish]]<ref>{{Cite book |last=Behnstedt |first=Peter |year=2008 |chapter=Syria |title=Encyclopedia of Arabic Language and Linguistics |editor1-last=Versteegh |editor1-first=Kees |editor2-last=Eid |editor2-first=Mushira |editor3-last=Elgibali |editor3-first=Alaa |editor4-last=Woidich |editor4-first=Manfred |editor5-last=Zaborski |editor5-first=Andrzej |volume=4|page=402|publisher=[[Brill Publishers]] |isbn=978-90-04-14476-7}}</ref> | script = [[Latin script|Latin]] ([[Turkish alphabet]])<br />[[Turkish Braille]] | nation = [[Saiprus]]<br />[[Saiprus Utara]]<br />[[Turki]] | minority = [[Bosnia and Herzegovina]]<ref>{{Citation|year=2010|chapter=Bosnia and Herzegovina|title=The European Charter for Regional Or Minority Languages: Collected Texts|pages=107–108|publisher=[[Council of Europe]]|isbn=9789287166715}}</ref> <br/>[[Croatia]]<ref>{{Citation|year=2012|chapter=The Croatian Language in the European Information Society|title=The Croatian Language in the Digital Age|editor1-last=Rehm|editor1-first=Georg|editor2-last=Uszkoreit|editor2-first=Hans|page=51|publisher=[[Springer Science+Business Media|Springer]]|isbn=9783642308826}}</ref><ref name="Franceschini546">{{Cite book|last=Franceschini|first=Rita|chapter=Italy and the Italian-Speaking Regions|editor-last=Fäcke|editor-first=Christiane|title=Manual of Language Acquisition|year=2014|quote=In Croatia, Albanian, Bosnian, Bulgarian, Czech, German, Hebrew, Hungarian, Italian, Macedonian, Polish, Romanian, Romany, Rusyn, Russian, Montenegrin, Slovak, Slovenian, Serbian, Turkish, and Ukrainian are recognized (EACEA 2012, 18, 50s)|publisher=Walter de Gruyter GmbH|isbn=9783110394146|url=https://books.google.com/books?id=zM_mBQAAQBAJ&q=Croatia+Albanian&pg=PA1|pages=546|access-date=2021-08-25|archive-date=2023-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20230115123306/https://books.google.com/books?id=zM_mBQAAQBAJ&q=Croatia+Albanian&pg=PA1|url-status=live}}</ref><br/>[[Greece]]<ref>{{Citation |last1=Trudgill|first1=Peter|last2=Schreier|first2=Daniel|year=2006|chapter=Greece and Cyprus / Griechenland und Zypern|title=Sociolinguistics / Soziolinguistik|editor-last=Ulrich|editor-first=Ammon|publisher=Walter de Gruyter|isbn=3110199874|page=1886}}</ref><br/>[[Iraq]]{{Efn|Turkish language is official in [[Kirkuk Governorate]], [[Kifri District, Diyala Governorate|Kifri]] and [[Tooz District|Tuz Khurmatu]] districts.<ref name=guclu>{{Cite journal|url=https://www.meforum.org/1074/who-owns-kirkuk-the-turkoman-case|title=Who Owns Kirkuk? The Turkoman Case|last=Güçlü|first=Yücel|journal=Middle East Quarterly|year=2007|pages=79–86|archive-url=https://web.archive.org/web/20190910081912/https://www.meforum.org/1074/who-owns-kirkuk-the-turkoman-case |archive-date=2019-09-10|quote=Article 1 of the declaration stipulated that no law, regulation, or official action could interfere with the rights outlined for the minorities. Michael Scott is the regional manager of Finder Mifflin Scranton. Although Arabic became the official language of Iraq, Kurdish became a corollary official language in Sulaimaniya, and both Kurdish and Turkish became official languages in Kirkuk and Kifri.}}</ref> In addition, it is an official language in the administrative units in which they constitute density of population.}}<ref name=Johanson2021/><ref>{{Cite web | url=https://www.milliyet.com.tr/dunya/turkmenler-turkce-tabelalardan-memnun-1032324 | title=Türkmenler, Türkçe tabelalardan memnun – Son Dakika | date=24 December 2008 | access-date=2019-11-30 | archive-date=2020-07-09 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200709191206/https://www.milliyet.com.tr/amp/dunya/turkmenler-turkce-tabelalardan-memnun-1032324 | url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|title=Constitution of Iraq |url=https://www.constituteproject.org/constitution/Iraq_2005date=2024-05-15 }}</ref><br/>[[Kosovo]]{{Efn|Turkish language is currently official in [[Gjilan]], [[Mamusha]], [[Mitrovica, Kosovo|Mitrovica]], [[Prizren]] and [[Vushtrri]] municipalities.<ref>{{Cite web|title=Municipal language compliance in Kosovo|url=https://www.osce.org/kosovo/120010?download=true|publisher=OSCE Minsk Group|quote=Turkish language is currently official in Prizren and Mamuşa/Mamushë/Mamuša municipalities. In 2007 and 2008, the municipalities of Gjilan/Gnjilane, southern Mitrovicë/Mitrovica, Prishtinë/Priština and Vushtrri/Vučitrn also recognized Turkish as a language in official use.|access-date=2019-11-30|archive-date=2021-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210305035807/http://www.osce.org/kosovo/120010?download=true|url-status=live}}</ref>}}<ref name=Johanson2021>{{Citation|author=[[Lars Johanson|Johanson, Lars]]|year=2021|title=Turkic|url=https://books.google.com/books?id=huk9EAAAQBAJ&q=Turkish+is+the+largest+and+most+vigorous+Turkic+language%2C+spoken+by+over+80+million+people&pg=PT134|quote=Turkish is the largest and most vigorous Turkic language, spoken by over 80 million people, a third of the total number of Turkic-speakers... Turkish is a recognized regional minority language in North Macedonia, Kosovo, Romania, and Iraq.|publisher=[[Cambridge University Press]]|isbn=9781009038218|access-date=2021-09-07|archive-date=2023-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20230115123307/https://books.google.com/books?id=huk9EAAAQBAJ&q=Turkish+is+the+largest+and+most+vigorous+Turkic+language%2C+spoken+by+over+80+million+people&pg=PT134|url-status=live}}</ref><br/>[[North Macedonia]]{{Efn|Turkish language is currently official in [[Centar Župa Municipality|Centar Zupa]] and [[Plasnica Municipality]]<ref>{{Cite web|url=http://beinmacedonia.com/languages-spoken-in-macedonia-2/|title=Languages spoken in Macedonia – North Macedonia|url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20220127001049/http://beinmacedonia.com/languages-spoken-in-macedonia-2/ |archive-date=2022-01-27|quote=Turkish is co-official in Centar Zupa and Plasnica}}</ref>}}<ref name=Johanson2021/><br/>[[Romania]]<ref name=Johanson2021/><ref>{{Citation|year=2010|chapter=Romania|title=The European Charter for Regional Or Minority Languages: Collected Texts|pages=135–136|publisher=[[Council of Europe]]|isbn=9789287166715}}</ref> | iso1 = tr | iso2 = tur | iso3 = tur | lingua = part of [[Oghuz languages|44-AAB-a]] | map = Map of Turkish Language.svg | mapcaption = {{Legend|#004DFF|Countries where Turkish is an official language}} {{Legend|#88C4FF|Countries where Turkish is recognised as a minority language}} {{Legend|#AFEEEE|Countries where Turkish is recognised as a minority language and co-official in at least one municipality}} | notice = IPA | glotto = nucl1301 | glottorefname = Turkish | agency = [[Turkish Language Association]] }} '''Jaku Turki''' ({{Lang|tr|Türkçe}}) nya jaku ke pemadu mayuh dikena dalam sebilik jaku-jaku Turkik, enggau pemayuh 90 ngagai 100 juta orang ke ngena jaku tu. Jaku tu jaku nasional menua [[Turki]] enggau [[Saiprus]]. Raban bansa Turki ke signifikan mega bisi diau ba [[Jereman]], [[Austria]], [[Bulgaria]], [[Macedonia Utara]], [[Gerika]], endur bukai ba Eropah, Kaukasus Selatan, enggau sekeda endur ba Asia Tengah, [[Iraq]] enggau [[Siria]]. Jaku Turki nyadi jaku ke-18 pemadu mayuh dikena ba dunya. == Nota == <references group="lower-alpha"/> == Kereban sanding == <references /> dpdozf20o67fc00qg8gxowc570qzthx Kenunsung 0 1640 20334 12310 2026-11-07T05:05:23Z Song GK 9 /* Penyanding */ 20334 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = File:Hibiscus rosa-sinensis at FELDA Sungai Sayong, Johor 20250401 125623.jpg | image_caption = Bunga raya, ''Hibiscus rosa-sinensis''. | genus = Hibiscus | species = rosa-sinensis | authority = [[Carl Linnaeus|L.]] |display_parents = 3 | synonyms = {{Plainlist | style = margin-left: 1em; text-indent: -1em; | *''Hibiscus arnottii'' <small>Griff. ex Mast. </small> *''Hibiscus boryanus'' <small> DC. </small> *''Hibiscus cooperi '' <small>auct. </small> *''Hibiscus festalis '' <small>Salisb. </small> *''Hibiscus liliiflorus '' <small>Griff. ex Mast. </small> *''Hibiscus rosiflorus '' <small>Stokes </small> *''Hibiscus storckii '' <small>Seem. </small> *''Hibiscus tricolor'' <small>Dehnh. </small>}} | synonyms_ref = <ref>{{Cite web |url=http://www.theplantlist.org/tpl/record/kew-2850448 |title=The Plant List: A Working List of All Plant Species |access-date=13 Jun 2015 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000723007 |title= ''Hibiscus rosa-sinensis'' L. |date= 2022 |website= World Flora Online |publisher= World Flora Online Consortium |access-date= 11 Oktober 2022 }}</ref> }} '''Kenunsung''', (nama botani: ''Hibiscus rosa-sinensis'')<ref>{{Cite dictionary|title=Hibiscus rosa-sinensis |date=2017 |dictionary=Kamus Bahasa Melayu |url=https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=hibiscus+rosa+sinensis&d=102572&#LIHATSINI|publisher=Dewan Bahasa dan Pustaka Malaysia}}</ref><ref name=":0">{{Cite dictionary|title=kembang uribang|url=https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=kembang+uribang|dictionary=Kamus Dewan|publisher=Dewan Bahasa dan Pustaka Malaysia|date=2017|edition=ke-4}}</ref><ref name=":1">{{Cite dictionary|title=kembang warawiri|url=https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=kembang+warawiri|dictionary=Kamus Dewan|publisher=Dewan Bahasa dan Pustaka Malaysia|date=2017|edition=ke-4}}</ref><ref name="HCO">{{Cite book|url=https://books.google.com.my/books?id=yUlAwmx57xEC&q=bunga+raya#v=snippet&q=bunga%20raya&f=false |last=Hean Chooi Ong |year=2006 |title=Tanaman hiasan: khasiat makanan & ubatan |location=Kuala Lumpur |publisher=Utusan Publications|pages=33, 100-103 |isbn=9789676118929}}</ref> iya nya sebansa utai tumbuh ti bebungai tropika ari genus ''[[Hibiscus]]'' dalam suku bansa ''[[Hibisceae]]'' ari ruang bilik ''[[Malvaceae]]''. Iya mayuh ditanam nyadi utai tumbuh hiasan ba kandang menua tropika enggau subtropika, tang asal iya ari [[Vanuatu]].<ref>{{Cite web | url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:560756-1 | title=Hibiscus rosa-sinensis L. &#124; Plants of the World Online &#124; Kew Science }}</ref> == Kereban sanding == {{reflist}} nhquw17pk0iqeekqry21m86i2augcbs Ibrahim Baki 0 2481 20328 11545 2026-11-07T04:55:19Z Song GK 9 /* Penyanding */ 20328 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | birth_name = Ibrahim bin Baki | assembly = Sarawak | constituency_AM = Satok | term_start = 2021 | predecessor = [[Abang Johari Openg]] | spouse = }} '''Ibrahim Baki''' nya siti kaban politik ba menua [[Sarawak]], [[Malaysia]]. Iya kaban [[Kunsil Negeri Sarawak|Kunsil Negeri]] kena sitak Satok ke dipilih kenyau 2021<ref>{{Cite web|URL=https://www.utusanborneo.com.my/2021/12/19/ibrahim-baki-menang-di-dun-satok|title=Ibrahim Baki menang di DUN Satok|date=19 Disember 2021|website=Utusan Borneo}}</ref> == Kereban sanding == <references /> [[Kategori:Kaban politik ba Malaysia]] [[Kategori:Kaban Kunsil Negeri Sarawak diatu]] ilaqnvt736xy08uuvp2bad2m0l9av1z 20330 20328 2026-11-07T04:57:05Z Song GK 9 20330 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | birth_name = Ibrahim bin Baki | assembly = Negeri Sarawak | constituency_AM = Satok | term_start = 2021 | predecessor = [[Abang Johari Openg]] | spouse = }} '''Ibrahim Baki''' nya siti kaban politik ba menua [[Sarawak]], [[Malaysia]]. Iya kaban [[Kunsil Negeri Sarawak|Kunsil Negeri]] kena sitak Satok ke dipilih kenyau 2021<ref>{{Cite web|URL=https://www.utusanborneo.com.my/2021/12/19/ibrahim-baki-menang-di-dun-satok|title=Ibrahim Baki menang di DUN Satok|date=19 Disember 2021|website=Utusan Borneo}}</ref> == Kereban sanding == <references /> [[Kategori:Kaban politik ba Malaysia]] [[Kategori:Kaban Kunsil Negeri Sarawak diatu]] tikh8m1038qaimhkb7xdy5zbmbv6f8e Modul:Lang/data/iana languages 828 2521 20338 19984 2026-11-07T05:21:53Z Song GK 9 20338 Scribunto text/plain -- File-Date: 2024-06-14 local active = { ["aa"] = {"Afar"}, ["ab"] = {"Abkhazia"}, ["ae"] = {"Avestan"}, ["af"] = {"Afrikaans"}, ["ak"] = {"Akan"}, ["am"] = {"Amhara"}, ["an"] = {"Aragonese"}, ["ar"] = {"Arab"}, ["as"] = {"Assamese"}, ["av"] = {"Avar"}, ["ay"] = {"Aymara"}, ["az"] = {"Azerbaijan"}, ["ba"] = {"Bashkir"}, ["be"] = {"Belarusia"}, ["bg"] = {"Bulgaria"}, ["bh"] = {"Bihari languages"}, ["bi"] = {"Bislama"}, ["bm"] = {"Bambara"}, ["bn"] = {"Bengali", "Bangla"}, ["bo"] = {"Tibet"}, ["br"] = {"Breton"}, ["bs"] = {"Bosnia"}, ["ca"] = {"Katala", "Valensia"}, ["ce"] = {"Chechen"}, ["ch"] = {"Chamorro"}, ["co"] = {"Korsika"}, ["cr"] = {"Cree"}, ["cs"] = {"Chek", "Czech"}, ["cu"] = {"Church Slavic", "Church Slavonic", "Old Bulgarian", "Old Church Slavonic", "Old Slavonic"}, ["cv"] = {"Chuvash"}, ["cy"] = {"Welsh"}, ["da"] = {"Denmark"}, ["de"] = {"Jereman"}, ["dv"] = {"Dhivehi", "Divehi", "Maldivian"}, ["dz"] = {"Dzongkha"}, ["ee"] = {"Ewe"}, ["el"] = {"Gerika Moden (1453-)"}, ["en"] = {"Inggeris"}, ["eo"] = {"Esperanto"}, ["es"] = {"Sepanyol", "Kastilia"}, ["et"] = {"Estonia"}, ["eu"] = {"Basque"}, ["fa"] = {"Persia"}, ["ff"] = {"Fulah"}, ["fi"] = {"Finland"}, ["fj"] = {"Fiji"}, ["fo"] = {"Faroese"}, ["fr"] = {"Peranchis"}, ["fy"] = {"Western Frisian"}, ["ga"] = {"Ireland"}, ["gd"] = {"Scottish Gaelic", "Gaelic"}, ["gl"] = {"Galician"}, ["gn"] = {"Guarani"}, ["gu"] = {"Gujarati"}, ["gv"] = {"Manx"}, ["ha"] = {"Hausa"}, ["he"] = {"Hebrew"}, ["hi"] = {"Hindi"}, ["ho"] = {"Hiri Motu"}, ["hr"] = {"Croatian"}, ["ht"] = {"Haitian", "Haitian Creole"}, ["hu"] = {"Hungari"}, ["hy"] = {"Armenia"}, ["hz"] = {"Herero"}, ["ia"] = {"Interlingua (International Auxiliary Language Association)"}, ["id"] = {"Indonesia"}, ["ie"] = {"Interlingue", "Occidental"}, ["ig"] = {"Igbo"}, ["ii"] = {"Sichuan Yi", "Nuosu"}, ["ik"] = {"Inupiaq"}, ["io"] = {"Ido"}, ["is"] = {"Iceland"}, ["it"] = {"Itali"}, ["iu"] = {"Inuktitut"}, ["ja"] = {"Jipun"}, ["jv"] = {"Jawa"}, ["ka"] = {"Georgia"}, ["kg"] = {"Kongo"}, ["ki"] = {"Kikuyu", "Gikuyu"}, ["kj"] = {"Kuanyama", "Kwanyama"}, ["kk"] = {"Kazakh"}, ["kl"] = {"Kalaallisut", "Greenlandic"}, ["km"] = {"Khmer", "Central Khmer"}, ["kn"] = {"Kannada"}, ["ko"] = {"Korea"}, ["kr"] = {"Kanuri"}, ["ks"] = {"Kashmiri"}, ["ku"] = {"Kurdi"}, ["kv"] = {"Komi"}, ["kw"] = {"Cornish"}, ["ky"] = {"Kirgiz"}, ["la"] = {"Latin"}, ["lb"] = {"Luxembourg", "Letzeburgesch"}, ["lg"] = {"Ganda", "Luganda"}, ["li"] = {"Limburgan", "Limburger", "Limburgish"}, ["ln"] = {"Lingala"}, ["lo"] = {"Lao"}, ["lt"] = {"Lithuania"}, ["lu"] = {"Luba-Katanga"}, ["lv"] = {"Latvia"}, ["mg"] = {"Malagasi"}, ["mh"] = {"Marshal"}, ["mi"] = {"Maori"}, ["mk"] = {"Macedonia"}, ["ml"] = {"Malayalam"}, ["mn"] = {"Mongolia"}, ["mr"] = {"Marathi"}, ["ms"] = {"Melayu (jaku makro)"}, ["mt"] = {"Malta"}, ["my"] = {"Burma"}, ["na"] = {"Nauru"}, ["nb"] = {"Norway Bokmål"}, ["nd"] = {"North Ndebele"}, ["ne"] = {"Nepali (macrolanguage)"}, ["ng"] = {"Ndonga"}, ["nl"] = {"Belanda", "Flemish"}, ["nn"] = {"Norway Nynorsk"}, ["no"] = {"Norway"}, ["nr"] = {"South Ndebele"}, ["nv"] = {"Navajo", "Navaho"}, ["ny"] = {"Nyanja", "Chewa", "Chichewa"}, ["oc"] = {"Occitan (post 1500)"}, ["oj"] = {"Ojibwa"}, ["om"] = {"Oromo"}, ["or"] = {"Oriya (macrolanguage)", "Odia (macrolanguage)"}, ["os"] = {"Ossetian", "Ossetic"}, ["pa"] = {"Panjabi", "Punjabi"}, ["pi"] = {"Pali"}, ["pl"] = {"Poland"}, ["ps"] = {"Pushto", "Pashto"}, ["pt"] = {"Portugis"}, ["qu"] = {"Quechua"}, ["rm"] = {"Romansh"}, ["rn"] = {"Rundi"}, ["ro"] = {"Romania", "Moldavian", "Moldovan"}, ["ru"] = {"Rusia"}, ["rw"] = {"Kinyarwanda"}, ["sa"] = {"Sanskrit"}, ["sc"] = {"Sardinian"}, ["sd"] = {"Sindhi"}, ["se"] = {"Sami Utara"}, ["sg"] = {"Sango"}, ["sh"] = {"Serbo-Croatian"}, ["si"] = {"Sinhala", "Sinhalese"}, ["sk"] = {"Slovak"}, ["sl"] = {"Slovenia"}, ["sm"] = {"Samoa"}, ["sn"] = {"Shona"}, ["so"] = {"Somali"}, ["sq"] = {"Albania"}, ["sr"] = {"Serbia"}, ["ss"] = {"Swati"}, ["st"] = {"Sotho Selatan"}, ["su"] = {"Sunda"}, ["sv"] = {"Sweden"}, ["sw"] = {"Swahili (macrolanguage)"}, ["ta"] = {"Tamil"}, ["te"] = {"Telugu"}, ["tg"] = {"Tajik"}, ["th"] = {"Thai"}, ["ti"] = {"Tigrinya"}, ["tk"] = {"Turkmen"}, ["tl"] = {"Tagalog"}, ["tn"] = {"Tswana"}, ["to"] = {"Tonga (Tonga Islands)"}, ["tr"] = {"Turki"}, ["ts"] = {"Tsonga"}, ["tt"] = {"Tatar"}, ["tw"] = {"Twi"}, ["ty"] = {"Tahitian"}, ["ug"] = {"Uighur", "Uyghur"}, ["uk"] = {"Ukraine"}, ["ur"] = {"Urdu"}, ["uz"] = {"Uzbek"}, ["ve"] = {"Venda"}, ["vi"] = {"Vietnam"}, ["vo"] = {"Volapük"}, ["wa"] = {"Walloon"}, ["wo"] = {"Wolof"}, ["xh"] = {"Xhosa"}, ["yi"] = {"Yiddish"}, ["yo"] = {"Yoruba"}, ["za"] = {"Zhuang", "Chuang"}, ["zh"] = {"China"}, ["zu"] = {"Zulu"}, ["aaa"] = {"Ghotuo"}, ["aab"] = {"Alumu-Tesu"}, ["aac"] = {"Ari"}, ["aad"] = {"Amal"}, ["aae"] = {"Arbëreshë Albanian"}, ["aaf"] = {"Aranadan"}, ["aag"] = {"Ambrak"}, ["aah"] = {"Abu' Arapesh"}, ["aai"] = {"Arifama-Miniafia"}, ["aak"] = {"Ankave"}, ["aal"] = {"Afade"}, ["aan"] = {"Anambé"}, ["aao"] = {"Arab Sahara Algeria"}, ["aap"] = {"Pará Arára"}, ["aaq"] = {"Eastern Abnaki"}, ["aas"] = {"Aasáx"}, ["aat"] = {"Arvanitika Albanian"}, ["aau"] = {"Abau"}, ["aav"] = {"Austro-Asiatic languages"}, ["aaw"] = {"Solong"}, ["aax"] = {"Mandobo Atas"}, ["aaz"] = {"Amarasi"}, ["aba"] = {"Abé"}, ["abb"] = {"Bankon"}, ["abc"] = {"Ambala Ayta"}, ["abd"] = {"Manide"}, ["abe"] = {"Western Abnaki"}, ["abf"] = {"Abai Sungai"}, ["abg"] = {"Abaga"}, ["abh"] = {"Tajiki Arabic"}, ["abi"] = {"Abidji"}, ["abj"] = {"Aka-Bea"}, ["abl"] = {"Lampung Nyo"}, ["abm"] = {"Abanyom"}, ["abn"] = {"Abua"}, ["abo"] = {"Abon"}, ["abp"] = {"Abellen Ayta"}, ["abq"] = {"Abaza"}, ["abr"] = {"Abron"}, ["abs"] = {"Melayu Ambon"}, ["abt"] = {"Ambulas"}, ["abu"] = {"Abure"}, ["abv"] = {"Baharna Arabic"}, ["abw"] = {"Pal"}, ["abx"] = {"Inabaknon"}, ["aby"] = {"Aneme Wake"}, ["abz"] = {"Abui"}, ["aca"] = {"Achagua"}, ["acb"] = {"Áncá"}, ["acd"] = {"Gikyode"}, ["ace"] = {"Acheh"}, ["acf"] = {"Saint Lucian Creole French"}, ["ach"] = {"Acoli"}, ["aci"] = {"Aka-Cari"}, ["ack"] = {"Aka-Kora"}, ["acl"] = {"Akar-Bale"}, ["acm"] = {"Arab Mesopotamia"}, ["acn"] = {"Achang"}, ["acp"] = {"Eastern Acipa"}, ["acq"] = {"Ta'izzi-Adeni Arabic"}, ["acr"] = {"Achi"}, ["acs"] = {"Acroá"}, ["act"] = {"Achterhoeks"}, ["acu"] = {"Achuar-Shiwiar"}, ["acv"] = {"Achumawi"}, ["acw"] = {"Arab Hijaz"}, ["acx"] = {"Arab Oman"}, ["acy"] = {"Arab Saiprus"}, ["acz"] = {"Acheron"}, ["ada"] = {"Adangme"}, ["adb"] = {"Atauran"}, ["add"] = {"Lidzonka", "Dzodinka"}, ["ade"] = {"Adele"}, ["adf"] = {"Arab Dhofari"}, ["adg"] = {"Andegerebinha"}, ["adh"] = {"Adhola"}, ["adi"] = {"Adi"}, ["adj"] = {"Adioukrou"}, ["adl"] = {"Galo"}, ["adn"] = {"Adang"}, ["ado"] = {"Abu"}, ["adq"] = {"Adangbe"}, ["adr"] = {"Adonara"}, ["ads"] = {"Adamorobe Sign Language"}, ["adt"] = {"Adnyamathanha"}, ["adu"] = {"Aduge"}, ["adw"] = {"Amundava"}, ["adx"] = {"Amdo Tibetan"}, ["ady"] = {"Adyghe", "Adygei"}, ["adz"] = {"Adzera"}, ["aea"] = {"Areba"}, ["aeb"] = {"Arab Tunisia"}, ["aec"] = {"Arab Saidi"}, ["aed"] = {"Argentine Sign Language"}, ["aee"] = {"Northeast Pashai", "Northeast Pashayi"}, ["aek"] = {"Haeke"}, ["ael"] = {"Ambele"}, ["aem"] = {"Arem"}, ["aen"] = {"Armenian Sign Language"}, ["aeq"] = {"Aer"}, ["aer"] = {"Eastern Arrernte"}, ["aes"] = {"Alsea"}, ["aeu"] = {"Akeu"}, ["aew"] = {"Ambakich"}, ["aey"] = {"Amele"}, ["aez"] = {"Aeka"}, ["afa"] = {"Afro-Asiatic languages"}, ["afb"] = {"Arab Teluk"}, ["afd"] = {"Andai"}, ["afe"] = {"Putukwam"}, ["afg"] = {"Afghan Sign Language"}, ["afh"] = {"Afrihili"}, ["afi"] = {"Akrukay", "Chini"}, ["afk"] = {"Nanubae"}, ["afn"] = {"Defaka"}, ["afo"] = {"Eloyi"}, ["afp"] = {"Tapei"}, ["afs"] = {"Afro-Seminole Creole"}, ["aft"] = {"Afitti"}, ["afu"] = {"Awutu"}, ["afz"] = {"Obokuitai"}, ["aga"] = {"Aguano"}, ["agb"] = {"Legbo"}, ["agc"] = {"Agatu"}, ["agd"] = {"Agarabi"}, ["age"] = {"Angal"}, ["agf"] = {"Arguni"}, ["agg"] = {"Angor"}, ["agh"] = {"Ngelima"}, ["agi"] = {"Agariya"}, ["agj"] = {"Argobba"}, ["agk"] = {"Isarog Agta"}, ["agl"] = {"Fembe"}, ["agm"] = {"Angaataha"}, ["agn"] = {"Agutaynen"}, ["ago"] = {"Tainae"}, ["agq"] = {"Aghem"}, ["agr"] = {"Aguaruna"}, ["ags"] = {"Esimbi"}, ["agt"] = {"Central Cagayan Agta"}, ["agu"] = {"Aguacateco"}, ["agv"] = {"Remontado Dumagat"}, ["agw"] = {"Kahua"}, ["agx"] = {"Aghul"}, ["agy"] = {"Southern Alta"}, ["agz"] = {"Mt. Iriga Agta"}, ["aha"] = {"Ahanta"}, ["ahb"] = {"Axamb"}, ["ahg"] = {"Qimant"}, ["ahh"] = {"Aghu"}, ["ahi"] = {"Tiagbamrin Aizi"}, ["ahk"] = {"Akha"}, ["ahl"] = {"Igo"}, ["ahm"] = {"Mobumrin Aizi"}, ["ahn"] = {"Àhàn"}, ["aho"] = {"Ahom"}, ["ahp"] = {"Aproumu Aizi"}, ["ahr"] = {"Ahirani"}, ["ahs"] = {"Ashe"}, ["aht"] = {"Ahtena"}, ["aia"] = {"Arosi"}, ["aib"] = {"Ainu (China)"}, ["aic"] = {"Ainbai"}, ["aid"] = {"Alngith"}, ["aie"] = {"Amara"}, ["aif"] = {"Agi"}, ["aig"] = {"Antigua and Barbuda Creole English"}, ["aih"] = {"Ai-Cham"}, ["aii"] = {"Assyrian Neo-Aramaic"}, ["aij"] = {"Lishanid Noshan"}, ["aik"] = {"Ake"}, ["ail"] = {"Aimele"}, ["aim"] = {"Aimol"}, ["ain"] = {"Ainu (Jipun)"}, ["aio"] = {"Aiton"}, ["aip"] = {"Burumakok"}, ["aiq"] = {"Aimaq"}, ["air"] = {"Airoran"}, ["ait"] = {"Arikem"}, ["aiw"] = {"Aari"}, ["aix"] = {"Aighon"}, ["aiy"] = {"Ali"}, ["aja"] = {"Aja (South Sudan)"}, ["ajg"] = {"Aja (Benin)"}, ["aji"] = {"Ajië"}, ["ajn"] = {"Andajin"}, ["ajs"] = {"Algerian Jewish Sign Language"}, ["aju"] = {"Arab Judah-Moroko"}, ["ajw"] = {"Ajawa"}, ["ajz"] = {"Amri Karbi"}, ["akb"] = {"Batak Angkola"}, ["akc"] = {"Mpur"}, ["akd"] = {"Ukpet-Ehom"}, ["ake"] = {"Akawaio"}, ["akf"] = {"Akpa"}, ["akg"] = {"Anakalangu"}, ["akh"] = {"Angal Heneng"}, ["aki"] = {"Aiome"}, ["akj"] = {"Aka-Jeru"}, ["akk"] = {"Akkadian"}, ["akl"] = {"Aklanon"}, ["akm"] = {"Aka-Bo"}, ["ako"] = {"Akurio"}, ["akp"] = {"Siwu"}, ["akq"] = {"Ak"}, ["akr"] = {"Araki"}, ["aks"] = {"Akaselem"}, ["akt"] = {"Akolet"}, ["aku"] = {"Akum"}, ["akv"] = {"Akhvakh"}, ["akw"] = {"Akwa"}, ["akx"] = {"Aka-Kede"}, ["aky"] = {"Aka-Kol"}, ["akz"] = {"Alabama"}, ["ala"] = {"Alago"}, ["alc"] = {"Qawasqar"}, ["ald"] = {"Alladian"}, ["ale"] = {"Aleut"}, ["alf"] = {"Alege"}, ["alg"] = {"Algonquian languages"}, ["alh"] = {"Alawa"}, ["ali"] = {"Amaimon"}, ["alj"] = {"Alangan"}, ["alk"] = {"Alak"}, ["all"] = {"Allar"}, ["alm"] = {"Amblong"}, ["aln"] = {"Gheg Albanian"}, ["alo"] = {"Larike-Wakasihu"}, ["alp"] = {"Alune"}, ["alq"] = {"Algonquin"}, ["alr"] = {"Alutor"}, ["als"] = {"Tosk Albanian"}, ["alt"] = {"Southern Altai"}, ["alu"] = {"'Are'are"}, ["alv"] = {"Atlantic-Congo languages"}, ["alw"] = {"Alaba-K’abeena", "Wanbasana"}, ["alx"] = {"Amol"}, ["aly"] = {"Alyawarr"}, ["alz"] = {"Alur"}, ["ama"] = {"Amanayé"}, ["amb"] = {"Ambo"}, ["amc"] = {"Amahuaca"}, ["ame"] = {"Yanesha'"}, ["amf"] = {"Hamer-Banna"}, ["amg"] = {"Amurdak"}, ["ami"] = {"Amis"}, ["amj"] = {"Amdang"}, ["amk"] = {"Ambai"}, ["aml"] = {"War-Jaintia"}, ["amm"] = {"Ama (Papua New Guinea)"}, ["amn"] = {"Amanab"}, ["amo"] = {"Amo"}, ["amp"] = {"Alamblak"}, ["amq"] = {"Amahai"}, ["amr"] = {"Amarakaeri"}, ["ams"] = {"Southern Amami-Oshima"}, ["amt"] = {"Amto"}, ["amu"] = {"Guerrero Amuzgo"}, ["amv"] = {"Ambelau"}, ["amw"] = {"Western Neo-Aramaic"}, ["amx"] = {"Anmatyerre"}, ["amy"] = {"Ami"}, ["amz"] = {"Atampaya"}, ["ana"] = {"Andaqui"}, ["anb"] = {"Andoa"}, ["anc"] = {"Ngas"}, ["and"] = {"Ansus"}, ["ane"] = {"Xârâcùù"}, ["anf"] = {"Animere"}, ["ang"] = {"Inggeris Lama (urg. 450-1100)"}, ["anh"] = {"Nend"}, ["ani"] = {"Andi"}, ["anj"] = {"Anor"}, ["ank"] = {"Goemai"}, ["anl"] = {"Anu-Hkongso Chin"}, ["anm"] = {"Anal"}, ["ann"] = {"Obolo"}, ["ano"] = {"Andoque"}, ["anp"] = {"Angika"}, ["anq"] = {"Jarawa (India)"}, ["anr"] = {"Andh"}, ["ans"] = {"Anserma"}, ["ant"] = {"Antakarinya", "Antikarinya"}, ["anu"] = {"Anuak"}, ["anv"] = {"Denya"}, ["anw"] = {"Anaang"}, ["anx"] = {"Andra-Hus"}, ["any"] = {"Anyin"}, ["anz"] = {"Anem"}, ["aoa"] = {"Angolar"}, ["aob"] = {"Abom"}, ["aoc"] = {"Pemon"}, ["aod"] = {"Andarum"}, ["aoe"] = {"Angal Enen"}, ["aof"] = {"Bragat"}, ["aog"] = {"Angoram"}, ["aoi"] = {"Anindilyakwa"}, ["aoj"] = {"Mufian"}, ["aok"] = {"Arhö"}, ["aol"] = {"Alor"}, ["aom"] = {"Ömie"}, ["aon"] = {"Bumbita Arapesh"}, ["aor"] = {"Aore"}, ["aos"] = {"Taikat"}, ["aot"] = {"Atong (India)", "A'tong"}, ["aou"] = {"A'ou"}, ["aox"] = {"Atorada"}, ["aoz"] = {"Uab Meto"}, ["apa"] = {"Apache languages"}, ["apb"] = {"Sa'a"}, ["apc"] = {"Arab Levant"}, ["apd"] = {"Arab Sudan"}, ["ape"] = {"Bukiyip"}, ["apf"] = {"Pahanan Agta"}, ["apg"] = {"Ampanang"}, ["aph"] = {"Athpariya"}, ["api"] = {"Apiaká"}, ["apj"] = {"Jicarilla Apache"}, ["apk"] = {"Kiowa Apache"}, ["apl"] = {"Lipan Apache"}, ["apm"] = {"Mescalero-Chiricahua Apache"}, ["apn"] = {"Apinayé"}, ["apo"] = {"Ambul"}, ["app"] = {"Apma"}, ["apq"] = {"A-Pucikwar"}, ["apr"] = {"Arop-Lokep"}, ["aps"] = {"Arop-Sissano"}, ["apt"] = {"Apatani"}, ["apu"] = {"Apurinã"}, ["apv"] = {"Alapmunte"}, ["apw"] = {"Western Apache"}, ["apx"] = {"Aputai"}, ["apy"] = {"Apalaí"}, ["apz"] = {"Safeyoka"}, ["aqa"] = {"Alacalufan languages"}, ["aqc"] = {"Archi"}, ["aqd"] = {"Ampari Dogon"}, ["aqg"] = {"Arigidi"}, ["aqk"] = {"Aninka"}, ["aql"] = {"Algic languages"}, ["aqm"] = {"Atohwaim"}, ["aqn"] = {"Northern Alta"}, ["aqp"] = {"Atakapa"}, ["aqr"] = {"Arhâ"}, ["aqt"] = {"Angaité"}, ["aqz"] = {"Akuntsu"}, ["arb"] = {"Arab Standard"}, ["arc"] = {"Official Aramaic (700-300 BCE)", "Imperial Aramaic (700-300 BCE)"}, ["ard"] = {"Arabana"}, ["are"] = {"Western Arrarnta"}, ["arh"] = {"Arhuaco"}, ["ari"] = {"Arikara"}, ["arj"] = {"Arapaso"}, ["ark"] = {"Arikapú"}, ["arl"] = {"Arabela"}, ["arn"] = {"Mapudungun", "Mapuche"}, ["aro"] = {"Araona"}, ["arp"] = {"Arapaho"}, ["arq"] = {"Arab Algeria"}, ["arr"] = {"Karo (Brazil)"}, ["ars"] = {"Arab Najdi"}, ["art"] = {"Artificial languages"}, ["aru"] = {"Aruá (Amazonas State)", "Arawá"}, ["arv"] = {"Arbore"}, ["arw"] = {"Arawak"}, ["arx"] = {"Aruá (Rodonia State)"}, ["ary"] = {"Arab Moroko"}, ["arz"] = {"Arab Ejip"}, ["asa"] = {"Asu (Tanzania)"}, ["asb"] = {"Assiniboine"}, ["asc"] = {"Casuarina Coast Asmat"}, ["ase"] = {"American Sign Language"}, ["asf"] = {"Auslan", "Australian Sign Language"}, ["asg"] = {"Cishingini"}, ["ash"] = {"Abishira"}, ["asi"] = {"Buruwai"}, ["asj"] = {"Sari"}, ["ask"] = {"Ashkun"}, ["asl"] = {"Asilulu"}, ["asn"] = {"Xingú Asuriní"}, ["aso"] = {"Dano"}, ["asp"] = {"Algerian Sign Language"}, ["asq"] = {"Austrian Sign Language"}, ["asr"] = {"Asuri"}, ["ass"] = {"Ipulo"}, ["ast"] = {"Asturian", "Asturleonese", "Bable", "Leonese"}, ["asu"] = {"Tocantins Asurini"}, ["asv"] = {"Asoa"}, ["asw"] = {"Australian Aborigines Sign Language"}, ["asx"] = {"Muratayak"}, ["asy"] = {"Yaosakor Asmat"}, ["asz"] = {"As"}, ["ata"] = {"Pele-Ata"}, ["atb"] = {"Zaiwa"}, ["atc"] = {"Atsahuaca"}, ["atd"] = {"Ata Manobo"}, ["ate"] = {"Atemble"}, ["atg"] = {"Ivbie North-Okpela-Arhe"}, ["ath"] = {"Athapascan languages"}, ["ati"] = {"Attié"}, ["atj"] = {"Atikamekw"}, ["atk"] = {"Ati"}, ["atl"] = {"Mt. Iraya Agta"}, ["atm"] = {"Ata"}, ["atn"] = {"Ashtiani"}, ["ato"] = {"Atong (Cameroon)"}, ["atp"] = {"Pudtol Atta"}, ["atq"] = {"Aralle-Tabulahan"}, ["atr"] = {"Waimiri-Atroari"}, ["ats"] = {"Gros Ventre"}, ["att"] = {"Pamplona Atta"}, ["atu"] = {"Reel"}, ["atv"] = {"Northern Altai"}, ["atw"] = {"Atsugewi"}, ["atx"] = {"Arutani"}, ["aty"] = {"Aneityum"}, ["atz"] = {"Arta"}, ["aua"] = {"Asumboa"}, ["aub"] = {"Alugu"}, ["auc"] = {"Waorani"}, ["aud"] = {"Anuta"}, ["auf"] = {"Arauan languages"}, ["aug"] = {"Aguna"}, ["auh"] = {"Aushi"}, ["aui"] = {"Anuki"}, ["auj"] = {"Awjilah"}, ["auk"] = {"Heyo"}, ["aul"] = {"Aulua"}, ["aum"] = {"Asu (Nigeria)"}, ["aun"] = {"Molmo One"}, ["auo"] = {"Auyokawa"}, ["aup"] = {"Makayam"}, ["auq"] = {"Anus", "Korur"}, ["aur"] = {"Aruek"}, ["aus"] = {"Australian languages"}, ["aut"] = {"Austral"}, ["auu"] = {"Auye"}, ["auw"] = {"Awyi"}, ["aux"] = {"Aurá"}, ["auy"] = {"Awiyaana"}, ["auz"] = {"Uzbeki Arabic"}, ["avb"] = {"Avau"}, ["avd"] = {"Alviri-Vidari"}, ["avi"] = {"Avikam"}, ["avk"] = {"Kotava"}, ["avl"] = {"Eastern Egyptian Bedawi Arabic"}, ["avm"] = {"Angkamuthi"}, ["avn"] = {"Avatime"}, ["avo"] = {"Agavotaguerra"}, ["avs"] = {"Aushiri"}, ["avt"] = {"Au"}, ["avu"] = {"Avokaya"}, ["avv"] = {"Avá-Canoeiro"}, ["awa"] = {"Awadhi"}, ["awb"] = {"Awa (Papua New Guinea)"}, ["awc"] = {"Cicipu"}, ["awd"] = {"Arawakan languages"}, ["awe"] = {"Awetí"}, ["awg"] = {"Anguthimri"}, ["awh"] = {"Awbono"}, ["awi"] = {"Aekyom"}, ["awk"] = {"Awabakal"}, ["awm"] = {"Arawum"}, ["awn"] = {"Awngi"}, ["awo"] = {"Awak"}, ["awr"] = {"Awera"}, ["aws"] = {"South Awyu"}, ["awt"] = {"Araweté"}, ["awu"] = {"Central Awyu"}, ["awv"] = {"Jair Awyu"}, ["aww"] = {"Awun"}, ["awx"] = {"Awara"}, ["awy"] = {"Edera Awyu"}, ["axb"] = {"Abipon"}, ["axe"] = {"Ayerrerenge"}, ["axg"] = {"Mato Grosso Arára"}, ["axk"] = {"Yaka (Central African Republic)"}, ["axl"] = {"Lower Southern Aranda"}, ["axm"] = {"Middle Armenian"}, ["axx"] = {"Xârâgurè"}, ["aya"] = {"Awar"}, ["ayb"] = {"Ayizo Gbe"}, ["ayc"] = {"Southern Aymara"}, ["ayd"] = {"Ayabadhu"}, ["aye"] = {"Ayere"}, ["ayg"] = {"Ginyanga"}, ["ayh"] = {"Hadrami Arabic"}, ["ayi"] = {"Leyigha"}, ["ayk"] = {"Akuku"}, ["ayl"] = {"Libyan Arabic"}, ["ayn"] = {"Sanaani Arabic"}, ["ayo"] = {"Ayoreo"}, ["ayp"] = {"North Mesopotamian Arabic"}, ["ayq"] = {"Ayi (Papua New Guinea)"}, ["ayr"] = {"Central Aymara"}, ["ays"] = {"Sorsogon Ayta"}, ["ayt"] = {"Magbukun Ayta"}, ["ayu"] = {"Ayu"}, ["ayz"] = {"Mai Brat"}, ["aza"] = {"Azha"}, ["azb"] = {"South Azerbaijani"}, ["azc"] = {"Uto-Aztecan languages"}, ["azd"] = {"Eastern Durango Nahuatl"}, ["azg"] = {"San Pedro Amuzgos Amuzgo"}, ["azj"] = {"North Azerbaijani"}, ["azm"] = {"Ipalapa Amuzgo"}, ["azn"] = {"Western Durango Nahuatl"}, ["azo"] = {"Awing"}, ["azt"] = {"Faire Atta"}, ["azz"] = {"Highland Puebla Nahuatl"}, ["baa"] = {"Babatana"}, ["bab"] = {"Bainouk-Gunyuño"}, ["bac"] = {"Badui"}, ["bad"] = {"Banda languages"}, ["bae"] = {"Baré"}, ["baf"] = {"Nubaca"}, ["bag"] = {"Tuki"}, ["bah"] = {"Bahamas Creole English"}, ["bai"] = {"Bamileke languages"}, ["baj"] = {"Barakai"}, ["bal"] = {"Baluchi"}, ["ban"] = {"Bali"}, ["bao"] = {"Waimaha"}, ["bap"] = {"Bantawa"}, ["bar"] = {"Bavarian"}, ["bas"] = {"Basa (Cameroon)"}, ["bat"] = {"Baltic languages"}, ["bau"] = {"Bada (Nigeria)"}, ["bav"] = {"Vengo"}, ["baw"] = {"Bambili-Bambui"}, ["bax"] = {"Bamun"}, ["bay"] = {"Batuley"}, ["bba"] = {"Baatonum"}, ["bbb"] = {"Barai"}, ["bbc"] = {"Batak Toba"}, ["bbd"] = {"Bau"}, ["bbe"] = {"Bangba"}, ["bbf"] = {"Baibai"}, ["bbg"] = {"Barama"}, ["bbh"] = {"Bugan"}, ["bbi"] = {"Barombi"}, ["bbj"] = {"Ghomálá'"}, ["bbk"] = {"Babanki"}, ["bbl"] = {"Bats"}, ["bbm"] = {"Babango"}, ["bbn"] = {"Uneapa"}, ["bbo"] = {"Northern Bobo Madaré", "Konabéré"}, ["bbp"] = {"West Central Banda"}, ["bbq"] = {"Bamali"}, ["bbr"] = {"Girawa"}, ["bbs"] = {"Bakpinka"}, ["bbt"] = {"Mburku"}, ["bbu"] = {"Kulung (Nigeria)"}, ["bbv"] = {"Karnai"}, ["bbw"] = {"Baba"}, ["bbx"] = {"Bubia"}, ["bby"] = {"Befang"}, ["bca"] = {"Central Bai"}, ["bcb"] = {"Bainouk-Samik"}, ["bcc"] = {"Southern Balochi"}, ["bcd"] = {"North Babar"}, ["bce"] = {"Bamenyam"}, ["bcf"] = {"Bamu"}, ["bcg"] = {"Baga Pokur"}, ["bch"] = {"Bariai"}, ["bci"] = {"Baoulé"}, ["bcj"] = {"Bardi"}, ["bck"] = {"Bunuba"}, ["bcl"] = {"Central Bikol"}, ["bcm"] = {"Bannoni"}, ["bcn"] = {"Bali (Nigeria)"}, ["bco"] = {"Kaluli"}, ["bcp"] = {"Bali (Democratic Republic of Congo)"}, ["bcq"] = {"Bench"}, ["bcr"] = {"Babine"}, ["bcs"] = {"Kohumono"}, ["bct"] = {"Bendi"}, ["bcu"] = {"Awad Bing"}, ["bcv"] = {"Shoo-Minda-Nye"}, ["bcw"] = {"Bana"}, ["bcy"] = {"Bacama"}, ["bcz"] = {"Bainouk-Gunyaamolo"}, ["bda"] = {"Bayot"}, ["bdb"] = {"Basap"}, ["bdc"] = {"Emberá-Baudó"}, ["bdd"] = {"Bunama"}, ["bde"] = {"Bade"}, ["bdf"] = {"Biage"}, ["bdg"] = {"Bonggi"}, ["bdh"] = {"Baka (South Sudan)"}, ["bdi"] = {"Burun"}, ["bdj"] = {"Bai (South Sudan)", "Bai"}, ["bdk"] = {"Budukh"}, ["bdl"] = {"Indonesian Bajau"}, ["bdm"] = {"Buduma"}, ["bdn"] = {"Baldemu"}, ["bdo"] = {"Morom"}, ["bdp"] = {"Bende"}, ["bdq"] = {"Bahnar"}, ["bdr"] = {"West Coast Bajau"}, ["bds"] = {"Burunge"}, ["bdt"] = {"Bokoto"}, ["bdu"] = {"Oroko"}, ["bdv"] = {"Bodo Parja"}, ["bdw"] = {"Baham"}, ["bdx"] = {"Budong-Budong"}, ["bdy"] = {"Bandjalang"}, ["bdz"] = {"Badeshi"}, ["bea"] = {"Beaver"}, ["beb"] = {"Bebele"}, ["bec"] = {"Iceve-Maci"}, ["bed"] = {"Bedoanas"}, ["bee"] = {"Byangsi"}, ["bef"] = {"Benabena"}, ["beg"] = {"Belait"}, ["beh"] = {"Biali"}, ["bei"] = {"Bekati'"}, ["bej"] = {"Beja", "Bedawiyet"}, ["bek"] = {"Bebeli"}, ["bem"] = {"Bemba (Zambia)"}, ["beo"] = {"Beami"}, ["bep"] = {"Besoa"}, ["beq"] = {"Beembe"}, ["ber"] = {"Berber languages"}, ["bes"] = {"Besme"}, ["bet"] = {"Guiberoua Béte"}, ["beu"] = {"Blagar"}, ["bev"] = {"Daloa Bété"}, ["bew"] = {"Betawi"}, ["bex"] = {"Jur Modo"}, ["bey"] = {"Beli (Papua New Guinea)"}, ["bez"] = {"Bena (Tanzania)"}, ["bfa"] = {"Bari"}, ["bfb"] = {"Pauri Bareli"}, ["bfc"] = {"Panyi Bai", "Northern Bai"}, ["bfd"] = {"Bafut"}, ["bfe"] = {"Betaf", "Tena"}, ["bff"] = {"Bofi"}, ["bfg"] = {"Busang Kayan"}, ["bfh"] = {"Blafe"}, ["bfi"] = {"British Sign Language"}, ["bfj"] = {"Bafanji"}, ["bfk"] = {"Ban Khor Sign Language"}, ["bfl"] = {"Banda-Ndélé"}, ["bfm"] = {"Mmen"}, ["bfn"] = {"Bunak"}, ["bfo"] = {"Malba Birifor"}, ["bfp"] = {"Beba"}, ["bfq"] = {"Badaga"}, ["bfr"] = {"Bazigar"}, ["bfs"] = {"Southern Bai"}, ["bft"] = {"Balti"}, ["bfu"] = {"Gahri"}, ["bfw"] = {"Bondo"}, ["bfx"] = {"Bantayanon"}, ["bfy"] = {"Bagheli"}, ["bfz"] = {"Mahasu Pahari"}, ["bga"] = {"Gwamhi-Wuri"}, ["bgb"] = {"Bobongko"}, ["bgc"] = {"Haryanvi"}, ["bgd"] = {"Rathwi Bareli"}, ["bge"] = {"Bauria"}, ["bgf"] = {"Bangandu"}, ["bgg"] = {"Bugun"}, ["bgi"] = {"Giangan"}, ["bgj"] = {"Bangolan"}, ["bgk"] = {"Bit", "Buxinhua"}, ["bgl"] = {"Bo (Laos)"}, ["bgn"] = {"Western Balochi"}, ["bgo"] = {"Baga Koga"}, ["bgp"] = {"Eastern Balochi"}, ["bgq"] = {"Bagri"}, ["bgr"] = {"Bawm Chin"}, ["bgs"] = {"Tagabawa"}, ["bgt"] = {"Bughotu"}, ["bgu"] = {"Mbongno"}, ["bgv"] = {"Warkay-Bipim"}, ["bgw"] = {"Bhatri"}, ["bgx"] = {"Turki Gagauz Balkan"}, ["bgy"] = {"Benggoi"}, ["bgz"] = {"Banggai"}, ["bha"] = {"Bharia"}, ["bhb"] = {"Bhili"}, ["bhc"] = {"Biga"}, ["bhd"] = {"Bhadrawahi"}, ["bhe"] = {"Bhaya"}, ["bhf"] = {"Odiai"}, ["bhg"] = {"Binandere"}, ["bhh"] = {"Bukharic"}, ["bhi"] = {"Bhilali"}, ["bhj"] = {"Bahing"}, ["bhl"] = {"Bimin"}, ["bhm"] = {"Bathari"}, ["bhn"] = {"Bohtan Neo-Aramaic"}, ["bho"] = {"Bhojpuri"}, ["bhp"] = {"Bima"}, ["bhq"] = {"Tukang Besi South"}, ["bhr"] = {"Bara Malagasy"}, ["bhs"] = {"Buwal"}, ["bht"] = {"Bhattiyali"}, ["bhu"] = {"Bhunjia"}, ["bhv"] = {"Bahau"}, ["bhw"] = {"Biak"}, ["bhx"] = {"Bhalay"}, ["bhy"] = {"Bhele"}, ["bhz"] = {"Bada (Indonesia)"}, ["bia"] = {"Badimaya"}, ["bib"] = {"Bissa", "Bisa"}, ["bid"] = {"Bidiyo"}, ["bie"] = {"Bepour"}, ["bif"] = {"Biafada"}, ["big"] = {"Biangai"}, ["bik"] = {"Bikol"}, ["bil"] = {"Bile"}, ["bim"] = {"Bimoba"}, ["bin"] = {"Bini", "Edo"}, ["bio"] = {"Nai"}, ["bip"] = {"Bila"}, ["biq"] = {"Bipi"}, ["bir"] = {"Bisorio"}, ["bit"] = {"Berinomo"}, ["biu"] = {"Biete"}, ["biv"] = {"Southern Birifor"}, ["biw"] = {"Kol (Cameroon)"}, ["bix"] = {"Bijori"}, ["biy"] = {"Birhor"}, ["biz"] = {"Baloi"}, ["bja"] = {"Budza"}, ["bjb"] = {"Banggarla"}, ["bjc"] = {"Bariji"}, ["bje"] = {"Biao-Jiao Mien"}, ["bjf"] = {"Barzani Jewish Neo-Aramaic"}, ["bjg"] = {"Bidyogo"}, ["bjh"] = {"Bahinemo"}, ["bji"] = {"Burji"}, ["bjj"] = {"Kanauji"}, ["bjk"] = {"Barok"}, ["bjl"] = {"Bulu (Papua New Guinea)"}, ["bjm"] = {"Bajelani"}, ["bjn"] = {"Banjar"}, ["bjo"] = {"Mid-Southern Banda"}, ["bjp"] = {"Fanamaket"}, ["bjr"] = {"Binumarien"}, ["bjs"] = {"Bajan"}, ["bjt"] = {"Balanta-Ganja"}, ["bju"] = {"Busuu"}, ["bjv"] = {"Bedjond"}, ["bjw"] = {"Bakwé"}, ["bjx"] = {"Banao Itneg"}, ["bjy"] = {"Bayali"}, ["bjz"] = {"Baruga"}, ["bka"] = {"Kyak"}, ["bkc"] = {"Baka (Cameroon)"}, ["bkd"] = {"Binukid", "Talaandig"}, ["bkf"] = {"Beeke"}, ["bkg"] = {"Buraka"}, ["bkh"] = {"Bakoko"}, ["bki"] = {"Baki"}, ["bkj"] = {"Pande"}, ["bkk"] = {"Brokskat"}, ["bkl"] = {"Berik"}, ["bkm"] = {"Kom (Cameroon)"}, ["bkn"] = {"Bukitan"}, ["bko"] = {"Kwa'"}, ["bkp"] = {"Boko (Democratic Republic of Congo)"}, ["bkq"] = {"Bakairí"}, ["bkr"] = {"Bakumpai"}, ["bks"] = {"Northern Sorsoganon"}, ["bkt"] = {"Boloki"}, ["bku"] = {"Buhid"}, ["bkv"] = {"Bekwarra"}, ["bkw"] = {"Bekwel"}, ["bkx"] = {"Baikeno"}, ["bky"] = {"Bokyi"}, ["bkz"] = {"Bungku"}, ["bla"] = {"Siksika"}, ["blb"] = {"Bilua"}, ["blc"] = {"Bella Coola"}, ["bld"] = {"Bolango"}, ["ble"] = {"Balanta-Kentohe"}, ["blf"] = {"Buol"}, ["blh"] = {"Kuwaa"}, ["bli"] = {"Bolia"}, ["blj"] = {"Bolongan"}, ["blk"] = {"Pa'o Karen", "Pa'O"}, ["bll"] = {"Biloxi"}, ["blm"] = {"Beli (South Sudan)"}, ["bln"] = {"Southern Catanduanes Bikol"}, ["blo"] = {"Anii"}, ["blp"] = {"Blablanga"}, ["blq"] = {"Baluan-Pam"}, ["blr"] = {"Blang"}, ["bls"] = {"Balaesang"}, ["blt"] = {"Tai Dam"}, ["blv"] = {"Kibala", "Bolo"}, ["blw"] = {"Balangao"}, ["blx"] = {"Mag-Indi Ayta"}, ["bly"] = {"Notre"}, ["blz"] = {"Balantak"}, ["bma"] = {"Lame"}, ["bmb"] = {"Bembe"}, ["bmc"] = {"Biem"}, ["bmd"] = {"Baga Manduri"}, ["bme"] = {"Limassa"}, ["bmf"] = {"Bom-Kim"}, ["bmg"] = {"Bamwe"}, ["bmh"] = {"Kein"}, ["bmi"] = {"Bagirmi"}, ["bmj"] = {"Bote-Majhi"}, ["bmk"] = {"Ghayavi"}, ["bml"] = {"Bomboli"}, ["bmm"] = {"Northern Betsimisaraka Malagasy"}, ["bmn"] = {"Bina (Papua New Guinea)"}, ["bmo"] = {"Bambalang"}, ["bmp"] = {"Bulgebi"}, ["bmq"] = {"Bomu"}, ["bmr"] = {"Muinane"}, ["bms"] = {"Bilma Kanuri"}, ["bmt"] = {"Biao Mon"}, ["bmu"] = {"Somba-Siawari"}, ["bmv"] = {"Bum"}, ["bmw"] = {"Bomwali"}, ["bmx"] = {"Baimak"}, ["bmz"] = {"Baramu"}, ["bna"] = {"Bonerate"}, ["bnb"] = {"Bookan"}, ["bnc"] = {"Bontok"}, ["bnd"] = {"Banda (Indonesia)"}, ["bne"] = {"Bintauna"}, ["bnf"] = {"Masiwang"}, ["bng"] = {"Benga"}, ["bni"] = {"Bangi"}, ["bnj"] = {"Eastern Tawbuid"}, ["bnk"] = {"Bierebo"}, ["bnl"] = {"Boon"}, ["bnm"] = {"Batanga"}, ["bnn"] = {"Bunun"}, ["bno"] = {"Bantoanon"}, ["bnp"] = {"Bola"}, ["bnq"] = {"Bantik"}, ["bnr"] = {"Butmas-Tur"}, ["bns"] = {"Bundeli"}, ["bnt"] = {"Bantu languages"}, ["bnu"] = {"Bentong"}, ["bnv"] = {"Bonerif", "Beneraf", "Edwas"}, ["bnw"] = {"Bisis"}, ["bnx"] = {"Bangubangu"}, ["bny"] = {"Bintulu"}, ["bnz"] = {"Beezen"}, ["boa"] = {"Bora"}, ["bob"] = {"Aweer"}, ["boe"] = {"Mundabli"}, ["bof"] = {"Bolon"}, ["bog"] = {"Bamako Sign Language"}, ["boh"] = {"Boma"}, ["boi"] = {"Barbareño"}, ["boj"] = {"Anjam"}, ["bok"] = {"Bonjo"}, ["bol"] = {"Bole"}, ["bom"] = {"Berom"}, ["bon"] = {"Bine"}, ["boo"] = {"Tiemacèwè Bozo"}, ["bop"] = {"Bonkiman"}, ["boq"] = {"Bogaya"}, ["bor"] = {"Borôro"}, ["bot"] = {"Bongo"}, ["bou"] = {"Bondei"}, ["bov"] = {"Tuwuli"}, ["bow"] = {"Rema"}, ["box"] = {"Buamu"}, ["boy"] = {"Bodo (Central African Republic)"}, ["boz"] = {"Tiéyaxo Bozo"}, ["bpa"] = {"Daakaka"}, ["bpc"] = {"Mbuk"}, ["bpd"] = {"Banda-Banda"}, ["bpe"] = {"Bauni"}, ["bpg"] = {"Bonggo"}, ["bph"] = {"Botlikh"}, ["bpi"] = {"Bagupi"}, ["bpj"] = {"Binji"}, ["bpk"] = {"Orowe", "'Ôrôê"}, ["bpl"] = {"Broome Pearling Lugger Pidgin"}, ["bpm"] = {"Biyom"}, ["bpn"] = {"Dzao Min"}, ["bpo"] = {"Anasi"}, ["bpp"] = {"Kaure"}, ["bpq"] = {"Melayu Banda"}, ["bpr"] = {"Koronadal Blaan"}, ["bps"] = {"Sarangani Blaan"}, ["bpt"] = {"Barrow Point"}, ["bpu"] = {"Bongu"}, ["bpv"] = {"Bian Marind"}, ["bpw"] = {"Bo (Papua New Guinea)"}, ["bpx"] = {"Palya Bareli"}, ["bpy"] = {"Bishnupriya"}, ["bpz"] = {"Bilba"}, ["bqa"] = {"Tchumbuli"}, ["bqb"] = {"Bagusa"}, ["bqc"] = {"Boko (Benin)", "Boo"}, ["bqd"] = {"Bung"}, ["bqf"] = {"Baga Kaloum"}, ["bqg"] = {"Bago-Kusuntu"}, ["bqh"] = {"Baima"}, ["bqi"] = {"Bakhtiari"}, ["bqj"] = {"Bandial"}, ["bqk"] = {"Banda-Mbrès"}, ["bql"] = {"Bilakura"}, ["bqm"] = {"Wumboko"}, ["bqn"] = {"Bulgarian Sign Language"}, ["bqo"] = {"Balo"}, ["bqp"] = {"Busa"}, ["bqq"] = {"Biritai"}, ["bqr"] = {"Burusu"}, ["bqs"] = {"Bosngun"}, ["bqt"] = {"Bamukumbit"}, ["bqu"] = {"Boguru"}, ["bqv"] = {"Koro Wachi", "Begbere-Ejar"}, ["bqw"] = {"Buru (Nigeria)"}, ["bqx"] = {"Baangi"}, ["bqy"] = {"Bengkala Sign Language"}, ["bqz"] = {"Bakaka"}, ["bra"] = {"Braj"}, ["brb"] = {"Brao", "Lave"}, ["brc"] = {"Berbice Creole Dutch"}, ["brd"] = {"Baraamu"}, ["brf"] = {"Bira"}, ["brg"] = {"Baure"}, ["brh"] = {"Brahui"}, ["bri"] = {"Mokpwe"}, ["brj"] = {"Bieria"}, ["brk"] = {"Birked"}, ["brl"] = {"Birwa"}, ["brm"] = {"Barambu"}, ["brn"] = {"Boruca"}, ["bro"] = {"Brokkat"}, ["brp"] = {"Barapasi"}, ["brq"] = {"Breri"}, ["brr"] = {"Birao"}, ["brs"] = {"Baras"}, ["brt"] = {"Bitare"}, ["bru"] = {"Eastern Bru"}, ["brv"] = {"Western Bru"}, ["brw"] = {"Bellari"}, ["brx"] = {"Bodo (India)"}, ["bry"] = {"Burui"}, ["brz"] = {"Bilbil"}, ["bsa"] = {"Abinomn"}, ["bsb"] = {"Brunei Bisaya"}, ["bsc"] = {"Bassari", "Oniyan"}, ["bse"] = {"Wushi"}, ["bsf"] = {"Bauchi"}, ["bsg"] = {"Bashkardi"}, ["bsh"] = {"Kati"}, ["bsi"] = {"Bassossi"}, ["bsj"] = {"Bangwinji"}, ["bsk"] = {"Burushaski"}, ["bsl"] = {"Basa-Gumna"}, ["bsm"] = {"Busami"}, ["bsn"] = {"Barasana-Eduria"}, ["bso"] = {"Buso"}, ["bsp"] = {"Baga Sitemu"}, ["bsq"] = {"Bassa"}, ["bsr"] = {"Bassa-Kontagora"}, ["bss"] = {"Akoose"}, ["bst"] = {"Basketo"}, ["bsu"] = {"Bahonsuai"}, ["bsv"] = {"Baga Sobané"}, ["bsw"] = {"Baiso"}, ["bsx"] = {"Yangkam"}, ["bsy"] = {"Sabah Bisaya"}, ["bta"] = {"Bata"}, ["btc"] = {"Bati (Cameroon)"}, ["btd"] = {"Batak Dairi"}, ["bte"] = {"Gamo-Ningi"}, ["btf"] = {"Birgit"}, ["btg"] = {"Gagnoa Bété"}, ["bth"] = {"Bidayuh Biatah"}, ["bti"] = {"Burate"}, ["btj"] = {"Bacanese Malay"}, ["btk"] = {"Batak languages"}, ["btm"] = {"Batak Mandailing"}, ["btn"] = {"Ratagnon"}, ["bto"] = {"Rinconada Bikol"}, ["btp"] = {"Budibud"}, ["btq"] = {"Batek"}, ["btr"] = {"Baetora"}, ["bts"] = {"Batak Simalungun"}, ["btt"] = {"Bete-Bendi"}, ["btu"] = {"Batu"}, ["btv"] = {"Bateri"}, ["btw"] = {"Butuanon"}, ["btx"] = {"Batak Karo"}, ["bty"] = {"Bobot"}, ["btz"] = {"Batak Alas-Kluet"}, ["bua"] = {"Buriat"}, ["bub"] = {"Bua"}, ["buc"] = {"Bushi"}, ["bud"] = {"Ntcham"}, ["bue"] = {"Beothuk"}, ["buf"] = {"Bushoong"}, ["bug"] = {"Buginese"}, ["buh"] = {"Younuo Bunu"}, ["bui"] = {"Bongili"}, ["buj"] = {"Basa-Gurmana"}, ["buk"] = {"Bugawac"}, ["bum"] = {"Bulu (Cameroon)"}, ["bun"] = {"Sherbro"}, ["buo"] = {"Terei"}, ["bup"] = {"Busoa"}, ["buq"] = {"Brem"}, ["bus"] = {"Bokobaru"}, ["but"] = {"Bungain"}, ["buu"] = {"Budu"}, ["buv"] = {"Bun"}, ["buw"] = {"Bubi"}, ["bux"] = {"Boghom"}, ["buy"] = {"Bullom So"}, ["buz"] = {"Bukwen"}, ["bva"] = {"Barein"}, ["bvb"] = {"Bube"}, ["bvc"] = {"Baelelea"}, ["bvd"] = {"Baeggu"}, ["bve"] = {"Melayu Berau"}, ["bvf"] = {"Boor"}, ["bvg"] = {"Bonkeng"}, ["bvh"] = {"Bure"}, ["bvi"] = {"Belanda Viri"}, ["bvj"] = {"Baan"}, ["bvk"] = {"Bukat"}, ["bvl"] = {"Bolivian Sign Language"}, ["bvm"] = {"Bamunka"}, ["bvn"] = {"Buna"}, ["bvo"] = {"Bolgo"}, ["bvp"] = {"Bumang"}, ["bvq"] = {"Birri"}, ["bvr"] = {"Burarra"}, ["bvt"] = {"Bati (Indonesia)"}, ["bvu"] = {"Melayu Bukit"}, ["bvv"] = {"Baniva"}, ["bvw"] = {"Boga"}, ["bvx"] = {"Dibole"}, ["bvy"] = {"Baybayanon"}, ["bvz"] = {"Bauzi"}, ["bwa"] = {"Bwatoo"}, ["bwb"] = {"Namosi-Naitasiri-Serua"}, ["bwc"] = {"Bwile"}, ["bwd"] = {"Bwaidoka"}, ["bwe"] = {"Bwe Karen"}, ["bwf"] = {"Boselewa"}, ["bwg"] = {"Barwe"}, ["bwh"] = {"Bishuo"}, ["bwi"] = {"Baniwa"}, ["bwj"] = {"Láá Láá Bwamu"}, ["bwk"] = {"Bauwaki"}, ["bwl"] = {"Bwela"}, ["bwm"] = {"Biwat"}, ["bwn"] = {"Wunai Bunu"}, ["bwo"] = {"Boro (Ethiopia)", "Borna (Ethiopia)"}, ["bwp"] = {"Mandobo Bawah"}, ["bwq"] = {"Southern Bobo Madaré"}, ["bwr"] = {"Bura-Pabir"}, ["bws"] = {"Bomboma"}, ["bwt"] = {"Bafaw-Balong"}, ["bwu"] = {"Buli (Ghana)"}, ["bww"] = {"Bwa"}, ["bwx"] = {"Bu-Nao Bunu"}, ["bwy"] = {"Cwi Bwamu"}, ["bwz"] = {"Bwisi"}, ["bxa"] = {"Tairaha"}, ["bxb"] = {"Belanda Bor"}, ["bxc"] = {"Molengue"}, ["bxd"] = {"Pela"}, ["bxe"] = {"Birale"}, ["bxf"] = {"Bilur", "Minigir"}, ["bxg"] = {"Bangala"}, ["bxh"] = {"Buhutu"}, ["bxi"] = {"Pirlatapa"}, ["bxj"] = {"Bayungu"}, ["bxk"] = {"Bukusu", "Lubukusu"}, ["bxl"] = {"Jalkunan"}, ["bxm"] = {"Mongolia Buriat"}, ["bxn"] = {"Burduna"}, ["bxo"] = {"Barikanchi"}, ["bxp"] = {"Bebil"}, ["bxq"] = {"Beele"}, ["bxr"] = {"Russia Buriat"}, ["bxs"] = {"Busam"}, ["bxu"] = {"China Buriat"}, ["bxv"] = {"Berakou"}, ["bxw"] = {"Bankagooma"}, ["bxz"] = {"Binahari"}, ["bya"] = {"Batak"}, ["byb"] = {"Bikya"}, ["byc"] = {"Ubaghara"}, ["byd"] = {"Benyadu'"}, ["bye"] = {"Pouye"}, ["byf"] = {"Bete"}, ["byg"] = {"Baygo"}, ["byh"] = {"Bhujel"}, ["byi"] = {"Buyu"}, ["byj"] = {"Bina (Nigeria)"}, ["byk"] = {"Biao"}, ["byl"] = {"Bayono"}, ["bym"] = {"Bidjara"}, ["byn"] = {"Bilin", "Blin"}, ["byo"] = {"Biyo"}, ["byp"] = {"Bumaji"}, ["byq"] = {"Basay"}, ["byr"] = {"Baruya", "Yipma"}, ["bys"] = {"Burak"}, ["byt"] = {"Berti"}, ["byv"] = {"Medumba"}, ["byw"] = {"Belhariya"}, ["byx"] = {"Qaqet"}, ["byz"] = {"Banaro"}, ["bza"] = {"Bandi"}, ["bzb"] = {"Andio"}, ["bzc"] = {"Southern Betsimisaraka Malagasy"}, ["bzd"] = {"Bribri"}, ["bze"] = {"Jenaama Bozo"}, ["bzf"] = {"Boikin"}, ["bzg"] = {"Babuza"}, ["bzh"] = {"Mapos Buang"}, ["bzi"] = {"Bisu"}, ["bzj"] = {"Belize Kriol English"}, ["bzk"] = {"Nicaragua Creole English"}, ["bzl"] = {"Boano (Sulawesi)"}, ["bzm"] = {"Bolondo"}, ["bzn"] = {"Boano (Maluku)"}, ["bzo"] = {"Bozaba"}, ["bzp"] = {"Kemberano"}, ["bzq"] = {"Buli (Indonesia)"}, ["bzr"] = {"Biri"}, ["bzs"] = {"Brazilian Sign Language"}, ["bzt"] = {"Brithenig"}, ["bzu"] = {"Burmeso"}, ["bzv"] = {"Naami"}, ["bzw"] = {"Basa (Nigeria)"}, ["bzx"] = {"Kɛlɛngaxo Bozo"}, ["bzy"] = {"Obanliku"}, ["bzz"] = {"Evant"}, ["caa"] = {"Chortí"}, ["cab"] = {"Garifuna"}, ["cac"] = {"Chuj"}, ["cad"] = {"Caddo"}, ["cae"] = {"Lehar", "Laalaa"}, ["caf"] = {"Southern Carrier"}, ["cag"] = {"Nivaclé"}, ["cah"] = {"Cahuarano"}, ["cai"] = {"Central American Indian languages"}, ["caj"] = {"Chané"}, ["cak"] = {"Kaqchikel", "Cakchiquel"}, ["cal"] = {"Carolinian"}, ["cam"] = {"Cemuhî"}, ["can"] = {"Chambri"}, ["cao"] = {"Chácobo"}, ["cap"] = {"Chipaya"}, ["caq"] = {"Car Nicobarese"}, ["car"] = {"Galibi Carib"}, ["cas"] = {"Tsimané"}, ["cau"] = {"Caucasian languages"}, ["cav"] = {"Cavineña"}, ["caw"] = {"Callawalla"}, ["cax"] = {"Chiquitano"}, ["cay"] = {"Cayuga"}, ["caz"] = {"Canichana"}, ["cba"] = {"Chibchan languages"}, ["cbb"] = {"Cabiyarí"}, ["cbc"] = {"Carapana"}, ["cbd"] = {"Carijona"}, ["cbg"] = {"Chimila"}, ["cbi"] = {"Chachi"}, ["cbj"] = {"Ede Cabe"}, ["cbk"] = {"Chavacano"}, ["cbl"] = {"Bualkhaw Chin"}, ["cbn"] = {"Nyahkur"}, ["cbo"] = {"Izora"}, ["cbq"] = {"Tsucuba", "Cuba"}, ["cbr"] = {"Cashibo-Cacataibo"}, ["cbs"] = {"Cashinahua"}, ["cbt"] = {"Chayahuita"}, ["cbu"] = {"Candoshi-Shapra"}, ["cbv"] = {"Cacua"}, ["cbw"] = {"Kinabalian"}, ["cby"] = {"Carabayo"}, ["ccc"] = {"Chamicuro"}, ["ccd"] = {"Cafundo Creole"}, ["cce"] = {"Chopi"}, ["ccg"] = {"Samba Daka"}, ["cch"] = {"Atsam"}, ["ccj"] = {"Kasanga"}, ["ccl"] = {"Cutchi-Swahili"}, ["ccm"] = {"Malaccan Creole Malay"}, ["ccn"] = {"North Caucasian languages"}, ["cco"] = {"Comaltepec Chinantec"}, ["ccp"] = {"Chakma"}, ["ccr"] = {"Cacaopera"}, ["ccs"] = {"South Caucasian languages"}, ["cda"] = {"Choni"}, ["cdc"] = {"Chadic languages"}, ["cdd"] = {"Caddoan languages"}, ["cde"] = {"Chenchu"}, ["cdf"] = {"Chiru"}, ["cdh"] = {"Chambeali"}, ["cdi"] = {"Chodri"}, ["cdj"] = {"Churahi"}, ["cdm"] = {"Chepang"}, ["cdn"] = {"Chaudangsi"}, ["cdo"] = {"Min Dong Chinese"}, ["cdr"] = {"Cinda-Regi-Tiyal"}, ["cds"] = {"Chadian Sign Language"}, ["cdy"] = {"Chadong"}, ["cdz"] = {"Koda"}, ["cea"] = {"Lower Chehalis"}, ["ceb"] = {"Cebuano"}, ["ceg"] = {"Chamacoco"}, ["cek"] = {"Eastern Khumi Chin"}, ["cel"] = {"Celtic languages"}, ["cen"] = {"Cen"}, ["cet"] = {"Centúúm"}, ["cey"] = {"Ekai Chin"}, ["cfa"] = {"Dijim-Bwilim"}, ["cfd"] = {"Cara"}, ["cfg"] = {"Como Karim"}, ["cfm"] = {"Falam Chin"}, ["cga"] = {"Changriwa"}, ["cgc"] = {"Kagayanen"}, ["cgg"] = {"Chiga"}, ["cgk"] = {"Chocangacakha"}, ["chb"] = {"Chibcha"}, ["chc"] = {"Catawba"}, ["chd"] = {"Highland Oaxaca Chontal"}, ["chf"] = {"Tabasco Chontal"}, ["chg"] = {"Chagatai"}, ["chh"] = {"Chinook"}, ["chj"] = {"Ojitlán Chinantec"}, ["chk"] = {"Chuukese"}, ["chl"] = {"Cahuilla"}, ["chm"] = {"Mari (Russia)"}, ["chn"] = {"Chinook jargon"}, ["cho"] = {"Choctaw"}, ["chp"] = {"Chipewyan", "Dene Suline"}, ["chq"] = {"Quiotepec Chinantec"}, ["chr"] = {"Cherokee"}, ["cht"] = {"Cholón"}, ["chw"] = {"Chuwabu"}, ["chx"] = {"Chantyal"}, ["chy"] = {"Cheyenne"}, ["chz"] = {"Ozumacín Chinantec"}, ["cia"] = {"Cia-Cia"}, ["cib"] = {"Ci Gbe"}, ["cic"] = {"Chickasaw"}, ["cid"] = {"Chimariko"}, ["cie"] = {"Cineni"}, ["cih"] = {"Chinali"}, ["cik"] = {"Chitkuli Kinnauri"}, ["cim"] = {"Cimbrian"}, ["cin"] = {"Cinta Larga"}, ["cip"] = {"Chiapanec"}, ["cir"] = {"Tiri", "Haméa", "Méa"}, ["ciw"] = {"Chippewa"}, ["ciy"] = {"Chaima"}, ["cja"] = {"Western Cham"}, ["cje"] = {"Chru"}, ["cjh"] = {"Upper Chehalis"}, ["cji"] = {"Chamalal"}, ["cjk"] = {"Chokwe"}, ["cjm"] = {"Eastern Cham"}, ["cjn"] = {"Chenapian"}, ["cjo"] = {"Ashéninka Pajonal"}, ["cjp"] = {"Cabécar"}, ["cjs"] = {"Shor"}, ["cjv"] = {"Chuave"}, ["cjy"] = {"China Jinyu"}, ["ckb"] = {"Central Kurdish"}, ["ckh"] = {"Chak"}, ["ckl"] = {"Cibak"}, ["ckm"] = {"Chakavian"}, ["ckn"] = {"Kaang Chin"}, ["cko"] = {"Anufo"}, ["ckq"] = {"Kajakse"}, ["ckr"] = {"Kairak"}, ["cks"] = {"Tayo"}, ["ckt"] = {"Chukot"}, ["cku"] = {"Koasati"}, ["ckv"] = {"Kavalan"}, ["ckx"] = {"Caka"}, ["cky"] = {"Cakfem-Mushere"}, ["ckz"] = {"Cakchiquel-Quiché Mixed Language"}, ["cla"] = {"Ron"}, ["clc"] = {"Chilcotin"}, ["cld"] = {"Chaldean Neo-Aramaic"}, ["cle"] = {"Lealao Chinantec"}, ["clh"] = {"Chilisso"}, ["cli"] = {"Chakali"}, ["clj"] = {"Laitu Chin"}, ["clk"] = {"Idu-Mishmi"}, ["cll"] = {"Chala"}, ["clm"] = {"Clallam"}, ["clo"] = {"Lowland Oaxaca Chontal"}, ["cls"] = {"Classical Sanskrit"}, ["clt"] = {"Lautu Chin"}, ["clu"] = {"Caluyanun"}, ["clw"] = {"Chulym"}, ["cly"] = {"Eastern Highland Chatino"}, ["cma"] = {"Maa"}, ["cmc"] = {"Chamic languages"}, ["cme"] = {"Cerma"}, ["cmg"] = {"Classical Mongolian"}, ["cmi"] = {"Emberá-Chamí"}, ["cml"] = {"Campalagian"}, ["cmm"] = {"Michigamea"}, ["cmn"] = {"China Mandarin"}, ["cmo"] = {"Central Mnong"}, ["cmr"] = {"Mro-Khimi Chin"}, ["cms"] = {"Messapic"}, ["cmt"] = {"Camtho"}, ["cna"] = {"Changthang"}, ["cnb"] = {"Chinbon Chin"}, ["cnc"] = {"Côông"}, ["cng"] = {"Northern Qiang"}, ["cnh"] = {"Hakha Chin", "Haka Chin"}, ["cni"] = {"Asháninka"}, ["cnk"] = {"Khumi Chin"}, ["cnl"] = {"Lalana Chinantec"}, ["cno"] = {"Con"}, ["cnp"] = {"Northern Ping Chinese", "Northern Pinghua"}, ["cnq"] = {"Chung"}, ["cnr"] = {"Montenegrin"}, ["cns"] = {"Central Asmat"}, ["cnt"] = {"Tepetotutla Chinantec"}, ["cnu"] = {"Chenoua"}, ["cnw"] = {"Ngawn Chin"}, ["cnx"] = {"Middle Cornish"}, ["coa"] = {"Melayu Pulau Cocos"}, ["cob"] = {"Chicomuceltec"}, ["coc"] = {"Cocopa"}, ["cod"] = {"Cocama-Cocamilla"}, ["coe"] = {"Koreguaje"}, ["cof"] = {"Colorado"}, ["cog"] = {"Chong"}, ["coh"] = {"Chonyi-Dzihana-Kauma", "Chichonyi-Chidzihana-Chikauma"}, ["coj"] = {"Cochimi"}, ["cok"] = {"Santa Teresa Cora"}, ["col"] = {"Columbia-Wenatchi"}, ["com"] = {"Comanche"}, ["con"] = {"Cofán"}, ["coo"] = {"Comox"}, ["cop"] = {"Coptic"}, ["coq"] = {"Coquille"}, ["cot"] = {"Caquinte"}, ["cou"] = {"Wamey"}, ["cov"] = {"Cao Miao"}, ["cow"] = {"Cowlitz"}, ["cox"] = {"Nanti"}, ["coz"] = {"Chochotec"}, ["cpa"] = {"Palantla Chinantec"}, ["cpb"] = {"Ucayali-Yurúa Ashéninka"}, ["cpc"] = {"Ajyíninka Apurucayali"}, ["cpe"] = {"English-based creoles and pidgins"}, ["cpf"] = {"French-based creoles and pidgins"}, ["cpg"] = {"Cappadocian Greek"}, ["cpi"] = {"Chinese Pidgin English"}, ["cpn"] = {"Cherepon"}, ["cpo"] = {"Kpeego"}, ["cpp"] = {"Portuguese-based creoles and pidgins"}, ["cps"] = {"Capiznon"}, ["cpu"] = {"Pichis Ashéninka"}, ["cpx"] = {"Pu-Xian Chinese"}, ["cpy"] = {"South Ucayali Ashéninka"}, ["cqd"] = {"Chuanqiandian Cluster Miao"}, ["cra"] = {"Chara"}, ["crb"] = {"Island Carib"}, ["crc"] = {"Lonwolwol"}, ["crd"] = {"Coeur d'Alene"}, ["crf"] = {"Caramanta"}, ["crg"] = {"Michif"}, ["crh"] = {"Crimean Tatar", "Crimean Turkish"}, ["cri"] = {"Sãotomense"}, ["crj"] = {"Southern East Cree"}, ["crk"] = {"Plains Cree"}, ["crl"] = {"Northern East Cree"}, ["crm"] = {"Moose Cree"}, ["crn"] = {"El Nayar Cora"}, ["cro"] = {"Crow"}, ["crp"] = {"Creoles and pidgins"}, ["crq"] = {"Iyo'wujwa Chorote"}, ["crr"] = {"Carolina Algonquian"}, ["crs"] = {"Seselwa Creole French"}, ["crt"] = {"Iyojwa'ja Chorote"}, ["crv"] = {"Chaura"}, ["crw"] = {"Chrau"}, ["crx"] = {"Carrier"}, ["cry"] = {"Cori"}, ["crz"] = {"Cruzeño"}, ["csa"] = {"Chiltepec Chinantec"}, ["csb"] = {"Kashubian"}, ["csc"] = {"Catalan Sign Language", "Lengua de señas catalana", "Llengua de Signes Catalana"}, ["csd"] = {"Chiangmai Sign Language"}, ["cse"] = {"Czech Sign Language"}, ["csf"] = {"Cuba Sign Language"}, ["csg"] = {"Chilean Sign Language"}, ["csh"] = {"Asho Chin"}, ["csi"] = {"Coast Miwok"}, ["csj"] = {"Songlai Chin"}, ["csk"] = {"Jola-Kasa"}, ["csl"] = {"Chinese Sign Language"}, ["csm"] = {"Central Sierra Miwok"}, ["csn"] = {"Colombian Sign Language"}, ["cso"] = {"Sochiapam Chinantec", "Sochiapan Chinantec"}, ["csp"] = {"Southern Ping Chinese", "Southern Pinghua"}, ["csq"] = {"Croatia Sign Language"}, ["csr"] = {"Costa Rican Sign Language"}, ["css"] = {"Southern Ohlone"}, ["cst"] = {"Northern Ohlone"}, ["csu"] = {"Central Sudanic languages"}, ["csv"] = {"Sumtu Chin"}, ["csw"] = {"Swampy Cree"}, ["csx"] = {"Cambodian Sign Language"}, ["csy"] = {"Siyin Chin"}, ["csz"] = {"Coos"}, ["cta"] = {"Tataltepec Chatino"}, ["ctc"] = {"Chetco"}, ["ctd"] = {"Tedim Chin"}, ["cte"] = {"Tepinapa Chinantec"}, ["ctg"] = {"Chittagonian"}, ["cth"] = {"Thaiphum Chin"}, ["ctl"] = {"Tlacoatzintepec Chinantec"}, ["ctm"] = {"Chitimacha"}, ["ctn"] = {"Chhintange"}, ["cto"] = {"Emberá-Catío"}, ["ctp"] = {"Western Highland Chatino"}, ["cts"] = {"Northern Catanduanes Bikol"}, ["ctt"] = {"Wayanad Chetti"}, ["ctu"] = {"Chol"}, ["cty"] = {"Moundadan Chetty"}, ["ctz"] = {"Zacatepec Chatino"}, ["cua"] = {"Cua"}, ["cub"] = {"Cubeo"}, ["cuc"] = {"Usila Chinantec"}, ["cuh"] = {"Chuka", "Gichuka"}, ["cui"] = {"Cuiba"}, ["cuj"] = {"Mashco Piro"}, ["cuk"] = {"San Blas Kuna"}, ["cul"] = {"Culina", "Kulina"}, ["cuo"] = {"Cumanagoto"}, ["cup"] = {"Cupeño"}, ["cuq"] = {"Cun"}, ["cur"] = {"Chhulung"}, ["cus"] = {"Cushitic languages"}, ["cut"] = {"Teutila Cuicatec"}, ["cuu"] = {"Tai Ya"}, ["cuv"] = {"Cuvok"}, ["cuw"] = {"Chukwa"}, ["cux"] = {"Tepeuxila Cuicatec"}, ["cuy"] = {"Cuitlatec"}, ["cvg"] = {"Chug"}, ["cvn"] = {"Valle Nacional Chinantec"}, ["cwa"] = {"Kabwa"}, ["cwb"] = {"Maindo"}, ["cwd"] = {"Woods Cree"}, ["cwe"] = {"Kwere"}, ["cwg"] = {"Chewong", "Cheq Wong"}, ["cwt"] = {"Kuwaataay"}, ["cxh"] = {"Cha'ari"}, ["cya"] = {"Nopala Chatino"}, ["cyb"] = {"Cayubaba"}, ["cyo"] = {"Cuyonon"}, ["czh"] = {"Huizhou Chinese"}, ["czk"] = {"Knaanic"}, ["czn"] = {"Zenzontepec Chatino"}, ["czo"] = {"Min Zhong Chinese"}, ["czt"] = {"Zotung Chin"}, ["daa"] = {"Dangaléat"}, ["dac"] = {"Dambi"}, ["dad"] = {"Marik"}, ["dae"] = {"Duupa"}, ["dag"] = {"Dagbani"}, ["dah"] = {"Gwahatike"}, ["dai"] = {"Day"}, ["daj"] = {"Dar Fur Daju"}, ["dak"] = {"Dakota"}, ["dal"] = {"Dahalo"}, ["dam"] = {"Damakawa"}, ["dao"] = {"Daai Chin"}, ["daq"] = {"Dandami Maria"}, ["dar"] = {"Dargwa"}, ["das"] = {"Daho-Doo"}, ["dau"] = {"Dar Sila Daju"}, ["dav"] = {"Taita", "Dawida"}, ["daw"] = {"Davawenyo"}, ["dax"] = {"Dayi"}, ["day"] = {"Land Dayak languages"}, ["daz"] = {"Dao"}, ["dba"] = {"Bangime"}, ["dbb"] = {"Deno"}, ["dbd"] = {"Dadiya"}, ["dbe"] = {"Dabe"}, ["dbf"] = {"Edopi"}, ["dbg"] = {"Dogul Dom Dogon"}, ["dbi"] = {"Doka"}, ["dbj"] = {"Ida'an"}, ["dbl"] = {"Dyirbal"}, ["dbm"] = {"Duguri"}, ["dbn"] = {"Duriankere"}, ["dbo"] = {"Dulbu"}, ["dbp"] = {"Duwai"}, ["dbq"] = {"Daba"}, ["dbr"] = {"Dabarre"}, ["dbt"] = {"Ben Tey Dogon"}, ["dbu"] = {"Bondum Dom Dogon"}, ["dbv"] = {"Dungu"}, ["dbw"] = {"Bankan Tey Dogon"}, ["dby"] = {"Dibiyaso"}, ["dcc"] = {"Deccan"}, ["dcr"] = {"Negerhollands"}, ["dda"] = {"Dadi Dadi"}, ["ddd"] = {"Dongotono"}, ["dde"] = {"Doondo"}, ["ddg"] = {"Fataluku"}, ["ddi"] = {"West Goodenough"}, ["ddj"] = {"Jaru"}, ["ddn"] = {"Dendi (Benin)"}, ["ddo"] = {"Dido"}, ["ddr"] = {"Dhudhuroa"}, ["dds"] = {"Donno So Dogon"}, ["ddw"] = {"Dawera-Daweloor"}, ["dec"] = {"Dagik"}, ["ded"] = {"Dedua"}, ["dee"] = {"Dewoin"}, ["def"] = {"Dezfuli"}, ["deg"] = {"Degema"}, ["deh"] = {"Dehwari"}, ["dei"] = {"Demisa"}, ["dek"] = {"Dek"}, ["del"] = {"Delaware"}, ["dem"] = {"Dem"}, ["den"] = {"Slave (Athapascan)"}, ["dep"] = {"Pidgin Delaware"}, ["deq"] = {"Dendi (Central African Republic)"}, ["der"] = {"Deori"}, ["des"] = {"Desano"}, ["dev"] = {"Domung"}, ["dez"] = {"Dengese"}, ["dga"] = {"Southern Dagaare"}, ["dgb"] = {"Bunoge Dogon"}, ["dgc"] = {"Casiguran Dumagat Agta"}, ["dgd"] = {"Dagaari Dioula"}, ["dge"] = {"Degenan"}, ["dgg"] = {"Doga"}, ["dgh"] = {"Dghwede"}, ["dgi"] = {"Northern Dagara"}, ["dgk"] = {"Dagba"}, ["dgl"] = {"Andaandi", "Dongolawi"}, ["dgn"] = {"Dagoman"}, ["dgo"] = {"Dogri (individual language)"}, ["dgr"] = {"Tlicho", "Dogrib", "Tłı̨chǫ"}, ["dgs"] = {"Dogoso"}, ["dgt"] = {"Ndra'ngith"}, ["dgw"] = {"Daungwurrung"}, ["dgx"] = {"Doghoro"}, ["dgz"] = {"Daga"}, ["dhd"] = {"Dhundari"}, ["dhg"] = {"Dhangu-Djangu", "Dhangu", "Djangu"}, ["dhi"] = {"Dhimal"}, ["dhl"] = {"Dhalandji"}, ["dhm"] = {"Zemba"}, ["dhn"] = {"Dhanki"}, ["dho"] = {"Dhodia"}, ["dhr"] = {"Dhargari"}, ["dhs"] = {"Dhaiso"}, ["dhu"] = {"Dhurga"}, ["dhv"] = {"Dehu", "Drehu"}, ["dhw"] = {"Dhanwar (Nepal)"}, ["dhx"] = {"Dhungaloo"}, ["dia"] = {"Dia"}, ["dib"] = {"South Central Dinka"}, ["dic"] = {"Lakota Dida"}, ["did"] = {"Didinga"}, ["dif"] = {"Dieri", "Diyari"}, ["dig"] = {"Digo", "Chidigo"}, ["dih"] = {"Kumiai"}, ["dii"] = {"Dimbong"}, ["dij"] = {"Dai"}, ["dik"] = {"Southwestern Dinka"}, ["dil"] = {"Dilling"}, ["dim"] = {"Dime"}, ["din"] = {"Dinka"}, ["dio"] = {"Dibo"}, ["dip"] = {"Northeastern Dinka"}, ["diq"] = {"Dimli (individual language)"}, ["dir"] = {"Dirim"}, ["dis"] = {"Dimasa"}, ["diu"] = {"Diriku"}, ["diw"] = {"Northwestern Dinka"}, ["dix"] = {"Dixon Reef"}, ["diy"] = {"Diuwe"}, ["diz"] = {"Ding"}, ["dja"] = {"Djadjawurrung"}, ["djb"] = {"Djinba"}, ["djc"] = {"Dar Daju Daju"}, ["djd"] = {"Djamindjung", "Ngaliwurru"}, ["dje"] = {"Zarma"}, ["djf"] = {"Djangun"}, ["dji"] = {"Djinang"}, ["djj"] = {"Djeebbana"}, ["djk"] = {"Eastern Maroon Creole", "Businenge Tongo", "Nenge"}, ["djm"] = {"Jamsay Dogon"}, ["djn"] = {"Jawoyn", "Djauan"}, ["djo"] = {"Jangkang"}, ["djr"] = {"Djambarrpuyngu"}, ["dju"] = {"Kapriman"}, ["djw"] = {"Djawi"}, ["dka"] = {"Dakpakha"}, ["dkg"] = {"Kadung"}, ["dkk"] = {"Dakka"}, ["dkr"] = {"Kuijau"}, ["dks"] = {"Southeastern Dinka"}, ["dkx"] = {"Mazagway"}, ["dlg"] = {"Dolgan"}, ["dlk"] = {"Dahalik"}, ["dlm"] = {"Dalmatian"}, ["dln"] = {"Darlong"}, ["dma"] = {"Duma"}, ["dmb"] = {"Mombo Dogon"}, ["dmc"] = {"Gavak"}, ["dmd"] = {"Madhi Madhi"}, ["dme"] = {"Dugwor"}, ["dmf"] = {"Medefaidrin"}, ["dmg"] = {"Upper Kinabatangan"}, ["dmk"] = {"Domaaki"}, ["dml"] = {"Dameli"}, ["dmm"] = {"Dama"}, ["dmn"] = {"Mande languages"}, ["dmo"] = {"Kemedzung"}, ["dmr"] = {"East Damar"}, ["dms"] = {"Dampelas"}, ["dmu"] = {"Dubu", "Tebi"}, ["dmv"] = {"Dumpas"}, ["dmw"] = {"Mudburra"}, ["dmx"] = {"Dema"}, ["dmy"] = {"Demta", "Sowari"}, ["dna"] = {"Upper Grand Valley Dani"}, ["dnd"] = {"Daonda"}, ["dne"] = {"Ndendeule"}, ["dng"] = {"Dungan"}, ["dni"] = {"Lower Grand Valley Dani"}, ["dnj"] = {"Dan"}, ["dnk"] = {"Dengka"}, ["dnn"] = {"Dzùùngoo"}, ["dno"] = {"Ndrulo", "Northern Lendu"}, ["dnr"] = {"Danaru"}, ["dnt"] = {"Mid Grand Valley Dani"}, ["dnu"] = {"Danau"}, ["dnv"] = {"Danu"}, ["dnw"] = {"Western Dani"}, ["dny"] = {"Dení"}, ["doa"] = {"Dom"}, ["dob"] = {"Dobu"}, ["doc"] = {"Northern Dong"}, ["doe"] = {"Doe"}, ["dof"] = {"Domu"}, ["doh"] = {"Dong"}, ["doi"] = {"Dogri (macrolanguage)"}, ["dok"] = {"Dondo"}, ["dol"] = {"Doso"}, ["don"] = {"Toura (Papua New Guinea)"}, ["doo"] = {"Dongo"}, ["dop"] = {"Lukpa"}, ["doq"] = {"Dominican Sign Language"}, ["dor"] = {"Dori'o"}, ["dos"] = {"Dogosé"}, ["dot"] = {"Dass"}, ["dov"] = {"Dombe"}, ["dow"] = {"Doyayo"}, ["dox"] = {"Bussa"}, ["doy"] = {"Dompo"}, ["doz"] = {"Dorze"}, ["dpp"] = {"Papar"}, ["dra"] = {"Dravidian languages"}, ["drb"] = {"Dair"}, ["drc"] = {"Minderico"}, ["drd"] = {"Darmiya"}, ["dre"] = {"Dolpo"}, ["drg"] = {"Rungus"}, ["dri"] = {"C'Lela"}, ["drl"] = {"Paakantyi"}, ["drn"] = {"West Damar"}, ["dro"] = {"Melanau Daro-Matu"}, ["drq"] = {"Dura"}, ["drs"] = {"Gedeo"}, ["drt"] = {"Drents"}, ["dru"] = {"Rukai"}, ["dry"] = {"Darai"}, ["dsb"] = {"Lower Sorbian"}, ["dse"] = {"Dutch Sign Language"}, ["dsh"] = {"Daasanach"}, ["dsi"] = {"Disa"}, ["dsk"] = {"Dokshi"}, ["dsl"] = {"Danish Sign Language"}, ["dsn"] = {"Dusner"}, ["dso"] = {"Desiya"}, ["dsq"] = {"Tadaksahak"}, ["dsz"] = {"Mardin Sign Language"}, ["dta"] = {"Daur"}, ["dtb"] = {"Labuk-Kinabatangan Kadazan"}, ["dtd"] = {"Ditidaht"}, ["dth"] = {"Adithinngithigh"}, ["dti"] = {"Ana Tinga Dogon"}, ["dtk"] = {"Tene Kan Dogon"}, ["dtm"] = {"Tomo Kan Dogon"}, ["dtn"] = {"Daatsʼíin"}, ["dto"] = {"Tommo So Dogon"}, ["dtp"] = {"Kadazan Dusun", "Central Dusun"}, ["dtr"] = {"Lotud"}, ["dts"] = {"Toro So Dogon"}, ["dtt"] = {"Toro Tegu Dogon"}, ["dtu"] = {"Tebul Ure Dogon"}, ["dty"] = {"Dotyali"}, ["dua"] = {"Duala"}, ["dub"] = {"Dubli"}, ["duc"] = {"Duna"}, ["due"] = {"Umiray Dumaget Agta"}, ["duf"] = {"Dumbea", "Drubea"}, ["dug"] = {"Duruma", "Chiduruma"}, ["duh"] = {"Dungra Bhil"}, ["dui"] = {"Dumun"}, ["duk"] = {"Uyajitaya"}, ["dul"] = {"Alabat Island Agta"}, ["dum"] = {"Middle Dutch (ca. 1050-1350)"}, ["dun"] = {"Dusun Deyah"}, ["duo"] = {"Dupaninan Agta"}, ["dup"] = {"Duano"}, ["duq"] = {"Dusun Malang"}, ["dur"] = {"Dii"}, ["dus"] = {"Dumi"}, ["duu"] = {"Drung"}, ["duv"] = {"Duvle"}, ["duw"] = {"Dusun Witu"}, ["dux"] = {"Duungooma"}, ["duy"] = {"Dicamay Agta"}, ["duz"] = {"Duli-Gey"}, ["dva"] = {"Duau"}, ["dwa"] = {"Diri"}, ["dwk"] = {"Dawik Kui"}, ["dwr"] = {"Dawro"}, ["dws"] = {"Dutton World Speedwords"}, ["dwu"] = {"Dhuwal"}, ["dww"] = {"Dawawa"}, ["dwy"] = {"Dhuwaya"}, ["dwz"] = {"Dewas Rai"}, ["dya"] = {"Dyan"}, ["dyb"] = {"Dyaberdyaber"}, ["dyd"] = {"Dyugun"}, ["dyg"] = {"Villa Viciosa Agta"}, ["dyi"] = {"Djimini Senoufo"}, ["dym"] = {"Yanda Dom Dogon"}, ["dyn"] = {"Dyangadi", "Dhanggatti"}, ["dyo"] = {"Jola-Fonyi"}, ["dyr"] = {"Dyarim"}, ["dyu"] = {"Dyula"}, ["dyy"] = {"Djabugay", "Dyaabugay"}, ["dza"] = {"Tunzu"}, ["dzd"] = {"Daza"}, ["dze"] = {"Djiwarli"}, ["dzg"] = {"Dazaga"}, ["dzl"] = {"Dzalakha"}, ["dzn"] = {"Dzando"}, ["eaa"] = {"Karenggapa"}, ["ebc"] = {"Beginci"}, ["ebg"] = {"Ebughu"}, ["ebk"] = {"Eastern Bontok"}, ["ebo"] = {"Teke-Ebo"}, ["ebr"] = {"Ebrié"}, ["ebu"] = {"Embu", "Kiembu"}, ["ecr"] = {"Eteocretan"}, ["ecs"] = {"Ecuadorian Sign Language"}, ["ecy"] = {"Eteocypriot"}, ["eee"] = {"E"}, ["efa"] = {"Efai"}, ["efe"] = {"Efe"}, ["efi"] = {"Efik"}, ["ega"] = {"Ega"}, ["egl"] = {"Emilian"}, ["egm"] = {"Benamanga"}, ["ego"] = {"Eggon"}, ["egx"] = {"Egyptian languages"}, ["egy"] = {"Ejip (Kelia)"}, ["ehs"] = {"Miyakubo Sign Language"}, ["ehu"] = {"Ehueun"}, ["eip"] = {"Eipomek"}, ["eit"] = {"Eitiep"}, ["eiv"] = {"Askopan"}, ["eja"] = {"Ejamat"}, ["eka"] = {"Ekajuk"}, ["eke"] = {"Ekit"}, ["ekg"] = {"Ekari"}, ["eki"] = {"Eki"}, ["ekk"] = {"Standard Estonian"}, ["ekl"] = {"Kol (Bangladesh)", "Kol"}, ["ekm"] = {"Elip"}, ["eko"] = {"Koti"}, ["ekp"] = {"Ekpeye"}, ["ekr"] = {"Yace"}, ["eky"] = {"Eastern Kayah"}, ["ele"] = {"Elepi"}, ["elh"] = {"El Hugeirat"}, ["eli"] = {"Nding"}, ["elk"] = {"Elkei"}, ["elm"] = {"Eleme"}, ["elo"] = {"El Molo"}, ["elu"] = {"Elu"}, ["elx"] = {"Elamite"}, ["ema"] = {"Emai-Iuleha-Ora"}, ["emb"] = {"Embaloh"}, ["eme"] = {"Emerillon"}, ["emg"] = {"Eastern Meohang"}, ["emi"] = {"Mussau-Emira"}, ["emk"] = {"Eastern Maninkakan"}, ["emm"] = {"Mamulique"}, ["emn"] = {"Eman"}, ["emp"] = {"Northern Emberá"}, ["emq"] = {"Eastern Minyag"}, ["ems"] = {"Pacific Gulf Yupik"}, ["emu"] = {"Eastern Muria"}, ["emw"] = {"Emplawas"}, ["emx"] = {"Erromintxela"}, ["emy"] = {"Epigraphic Mayan"}, ["emz"] = {"Mbessa"}, ["ena"] = {"Apali"}, ["enb"] = {"Markweeta"}, ["enc"] = {"En"}, ["end"] = {"Ende"}, ["enf"] = {"Forest Enets"}, ["enh"] = {"Tundra Enets"}, ["enl"] = {"Enlhet"}, ["enm"] = {"Middle English (1100-1500)"}, ["enn"] = {"Engenni"}, ["eno"] = {"Enggano"}, ["enq"] = {"Enga"}, ["enr"] = {"Emumu", "Emem"}, ["enu"] = {"Enu"}, ["env"] = {"Enwan (Edo State)"}, ["enw"] = {"Enwan (Akwa Ibom State)"}, ["enx"] = {"Enxet"}, ["eot"] = {"Beti (Côte d'Ivoire)"}, ["epi"] = {"Epie"}, ["era"] = {"Eravallan"}, ["erg"] = {"Sie"}, ["erh"] = {"Eruwa"}, ["eri"] = {"Ogea"}, ["erk"] = {"South Efate"}, ["ero"] = {"Horpa"}, ["err"] = {"Erre"}, ["ers"] = {"Ersu"}, ["ert"] = {"Eritai"}, ["erw"] = {"Erokwanas"}, ["ese"] = {"Ese Ejja"}, ["esg"] = {"Aheri Gondi"}, ["esh"] = {"Eshtehardi"}, ["esi"] = {"North Alaskan Inupiatun"}, ["esk"] = {"Northwest Alaska Inupiatun"}, ["esl"] = {"Egypt Sign Language"}, ["esm"] = {"Esuma"}, ["esn"] = {"Salvadoran Sign Language"}, ["eso"] = {"Estonian Sign Language"}, ["esq"] = {"Esselen"}, ["ess"] = {"Central Siberian Yupik"}, ["esu"] = {"Central Yupik"}, ["esx"] = {"Eskimo-Aleut languages"}, ["esy"] = {"Eskayan"}, ["etb"] = {"Etebi"}, ["etc"] = {"Etchemin"}, ["eth"] = {"Ethiopian Sign Language"}, ["etn"] = {"Eton (Vanuatu)"}, ["eto"] = {"Eton (Cameroon)"}, ["etr"] = {"Edolo"}, ["ets"] = {"Yekhee"}, ["ett"] = {"Etruscan"}, ["etu"] = {"Ejagham"}, ["etx"] = {"Eten"}, ["etz"] = {"Semimi"}, ["eud"] = {"Eudeve"}, ["euq"] = {"Basque (family)"}, ["eve"] = {"Even"}, ["evh"] = {"Uvbie"}, ["evn"] = {"Evenki"}, ["ewo"] = {"Ewondo"}, ["ext"] = {"Extremaduran"}, ["eya"] = {"Eyak"}, ["eyo"] = {"Keiyo"}, ["eza"] = {"Ezaa"}, ["eze"] = {"Uzekwe"}, ["faa"] = {"Fasu"}, ["fab"] = {"Fa d'Ambu"}, ["fad"] = {"Wagi"}, ["faf"] = {"Fagani"}, ["fag"] = {"Finongan"}, ["fah"] = {"Baissa Fali"}, ["fai"] = {"Faiwol"}, ["faj"] = {"Faita"}, ["fak"] = {"Fang (Cameroon)"}, ["fal"] = {"South Fali"}, ["fam"] = {"Fam"}, ["fan"] = {"Fang (Equatorial Guinea)"}, ["fap"] = {"Paloor"}, ["far"] = {"Fataleka"}, ["fat"] = {"Fanti"}, ["fau"] = {"Fayu"}, ["fax"] = {"Fala"}, ["fay"] = {"Southwestern Fars"}, ["faz"] = {"Northwestern Fars"}, ["fbl"] = {"West Albay Bikol"}, ["fcs"] = {"Quebec Sign Language"}, ["fer"] = {"Feroge"}, ["ffi"] = {"Foia Foia"}, ["ffm"] = {"Maasina Fulfulde"}, ["fgr"] = {"Fongoro"}, ["fia"] = {"Nobiin"}, ["fie"] = {"Fyer"}, ["fif"] = {"Faifi"}, ["fil"] = {"Filipino", "Pilipino"}, ["fip"] = {"Fipa"}, ["fir"] = {"Firan"}, ["fit"] = {"Tornedalen Finnish", "Meänkieli"}, ["fiu"] = {"Finno-Ugrian languages"}, ["fiw"] = {"Fiwaga"}, ["fkk"] = {"Kirya-Konzəl"}, ["fkv"] = {"Kven Finnish"}, ["fla"] = {"Kalispel-Pend d'Oreille"}, ["flh"] = {"Foau"}, ["fli"] = {"Fali"}, ["fll"] = {"North Fali"}, ["fln"] = {"Flinders Island"}, ["flr"] = {"Fuliiru"}, ["fly"] = {"Flaaitaal", "Tsotsitaal"}, ["fmp"] = {"Fe'fe'"}, ["fmu"] = {"Far Western Muria"}, ["fnb"] = {"Fanbak"}, ["fng"] = {"Fanagalo"}, ["fni"] = {"Fania"}, ["fod"] = {"Foodo"}, ["foi"] = {"Foi"}, ["fom"] = {"Foma"}, ["fon"] = {"Fon"}, ["for"] = {"Fore"}, ["fos"] = {"Siraya"}, ["fox"] = {"Formosan languages"}, ["fpe"] = {"Fernando Po Creole English"}, ["fqs"] = {"Fas"}, ["frc"] = {"Cajun French"}, ["frd"] = {"Fordata"}, ["frk"] = {"Frankish"}, ["frm"] = {"Middle French (ca. 1400-1600)"}, ["fro"] = {"Old French (842-ca. 1400)"}, ["frp"] = {"Arpitan", "Francoprovençal"}, ["frq"] = {"Forak"}, ["frr"] = {"Northern Frisian"}, ["frs"] = {"Eastern Frisian"}, ["frt"] = {"Fortsenal"}, ["fse"] = {"Finnish Sign Language"}, ["fsl"] = {"French Sign Language"}, ["fss"] = {"Finland-Swedish Sign Language", "finlandssvenskt teckenspråk", "suomenruotsalainen viittomakieli"}, ["fub"] = {"Adamawa Fulfulde"}, ["fuc"] = {"Pulaar"}, ["fud"] = {"East Futuna"}, ["fue"] = {"Borgu Fulfulde"}, ["fuf"] = {"Pular"}, ["fuh"] = {"Western Niger Fulfulde"}, ["fui"] = {"Bagirmi Fulfulde"}, ["fuj"] = {"Ko"}, ["fum"] = {"Fum"}, ["fun"] = {"Fulniô"}, ["fuq"] = {"Central-Eastern Niger Fulfulde"}, ["fur"] = {"Friulian"}, ["fut"] = {"Futuna-Aniwa"}, ["fuu"] = {"Furu"}, ["fuv"] = {"Nigerian Fulfulde"}, ["fuy"] = {"Fuyug"}, ["fvr"] = {"Fur"}, ["fwa"] = {"Fwâi"}, ["fwe"] = {"Fwe"}, ["gaa"] = {"Ga"}, ["gab"] = {"Gabri"}, ["gac"] = {"Mixed Great Andamanese"}, ["gad"] = {"Gaddang"}, ["gae"] = {"Guarequena"}, ["gaf"] = {"Gende"}, ["gag"] = {"Gagauz"}, ["gah"] = {"Alekano"}, ["gai"] = {"Borei"}, ["gaj"] = {"Gadsup"}, ["gak"] = {"Gamkonora"}, ["gal"] = {"Galolen"}, ["gam"] = {"Kandawo"}, ["gan"] = {"Gan Chinese"}, ["gao"] = {"Gants"}, ["gap"] = {"Gal"}, ["gaq"] = {"Gata'"}, ["gar"] = {"Galeya"}, ["gas"] = {"Adiwasi Garasia"}, ["gat"] = {"Kenati"}, ["gau"] = {"Mudhili Gadaba"}, ["gaw"] = {"Nobonob"}, ["gax"] = {"Borana-Arsi-Guji Oromo"}, ["gay"] = {"Gayo"}, ["gaz"] = {"West Central Oromo"}, ["gba"] = {"Gbaya (Central African Republic)"}, ["gbb"] = {"Kaytetye"}, ["gbd"] = {"Karajarri"}, ["gbe"] = {"Niksek"}, ["gbf"] = {"Gaikundi"}, ["gbg"] = {"Gbanziri"}, ["gbh"] = {"Defi Gbe"}, ["gbi"] = {"Galela"}, ["gbj"] = {"Bodo Gadaba"}, ["gbk"] = {"Gaddi"}, ["gbl"] = {"Gamit"}, ["gbm"] = {"Garhwali"}, ["gbn"] = {"Mo'da"}, ["gbo"] = {"Northern Grebo"}, ["gbp"] = {"Gbaya-Bossangoa"}, ["gbq"] = {"Gbaya-Bozoum"}, ["gbr"] = {"Gbagyi"}, ["gbs"] = {"Gbesi Gbe"}, ["gbu"] = {"Gagadu"}, ["gbv"] = {"Gbanu"}, ["gbw"] = {"Gabi-Gabi"}, ["gbx"] = {"Eastern Xwla Gbe"}, ["gby"] = {"Gbari"}, ["gbz"] = {"Zoroastrian Dari"}, ["gcc"] = {"Mali"}, ["gcd"] = {"Ganggalida"}, ["gce"] = {"Galice"}, ["gcf"] = {"Guadeloupean Creole French"}, ["gcl"] = {"Grenadian Creole English"}, ["gcn"] = {"Gaina"}, ["gcr"] = {"Guianese Creole French"}, ["gct"] = {"Colonia Tovar German"}, ["gda"] = {"Gade Lohar"}, ["gdb"] = {"Pottangi Ollar Gadaba"}, ["gdc"] = {"Gugu Badhun"}, ["gdd"] = {"Gedaged"}, ["gde"] = {"Gude"}, ["gdf"] = {"Guduf-Gava"}, ["gdg"] = {"Ga'dang"}, ["gdh"] = {"Gadjerawang", "Gajirrabeng"}, ["gdi"] = {"Gundi"}, ["gdj"] = {"Gurdjar"}, ["gdk"] = {"Gadang"}, ["gdl"] = {"Dirasha"}, ["gdm"] = {"Laal"}, ["gdn"] = {"Umanakaina"}, ["gdo"] = {"Ghodoberi"}, ["gdq"] = {"Mehri"}, ["gdr"] = {"Wipi"}, ["gds"] = {"Ghandruk Sign Language"}, ["gdt"] = {"Kungardutyi"}, ["gdu"] = {"Gudu"}, ["gdx"] = {"Godwari"}, ["gea"] = {"Geruma"}, ["geb"] = {"Kire"}, ["gec"] = {"Gboloo Grebo"}, ["ged"] = {"Gade"}, ["gef"] = {"Gerai"}, ["geg"] = {"Gengle"}, ["geh"] = {"Hutterite German", "Hutterisch"}, ["gei"] = {"Gebe"}, ["gej"] = {"Gen"}, ["gek"] = {"Ywom"}, ["gel"] = {"ut-Ma'in"}, ["gem"] = {"Germanic languages"}, ["geq"] = {"Geme"}, ["ges"] = {"Geser-Gorom"}, ["gev"] = {"Eviya"}, ["gew"] = {"Gera"}, ["gex"] = {"Garre"}, ["gey"] = {"Enya"}, ["gez"] = {"Geez"}, ["gfk"] = {"Patpatar"}, ["gft"] = {"Gafat"}, ["gga"] = {"Gao"}, ["ggb"] = {"Gbii"}, ["ggd"] = {"Gugadj"}, ["gge"] = {"Gurr-goni"}, ["ggg"] = {"Gurgula"}, ["ggk"] = {"Kungarakany"}, ["ggl"] = {"Ganglau"}, ["ggt"] = {"Gitua"}, ["ggu"] = {"Gagu", "Gban"}, ["ggw"] = {"Gogodala"}, ["gha"] = {"Ghadamès"}, ["ghc"] = {"Hiberno-Scottish Gaelic"}, ["ghe"] = {"Southern Ghale"}, ["ghh"] = {"Northern Ghale"}, ["ghk"] = {"Geko Karen"}, ["ghl"] = {"Ghulfan"}, ["ghn"] = {"Ghanongga"}, ["gho"] = {"Ghomara"}, ["ghr"] = {"Ghera"}, ["ghs"] = {"Guhu-Samane"}, ["ght"] = {"Kuke", "Kutang Ghale"}, ["gia"] = {"Kija"}, ["gib"] = {"Gibanawa"}, ["gic"] = {"Gail"}, ["gid"] = {"Gidar"}, ["gie"] = {"Gaɓogbo", "Guébie"}, ["gig"] = {"Goaria"}, ["gih"] = {"Githabul"}, ["gii"] = {"Girirra"}, ["gil"] = {"Gilbertese"}, ["gim"] = {"Gimi (Eastern Highlands)"}, ["gin"] = {"Hinukh"}, ["gip"] = {"Gimi (West New Britain)"}, ["giq"] = {"Green Gelao"}, ["gir"] = {"Red Gelao"}, ["gis"] = {"North Giziga"}, ["git"] = {"Gitxsan"}, ["giu"] = {"Mulao"}, ["giw"] = {"White Gelao"}, ["gix"] = {"Gilima"}, ["giy"] = {"Giyug"}, ["giz"] = {"South Giziga"}, ["gjk"] = {"Kachi Koli"}, ["gjm"] = {"Gunditjmara"}, ["gjn"] = {"Gonja"}, ["gjr"] = {"Gurindji Kriol"}, ["gju"] = {"Gujari"}, ["gka"] = {"Guya"}, ["gkd"] = {"Magɨ (Madang Province)"}, ["gke"] = {"Ndai"}, ["gkn"] = {"Gokana"}, ["gko"] = {"Kok-Nar"}, ["gkp"] = {"Guinea Kpelle"}, ["gku"] = {"ǂUngkue"}, ["glb"] = {"Belning"}, ["glc"] = {"Bon Gula"}, ["gld"] = {"Nanai"}, ["glh"] = {"Northwest Pashai", "Northwest Pashayi"}, ["glj"] = {"Gula Iro"}, ["glk"] = {"Gilaki"}, ["gll"] = {"Garlali"}, ["glo"] = {"Galambu"}, ["glr"] = {"Glaro-Twabo"}, ["glu"] = {"Gula (Chad)"}, ["glw"] = {"Glavda"}, ["gly"] = {"Gule"}, ["gma"] = {"Gambera"}, ["gmb"] = {"Gula'alaa"}, ["gmd"] = {"Mághdì"}, ["gme"] = {"East Germanic languages"}, ["gmg"] = {"Magɨyi"}, ["gmh"] = {"Middle High German (ca. 1050-1500)"}, ["gml"] = {"Middle Low German"}, ["gmm"] = {"Gbaya-Mbodomo"}, ["gmn"] = {"Gimnime"}, ["gmq"] = {"North Germanic languages"}, ["gmr"] = {"Mirning", "Mirniny"}, ["gmu"] = {"Gumalu"}, ["gmv"] = {"Gamo"}, ["gmw"] = {"West Germanic languages"}, ["gmx"] = {"Magoma"}, ["gmy"] = {"Mycenaean Greek"}, ["gmz"] = {"Mgbolizhia"}, ["gna"] = {"Kaansa"}, ["gnb"] = {"Gangte"}, ["gnc"] = {"Guanche"}, ["gnd"] = {"Zulgo-Gemzek"}, ["gne"] = {"Ganang"}, ["gng"] = {"Ngangam"}, ["gnh"] = {"Lere"}, ["gni"] = {"Gooniyandi"}, ["gnj"] = {"Ngen"}, ["gnk"] = {"ǁGana"}, ["gnl"] = {"Gangulu"}, ["gnm"] = {"Ginuman"}, ["gnn"] = {"Gumatj"}, ["gno"] = {"Northern Gondi"}, ["gnq"] = {"Gana"}, ["gnr"] = {"Gureng Gureng"}, ["gnt"] = {"Guntai"}, ["gnu"] = {"Gnau"}, ["gnw"] = {"Western Bolivian Guaraní"}, ["gnz"] = {"Ganzi"}, ["goa"] = {"Guro"}, ["gob"] = {"Playero"}, ["goc"] = {"Gorakor"}, ["god"] = {"Godié"}, ["goe"] = {"Gongduk"}, ["gof"] = {"Gofa"}, ["gog"] = {"Gogo"}, ["goh"] = {"Old High German (ca. 750-1050)"}, ["goi"] = {"Gobasi"}, ["goj"] = {"Gowlan"}, ["gok"] = {"Gowli"}, ["gol"] = {"Gola"}, ["gom"] = {"Goan Konkani"}, ["gon"] = {"Gondi"}, ["goo"] = {"Gone Dau"}, ["gop"] = {"Yeretuar"}, ["goq"] = {"Gorap"}, ["gor"] = {"Gorontalo"}, ["gos"] = {"Gronings"}, ["got"] = {"Gothic"}, ["gou"] = {"Gavar"}, ["gov"] = {"Goo"}, ["gow"] = {"Gorowa"}, ["gox"] = {"Gobu"}, ["goy"] = {"Goundo"}, ["goz"] = {"Gozarkhani"}, ["gpa"] = {"Gupa-Abawa"}, ["gpe"] = {"Ghanaian Pidgin English"}, ["gpn"] = {"Taiap"}, ["gqa"] = {"Ga'anda"}, ["gqi"] = {"Guiqiong"}, ["gqn"] = {"Guana (Brazil)"}, ["gqr"] = {"Gor"}, ["gqu"] = {"Qau"}, ["gra"] = {"Rajput Garasia"}, ["grb"] = {"Grebo"}, ["grc"] = {"Gerika Kelia (ngagai 1453)"}, ["grd"] = {"Guruntum-Mbaaru"}, ["grg"] = {"Madi"}, ["grh"] = {"Gbiri-Niragu"}, ["gri"] = {"Ghari"}, ["grj"] = {"Southern Grebo"}, ["grk"] = {"Greek languages"}, ["grm"] = {"Kota Marudu Talantang"}, ["gro"] = {"Groma"}, ["grq"] = {"Gorovu"}, ["grr"] = {"Taznatit"}, ["grs"] = {"Gresi"}, ["grt"] = {"Garo"}, ["gru"] = {"Kistane"}, ["grv"] = {"Central Grebo"}, ["grw"] = {"Gweda"}, ["grx"] = {"Guriaso"}, ["gry"] = {"Barclayville Grebo"}, ["grz"] = {"Guramalum"}, ["gse"] = {"Ghanaian Sign Language"}, ["gsg"] = {"German Sign Language"}, ["gsl"] = {"Gusilay"}, ["gsm"] = {"Guatemalan Sign Language"}, ["gsn"] = {"Nema", "Gusan"}, ["gso"] = {"Southwest Gbaya"}, ["gsp"] = {"Wasembo"}, ["gss"] = {"Greek Sign Language"}, ["gsw"] = {"Swiss German", "Alemannic", "Alsatian"}, ["gta"] = {"Guató"}, ["gtu"] = {"Aghu-Tharnggala"}, ["gua"] = {"Shiki"}, ["gub"] = {"Guajajára"}, ["guc"] = {"Wayuu"}, ["gud"] = {"Yocoboué Dida"}, ["gue"] = {"Gurindji"}, ["guf"] = {"Gupapuyngu"}, ["gug"] = {"Paraguayan Guaraní"}, ["guh"] = {"Guahibo"}, ["gui"] = {"Eastern Bolivian Guaraní"}, ["guk"] = {"Gumuz"}, ["gul"] = {"Sea Island Creole English"}, ["gum"] = {"Guambiano"}, ["gun"] = {"Mbyá Guaraní"}, ["guo"] = {"Guayabero"}, ["gup"] = {"Gunwinggu"}, ["guq"] = {"Aché"}, ["gur"] = {"Farefare"}, ["gus"] = {"Guinean Sign Language"}, ["gut"] = {"Maléku Jaíka"}, ["guu"] = {"Yanomamö"}, ["guw"] = {"Gun"}, ["gux"] = {"Gourmanchéma"}, ["guz"] = {"Gusii", "Ekegusii"}, ["gva"] = {"Guana (Paraguay)"}, ["gvc"] = {"Guanano"}, ["gve"] = {"Duwet"}, ["gvf"] = {"Golin"}, ["gvj"] = {"Guajá"}, ["gvl"] = {"Gulay"}, ["gvm"] = {"Gurmana"}, ["gvn"] = {"Kuku-Yalanji"}, ["gvo"] = {"Gavião Do Jiparaná"}, ["gvp"] = {"Pará Gavião"}, ["gvr"] = {"Gurung"}, ["gvs"] = {"Gumawana"}, ["gvy"] = {"Guyani"}, ["gwa"] = {"Mbato"}, ["gwb"] = {"Gwa"}, ["gwc"] = {"Gawri", "Kalami"}, ["gwd"] = {"Gawwada"}, ["gwe"] = {"Gweno"}, ["gwf"] = {"Gowro"}, ["gwg"] = {"Moo"}, ["gwi"] = {"Gwichʼin"}, ["gwj"] = {"ǀGwi"}, ["gwm"] = {"Awngthim"}, ["gwn"] = {"Gwandara"}, ["gwr"] = {"Gwere"}, ["gwt"] = {"Gawar-Bati"}, ["gwu"] = {"Guwamu"}, ["gww"] = {"Kwini"}, ["gwx"] = {"Gua"}, ["gxx"] = {"Wè Southern"}, ["gya"] = {"Northwest Gbaya"}, ["gyb"] = {"Garus"}, ["gyd"] = {"Kayardild"}, ["gye"] = {"Gyem"}, ["gyf"] = {"Gungabula"}, ["gyg"] = {"Gbayi"}, ["gyi"] = {"Gyele"}, ["gyl"] = {"Gayil"}, ["gym"] = {"Ngäbere"}, ["gyn"] = {"Guyanese Creole English"}, ["gyo"] = {"Gyalsumdo"}, ["gyr"] = {"Guarayu"}, ["gyy"] = {"Gunya"}, ["gyz"] = {"Geji", "Gyaazi"}, ["gza"] = {"Ganza"}, ["gzi"] = {"Gazi"}, ["gzn"] = {"Gane"}, ["haa"] = {"Han"}, ["hab"] = {"Hanoi Sign Language"}, ["hac"] = {"Gurani"}, ["had"] = {"Hatam"}, ["hae"] = {"Eastern Oromo"}, ["haf"] = {"Haiphong Sign Language"}, ["hag"] = {"Hanga"}, ["hah"] = {"Hahon"}, ["hai"] = {"Haida"}, ["haj"] = {"Hajong"}, ["hak"] = {"China Hakka"}, ["hal"] = {"Halang"}, ["ham"] = {"Hewa"}, ["han"] = {"Hangaza"}, ["hao"] = {"Hakö"}, ["hap"] = {"Hupla"}, ["haq"] = {"Ha"}, ["har"] = {"Harari"}, ["has"] = {"Haisla"}, ["hav"] = {"Havu"}, ["haw"] = {"Hawaiian"}, ["hax"] = {"Southern Haida"}, ["hay"] = {"Haya"}, ["haz"] = {"Hazaragi"}, ["hba"] = {"Hamba"}, ["hbb"] = {"Huba"}, ["hbn"] = {"Heiban"}, ["hbo"] = {"Hebrew Kelia"}, ["hbu"] = {"Habu"}, ["hca"] = {"Andaman Creole Hindi"}, ["hch"] = {"Huichol"}, ["hdn"] = {"Northern Haida"}, ["hds"] = {"Honduras Sign Language"}, ["hdy"] = {"Hadiyya"}, ["hea"] = {"Northern Qiandong Miao"}, ["hed"] = {"Herdé"}, ["heg"] = {"Helong"}, ["heh"] = {"Hehe"}, ["hei"] = {"Heiltsuk"}, ["hem"] = {"Hemba"}, ["hgm"] = {"Haiǁom"}, ["hgw"] = {"Haigwai"}, ["hhi"] = {"Hoia Hoia"}, ["hhr"] = {"Kerak"}, ["hhy"] = {"Hoyahoya"}, ["hia"] = {"Lamang"}, ["hib"] = {"Hibito"}, ["hid"] = {"Hidatsa"}, ["hif"] = {"Fiji Hindi"}, ["hig"] = {"Kamwe"}, ["hih"] = {"Pamosu"}, ["hii"] = {"Hinduri"}, ["hij"] = {"Hijuk"}, ["hik"] = {"Seit-Kaitetu"}, ["hil"] = {"Hiligaynon"}, ["him"] = {"Himachali languages", "Western Pahari languages"}, ["hio"] = {"Tsoa"}, ["hir"] = {"Himarimã"}, ["hit"] = {"Hittite"}, ["hiw"] = {"Hiw"}, ["hix"] = {"Hixkaryána"}, ["hji"] = {"Haji"}, ["hka"] = {"Kahe"}, ["hke"] = {"Hunde"}, ["hkh"] = {"Khah", "Poguli"}, ["hkk"] = {"Hunjara-Kaina Ke"}, ["hkn"] = {"Mel-Khaonh"}, ["hks"] = {"Hong Kong Sign Language", "Heung Kong Sau Yue"}, ["hla"] = {"Halia"}, ["hlb"] = {"Halbi"}, ["hld"] = {"Halang Doan"}, ["hle"] = {"Hlersu"}, ["hlt"] = {"Matu Chin"}, ["hlu"] = {"Hieroglyphic Luwian"}, ["hma"] = {"Southern Mashan Hmong", "Southern Mashan Miao"}, ["hmb"] = {"Humburi Senni Songhay"}, ["hmc"] = {"Central Huishui Hmong", "Central Huishui Miao"}, ["hmd"] = {"Large Flowery Miao", "A-hmaos", "Da-Hua Miao"}, ["hme"] = {"Eastern Huishui Hmong", "Eastern Huishui Miao"}, ["hmf"] = {"Hmong Don"}, ["hmg"] = {"Southwestern Guiyang Hmong"}, ["hmh"] = {"Southwestern Huishui Hmong", "Southwestern Huishui Miao"}, ["hmi"] = {"Northern Huishui Hmong", "Northern Huishui Miao"}, ["hmj"] = {"Ge", "Gejia"}, ["hmk"] = {"Maek"}, ["hml"] = {"Luopohe Hmong", "Luopohe Miao"}, ["hmm"] = {"Central Mashan Hmong", "Central Mashan Miao"}, ["hmn"] = {"Hmong", "Mong"}, ["hmp"] = {"Northern Mashan Hmong", "Northern Mashan Miao"}, ["hmq"] = {"Eastern Qiandong Miao"}, ["hmr"] = {"Hmar"}, ["hms"] = {"Southern Qiandong Miao"}, ["hmt"] = {"Hamtai"}, ["hmu"] = {"Hamap"}, ["hmv"] = {"Hmong Dô"}, ["hmw"] = {"Western Mashan Hmong", "Western Mashan Miao"}, ["hmx"] = {"Hmong-Mien languages"}, ["hmy"] = {"Southern Guiyang Hmong", "Southern Guiyang Miao"}, ["hmz"] = {"Hmong Shua", "Sinicized Miao"}, ["hna"] = {"Mina (Cameroon)"}, ["hnd"] = {"Southern Hindko"}, ["hne"] = {"Chhattisgarhi"}, ["hng"] = {"Hungu"}, ["hnh"] = {"ǁAni"}, ["hni"] = {"Hani"}, ["hnj"] = {"Hmong Njua", "Mong Leng", "Mong Njua"}, ["hnn"] = {"Hanunoo"}, ["hno"] = {"Northern Hindko"}, ["hns"] = {"Caribbean Hindustani"}, ["hnu"] = {"Hung"}, ["hoa"] = {"Hoava"}, ["hob"] = {"Mari (Madang Province)"}, ["hoc"] = {"Ho"}, ["hod"] = {"Holma"}, ["hoe"] = {"Horom"}, ["hoh"] = {"Hobyót"}, ["hoi"] = {"Holikachuk"}, ["hoj"] = {"Hadothi", "Haroti"}, ["hok"] = {"Hokan languages"}, ["hol"] = {"Holu"}, ["hom"] = {"Homa"}, ["hoo"] = {"Holoholo"}, ["hop"] = {"Hopi"}, ["hor"] = {"Horo"}, ["hos"] = {"Ho Chi Minh City Sign Language"}, ["hot"] = {"Hote", "Malê"}, ["hov"] = {"Hovongan"}, ["how"] = {"Honi"}, ["hoy"] = {"Holiya"}, ["hoz"] = {"Hozo"}, ["hpo"] = {"Hpon"}, ["hps"] = {"Hawai'i Sign Language (HSL)", "Hawai'i Pidgin Sign Language"}, ["hra"] = {"Hrangkhol"}, ["hrc"] = {"Niwer Mil"}, ["hre"] = {"Hre"}, ["hrk"] = {"Haruku"}, ["hrm"] = {"Horned Miao"}, ["hro"] = {"Haroi"}, ["hrp"] = {"Nhirrpi"}, ["hrt"] = {"Hértevin"}, ["hru"] = {"Hruso"}, ["hrw"] = {"Warwar Feni"}, ["hrx"] = {"Hunsrik"}, ["hrz"] = {"Harzani"}, ["hsb"] = {"Upper Sorbian"}, ["hsh"] = {"Hungarian Sign Language"}, ["hsl"] = {"Hausa Sign Language"}, ["hsn"] = {"Xiang Chinese"}, ["hss"] = {"Harsusi"}, ["hti"] = {"Hoti"}, ["hto"] = {"Minica Huitoto"}, ["hts"] = {"Hadza"}, ["htu"] = {"Hitu"}, ["htx"] = {"Middle Hittite"}, ["hub"] = {"Huambisa"}, ["huc"] = {"ǂHua", "ǂʼAmkhoe"}, ["hud"] = {"Huaulu"}, ["hue"] = {"San Francisco Del Mar Huave"}, ["huf"] = {"Humene"}, ["hug"] = {"Huachipaeri"}, ["huh"] = {"Huilliche"}, ["hui"] = {"Huli"}, ["huj"] = {"Northern Guiyang Hmong", "Northern Guiyang Miao"}, ["huk"] = {"Hulung"}, ["hul"] = {"Hula"}, ["hum"] = {"Hungana"}, ["huo"] = {"Hu"}, ["hup"] = {"Hupa"}, ["huq"] = {"Tsat"}, ["hur"] = {"Halkomelem"}, ["hus"] = {"Huastec"}, ["hut"] = {"Humla"}, ["huu"] = {"Murui Huitoto"}, ["huv"] = {"San Mateo Del Mar Huave"}, ["huw"] = {"Hukumina"}, ["hux"] = {"Nüpode Huitoto"}, ["huy"] = {"Hulaulá"}, ["huz"] = {"Hunzib"}, ["hvc"] = {"Haitian Vodoun Culture Language"}, ["hve"] = {"San Dionisio Del Mar Huave"}, ["hvk"] = {"Haveke"}, ["hvn"] = {"Sabu"}, ["hvv"] = {"Santa María Del Mar Huave"}, ["hwa"] = {"Wané"}, ["hwc"] = {"Hawai'i Creole English", "Hawai'i Pidgin"}, ["hwo"] = {"Hwana"}, ["hya"] = {"Hya"}, ["hyw"] = {"Western Armenian"}, ["hyx"] = {"Armenian (family)"}, ["iai"] = {"Iaai"}, ["ian"] = {"Iatmul"}, ["iar"] = {"Purari"}, ["iba"] = {"Iban"}, ["ibb"] = {"Ibibio"}, ["ibd"] = {"Iwaidja"}, ["ibe"] = {"Akpes"}, ["ibg"] = {"Ibanag"}, ["ibh"] = {"Bih"}, ["ibl"] = {"Ibaloi"}, ["ibm"] = {"Agoi"}, ["ibn"] = {"Ibino"}, ["ibr"] = {"Ibuoro"}, ["ibu"] = {"Ibu"}, ["iby"] = {"Ibani"}, ["ica"] = {"Ede Ica"}, ["ich"] = {"Etkywan"}, ["icl"] = {"Icelandic Sign Language"}, ["icr"] = {"Islander Creole English"}, ["ida"] = {"Idakho-Isukha-Tiriki", "Luidakho-Luisukha-Lutirichi"}, ["idb"] = {"Indo-Portuguese"}, ["idc"] = {"Idon", "Ajiya"}, ["idd"] = {"Ede Idaca"}, ["ide"] = {"Idere"}, ["idi"] = {"Idi"}, ["idr"] = {"Indri"}, ["ids"] = {"Idesa"}, ["idt"] = {"Idaté"}, ["idu"] = {"Idoma"}, ["ifa"] = {"Amganad Ifugao"}, ["ifb"] = {"Batad Ifugao", "Ayangan Ifugao"}, ["ife"] = {"Ifè"}, ["iff"] = {"Ifo"}, ["ifk"] = {"Tuwali Ifugao"}, ["ifm"] = {"Teke-Fuumu"}, ["ifu"] = {"Mayoyao Ifugao"}, ["ify"] = {"Keley-I Kallahan"}, ["igb"] = {"Ebira"}, ["ige"] = {"Igede"}, ["igg"] = {"Igana"}, ["igl"] = {"Igala"}, ["igm"] = {"Kanggape"}, ["ign"] = {"Ignaciano"}, ["igo"] = {"Isebe"}, ["igs"] = {"Interglossa"}, ["igw"] = {"Igwe"}, ["ihb"] = {"Iha Based Pidgin"}, ["ihi"] = {"Ihievbe"}, ["ihp"] = {"Iha"}, ["ihw"] = {"Bidhawal"}, ["iin"] = {"Thiin"}, ["iir"] = {"Indo-Iranian languages"}, ["ijc"] = {"Izon"}, ["ije"] = {"Biseni"}, ["ijj"] = {"Ede Ije"}, ["ijn"] = {"Kalabari"}, ["ijo"] = {"Ijo languages"}, ["ijs"] = {"Southeast Ijo"}, ["ike"] = {"Eastern Canadian Inuktitut"}, ["ikh"] = {"Ikhin-Arokho"}, ["iki"] = {"Iko"}, ["ikk"] = {"Ika"}, ["ikl"] = {"Ikulu"}, ["iko"] = {"Olulumo-Ikom"}, ["ikp"] = {"Ikpeshi"}, ["ikr"] = {"Ikaranggal"}, ["iks"] = {"Inuit Sign Language"}, ["ikt"] = {"Inuinnaqtun", "Western Canadian Inuktitut"}, ["ikv"] = {"Iku-Gora-Ankwa"}, ["ikw"] = {"Ikwere"}, ["ikx"] = {"Ik"}, ["ikz"] = {"Ikizu"}, ["ila"] = {"Ile Ape"}, ["ilb"] = {"Ila"}, ["ilg"] = {"Garig-Ilgar"}, ["ili"] = {"Ili Turki"}, ["ilk"] = {"Ilongot"}, ["ilm"] = {"Iranun (Malaysia)"}, ["ilo"] = {"Iloko"}, ["ilp"] = {"Iranun (Philippines)"}, ["ils"] = {"International Sign"}, ["ilu"] = {"Ili'uun"}, ["ilv"] = {"Ilue"}, ["ima"] = {"Mala Malasar"}, ["imi"] = {"Anamgura"}, ["iml"] = {"Miluk"}, ["imn"] = {"Imonda"}, ["imo"] = {"Imbongu"}, ["imr"] = {"Imroing"}, ["ims"] = {"Marsian"}, ["imt"] = {"Imotong"}, ["imy"] = {"Milyan"}, ["inb"] = {"Inga"}, ["inc"] = {"Indic languages"}, ["ine"] = {"Indo-European languages"}, ["ing"] = {"Degexit'an"}, ["inh"] = {"Ingush"}, ["inj"] = {"Jungle Inga"}, ["inl"] = {"Indonesian Sign Language"}, ["inm"] = {"Minaean"}, ["inn"] = {"Isinai"}, ["ino"] = {"Inoke-Yate"}, ["inp"] = {"Iñapari"}, ["ins"] = {"Indian Sign Language"}, ["int"] = {"Intha"}, ["inz"] = {"Ineseño"}, ["ior"] = {"Inor"}, ["iou"] = {"Tuma-Irumu"}, ["iow"] = {"Iowa-Oto"}, ["ipi"] = {"Ipili"}, ["ipo"] = {"Ipiko"}, ["iqu"] = {"Iquito"}, ["iqw"] = {"Ikwo"}, ["ira"] = {"Iranian languages"}, ["ire"] = {"Iresim"}, ["irh"] = {"Irarutu"}, ["iri"] = {"Rigwe", "Irigwe"}, ["irk"] = {"Iraqw"}, ["irn"] = {"Irántxe"}, ["iro"] = {"Iroquoian languages"}, ["irr"] = {"Ir"}, ["iru"] = {"Irula"}, ["irx"] = {"Kamberau"}, ["iry"] = {"Iraya"}, ["isa"] = {"Isabi"}, ["isc"] = {"Isconahua"}, ["isd"] = {"Isnag"}, ["ise"] = {"Italian Sign Language"}, ["isg"] = {"Irish Sign Language"}, ["ish"] = {"Esan"}, ["isi"] = {"Nkem-Nkum"}, ["isk"] = {"Ishkashimi"}, ["ism"] = {"Masimasi"}, ["isn"] = {"Isanzu"}, ["iso"] = {"Isoko"}, ["isr"] = {"Israeli Sign Language"}, ["ist"] = {"Istriot"}, ["isu"] = {"Isu (Menchum Division)"}, ["isv"] = {"Interslavic"}, ["itb"] = {"Binongan Itneg"}, ["itc"] = {"Italic languages"}, ["itd"] = {"Southern Tidung"}, ["ite"] = {"Itene"}, ["iti"] = {"Inlaod Itneg"}, ["itk"] = {"Judeo-Italian"}, ["itl"] = {"Itelmen"}, ["itm"] = {"Itu Mbon Uzo"}, ["ito"] = {"Itonama"}, ["itr"] = {"Iteri"}, ["its"] = {"Isekiri"}, ["itt"] = {"Maeng Itneg"}, ["itv"] = {"Itawit"}, ["itw"] = {"Ito"}, ["itx"] = {"Itik"}, ["ity"] = {"Moyadan Itneg"}, ["itz"] = {"Itzá"}, ["ium"] = {"Iu Mien"}, ["ivb"] = {"Ibatan"}, ["ivv"] = {"Ivatan"}, ["iwk"] = {"I-Wak"}, ["iwm"] = {"Iwam"}, ["iwo"] = {"Iwur"}, ["iws"] = {"Sepik Iwam"}, ["ixc"] = {"Ixcatec"}, ["ixl"] = {"Ixil"}, ["iya"] = {"Iyayu"}, ["iyo"] = {"Mesaka"}, ["iyx"] = {"Yaka (Congo)"}, ["izh"] = {"Ingrian"}, ["izm"] = {"Kizamani"}, ["izr"] = {"Izere"}, ["izz"] = {"Izii"}, ["jaa"] = {"Jamamadí"}, ["jab"] = {"Hyam"}, ["jac"] = {"Popti'", "Jakalteko"}, ["jad"] = {"Jahanka"}, ["jae"] = {"Yabem"}, ["jaf"] = {"Jara"}, ["jah"] = {"Jah Hut"}, ["jaj"] = {"Zazao"}, ["jak"] = {"Jakun"}, ["jal"] = {"Yalahatan"}, ["jam"] = {"Jamaican Creole English"}, ["jan"] = {"Jandai"}, ["jao"] = {"Yanyuwa"}, ["jaq"] = {"Yaqay"}, ["jas"] = {"New Caledonian Javanese"}, ["jat"] = {"Jakati"}, ["jau"] = {"Yaur"}, ["jax"] = {"Melayu Jambi"}, ["jay"] = {"Yan-nhangu", "Nhangu"}, ["jaz"] = {"Jawe"}, ["jbe"] = {"Judeo-Berber"}, ["jbi"] = {"Badjiri"}, ["jbj"] = {"Arandai"}, ["jbk"] = {"Barikewa"}, ["jbm"] = {"Bijim"}, ["jbn"] = {"Nafusi"}, ["jbo"] = {"Lojban"}, ["jbr"] = {"Jofotek-Bromnya"}, ["jbt"] = {"Jabutí"}, ["jbu"] = {"Jukun Takum"}, ["jbw"] = {"Yawijibaya"}, ["jcs"] = {"Jamaican Country Sign Language"}, ["jct"] = {"Krymchak"}, ["jda"] = {"Jad"}, ["jdg"] = {"Jadgali"}, ["jdt"] = {"Judeo-Tat"}, ["jeb"] = {"Jebero"}, ["jee"] = {"Jerung"}, ["jeh"] = {"Jeh"}, ["jei"] = {"Yei"}, ["jek"] = {"Jeri Kuo"}, ["jel"] = {"Yelmek"}, ["jen"] = {"Dza"}, ["jer"] = {"Jere"}, ["jet"] = {"Manem"}, ["jeu"] = {"Jonkor Bourmataguil"}, ["jgb"] = {"Ngbee"}, ["jge"] = {"Judeo-Georgian"}, ["jgk"] = {"Gwak"}, ["jgo"] = {"Ngomba"}, ["jhi"] = {"Jehai"}, ["jhs"] = {"Jhankot Sign Language"}, ["jia"] = {"Jina"}, ["jib"] = {"Jibu"}, ["jic"] = {"Tol"}, ["jid"] = {"Bu (Kaduna State)"}, ["jie"] = {"Jilbe"}, ["jig"] = {"Jingulu", "Djingili"}, ["jih"] = {"sTodsde", "Shangzhai"}, ["jii"] = {"Jiiddu"}, ["jil"] = {"Jilim"}, ["jim"] = {"Jimi (Cameroon)"}, ["jio"] = {"Jiamao"}, ["jiq"] = {"Guanyinqiao", "Lavrung"}, ["jit"] = {"Jita"}, ["jiu"] = {"Youle Jinuo"}, ["jiv"] = {"Shuar"}, ["jiy"] = {"Buyuan Jinuo"}, ["jje"] = {"Jejueo"}, ["jjr"] = {"Bankal"}, ["jka"] = {"Kaera"}, ["jkm"] = {"Mobwa Karen"}, ["jko"] = {"Kubo"}, ["jkp"] = {"Paku Karen"}, ["jkr"] = {"Koro (India)"}, ["jks"] = {"Amami Koniya Sign Language"}, ["jku"] = {"Labir"}, ["jle"] = {"Ngile"}, ["jls"] = {"Jamaican Sign Language"}, ["jma"] = {"Dima"}, ["jmb"] = {"Zumbun"}, ["jmc"] = {"Machame"}, ["jmd"] = {"Yamdena"}, ["jmi"] = {"Jimi (Nigeria)"}, ["jml"] = {"Jumli"}, ["jmn"] = {"Makuri Naga"}, ["jmr"] = {"Kamara"}, ["jms"] = {"Mashi (Nigeria)"}, ["jmw"] = {"Mouwase"}, ["jmx"] = {"Western Juxtlahuaca Mixtec"}, ["jna"] = {"Jangshung"}, ["jnd"] = {"Jandavra"}, ["jng"] = {"Yangman"}, ["jni"] = {"Janji"}, ["jnj"] = {"Yemsa"}, ["jnl"] = {"Rawat"}, ["jns"] = {"Jaunsari"}, ["job"] = {"Joba"}, ["jod"] = {"Wojenaka"}, ["jog"] = {"Jogi"}, ["jor"] = {"Jorá"}, ["jos"] = {"Jordanian Sign Language"}, ["jow"] = {"Jowulu"}, ["jpa"] = {"Jewish Palestinian Aramaic"}, ["jpr"] = {"Judeo-Persian"}, ["jpx"] = {"Jipun (ruang bilik)"}, ["jqr"] = {"Jaqaru"}, ["jra"] = {"Jarai"}, ["jrb"] = {"Judeo-Arabic"}, ["jrr"] = {"Jiru"}, ["jrt"] = {"Jakattoe"}, ["jru"] = {"Japrería"}, ["jsl"] = {"Japanese Sign Language"}, ["jua"] = {"Júma"}, ["jub"] = {"Wannu"}, ["juc"] = {"Jurchen"}, ["jud"] = {"Worodougou"}, ["juh"] = {"Hõne"}, ["jui"] = {"Ngadjuri"}, ["juk"] = {"Wapan"}, ["jul"] = {"Jirel"}, ["jum"] = {"Jumjum"}, ["jun"] = {"Juang"}, ["juo"] = {"Jiba"}, ["jup"] = {"Hupdë"}, ["jur"] = {"Jurúna"}, ["jus"] = {"Jumla Sign Language"}, ["jut"] = {"Jutish"}, ["juu"] = {"Ju"}, ["juw"] = {"Wãpha"}, ["juy"] = {"Juray"}, ["jvd"] = {"Javindo"}, ["jvn"] = {"Caribbean Javanese"}, ["jwi"] = {"Jwira-Pepesa"}, ["jya"] = {"Jiarong"}, ["jye"] = {"Judeo-Yemeni Arabic"}, ["jyy"] = {"Jaya"}, ["kaa"] = {"Kara-Kalpak", "Karakalpak"}, ["kab"] = {"Kabyle"}, ["kac"] = {"Kachin", "Jingpho"}, ["kad"] = {"Adara"}, ["kae"] = {"Ketangalan"}, ["kaf"] = {"Katso"}, ["kag"] = {"Kajaman"}, ["kah"] = {"Kara (Central African Republic)"}, ["kai"] = {"Karekare"}, ["kaj"] = {"Jju"}, ["kak"] = {"Kalanguya", "Kayapa Kallahan"}, ["kam"] = {"Kamba (Kenya)"}, ["kao"] = {"Xaasongaxango"}, ["kap"] = {"Bezhta"}, ["kaq"] = {"Capanahua"}, ["kar"] = {"Karen languages"}, ["kav"] = {"Katukína"}, ["kaw"] = {"Kawi"}, ["kax"] = {"Kao"}, ["kay"] = {"Kamayurá"}, ["kba"] = {"Kalarko"}, ["kbb"] = {"Kaxuiâna"}, ["kbc"] = {"Kadiwéu"}, ["kbd"] = {"Kabardian"}, ["kbe"] = {"Kanju"}, ["kbg"] = {"Khamba"}, ["kbh"] = {"Camsá"}, ["kbi"] = {"Kaptiau"}, ["kbj"] = {"Kari"}, ["kbk"] = {"Grass Koiari"}, ["kbl"] = {"Kanembu"}, ["kbm"] = {"Iwal"}, ["kbn"] = {"Kare (Central African Republic)"}, ["kbo"] = {"Keliko"}, ["kbp"] = {"Kabiyè"}, ["kbq"] = {"Kamano"}, ["kbr"] = {"Kafa"}, ["kbs"] = {"Kande"}, ["kbt"] = {"Abadi"}, ["kbu"] = {"Kabutra"}, ["kbv"] = {"Dera (Indonesia)"}, ["kbw"] = {"Kaiep"}, ["kbx"] = {"Ap Ma"}, ["kby"] = {"Manga Kanuri"}, ["kbz"] = {"Duhwa"}, ["kca"] = {"Khanty"}, ["kcb"] = {"Kawacha"}, ["kcc"] = {"Lubila"}, ["kcd"] = {"Ngkâlmpw Kanum"}, ["kce"] = {"Kaivi"}, ["kcf"] = {"Ukaan"}, ["kcg"] = {"Tyap"}, ["kch"] = {"Vono"}, ["kci"] = {"Kamantan"}, ["kcj"] = {"Kobiana"}, ["kck"] = {"Kalanga"}, ["kcl"] = {"Kela (Papua New Guinea)", "Kala"}, ["kcm"] = {"Gula (Central African Republic)"}, ["kcn"] = {"Nubi"}, ["kco"] = {"Kinalakna"}, ["kcp"] = {"Kanga"}, ["kcq"] = {"Kamo"}, ["kcr"] = {"Katla"}, ["kcs"] = {"Koenoem"}, ["kct"] = {"Kaian"}, ["kcu"] = {"Kami (Tanzania)"}, ["kcv"] = {"Kete"}, ["kcw"] = {"Kabwari"}, ["kcx"] = {"Kachama-Ganjule"}, ["kcy"] = {"Korandje"}, ["kcz"] = {"Konongo"}, ["kda"] = {"Worimi"}, ["kdc"] = {"Kutu"}, ["kdd"] = {"Yankunytjatjara"}, ["kde"] = {"Makonde"}, ["kdf"] = {"Mamusi"}, ["kdg"] = {"Seba"}, ["kdh"] = {"Tem"}, ["kdi"] = {"Kumam"}, ["kdj"] = {"Karamojong"}, ["kdk"] = {"Numèè", "Kwényi"}, ["kdl"] = {"Tsikimba"}, ["kdm"] = {"Kagoma"}, ["kdn"] = {"Kunda"}, ["kdo"] = {"Kordofanian languages"}, ["kdp"] = {"Kaningdon-Nindem"}, ["kdq"] = {"Koch"}, ["kdr"] = {"Karaim"}, ["kdt"] = {"Kuy"}, ["kdu"] = {"Kadaru"}, ["kdw"] = {"Koneraw"}, ["kdx"] = {"Kam"}, ["kdy"] = {"Keder", "Keijar"}, ["kdz"] = {"Kwaja"}, ["kea"] = {"Kabuverdianu"}, ["keb"] = {"Kélé"}, ["kec"] = {"Keiga"}, ["ked"] = {"Kerewe"}, ["kee"] = {"Eastern Keres"}, ["kef"] = {"Kpessi"}, ["keg"] = {"Tese"}, ["keh"] = {"Keak"}, ["kei"] = {"Kei"}, ["kej"] = {"Kadar"}, ["kek"] = {"Kekchí"}, ["kel"] = {"Kela (Democratic Republic of Congo)"}, ["kem"] = {"Kemak"}, ["ken"] = {"Kenyang"}, ["keo"] = {"Kakwa"}, ["kep"] = {"Kaikadi"}, ["keq"] = {"Kamar"}, ["ker"] = {"Kera"}, ["kes"] = {"Kugbo"}, ["ket"] = {"Ket"}, ["keu"] = {"Akebu"}, ["kev"] = {"Kanikkaran"}, ["kew"] = {"West Kewa"}, ["kex"] = {"Kukna"}, ["key"] = {"Kupia"}, ["kez"] = {"Kukele"}, ["kfa"] = {"Kodava"}, ["kfb"] = {"Northwestern Kolami"}, ["kfc"] = {"Konda-Dora"}, ["kfd"] = {"Korra Koraga"}, ["kfe"] = {"Kota (India)"}, ["kff"] = {"Koya"}, ["kfg"] = {"Kudiya"}, ["kfh"] = {"Kurichiya"}, ["kfi"] = {"Kannada Kurumba"}, ["kfj"] = {"Kemiehua"}, ["kfk"] = {"Kinnauri"}, ["kfl"] = {"Kung"}, ["kfm"] = {"Khunsari"}, ["kfn"] = {"Kuk"}, ["kfo"] = {"Koro (Côte d'Ivoire)"}, ["kfp"] = {"Korwa"}, ["kfq"] = {"Korku"}, ["kfr"] = {"Kachhi", "Kutchi"}, ["kfs"] = {"Bilaspuri"}, ["kft"] = {"Kanjari"}, ["kfu"] = {"Katkari"}, ["kfv"] = {"Kurmukar"}, ["kfw"] = {"Kharam Naga"}, ["kfx"] = {"Kullu Pahari"}, ["kfy"] = {"Kumaoni"}, ["kfz"] = {"Koromfé"}, ["kga"] = {"Koyaga"}, ["kgb"] = {"Kawe"}, ["kge"] = {"Komering"}, ["kgf"] = {"Kube"}, ["kgg"] = {"Kusunda"}, ["kgi"] = {"Selangor Sign Language"}, ["kgj"] = {"Gamale Kham"}, ["kgk"] = {"Kaiwá"}, ["kgl"] = {"Kunggari"}, ["kgn"] = {"Karingani"}, ["kgo"] = {"Krongo"}, ["kgp"] = {"Kaingang"}, ["kgq"] = {"Kamoro"}, ["kgr"] = {"Abun"}, ["kgs"] = {"Kumbainggar"}, ["kgt"] = {"Somyev"}, ["kgu"] = {"Kobol"}, ["kgv"] = {"Karas"}, ["kgw"] = {"Karon Dori"}, ["kgx"] = {"Kamaru"}, ["kgy"] = {"Kyerung"}, ["kha"] = {"Khasi"}, ["khb"] = {"Lü"}, ["khc"] = {"Tukang Besi North"}, ["khd"] = {"Bädi Kanum"}, ["khe"] = {"Korowai"}, ["khf"] = {"Khuen"}, ["khg"] = {"Khams Tibetan"}, ["khh"] = {"Kehu"}, ["khi"] = {"Khoisan languages"}, ["khj"] = {"Kuturmi"}, ["khk"] = {"Halh Mongolian"}, ["khl"] = {"Lusi"}, ["khn"] = {"Khandesi"}, ["kho"] = {"Khotanese", "Sakan"}, ["khp"] = {"Kapori", "Kapauri"}, ["khq"] = {"Koyra Chiini Songhay"}, ["khr"] = {"Kharia"}, ["khs"] = {"Kasua"}, ["kht"] = {"Khamti"}, ["khu"] = {"Nkhumbi"}, ["khv"] = {"Khvarshi"}, ["khw"] = {"Khowar"}, ["khx"] = {"Kanu"}, ["khy"] = {"Kele (Democratic Republic of Congo)"}, ["khz"] = {"Keapara"}, ["kia"] = {"Kim"}, ["kib"] = {"Koalib"}, ["kic"] = {"Kickapoo"}, ["kid"] = {"Koshin"}, ["kie"] = {"Kibet"}, ["kif"] = {"Eastern Parbate Kham"}, ["kig"] = {"Kimaama", "Kimaghima"}, ["kih"] = {"Kilmeri"}, ["kii"] = {"Kitsai"}, ["kij"] = {"Kilivila"}, ["kil"] = {"Kariya"}, ["kim"] = {"Karagas"}, ["kio"] = {"Kiowa"}, ["kip"] = {"Sheshi Kham"}, ["kiq"] = {"Kosadle", "Kosare"}, ["kis"] = {"Kis"}, ["kit"] = {"Agob"}, ["kiu"] = {"Kirmanjki (individual language)"}, ["kiv"] = {"Kimbu"}, ["kiw"] = {"Northeast Kiwai"}, ["kix"] = {"Khiamniungan Naga"}, ["kiy"] = {"Kirikiri"}, ["kiz"] = {"Kisi"}, ["kja"] = {"Mlap"}, ["kjb"] = {"Q'anjob'al", "Kanjobal"}, ["kjc"] = {"Coastal Konjo"}, ["kjd"] = {"Southern Kiwai"}, ["kje"] = {"Kisar"}, ["kjg"] = {"Khmu"}, ["kjh"] = {"Khakas"}, ["kji"] = {"Zabana"}, ["kjj"] = {"Khinalugh"}, ["kjk"] = {"Highland Konjo"}, ["kjl"] = {"Western Parbate Kham"}, ["kjm"] = {"Kháng"}, ["kjn"] = {"Kunjen"}, ["kjo"] = {"Harijan Kinnauri"}, ["kjp"] = {"Pwo Eastern Karen"}, ["kjq"] = {"Western Keres"}, ["kjr"] = {"Kurudu"}, ["kjs"] = {"East Kewa"}, ["kjt"] = {"Phrae Pwo Karen"}, ["kju"] = {"Kashaya"}, ["kjv"] = {"Kaikavian Literary Language"}, ["kjx"] = {"Ramopa"}, ["kjy"] = {"Erave"}, ["kjz"] = {"Bumthangkha"}, ["kka"] = {"Kakanda"}, ["kkb"] = {"Kwerisa"}, ["kkc"] = {"Odoodee"}, ["kkd"] = {"Kinuku"}, ["kke"] = {"Kakabe"}, ["kkf"] = {"Kalaktang Monpa"}, ["kkg"] = {"Mabaka Valley Kalinga"}, ["kkh"] = {"Khün"}, ["kki"] = {"Kagulu"}, ["kkj"] = {"Kako"}, ["kkk"] = {"Kokota"}, ["kkl"] = {"Kosarek Yale"}, ["kkm"] = {"Kiong"}, ["kkn"] = {"Kon Keu"}, ["kko"] = {"Karko"}, ["kkp"] = {"Gugubera", "Koko-Bera"}, ["kkq"] = {"Kaeku"}, ["kkr"] = {"Kir-Balar"}, ["kks"] = {"Giiwo"}, ["kkt"] = {"Koi"}, ["kku"] = {"Tumi"}, ["kkv"] = {"Kangean"}, ["kkw"] = {"Teke-Kukuya"}, ["kkx"] = {"Kohin"}, ["kky"] = {"Guugu Yimidhirr", "Guguyimidjir"}, ["kkz"] = {"Kaska"}, ["kla"] = {"Klamath-Modoc"}, ["klb"] = {"Kiliwa"}, ["klc"] = {"Kolbila"}, ["kld"] = {"Gamilaraay"}, ["kle"] = {"Kulung (Nepal)"}, ["klf"] = {"Kendeje"}, ["klg"] = {"Tagakaulo"}, ["klh"] = {"Weliki"}, ["kli"] = {"Kalumpang"}, ["klj"] = {"Khalaj"}, ["klk"] = {"Kono (Nigeria)"}, ["kll"] = {"Kagan Kalagan"}, ["klm"] = {"Migum"}, ["kln"] = {"Kalenjin"}, ["klo"] = {"Kapya"}, ["klp"] = {"Kamasa"}, ["klq"] = {"Rumu"}, ["klr"] = {"Khaling"}, ["kls"] = {"Kalasha"}, ["klt"] = {"Nukna"}, ["klu"] = {"Klao"}, ["klv"] = {"Maskelynes"}, ["klw"] = {"Tado", "Lindu"}, ["klx"] = {"Koluwawa"}, ["kly"] = {"Kalao"}, ["klz"] = {"Kabola"}, ["kma"] = {"Konni"}, ["kmb"] = {"Kimbundu"}, ["kmc"] = {"Southern Dong"}, ["kmd"] = {"Majukayang Kalinga"}, ["kme"] = {"Bakole"}, ["kmf"] = {"Kare (Papua New Guinea)"}, ["kmg"] = {"Kâte"}, ["kmh"] = {"Kalam"}, ["kmi"] = {"Kami (Nigeria)"}, ["kmj"] = {"Kumarbhag Paharia"}, ["kmk"] = {"Limos Kalinga"}, ["kml"] = {"Tanudan Kalinga"}, ["kmm"] = {"Kom (India)"}, ["kmn"] = {"Awtuw"}, ["kmo"] = {"Kwoma"}, ["kmp"] = {"Gimme"}, ["kmq"] = {"Kwama"}, ["kmr"] = {"Northern Kurdish"}, ["kms"] = {"Kamasau"}, ["kmt"] = {"Kemtuik"}, ["kmu"] = {"Kanite"}, ["kmv"] = {"Karipúna Creole French"}, ["kmw"] = {"Komo (Democratic Republic of Congo)"}, ["kmx"] = {"Waboda"}, ["kmy"] = {"Koma"}, ["kmz"] = {"Khorasani Turkish"}, ["kna"] = {"Dera (Nigeria)"}, ["knb"] = {"Lubuagan Kalinga"}, ["knc"] = {"Central Kanuri"}, ["knd"] = {"Konda"}, ["kne"] = {"Kankanaey"}, ["knf"] = {"Mankanya"}, ["kng"] = {"Koongo"}, ["kni"] = {"Kanufi"}, ["knj"] = {"Western Kanjobal"}, ["knk"] = {"Kuranko"}, ["knl"] = {"Keninjal"}, ["knm"] = {"Kanamarí"}, ["knn"] = {"Konkani (individual language)"}, ["kno"] = {"Kono (Sierra Leone)"}, ["knp"] = {"Kwanja"}, ["knq"] = {"Kintaq"}, ["knr"] = {"Kaningra"}, ["kns"] = {"Kensiu"}, ["knt"] = {"Panoan Katukína"}, ["knu"] = {"Kono (Guinea)"}, ["knv"] = {"Tabo"}, ["knw"] = {"Kung-Ekoka"}, ["knx"] = {"Kendayan", "Salako"}, ["kny"] = {"Kanyok"}, ["knz"] = {"Kalamsé"}, ["koa"] = {"Konomala"}, ["koc"] = {"Kpati"}, ["kod"] = {"Kodi"}, ["koe"] = {"Kacipo-Bale Suri"}, ["kof"] = {"Kubi"}, ["kog"] = {"Cogui", "Kogi"}, ["koh"] = {"Koyo"}, ["koi"] = {"Komi-Permyak"}, ["kok"] = {"Konkani (macrolanguage)"}, ["kol"] = {"Kol (Papua New Guinea)"}, ["koo"] = {"Konzo"}, ["kop"] = {"Waube"}, ["koq"] = {"Kota (Gabon)"}, ["kos"] = {"Kosraean"}, ["kot"] = {"Lagwan"}, ["kou"] = {"Koke"}, ["kov"] = {"Kudu-Camo"}, ["kow"] = {"Kugama"}, ["koy"] = {"Koyukon"}, ["koz"] = {"Korak"}, ["kpa"] = {"Kutto"}, ["kpb"] = {"Mullu Kurumba"}, ["kpc"] = {"Curripaco"}, ["kpd"] = {"Koba"}, ["kpe"] = {"Kpelle"}, ["kpf"] = {"Komba"}, ["kpg"] = {"Kapingamarangi"}, ["kph"] = {"Kplang"}, ["kpi"] = {"Kofei"}, ["kpj"] = {"Karajá"}, ["kpk"] = {"Kpan"}, ["kpl"] = {"Kpala"}, ["kpm"] = {"Koho"}, ["kpn"] = {"Kepkiriwát"}, ["kpo"] = {"Ikposo"}, ["kpq"] = {"Korupun-Sela"}, ["kpr"] = {"Korafe-Yegha"}, ["kps"] = {"Tehit"}, ["kpt"] = {"Karata"}, ["kpu"] = {"Kafoa"}, ["kpv"] = {"Komi-Zyrian"}, ["kpw"] = {"Kobon"}, ["kpx"] = {"Mountain Koiali"}, ["kpy"] = {"Koryak"}, ["kpz"] = {"Kupsabiny"}, ["kqa"] = {"Mum"}, ["kqb"] = {"Kovai"}, ["kqc"] = {"Doromu-Koki"}, ["kqd"] = {"Koy Sanjaq Surat"}, ["kqe"] = {"Kalagan"}, ["kqf"] = {"Kakabai"}, ["kqg"] = {"Khe"}, ["kqh"] = {"Kisankasa"}, ["kqi"] = {"Koitabu"}, ["kqj"] = {"Koromira"}, ["kqk"] = {"Kotafon Gbe"}, ["kql"] = {"Kyenele"}, ["kqm"] = {"Khisa"}, ["kqn"] = {"Kaonde"}, ["kqo"] = {"Eastern Krahn"}, ["kqp"] = {"Kimré"}, ["kqq"] = {"Krenak"}, ["kqr"] = {"Kimaragang"}, ["kqs"] = {"Northern Kissi"}, ["kqt"] = {"Klias River Kadazan"}, ["kqu"] = {"Seroa"}, ["kqv"] = {"Okolod"}, ["kqw"] = {"Kandas"}, ["kqx"] = {"Mser"}, ["kqy"] = {"Koorete"}, ["kqz"] = {"Korana"}, ["kra"] = {"Kumhali"}, ["krb"] = {"Karkin"}, ["krc"] = {"Karachay-Balkar"}, ["krd"] = {"Kairui-Midiki"}, ["kre"] = {"Panará"}, ["krf"] = {"Koro (Vanuatu)"}, ["krh"] = {"Kurama"}, ["kri"] = {"Krio"}, ["krj"] = {"Kinaray-A"}, ["krk"] = {"Kerek"}, ["krl"] = {"Karelian"}, ["krn"] = {"Sapo"}, ["kro"] = {"Kru languages"}, ["krp"] = {"Durop"}, ["krr"] = {"Krung"}, ["krs"] = {"Gbaya (Sudan)"}, ["krt"] = {"Tumari Kanuri"}, ["kru"] = {"Kurukh"}, ["krv"] = {"Kavet"}, ["krw"] = {"Western Krahn"}, ["krx"] = {"Karon"}, ["kry"] = {"Kryts"}, ["krz"] = {"Sota Kanum"}, ["ksb"] = {"Shambala"}, ["ksc"] = {"Southern Kalinga"}, ["ksd"] = {"Kuanua"}, ["kse"] = {"Kuni"}, ["ksf"] = {"Bafia"}, ["ksg"] = {"Kusaghe"}, ["ksh"] = {"Kölsch"}, ["ksi"] = {"Krisa", "I'saka"}, ["ksj"] = {"Uare"}, ["ksk"] = {"Kansa"}, ["ksl"] = {"Kumalu"}, ["ksm"] = {"Kumba"}, ["ksn"] = {"Kasiguranin"}, ["kso"] = {"Kofa"}, ["ksp"] = {"Kaba"}, ["ksq"] = {"Kwaami"}, ["ksr"] = {"Borong"}, ["kss"] = {"Southern Kisi"}, ["kst"] = {"Winyé"}, ["ksu"] = {"Khamyang"}, ["ksv"] = {"Kusu"}, ["ksw"] = {"S'gaw Karen"}, ["ksx"] = {"Kedang"}, ["ksy"] = {"Kharia Thar"}, ["ksz"] = {"Kodaku"}, ["kta"] = {"Katua"}, ["ktb"] = {"Kambaata"}, ["ktc"] = {"Kholok"}, ["ktd"] = {"Kokata", "Kukatha"}, ["kte"] = {"Nubri"}, ["ktf"] = {"Kwami"}, ["ktg"] = {"Kalkutung"}, ["kth"] = {"Karanga"}, ["kti"] = {"North Muyu"}, ["ktj"] = {"Plapo Krumen"}, ["ktk"] = {"Kaniet"}, ["ktl"] = {"Koroshi"}, ["ktm"] = {"Kurti"}, ["ktn"] = {"Karitiâna"}, ["kto"] = {"Kuot"}, ["ktp"] = {"Kaduo"}, ["ktq"] = {"Katabaga"}, ["kts"] = {"South Muyu"}, ["ktt"] = {"Ketum"}, ["ktu"] = {"Kituba (Democratic Republic of Congo)"}, ["ktv"] = {"Eastern Katu"}, ["ktw"] = {"Kato"}, ["ktx"] = {"Kaxararí"}, ["kty"] = {"Kango (Bas-Uélé District)"}, ["ktz"] = {"Juǀʼhoan", "Juǀʼhoansi"}, ["kub"] = {"Kutep"}, ["kuc"] = {"Kwinsu"}, ["kud"] = {"'Auhelawa"}, ["kue"] = {"Kuman (Papua New Guinea)"}, ["kuf"] = {"Western Katu"}, ["kug"] = {"Kupa"}, ["kuh"] = {"Kushi"}, ["kui"] = {"Kuikúro-Kalapálo", "Kalapalo"}, ["kuj"] = {"Kuria"}, ["kuk"] = {"Kepo'"}, ["kul"] = {"Kulere"}, ["kum"] = {"Kumyk"}, ["kun"] = {"Kunama"}, ["kuo"] = {"Kumukio"}, ["kup"] = {"Kunimaipa"}, ["kuq"] = {"Karipuna"}, ["kus"] = {"Kusaal"}, ["kut"] = {"Kutenai"}, ["kuu"] = {"Upper Kuskokwim"}, ["kuv"] = {"Kur"}, ["kuw"] = {"Kpagua"}, ["kux"] = {"Kukatja"}, ["kuy"] = {"Kuuku-Ya'u"}, ["kuz"] = {"Kunza"}, ["kva"] = {"Bagvalal"}, ["kvb"] = {"Kubu"}, ["kvc"] = {"Kove"}, ["kvd"] = {"Kui (Indonesia)"}, ["kve"] = {"Kalabakan"}, ["kvf"] = {"Kabalai"}, ["kvg"] = {"Kuni-Boazi"}, ["kvh"] = {"Komodo"}, ["kvi"] = {"Kwang"}, ["kvj"] = {"Psikye"}, ["kvk"] = {"Korean Sign Language"}, ["kvl"] = {"Kayaw"}, ["kvm"] = {"Kendem"}, ["kvn"] = {"Border Kuna"}, ["kvo"] = {"Dobel"}, ["kvp"] = {"Kompane"}, ["kvq"] = {"Geba Karen"}, ["kvr"] = {"Kerinci"}, ["kvt"] = {"Lahta Karen", "Lahta"}, ["kvu"] = {"Yinbaw Karen"}, ["kvv"] = {"Kola"}, ["kvw"] = {"Wersing"}, ["kvx"] = {"Parkari Koli"}, ["kvy"] = {"Yintale Karen", "Yintale"}, ["kvz"] = {"Tsakwambo", "Tsaukambo"}, ["kwa"] = {"Dâw"}, ["kwb"] = {"Kwa"}, ["kwc"] = {"Likwala"}, ["kwd"] = {"Kwaio"}, ["kwe"] = {"Kwerba"}, ["kwf"] = {"Kwara'ae"}, ["kwg"] = {"Sara Kaba Deme"}, ["kwh"] = {"Kowiai"}, ["kwi"] = {"Awa-Cuaiquer"}, ["kwj"] = {"Kwanga"}, ["kwk"] = {"Kwakiutl"}, ["kwl"] = {"Kofyar"}, ["kwm"] = {"Kwambi"}, ["kwn"] = {"Kwangali"}, ["kwo"] = {"Kwomtari"}, ["kwp"] = {"Kodia"}, ["kwr"] = {"Kwer"}, ["kws"] = {"Kwese"}, ["kwt"] = {"Kwesten"}, ["kwu"] = {"Kwakum"}, ["kwv"] = {"Sara Kaba Náà"}, ["kww"] = {"Kwinti"}, ["kwx"] = {"Khirwar"}, ["kwy"] = {"San Salvador Kongo"}, ["kwz"] = {"Kwadi"}, ["kxa"] = {"Kairiru"}, ["kxb"] = {"Krobu"}, ["kxc"] = {"Konso", "Khonso"}, ["kxd"] = {"Brunei"}, ["kxf"] = {"Manumanaw Karen", "Manumanaw"}, ["kxh"] = {"Karo (Ethiopia)"}, ["kxi"] = {"Keningau Murut"}, ["kxj"] = {"Kulfa"}, ["kxk"] = {"Zayein Karen"}, ["kxm"] = {"Northern Khmer"}, ["kxn"] = {"Melanau Kanowit-Tanjong"}, ["kxo"] = {"Kanoé"}, ["kxp"] = {"Wadiyara Koli"}, ["kxq"] = {"Smärky Kanum"}, ["kxr"] = {"Koro (Papua New Guinea)"}, ["kxs"] = {"Kangjia"}, ["kxt"] = {"Koiwat"}, ["kxv"] = {"Kuvi"}, ["kxw"] = {"Konai"}, ["kxx"] = {"Likuba"}, ["kxy"] = {"Kayong"}, ["kxz"] = {"Kerewo"}, ["kya"] = {"Kwaya"}, ["kyb"] = {"Butbut Kalinga"}, ["kyc"] = {"Kyaka"}, ["kyd"] = {"Karey"}, ["kye"] = {"Krache"}, ["kyf"] = {"Kouya"}, ["kyg"] = {"Keyagana"}, ["kyh"] = {"Karok"}, ["kyi"] = {"Kiput"}, ["kyj"] = {"Karao"}, ["kyk"] = {"Kamayo"}, ["kyl"] = {"Kalapuya"}, ["kym"] = {"Kpatili"}, ["kyn"] = {"Northern Binukidnon"}, ["kyo"] = {"Kelon"}, ["kyp"] = {"Kang"}, ["kyq"] = {"Kenga"}, ["kyr"] = {"Kuruáya"}, ["kys"] = {"Baram Kayan"}, ["kyt"] = {"Kayagar"}, ["kyu"] = {"Western Kayah"}, ["kyv"] = {"Kayort"}, ["kyw"] = {"Kudmali"}, ["kyx"] = {"Rapoisi"}, ["kyy"] = {"Kambaira"}, ["kyz"] = {"Kayabí"}, ["kza"] = {"Western Karaboro"}, ["kzb"] = {"Kaibobo"}, ["kzc"] = {"Bondoukou Kulango"}, ["kzd"] = {"Kadai"}, ["kze"] = {"Kosena"}, ["kzf"] = {"Da'a Kaili"}, ["kzg"] = {"Kikai"}, ["kzi"] = {"Kelabit"}, ["kzk"] = {"Kazukuru"}, ["kzl"] = {"Kayeli"}, ["kzm"] = {"Kais"}, ["kzn"] = {"Kokola"}, ["kzo"] = {"Kaningi"}, ["kzp"] = {"Kaidipang"}, ["kzq"] = {"Kaike"}, ["kzr"] = {"Karang"}, ["kzs"] = {"Sugut Dusun"}, ["kzu"] = {"Kayupulau"}, ["kzv"] = {"Komyandaret"}, ["kzw"] = {"Karirí-Xocó"}, ["kzx"] = {"Kamarian"}, ["kzy"] = {"Kango (Tshopo District)"}, ["kzz"] = {"Kalabra"}, ["laa"] = {"Southern Subanen"}, ["lab"] = {"Linear A"}, ["lac"] = {"Lacandon"}, ["lad"] = {"Ladino"}, ["lae"] = {"Pattani"}, ["laf"] = {"Lafofa"}, ["lag"] = {"Rangi"}, ["lah"] = {"Lahnda"}, ["lai"] = {"Lambya"}, ["laj"] = {"Lango (Uganda)"}, ["lal"] = {"Lalia"}, ["lam"] = {"Lamba"}, ["lan"] = {"Laru"}, ["lap"] = {"Laka (Chad)"}, ["laq"] = {"Qabiao"}, ["lar"] = {"Larteh"}, ["las"] = {"Lama (Togo)"}, ["lau"] = {"Laba"}, ["law"] = {"Lauje"}, ["lax"] = {"Tiwa"}, ["lay"] = {"Lama Bai"}, ["laz"] = {"Aribwatsa"}, ["lbb"] = {"Label"}, ["lbc"] = {"Lakkia"}, ["lbe"] = {"Lak"}, ["lbf"] = {"Tinani"}, ["lbg"] = {"Laopang"}, ["lbi"] = {"La'bi"}, ["lbj"] = {"Ladakhi"}, ["lbk"] = {"Central Bontok"}, ["lbl"] = {"Libon Bikol"}, ["lbm"] = {"Lodhi"}, ["lbn"] = {"Rmeet"}, ["lbo"] = {"Laven"}, ["lbq"] = {"Wampar"}, ["lbr"] = {"Lohorung"}, ["lbs"] = {"Libyan Sign Language"}, ["lbt"] = {"Lachi"}, ["lbu"] = {"Labu"}, ["lbv"] = {"Lavatbura-Lamusong"}, ["lbw"] = {"Tolaki"}, ["lbx"] = {"Lawangan"}, ["lby"] = {"Lamalama", "Lamu-Lamu"}, ["lbz"] = {"Lardil"}, ["lcc"] = {"Legenyem"}, ["lcd"] = {"Lola"}, ["lce"] = {"Loncong", "Sekak"}, ["lcf"] = {"Lubu"}, ["lch"] = {"Luchazi"}, ["lcl"] = {"Lisela"}, ["lcm"] = {"Tungag"}, ["lcp"] = {"Western Lawa"}, ["lcq"] = {"Luhu"}, ["lcs"] = {"Lisabata-Nuniali"}, ["lda"] = {"Kla-Dan"}, ["ldb"] = {"Dũya"}, ["ldd"] = {"Luri"}, ["ldg"] = {"Lenyima"}, ["ldh"] = {"Lamja-Dengsa-Tola"}, ["ldi"] = {"Laari"}, ["ldj"] = {"Lemoro"}, ["ldk"] = {"Leelau"}, ["ldl"] = {"Kaan"}, ["ldm"] = {"Landoma"}, ["ldn"] = {"Láadan"}, ["ldo"] = {"Loo"}, ["ldp"] = {"Tso"}, ["ldq"] = {"Lufu"}, ["lea"] = {"Lega-Shabunda"}, ["leb"] = {"Lala-Bisa"}, ["lec"] = {"Leco"}, ["led"] = {"Lendu"}, ["lee"] = {"Lyélé"}, ["lef"] = {"Lelemi"}, ["leh"] = {"Lenje"}, ["lei"] = {"Lemio"}, ["lej"] = {"Lengola"}, ["lek"] = {"Leipon"}, ["lel"] = {"Lele (Democratic Republic of Congo)"}, ["lem"] = {"Nomaande"}, ["len"] = {"Lenca"}, ["leo"] = {"Leti (Cameroon)"}, ["lep"] = {"Lepcha"}, ["leq"] = {"Lembena"}, ["ler"] = {"Lenkau"}, ["les"] = {"Lese"}, ["let"] = {"Lesing-Gelimi", "Amio-Gelimi"}, ["leu"] = {"Kara (Papua New Guinea)"}, ["lev"] = {"Lamma"}, ["lew"] = {"Ledo Kaili"}, ["lex"] = {"Luang"}, ["ley"] = {"Lemolang"}, ["lez"] = {"Lezghian"}, ["lfa"] = {"Lefa"}, ["lfn"] = {"Lingua Franca Nova"}, ["lga"] = {"Lungga"}, ["lgb"] = {"Laghu"}, ["lgg"] = {"Lugbara"}, ["lgh"] = {"Laghuu"}, ["lgi"] = {"Lengilu"}, ["lgk"] = {"Lingarak", "Neverver"}, ["lgl"] = {"Wala"}, ["lgm"] = {"Lega-Mwenga"}, ["lgn"] = {"T'apo", "Opuuo"}, ["lgo"] = {"Lango (South Sudan)"}, ["lgq"] = {"Logba"}, ["lgr"] = {"Lengo"}, ["lgs"] = {"Guinea-Bissau Sign Language", "Língua Gestual Guineense"}, ["lgt"] = {"Pahi"}, ["lgu"] = {"Longgu"}, ["lgz"] = {"Ligenza"}, ["lha"] = {"Laha (Viet Nam)"}, ["lhh"] = {"Laha (Indonesia)"}, ["lhi"] = {"Lahu Shi"}, ["lhl"] = {"Lahul Lohar"}, ["lhm"] = {"Lhomi"}, ["lhn"] = {"Lahanan"}, ["lhp"] = {"Lhokpu"}, ["lhs"] = {"Mlahsö"}, ["lht"] = {"Lo-Toga"}, ["lhu"] = {"Lahu"}, ["lia"] = {"West-Central Limba"}, ["lib"] = {"Likum"}, ["lic"] = {"Hlai"}, ["lid"] = {"Nyindrou"}, ["lie"] = {"Likila"}, ["lif"] = {"Limbu"}, ["lig"] = {"Ligbi"}, ["lih"] = {"Lihir"}, ["lij"] = {"Ligurian"}, ["lik"] = {"Lika"}, ["lil"] = {"Lillooet"}, ["lio"] = {"Liki"}, ["lip"] = {"Sekpele"}, ["liq"] = {"Libido"}, ["lir"] = {"Liberian English"}, ["lis"] = {"Lisu"}, ["liu"] = {"Logorik"}, ["liv"] = {"Liv"}, ["liw"] = {"Col"}, ["lix"] = {"Liabuku"}, ["liy"] = {"Banda-Bambari"}, ["liz"] = {"Libinza"}, ["lja"] = {"Golpa"}, ["lje"] = {"Rampi"}, ["lji"] = {"Laiyolo"}, ["ljl"] = {"Li'o"}, ["ljp"] = {"Lampung Api"}, ["ljw"] = {"Yirandali"}, ["ljx"] = {"Yuru"}, ["lka"] = {"Lakalei"}, ["lkb"] = {"Kabras", "Lukabaras"}, ["lkc"] = {"Kucong"}, ["lkd"] = {"Lakondê"}, ["lke"] = {"Kenyi"}, ["lkh"] = {"Lakha"}, ["lki"] = {"Laki"}, ["lkj"] = {"Remun"}, ["lkl"] = {"Laeko-Libuat"}, ["lkm"] = {"Kalaamaya"}, ["lkn"] = {"Lakon", "Vure"}, ["lko"] = {"Khayo", "Olukhayo"}, ["lkr"] = {"Päri"}, ["lks"] = {"Kisa", "Olushisa"}, ["lkt"] = {"Lakota"}, ["lku"] = {"Kungkari"}, ["lky"] = {"Lokoya"}, ["lla"] = {"Lala-Roba"}, ["llb"] = {"Lolo"}, ["llc"] = {"Lele (Guinea)"}, ["lld"] = {"Ladin"}, ["lle"] = {"Lele (Papua New Guinea)"}, ["llf"] = {"Hermit"}, ["llg"] = {"Lole"}, ["llh"] = {"Lamu"}, ["lli"] = {"Teke-Laali"}, ["llj"] = {"Ladji Ladji"}, ["llk"] = {"Lelak"}, ["lll"] = {"Lilau"}, ["llm"] = {"Lasalimu"}, ["lln"] = {"Lele (Chad)"}, ["llp"] = {"North Efate"}, ["llq"] = {"Lolak"}, ["lls"] = {"Lithuanian Sign Language"}, ["llu"] = {"Lau"}, ["llx"] = {"Lauan"}, ["lma"] = {"East Limba"}, ["lmb"] = {"Merei"}, ["lmc"] = {"Limilngan"}, ["lmd"] = {"Lumun"}, ["lme"] = {"Pévé"}, ["lmf"] = {"South Lembata"}, ["lmg"] = {"Lamogai"}, ["lmh"] = {"Lambichhong"}, ["lmi"] = {"Lombi"}, ["lmj"] = {"West Lembata"}, ["lmk"] = {"Lamkang"}, ["lml"] = {"Hano"}, ["lmn"] = {"Lambadi"}, ["lmo"] = {"Lombard"}, ["lmp"] = {"Limbum"}, ["lmq"] = {"Lamatuka"}, ["lmr"] = {"Lamalera"}, ["lmu"] = {"Lamenu"}, ["lmv"] = {"Lomaiviti"}, ["lmw"] = {"Lake Miwok"}, ["lmx"] = {"Laimbue"}, ["lmy"] = {"Lamboya"}, ["lna"] = {"Langbashe"}, ["lnb"] = {"Mbalanhu"}, ["lnd"] = {"Lundayeh", "Lun Bawang"}, ["lng"] = {"Langobardic"}, ["lnh"] = {"Lanoh"}, ["lni"] = {"Daantanai'"}, ["lnj"] = {"Leningitij"}, ["lnl"] = {"South Central Banda"}, ["lnm"] = {"Langam"}, ["lnn"] = {"Lorediakarkar"}, ["lns"] = {"Lamnso'"}, ["lnu"] = {"Longuda"}, ["lnw"] = {"Lanima"}, ["lnz"] = {"Lonzo"}, ["loa"] = {"Loloda"}, ["lob"] = {"Lobi"}, ["loc"] = {"Inonhan"}, ["loe"] = {"Saluan"}, ["lof"] = {"Logol"}, ["log"] = {"Logo"}, ["loh"] = {"Laarim", "Narim"}, ["loi"] = {"Loma (Côte d'Ivoire)"}, ["loj"] = {"Lou"}, ["lok"] = {"Loko"}, ["lol"] = {"Mongo"}, ["lom"] = {"Loma (Liberia)"}, ["lon"] = {"Malawi Lomwe"}, ["loo"] = {"Lombo"}, ["lop"] = {"Lopa"}, ["loq"] = {"Lobala"}, ["lor"] = {"Téén"}, ["los"] = {"Loniu"}, ["lot"] = {"Otuho"}, ["lou"] = {"Louisiana Creole"}, ["lov"] = {"Lopi"}, ["low"] = {"Tampias Lobu"}, ["lox"] = {"Loun"}, ["loy"] = {"Loke"}, ["loz"] = {"Lozi"}, ["lpa"] = {"Lelepa"}, ["lpe"] = {"Lepki"}, ["lpn"] = {"Long Phuri Naga"}, ["lpo"] = {"Lipo"}, ["lpx"] = {"Lopit"}, ["lqr"] = {"Logir"}, ["lra"] = {"Rara Bakati'"}, ["lrc"] = {"Northern Luri"}, ["lre"] = {"Laurentian"}, ["lrg"] = {"Laragia"}, ["lri"] = {"Marachi", "Olumarachi"}, ["lrk"] = {"Loarki"}, ["lrl"] = {"Lari"}, ["lrm"] = {"Marama", "Olumarama"}, ["lrn"] = {"Lorang"}, ["lro"] = {"Laro"}, ["lrr"] = {"Southern Yamphu"}, ["lrt"] = {"Melayu Larantuka"}, ["lrv"] = {"Larevat"}, ["lrz"] = {"Lemerig"}, ["lsa"] = {"Lasgerdi"}, ["lsb"] = {"Burundian Sign Language", "Langue des Signes Burundaise"}, ["lsc"] = {"Albarradas Sign Language", "Lengua de señas Albarradas"}, ["lsd"] = {"Lishana Deni"}, ["lse"] = {"Lusengo"}, ["lsh"] = {"Lish"}, ["lsi"] = {"Lashi"}, ["lsl"] = {"Latvian Sign Language"}, ["lsm"] = {"Saamia", "Olusamia"}, ["lsn"] = {"Tibetan Sign Language"}, ["lso"] = {"Laos Sign Language"}, ["lsp"] = {"Panamanian Sign Language", "Lengua de Señas Panameñas"}, ["lsr"] = {"Aruop"}, ["lss"] = {"Lasi"}, ["lst"] = {"Trinidad and Tobago Sign Language"}, ["lsv"] = {"Sivia Sign Language"}, ["lsw"] = {"Seychelles Sign Language", "Lalang Siny Seselwa", "Langue des Signes Seychelloise"}, ["lsy"] = {"Mauritian Sign Language"}, ["ltc"] = {"Late Middle Chinese"}, ["ltg"] = {"Latgalian"}, ["lth"] = {"Thur"}, ["lti"] = {"Leti (Indonesia)"}, ["ltn"] = {"Latundê"}, ["lto"] = {"Tsotso", "Olutsotso"}, ["lts"] = {"Tachoni", "Lutachoni"}, ["ltu"] = {"Latu"}, ["lua"] = {"Luba-Lulua"}, ["luc"] = {"Aringa"}, ["lud"] = {"Ludian"}, ["lue"] = {"Luvale"}, ["luf"] = {"Laua"}, ["lui"] = {"Luiseno"}, ["luj"] = {"Luna"}, ["luk"] = {"Lunanakha"}, ["lul"] = {"Olu'bo"}, ["lum"] = {"Luimbi"}, ["lun"] = {"Lunda"}, ["luo"] = {"Luo (Kenya and Tanzania)", "Dholuo"}, ["lup"] = {"Lumbu"}, ["luq"] = {"Lucumi"}, ["lur"] = {"Laura"}, ["lus"] = {"Lushai"}, ["lut"] = {"Lushootseed"}, ["luu"] = {"Lumba-Yakkha"}, ["luv"] = {"Luwati"}, ["luw"] = {"Luo (Cameroon)"}, ["luy"] = {"Luyia", "Oluluyia"}, ["luz"] = {"Southern Luri"}, ["lva"] = {"Maku'a"}, ["lvi"] = {"Lavi"}, ["lvk"] = {"Lavukaleve"}, ["lvl"] = {"Lwel"}, ["lvs"] = {"Standard Latvian"}, ["lvu"] = {"Levuka"}, ["lwa"] = {"Lwalu"}, ["lwe"] = {"Lewo Eleng"}, ["lwg"] = {"Wanga", "Oluwanga"}, ["lwh"] = {"White Lachi"}, ["lwl"] = {"Eastern Lawa"}, ["lwm"] = {"Laomian"}, ["lwo"] = {"Luwo"}, ["lws"] = {"Malawian Sign Language"}, ["lwt"] = {"Lewotobi"}, ["lwu"] = {"Lawu"}, ["lww"] = {"Lewo"}, ["lxm"] = {"Lakurumau"}, ["lya"] = {"Layakha"}, ["lyg"] = {"Lyngngam"}, ["lyn"] = {"Luyana"}, ["lzh"] = {"Literary Chinese"}, ["lzl"] = {"Litzlitz"}, ["lzn"] = {"Leinong Naga"}, ["lzz"] = {"Laz"}, ["maa"] = {"San Jerónimo Tecóatl Mazatec"}, ["mab"] = {"Yutanduchi Mixtec"}, ["mad"] = {"Madurese"}, ["mae"] = {"Bo-Rukul"}, ["maf"] = {"Mafa"}, ["mag"] = {"Magahi"}, ["mai"] = {"Maithili"}, ["maj"] = {"Jalapa De Díaz Mazatec"}, ["mak"] = {"Makasar"}, ["mam"] = {"Mam"}, ["man"] = {"Mandingo", "Manding"}, ["map"] = {"Austronesian languages"}, ["maq"] = {"Chiquihuitlán Mazatec"}, ["mas"] = {"Masai"}, ["mat"] = {"San Francisco Matlatzinca"}, ["mau"] = {"Huautla Mazatec"}, ["mav"] = {"Sateré-Mawé"}, ["maw"] = {"Mampruli"}, ["max"] = {"North Moluccan Malay"}, ["maz"] = {"Central Mazahua"}, ["mba"] = {"Higaonon"}, ["mbb"] = {"Western Bukidnon Manobo"}, ["mbc"] = {"Macushi"}, ["mbd"] = {"Dibabawon Manobo"}, ["mbe"] = {"Molale"}, ["mbf"] = {"Melayu Baba"}, ["mbh"] = {"Mangseng"}, ["mbi"] = {"Ilianen Manobo"}, ["mbj"] = {"Nadëb"}, ["mbk"] = {"Malol"}, ["mbl"] = {"Maxakalí"}, ["mbm"] = {"Ombamba"}, ["mbn"] = {"Macaguán"}, ["mbo"] = {"Mbo (Cameroon)"}, ["mbp"] = {"Malayo"}, ["mbq"] = {"Maisin"}, ["mbr"] = {"Nukak Makú"}, ["mbs"] = {"Sarangani Manobo"}, ["mbt"] = {"Matigsalug Manobo"}, ["mbu"] = {"Mbula-Bwazza"}, ["mbv"] = {"Mbulungish"}, ["mbw"] = {"Maring"}, ["mbx"] = {"Mari (East Sepik Province)"}, ["mby"] = {"Memoni"}, ["mbz"] = {"Amoltepec Mixtec"}, ["mca"] = {"Maca"}, ["mcb"] = {"Machiguenga"}, ["mcc"] = {"Bitur"}, ["mcd"] = {"Sharanahua"}, ["mce"] = {"Itundujia Mixtec"}, ["mcf"] = {"Matsés"}, ["mcg"] = {"Mapoyo"}, ["mch"] = {"Maquiritari"}, ["mci"] = {"Mese"}, ["mcj"] = {"Mvanip"}, ["mck"] = {"Mbunda"}, ["mcl"] = {"Macaguaje"}, ["mcm"] = {"Malaccan Creole Portuguese"}, ["mcn"] = {"Masana"}, ["mco"] = {"Coatlán Mixe"}, ["mcp"] = {"Makaa"}, ["mcq"] = {"Ese"}, ["mcr"] = {"Menya"}, ["mcs"] = {"Mambai"}, ["mct"] = {"Mengisa"}, ["mcu"] = {"Cameroon Mambila"}, ["mcv"] = {"Minanibai"}, ["mcw"] = {"Mawa (Chad)"}, ["mcx"] = {"Mpiemo"}, ["mcy"] = {"South Watut"}, ["mcz"] = {"Mawan"}, ["mda"] = {"Mada (Nigeria)"}, ["mdb"] = {"Morigi"}, ["mdc"] = {"Male (Papua New Guinea)"}, ["mdd"] = {"Mbum"}, ["mde"] = {"Maba (Chad)"}, ["mdf"] = {"Moksha"}, ["mdg"] = {"Massalat"}, ["mdh"] = {"Maguindanaon"}, ["mdi"] = {"Mamvu"}, ["mdj"] = {"Mangbetu"}, ["mdk"] = {"Mangbutu"}, ["mdl"] = {"Maltese Sign Language"}, ["mdm"] = {"Mayogo"}, ["mdn"] = {"Mbati"}, ["mdp"] = {"Mbala"}, ["mdq"] = {"Mbole"}, ["mdr"] = {"Mandar"}, ["mds"] = {"Maria (Papua New Guinea)"}, ["mdt"] = {"Mbere"}, ["mdu"] = {"Mboko"}, ["mdv"] = {"Santa Lucía Monteverde Mixtec"}, ["mdw"] = {"Mbosi"}, ["mdx"] = {"Dizin"}, ["mdy"] = {"Male (Ethiopia)"}, ["mdz"] = {"Suruí Do Pará"}, ["mea"] = {"Menka"}, ["meb"] = {"Ikobi"}, ["mec"] = {"Marra"}, ["med"] = {"Melpa"}, ["mee"] = {"Mengen"}, ["mef"] = {"Megam"}, ["meh"] = {"Southwestern Tlaxiaco Mixtec"}, ["mei"] = {"Midob"}, ["mej"] = {"Meyah"}, ["mek"] = {"Mekeo"}, ["mel"] = {"Melanau Tengah"}, ["mem"] = {"Mangala"}, ["men"] = {"Mende (Sierra Leone)"}, ["meo"] = {"Melayu Kedah"}, ["mep"] = {"Miriwoong"}, ["meq"] = {"Merey"}, ["mer"] = {"Meru"}, ["mes"] = {"Masmaje"}, ["met"] = {"Mato"}, ["meu"] = {"Motu"}, ["mev"] = {"Mano"}, ["mew"] = {"Maaka"}, ["mey"] = {"Hassaniyya"}, ["mez"] = {"Menominee"}, ["mfa"] = {"Melayu Kelantan-Pattani"}, ["mfb"] = {"Bangka"}, ["mfc"] = {"Mba"}, ["mfd"] = {"Mendankwe-Nkwen"}, ["mfe"] = {"Morisyen"}, ["mff"] = {"Naki"}, ["mfg"] = {"Mogofin"}, ["mfh"] = {"Matal"}, ["mfi"] = {"Wandala"}, ["mfj"] = {"Mefele"}, ["mfk"] = {"North Mofu"}, ["mfl"] = {"Putai"}, ["mfm"] = {"Marghi South"}, ["mfn"] = {"Cross River Mbembe"}, ["mfo"] = {"Mbe"}, ["mfp"] = {"Melayu Makassar"}, ["mfq"] = {"Moba"}, ["mfr"] = {"Marrithiyel"}, ["mfs"] = {"Mexican Sign Language"}, ["mft"] = {"Mokerang"}, ["mfu"] = {"Mbwela"}, ["mfv"] = {"Mandjak"}, ["mfw"] = {"Mulaha"}, ["mfx"] = {"Melo"}, ["mfy"] = {"Mayo"}, ["mfz"] = {"Mabaan"}, ["mga"] = {"Middle Irish (900-1200)"}, ["mgb"] = {"Mararit"}, ["mgc"] = {"Morokodo"}, ["mgd"] = {"Moru"}, ["mge"] = {"Mango"}, ["mgf"] = {"Maklew"}, ["mgg"] = {"Mpumpong"}, ["mgh"] = {"Makhuwa-Meetto"}, ["mgi"] = {"Lijili"}, ["mgj"] = {"Abureni"}, ["mgk"] = {"Mawes"}, ["mgl"] = {"Maleu-Kilenge"}, ["mgm"] = {"Mambae"}, ["mgn"] = {"Mbangi"}, ["mgo"] = {"Meta'"}, ["mgp"] = {"Eastern Magar"}, ["mgq"] = {"Malila"}, ["mgr"] = {"Mambwe-Lungu"}, ["mgs"] = {"Manda (Tanzania)"}, ["mgt"] = {"Mongol"}, ["mgu"] = {"Mailu"}, ["mgv"] = {"Matengo"}, ["mgw"] = {"Matumbi"}, ["mgy"] = {"Mbunga"}, ["mgz"] = {"Mbugwe"}, ["mha"] = {"Manda (India)"}, ["mhb"] = {"Mahongwe"}, ["mhc"] = {"Mocho"}, ["mhd"] = {"Mbugu"}, ["mhe"] = {"Besisi", "Mah Meri"}, ["mhf"] = {"Mamaa"}, ["mhg"] = {"Margu"}, ["mhi"] = {"Ma'di"}, ["mhj"] = {"Mogholi"}, ["mhk"] = {"Mungaka"}, ["mhl"] = {"Mauwake"}, ["mhm"] = {"Makhuwa-Moniga"}, ["mhn"] = {"Mócheno"}, ["mho"] = {"Mashi (Zambia)"}, ["mhp"] = {"Melayu Bali"}, ["mhq"] = {"Mandan"}, ["mhr"] = {"Eastern Mari"}, ["mhs"] = {"Buru (Indonesia)"}, ["mht"] = {"Mandahuaca"}, ["mhu"] = {"Digaro-Mishmi", "Darang Deng"}, ["mhw"] = {"Mbukushu"}, ["mhx"] = {"Maru", "Lhaovo"}, ["mhy"] = {"Ma'anyan"}, ["mhz"] = {"Mor (Mor Islands)"}, ["mia"] = {"Miami"}, ["mib"] = {"Atatláhuca Mixtec"}, ["mic"] = {"Mi'kmaq", "Micmac"}, ["mid"] = {"Mandaic"}, ["mie"] = {"Ocotepec Mixtec"}, ["mif"] = {"Mofu-Gudur"}, ["mig"] = {"San Miguel El Grande Mixtec"}, ["mih"] = {"Chayuco Mixtec"}, ["mii"] = {"Chigmecatitlán Mixtec"}, ["mij"] = {"Abar", "Mungbam"}, ["mik"] = {"Mikasuki"}, ["mil"] = {"Peñoles Mixtec"}, ["mim"] = {"Alacatlatzala Mixtec"}, ["min"] = {"Minangkabau"}, ["mio"] = {"Pinotepa Nacional Mixtec"}, ["mip"] = {"Apasco-Apoala Mixtec"}, ["miq"] = {"Mískito"}, ["mir"] = {"Isthmus Mixe"}, ["mis"] = {"Uncoded languages"}, ["mit"] = {"Southern Puebla Mixtec"}, ["miu"] = {"Cacaloxtepec Mixtec"}, ["miw"] = {"Akoye"}, ["mix"] = {"Mixtepec Mixtec"}, ["miy"] = {"Ayutla Mixtec"}, ["miz"] = {"Coatzospan Mixtec"}, ["mjb"] = {"Makalero"}, ["mjc"] = {"San Juan Colorado Mixtec"}, ["mjd"] = {"Northwest Maidu"}, ["mje"] = {"Muskum"}, ["mjg"] = {"Tu"}, ["mjh"] = {"Mwera (Nyasa)"}, ["mji"] = {"Kim Mun"}, ["mjj"] = {"Mawak"}, ["mjk"] = {"Matukar"}, ["mjl"] = {"Mandeali"}, ["mjm"] = {"Medebur"}, ["mjn"] = {"Ma (Papua New Guinea)"}, ["mjo"] = {"Malankuravan"}, ["mjp"] = {"Malapandaram"}, ["mjq"] = {"Malaryan"}, ["mjr"] = {"Malavedan"}, ["mjs"] = {"Miship"}, ["mjt"] = {"Sauria Paharia"}, ["mju"] = {"Manna-Dora"}, ["mjv"] = {"Mannan"}, ["mjw"] = {"Karbi"}, ["mjx"] = {"Mahali"}, ["mjy"] = {"Mahican"}, ["mjz"] = {"Majhi"}, ["mka"] = {"Mbre"}, ["mkb"] = {"Mal Paharia"}, ["mkc"] = {"Siliput"}, ["mke"] = {"Mawchi"}, ["mkf"] = {"Miya"}, ["mkg"] = {"Mak (China)"}, ["mkh"] = {"Mon-Khmer languages"}, ["mki"] = {"Dhatki"}, ["mkj"] = {"Mokilese"}, ["mkk"] = {"Byep"}, ["mkl"] = {"Mokole"}, ["mkm"] = {"Moklen"}, ["mkn"] = {"Melayu Kupang"}, ["mko"] = {"Mingang Doso"}, ["mkp"] = {"Moikodi"}, ["mkq"] = {"Bay Miwok"}, ["mkr"] = {"Malas"}, ["mks"] = {"Silacayoapan Mixtec"}, ["mkt"] = {"Vamale"}, ["mku"] = {"Konyanka Maninka"}, ["mkv"] = {"Mafea"}, ["mkw"] = {"Kituba (Congo)"}, ["mkx"] = {"Kinamiging Manobo"}, ["mky"] = {"East Makian"}, ["mkz"] = {"Makasae"}, ["mla"] = {"Malo"}, ["mlb"] = {"Mbule"}, ["mlc"] = {"Cao Lan"}, ["mle"] = {"Manambu"}, ["mlf"] = {"Mal"}, ["mlh"] = {"Mape"}, ["mli"] = {"Malimpung"}, ["mlj"] = {"Miltu"}, ["mlk"] = {"Ilwana", "Kiwilwana"}, ["mll"] = {"Malua Bay"}, ["mlm"] = {"Mulam"}, ["mln"] = {"Malango"}, ["mlo"] = {"Mlomp"}, ["mlp"] = {"Bargam"}, ["mlq"] = {"Western Maninkakan"}, ["mlr"] = {"Vame"}, ["mls"] = {"Masalit"}, ["mlu"] = {"To'abaita"}, ["mlv"] = {"Motlav", "Mwotlap"}, ["mlw"] = {"Moloko"}, ["mlx"] = {"Malfaxal", "Naha'ai"}, ["mlz"] = {"Malaynon"}, ["mma"] = {"Mama"}, ["mmb"] = {"Momina"}, ["mmc"] = {"Michoacán Mazahua"}, ["mmd"] = {"Maonan"}, ["mme"] = {"Mae"}, ["mmf"] = {"Mundat"}, ["mmg"] = {"North Ambrym"}, ["mmh"] = {"Mehináku"}, ["mmi"] = {"Musar"}, ["mmj"] = {"Majhwar"}, ["mmk"] = {"Mukha-Dora"}, ["mml"] = {"Man Met"}, ["mmm"] = {"Maii"}, ["mmn"] = {"Mamanwa"}, ["mmo"] = {"Mangga Buang"}, ["mmp"] = {"Siawi"}, ["mmq"] = {"Musak"}, ["mmr"] = {"Western Xiangxi Miao"}, ["mmt"] = {"Malalamai"}, ["mmu"] = {"Mmaala"}, ["mmv"] = {"Miriti"}, ["mmw"] = {"Emae"}, ["mmx"] = {"Madak"}, ["mmy"] = {"Migaama"}, ["mmz"] = {"Mabaale"}, ["mna"] = {"Mbula"}, ["mnb"] = {"Muna"}, ["mnc"] = {"Manchu"}, ["mnd"] = {"Mondé"}, ["mne"] = {"Naba"}, ["mnf"] = {"Mundani"}, ["mng"] = {"Eastern Mnong"}, ["mnh"] = {"Mono (Democratic Republic of Congo)"}, ["mni"] = {"Manipuri"}, ["mnj"] = {"Munji"}, ["mnk"] = {"Mandinka"}, ["mnl"] = {"Tiale"}, ["mnm"] = {"Mapena"}, ["mnn"] = {"Southern Mnong"}, ["mno"] = {"Manobo languages"}, ["mnp"] = {"Min Bei Chinese"}, ["mnq"] = {"Minriq"}, ["mnr"] = {"Mono (USA)"}, ["mns"] = {"Mansi"}, ["mnu"] = {"Mer"}, ["mnv"] = {"Rennell-Bellona"}, ["mnw"] = {"Mon"}, ["mnx"] = {"Manikion"}, ["mny"] = {"Manyawa"}, ["mnz"] = {"Moni"}, ["moa"] = {"Mwan"}, ["moc"] = {"Mocoví"}, ["mod"] = {"Mobilian"}, ["moe"] = {"Innu", "Montagnais"}, ["mog"] = {"Mongondow"}, ["moh"] = {"Mohawk"}, ["moi"] = {"Mboi"}, ["moj"] = {"Monzombo"}, ["mok"] = {"Morori"}, ["mom"] = {"Mangue"}, ["moo"] = {"Monom"}, ["mop"] = {"Mopán Maya"}, ["moq"] = {"Mor (Bomberai Peninsula)"}, ["mor"] = {"Moro"}, ["mos"] = {"Mossi"}, ["mot"] = {"Barí"}, ["mou"] = {"Mogum"}, ["mov"] = {"Mohave"}, ["mow"] = {"Moi (Congo)"}, ["mox"] = {"Molima"}, ["moy"] = {"Shekkacho"}, ["moz"] = {"Mukulu", "Gergiko"}, ["mpa"] = {"Mpoto"}, ["mpb"] = {"Malak Malak", "Mullukmulluk"}, ["mpc"] = {"Mangarrayi"}, ["mpd"] = {"Machinere"}, ["mpe"] = {"Majang"}, ["mpg"] = {"Marba"}, ["mph"] = {"Maung"}, ["mpi"] = {"Mpade"}, ["mpj"] = {"Martu Wangka", "Wangkajunga"}, ["mpk"] = {"Mbara (Chad)"}, ["mpl"] = {"Middle Watut"}, ["mpm"] = {"Yosondúa Mixtec"}, ["mpn"] = {"Mindiri"}, ["mpo"] = {"Miu"}, ["mpp"] = {"Migabac"}, ["mpq"] = {"Matís"}, ["mpr"] = {"Vangunu"}, ["mps"] = {"Dadibi"}, ["mpt"] = {"Mian"}, ["mpu"] = {"Makuráp"}, ["mpv"] = {"Mungkip"}, ["mpw"] = {"Mapidian"}, ["mpx"] = {"Misima-Panaeati"}, ["mpy"] = {"Mapia"}, ["mpz"] = {"Mpi"}, ["mqa"] = {"Maba (Indonesia)"}, ["mqb"] = {"Mbuko"}, ["mqc"] = {"Mangole"}, ["mqe"] = {"Matepi"}, ["mqf"] = {"Momuna"}, ["mqg"] = {"Melayu Kutai Kota Bangun"}, ["mqh"] = {"Tlazoyaltepec Mixtec"}, ["mqi"] = {"Mariri"}, ["mqj"] = {"Mamasa"}, ["mqk"] = {"Rajah Kabunsuwan Manobo"}, ["mql"] = {"Mbelime"}, ["mqm"] = {"South Marquesan"}, ["mqn"] = {"Moronene"}, ["mqo"] = {"Modole"}, ["mqp"] = {"Manipa"}, ["mqq"] = {"Minokok"}, ["mqr"] = {"Mander"}, ["mqs"] = {"West Makian"}, ["mqt"] = {"Mok"}, ["mqu"] = {"Mandari"}, ["mqv"] = {"Mosimo"}, ["mqw"] = {"Murupi"}, ["mqx"] = {"Mamuju"}, ["mqy"] = {"Manggarai"}, ["mqz"] = {"Pano"}, ["mra"] = {"Mlabri"}, ["mrb"] = {"Marino"}, ["mrc"] = {"Maricopa"}, ["mrd"] = {"Western Magar"}, ["mre"] = {"Martha's Vineyard Sign Language"}, ["mrf"] = {"Elseng"}, ["mrg"] = {"Mising"}, ["mrh"] = {"Mara Chin"}, ["mrj"] = {"Western Mari"}, ["mrk"] = {"Hmwaveke"}, ["mrl"] = {"Mortlockese"}, ["mrm"] = {"Merlav", "Mwerlap"}, ["mrn"] = {"Cheke Holo"}, ["mro"] = {"Mru"}, ["mrp"] = {"Morouas"}, ["mrq"] = {"North Marquesan"}, ["mrr"] = {"Maria (India)"}, ["mrs"] = {"Maragus"}, ["mrt"] = {"Marghi Central"}, ["mru"] = {"Mono (Cameroon)"}, ["mrv"] = {"Mangareva"}, ["mrw"] = {"Maranao"}, ["mrx"] = {"Maremgi", "Dineor"}, ["mry"] = {"Mandaya"}, ["mrz"] = {"Marind"}, ["msb"] = {"Masbatenyo"}, ["msc"] = {"Sankaran Maninka"}, ["msd"] = {"Yucatec Maya Sign Language"}, ["mse"] = {"Musey"}, ["msf"] = {"Mekwei"}, ["msg"] = {"Moraid"}, ["msh"] = {"Masikoro Malagasy"}, ["msi"] = {"Melayu Sabah"}, ["msj"] = {"Ma (Democratic Republic of Congo)"}, ["msk"] = {"Mansaka"}, ["msl"] = {"Molof", "Poule"}, ["msm"] = {"Agusan Manobo"}, ["msn"] = {"Vurës"}, ["mso"] = {"Mombum"}, ["msp"] = {"Maritsauá"}, ["msq"] = {"Caac"}, ["msr"] = {"Mongolian Sign Language"}, ["mss"] = {"West Masela"}, ["msu"] = {"Musom"}, ["msv"] = {"Maslam"}, ["msw"] = {"Mansoanka"}, ["msx"] = {"Moresada"}, ["msy"] = {"Aruamu"}, ["msz"] = {"Momare"}, ["mta"] = {"Cotabato Manobo"}, ["mtb"] = {"Anyin Morofo"}, ["mtc"] = {"Munit"}, ["mtd"] = {"Mualang"}, ["mte"] = {"Mono (Solomon Islands)"}, ["mtf"] = {"Murik (Papua New Guinea)"}, ["mtg"] = {"Una"}, ["mth"] = {"Munggui"}, ["mti"] = {"Maiwa (Papua New Guinea)"}, ["mtj"] = {"Moskona"}, ["mtk"] = {"Mbe'"}, ["mtl"] = {"Montol"}, ["mtm"] = {"Mator"}, ["mtn"] = {"Matagalpa"}, ["mto"] = {"Totontepec Mixe"}, ["mtp"] = {"Wichí Lhamtés Nocten"}, ["mtq"] = {"Muong"}, ["mtr"] = {"Mewari"}, ["mts"] = {"Yora"}, ["mtt"] = {"Mota"}, ["mtu"] = {"Tututepec Mixtec"}, ["mtv"] = {"Asaro'o"}, ["mtw"] = {"Southern Binukidnon"}, ["mtx"] = {"Tidaá Mixtec"}, ["mty"] = {"Nabi"}, ["mua"] = {"Mundang"}, ["mub"] = {"Mubi"}, ["muc"] = {"Ajumbu"}, ["mud"] = {"Mednyj Aleut"}, ["mue"] = {"Media Lengua"}, ["mug"] = {"Musgu"}, ["muh"] = {"Mündü"}, ["mui"] = {"Musi"}, ["muj"] = {"Mabire"}, ["muk"] = {"Mugom"}, ["mul"] = {"Multiple languages"}, ["mum"] = {"Maiwala"}, ["mun"] = {"Munda languages"}, ["muo"] = {"Nyong"}, ["mup"] = {"Malvi"}, ["muq"] = {"Eastern Xiangxi Miao"}, ["mur"] = {"Murle"}, ["mus"] = {"Creek"}, ["mut"] = {"Western Muria"}, ["muu"] = {"Yaaku"}, ["muv"] = {"Muthuvan"}, ["mux"] = {"Bo-Ung"}, ["muy"] = {"Muyang"}, ["muz"] = {"Mursi"}, ["mva"] = {"Manam"}, ["mvb"] = {"Mattole"}, ["mvd"] = {"Mamboru"}, ["mve"] = {"Marwari (Pakistan)"}, ["mvf"] = {"Peripheral Mongolian"}, ["mvg"] = {"Yucuañe Mixtec"}, ["mvh"] = {"Mulgi"}, ["mvi"] = {"Miyako"}, ["mvk"] = {"Mekmek"}, ["mvl"] = {"Mbara (Australia)"}, ["mvn"] = {"Minaveha"}, ["mvo"] = {"Marovo"}, ["mvp"] = {"Duri"}, ["mvq"] = {"Moere"}, ["mvr"] = {"Marau"}, ["mvs"] = {"Massep"}, ["mvt"] = {"Mpotovoro"}, ["mvu"] = {"Marfa"}, ["mvv"] = {"Tagal Murut"}, ["mvw"] = {"Machinga"}, ["mvx"] = {"Meoswar"}, ["mvy"] = {"Indus Kohistani"}, ["mvz"] = {"Mesqan"}, ["mwa"] = {"Mwatebu"}, ["mwb"] = {"Juwal"}, ["mwc"] = {"Are"}, ["mwe"] = {"Mwera (Chimwera)"}, ["mwf"] = {"Murrinh-Patha"}, ["mwg"] = {"Aiklep"}, ["mwh"] = {"Mouk-Aria"}, ["mwi"] = {"Labo", "Ninde"}, ["mwk"] = {"Kita Maninkakan"}, ["mwl"] = {"Mirandese"}, ["mwm"] = {"Sar"}, ["mwn"] = {"Nyamwanga"}, ["mwo"] = {"Central Maewo"}, ["mwp"] = {"Kala Lagaw Ya"}, ["mwq"] = {"Mün Chin"}, ["mwr"] = {"Marwari"}, ["mws"] = {"Mwimbi-Muthambi"}, ["mwt"] = {"Moken"}, ["mwu"] = {"Mittu"}, ["mwv"] = {"Mentawai"}, ["mww"] = {"Hmong Daw"}, ["mwz"] = {"Moingi"}, ["mxa"] = {"Northwest Oaxaca Mixtec"}, ["mxb"] = {"Tezoatlán Mixtec"}, ["mxc"] = {"Manyika"}, ["mxd"] = {"Modang"}, ["mxe"] = {"Mele-Fila"}, ["mxf"] = {"Malgbe"}, ["mxg"] = {"Mbangala"}, ["mxh"] = {"Mvuba"}, ["mxi"] = {"Mozarabic"}, ["mxj"] = {"Miju-Mishmi", "Geman Deng"}, ["mxk"] = {"Monumbo"}, ["mxl"] = {"Maxi Gbe"}, ["mxm"] = {"Meramera"}, ["mxn"] = {"Moi (Indonesia)"}, ["mxo"] = {"Mbowe"}, ["mxp"] = {"Tlahuitoltepec Mixe"}, ["mxq"] = {"Juquila Mixe"}, ["mxr"] = {"Murik (Malaysia)"}, ["mxs"] = {"Huitepec Mixtec"}, ["mxt"] = {"Jamiltepec Mixtec"}, ["mxu"] = {"Mada (Cameroon)"}, ["mxv"] = {"Metlatónoc Mixtec"}, ["mxw"] = {"Namo"}, ["mxx"] = {"Mahou", "Mawukakan"}, ["mxy"] = {"Southeastern Nochixtlán Mixtec"}, ["mxz"] = {"Central Masela"}, ["myb"] = {"Mbay"}, ["myc"] = {"Mayeka"}, ["mye"] = {"Myene"}, ["myf"] = {"Bambassi"}, ["myg"] = {"Manta"}, ["myh"] = {"Makah"}, ["myj"] = {"Mangayat"}, ["myk"] = {"Mamara Senoufo"}, ["myl"] = {"Moma"}, ["mym"] = {"Me'en"}, ["myn"] = {"Mayan languages"}, ["myo"] = {"Anfillo"}, ["myp"] = {"Pirahã"}, ["myr"] = {"Muniche"}, ["mys"] = {"Mesmes"}, ["myu"] = {"Mundurukú"}, ["myv"] = {"Erzya"}, ["myw"] = {"Muyuw"}, ["myx"] = {"Masaaba"}, ["myy"] = {"Macuna"}, ["myz"] = {"Classical Mandaic"}, ["mza"] = {"Santa María Zacatepec Mixtec"}, ["mzb"] = {"Tumzabt"}, ["mzc"] = {"Madagascar Sign Language"}, ["mzd"] = {"Malimba"}, ["mze"] = {"Morawa"}, ["mzg"] = {"Monastic Sign Language"}, ["mzh"] = {"Wichí Lhamtés Güisnay"}, ["mzi"] = {"Ixcatlán Mazatec"}, ["mzj"] = {"Manya"}, ["mzk"] = {"Nigeria Mambila"}, ["mzl"] = {"Mazatlán Mixe"}, ["mzm"] = {"Mumuye"}, ["mzn"] = {"Mazanderani"}, ["mzo"] = {"Matipuhy"}, ["mzp"] = {"Movima"}, ["mzq"] = {"Mori Atas"}, ["mzr"] = {"Marúbo"}, ["mzs"] = {"Macanese"}, ["mzt"] = {"Mintil"}, ["mzu"] = {"Inapang"}, ["mzv"] = {"Manza"}, ["mzw"] = {"Deg"}, ["mzx"] = {"Mawayana"}, ["mzy"] = {"Mozambican Sign Language"}, ["mzz"] = {"Maiadomu"}, ["naa"] = {"Namla"}, ["nab"] = {"Southern Nambikuára"}, ["nac"] = {"Narak"}, ["nae"] = {"Naka'ela"}, ["naf"] = {"Nabak"}, ["nag"] = {"Naga Pidgin"}, ["nah"] = {"Nahuatl languages"}, ["nai"] = {"North American Indian languages"}, ["naj"] = {"Nalu"}, ["nak"] = {"Nakanai"}, ["nal"] = {"Nalik"}, ["nam"] = {"Ngan'gityemerri"}, ["nan"] = {"China Min Nan"}, ["nao"] = {"Naaba"}, ["nap"] = {"Neapolitan"}, ["naq"] = {"Khoekhoe", "Nama (Namibia)"}, ["nar"] = {"Iguta"}, ["nas"] = {"Naasioi"}, ["nat"] = {"Ca̱hungwa̱rya̱", "Hungworo"}, ["naw"] = {"Nawuri"}, ["nax"] = {"Nakwi"}, ["nay"] = {"Ngarrindjeri"}, ["naz"] = {"Coatepec Nahuatl"}, ["nba"] = {"Nyemba"}, ["nbb"] = {"Ndoe"}, ["nbc"] = {"Chang Naga"}, ["nbd"] = {"Ngbinda"}, ["nbe"] = {"Konyak Naga"}, ["nbg"] = {"Nagarchal"}, ["nbh"] = {"Ngamo"}, ["nbi"] = {"Mao Naga"}, ["nbj"] = {"Ngarinyman"}, ["nbk"] = {"Nake"}, ["nbm"] = {"Ngbaka Ma'bo"}, ["nbn"] = {"Kuri"}, ["nbo"] = {"Nkukoli"}, ["nbp"] = {"Nnam"}, ["nbq"] = {"Nggem"}, ["nbr"] = {"Numana"}, ["nbs"] = {"Namibian Sign Language"}, ["nbt"] = {"Na"}, ["nbu"] = {"Rongmei Naga"}, ["nbv"] = {"Ngamambo"}, ["nbw"] = {"Southern Ngbandi"}, ["nby"] = {"Ningera"}, ["nca"] = {"Iyo"}, ["ncb"] = {"Central Nicobarese"}, ["ncc"] = {"Ponam"}, ["ncd"] = {"Nachering"}, ["nce"] = {"Yale"}, ["ncf"] = {"Notsi"}, ["ncg"] = {"Nisga'a"}, ["nch"] = {"Central Huasteca Nahuatl"}, ["nci"] = {"Classical Nahuatl"}, ["ncj"] = {"Northern Puebla Nahuatl"}, ["nck"] = {"Na-kara"}, ["ncl"] = {"Michoacán Nahuatl"}, ["ncm"] = {"Nambo"}, ["ncn"] = {"Nauna"}, ["nco"] = {"Sibe"}, ["ncq"] = {"Northern Katang"}, ["ncr"] = {"Ncane"}, ["ncs"] = {"Nicaraguan Sign Language"}, ["nct"] = {"Chothe Naga"}, ["ncu"] = {"Chumburung"}, ["ncx"] = {"Central Puebla Nahuatl"}, ["ncz"] = {"Natchez"}, ["nda"] = {"Ndasa"}, ["ndb"] = {"Kenswei Nsei"}, ["ndc"] = {"Ndau"}, ["ndd"] = {"Nde-Nsele-Nta"}, ["ndf"] = {"Nadruvian"}, ["ndg"] = {"Ndengereko"}, ["ndh"] = {"Ndali"}, ["ndi"] = {"Samba Leko"}, ["ndj"] = {"Ndamba"}, ["ndk"] = {"Ndaka"}, ["ndl"] = {"Ndolo"}, ["ndm"] = {"Ndam"}, ["ndn"] = {"Ngundi"}, ["ndp"] = {"Ndo"}, ["ndq"] = {"Ndombe"}, ["ndr"] = {"Ndoola"}, ["nds"] = {"Low German", "Low Saxon"}, ["ndt"] = {"Ndunga"}, ["ndu"] = {"Dugun"}, ["ndv"] = {"Ndut"}, ["ndw"] = {"Ndobo"}, ["ndx"] = {"Nduga"}, ["ndy"] = {"Lutos"}, ["ndz"] = {"Ndogo"}, ["nea"] = {"Eastern Ngad'a"}, ["neb"] = {"Toura (Côte d'Ivoire)"}, ["nec"] = {"Nedebang"}, ["ned"] = {"Nde-Gbite"}, ["nee"] = {"Nêlêmwa-Nixumwak"}, ["nef"] = {"Nefamese"}, ["neg"] = {"Negidal"}, ["neh"] = {"Nyenkha"}, ["nei"] = {"Neo-Hittite"}, ["nej"] = {"Neko"}, ["nek"] = {"Neku"}, ["nem"] = {"Nemi"}, ["nen"] = {"Nengone"}, ["neo"] = {"Ná-Meo"}, ["neq"] = {"North Central Mixe"}, ["ner"] = {"Yahadian"}, ["nes"] = {"Bhoti Kinnauri"}, ["net"] = {"Nete"}, ["neu"] = {"Neo"}, ["nev"] = {"Nyaheun"}, ["new"] = {"Newari", "Nepal Bhasa"}, ["nex"] = {"Neme"}, ["ney"] = {"Neyo"}, ["nez"] = {"Nez Perce"}, ["nfa"] = {"Dhao"}, ["nfd"] = {"Ahwai"}, ["nfl"] = {"Ayiwo", "Äiwoo"}, ["nfr"] = {"Nafaanra"}, ["nfu"] = {"Mfumte"}, ["nga"] = {"Ngbaka"}, ["ngb"] = {"Northern Ngbandi"}, ["ngc"] = {"Ngombe (Democratic Republic of Congo)"}, ["ngd"] = {"Ngando (Central African Republic)"}, ["nge"] = {"Ngemba"}, ["ngf"] = {"Trans-New Guinea languages"}, ["ngg"] = {"Ngbaka Manza"}, ["ngh"] = {"Nǁng"}, ["ngi"] = {"Ngizim"}, ["ngj"] = {"Ngie"}, ["ngk"] = {"Dalabon"}, ["ngl"] = {"Lomwe"}, ["ngm"] = {"Ngatik Men's Creole"}, ["ngn"] = {"Ngwo"}, ["ngp"] = {"Ngulu"}, ["ngq"] = {"Ngurimi", "Ngoreme"}, ["ngr"] = {"Engdewu"}, ["ngs"] = {"Gvoko"}, ["ngt"] = {"Kriang", "Ngeq"}, ["ngu"] = {"Guerrero Nahuatl"}, ["ngv"] = {"Nagumi"}, ["ngw"] = {"Ngwaba"}, ["ngx"] = {"Nggwahyi"}, ["ngy"] = {"Tibea"}, ["ngz"] = {"Ngungwel"}, ["nha"] = {"Nhanda"}, ["nhb"] = {"Beng"}, ["nhc"] = {"Tabasco Nahuatl"}, ["nhd"] = {"Chiripá", "Ava Guaraní"}, ["nhe"] = {"Eastern Huasteca Nahuatl"}, ["nhf"] = {"Nhuwala"}, ["nhg"] = {"Tetelcingo Nahuatl"}, ["nhh"] = {"Nahari"}, ["nhi"] = {"Zacatlán-Ahuacatlán-Tepetzintla Nahuatl"}, ["nhk"] = {"Isthmus-Cosoleacaque Nahuatl"}, ["nhm"] = {"Morelos Nahuatl"}, ["nhn"] = {"Central Nahuatl"}, ["nho"] = {"Takuu"}, ["nhp"] = {"Isthmus-Pajapan Nahuatl"}, ["nhq"] = {"Huaxcaleca Nahuatl"}, ["nhr"] = {"Naro"}, ["nht"] = {"Ometepec Nahuatl"}, ["nhu"] = {"Noone"}, ["nhv"] = {"Temascaltepec Nahuatl"}, ["nhw"] = {"Western Huasteca Nahuatl"}, ["nhx"] = {"Isthmus-Mecayapan Nahuatl"}, ["nhy"] = {"Northern Oaxaca Nahuatl"}, ["nhz"] = {"Santa María La Alta Nahuatl"}, ["nia"] = {"Nias"}, ["nib"] = {"Nakame"}, ["nic"] = {"Niger-Kordofanian languages"}, ["nid"] = {"Ngandi"}, ["nie"] = {"Niellim"}, ["nif"] = {"Nek"}, ["nig"] = {"Ngalakgan"}, ["nih"] = {"Nyiha (Tanzania)"}, ["nii"] = {"Nii"}, ["nij"] = {"Ngaju"}, ["nik"] = {"Southern Nicobarese"}, ["nil"] = {"Nila"}, ["nim"] = {"Nilamba"}, ["nin"] = {"Ninzo"}, ["nio"] = {"Nganasan"}, ["niq"] = {"Nandi"}, ["nir"] = {"Nimboran"}, ["nis"] = {"Nimi"}, ["nit"] = {"Southeastern Kolami"}, ["niu"] = {"Niuean"}, ["niv"] = {"Gilyak"}, ["niw"] = {"Nimo"}, ["nix"] = {"Hema"}, ["niy"] = {"Ngiti"}, ["niz"] = {"Ningil"}, ["nja"] = {"Nzanyi"}, ["njb"] = {"Nocte Naga"}, ["njd"] = {"Ndonde Hamba"}, ["njh"] = {"Lotha Naga"}, ["nji"] = {"Gudanji"}, ["njj"] = {"Njen"}, ["njl"] = {"Njalgulgule"}, ["njm"] = {"Angami Naga"}, ["njn"] = {"Liangmai Naga"}, ["njo"] = {"Ao Naga"}, ["njr"] = {"Njerep"}, ["njs"] = {"Nisa"}, ["njt"] = {"Ndyuka-Trio Pidgin"}, ["nju"] = {"Ngadjunmaya"}, ["njx"] = {"Kunyi"}, ["njy"] = {"Njyem"}, ["njz"] = {"Nyishi"}, ["nka"] = {"Nkoya"}, ["nkb"] = {"Khoibu Naga"}, ["nkc"] = {"Nkongho"}, ["nkd"] = {"Koireng"}, ["nke"] = {"Duke"}, ["nkf"] = {"Inpui Naga"}, ["nkg"] = {"Nekgini"}, ["nkh"] = {"Khezha Naga"}, ["nki"] = {"Thangal Naga"}, ["nkj"] = {"Nakai"}, ["nkk"] = {"Nokuku"}, ["nkm"] = {"Namat"}, ["nkn"] = {"Nkangala"}, ["nko"] = {"Nkonya"}, ["nkp"] = {"Niuatoputapu"}, ["nkq"] = {"Nkami"}, ["nkr"] = {"Nukuoro"}, ["nks"] = {"North Asmat"}, ["nkt"] = {"Nyika (Tanzania)"}, ["nku"] = {"Bouna Kulango"}, ["nkv"] = {"Nyika (Malawi and Zambia)"}, ["nkw"] = {"Nkutu"}, ["nkx"] = {"Nkoroo"}, ["nkz"] = {"Nkari"}, ["nla"] = {"Ngombale"}, ["nlc"] = {"Nalca"}, ["nle"] = {"East Nyala"}, ["nlg"] = {"Gela"}, ["nli"] = {"Grangali"}, ["nlj"] = {"Nyali"}, ["nlk"] = {"Ninia Yali"}, ["nll"] = {"Nihali"}, ["nlm"] = {"Mankiyali"}, ["nlo"] = {"Ngul"}, ["nlq"] = {"Lao Naga"}, ["nlu"] = {"Nchumbulu"}, ["nlv"] = {"Orizaba Nahuatl"}, ["nlw"] = {"Walangama"}, ["nlx"] = {"Nahali"}, ["nly"] = {"Nyamal"}, ["nlz"] = {"Nalögo"}, ["nma"] = {"Maram Naga"}, ["nmb"] = {"Big Nambas", "V'ënen Taut"}, ["nmc"] = {"Ngam"}, ["nmd"] = {"Ndumu"}, ["nme"] = {"Mzieme Naga"}, ["nmf"] = {"Tangkhul Naga (India)"}, ["nmg"] = {"Kwasio"}, ["nmh"] = {"Monsang Naga"}, ["nmi"] = {"Nyam"}, ["nmj"] = {"Ngombe (Central African Republic)"}, ["nmk"] = {"Namakura"}, ["nml"] = {"Ndemli"}, ["nmm"] = {"Manangba"}, ["nmn"] = {"ǃXóõ"}, ["nmo"] = {"Moyon Naga"}, ["nmp"] = {"Nimanbur"}, ["nmq"] = {"Nambya"}, ["nmr"] = {"Nimbari"}, ["nms"] = {"Letemboi"}, ["nmt"] = {"Namonuito"}, ["nmu"] = {"Northeast Maidu"}, ["nmv"] = {"Ngamini"}, ["nmw"] = {"Nimoa", "Rifao"}, ["nmx"] = {"Nama (Papua New Guinea)"}, ["nmy"] = {"Namuyi"}, ["nmz"] = {"Nawdm"}, ["nna"] = {"Nyangumarta"}, ["nnb"] = {"Nande"}, ["nnc"] = {"Nancere"}, ["nnd"] = {"West Ambae"}, ["nne"] = {"Ngandyera"}, ["nnf"] = {"Ngaing"}, ["nng"] = {"Maring Naga"}, ["nnh"] = {"Ngiemboon"}, ["nni"] = {"North Nuaulu"}, ["nnj"] = {"Nyangatom"}, ["nnk"] = {"Nankina"}, ["nnl"] = {"Northern Rengma Naga"}, ["nnm"] = {"Namia"}, ["nnn"] = {"Ngete"}, ["nnp"] = {"Wancho Naga"}, ["nnq"] = {"Ngindo"}, ["nnr"] = {"Narungga"}, ["nnt"] = {"Nanticoke"}, ["nnu"] = {"Dwang"}, ["nnv"] = {"Nugunu (Australia)"}, ["nnw"] = {"Southern Nuni"}, ["nny"] = {"Nyangga"}, ["nnz"] = {"Nda'nda'"}, ["noa"] = {"Woun Meu"}, ["noc"] = {"Nuk"}, ["nod"] = {"Thai Utara"}, ["noe"] = {"Nimadi"}, ["nof"] = {"Nomane"}, ["nog"] = {"Nogai"}, ["noh"] = {"Nomu"}, ["noi"] = {"Noiri"}, ["noj"] = {"Nonuya"}, ["nok"] = {"Nooksack"}, ["nol"] = {"Nomlaki"}, ["non"] = {"Old Norse"}, ["nop"] = {"Numanggang"}, ["noq"] = {"Ngongo"}, ["nos"] = {"Eastern Nisu"}, ["not"] = {"Nomatsiguenga"}, ["nou"] = {"Ewage-Notu"}, ["nov"] = {"Novial"}, ["now"] = {"Nyambo"}, ["noy"] = {"Noy"}, ["noz"] = {"Nayi"}, ["npa"] = {"Nar Phu"}, ["npb"] = {"Nupbikha"}, ["npg"] = {"Ponyo-Gongwang Naga"}, ["nph"] = {"Phom Naga"}, ["npi"] = {"Nepali (individual language)"}, ["npl"] = {"Southeastern Puebla Nahuatl"}, ["npn"] = {"Mondropolon"}, ["npo"] = {"Pochuri Naga"}, ["nps"] = {"Nipsan"}, ["npu"] = {"Puimei Naga"}, ["npx"] = {"Noipx"}, ["npy"] = {"Napu"}, ["nqg"] = {"Southern Nago"}, ["nqk"] = {"Kura Ede Nago"}, ["nql"] = {"Ngendelengo"}, ["nqm"] = {"Ndom"}, ["nqn"] = {"Nen"}, ["nqo"] = {"N'Ko", "N’Ko"}, ["nqq"] = {"Kyan-Karyaw Naga"}, ["nqt"] = {"Nteng"}, ["nqy"] = {"Akyaung Ari Naga"}, ["nra"] = {"Ngom"}, ["nrb"] = {"Nara"}, ["nrc"] = {"Noric"}, ["nre"] = {"Southern Rengma Naga"}, ["nrf"] = {"Jèrriais", "Guernésiais", "Sercquiais"}, ["nrg"] = {"Narango"}, ["nri"] = {"Chokri Naga"}, ["nrk"] = {"Ngarla"}, ["nrl"] = {"Ngarluma"}, ["nrm"] = {"Narom"}, ["nrn"] = {"Norn"}, ["nrp"] = {"North Picene"}, ["nrr"] = {"Norra", "Nora"}, ["nrt"] = {"Northern Kalapuya"}, ["nru"] = {"Narua"}, ["nrx"] = {"Ngurmbur"}, ["nrz"] = {"Lala"}, ["nsa"] = {"Sangtam Naga"}, ["nsb"] = {"Lower Nossob"}, ["nsc"] = {"Nshi"}, ["nsd"] = {"Southern Nisu"}, ["nse"] = {"Nsenga"}, ["nsf"] = {"Northwestern Nisu"}, ["nsg"] = {"Ngasa"}, ["nsh"] = {"Ngoshie"}, ["nsi"] = {"Nigerian Sign Language"}, ["nsk"] = {"Naskapi"}, ["nsl"] = {"Norwegian Sign Language"}, ["nsm"] = {"Sumi Naga"}, ["nsn"] = {"Nehan"}, ["nso"] = {"Pedi", "Northern Sotho", "Sepedi"}, ["nsp"] = {"Nepalese Sign Language"}, ["nsq"] = {"Northern Sierra Miwok"}, ["nsr"] = {"Maritime Sign Language"}, ["nss"] = {"Nali"}, ["nst"] = {"Tase Naga"}, ["nsu"] = {"Sierra Negra Nahuatl"}, ["nsv"] = {"Southwestern Nisu"}, ["nsw"] = {"Navut"}, ["nsx"] = {"Nsongo"}, ["nsy"] = {"Nasal"}, ["nsz"] = {"Nisenan"}, ["ntd"] = {"Northern Tidung"}, ["nte"] = {"Nathembo"}, ["ntg"] = {"Ngantangarra"}, ["nti"] = {"Natioro"}, ["ntj"] = {"Ngaanyatjarra"}, ["ntk"] = {"Ikoma-Nata-Isenye"}, ["ntm"] = {"Nateni"}, ["nto"] = {"Ntomba"}, ["ntp"] = {"Northern Tepehuan"}, ["ntr"] = {"Delo"}, ["ntu"] = {"Natügu"}, ["ntw"] = {"Nottoway"}, ["ntx"] = {"Tangkhul Naga (Myanmar)"}, ["nty"] = {"Mantsi"}, ["ntz"] = {"Natanzi"}, ["nua"] = {"Yuanga"}, ["nub"] = {"Nubian languages"}, ["nuc"] = {"Nukuini"}, ["nud"] = {"Ngala"}, ["nue"] = {"Ngundu"}, ["nuf"] = {"Nusu"}, ["nug"] = {"Nungali"}, ["nuh"] = {"Ndunda"}, ["nui"] = {"Ngumbi"}, ["nuj"] = {"Nyole"}, ["nuk"] = {"Nuu-chah-nulth", "Nuuchahnulth"}, ["nul"] = {"Nusa Laut"}, ["num"] = {"Niuafo'ou"}, ["nun"] = {"Anong"}, ["nuo"] = {"Nguôn"}, ["nup"] = {"Nupe-Nupe-Tako"}, ["nuq"] = {"Nukumanu"}, ["nur"] = {"Nukuria"}, ["nus"] = {"Nuer"}, ["nut"] = {"Nung (Viet Nam)"}, ["nuu"] = {"Ngbundu"}, ["nuv"] = {"Northern Nuni"}, ["nuw"] = {"Nguluwan"}, ["nux"] = {"Mehek"}, ["nuy"] = {"Nunggubuyu"}, ["nuz"] = {"Tlamacazapa Nahuatl"}, ["nvh"] = {"Nasarian"}, ["nvm"] = {"Namiae"}, ["nvo"] = {"Nyokon"}, ["nwa"] = {"Nawathinehena"}, ["nwb"] = {"Nyabwa"}, ["nwc"] = {"Classical Newari", "Classical Nepal Bhasa", "Old Newari"}, ["nwe"] = {"Ngwe"}, ["nwg"] = {"Ngayawung"}, ["nwi"] = {"Southwest Tanna"}, ["nwm"] = {"Nyamusa-Molo"}, ["nwo"] = {"Nauo"}, ["nwr"] = {"Nawaru"}, ["nww"] = {"Ndwewe"}, ["nwx"] = {"Middle Newar"}, ["nwy"] = {"Nottoway-Meherrin"}, ["nxa"] = {"Nauete"}, ["nxd"] = {"Ngando (Democratic Republic of Congo)"}, ["nxe"] = {"Nage"}, ["nxg"] = {"Ngad'a"}, ["nxi"] = {"Nindi"}, ["nxk"] = {"Koki Naga"}, ["nxl"] = {"South Nuaulu"}, ["nxm"] = {"Numidian"}, ["nxn"] = {"Ngawun"}, ["nxo"] = {"Ndambomo"}, ["nxq"] = {"Naxi"}, ["nxr"] = {"Ninggerum"}, ["nxx"] = {"Nafri"}, ["nyb"] = {"Nyangbo"}, ["nyc"] = {"Nyanga-li"}, ["nyd"] = {"Nyore", "Olunyole"}, ["nye"] = {"Nyengo"}, ["nyf"] = {"Giryama", "Kigiryama"}, ["nyg"] = {"Nyindu"}, ["nyh"] = {"Nyikina"}, ["nyi"] = {"Ama (Sudan)"}, ["nyj"] = {"Nyanga"}, ["nyk"] = {"Nyaneka"}, ["nyl"] = {"Nyeu"}, ["nym"] = {"Nyamwezi"}, ["nyn"] = {"Nyankole"}, ["nyo"] = {"Nyoro"}, ["nyp"] = {"Nyang'i"}, ["nyq"] = {"Nayini"}, ["nyr"] = {"Nyiha (Malawi)"}, ["nys"] = {"Nyungar"}, ["nyt"] = {"Nyawaygi"}, ["nyu"] = {"Nyungwe"}, ["nyv"] = {"Nyulnyul"}, ["nyw"] = {"Nyaw"}, ["nyx"] = {"Nganyaywana"}, ["nyy"] = {"Nyakyusa-Ngonde"}, ["nza"] = {"Tigon Mbembe"}, ["nzb"] = {"Njebi"}, ["nzd"] = {"Nzadi"}, ["nzi"] = {"Nzima"}, ["nzk"] = {"Nzakara"}, ["nzm"] = {"Zeme Naga"}, ["nzr"] = {"Dir-Nyamzak-Mbarimi"}, ["nzs"] = {"New Zealand Sign Language"}, ["nzu"] = {"Teke-Nzikou"}, ["nzy"] = {"Nzakambay"}, ["nzz"] = {"Nanga Dama Dogon"}, ["oaa"] = {"Orok"}, ["oac"] = {"Oroch"}, ["oar"] = {"Old Aramaic (up to 700 BCE)", "Ancient Aramaic (up to 700 BCE)"}, ["oav"] = {"Old Avar"}, ["obi"] = {"Obispeño"}, ["obk"] = {"Southern Bontok"}, ["obl"] = {"Oblo"}, ["obm"] = {"Moabite"}, ["obo"] = {"Obo Manobo"}, ["obr"] = {"Old Burmese"}, ["obt"] = {"Old Breton"}, ["obu"] = {"Obulom"}, ["oca"] = {"Ocaina"}, ["och"] = {"Old Chinese"}, ["ocm"] = {"Old Cham"}, ["oco"] = {"Old Cornish"}, ["ocu"] = {"Atzingo Matlatzinca"}, ["oda"] = {"Odut"}, ["odk"] = {"Od"}, ["odt"] = {"Old Dutch"}, ["odu"] = {"Odual"}, ["ofo"] = {"Ofo"}, ["ofs"] = {"Old Frisian"}, ["ofu"] = {"Efutop"}, ["ogb"] = {"Ogbia"}, ["ogc"] = {"Ogbah"}, ["oge"] = {"Old Georgian"}, ["ogg"] = {"Ogbogolo"}, ["ogo"] = {"Khana"}, ["ogu"] = {"Ogbronuagum"}, ["oht"] = {"Old Hittite"}, ["ohu"] = {"Old Hungarian"}, ["oia"] = {"Oirata"}, ["oie"] = {"Okolie"}, ["oin"] = {"Inebu One"}, ["ojb"] = {"Northwestern Ojibwa"}, ["ojc"] = {"Central Ojibwa"}, ["ojg"] = {"Eastern Ojibwa"}, ["ojp"] = {"Old Japanese"}, ["ojs"] = {"Severn Ojibwa"}, ["ojv"] = {"Ontong Java"}, ["ojw"] = {"Western Ojibwa"}, ["oka"] = {"Okanagan"}, ["okb"] = {"Okobo"}, ["okc"] = {"Kobo"}, ["okd"] = {"Okodia"}, ["oke"] = {"Okpe (Southwestern Edo)"}, ["okg"] = {"Koko Babangk"}, ["okh"] = {"Koresh-e Rostam"}, ["oki"] = {"Okiek"}, ["okj"] = {"Oko-Juwoi"}, ["okk"] = {"Kwamtim One"}, ["okl"] = {"Old Kentish Sign Language"}, ["okm"] = {"Middle Korean (10th-16th cent.)"}, ["okn"] = {"Oki-No-Erabu"}, ["oko"] = {"Old Korean (3rd-9th cent.)"}, ["okr"] = {"Kirike"}, ["oks"] = {"Oko-Eni-Osayen"}, ["oku"] = {"Oku"}, ["okv"] = {"Orokaiva"}, ["okx"] = {"Okpe (Northwestern Edo)"}, ["okz"] = {"Old Khmer"}, ["ola"] = {"Walungge"}, ["old"] = {"Mochi"}, ["ole"] = {"Olekha"}, ["olk"] = {"Olkol"}, ["olm"] = {"Oloma"}, ["olo"] = {"Livvi"}, ["olr"] = {"Olrat"}, ["olt"] = {"Old Lithuanian"}, ["olu"] = {"Kuvale"}, ["oma"] = {"Omaha-Ponca"}, ["omb"] = {"East Ambae"}, ["omc"] = {"Mochica"}, ["omg"] = {"Omagua"}, ["omi"] = {"Omi"}, ["omk"] = {"Omok"}, ["oml"] = {"Ombo"}, ["omn"] = {"Minoan"}, ["omo"] = {"Utarmbung"}, ["omp"] = {"Old Manipuri"}, ["omq"] = {"Oto-Manguean languages"}, ["omr"] = {"Old Marathi"}, ["omt"] = {"Omotik"}, ["omu"] = {"Omurano"}, ["omv"] = {"Omotic languages"}, ["omw"] = {"South Tairora"}, ["omx"] = {"Old Mon"}, ["omy"] = {"Melayu Lama"}, ["ona"] = {"Ona"}, ["onb"] = {"Lingao"}, ["one"] = {"Oneida"}, ["ong"] = {"Olo"}, ["oni"] = {"Onin"}, ["onj"] = {"Onjob"}, ["onk"] = {"Kabore One"}, ["onn"] = {"Onobasulu"}, ["ono"] = {"Onondaga"}, ["onp"] = {"Sartang"}, ["onr"] = {"Northern One"}, ["ons"] = {"Ono"}, ["ont"] = {"Ontenu"}, ["onu"] = {"Unua"}, ["onw"] = {"Old Nubian"}, ["onx"] = {"Onin Based Pidgin"}, ["ood"] = {"Tohono O'odham"}, ["oog"] = {"Ong"}, ["oon"] = {"Önge"}, ["oor"] = {"Oorlams"}, ["oos"] = {"Old Ossetic"}, ["opa"] = {"Okpamheri"}, ["opk"] = {"Kopkaka"}, ["opm"] = {"Oksapmin"}, ["opo"] = {"Opao"}, ["opt"] = {"Opata"}, ["opy"] = {"Ofayé"}, ["ora"] = {"Oroha"}, ["orc"] = {"Orma"}, ["ore"] = {"Orejón"}, ["org"] = {"Oring"}, ["orh"] = {"Oroqen"}, ["orn"] = {"Orang Kanaq"}, ["oro"] = {"Orokolo"}, ["orr"] = {"Oruma"}, ["ors"] = {"Orang Seletar"}, ["ort"] = {"Adivasi Oriya"}, ["oru"] = {"Ormuri"}, ["orv"] = {"Old Russian"}, ["orw"] = {"Oro Win"}, ["orx"] = {"Oro"}, ["ory"] = {"Odia (individual language)", "Oriya (individual language)"}, ["orz"] = {"Ormu"}, ["osa"] = {"Osage"}, ["osc"] = {"Oscan"}, ["osi"] = {"Osing"}, ["osn"] = {"Old Sundanese"}, ["oso"] = {"Ososo"}, ["osp"] = {"Old Spanish"}, ["ost"] = {"Osatu"}, ["osu"] = {"Southern One"}, ["osx"] = {"Old Saxon"}, ["ota"] = {"Turki Ottoman (1500-1928)"}, ["otb"] = {"Old Tibetan"}, ["otd"] = {"Ot Danum"}, ["ote"] = {"Mezquital Otomi"}, ["oti"] = {"Oti"}, ["otk"] = {"Turki Kelia"}, ["otl"] = {"Tilapa Otomi"}, ["otm"] = {"Eastern Highland Otomi"}, ["otn"] = {"Tenango Otomi"}, ["oto"] = {"Otomian languages"}, ["otq"] = {"Querétaro Otomi"}, ["otr"] = {"Otoro"}, ["ots"] = {"Estado de México Otomi"}, ["ott"] = {"Temoaya Otomi"}, ["otu"] = {"Otuke"}, ["otw"] = {"Ottawa"}, ["otx"] = {"Texcatepec Otomi"}, ["oty"] = {"Old Tamil"}, ["otz"] = {"Ixtenco Otomi"}, ["oua"] = {"Tagargrent"}, ["oub"] = {"Glio-Oubi"}, ["oue"] = {"Oune"}, ["oui"] = {"Old Uighur"}, ["oum"] = {"Ouma"}, ["ovd"] = {"Elfdalian", "Övdalian"}, ["owi"] = {"Owiniga"}, ["owl"] = {"Old Welsh"}, ["oyb"] = {"Oy"}, ["oyd"] = {"Oyda"}, ["oym"] = {"Wayampi"}, ["oyy"] = {"Oya'oya"}, ["ozm"] = {"Koonzime"}, ["paa"] = {"Papuan languages"}, ["pab"] = {"Parecís"}, ["pac"] = {"Pacoh"}, ["pad"] = {"Paumarí"}, ["pae"] = {"Pagibete"}, ["paf"] = {"Paranawát"}, ["pag"] = {"Pangasinan"}, ["pah"] = {"Tenharim"}, ["pai"] = {"Pe"}, ["pak"] = {"Parakanã"}, ["pal"] = {"Pahlavi"}, ["pam"] = {"Pampanga", "Kapampangan"}, ["pao"] = {"Northern Paiute"}, ["pap"] = {"Papiamento"}, ["paq"] = {"Parya"}, ["par"] = {"Panamint", "Timbisha"}, ["pas"] = {"Papasena"}, ["pau"] = {"Palauan"}, ["pav"] = {"Pakaásnovos"}, ["paw"] = {"Pawnee"}, ["pax"] = {"Pankararé"}, ["pay"] = {"Pech"}, ["paz"] = {"Pankararú"}, ["pbb"] = {"Páez"}, ["pbc"] = {"Patamona"}, ["pbe"] = {"Mezontla Popoloca"}, ["pbf"] = {"Coyotepec Popoloca"}, ["pbg"] = {"Paraujano"}, ["pbh"] = {"E'ñapa Woromaipu"}, ["pbi"] = {"Parkwa"}, ["pbl"] = {"Mak (Nigeria)"}, ["pbm"] = {"Puebla Mazatec"}, ["pbn"] = {"Kpasam"}, ["pbo"] = {"Papel"}, ["pbp"] = {"Badyara"}, ["pbr"] = {"Pangwa"}, ["pbs"] = {"Central Pame"}, ["pbt"] = {"Southern Pashto"}, ["pbu"] = {"Northern Pashto"}, ["pbv"] = {"Pnar"}, ["pby"] = {"Pyu (Papua New Guinea)"}, ["pca"] = {"Santa Inés Ahuatempan Popoloca"}, ["pcb"] = {"Pear"}, ["pcc"] = {"Bouyei"}, ["pcd"] = {"Picard"}, ["pce"] = {"Ruching Palaung"}, ["pcf"] = {"Paliyan"}, ["pcg"] = {"Paniya"}, ["pch"] = {"Pardhan"}, ["pci"] = {"Duruwa"}, ["pcj"] = {"Parenga"}, ["pck"] = {"Paite Chin"}, ["pcl"] = {"Pardhi"}, ["pcm"] = {"Nigerian Pidgin"}, ["pcn"] = {"Piti"}, ["pcp"] = {"Pacahuara"}, ["pcw"] = {"Pyapun"}, ["pda"] = {"Anam"}, ["pdc"] = {"Pennsylvania German"}, ["pdi"] = {"Pa Di"}, ["pdn"] = {"Podena", "Fedan"}, ["pdo"] = {"Padoe"}, ["pdt"] = {"Plautdietsch"}, ["pdu"] = {"Kayan"}, ["pea"] = {"Peranakan Indonesian"}, ["peb"] = {"Eastern Pomo"}, ["ped"] = {"Mala (Papua New Guinea)"}, ["pee"] = {"Taje"}, ["pef"] = {"Northeastern Pomo"}, ["peg"] = {"Pengo"}, ["peh"] = {"Bonan"}, ["pei"] = {"Chichimeca-Jonaz"}, ["pej"] = {"Northern Pomo"}, ["pek"] = {"Penchal"}, ["pel"] = {"Pekal"}, ["pem"] = {"Phende"}, ["peo"] = {"Old Persian (ca. 600-400 B.C.)"}, ["pep"] = {"Kunja"}, ["peq"] = {"Southern Pomo"}, ["pes"] = {"Iranian Persian"}, ["pev"] = {"Pémono"}, ["pex"] = {"Petats"}, ["pey"] = {"Petjo"}, ["pez"] = {"Eastern Penan"}, ["pfa"] = {"Pááfang"}, ["pfe"] = {"Pere"}, ["pfl"] = {"Pfaelzisch"}, ["pga"] = {"Sudanese Creole Arabic"}, ["pgd"] = {"Gāndhārī"}, ["pgg"] = {"Pangwali"}, ["pgi"] = {"Pagi"}, ["pgk"] = {"Rerep"}, ["pgl"] = {"Primitive Irish"}, ["pgn"] = {"Paelignian"}, ["pgs"] = {"Pangseng"}, ["pgu"] = {"Pagu"}, ["pgz"] = {"Papua New Guinean Sign Language"}, ["pha"] = {"Pa-Hng"}, ["phd"] = {"Phudagi"}, ["phg"] = {"Phuong"}, ["phh"] = {"Phukha"}, ["phi"] = {"Philippine languages"}, ["phj"] = {"Pahari"}, ["phk"] = {"Phake"}, ["phl"] = {"Phalura", "Palula"}, ["phm"] = {"Phimbi"}, ["phn"] = {"Phoenician"}, ["pho"] = {"Phunoi"}, ["phq"] = {"Phana'"}, ["phr"] = {"Pahari-Potwari"}, ["pht"] = {"Phu Thai"}, ["phu"] = {"Phuan"}, ["phv"] = {"Pahlavani"}, ["phw"] = {"Phangduwali"}, ["pia"] = {"Pima Bajo"}, ["pib"] = {"Yine"}, ["pic"] = {"Pinji"}, ["pid"] = {"Piaroa"}, ["pie"] = {"Piro"}, ["pif"] = {"Pingelapese"}, ["pig"] = {"Pisabo"}, ["pih"] = {"Pitcairn-Norfolk"}, ["pij"] = {"Pijao"}, ["pil"] = {"Yom"}, ["pim"] = {"Powhatan"}, ["pin"] = {"Piame"}, ["pio"] = {"Piapoco"}, ["pip"] = {"Pero"}, ["pir"] = {"Piratapuyo"}, ["pis"] = {"Pijin"}, ["pit"] = {"Pitta Pitta"}, ["piu"] = {"Pintupi-Luritja"}, ["piv"] = {"Pileni", "Vaeakau-Taumako"}, ["piw"] = {"Pimbwe"}, ["pix"] = {"Piu"}, ["piy"] = {"Piya-Kwonci"}, ["piz"] = {"Pije"}, ["pjt"] = {"Pitjantjatjara"}, ["pka"] = {"Ardhamāgadhī Prākrit"}, ["pkb"] = {"Pokomo", "Kipfokomo"}, ["pkc"] = {"Paekche"}, ["pkg"] = {"Pak-Tong"}, ["pkh"] = {"Pankhu"}, ["pkn"] = {"Pakanha"}, ["pko"] = {"Pökoot"}, ["pkp"] = {"Pukapuka"}, ["pkr"] = {"Attapady Kurumba"}, ["pks"] = {"Pakistan Sign Language"}, ["pkt"] = {"Maleng"}, ["pku"] = {"Paku"}, ["pla"] = {"Miani"}, ["plb"] = {"Polonombauk"}, ["plc"] = {"Central Palawano"}, ["pld"] = {"Polari"}, ["ple"] = {"Palu'e"}, ["plf"] = {"Central Malayo-Polynesian languages"}, ["plg"] = {"Pilagá"}, ["plh"] = {"Paulohi"}, ["plk"] = {"Kohistani Shina"}, ["pll"] = {"Shwe Palaung"}, ["pln"] = {"Palenquero"}, ["plo"] = {"Oluta Popoluca"}, ["plq"] = {"Palaic"}, ["plr"] = {"Palaka Senoufo"}, ["pls"] = {"San Marcos Tlacoyalco Popoloca", "San Marcos Tlalcoyalco Popoloca"}, ["plt"] = {"Plateau Malagasy"}, ["plu"] = {"Palikúr"}, ["plv"] = {"Southwest Palawano"}, ["plw"] = {"Brooke's Point Palawano"}, ["ply"] = {"Bolyu"}, ["plz"] = {"Paluan"}, ["pma"] = {"Paama"}, ["pmb"] = {"Pambia"}, ["pmd"] = {"Pallanganmiddang"}, ["pme"] = {"Pwaamei"}, ["pmf"] = {"Pamona"}, ["pmh"] = {"Māhārāṣṭri Prākrit"}, ["pmi"] = {"Northern Pumi"}, ["pmj"] = {"Southern Pumi"}, ["pml"] = {"Lingua Franca"}, ["pmm"] = {"Pomo"}, ["pmn"] = {"Pam"}, ["pmo"] = {"Pom"}, ["pmq"] = {"Northern Pame"}, ["pmr"] = {"Paynamar"}, ["pms"] = {"Piemontese"}, ["pmt"] = {"Tuamotuan"}, ["pmw"] = {"Plains Miwok"}, ["pmx"] = {"Poumei Naga"}, ["pmy"] = {"Melayu Papua"}, ["pmz"] = {"Southern Pame"}, ["pna"] = {"Punan Bah-Biau"}, ["pnb"] = {"Western Panjabi"}, ["pnc"] = {"Pannei"}, ["pnd"] = {"Mpinda"}, ["pne"] = {"Western Penan"}, ["png"] = {"Pangu", "Pongu"}, ["pnh"] = {"Penrhyn"}, ["pni"] = {"Aoheng"}, ["pnj"] = {"Pinjarup"}, ["pnk"] = {"Paunaka"}, ["pnl"] = {"Paleni"}, ["pnm"] = {"Punan Batu 1"}, ["pnn"] = {"Pinai-Hagahai"}, ["pno"] = {"Panobo"}, ["pnp"] = {"Pancana"}, ["pnq"] = {"Pana (Burkina Faso)"}, ["pnr"] = {"Panim"}, ["pns"] = {"Ponosakan"}, ["pnt"] = {"Pontic"}, ["pnu"] = {"Jiongnai Bunu"}, ["pnv"] = {"Pinigura"}, ["pnw"] = {"Banyjima", "Panytyima"}, ["pnx"] = {"Phong-Kniang"}, ["pny"] = {"Pinyin"}, ["pnz"] = {"Pana (Central African Republic)"}, ["poc"] = {"Poqomam"}, ["poe"] = {"San Juan Atzingo Popoloca"}, ["pof"] = {"Poke"}, ["pog"] = {"Potiguára"}, ["poh"] = {"Poqomchi'"}, ["poi"] = {"Highland Popoluca"}, ["pok"] = {"Pokangá"}, ["pom"] = {"Southeastern Pomo"}, ["pon"] = {"Pohnpeian"}, ["poo"] = {"Central Pomo"}, ["pop"] = {"Pwapwâ"}, ["poq"] = {"Texistepec Popoluca"}, ["pos"] = {"Sayula Popoluca"}, ["pot"] = {"Potawatomi"}, ["pov"] = {"Upper Guinea Crioulo"}, ["pow"] = {"San Felipe Otlaltepec Popoloca"}, ["pox"] = {"Polabian"}, ["poy"] = {"Pogolo"}, ["poz"] = {"Malayo-Polynesian languages"}, ["ppe"] = {"Papi"}, ["ppi"] = {"Paipai"}, ["ppk"] = {"Uma"}, ["ppl"] = {"Pipil", "Nicarao"}, ["ppm"] = {"Papuma"}, ["ppn"] = {"Papapana"}, ["ppo"] = {"Folopa"}, ["ppp"] = {"Pelende"}, ["ppq"] = {"Pei"}, ["pps"] = {"San Luís Temalacayuca Popoloca"}, ["ppt"] = {"Pare"}, ["ppu"] = {"Papora"}, ["pqa"] = {"Pa'a"}, ["pqe"] = {"Eastern Malayo-Polynesian languages"}, ["pqm"] = {"Malecite-Passamaquoddy"}, ["pqw"] = {"Western Malayo-Polynesian languages"}, ["pra"] = {"Prakrit languages"}, ["prc"] = {"Parachi"}, ["prd"] = {"Persia-Dari"}, ["pre"] = {"Principense"}, ["prf"] = {"Paranan"}, ["prg"] = {"Prussian"}, ["prh"] = {"Porohanon"}, ["pri"] = {"Paicî"}, ["prk"] = {"Parauk"}, ["prl"] = {"Peruvian Sign Language"}, ["prm"] = {"Kibiri"}, ["prn"] = {"Prasuni"}, ["pro"] = {"Old Provençal (to 1500)", "Old Occitan (to 1500)"}, ["prq"] = {"Ashéninka Perené"}, ["prr"] = {"Puri"}, ["prs"] = {"Dari", "Afghan Persian"}, ["prt"] = {"Phai"}, ["pru"] = {"Puragi"}, ["prw"] = {"Parawen"}, ["prx"] = {"Purik"}, ["prz"] = {"Providencia Sign Language"}, ["psa"] = {"Asue Awyu"}, ["psc"] = {"Iranian Sign Language", "Persian Sign Language"}, ["psd"] = {"Plains Indian Sign Language"}, ["pse"] = {"Melayu Tengah"}, ["psg"] = {"Penang Sign Language"}, ["psh"] = {"Southwest Pashai", "Southwest Pashayi"}, ["psi"] = {"Southeast Pashai", "Southeast Pashayi"}, ["psl"] = {"Puerto Rican Sign Language"}, ["psm"] = {"Pauserna"}, ["psn"] = {"Panasuan"}, ["pso"] = {"Polish Sign Language"}, ["psp"] = {"Philippine Sign Language"}, ["psq"] = {"Pasi"}, ["psr"] = {"Portuguese Sign Language"}, ["pss"] = {"Kaulong"}, ["pst"] = {"Central Pashto"}, ["psu"] = {"Sauraseni Prākrit"}, ["psw"] = {"Port Sandwich"}, ["psy"] = {"Piscataway"}, ["pta"] = {"Pai Tavytera"}, ["pth"] = {"Pataxó Hã-Ha-Hãe"}, ["pti"] = {"Pindiini", "Wangkatha"}, ["ptn"] = {"Patani"}, ["pto"] = {"Zo'é"}, ["ptp"] = {"Patep"}, ["ptq"] = {"Pattapu"}, ["ptr"] = {"Piamatsina"}, ["ptt"] = {"Enrekang"}, ["ptu"] = {"Bambam"}, ["ptv"] = {"Port Vato"}, ["ptw"] = {"Pentlatch"}, ["pty"] = {"Pathiya"}, ["pua"] = {"Western Highland Purepecha"}, ["pub"] = {"Purum"}, ["puc"] = {"Punan Merap"}, ["pud"] = {"Punan Aput"}, ["pue"] = {"Puelche"}, ["puf"] = {"Punan Merah"}, ["pug"] = {"Phuie"}, ["pui"] = {"Puinave"}, ["puj"] = {"Punan Tubu"}, ["pum"] = {"Puma"}, ["puo"] = {"Puoc"}, ["pup"] = {"Pulabu"}, ["puq"] = {"Puquina"}, ["pur"] = {"Puruborá"}, ["put"] = {"Putoh"}, ["puu"] = {"Punu"}, ["puw"] = {"Puluwatese"}, ["pux"] = {"Puare"}, ["puy"] = {"Purisimeño"}, ["pwa"] = {"Pawaia"}, ["pwb"] = {"Panawa"}, ["pwg"] = {"Gapapaiwa"}, ["pwi"] = {"Patwin"}, ["pwm"] = {"Molbog"}, ["pwn"] = {"Paiwan"}, ["pwo"] = {"Pwo Western Karen"}, ["pwr"] = {"Powari"}, ["pww"] = {"Pwo Northern Karen"}, ["pxm"] = {"Quetzaltepec Mixe"}, ["pye"] = {"Pye Krumen"}, ["pym"] = {"Fyam"}, ["pyn"] = {"Poyanáwa"}, ["pys"] = {"Paraguayan Sign Language", "Lengua de Señas del Paraguay"}, ["pyu"] = {"Puyuma"}, ["pyx"] = {"Pyu (Myanmar)"}, ["pyy"] = {"Pyen"}, ["pze"] = {"Pesse"}, ["pzh"] = {"Pazeh"}, ["pzn"] = {"Jejara Naga", "Para Naga"}, ["qua"] = {"Quapaw"}, ["qub"] = {"Huallaga Huánuco Quechua"}, ["quc"] = {"K'iche'", "Quiché"}, ["qud"] = {"Calderón Highland Quichua"}, ["quf"] = {"Lambayeque Quechua"}, ["qug"] = {"Chimborazo Highland Quichua"}, ["quh"] = {"South Bolivian Quechua"}, ["qui"] = {"Quileute"}, ["quk"] = {"Chachapoyas Quechua"}, ["qul"] = {"North Bolivian Quechua"}, ["qum"] = {"Sipacapense"}, ["qun"] = {"Quinault"}, ["qup"] = {"Southern Pastaza Quechua"}, ["quq"] = {"Quinqui"}, ["qur"] = {"Yanahuanca Pasco Quechua"}, ["qus"] = {"Santiago del Estero Quichua"}, ["quv"] = {"Sacapulteco"}, ["quw"] = {"Tena Lowland Quichua"}, ["qux"] = {"Yauyos Quechua"}, ["quy"] = {"Ayacucho Quechua"}, ["quz"] = {"Cusco Quechua"}, ["qva"] = {"Ambo-Pasco Quechua"}, ["qvc"] = {"Cajamarca Quechua"}, ["qve"] = {"Eastern Apurímac Quechua"}, ["qvh"] = {"Huamalíes-Dos de Mayo Huánuco Quechua"}, ["qvi"] = {"Imbabura Highland Quichua"}, ["qvj"] = {"Loja Highland Quichua"}, ["qvl"] = {"Cajatambo North Lima Quechua"}, ["qvm"] = {"Margos-Yarowilca-Lauricocha Quechua"}, ["qvn"] = {"North Junín Quechua"}, ["qvo"] = {"Napo Lowland Quechua"}, ["qvp"] = {"Pacaraos Quechua"}, ["qvs"] = {"San Martín Quechua"}, ["qvw"] = {"Huaylla Wanca Quechua"}, ["qvy"] = {"Queyu"}, ["qvz"] = {"Northern Pastaza Quichua"}, ["qwa"] = {"Corongo Ancash Quechua"}, ["qwc"] = {"Classical Quechua"}, ["qwe"] = {"Quechuan (family)"}, ["qwh"] = {"Huaylas Ancash Quechua"}, ["qwm"] = {"Kuman (Russia)"}, ["qws"] = {"Sihuas Ancash Quechua"}, ["qwt"] = {"Kwalhioqua-Tlatskanai"}, ["qxa"] = {"Chiquián Ancash Quechua"}, ["qxc"] = {"Chincha Quechua"}, ["qxh"] = {"Panao Huánuco Quechua"}, ["qxl"] = {"Salasaca Highland Quichua"}, ["qxn"] = {"Northern Conchucos Ancash Quechua"}, ["qxo"] = {"Southern Conchucos Ancash Quechua"}, ["qxp"] = {"Puno Quechua"}, ["qxq"] = {"Qashqa'i"}, ["qxr"] = {"Cañar Highland Quichua"}, ["qxs"] = {"Southern Qiang"}, ["qxt"] = {"Santa Ana de Tusi Pasco Quechua"}, ["qxu"] = {"Arequipa-La Unión Quechua"}, ["qxw"] = {"Jauja Wanca Quechua"}, ["qya"] = {"Quenya"}, ["qyp"] = {"Quiripi"}, ["raa"] = {"Dungmali"}, ["rab"] = {"Camling"}, ["rac"] = {"Rasawa"}, ["rad"] = {"Rade"}, ["raf"] = {"Western Meohang"}, ["rag"] = {"Logooli", "Lulogooli"}, ["rah"] = {"Rabha"}, ["rai"] = {"Ramoaaina"}, ["raj"] = {"Rajasthani"}, ["rak"] = {"Tulu-Bohuai"}, ["ral"] = {"Ralte"}, ["ram"] = {"Canela"}, ["ran"] = {"Riantana"}, ["rao"] = {"Rao"}, ["rap"] = {"Rapanui"}, ["raq"] = {"Saam"}, ["rar"] = {"Rarotongan", "Cook Islands Maori"}, ["ras"] = {"Tegali"}, ["rat"] = {"Razajerdi"}, ["rau"] = {"Raute"}, ["rav"] = {"Sampang"}, ["raw"] = {"Rawang"}, ["rax"] = {"Rang"}, ["ray"] = {"Rapa"}, ["raz"] = {"Rahambuu"}, ["rbb"] = {"Rumai Palaung"}, ["rbk"] = {"Northern Bontok"}, ["rbl"] = {"Miraya Bikol"}, ["rbp"] = {"Barababaraba"}, ["rcf"] = {"Réunion Creole French"}, ["rdb"] = {"Rudbari"}, ["rea"] = {"Rerau"}, ["reb"] = {"Rembong"}, ["ree"] = {"Rejang Kayan"}, ["reg"] = {"Kara (Tanzania)"}, ["rei"] = {"Reli"}, ["rej"] = {"Rejang"}, ["rel"] = {"Rendille"}, ["rem"] = {"Remo"}, ["ren"] = {"Rengao"}, ["rer"] = {"Rer Bare"}, ["res"] = {"Reshe"}, ["ret"] = {"Retta"}, ["rey"] = {"Reyesano"}, ["rga"] = {"Roria"}, ["rge"] = {"Romano-Greek"}, ["rgk"] = {"Rangkas"}, ["rgn"] = {"Romagnol"}, ["rgr"] = {"Resígaro"}, ["rgs"] = {"Southern Roglai"}, ["rgu"] = {"Ringgou"}, ["rhg"] = {"Rohingya"}, ["rhp"] = {"Yahang"}, ["ria"] = {"Riang (India)"}, ["rib"] = {"Bribri Sign Language"}, ["rif"] = {"Tarifit"}, ["ril"] = {"Riang Lang", "Riang (Myanmar)"}, ["rim"] = {"Nyaturu"}, ["rin"] = {"Nungu"}, ["rir"] = {"Ribun"}, ["rit"] = {"Ritharrngu"}, ["riu"] = {"Riung"}, ["rjg"] = {"Rajong"}, ["rji"] = {"Raji"}, ["rjs"] = {"Rajbanshi"}, ["rka"] = {"Kraol"}, ["rkb"] = {"Rikbaktsa"}, ["rkh"] = {"Rakahanga-Manihiki"}, ["rki"] = {"Rakhine"}, ["rkm"] = {"Marka"}, ["rkt"] = {"Rangpuri", "Kamta"}, ["rkw"] = {"Arakwal"}, ["rma"] = {"Rama"}, ["rmb"] = {"Rembarrnga"}, ["rmc"] = {"Carpathian Romani"}, ["rmd"] = {"Traveller Danish"}, ["rme"] = {"Angloromani"}, ["rmf"] = {"Kalo Finnish Romani"}, ["rmg"] = {"Traveller Norwegian"}, ["rmh"] = {"Murkim"}, ["rmi"] = {"Lomavren"}, ["rmk"] = {"Romkun"}, ["rml"] = {"Baltic Romani"}, ["rmm"] = {"Roma"}, ["rmn"] = {"Balkan Romani"}, ["rmo"] = {"Sinte Romani"}, ["rmp"] = {"Rempi"}, ["rmq"] = {"Caló"}, ["rms"] = {"Romanian Sign Language"}, ["rmt"] = {"Domari"}, ["rmu"] = {"Tavringer Romani"}, ["rmv"] = {"Romanova"}, ["rmw"] = {"Welsh Romani"}, ["rmx"] = {"Romam"}, ["rmy"] = {"Vlax Romani"}, ["rmz"] = {"Marma"}, ["rnb"] = {"Brunca Sign Language"}, ["rnd"] = {"Ruund"}, ["rng"] = {"Ronga"}, ["rnl"] = {"Ranglong"}, ["rnn"] = {"Roon"}, ["rnp"] = {"Rongpo"}, ["rnr"] = {"Nari Nari"}, ["rnw"] = {"Rungwa"}, ["roa"] = {"Romance languages"}, ["rob"] = {"Tae'"}, ["roc"] = {"Cacgia Roglai"}, ["rod"] = {"Rogo"}, ["roe"] = {"Ronji"}, ["rof"] = {"Rombo"}, ["rog"] = {"Northern Roglai"}, ["rol"] = {"Romblomanon"}, ["rom"] = {"Romany"}, ["roo"] = {"Rotokas"}, ["rop"] = {"Kriol"}, ["ror"] = {"Rongga"}, ["rou"] = {"Runga"}, ["row"] = {"Dela-Oenale"}, ["rpn"] = {"Repanbitip"}, ["rpt"] = {"Rapting"}, ["rri"] = {"Ririo"}, ["rrm"] = {"Moriori"}, ["rro"] = {"Waima"}, ["rrt"] = {"Arritinngithigh"}, ["rsb"] = {"Romano-Serbian"}, ["rsk"] = {"Ruthenian", "Rusnak"}, ["rsl"] = {"Russian Sign Language"}, ["rsm"] = {"Miriwoong Sign Language"}, ["rsn"] = {"Rwandan Sign Language"}, ["rsw"] = {"Rishiwa"}, ["rtc"] = {"Rungtu Chin"}, ["rth"] = {"Ratahan"}, ["rtm"] = {"Rotuman"}, ["rts"] = {"Yurats"}, ["rtw"] = {"Rathawi"}, ["rub"] = {"Gungu"}, ["ruc"] = {"Ruuli"}, ["rue"] = {"Rusyn"}, ["ruf"] = {"Luguru"}, ["rug"] = {"Roviana"}, ["ruh"] = {"Ruga"}, ["rui"] = {"Rufiji"}, ["ruk"] = {"Che"}, ["ruo"] = {"Istro Romanian"}, ["rup"] = {"Macedo-Romanian", "Aromanian", "Arumanian"}, ["ruq"] = {"Megleno Romanian"}, ["rut"] = {"Rutul"}, ["ruu"] = {"Lanas Lobu"}, ["ruy"] = {"Mala (Nigeria)"}, ["ruz"] = {"Ruma"}, ["rwa"] = {"Rawo"}, ["rwk"] = {"Rwa"}, ["rwl"] = {"Ruwila"}, ["rwm"] = {"Amba (Uganda)"}, ["rwo"] = {"Rawa"}, ["rwr"] = {"Marwari (India)"}, ["rxd"] = {"Ngardi"}, ["rxw"] = {"Karuwali", "Garuwali"}, ["ryn"] = {"Northern Amami-Oshima"}, ["rys"] = {"Yaeyama"}, ["ryu"] = {"Central Okinawan"}, ["rzh"] = {"Rāziḥī"}, ["saa"] = {"Saba"}, ["sab"] = {"Buglere"}, ["sac"] = {"Meskwaki"}, ["sad"] = {"Sandawe"}, ["sae"] = {"Sabanê"}, ["saf"] = {"Safaliba"}, ["sah"] = {"Yakut"}, ["sai"] = {"South American Indian languages"}, ["saj"] = {"Sahu"}, ["sak"] = {"Sake"}, ["sal"] = {"Salishan languages"}, ["sam"] = {"Samaritan Aramaic"}, ["sao"] = {"Sause"}, ["saq"] = {"Samburu"}, ["sar"] = {"Saraveca"}, ["sas"] = {"Sasak"}, ["sat"] = {"Santali"}, ["sau"] = {"Saleman"}, ["sav"] = {"Saafi-Saafi"}, ["saw"] = {"Sawi"}, ["sax"] = {"Sa"}, ["say"] = {"Saya"}, ["saz"] = {"Saurashtra"}, ["sba"] = {"Ngambay"}, ["sbb"] = {"Simbo"}, ["sbc"] = {"Kele (Papua New Guinea)"}, ["sbd"] = {"Southern Samo"}, ["sbe"] = {"Saliba"}, ["sbf"] = {"Chabu", "Shabo"}, ["sbg"] = {"Seget"}, ["sbh"] = {"Sori-Harengan"}, ["sbi"] = {"Seti"}, ["sbj"] = {"Surbakhal"}, ["sbk"] = {"Safwa"}, ["sbl"] = {"Botolan Sambal"}, ["sbm"] = {"Sagala"}, ["sbn"] = {"Sindhi Bhil"}, ["sbo"] = {"Sabüm"}, ["sbp"] = {"Sangu (Tanzania)"}, ["sbq"] = {"Sileibi"}, ["sbr"] = {"Sembakung Murut"}, ["sbs"] = {"Subiya"}, ["sbt"] = {"Kimki"}, ["sbu"] = {"Stod Bhoti"}, ["sbv"] = {"Sabine"}, ["sbw"] = {"Simba"}, ["sbx"] = {"Seberuang"}, ["sby"] = {"Soli"}, ["sbz"] = {"Sara Kaba"}, ["scb"] = {"Chut"}, ["sce"] = {"Dongxiang"}, ["scf"] = {"San Miguel Creole French"}, ["scg"] = {"Sanggau"}, ["sch"] = {"Sakachep"}, ["sci"] = {"Melayu Kreol Sri Lankan"}, ["sck"] = {"Sadri"}, ["scl"] = {"Shina"}, ["scn"] = {"Sicilian"}, ["sco"] = {"Scots"}, ["scp"] = {"Hyolmo", "Helambu Sherpa"}, ["scq"] = {"Sa'och"}, ["scs"] = {"North Slavey"}, ["sct"] = {"Southern Katang"}, ["scu"] = {"Shumcho"}, ["scv"] = {"Sheni"}, ["scw"] = {"Sha"}, ["scx"] = {"Sicel"}, ["sda"] = {"Toraja-Sa'dan"}, ["sdb"] = {"Shabak"}, ["sdc"] = {"Sassarese Sardinian"}, ["sde"] = {"Surubu"}, ["sdf"] = {"Sarli"}, ["sdg"] = {"Savi"}, ["sdh"] = {"Southern Kurdish"}, ["sdj"] = {"Suundi"}, ["sdk"] = {"Sos Kundi"}, ["sdl"] = {"Saudi Arabian Sign Language"}, ["sdn"] = {"Gallurese Sardinian"}, ["sdo"] = {"Bidayuh Bukar-Sadong"}, ["sdp"] = {"Sherdukpen"}, ["sdq"] = {"Semandang"}, ["sdr"] = {"Oraon Sadri"}, ["sds"] = {"Sened"}, ["sdt"] = {"Shuadit"}, ["sdu"] = {"Sarudu"}, ["sdv"] = {"Eastern Sudanic languages"}, ["sdx"] = {"Melanau Sibu"}, ["sdz"] = {"Sallands"}, ["sea"] = {"Semai"}, ["seb"] = {"Shempire Senoufo"}, ["sec"] = {"Sechelt"}, ["sed"] = {"Sedang"}, ["see"] = {"Seneca"}, ["sef"] = {"Cebaara Senoufo"}, ["seg"] = {"Segeju"}, ["seh"] = {"Sena"}, ["sei"] = {"Seri"}, ["sej"] = {"Sene"}, ["sek"] = {"Sekani"}, ["sel"] = {"Selkup"}, ["sem"] = {"Semitic languages"}, ["sen"] = {"Nanerigé Sénoufo"}, ["seo"] = {"Suarmin"}, ["sep"] = {"Sìcìté Sénoufo"}, ["seq"] = {"Senara Sénoufo"}, ["ser"] = {"Serrano"}, ["ses"] = {"Koyraboro Senni Songhai"}, ["set"] = {"Sentani"}, ["seu"] = {"Serui-Laut"}, ["sev"] = {"Nyarafolo Senoufo"}, ["sew"] = {"Sewa Bay"}, ["sey"] = {"Secoya"}, ["sez"] = {"Senthang Chin"}, ["sfb"] = {"Langue des signes de Belgique Francophone", "French Belgian Sign Language"}, ["sfe"] = {"Eastern Subanen"}, ["sfm"] = {"Small Flowery Miao"}, ["sfs"] = {"South African Sign Language"}, ["sfw"] = {"Sehwi"}, ["sga"] = {"Old Irish (to 900)"}, ["sgb"] = {"Mag-antsi Ayta"}, ["sgc"] = {"Kipsigis"}, ["sgd"] = {"Surigaonon"}, ["sge"] = {"Segai"}, ["sgg"] = {"Swiss-German Sign Language"}, ["sgh"] = {"Shughni"}, ["sgi"] = {"Suga"}, ["sgj"] = {"Surgujia"}, ["sgk"] = {"Sangkong"}, ["sgm"] = {"Singa"}, ["sgn"] = {"Sign languages"}, ["sgp"] = {"Singpho"}, ["sgr"] = {"Sangisari"}, ["sgs"] = {"Samogitian"}, ["sgt"] = {"Brokpake"}, ["sgu"] = {"Salas"}, ["sgw"] = {"Sebat Bet Gurage"}, ["sgx"] = {"Sierra Leone Sign Language"}, ["sgy"] = {"Sanglechi"}, ["sgz"] = {"Sursurunga"}, ["sha"] = {"Shall-Zwall"}, ["shb"] = {"Ninam"}, ["shc"] = {"Sonde"}, ["shd"] = {"Kundal Shahi"}, ["she"] = {"Sheko"}, ["shg"] = {"Shua"}, ["shh"] = {"Shoshoni"}, ["shi"] = {"Tachelhit"}, ["shj"] = {"Shatt"}, ["shk"] = {"Shilluk"}, ["shl"] = {"Shendu"}, ["shm"] = {"Shahrudi"}, ["shn"] = {"Shan"}, ["sho"] = {"Shanga"}, ["shp"] = {"Shipibo-Conibo"}, ["shq"] = {"Sala"}, ["shr"] = {"Shi"}, ["shs"] = {"Shuswap"}, ["sht"] = {"Shasta"}, ["shu"] = {"Chadian Arabic"}, ["shv"] = {"Shehri"}, ["shw"] = {"Shwai"}, ["shx"] = {"She"}, ["shy"] = {"Tachawit"}, ["shz"] = {"Syenara Senoufo"}, ["sia"] = {"Akkala Sami"}, ["sib"] = {"Sebop"}, ["sid"] = {"Sidamo"}, ["sie"] = {"Simaa"}, ["sif"] = {"Siamou"}, ["sig"] = {"Paasaal"}, ["sih"] = {"Zire", "Sîshëë"}, ["sii"] = {"Shom Peng"}, ["sij"] = {"Numbami"}, ["sik"] = {"Sikiana"}, ["sil"] = {"Tumulung Sisaala"}, ["sim"] = {"Mende (Papua New Guinea)"}, ["sio"] = {"Siouan languages"}, ["sip"] = {"Sikkimese"}, ["siq"] = {"Sonia"}, ["sir"] = {"Siri"}, ["sis"] = {"Siuslaw"}, ["sit"] = {"Sino-Tibetan languages"}, ["siu"] = {"Sinagen"}, ["siv"] = {"Sumariup"}, ["siw"] = {"Siwai"}, ["six"] = {"Sumau"}, ["siy"] = {"Sivandi"}, ["siz"] = {"Siwi"}, ["sja"] = {"Epena"}, ["sjb"] = {"Sajau Basap"}, ["sjd"] = {"Kildin Sami"}, ["sje"] = {"Pite Sami"}, ["sjg"] = {"Assangori"}, ["sjk"] = {"Kemi Sami"}, ["sjl"] = {"Sajalong", "Miji"}, ["sjm"] = {"Mapun"}, ["sjn"] = {"Sindarin"}, ["sjo"] = {"Xibe"}, ["sjp"] = {"Surjapuri"}, ["sjr"] = {"Siar-Lak"}, ["sjs"] = {"Senhaja De Srair"}, ["sjt"] = {"Ter Sami"}, ["sju"] = {"Ume Sami"}, ["sjw"] = {"Shawnee"}, ["ska"] = {"Skagit"}, ["skb"] = {"Saek"}, ["skc"] = {"Ma Manda"}, ["skd"] = {"Southern Sierra Miwok"}, ["ske"] = {"Seke (Vanuatu)"}, ["skf"] = {"Sakirabiá"}, ["skg"] = {"Sakalava Malagasy"}, ["skh"] = {"Sikule"}, ["ski"] = {"Sika"}, ["skj"] = {"Seke (Nepal)"}, ["skm"] = {"Kutong"}, ["skn"] = {"Kolibugan Subanon"}, ["sko"] = {"Seko Tengah"}, ["skp"] = {"Sekapan"}, ["skq"] = {"Sininkere"}, ["skr"] = {"Saraiki", "Seraiki"}, ["sks"] = {"Maia"}, ["skt"] = {"Sakata"}, ["sku"] = {"Sakao"}, ["skv"] = {"Skou"}, ["skw"] = {"Skepi Creole Dutch"}, ["skx"] = {"Seko Padang"}, ["sky"] = {"Sikaiana"}, ["skz"] = {"Sekar"}, ["sla"] = {"Slavic languages"}, ["slc"] = {"Sáliba"}, ["sld"] = {"Sissala"}, ["sle"] = {"Sholaga"}, ["slf"] = {"Swiss-Italian Sign Language"}, ["slg"] = {"Selungai Murut"}, ["slh"] = {"Southern Puget Sound Salish"}, ["sli"] = {"Lower Silesian"}, ["slj"] = {"Salumá"}, ["sll"] = {"Salt-Yui"}, ["slm"] = {"Pangutaran Sama"}, ["sln"] = {"Salinan"}, ["slp"] = {"Lamaholot"}, ["slr"] = {"Salar"}, ["sls"] = {"Singapore Sign Language"}, ["slt"] = {"Sila"}, ["slu"] = {"Selaru"}, ["slw"] = {"Sialum"}, ["slx"] = {"Salampasu"}, ["sly"] = {"Selayar"}, ["slz"] = {"Ma'ya"}, ["sma"] = {"Sami Selatan"}, ["smb"] = {"Simbari"}, ["smc"] = {"Som"}, ["smf"] = {"Auwe"}, ["smg"] = {"Simbali"}, ["smh"] = {"Samei"}, ["smi"] = {"Sami languages"}, ["smj"] = {"Sami Lule"}, ["smk"] = {"Bolinao"}, ["sml"] = {"Central Sama"}, ["smm"] = {"Musasa"}, ["smn"] = {"Sami Inari"}, ["smp"] = {"Samaritan"}, ["smq"] = {"Samo"}, ["smr"] = {"Simeulue"}, ["sms"] = {"Skolt Sami"}, ["smt"] = {"Simte"}, ["smu"] = {"Somray"}, ["smv"] = {"Samvedi"}, ["smw"] = {"Sumbawa"}, ["smx"] = {"Samba"}, ["smy"] = {"Semnani"}, ["smz"] = {"Simeku"}, ["snc"] = {"Sinaugoro"}, ["sne"] = {"Bidayuh Bau"}, ["snf"] = {"Noon"}, ["sng"] = {"Sanga (Democratic Republic of Congo)"}, ["sni"] = {"Sensi"}, ["snj"] = {"Riverain Sango"}, ["snk"] = {"Soninke"}, ["snl"] = {"Sangil"}, ["snm"] = {"Southern Ma'di"}, ["snn"] = {"Siona"}, ["sno"] = {"Snohomish"}, ["snp"] = {"Siane"}, ["snq"] = {"Sangu (Gabon)"}, ["snr"] = {"Sihan"}, ["sns"] = {"South West Bay", "Nahavaq"}, ["snu"] = {"Senggi", "Viid"}, ["snv"] = {"Sa'ban"}, ["snw"] = {"Selee"}, ["snx"] = {"Sam"}, ["sny"] = {"Saniyo-Hiyewe"}, ["snz"] = {"Kou"}, ["soa"] = {"Thai Song"}, ["sob"] = {"Sobei"}, ["soc"] = {"So (Democratic Republic of Congo)"}, ["sod"] = {"Songoora"}, ["soe"] = {"Songomeno"}, ["sog"] = {"Sogdian"}, ["soh"] = {"Aka"}, ["soi"] = {"Sonha"}, ["soj"] = {"Soi"}, ["sok"] = {"Sokoro"}, ["sol"] = {"Solos"}, ["son"] = {"Songhai languages"}, ["soo"] = {"Songo"}, ["sop"] = {"Songe"}, ["soq"] = {"Kanasi"}, ["sor"] = {"Somrai"}, ["sos"] = {"Seeku"}, ["sou"] = {"Thai Selatan"}, ["sov"] = {"Sonsorol"}, ["sow"] = {"Sowanda"}, ["sox"] = {"Swo"}, ["soy"] = {"Miyobe"}, ["soz"] = {"Temi"}, ["spb"] = {"Sepa (Indonesia)"}, ["spc"] = {"Sapé"}, ["spd"] = {"Saep"}, ["spe"] = {"Sepa (Papua New Guinea)"}, ["spg"] = {"Sian"}, ["spi"] = {"Saponi"}, ["spk"] = {"Sengo"}, ["spl"] = {"Selepet"}, ["spm"] = {"Akukem"}, ["spn"] = {"Sanapaná"}, ["spo"] = {"Spokane"}, ["spp"] = {"Supyire Senoufo"}, ["spq"] = {"Loreto-Ucayali Spanish"}, ["spr"] = {"Saparua"}, ["sps"] = {"Saposa"}, ["spt"] = {"Spiti Bhoti"}, ["spu"] = {"Sapuan"}, ["spv"] = {"Sambalpuri", "Kosli"}, ["spx"] = {"South Picene"}, ["spy"] = {"Sabaot"}, ["sqa"] = {"Shama-Sambuga"}, ["sqh"] = {"Shau"}, ["sqj"] = {"Albanian languages"}, ["sqk"] = {"Albanian Sign Language"}, ["sqm"] = {"Suma"}, ["sqn"] = {"Susquehannock"}, ["sqo"] = {"Sorkhei"}, ["sqq"] = {"Sou"}, ["sqr"] = {"Siculo Arabic"}, ["sqs"] = {"Sri Lankan Sign Language"}, ["sqt"] = {"Soqotri"}, ["squ"] = {"Squamish"}, ["sqx"] = {"Kufr Qassem Sign Language (KQSL)"}, ["sra"] = {"Saruga"}, ["srb"] = {"Sora"}, ["src"] = {"Logudorese Sardinian"}, ["sre"] = {"Sara"}, ["srf"] = {"Nafi"}, ["srg"] = {"Sulod"}, ["srh"] = {"Sarikoli"}, ["sri"] = {"Siriano"}, ["srk"] = {"Serudung Murut"}, ["srl"] = {"Isirawa"}, ["srm"] = {"Saramaccan"}, ["srn"] = {"Sranan Tongo"}, ["sro"] = {"Campidanese Sardinian"}, ["srq"] = {"Sirionó"}, ["srr"] = {"Serer"}, ["srs"] = {"Sarsi"}, ["srt"] = {"Sauri"}, ["sru"] = {"Suruí"}, ["srv"] = {"Southern Sorsoganon"}, ["srw"] = {"Serua"}, ["srx"] = {"Sirmauri"}, ["sry"] = {"Sera"}, ["srz"] = {"Shahmirzadi"}, ["ssa"] = {"Nilo-Saharan languages"}, ["ssb"] = {"Southern Sama"}, ["ssc"] = {"Suba-Simbiti"}, ["ssd"] = {"Siroi"}, ["sse"] = {"Balangingi", "Bangingih Sama"}, ["ssf"] = {"Thao"}, ["ssg"] = {"Seimat"}, ["ssh"] = {"Shihhi Arabic"}, ["ssi"] = {"Sansi"}, ["ssj"] = {"Sausi"}, ["ssk"] = {"Sunam"}, ["ssl"] = {"Western Sisaala"}, ["ssm"] = {"Semnam"}, ["ssn"] = {"Waata"}, ["sso"] = {"Sissano"}, ["ssp"] = {"Spanish Sign Language"}, ["ssq"] = {"So'a"}, ["ssr"] = {"Swiss-French Sign Language"}, ["sss"] = {"Sô"}, ["sst"] = {"Sinasina"}, ["ssu"] = {"Susuami"}, ["ssv"] = {"Shark Bay"}, ["ssx"] = {"Samberigi"}, ["ssy"] = {"Saho"}, ["ssz"] = {"Sengseng"}, ["sta"] = {"Settla"}, ["stb"] = {"Northern Subanen"}, ["std"] = {"Sentinel"}, ["ste"] = {"Liana-Seti"}, ["stf"] = {"Seta"}, ["stg"] = {"Trieng"}, ["sth"] = {"Shelta"}, ["sti"] = {"Bulo Stieng"}, ["stj"] = {"Matya Samo"}, ["stk"] = {"Arammba"}, ["stl"] = {"Stellingwerfs"}, ["stm"] = {"Setaman"}, ["stn"] = {"Owa"}, ["sto"] = {"Stoney"}, ["stp"] = {"Southeastern Tepehuan"}, ["stq"] = {"Saterfriesisch"}, ["str"] = {"Straits Salish"}, ["sts"] = {"Shumashti"}, ["stt"] = {"Budeh Stieng"}, ["stu"] = {"Samtao"}, ["stv"] = {"Silt'e"}, ["stw"] = {"Satawalese"}, ["sty"] = {"Siberian Tatar"}, ["sua"] = {"Sulka"}, ["sub"] = {"Suku"}, ["suc"] = {"Western Subanon"}, ["sue"] = {"Suena"}, ["sug"] = {"Suganga"}, ["sui"] = {"Suki"}, ["suj"] = {"Shubi"}, ["suk"] = {"Sukuma"}, ["suo"] = {"Bouni"}, ["suq"] = {"Tirmaga-Chai Suri", "Suri"}, ["sur"] = {"Mwaghavul"}, ["sus"] = {"Susu"}, ["sut"] = {"Subtiaba"}, ["suv"] = {"Puroik"}, ["suw"] = {"Sumbwa"}, ["sux"] = {"Sumerian"}, ["suy"] = {"Suyá"}, ["suz"] = {"Sunwar"}, ["sva"] = {"Svan"}, ["svb"] = {"Ulau-Suain"}, ["svc"] = {"Vincentian Creole English"}, ["sve"] = {"Serili"}, ["svk"] = {"Slovakian Sign Language"}, ["svm"] = {"Slavomolisano"}, ["svs"] = {"Savosavo"}, ["svx"] = {"Skalvian"}, ["swb"] = {"Maore Comorian"}, ["swc"] = {"Congo Swahili"}, ["swf"] = {"Sere"}, ["swg"] = {"Swabian"}, ["swh"] = {"Swahili (individual language)", "Kiswahili"}, ["swi"] = {"Sui"}, ["swj"] = {"Sira"}, ["swk"] = {"Malawi Sena"}, ["swl"] = {"Swedish Sign Language"}, ["swm"] = {"Samosa"}, ["swn"] = {"Sawknah"}, ["swo"] = {"Shanenawa"}, ["swp"] = {"Suau"}, ["swq"] = {"Sharwa"}, ["swr"] = {"Saweru"}, ["sws"] = {"Seluwasan"}, ["swt"] = {"Sawila"}, ["swu"] = {"Suwawa"}, ["swv"] = {"Shekhawati"}, ["sww"] = {"Sowa"}, ["swx"] = {"Suruahá"}, ["swy"] = {"Sarua"}, ["sxb"] = {"Suba"}, ["sxc"] = {"Sicanian"}, ["sxe"] = {"Sighu"}, ["sxg"] = {"Shuhi", "Shixing"}, ["sxk"] = {"Southern Kalapuya"}, ["sxl"] = {"Selian"}, ["sxm"] = {"Samre"}, ["sxn"] = {"Sangir"}, ["sxo"] = {"Sorothaptic"}, ["sxr"] = {"Saaroa"}, ["sxs"] = {"Sasaru"}, ["sxu"] = {"Upper Saxon"}, ["sxw"] = {"Saxwe Gbe"}, ["sya"] = {"Siang"}, ["syb"] = {"Central Subanen"}, ["syc"] = {"Classical Syriac"}, ["syd"] = {"Samoyedic languages"}, ["syi"] = {"Seki"}, ["syk"] = {"Sukur"}, ["syl"] = {"Sylheti"}, ["sym"] = {"Maya Samo"}, ["syn"] = {"Senaya"}, ["syo"] = {"Suoy"}, ["syr"] = {"Syriac"}, ["sys"] = {"Sinyar"}, ["syw"] = {"Kagate"}, ["syx"] = {"Samay"}, ["syy"] = {"Al-Sayyid Bedouin Sign Language"}, ["sza"] = {"Semelai"}, ["szb"] = {"Ngalum"}, ["szc"] = {"Semaq Beri"}, ["sze"] = {"Seze"}, ["szg"] = {"Sengele"}, ["szl"] = {"Silesian"}, ["szn"] = {"Sula"}, ["szp"] = {"Suabo"}, ["szs"] = {"Solomon Islands Sign Language"}, ["szv"] = {"Isu (Fako Division)"}, ["szw"] = {"Sawai"}, ["szy"] = {"Sakizaya"}, ["taa"] = {"Lower Tanana"}, ["tab"] = {"Tabassaran"}, ["tac"] = {"Lowland Tarahumara"}, ["tad"] = {"Tause"}, ["tae"] = {"Tariana"}, ["taf"] = {"Tapirapé"}, ["tag"] = {"Tagoi"}, ["tai"] = {"Tai languages"}, ["taj"] = {"Eastern Tamang"}, ["tak"] = {"Tala"}, ["tal"] = {"Tal"}, ["tan"] = {"Tangale"}, ["tao"] = {"Yami"}, ["tap"] = {"Taabwa"}, ["taq"] = {"Tamasheq"}, ["tar"] = {"Central Tarahumara"}, ["tas"] = {"Tay Boi"}, ["tau"] = {"Upper Tanana"}, ["tav"] = {"Tatuyo"}, ["taw"] = {"Tai"}, ["tax"] = {"Tamki"}, ["tay"] = {"Atayal"}, ["taz"] = {"Tocho"}, ["tba"] = {"Aikanã"}, ["tbc"] = {"Takia"}, ["tbd"] = {"Kaki Ae"}, ["tbe"] = {"Tanimbili"}, ["tbf"] = {"Mandara"}, ["tbg"] = {"North Tairora"}, ["tbh"] = {"Dharawal", "Thurawal"}, ["tbi"] = {"Gaam"}, ["tbj"] = {"Tiang"}, ["tbk"] = {"Calamian Tagbanwa"}, ["tbl"] = {"Tboli"}, ["tbm"] = {"Tagbu"}, ["tbn"] = {"Barro Negro Tunebo"}, ["tbo"] = {"Tawala"}, ["tbp"] = {"Taworta", "Diebroud"}, ["tbq"] = {"Tibeto-Burman languages"}, ["tbr"] = {"Tumtum"}, ["tbs"] = {"Tanguat"}, ["tbt"] = {"Tembo (Kitembo)"}, ["tbu"] = {"Tubar"}, ["tbv"] = {"Tobo"}, ["tbw"] = {"Tagbanwa"}, ["tbx"] = {"Kapin"}, ["tby"] = {"Tabaru"}, ["tbz"] = {"Ditammari"}, ["tca"] = {"Ticuna"}, ["tcb"] = {"Tanacross"}, ["tcc"] = {"Datooga"}, ["tcd"] = {"Tafi"}, ["tce"] = {"Southern Tutchone"}, ["tcf"] = {"Malinaltepec Me'phaa", "Malinaltepec Tlapanec"}, ["tcg"] = {"Tamagario"}, ["tch"] = {"Turks And Caicos Creole English"}, ["tci"] = {"Wára"}, ["tck"] = {"Tchitchege"}, ["tcl"] = {"Taman (Myanmar)"}, ["tcm"] = {"Tanahmerah"}, ["tcn"] = {"Tichurong"}, ["tco"] = {"Taungyo"}, ["tcp"] = {"Tawr Chin"}, ["tcq"] = {"Kaiy"}, ["tcs"] = {"Torres Strait Creole", "Yumplatok"}, ["tct"] = {"T'en"}, ["tcu"] = {"Southeastern Tarahumara"}, ["tcw"] = {"Tecpatlán Totonac"}, ["tcx"] = {"Toda"}, ["tcy"] = {"Tulu"}, ["tcz"] = {"Thado Chin"}, ["tda"] = {"Tagdal"}, ["tdb"] = {"Panchpargania"}, ["tdc"] = {"Emberá-Tadó"}, ["tdd"] = {"Tai Nüa"}, ["tde"] = {"Tiranige Diga Dogon"}, ["tdf"] = {"Talieng"}, ["tdg"] = {"Western Tamang"}, ["tdh"] = {"Thulung"}, ["tdi"] = {"Tomadino"}, ["tdj"] = {"Tajio"}, ["tdk"] = {"Tambas"}, ["tdl"] = {"Sur"}, ["tdm"] = {"Taruma"}, ["tdn"] = {"Tondano"}, ["tdo"] = {"Teme"}, ["tdq"] = {"Tita"}, ["tdr"] = {"Todrah"}, ["tds"] = {"Doutai"}, ["tdt"] = {"Tetun Dili"}, ["tdv"] = {"Toro"}, ["tdx"] = {"Tandroy-Mahafaly Malagasy"}, ["tdy"] = {"Tadyawan"}, ["tea"] = {"Temiar"}, ["teb"] = {"Tetete"}, ["tec"] = {"Terik"}, ["ted"] = {"Tepo Krumen"}, ["tee"] = {"Huehuetla Tepehua"}, ["tef"] = {"Teressa"}, ["teg"] = {"Teke-Tege"}, ["teh"] = {"Tehuelche"}, ["tei"] = {"Torricelli"}, ["tek"] = {"Ibali Teke"}, ["tem"] = {"Timne"}, ["ten"] = {"Tama (Colombia)"}, ["teo"] = {"Teso"}, ["tep"] = {"Tepecano"}, ["teq"] = {"Temein"}, ["ter"] = {"Tereno"}, ["tes"] = {"Tengger"}, ["tet"] = {"Tetum"}, ["teu"] = {"Soo"}, ["tev"] = {"Teor"}, ["tew"] = {"Tewa (USA)"}, ["tex"] = {"Tennet"}, ["tey"] = {"Tulishi"}, ["tez"] = {"Tetserret"}, ["tfi"] = {"Tofin Gbe"}, ["tfn"] = {"Tanaina"}, ["tfo"] = {"Tefaro"}, ["tfr"] = {"Teribe"}, ["tft"] = {"Ternate"}, ["tga"] = {"Sagalla"}, ["tgb"] = {"Tobilung"}, ["tgc"] = {"Tigak"}, ["tgd"] = {"Ciwogai"}, ["tge"] = {"Eastern Gorkha Tamang"}, ["tgf"] = {"Chalikha"}, ["tgh"] = {"Tobagonian Creole English"}, ["tgi"] = {"Lawunuia"}, ["tgj"] = {"Tagin"}, ["tgn"] = {"Tandaganon"}, ["tgo"] = {"Sudest"}, ["tgp"] = {"Tangoa"}, ["tgq"] = {"Tring"}, ["tgr"] = {"Tareng"}, ["tgs"] = {"Nume"}, ["tgt"] = {"Central Tagbanwa"}, ["tgu"] = {"Tanggu"}, ["tgv"] = {"Tingui-Boto"}, ["tgw"] = {"Tagwana Senoufo"}, ["tgx"] = {"Tagish"}, ["tgy"] = {"Togoyo"}, ["tgz"] = {"Tagalaka"}, ["thd"] = {"Kuuk Thaayorre", "Thayore"}, ["the"] = {"Chitwania Tharu"}, ["thf"] = {"Thangmi"}, ["thh"] = {"Northern Tarahumara"}, ["thi"] = {"Tai Long"}, ["thk"] = {"Tharaka", "Kitharaka"}, ["thl"] = {"Dangaura Tharu"}, ["thm"] = {"Aheu"}, ["thn"] = {"Thachanadan"}, ["thp"] = {"Thompson"}, ["thq"] = {"Kochila Tharu"}, ["thr"] = {"Rana Tharu"}, ["ths"] = {"Thakali"}, ["tht"] = {"Tahltan"}, ["thu"] = {"Thuri"}, ["thv"] = {"Tahaggart Tamahaq"}, ["thy"] = {"Tha"}, ["thz"] = {"Tayart Tamajeq"}, ["tia"] = {"Tidikelt Tamazight"}, ["tic"] = {"Tira"}, ["tif"] = {"Tifal"}, ["tig"] = {"Tigre"}, ["tih"] = {"Timugon Murut"}, ["tii"] = {"Tiene"}, ["tij"] = {"Tilung"}, ["tik"] = {"Tikar"}, ["til"] = {"Tillamook"}, ["tim"] = {"Timbe"}, ["tin"] = {"Tindi"}, ["tio"] = {"Teop"}, ["tip"] = {"Trimuris"}, ["tiq"] = {"Tiéfo"}, ["tis"] = {"Masadiit Itneg"}, ["tit"] = {"Tinigua"}, ["tiu"] = {"Adasen"}, ["tiv"] = {"Tiv"}, ["tiw"] = {"Tiwi"}, ["tix"] = {"Southern Tiwa"}, ["tiy"] = {"Tiruray"}, ["tiz"] = {"Tai Hongjin"}, ["tja"] = {"Tajuasohn"}, ["tjg"] = {"Tunjung"}, ["tji"] = {"Northern Tujia"}, ["tjj"] = {"Tjungundji"}, ["tjl"] = {"Tai Laing"}, ["tjm"] = {"Timucua"}, ["tjn"] = {"Tonjon"}, ["tjo"] = {"Temacine Tamazight"}, ["tjp"] = {"Tjupany"}, ["tjs"] = {"Southern Tujia"}, ["tju"] = {"Tjurruru"}, ["tjw"] = {"Djabwurrung"}, ["tka"] = {"Truká"}, ["tkb"] = {"Buksa"}, ["tkd"] = {"Tukudede"}, ["tke"] = {"Takwane"}, ["tkf"] = {"Tukumanféd"}, ["tkg"] = {"Tesaka Malagasy"}, ["tkl"] = {"Tokelau"}, ["tkm"] = {"Takelma"}, ["tkn"] = {"Toku-No-Shima"}, ["tkp"] = {"Tikopia"}, ["tkq"] = {"Tee"}, ["tkr"] = {"Tsakhur"}, ["tks"] = {"Takestani"}, ["tkt"] = {"Kathoriya Tharu"}, ["tku"] = {"Upper Necaxa Totonac"}, ["tkv"] = {"Mur Pano"}, ["tkw"] = {"Teanu"}, ["tkx"] = {"Tangko"}, ["tkz"] = {"Takua"}, ["tla"] = {"Southwestern Tepehuan"}, ["tlb"] = {"Tobelo"}, ["tlc"] = {"Yecuatla Totonac"}, ["tld"] = {"Talaud"}, ["tlf"] = {"Telefol"}, ["tlg"] = {"Tofanma"}, ["tlh"] = {"Klingon", "tlhIngan Hol"}, ["tli"] = {"Tlingit"}, ["tlj"] = {"Talinga-Bwisi"}, ["tlk"] = {"Taloki"}, ["tll"] = {"Tetela"}, ["tlm"] = {"Tolomako"}, ["tln"] = {"Talondo'"}, ["tlo"] = {"Talodi"}, ["tlp"] = {"Filomena Mata-Coahuitlán Totonac"}, ["tlq"] = {"Tai Loi"}, ["tlr"] = {"Talise"}, ["tls"] = {"Tambotalo"}, ["tlt"] = {"Sou Nama", "Teluti"}, ["tlu"] = {"Tulehu"}, ["tlv"] = {"Taliabu"}, ["tlx"] = {"Khehek"}, ["tly"] = {"Talysh"}, ["tma"] = {"Tama (Chad)"}, ["tmb"] = {"Katbol", "Avava"}, ["tmc"] = {"Tumak"}, ["tmd"] = {"Haruai"}, ["tme"] = {"Tremembé"}, ["tmf"] = {"Toba-Maskoy"}, ["tmg"] = {"Ternateño"}, ["tmh"] = {"Tamashek"}, ["tmi"] = {"Tutuba"}, ["tmj"] = {"Samarokena"}, ["tml"] = {"Tamnim Citak"}, ["tmm"] = {"Tai Thanh"}, ["tmn"] = {"Taman (Indonesia)"}, ["tmo"] = {"Temoq"}, ["tmq"] = {"Tumleo"}, ["tmr"] = {"Jewish Babylonian Aramaic (ca. 200-1200 CE)"}, ["tms"] = {"Tima"}, ["tmt"] = {"Tasmate"}, ["tmu"] = {"Iau"}, ["tmv"] = {"Tembo (Motembo)"}, ["tmw"] = {"Temuan"}, ["tmy"] = {"Tami"}, ["tmz"] = {"Tamanaku"}, ["tna"] = {"Tacana"}, ["tnb"] = {"Western Tunebo"}, ["tnc"] = {"Tanimuca-Retuarã"}, ["tnd"] = {"Angosturas Tunebo"}, ["tng"] = {"Tobanga"}, ["tnh"] = {"Maiani"}, ["tni"] = {"Tandia"}, ["tnk"] = {"Kwamera"}, ["tnl"] = {"Lenakel"}, ["tnm"] = {"Tabla"}, ["tnn"] = {"North Tanna"}, ["tno"] = {"Toromono"}, ["tnp"] = {"Whitesands"}, ["tnq"] = {"Taino"}, ["tnr"] = {"Ménik"}, ["tns"] = {"Tenis"}, ["tnt"] = {"Tontemboan"}, ["tnu"] = {"Tay Khang"}, ["tnv"] = {"Tangchangya"}, ["tnw"] = {"Tonsawang"}, ["tnx"] = {"Tanema"}, ["tny"] = {"Tongwe"}, ["tnz"] = {"Ten'edn"}, ["tob"] = {"Toba"}, ["toc"] = {"Coyutla Totonac"}, ["tod"] = {"Toma"}, ["tof"] = {"Gizrra"}, ["tog"] = {"Tonga (Nyasa)"}, ["toh"] = {"Gitonga"}, ["toi"] = {"Tonga (Zambia)"}, ["toj"] = {"Tojolabal"}, ["tok"] = {"Toki Pona"}, ["tol"] = {"Tolowa"}, ["tom"] = {"Tombulu"}, ["too"] = {"Xicotepec De Juárez Totonac"}, ["top"] = {"Papantla Totonac"}, ["toq"] = {"Toposa"}, ["tor"] = {"Togbo-Vara Banda"}, ["tos"] = {"Highland Totonac"}, ["tou"] = {"Tho"}, ["tov"] = {"Upper Taromi"}, ["tow"] = {"Jemez"}, ["tox"] = {"Tobian"}, ["toy"] = {"Topoiyo"}, ["toz"] = {"To"}, ["tpa"] = {"Taupota"}, ["tpc"] = {"Azoyú Me'phaa", "Azoyú Tlapanec"}, ["tpe"] = {"Tippera"}, ["tpf"] = {"Tarpia"}, ["tpg"] = {"Kula"}, ["tpi"] = {"Tok Pisin"}, ["tpj"] = {"Tapieté"}, ["tpk"] = {"Tupinikin"}, ["tpl"] = {"Tlacoapa Me'phaa", "Tlacoapa Tlapanec"}, ["tpm"] = {"Tampulma"}, ["tpn"] = {"Tupinambá"}, ["tpo"] = {"Tai Pao"}, ["tpp"] = {"Pisaflores Tepehua"}, ["tpq"] = {"Tukpa"}, ["tpr"] = {"Tuparí"}, ["tpt"] = {"Tlachichilco Tepehua"}, ["tpu"] = {"Tampuan"}, ["tpv"] = {"Tanapag"}, ["tpx"] = {"Acatepec Me'phaa", "Acatepec Tlapanec"}, ["tpy"] = {"Trumai"}, ["tpz"] = {"Tinputz"}, ["tqb"] = {"Tembé"}, ["tql"] = {"Lehali"}, ["tqm"] = {"Turumsa"}, ["tqn"] = {"Tenino"}, ["tqo"] = {"Toaripi"}, ["tqp"] = {"Tomoip"}, ["tqq"] = {"Tunni"}, ["tqr"] = {"Torona"}, ["tqt"] = {"Western Totonac"}, ["tqu"] = {"Touo"}, ["tqw"] = {"Tonkawa"}, ["tra"] = {"Tirahi"}, ["trb"] = {"Terebu"}, ["trc"] = {"Copala Triqui"}, ["trd"] = {"Turi"}, ["tre"] = {"East Tarangan"}, ["trf"] = {"Trinidadian Creole English"}, ["trg"] = {"Lishán Didán"}, ["trh"] = {"Turaka"}, ["tri"] = {"Trió"}, ["trj"] = {"Toram"}, ["trk"] = {"Turkic languages"}, ["trl"] = {"Traveller Scottish"}, ["trm"] = {"Tregami"}, ["trn"] = {"Trinitario"}, ["tro"] = {"Tarao Naga"}, ["trp"] = {"Kok Borok"}, ["trq"] = {"San Martín Itunyoso Triqui"}, ["trr"] = {"Taushiro"}, ["trs"] = {"Chicahuaxtla Triqui"}, ["trt"] = {"Tunggare"}, ["tru"] = {"Turoyo", "Surayt"}, ["trv"] = {"Sediq", "Seediq", "Taroko"}, ["trw"] = {"Torwali"}, ["trx"] = {"Tringgus-Sembaan Bidayuh"}, ["try"] = {"Turung"}, ["trz"] = {"Torá"}, ["tsa"] = {"Tsaangi"}, ["tsb"] = {"Tsamai"}, ["tsc"] = {"Tswa"}, ["tsd"] = {"Tsakonian"}, ["tse"] = {"Tunisian Sign Language"}, ["tsg"] = {"Tausug"}, ["tsh"] = {"Tsuvan"}, ["tsi"] = {"Tsimshian"}, ["tsj"] = {"Tshangla"}, ["tsk"] = {"Tseku"}, ["tsl"] = {"Ts'ün-Lao"}, ["tsm"] = {"Turkish Sign Language", "Türk İşaret Dili"}, ["tsp"] = {"Northern Toussian"}, ["tsq"] = {"Thai Sign Language"}, ["tsr"] = {"Akei"}, ["tss"] = {"Taiwan Sign Language"}, ["tst"] = {"Tondi Songway Kiini"}, ["tsu"] = {"Tsou"}, ["tsv"] = {"Tsogo"}, ["tsw"] = {"Tsishingini"}, ["tsx"] = {"Mubami"}, ["tsy"] = {"Tebul Sign Language"}, ["tsz"] = {"Purepecha"}, ["tta"] = {"Tutelo"}, ["ttb"] = {"Gaa"}, ["ttc"] = {"Tektiteko"}, ["ttd"] = {"Tauade"}, ["tte"] = {"Bwanabwana"}, ["ttf"] = {"Tuotomb"}, ["ttg"] = {"Tutong"}, ["tth"] = {"Upper Ta'oih"}, ["tti"] = {"Tobati"}, ["ttj"] = {"Tooro"}, ["ttk"] = {"Totoro"}, ["ttl"] = {"Totela"}, ["ttm"] = {"Northern Tutchone"}, ["ttn"] = {"Towei"}, ["tto"] = {"Lower Ta'oih"}, ["ttp"] = {"Tombelala"}, ["ttq"] = {"Tawallammat Tamajaq"}, ["ttr"] = {"Tera"}, ["tts"] = {"Northeastern Thai"}, ["ttt"] = {"Muslim Tat"}, ["ttu"] = {"Torau"}, ["ttv"] = {"Titan"}, ["ttw"] = {"Long Wat"}, ["tty"] = {"Sikaritai"}, ["ttz"] = {"Tsum"}, ["tua"] = {"Wiarumus"}, ["tub"] = {"Tübatulabal"}, ["tuc"] = {"Mutu"}, ["tud"] = {"Tuxá"}, ["tue"] = {"Tuyuca"}, ["tuf"] = {"Central Tunebo"}, ["tug"] = {"Tunia"}, ["tuh"] = {"Taulil"}, ["tui"] = {"Tupuri"}, ["tuj"] = {"Tugutil"}, ["tul"] = {"Tula"}, ["tum"] = {"Tumbuka"}, ["tun"] = {"Tunica"}, ["tuo"] = {"Tucano"}, ["tup"] = {"Tupi languages"}, ["tuq"] = {"Tedaga"}, ["tus"] = {"Tuscarora"}, ["tut"] = {"Altaic languages"}, ["tuu"] = {"Tututni"}, ["tuv"] = {"Turkana"}, ["tuw"] = {"Tungus languages"}, ["tux"] = {"Tuxináwa"}, ["tuy"] = {"Tugen"}, ["tuz"] = {"Turka"}, ["tva"] = {"Vaghua"}, ["tvd"] = {"Tsuvadi"}, ["tve"] = {"Te'un"}, ["tvi"] = {"Tulai"}, ["tvk"] = {"Southeast Ambrym"}, ["tvl"] = {"Tuvalu"}, ["tvm"] = {"Tela-Masbuar"}, ["tvn"] = {"Tavoyan"}, ["tvo"] = {"Tidore"}, ["tvs"] = {"Taveta"}, ["tvt"] = {"Tutsa Naga"}, ["tvu"] = {"Tunen"}, ["tvw"] = {"Sedoa"}, ["tvx"] = {"Taivoan"}, ["tvy"] = {"Timor Pidgin"}, ["twa"] = {"Twana"}, ["twb"] = {"Western Tawbuid"}, ["twc"] = {"Teshenawa"}, ["twd"] = {"Twents"}, ["twe"] = {"Tewa (Indonesia)"}, ["twf"] = {"Northern Tiwa"}, ["twg"] = {"Tereweng"}, ["twh"] = {"Tai Dón"}, ["twl"] = {"Tawara"}, ["twm"] = {"Tawang Monpa"}, ["twn"] = {"Twendi"}, ["two"] = {"Tswapong"}, ["twp"] = {"Ere"}, ["twq"] = {"Tasawaq"}, ["twr"] = {"Southwestern Tarahumara"}, ["twt"] = {"Turiwára"}, ["twu"] = {"Termanu"}, ["tww"] = {"Tuwari"}, ["twx"] = {"Tewe"}, ["twy"] = {"Tawoyan"}, ["txa"] = {"Tombonuo"}, ["txb"] = {"Tokharian B"}, ["txc"] = {"Tsetsaut"}, ["txe"] = {"Totoli"}, ["txg"] = {"Tangut"}, ["txh"] = {"Thracian"}, ["txi"] = {"Ikpeng"}, ["txj"] = {"Tarjumo"}, ["txm"] = {"Tomini"}, ["txn"] = {"West Tarangan"}, ["txo"] = {"Toto"}, ["txq"] = {"Tii"}, ["txr"] = {"Tartessian"}, ["txs"] = {"Tonsea"}, ["txt"] = {"Citak"}, ["txu"] = {"Kayapó"}, ["txx"] = {"Tatana"}, ["txy"] = {"Tanosy Malagasy"}, ["tya"] = {"Tauya"}, ["tye"] = {"Kyanga"}, ["tyh"] = {"O'du"}, ["tyi"] = {"Teke-Tsaayi"}, ["tyj"] = {"Tai Do", "Tai Yo"}, ["tyl"] = {"Thu Lao"}, ["tyn"] = {"Kombai"}, ["typ"] = {"Thaypan"}, ["tyr"] = {"Tai Daeng"}, ["tys"] = {"Tày Sa Pa"}, ["tyt"] = {"Tày Tac"}, ["tyu"] = {"Kua"}, ["tyv"] = {"Tuvinian"}, ["tyx"] = {"Teke-Tyee"}, ["tyy"] = {"Tiyaa"}, ["tyz"] = {"Tày"}, ["tza"] = {"Tanzanian Sign Language"}, ["tzh"] = {"Tzeltal"}, ["tzj"] = {"Tz'utujil"}, ["tzl"] = {"Talossan"}, ["tzm"] = {"Central Atlas Tamazight"}, ["tzn"] = {"Tugun"}, ["tzo"] = {"Tzotzil"}, ["tzx"] = {"Tabriak"}, ["uam"] = {"Uamué"}, ["uan"] = {"Kuan"}, ["uar"] = {"Tairuma"}, ["uba"] = {"Ubang"}, ["ubi"] = {"Ubi"}, ["ubl"] = {"Buhi'non Bikol"}, ["ubr"] = {"Ubir"}, ["ubu"] = {"Umbu-Ungu"}, ["uby"] = {"Ubykh"}, ["uda"] = {"Uda"}, ["ude"] = {"Udihe"}, ["udg"] = {"Muduga"}, ["udi"] = {"Udi"}, ["udj"] = {"Ujir"}, ["udl"] = {"Wuzlam"}, ["udm"] = {"Udmurt"}, ["udu"] = {"Uduk"}, ["ues"] = {"Kioko"}, ["ufi"] = {"Ufim"}, ["uga"] = {"Ugaritic"}, ["ugb"] = {"Kuku-Ugbanh"}, ["uge"] = {"Ughele"}, ["ugh"] = {"Kubachi"}, ["ugn"] = {"Ugandan Sign Language"}, ["ugo"] = {"Ugong"}, ["ugy"] = {"Uruguayan Sign Language"}, ["uha"] = {"Uhami"}, ["uhn"] = {"Damal"}, ["uis"] = {"Uisai"}, ["uiv"] = {"Iyive"}, ["uji"] = {"Tanjijili"}, ["uka"] = {"Kaburi"}, ["ukg"] = {"Ukuriguma"}, ["ukh"] = {"Ukhwejo"}, ["uki"] = {"Kui (India)"}, ["ukk"] = {"Muak Sa-aak"}, ["ukl"] = {"Ukrainian Sign Language"}, ["ukp"] = {"Ukpe-Bayobiri"}, ["ukq"] = {"Ukwa"}, ["uks"] = {"Urubú-Kaapor Sign Language", "Kaapor Sign Language"}, ["uku"] = {"Ukue"}, ["ukv"] = {"Kuku"}, ["ukw"] = {"Ukwuani-Aboh-Ndoni"}, ["uky"] = {"Kuuk-Yak"}, ["ula"] = {"Fungwa"}, ["ulb"] = {"Ulukwumi"}, ["ulc"] = {"Ulch"}, ["ule"] = {"Lule"}, ["ulf"] = {"Usku", "Afra"}, ["uli"] = {"Ulithian"}, ["ulk"] = {"Meriam Mir"}, ["ull"] = {"Ullatan"}, ["ulm"] = {"Ulumanda'"}, ["uln"] = {"Unserdeutsch"}, ["ulu"] = {"Uma' Lung"}, ["ulw"] = {"Ulwa"}, ["uly"] = {"Buli"}, ["uma"] = {"Umatilla"}, ["umb"] = {"Umbundu"}, ["umc"] = {"Marrucinian"}, ["umd"] = {"Umbindhamu"}, ["umg"] = {"Morrobalama", "Umbuygamu"}, ["umi"] = {"Ukit"}, ["umm"] = {"Umon"}, ["umn"] = {"Makyan Naga"}, ["umo"] = {"Umotína"}, ["ump"] = {"Umpila"}, ["umr"] = {"Umbugarla"}, ["ums"] = {"Pendau"}, ["umu"] = {"Munsee"}, ["una"] = {"North Watut"}, ["und"] = {"Undetermined"}, ["une"] = {"Uneme"}, ["ung"] = {"Ngarinyin"}, ["uni"] = {"Uni"}, ["unk"] = {"Enawené-Nawé"}, ["unm"] = {"Unami"}, ["unn"] = {"Kurnai"}, ["unr"] = {"Mundari"}, ["unu"] = {"Unubahe"}, ["unx"] = {"Munda"}, ["unz"] = {"Unde Kaili"}, ["uon"] = {"Kulon"}, ["upi"] = {"Umeda"}, ["upv"] = {"Uripiv-Wala-Rano-Atchin"}, ["ura"] = {"Urarina"}, ["urb"] = {"Urubú-Kaapor", "Kaapor"}, ["urc"] = {"Urningangg"}, ["ure"] = {"Uru"}, ["urf"] = {"Uradhi"}, ["urg"] = {"Urigina"}, ["urh"] = {"Urhobo"}, ["uri"] = {"Urim"}, ["urj"] = {"Uralic languages"}, ["urk"] = {"Urak Lawoi'"}, ["url"] = {"Urali"}, ["urm"] = {"Urapmin"}, ["urn"] = {"Uruangnirin"}, ["uro"] = {"Ura (Papua New Guinea)"}, ["urp"] = {"Uru-Pa-In"}, ["urr"] = {"Lehalurup", "Löyöp"}, ["urt"] = {"Urat"}, ["uru"] = {"Urumi"}, ["urv"] = {"Uruava"}, ["urw"] = {"Sop"}, ["urx"] = {"Urimo"}, ["ury"] = {"Orya"}, ["urz"] = {"Uru-Eu-Wau-Wau"}, ["usa"] = {"Usarufa"}, ["ush"] = {"Ushojo"}, ["usi"] = {"Usui"}, ["usk"] = {"Usaghade"}, ["usp"] = {"Uspanteco"}, ["uss"] = {"us-Saare"}, ["usu"] = {"Uya"}, ["uta"] = {"Otank"}, ["ute"] = {"Ute-Southern Paiute"}, ["uth"] = {"ut-Hun"}, ["utp"] = {"Amba (Solomon Islands)"}, ["utr"] = {"Etulo"}, ["utu"] = {"Utu"}, ["uum"] = {"Urum"}, ["uur"] = {"Ura (Vanuatu)"}, ["uuu"] = {"U"}, ["uve"] = {"West Uvean", "Fagauvea"}, ["uvh"] = {"Uri"}, ["uvl"] = {"Lote"}, ["uwa"] = {"Kuku-Uwanh"}, ["uya"] = {"Doko-Uyanga"}, ["uzn"] = {"Northern Uzbek"}, ["uzs"] = {"Southern Uzbek"}, ["vaa"] = {"Vaagri Booli"}, ["vae"] = {"Vale"}, ["vaf"] = {"Vafsi"}, ["vag"] = {"Vagla"}, ["vah"] = {"Varhadi-Nagpuri"}, ["vai"] = {"Vai"}, ["vaj"] = {"Sekele", "Northwestern ǃKung", "Vasekele"}, ["val"] = {"Vehes"}, ["vam"] = {"Vanimo"}, ["van"] = {"Valman"}, ["vao"] = {"Vao"}, ["vap"] = {"Vaiphei"}, ["var"] = {"Huarijio"}, ["vas"] = {"Vasavi"}, ["vau"] = {"Vanuma"}, ["vav"] = {"Varli"}, ["vay"] = {"Wayu"}, ["vbb"] = {"Southeast Babar"}, ["vbk"] = {"Southwestern Bontok"}, ["vec"] = {"Venetian"}, ["ved"] = {"Veddah"}, ["vel"] = {"Veluws"}, ["vem"] = {"Vemgo-Mabas"}, ["veo"] = {"Ventureño"}, ["vep"] = {"Veps"}, ["ver"] = {"Mom Jango"}, ["vgr"] = {"Vaghri"}, ["vgt"] = {"Vlaamse Gebarentaal", "Flemish Sign Language"}, ["vic"] = {"Virgin Islands Creole English"}, ["vid"] = {"Vidunda"}, ["vif"] = {"Vili"}, ["vig"] = {"Viemo"}, ["vil"] = {"Vilela"}, ["vin"] = {"Vinza"}, ["vis"] = {"Vishavan"}, ["vit"] = {"Viti"}, ["viv"] = {"Iduna"}, ["vjk"] = {"Bajjika"}, ["vka"] = {"Kariyarra"}, ["vkj"] = {"Kujarge"}, ["vkk"] = {"Kaur"}, ["vkl"] = {"Kulisusu"}, ["vkm"] = {"Kamakan"}, ["vkn"] = {"Koro Nulu"}, ["vko"] = {"Kodeoha"}, ["vkp"] = {"Korlai Creole Portuguese"}, ["vkt"] = {"Melayu Tenggarong Kutai"}, ["vku"] = {"Kurrama"}, ["vkz"] = {"Koro Zuba"}, ["vlp"] = {"Valpei"}, ["vls"] = {"Vlaams"}, ["vma"] = {"Martuyhunira"}, ["vmb"] = {"Barbaram"}, ["vmc"] = {"Juxtlahuaca Mixtec"}, ["vmd"] = {"Mudu Koraga"}, ["vme"] = {"East Masela"}, ["vmf"] = {"Mainfränkisch"}, ["vmg"] = {"Lungalunga"}, ["vmh"] = {"Maraghei"}, ["vmi"] = {"Miwa"}, ["vmj"] = {"Ixtayutla Mixtec"}, ["vmk"] = {"Makhuwa-Shirima"}, ["vml"] = {"Malgana"}, ["vmm"] = {"Mitlatongo Mixtec"}, ["vmp"] = {"Soyaltepec Mazatec"}, ["vmq"] = {"Soyaltepec Mixtec"}, ["vmr"] = {"Marenje"}, ["vms"] = {"Moksela"}, ["vmu"] = {"Muluridyi"}, ["vmv"] = {"Valley Maidu"}, ["vmw"] = {"Makhuwa"}, ["vmx"] = {"Tamazola Mixtec"}, ["vmy"] = {"Ayautla Mazatec"}, ["vmz"] = {"Mazatlán Mazatec"}, ["vnk"] = {"Vano", "Lovono"}, ["vnm"] = {"Vinmavis", "Neve'ei"}, ["vnp"] = {"Vunapu"}, ["vor"] = {"Voro"}, ["vot"] = {"Votic"}, ["vra"] = {"Vera'a"}, ["vro"] = {"Võro"}, ["vrs"] = {"Varisi"}, ["vrt"] = {"Burmbar", "Banam Bay"}, ["vsi"] = {"Moldova Sign Language"}, ["vsl"] = {"Venezuelan Sign Language"}, ["vsn"] = {"Vedic Sanskrit"}, ["vsv"] = {"Valencian Sign Language", "Llengua de signes valenciana"}, ["vto"] = {"Vitou"}, ["vum"] = {"Vumbu"}, ["vun"] = {"Vunjo"}, ["vut"] = {"Vute"}, ["vwa"] = {"Awa (China)"}, ["waa"] = {"Walla Walla"}, ["wab"] = {"Wab"}, ["wac"] = {"Wasco-Wishram"}, ["wad"] = {"Wamesa", "Wondama"}, ["wae"] = {"Walser"}, ["waf"] = {"Wakoná"}, ["wag"] = {"Wa'ema"}, ["wah"] = {"Watubela"}, ["wai"] = {"Wares"}, ["waj"] = {"Waffa"}, ["wak"] = {"Wakashan languages"}, ["wal"] = {"Wolaytta", "Wolaitta"}, ["wam"] = {"Wampanoag"}, ["wan"] = {"Wan"}, ["wao"] = {"Wappo"}, ["wap"] = {"Wapishana"}, ["waq"] = {"Wagiman"}, ["war"] = {"Waray (Philippines)"}, ["was"] = {"Washo"}, ["wat"] = {"Kaninuwa"}, ["wau"] = {"Waurá"}, ["wav"] = {"Waka"}, ["waw"] = {"Waiwai"}, ["wax"] = {"Watam", "Marangis"}, ["way"] = {"Wayana"}, ["waz"] = {"Wampur"}, ["wba"] = {"Warao"}, ["wbb"] = {"Wabo"}, ["wbe"] = {"Waritai"}, ["wbf"] = {"Wara"}, ["wbh"] = {"Wanda"}, ["wbi"] = {"Vwanji"}, ["wbj"] = {"Alagwa"}, ["wbk"] = {"Waigali"}, ["wbl"] = {"Wakhi"}, ["wbm"] = {"Wa"}, ["wbp"] = {"Warlpiri"}, ["wbq"] = {"Waddar"}, ["wbr"] = {"Wagdi"}, ["wbs"] = {"West Bengal Sign Language"}, ["wbt"] = {"Warnman"}, ["wbv"] = {"Wajarri"}, ["wbw"] = {"Woi"}, ["wca"] = {"Yanomámi"}, ["wci"] = {"Waci Gbe"}, ["wdd"] = {"Wandji"}, ["wdg"] = {"Wadaginam"}, ["wdj"] = {"Wadjiginy"}, ["wdk"] = {"Wadikali"}, ["wdt"] = {"Wendat"}, ["wdu"] = {"Wadjigu"}, ["wdy"] = {"Wadjabangayi"}, ["wea"] = {"Wewaw"}, ["wec"] = {"Wè Western"}, ["wed"] = {"Wedau"}, ["weg"] = {"Wergaia"}, ["weh"] = {"Weh"}, ["wei"] = {"Kiunum"}, ["wem"] = {"Weme Gbe"}, ["wen"] = {"Sorbian languages"}, ["weo"] = {"Wemale"}, ["wep"] = {"Westphalien"}, ["wer"] = {"Weri"}, ["wes"] = {"Cameroon Pidgin"}, ["wet"] = {"Perai"}, ["weu"] = {"Rawngtu Chin"}, ["wew"] = {"Wejewa"}, ["wfg"] = {"Yafi", "Zorop"}, ["wga"] = {"Wagaya"}, ["wgb"] = {"Wagawaga"}, ["wgg"] = {"Wangkangurru", "Wangganguru"}, ["wgi"] = {"Wahgi"}, ["wgo"] = {"Waigeo"}, ["wgu"] = {"Wirangu"}, ["wgy"] = {"Warrgamay"}, ["wha"] = {"Sou Upaa", "Manusela"}, ["whg"] = {"North Wahgi"}, ["whk"] = {"Wahau Kenyah"}, ["whu"] = {"Wahau Kayan"}, ["wib"] = {"Southern Toussian"}, ["wic"] = {"Wichita"}, ["wie"] = {"Wik-Epa"}, ["wif"] = {"Wik-Keyangan"}, ["wig"] = {"Wik Ngathan"}, ["wih"] = {"Wik-Me'anha"}, ["wii"] = {"Minidien"}, ["wij"] = {"Wik-Iiyanh"}, ["wik"] = {"Wikalkan"}, ["wil"] = {"Wilawila"}, ["wim"] = {"Wik-Mungkan"}, ["win"] = {"Ho-Chunk"}, ["wir"] = {"Wiraféd"}, ["wiu"] = {"Wiru"}, ["wiv"] = {"Vitu"}, ["wiy"] = {"Wiyot"}, ["wja"] = {"Waja"}, ["wji"] = {"Warji"}, ["wka"] = {"Kw'adza"}, ["wkb"] = {"Kumbaran"}, ["wkd"] = {"Wakde", "Mo"}, ["wkl"] = {"Kalanadi"}, ["wkr"] = {"Keerray-Woorroong"}, ["wku"] = {"Kunduvadi"}, ["wkw"] = {"Wakawaka"}, ["wky"] = {"Wangkayutyuru"}, ["wla"] = {"Walio"}, ["wlc"] = {"Mwali Comorian"}, ["wle"] = {"Wolane"}, ["wlg"] = {"Kunbarlang"}, ["wlh"] = {"Welaun"}, ["wli"] = {"Waioli"}, ["wlk"] = {"Wailaki"}, ["wll"] = {"Wali (Sudan)"}, ["wlm"] = {"Middle Welsh"}, ["wlo"] = {"Wolio"}, ["wlr"] = {"Wailapa"}, ["wls"] = {"Wallisian"}, ["wlu"] = {"Wuliwuli"}, ["wlv"] = {"Wichí Lhamtés Vejoz"}, ["wlw"] = {"Walak"}, ["wlx"] = {"Wali (Ghana)"}, ["wly"] = {"Waling"}, ["wma"] = {"Mawa (Nigeria)"}, ["wmb"] = {"Wambaya"}, ["wmc"] = {"Wamas"}, ["wmd"] = {"Mamaindé"}, ["wme"] = {"Wambule"}, ["wmg"] = {"Western Minyag"}, ["wmh"] = {"Waima'a"}, ["wmi"] = {"Wamin"}, ["wmm"] = {"Maiwa (Indonesia)"}, ["wmn"] = {"Waamwang"}, ["wmo"] = {"Wom (Papua New Guinea)"}, ["wms"] = {"Wambon"}, ["wmt"] = {"Walmajarri"}, ["wmw"] = {"Mwani"}, ["wmx"] = {"Womo"}, ["wnb"] = {"Mokati"}, ["wnc"] = {"Wantoat"}, ["wnd"] = {"Wandarang"}, ["wne"] = {"Waneci"}, ["wng"] = {"Wanggom"}, ["wni"] = {"Ndzwani Comorian"}, ["wnk"] = {"Wanukaka"}, ["wnm"] = {"Wanggamala"}, ["wnn"] = {"Wunumara"}, ["wno"] = {"Wano"}, ["wnp"] = {"Wanap"}, ["wnu"] = {"Usan"}, ["wnw"] = {"Wintu"}, ["wny"] = {"Wanyi", "Waanyi"}, ["woa"] = {"Kuwema", "Tyaraity"}, ["wob"] = {"Wè Northern"}, ["woc"] = {"Wogeo"}, ["wod"] = {"Wolani"}, ["woe"] = {"Woleaian"}, ["wof"] = {"Gambian Wolof"}, ["wog"] = {"Wogamusin"}, ["woi"] = {"Kamang"}, ["wok"] = {"Longto"}, ["wom"] = {"Wom (Nigeria)"}, ["won"] = {"Wongo"}, ["woo"] = {"Manombai"}, ["wor"] = {"Woria"}, ["wos"] = {"Hanga Hundi"}, ["wow"] = {"Wawonii"}, ["woy"] = {"Weyto"}, ["wpc"] = {"Maco"}, ["wrb"] = {"Waluwarra", "Warluwara"}, ["wrg"] = {"Warungu", "Gudjal"}, ["wrh"] = {"Wiradjuri"}, ["wri"] = {"Wariyangga"}, ["wrk"] = {"Garrwa"}, ["wrl"] = {"Warlmanpa"}, ["wrm"] = {"Warumungu"}, ["wrn"] = {"Warnang"}, ["wro"] = {"Worrorra"}, ["wrp"] = {"Waropen"}, ["wrr"] = {"Wardaman"}, ["wrs"] = {"Waris"}, ["wru"] = {"Waru"}, ["wrv"] = {"Waruna"}, ["wrw"] = {"Gugu Warra"}, ["wrx"] = {"Wae Rana"}, ["wry"] = {"Merwari"}, ["wrz"] = {"Waray (Australia)"}, ["wsa"] = {"Warembori"}, ["wsg"] = {"Adilabad Gondi"}, ["wsi"] = {"Wusi"}, ["wsk"] = {"Waskia"}, ["wsr"] = {"Owenia"}, ["wss"] = {"Wasa"}, ["wsu"] = {"Wasu"}, ["wsv"] = {"Wotapuri-Katarqalai"}, ["wtb"] = {"Matambwe"}, ["wtf"] = {"Watiwa"}, ["wth"] = {"Wathawurrung"}, ["wti"] = {"Berta"}, ["wtk"] = {"Watakataui"}, ["wtm"] = {"Mewati"}, ["wtw"] = {"Wotu"}, ["wua"] = {"Wikngenchera"}, ["wub"] = {"Wunambal"}, ["wud"] = {"Wudu"}, ["wuh"] = {"Wutunhua"}, ["wul"] = {"Silimo"}, ["wum"] = {"Wumbvu"}, ["wun"] = {"Bungu"}, ["wur"] = {"Wurrugu"}, ["wut"] = {"Wutung"}, ["wuu"] = {"Wu Chinese"}, ["wuv"] = {"Wuvulu-Aua"}, ["wux"] = {"Wulna"}, ["wuy"] = {"Wauyai"}, ["wwa"] = {"Waama"}, ["wwb"] = {"Wakabunga"}, ["wwo"] = {"Wetamut", "Dorig"}, ["wwr"] = {"Warrwa"}, ["www"] = {"Wawa"}, ["wxa"] = {"Waxianghua"}, ["wxw"] = {"Wardandi"}, ["wyb"] = {"Wangaaybuwan-Ngiyambaa"}, ["wyi"] = {"Woiwurrung"}, ["wym"] = {"Wymysorys"}, ["wyn"] = {"Wyandot"}, ["wyr"] = {"Wayoró"}, ["wyy"] = {"Western Fijian"}, ["xaa"] = {"Andalusian Arabic"}, ["xab"] = {"Sambe"}, ["xac"] = {"Kachari"}, ["xad"] = {"Adai"}, ["xae"] = {"Aequian"}, ["xag"] = {"Aghwan"}, ["xai"] = {"Kaimbé"}, ["xaj"] = {"Ararandewára"}, ["xak"] = {"Máku"}, ["xal"] = {"Kalmyk", "Oirat"}, ["xam"] = {"ǀXam"}, ["xan"] = {"Xamtanga"}, ["xao"] = {"Khao"}, ["xap"] = {"Apalachee"}, ["xaq"] = {"Aquitanian"}, ["xar"] = {"Karami"}, ["xas"] = {"Kamas"}, ["xat"] = {"Katawixi"}, ["xau"] = {"Kauwera"}, ["xav"] = {"Xavánte"}, ["xaw"] = {"Kawaiisu"}, ["xay"] = {"Kayan Mahakam"}, ["xbb"] = {"Lower Burdekin"}, ["xbc"] = {"Bactrian"}, ["xbd"] = {"Bindal"}, ["xbe"] = {"Bigambal"}, ["xbg"] = {"Bunganditj"}, ["xbi"] = {"Kombio"}, ["xbj"] = {"Birrpayi"}, ["xbm"] = {"Middle Breton"}, ["xbn"] = {"Kenaboi"}, ["xbo"] = {"Bolgarian"}, ["xbp"] = {"Bibbulman"}, ["xbr"] = {"Kambera"}, ["xbw"] = {"Kambiwá"}, ["xby"] = {"Batjala", "Batyala"}, ["xcb"] = {"Cumbric"}, ["xcc"] = {"Camunic"}, ["xce"] = {"Celtiberian"}, ["xcg"] = {"Cisalpine Gaulish"}, ["xch"] = {"Chemakum", "Chimakum"}, ["xcl"] = {"Classical Armenian"}, ["xcm"] = {"Comecrudo"}, ["xcn"] = {"Cotoname"}, ["xco"] = {"Chorasmian"}, ["xcr"] = {"Carian"}, ["xct"] = {"Classical Tibetan"}, ["xcu"] = {"Curonian"}, ["xcv"] = {"Chuvantsy"}, ["xcw"] = {"Coahuilteco"}, ["xcy"] = {"Cayuse"}, ["xda"] = {"Darkinyung"}, ["xdc"] = {"Dacian"}, ["xdk"] = {"Dharuk"}, ["xdm"] = {"Edomite"}, ["xdo"] = {"Kwandu"}, ["xdq"] = {"Kaitag"}, ["xdy"] = {"Malayic Dayak"}, ["xeb"] = {"Eblan"}, ["xed"] = {"Hdi"}, ["xeg"] = {"ǁXegwi"}, ["xel"] = {"Kelo"}, ["xem"] = {"Kembayan"}, ["xep"] = {"Epi-Olmec"}, ["xer"] = {"Xerénte"}, ["xes"] = {"Kesawai"}, ["xet"] = {"Xetá"}, ["xeu"] = {"Keoru-Ahia"}, ["xfa"] = {"Faliscan"}, ["xga"] = {"Galatian"}, ["xgb"] = {"Gbin"}, ["xgd"] = {"Gudang"}, ["xgf"] = {"Gabrielino-Fernandeño"}, ["xgg"] = {"Goreng"}, ["xgi"] = {"Garingbal"}, ["xgl"] = {"Galindan"}, ["xgm"] = {"Dharumbal", "Guwinmal"}, ["xgn"] = {"Mongolian languages"}, ["xgr"] = {"Garza"}, ["xgu"] = {"Unggumi"}, ["xgw"] = {"Guwa"}, ["xha"] = {"Harami"}, ["xhc"] = {"Hunnic"}, ["xhd"] = {"Hadrami"}, ["xhe"] = {"Khetrani"}, ["xhm"] = {"Middle Khmer (1400 to 1850 CE)"}, ["xhr"] = {"Hernican"}, ["xht"] = {"Hattic"}, ["xhu"] = {"Hurrian"}, ["xhv"] = {"Khua"}, ["xib"] = {"Iberian"}, ["xii"] = {"Xiri"}, ["xil"] = {"Illyrian"}, ["xin"] = {"Xinca"}, ["xir"] = {"Xiriâna"}, ["xis"] = {"Kisan"}, ["xiv"] = {"Indus Valley Language"}, ["xiy"] = {"Xipaya"}, ["xjb"] = {"Minjungbal"}, ["xjt"] = {"Jaitmatang"}, ["xka"] = {"Kalkoti"}, ["xkb"] = {"Northern Nago"}, ["xkc"] = {"Kho'ini"}, ["xkd"] = {"Mendalam Kayan"}, ["xke"] = {"Kereho"}, ["xkf"] = {"Khengkha"}, ["xkg"] = {"Kagoro"}, ["xki"] = {"Kenyan Sign Language"}, ["xkj"] = {"Kajali"}, ["xkk"] = {"Kachok", "Kaco'"}, ["xkl"] = {"Mainstream Kenyah"}, ["xkn"] = {"Kayan River Kayan"}, ["xko"] = {"Kiorr"}, ["xkp"] = {"Kabatei"}, ["xkq"] = {"Koroni"}, ["xkr"] = {"Xakriabá"}, ["xks"] = {"Kumbewaha"}, ["xkt"] = {"Kantosi"}, ["xku"] = {"Kaamba"}, ["xkv"] = {"Kgalagadi"}, ["xkw"] = {"Kembra"}, ["xkx"] = {"Karore"}, ["xky"] = {"Uma' Lasan"}, ["xkz"] = {"Kurtokha"}, ["xla"] = {"Kamula"}, ["xlb"] = {"Loup B"}, ["xlc"] = {"Lycian"}, ["xld"] = {"Lydian"}, ["xle"] = {"Lemnian"}, ["xlg"] = {"Ligurian (Ancient)"}, ["xli"] = {"Liburnian"}, ["xln"] = {"Alanic"}, ["xlo"] = {"Loup A"}, ["xlp"] = {"Lepontic"}, ["xls"] = {"Lusitanian"}, ["xlu"] = {"Cuneiform Luwian"}, ["xly"] = {"Elymian"}, ["xma"] = {"Mushungulu"}, ["xmb"] = {"Mbonga"}, ["xmc"] = {"Makhuwa-Marrevone"}, ["xmd"] = {"Mbudum"}, ["xme"] = {"Median"}, ["xmf"] = {"Mingrelian"}, ["xmg"] = {"Mengaka"}, ["xmh"] = {"Kugu-Muminh"}, ["xmj"] = {"Majera"}, ["xmk"] = {"Ancient Macedonian"}, ["xml"] = {"Malaysian Sign Language"}, ["xmm"] = {"Melayu Manado"}, ["xmn"] = {"Manichaean Middle Persian"}, ["xmo"] = {"Morerebi"}, ["xmp"] = {"Kuku-Mu'inh"}, ["xmq"] = {"Kuku-Mangk"}, ["xmr"] = {"Meroitic"}, ["xms"] = {"Moroccan Sign Language"}, ["xmt"] = {"Matbat"}, ["xmu"] = {"Kamu"}, ["xmv"] = {"Antankarana Malagasy", "Tankarana Malagasy"}, ["xmw"] = {"Tsimihety Malagasy"}, ["xmx"] = {"Salawati", "Maden"}, ["xmy"] = {"Mayaguduna"}, ["xmz"] = {"Mori Bawah"}, ["xna"] = {"Ancient North Arabian"}, ["xnb"] = {"Kanakanabu"}, ["xnd"] = {"Na-Dene languages"}, ["xng"] = {"Middle Mongolian"}, ["xnh"] = {"Kuanhua"}, ["xni"] = {"Ngarigu"}, ["xnj"] = {"Ngoni (Tanzania)"}, ["xnk"] = {"Nganakarti"}, ["xnm"] = {"Ngumbarl"}, ["xnn"] = {"Northern Kankanay"}, ["xno"] = {"Anglo-Norman"}, ["xnq"] = {"Ngoni (Mozambique)"}, ["xnr"] = {"Kangri"}, ["xns"] = {"Kanashi"}, ["xnt"] = {"Narragansett"}, ["xnu"] = {"Nukunul"}, ["xny"] = {"Nyiyaparli"}, ["xnz"] = {"Kenzi", "Mattoki"}, ["xoc"] = {"O'chi'chi'"}, ["xod"] = {"Kokoda"}, ["xog"] = {"Soga"}, ["xoi"] = {"Kominimung"}, ["xok"] = {"Xokleng"}, ["xom"] = {"Komo (Sudan)"}, ["xon"] = {"Konkomba"}, ["xoo"] = {"Xukurú"}, ["xop"] = {"Kopar"}, ["xor"] = {"Korubo"}, ["xow"] = {"Kowaki"}, ["xpa"] = {"Pirriya"}, ["xpb"] = {"Northeastern Tasmanian", "Pyemmairrener"}, ["xpc"] = {"Pecheneg"}, ["xpd"] = {"Oyster Bay Tasmanian"}, ["xpe"] = {"Liberia Kpelle"}, ["xpf"] = {"Southeast Tasmanian", "Nuenonne"}, ["xpg"] = {"Phrygian"}, ["xph"] = {"North Midlands Tasmanian", "Tyerrenoterpanner"}, ["xpi"] = {"Pictish"}, ["xpj"] = {"Mpalitjanh"}, ["xpk"] = {"Kulina Pano"}, ["xpl"] = {"Port Sorell Tasmanian"}, ["xpm"] = {"Pumpokol"}, ["xpn"] = {"Kapinawá"}, ["xpo"] = {"Pochutec"}, ["xpp"] = {"Puyo-Paekche"}, ["xpq"] = {"Mohegan-Pequot"}, ["xpr"] = {"Parthian"}, ["xps"] = {"Pisidian"}, ["xpt"] = {"Punthamara"}, ["xpu"] = {"Punic"}, ["xpv"] = {"Northern Tasmanian", "Tommeginne"}, ["xpw"] = {"Northwestern Tasmanian", "Peerapper"}, ["xpx"] = {"Southwestern Tasmanian", "Toogee"}, ["xpy"] = {"Puyo"}, ["xpz"] = {"Bruny Island Tasmanian"}, ["xqa"] = {"Karakhanid"}, ["xqt"] = {"Qatabanian"}, ["xra"] = {"Krahô"}, ["xrb"] = {"Eastern Karaboro"}, ["xrd"] = {"Gundungurra"}, ["xre"] = {"Kreye"}, ["xrg"] = {"Minang"}, ["xri"] = {"Krikati-Timbira"}, ["xrm"] = {"Armazic"}, ["xrn"] = {"Arin"}, ["xrr"] = {"Raetic"}, ["xrt"] = {"Aranama-Tamique"}, ["xru"] = {"Marriammu"}, ["xrw"] = {"Karawa"}, ["xsa"] = {"Sabaean"}, ["xsb"] = {"Sambal"}, ["xsc"] = {"Scythian"}, ["xsd"] = {"Sidetic"}, ["xse"] = {"Sempan"}, ["xsh"] = {"Shamang"}, ["xsi"] = {"Sio"}, ["xsj"] = {"Subi"}, ["xsl"] = {"South Slavey"}, ["xsm"] = {"Kasem"}, ["xsn"] = {"Sanga (Nigeria)"}, ["xso"] = {"Solano"}, ["xsp"] = {"Silopi"}, ["xsq"] = {"Makhuwa-Saka"}, ["xsr"] = {"Sherpa"}, ["xsu"] = {"Sanumá"}, ["xsv"] = {"Sudovian"}, ["xsy"] = {"Saisiyat"}, ["xta"] = {"Alcozauca Mixtec"}, ["xtb"] = {"Chazumba Mixtec"}, ["xtc"] = {"Katcha-Kadugli-Miri"}, ["xtd"] = {"Diuxi-Tilantongo Mixtec"}, ["xte"] = {"Ketengban"}, ["xtg"] = {"Transalpine Gaulish"}, ["xth"] = {"Yitha Yitha"}, ["xti"] = {"Sinicahua Mixtec"}, ["xtj"] = {"San Juan Teita Mixtec"}, ["xtl"] = {"Tijaltepec Mixtec"}, ["xtm"] = {"Magdalena Peñasco Mixtec"}, ["xtn"] = {"Northern Tlaxiaco Mixtec"}, ["xto"] = {"Tokharian A"}, ["xtp"] = {"San Miguel Piedras Mixtec"}, ["xtq"] = {"Tumshuqese"}, ["xtr"] = {"Early Tripuri"}, ["xts"] = {"Sindihui Mixtec"}, ["xtt"] = {"Tacahua Mixtec"}, ["xtu"] = {"Cuyamecalco Mixtec"}, ["xtv"] = {"Thawa"}, ["xtw"] = {"Tawandê"}, ["xty"] = {"Yoloxochitl Mixtec"}, ["xua"] = {"Alu Kurumba"}, ["xub"] = {"Betta Kurumba"}, ["xud"] = {"Umiida"}, ["xug"] = {"Kunigami"}, ["xuj"] = {"Jennu Kurumba"}, ["xul"] = {"Ngunawal", "Nunukul"}, ["xum"] = {"Umbrian"}, ["xun"] = {"Unggaranggu"}, ["xuo"] = {"Kuo"}, ["xup"] = {"Upper Umpqua"}, ["xur"] = {"Urartian"}, ["xut"] = {"Kuthant"}, ["xuu"] = {"Kxoe", "Khwedam"}, ["xve"] = {"Venetic"}, ["xvi"] = {"Kamviri"}, ["xvn"] = {"Vandalic"}, ["xvo"] = {"Volscian"}, ["xvs"] = {"Vestinian"}, ["xwa"] = {"Kwaza"}, ["xwc"] = {"Woccon"}, ["xwd"] = {"Wadi Wadi"}, ["xwe"] = {"Xwela Gbe"}, ["xwg"] = {"Kwegu"}, ["xwj"] = {"Wajuk"}, ["xwk"] = {"Wangkumara"}, ["xwl"] = {"Western Xwla Gbe"}, ["xwo"] = {"Written Oirat"}, ["xwr"] = {"Kwerba Mamberamo"}, ["xwt"] = {"Wotjobaluk"}, ["xww"] = {"Wemba Wemba"}, ["xxb"] = {"Boro (Ghana)"}, ["xxk"] = {"Ke'o"}, ["xxm"] = {"Minkin"}, ["xxr"] = {"Koropó"}, ["xxt"] = {"Tambora"}, ["xya"] = {"Yaygir"}, ["xyb"] = {"Yandjibara"}, ["xyj"] = {"Mayi-Yapi"}, ["xyk"] = {"Mayi-Kulan"}, ["xyl"] = {"Yalakalore"}, ["xyt"] = {"Mayi-Thakurti"}, ["xyy"] = {"Yorta Yorta"}, ["xzh"] = {"Zhang-Zhung"}, ["xzm"] = {"Zemgalian"}, ["xzp"] = {"Ancient Zapotec"}, ["yaa"] = {"Yaminahua"}, ["yab"] = {"Yuhup"}, ["yac"] = {"Pass Valley Yali"}, ["yad"] = {"Yagua"}, ["yae"] = {"Pumé"}, ["yaf"] = {"Yaka (Democratic Republic of Congo)"}, ["yag"] = {"Yámana"}, ["yah"] = {"Yazgulyam"}, ["yai"] = {"Yagnobi"}, ["yaj"] = {"Banda-Yangere"}, ["yak"] = {"Yakama"}, ["yal"] = {"Yalunka"}, ["yam"] = {"Yamba"}, ["yan"] = {"Mayangna"}, ["yao"] = {"Yao"}, ["yap"] = {"Yapese"}, ["yaq"] = {"Yaqui"}, ["yar"] = {"Yabarana"}, ["yas"] = {"Nugunu (Cameroon)"}, ["yat"] = {"Yambeta"}, ["yau"] = {"Yuwana"}, ["yav"] = {"Yangben"}, ["yaw"] = {"Yawalapití"}, ["yax"] = {"Yauma"}, ["yay"] = {"Agwagwune"}, ["yaz"] = {"Lokaa"}, ["yba"] = {"Yala"}, ["ybb"] = {"Yemba"}, ["ybe"] = {"West Yugur"}, ["ybh"] = {"Yakha"}, ["ybi"] = {"Yamphu"}, ["ybj"] = {"Hasha"}, ["ybk"] = {"Bokha"}, ["ybl"] = {"Yukuben"}, ["ybm"] = {"Yaben"}, ["ybn"] = {"Yabaâna"}, ["ybo"] = {"Yabong"}, ["ybx"] = {"Yawiyo"}, ["yby"] = {"Yaweyuha"}, ["ych"] = {"Chesu"}, ["ycl"] = {"Lolopo"}, ["ycn"] = {"Yucuna"}, ["ycp"] = {"Chepya"}, ["ycr"] = {"Yilan Creole"}, ["yda"] = {"Yanda"}, ["ydd"] = {"Eastern Yiddish"}, ["yde"] = {"Yangum Dey"}, ["ydg"] = {"Yidgha"}, ["ydk"] = {"Yoidik"}, ["yea"] = {"Ravula"}, ["yec"] = {"Yeniche"}, ["yee"] = {"Yimas"}, ["yei"] = {"Yeni"}, ["yej"] = {"Yevanic"}, ["yel"] = {"Yela"}, ["yer"] = {"Tarok"}, ["yes"] = {"Nyankpa"}, ["yet"] = {"Yetfa"}, ["yeu"] = {"Yerukula"}, ["yev"] = {"Yapunda"}, ["yey"] = {"Yeyi"}, ["yga"] = {"Malyangapa"}, ["ygi"] = {"Yiningayi"}, ["ygl"] = {"Yangum Gel"}, ["ygm"] = {"Yagomi"}, ["ygp"] = {"Gepo"}, ["ygr"] = {"Yagaria"}, ["ygs"] = {"Yolŋu Sign Language"}, ["ygu"] = {"Yugul"}, ["ygw"] = {"Yagwoia"}, ["yha"] = {"Baha Buyang"}, ["yhd"] = {"Judeo-Iraqi Arabic"}, ["yhl"] = {"Hlepho Phowa"}, ["yhs"] = {"Yan-nhaŋu Sign Language"}, ["yia"] = {"Yinggarda"}, ["yif"] = {"Ache"}, ["yig"] = {"Wusa Nasu"}, ["yih"] = {"Western Yiddish"}, ["yii"] = {"Yidiny"}, ["yij"] = {"Yindjibarndi"}, ["yik"] = {"Dongshanba Lalo"}, ["yil"] = {"Yindjilandji"}, ["yim"] = {"Yimchungru Naga"}, ["yin"] = {"Riang Lai", "Yinchia"}, ["yip"] = {"Pholo"}, ["yiq"] = {"Miqie"}, ["yir"] = {"North Awyu"}, ["yis"] = {"Yis"}, ["yit"] = {"Eastern Lalu"}, ["yiu"] = {"Awu"}, ["yiv"] = {"Northern Nisu"}, ["yix"] = {"Axi Yi"}, ["yiz"] = {"Azhe"}, ["yka"] = {"Yakan"}, ["ykg"] = {"Northern Yukaghir"}, ["ykh"] = {"Khamnigan Mongol"}, ["yki"] = {"Yoke"}, ["ykk"] = {"Yakaikeke"}, ["ykl"] = {"Khlula"}, ["ykm"] = {"Kap"}, ["ykn"] = {"Kua-nsi"}, ["yko"] = {"Yasa"}, ["ykr"] = {"Yekora"}, ["ykt"] = {"Kathu"}, ["yku"] = {"Kuamasi"}, ["yky"] = {"Yakoma"}, ["yla"] = {"Yaul"}, ["ylb"] = {"Yaleba"}, ["yle"] = {"Yele"}, ["ylg"] = {"Yelogu"}, ["yli"] = {"Angguruk Yali"}, ["yll"] = {"Yil"}, ["ylm"] = {"Limi"}, ["yln"] = {"Langnian Buyang"}, ["ylo"] = {"Naluo Yi"}, ["ylr"] = {"Yalarnnga"}, ["ylu"] = {"Aribwaung"}, ["yly"] = {"Nyâlayu", "Nyelâyu"}, ["ymb"] = {"Yambes"}, ["ymc"] = {"Southern Muji"}, ["ymd"] = {"Muda"}, ["yme"] = {"Yameo"}, ["ymg"] = {"Yamongeri"}, ["ymh"] = {"Mili"}, ["ymi"] = {"Moji"}, ["ymk"] = {"Makwe"}, ["yml"] = {"Iamalele"}, ["ymm"] = {"Maay"}, ["ymn"] = {"Yamna", "Sunum"}, ["ymo"] = {"Yangum Mon"}, ["ymp"] = {"Yamap"}, ["ymq"] = {"Qila Muji"}, ["ymr"] = {"Malasar"}, ["yms"] = {"Mysian"}, ["ymx"] = {"Northern Muji"}, ["ymz"] = {"Muzi"}, ["yna"] = {"Aluo"}, ["ynd"] = {"Yandruwandha"}, ["yne"] = {"Lang'e"}, ["yng"] = {"Yango"}, ["ynk"] = {"Naukan Yupik"}, ["ynl"] = {"Yangulam"}, ["ynn"] = {"Yana"}, ["yno"] = {"Yong"}, ["ynq"] = {"Yendang"}, ["yns"] = {"Yansi"}, ["ynu"] = {"Yahuna"}, ["yob"] = {"Yoba"}, ["yog"] = {"Yogad"}, ["yoi"] = {"Yonaguni"}, ["yok"] = {"Yokuts"}, ["yol"] = {"Yola"}, ["yom"] = {"Yombe"}, ["yon"] = {"Yongkom"}, ["yot"] = {"Yotti"}, ["yox"] = {"Yoron"}, ["yoy"] = {"Yoy"}, ["ypa"] = {"Phala"}, ["ypb"] = {"Labo Phowa"}, ["ypg"] = {"Phola"}, ["yph"] = {"Phupha"}, ["ypk"] = {"Yupik languages"}, ["ypm"] = {"Phuma"}, ["ypn"] = {"Ani Phowa"}, ["ypo"] = {"Alo Phola"}, ["ypp"] = {"Phupa"}, ["ypz"] = {"Phuza"}, ["yra"] = {"Yerakai"}, ["yrb"] = {"Yareba"}, ["yre"] = {"Yaouré"}, ["yrk"] = {"Nenets"}, ["yrl"] = {"Nhengatu"}, ["yrm"] = {"Yirrk-Mel"}, ["yrn"] = {"Yerong"}, ["yro"] = {"Yaroamë"}, ["yrs"] = {"Yarsun"}, ["yrw"] = {"Yarawata"}, ["yry"] = {"Yarluyandi"}, ["ysc"] = {"Yassic"}, ["ysd"] = {"Samatao"}, ["ysg"] = {"Sonaga"}, ["ysl"] = {"Yugoslavian Sign Language"}, ["ysm"] = {"Myanmar Sign Language"}, ["ysn"] = {"Sani"}, ["yso"] = {"Nisi (China)"}, ["ysp"] = {"Southern Lolopo"}, ["ysr"] = {"Sirenik Yupik"}, ["yss"] = {"Yessan-Mayo"}, ["ysy"] = {"Sanie"}, ["yta"] = {"Talu"}, ["ytl"] = {"Tanglang"}, ["ytp"] = {"Thopho"}, ["ytw"] = {"Yout Wam"}, ["yty"] = {"Yatay"}, ["yua"] = {"Yucateco", "Yucatec Maya"}, ["yub"] = {"Yugambal"}, ["yuc"] = {"Yuchi"}, ["yud"] = {"Judeo-Tripolitanian Arabic"}, ["yue"] = {"Yue Chinese", "Cantonese"}, ["yuf"] = {"Havasupai-Walapai-Yavapai"}, ["yug"] = {"Yug"}, ["yui"] = {"Yurutí"}, ["yuj"] = {"Karkar-Yuri"}, ["yuk"] = {"Yuki"}, ["yul"] = {"Yulu"}, ["yum"] = {"Quechan"}, ["yun"] = {"Bena (Nigeria)"}, ["yup"] = {"Yukpa"}, ["yuq"] = {"Yuqui"}, ["yur"] = {"Yurok"}, ["yut"] = {"Yopno"}, ["yuw"] = {"Yau (Morobe Province)"}, ["yux"] = {"Southern Yukaghir"}, ["yuy"] = {"East Yugur"}, ["yuz"] = {"Yuracare"}, ["yva"] = {"Yawa"}, ["yvt"] = {"Yavitero"}, ["ywa"] = {"Kalou"}, ["ywg"] = {"Yinhawangka"}, ["ywl"] = {"Western Lalu"}, ["ywn"] = {"Yawanawa"}, ["ywq"] = {"Wuding-Luquan Yi"}, ["ywr"] = {"Yawuru"}, ["ywt"] = {"Xishanba Lalo", "Central Lalo"}, ["ywu"] = {"Wumeng Nasu"}, ["yww"] = {"Yawarawarga"}, ["yxa"] = {"Mayawali"}, ["yxg"] = {"Yagara"}, ["yxl"] = {"Yardliyawarra"}, ["yxm"] = {"Yinwum"}, ["yxu"] = {"Yuyu"}, ["yxy"] = {"Yabula Yabula"}, ["yyr"] = {"Yir Yoront"}, ["yyu"] = {"Yau (Sandaun Province)"}, ["yyz"] = {"Ayizi"}, ["yzg"] = {"E'ma Buyang"}, ["yzk"] = {"Zokhuo"}, ["zaa"] = {"Sierra de Juárez Zapotec"}, ["zab"] = {"Western Tlacolula Valley Zapotec", "San Juan Guelavía Zapotec"}, ["zac"] = {"Ocotlán Zapotec"}, ["zad"] = {"Cajonos Zapotec"}, ["zae"] = {"Yareni Zapotec"}, ["zaf"] = {"Ayoquesco Zapotec"}, ["zag"] = {"Zaghawa"}, ["zah"] = {"Zangwal"}, ["zai"] = {"Isthmus Zapotec"}, ["zaj"] = {"Zaramo"}, ["zak"] = {"Zanaki"}, ["zal"] = {"Zauzou"}, ["zam"] = {"Miahuatlán Zapotec"}, ["zao"] = {"Ozolotepec Zapotec"}, ["zap"] = {"Zapotec"}, ["zaq"] = {"Aloápam Zapotec"}, ["zar"] = {"Rincón Zapotec"}, ["zas"] = {"Santo Domingo Albarradas Zapotec"}, ["zat"] = {"Tabaa Zapotec"}, ["zau"] = {"Zangskari"}, ["zav"] = {"Yatzachi Zapotec"}, ["zaw"] = {"Mitla Zapotec"}, ["zax"] = {"Xadani Zapotec"}, ["zay"] = {"Zayse-Zergulla", "Zaysete"}, ["zaz"] = {"Zari"}, ["zba"] = {"Balaibalan"}, ["zbc"] = {"Central Berawan"}, ["zbe"] = {"East Berawan"}, ["zbl"] = {"Blissymbols", "Bliss", "Blissymbolics"}, ["zbt"] = {"Batui"}, ["zbu"] = {"Bu (Bauchi State)"}, ["zbw"] = {"West Berawan"}, ["zca"] = {"Coatecas Altas Zapotec"}, ["zcd"] = {"Las Delicias Zapotec"}, ["zch"] = {"Central Hongshuihe Zhuang"}, ["zdj"] = {"Ngazidja Comorian"}, ["zea"] = {"Zeeuws"}, ["zeg"] = {"Zenag"}, ["zeh"] = {"Eastern Hongshuihe Zhuang"}, ["zem"] = {"Zeem"}, ["zen"] = {"Zenaga"}, ["zga"] = {"Kinga"}, ["zgb"] = {"Guibei Zhuang"}, ["zgh"] = {"Standard Moroccan Tamazight"}, ["zgm"] = {"Minz Zhuang"}, ["zgn"] = {"Guibian Zhuang"}, ["zgr"] = {"Magori"}, ["zhb"] = {"Zhaba"}, ["zhd"] = {"Dai Zhuang"}, ["zhi"] = {"Zhire"}, ["zhn"] = {"Nong Zhuang"}, ["zhw"] = {"Zhoa"}, ["zhx"] = {"Chinese (family)"}, ["zia"] = {"Zia"}, ["zib"] = {"Zimbabwe Sign Language"}, ["zik"] = {"Zimakani"}, ["zil"] = {"Zialo"}, ["zim"] = {"Mesme"}, ["zin"] = {"Zinza"}, ["ziw"] = {"Zigula"}, ["ziz"] = {"Zizilivakan"}, ["zka"] = {"Kaimbulawa"}, ["zkd"] = {"Kadu"}, ["zkg"] = {"Koguryo"}, ["zkh"] = {"Khorezmian"}, ["zkk"] = {"Karankawa"}, ["zkn"] = {"Kanan"}, ["zko"] = {"Kott"}, ["zkp"] = {"São Paulo Kaingáng"}, ["zkr"] = {"Zakhring"}, ["zkt"] = {"Kitan"}, ["zku"] = {"Kaurna"}, ["zkv"] = {"Krevinian"}, ["zkz"] = {"Khazar"}, ["zla"] = {"Zula"}, ["zle"] = {"East Slavic languages"}, ["zlj"] = {"Liujiang Zhuang"}, ["zlm"] = {"Malay (jaku individu)"}, ["zln"] = {"Lianshan Zhuang"}, ["zlq"] = {"Liuqian Zhuang"}, ["zls"] = {"South Slavic languages"}, ["zlu"] = {"Zul"}, ["zlw"] = {"West Slavic languages"}, ["zma"] = {"Manda (Australia)"}, ["zmb"] = {"Zimba"}, ["zmc"] = {"Margany"}, ["zmd"] = {"Maridan"}, ["zme"] = {"Mangerr"}, ["zmf"] = {"Mfinu"}, ["zmg"] = {"Marti Ke"}, ["zmh"] = {"Makolkol"}, ["zmi"] = {"Melayu Negeri Sembilan"}, ["zmj"] = {"Maridjabin"}, ["zmk"] = {"Mandandanyi"}, ["zml"] = {"Matngala"}, ["zmm"] = {"Marimanindji", "Marramaninyshi"}, ["zmn"] = {"Mbangwe"}, ["zmo"] = {"Molo"}, ["zmp"] = {"Mpuono"}, ["zmq"] = {"Mituku"}, ["zmr"] = {"Maranunggu"}, ["zms"] = {"Mbesa"}, ["zmt"] = {"Maringarr"}, ["zmu"] = {"Muruwari"}, ["zmv"] = {"Mbariman-Gudhinma"}, ["zmw"] = {"Mbo (Democratic Republic of Congo)"}, ["zmx"] = {"Bomitaba"}, ["zmy"] = {"Mariyedi"}, ["zmz"] = {"Mbandja"}, ["zna"] = {"Zan Gula"}, ["znd"] = {"Zande languages"}, ["zne"] = {"Zande (individual language)"}, ["zng"] = {"Mang"}, ["znk"] = {"Manangkari"}, ["zns"] = {"Mangas"}, ["zoc"] = {"Copainalá Zoque"}, ["zoh"] = {"Chimalapa Zoque"}, ["zom"] = {"Zou"}, ["zoo"] = {"Asunción Mixtepec Zapotec"}, ["zoq"] = {"Tabasco Zoque"}, ["zor"] = {"Rayón Zoque"}, ["zos"] = {"Francisco León Zoque"}, ["zpa"] = {"Lachiguiri Zapotec"}, ["zpb"] = {"Yautepec Zapotec"}, ["zpc"] = {"Choapan Zapotec"}, ["zpd"] = {"Southeastern Ixtlán Zapotec"}, ["zpe"] = {"Petapa Zapotec"}, ["zpf"] = {"San Pedro Quiatoni Zapotec"}, ["zpg"] = {"Guevea De Humboldt Zapotec"}, ["zph"] = {"Totomachapan Zapotec"}, ["zpi"] = {"Santa María Quiegolani Zapotec"}, ["zpj"] = {"Quiavicuzas Zapotec"}, ["zpk"] = {"Tlacolulita Zapotec"}, ["zpl"] = {"Lachixío Zapotec"}, ["zpm"] = {"Mixtepec Zapotec"}, ["zpn"] = {"Santa Inés Yatzechi Zapotec"}, ["zpo"] = {"Amatlán Zapotec"}, ["zpp"] = {"El Alto Zapotec"}, ["zpq"] = {"Zoogocho Zapotec"}, ["zpr"] = {"Santiago Xanica Zapotec"}, ["zps"] = {"Coatlán Zapotec"}, ["zpt"] = {"San Vicente Coatlán Zapotec"}, ["zpu"] = {"Yalálag Zapotec"}, ["zpv"] = {"Chichicapan Zapotec"}, ["zpw"] = {"Zaniza Zapotec"}, ["zpx"] = {"San Baltazar Loxicha Zapotec"}, ["zpy"] = {"Mazaltepec Zapotec"}, ["zpz"] = {"Texmelucan Zapotec"}, ["zqe"] = {"Qiubei Zhuang"}, ["zra"] = {"Kara (Korea)"}, ["zrg"] = {"Mirgan"}, ["zrn"] = {"Zerenkel"}, ["zro"] = {"Záparo"}, ["zrp"] = {"Zarphatic"}, ["zrs"] = {"Mairasi"}, ["zsa"] = {"Sarasira"}, ["zsk"] = {"Kaskean"}, ["zsl"] = {"Zambian Sign Language"}, ["zsm"] = {"Melayu Standard"}, ["zsr"] = {"Southern Rincon Zapotec"}, ["zsu"] = {"Sukurum"}, ["zte"] = {"Elotepec Zapotec"}, ["ztg"] = {"Xanaguía Zapotec"}, ["ztl"] = {"Lapaguía-Guivini Zapotec"}, ["ztm"] = {"San Agustín Mixtepec Zapotec"}, ["ztn"] = {"Santa Catarina Albarradas Zapotec"}, ["ztp"] = {"Loxicha Zapotec"}, ["ztq"] = {"Quioquitani-Quierí Zapotec"}, ["zts"] = {"Tilquiapan Zapotec"}, ["ztt"] = {"Tejalapan Zapotec"}, ["ztu"] = {"Güilá Zapotec"}, ["ztx"] = {"Zaachila Zapotec"}, ["zty"] = {"Yatee Zapotec"}, ["zuh"] = {"Tokano"}, ["zum"] = {"Kumzari"}, ["zun"] = {"Zuni"}, ["zuy"] = {"Zumaya"}, ["zwa"] = {"Zay"}, ["zxx"] = {"No linguistic content", "Not applicable"}, ["zyb"] = {"Yongbei Zhuang"}, ["zyg"] = {"Yang Zhuang"}, ["zyj"] = {"Youjiang Zhuang"}, ["zyn"] = {"Yongnan Zhuang"}, ["zyp"] = {"Zyphe Chin"}, ["zza"] = {"Zaza", "Dimili", "Dimli (macrolanguage)", "Kirdki", "Kirmanjki (macrolanguage)", "Zazaki"}, ["zzj"] = {"Zuojiang Zhuang"} } local deprecated = { ["in"] = {"Indonesian"}, ["iw"] = {"Hebrew"}, ["ji"] = {"Yiddish"}, ["jw"] = {"Javanese"}, ["mo"] = {"Moldavian", "Moldovan"}, ["aam"] = {"Aramanik"}, ["adp"] = {"Adap"}, ["agp"] = {"Paranan"}, ["ais"] = {"Nataoran Amis"}, ["ajp"] = {"South Levantine Arabic"}, ["ajt"] = {"Judeo-Tunisian Arabic"}, ["aoh"] = {"Arma"}, ["asd"] = {"Asas"}, ["aue"] = {"ǂKxʼauǁʼein"}, ["ayx"] = {"Ayi (China)"}, ["ayy"] = {"Tayabas Ayta"}, ["baz"] = {"Tunen"}, ["bbz"] = {"Babalia Creole Arabic"}, ["bgm"] = {"Baga Mboteni"}, ["bhk"] = {"Albay Bicolano"}, ["bic"] = {"Bikaru"}, ["bij"] = {"Vaghat-Ya-Bijim-Legeri"}, ["bjd"] = {"Bandjigali"}, ["bjq"] = {"Southern Betsimisaraka Malagasy"}, ["bkb"] = {"Finallig"}, ["blg"] = {"Balau"}, ["bmy"] = {"Bemba (Democratic Republic of Congo)"}, ["bpb"] = {"Barbacoas"}, ["btb"] = {"Beti (Cameroon)"}, ["btl"] = {"Bhatola"}, ["bxx"] = {"Borna (Democratic Republic of Congo)"}, ["byy"] = {"Buya"}, ["cbe"] = {"Chipiajes"}, ["cbh"] = {"Cagua"}, ["cca"] = {"Cauca"}, ["ccq"] = {"Chaungtha"}, ["cdg"] = {"Chamari"}, ["cjr"] = {"Chorotega"}, ["cka"] = {"Khumi Awa Chin"}, ["cmk"] = {"Chimakum"}, ["coy"] = {"Coyaima"}, ["cqu"] = {"Chilean Quechua"}, ["cug"] = {"Chungmboko", "Cung"}, ["cum"] = {"Cumeral"}, ["daf"] = {"Dan"}, ["dap"] = {"Nisi (India)"}, ["dgu"] = {"Degaru"}, ["dha"] = {"Dhanwar (India)"}, ["dit"] = {"Dirari"}, ["djl"] = {"Djiwarli"}, ["dkl"] = {"Kolum So Dogon"}, ["drh"] = {"Darkhat"}, ["drr"] = {"Dororo"}, ["drw"] = {"Darwazi"}, ["dud"] = {"Hun-Saare"}, ["duj"] = {"Dhuwal"}, ["dwl"] = {"Walo Kumbe Dogon"}, ["ekc"] = {"Eastern Karnic"}, ["elp"] = {"Elpaputih"}, ["emo"] = {"Emok"}, ["gav"] = {"Gabutamon"}, ["gbc"] = {"Garawa"}, ["gfx"] = {"Mangetti Dune ǃXung"}, ["ggn"] = {"Eastern Gurung"}, ["ggo"] = {"Southern Gondi"}, ["ggr"] = {"Aghu Tharnggalu"}, ["gio"] = {"Gelao"}, ["gji"] = {"Geji"}, ["gli"] = {"Guliguli"}, ["gti"] = {"Gbati-ri"}, ["guv"] = {"Gey"}, ["hrr"] = {"Horuru"}, ["iap"] = {"Iapama"}, ["ibi"] = {"Ibilo"}, ["ill"] = {"Iranun"}, ["ilw"] = {"Talur"}, ["ime"] = {"Imeraguen"}, ["izi"] = {"Izi-Ezaa-Ikwo-Mgbo"}, ["jar"] = {"Jarawa (Nigeria)"}, ["jeg"] = {"Jeng"}, ["kbf"] = {"Kakauhua"}, ["kdv"] = {"Kado"}, ["kgc"] = {"Kasseng"}, ["kgd"] = {"Kataang"}, ["kgh"] = {"Upper Tanudan Kalinga"}, ["kgm"] = {"Karipúna"}, ["kjf"] = {"Khalaj [Indo-Iranian]"}, ["koj"] = {"Sara Dunjo"}, ["kox"] = {"Coxima"}, ["kpp"] = {"Paku Karen"}, ["krm"] = {"Krim"}, ["ksa"] = {"Shuwa-Zamani"}, ["ktr"] = {"Kota Marudu Tinagas"}, ["kvs"] = {"Kunggara"}, ["kwq"] = {"Kwak"}, ["kxe"] = {"Kakihum"}, ["kxl"] = {"Nepali Kurux"}, ["kxu"] = {"Kui (India)"}, ["kzh"] = {"Kenuzi-Dongola"}, ["kzj"] = {"Coastal Kadazan"}, ["kzt"] = {"Tambunan Dusun"}, ["lak"] = {"Laka (Nigeria)"}, ["lba"] = {"Lui"}, ["leg"] = {"Lengua"}, ["lii"] = {"Lingkhim"}, ["llo"] = {"Khlor"}, ["lmm"] = {"Lamam"}, ["lmz"] = {"Lumbee"}, ["lno"] = {"Lango (South Sudan)"}, ["lsg"] = {"Lyons Sign Language"}, ["meg"] = {"Mea"}, ["mgx"] = {"Omati"}, ["mhh"] = {"Maskoy Pidgin"}, ["mja"] = {"Mahei"}, ["mld"] = {"Malakhel"}, ["mnt"] = {"Maykulan"}, ["mof"] = {"Mohegan-Montauk-Narragansett"}, ["mst"] = {"Cataelano Mandaya"}, ["mvm"] = {"Muya"}, ["mwd"] = {"Mudbura"}, ["mwj"] = {"Maligo"}, ["mwx"] = {"Mediak"}, ["mwy"] = {"Mosiro"}, ["myd"] = {"Maramba"}, ["myi"] = {"Mina (India)"}, ["myq"] = {"Forest Maninka"}, ["myt"] = {"Sangab Mandaya"}, ["nad"] = {"Nijadali"}, ["nbf"] = {"Naxi"}, ["nbx"] = {"Ngura"}, ["ncp"] = {"Ndaktup"}, ["ngo"] = {"Ngoni"}, ["nln"] = {"Durango Nahuatl"}, ["nlr"] = {"Ngarla"}, ["nns"] = {"Ningye"}, ["nnx"] = {"Ngong"}, ["nom"] = {"Nocamán"}, ["noo"] = {"Nootka"}, ["nts"] = {"Natagaimas"}, ["nxu"] = {"Narau"}, ["ome"] = {"Omejes"}, ["oun"] = {"ǃOǃung"}, ["pat"] = {"Papitalai"}, ["pbz"] = {"Palu"}, ["pcr"] = {"Panang"}, ["pgy"] = {"Pongyong"}, ["pii"] = {"Pini"}, ["plj"] = {"Polci"}, ["plp"] = {"Palpa"}, ["pmc"] = {"Palumata"}, ["pmk"] = {"Pamlico"}, ["pmu"] = {"Mirpur Panjabi"}, ["pod"] = {"Ponares"}, ["ppa"] = {"Pao"}, ["ppr"] = {"Piru"}, ["prb"] = {"Lua'"}, ["prp"] = {"Persia"}, ["pry"] = {"Pray 3"}, ["puk"] = {"Pu Ko"}, ["puz"] = {"Purum Naga"}, ["rie"] = {"Rien"}, ["rmr"] = {"Caló"}, ["rna"] = {"Runa"}, ["rsi"] = {"Rennellese Sign Language"}, ["sap"] = {"Sanapaná"}, ["sca"] = {"Sansu"}, ["sdm"] = {"Semandang"}, ["sgl"] = {"Sanglechi-Ishkashimi"}, ["sgo"] = {"Songa"}, ["skk"] = {"Sok"}, ["slq"] = {"Salchuq"}, ["smd"] = {"Sama"}, ["snb"] = {"Sebuyau"}, ["snh"] = {"Shinabo"}, ["sul"] = {"Surigaonon"}, ["sum"] = {"Sumo-Mayangna"}, ["svr"] = {"Savara"}, ["szd"] = {"Seru"}, ["tbb"] = {"Tapeba"}, ["tdu"] = {"Tempasuk Dusun"}, ["tgg"] = {"Tangga"}, ["thc"] = {"Tai Hang Tong"}, ["thw"] = {"Thudam"}, ["thx"] = {"The"}, ["tid"] = {"Tidong"}, ["tie"] = {"Tingal"}, ["tkk"] = {"Takpa"}, ["tlw"] = {"South Wemale"}, ["tmk"] = {"Northwestern Tamang"}, ["tmp"] = {"Tai Mène"}, ["tne"] = {"Tinoc Kallahan"}, ["tnf"] = {"Tangshewi"}, ["toe"] = {"Tomedes"}, ["tpw"] = {"Tupí"}, ["tsf"] = {"Southwestern Tamang"}, ["unp"] = {"Worora"}, ["uok"] = {"Uokha"}, ["uun"] = {"Kulon-Pazeh"}, ["vki"] = {"Ija-Zuba"}, ["wgw"] = {"Wagawaga"}, ["wit"] = {"Wintu"}, ["wiw"] = {"Wirangu"}, ["wra"] = {"Warapu"}, ["wrd"] = {"Warduji"}, ["wya"] = {"Wyandot"}, ["xba"] = {"Kamba (Brazil)"}, ["xbx"] = {"Kabixí"}, ["xia"] = {"Xiandao"}, ["xip"] = {"Xipináwa"}, ["xkh"] = {"Karahawyana"}, ["xrq"] = {"Karranga"}, ["xss"] = {"Assan"}, ["xtz"] = {"Tasmanian"}, ["ybd"] = {"Yangbye"}, ["yds"] = {"Yiddish Sign Language"}, ["yen"] = {"Yendang"}, ["yiy"] = {"Yir Yoront"}, ["yma"] = {"Yamphe"}, ["ymt"] = {"Mator-Taygi-Karagas"}, ["ynh"] = {"Yangho"}, ["yos"] = {"Yos"}, ["yri"] = {"Yarí"}, ["yuu"] = {"Yugh"}, ["zir"] = {"Ziriya"}, ["zkb"] = {"Koibal"}, ["zua"] = {"Zeem"} } return { active = active, deprecated = deprecated, } nqghvh4sjonbevowhzoeqd5ykobzzm5 Temiar 0 3112 20335 11132 2026-11-07T05:08:19Z Song GK 9 /* Penyanding */ 20335 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group|group=Temiar people<br><small>Orang Temiar / Mai Sero'</small>|image=[[File:Temiar tribe men playing "Sumpit" with their own homemade designed bamboo.jpg|300px]]|caption=|population=40,000–120,000<ref name="MOP">{{cite book|author=Kirk Endicott|title=Malaysia's Original People: Past, Present and Future of the Orang Asli|year=2015|publisher=NUS Press|isbn=978-99-716-9861-4}}</ref>|popplace={{flag|Malaysia}} ([[Perak]], [[Pahang]], [[Kelantan]])|langs=[[Jaku Temiar]], [[Jaku Melayu]]|rels=Pengarap asal, [[Islam]], [[Kristian]]|related=[[Semai]]}} [[Fail:Temiar_Headress_(34710911986).jpg|thumb| Situ tudung pala bansa Temiar.]] '''Bansa Temiar''' tu raban bansa Senoik ke asal ari Semenanjung Melayu lalu siti ari raban bansa Orang Asli ke pemadu besai ari lapan belas raban bansa Orang Asli di [[Malaysia]]. Sida tu mayuh agi diau ba negeri [[Perak]], [[Pahang]] enggau [[Kelantan]]. Penyampau tubuh sida dipelabaka urung 40,000 ngagai 120,000 iku, lalu tebal agi sida diau ba tisi kampung ujan, lalu sekeda udah diubah nyadi mengeri. Temiar tu orang ke mayuh bepengarap [[Animisme|animis]].<ref>{{Cite web|author=Andy Hickson|url=http://www.temiar.com/temiar.html|title=The Temiars|work=Temiar Web}}</ref> Tanda Sewang tu dibantaika raban bansa Temiar nyadi sebagi ari pengarap rayat sida.<ref>{{Cite web|url=http://www.themalaymailonline.com/features/article/khabar-dan-angin-three-artists-explore-faith-in-kelantan#B8OBjEyssMrM1S7r.97|author=Kenny Mah|date=3 Mac 2016|title='Khabar dan Angin': Three artists explore faith in Kelantan}}</ref> == Penyampau tubuh == Ubah penyampau tubuh bansa Temiar iya nya baka ke di baruh tu: {| class="wikitable" !Taun | Taun 1930- <ref>{{Cite book |last=P. Boomgaard |title=Paper landscapes: explorations in the environmental history of Indonesia |publisher=KITLV Press |year=1997 |isbn=90-671-8124-2 |editor-last=P. Boomgaard, Freek Colombijn & David Henley |page=228}}</ref> . | 1960 | 1965 <ref name="LOTP" /> . | 1969 <ref name="LOTP" /> . | 1974 <ref name="LOTP" /> . | 1980 <ref name="LOTP" /> . | 1991 <ref name="TOAATCFR">{{Cite book |last=Colin Nicholas |url=https://www.iwgia.org/images/publications//0133_95_The_Orang_Asli_and_the_contest_for_resources.pdf |title=The Orang Asli and the Contest for Resources. Indigenous Politics, Development and Identity in Peninsular Malaysia |publisher=Center for Orang Asli Concerns & International Work Group for Indigenous Affairs |year=2000 |isbn=87-90730-15-1 |access-date=2018-01-19}}</ref> . | 1993 <ref name="TOAATCFR" /> . | 1996 <ref name="LOTP" /> . | 2000 | 2003 <ref name="BDS" /> | 2004 <ref>{{Cite book |last=Alberto Gomes |title=Modernity and Malaysia: Settling the Menraq Forest Nomads |publisher=Routledge |year=2004 |isbn=11-341-0076-0}}</ref> . | 2010 . |- ! Orang | 2,000 | 8,945 | 9,325 | 9,929 | 10,586 | 12,365 | 16,892 | 15,122 | 15,122 | 17,706 | 25,725 | 25,590 | 30,118 |} == Adat == === Pemakai asal === * Nasi serempad, asi ti dipanduk ngena buluh<ref name="FFTP">{{Cite web|date=14 Mei 2015|author=Julie Wong|url=https://www.star2.com/food/food-news/2015/05/14/from-forest-to-plate/2/|title=From forest to plate: An introduction to Orang Asli cuisine}} </ref> * Umbut Bayas Masak Gulai, kari pith<ref name="FFTP" /> * Pucuk Paku Peno'ol, sayur ''pucuk paku'', daun jabang enggau ikan bilis ti dipanduk dalam buluh <ref name="FFTP" /> == Kandang endur pengentap pendiau == Genturung pendiau besai orang Temiar iya nya: * Jeram Bertam, [[Kelantan]] <ref>{{Cite book |last=Kyōto Daigaku. Tōnan Ajia Kenkyū Sentā |title=Orang asli of Peninsular Malaysia: a comprehensive and annotated bibliography |publisher=Center for Southeast Asian Studies, Kyoto University |year=2001 |isbn=49-016-6800-5 |editor-last=Tuck-Po Lye |page=60}}</ref> * Kampung Chengkelik, Kuala Betis, [[Kelantan]] <ref>{{Cite book |last=Sabihah Ibrahim |title=Hubungan etnik di kalangan Orang Asli: satu kajian etnografi terhadap orang Temiar di Kampung Chengkelik, RPS Kuala Betis, Kelantan |publisher=Jabatan Antropologi dan Sosiologi, Fakulti Sastera dan Sains Sosial, Universiti Malaya |year=1989 |chapter=Universiti Malaya. Jabatan Antropologi dan Sosiologi}}</ref> * Kampung Merlung, Kuala Betis, [[Kelantan]] <ref>{{Cite book |last=Siew Eng Koh |title=Orang Asli dan masyarakat umum: satu kajian etnografi terhadap komuniti Temiar di Kampung Merlung, rancangan pengumpulan semula [RPS] Kuala Betis, Kelantan |publisher=Jabatan Antropologi dan Sosiologi, Fakulti Sastera dan Sains Sosial, Universiti Malaya |year=1989 |chapter=Universiti Malaya. Jabatan Antropologi dan Sosiologi}}</ref> * Kampung Jarau Baru, Kemar, Gerik, [[Perak]] * Kampung Sungai Cadak, Ulu Kinta, Ipoh, [[Perak]] * Kampung Tonggang, Tanjung Rambutan, Ipoh, [[Perak]] * Kampung Ulu Gerik, Gerik, [[Perak]] * Pos Poi, Lasah, Sungai Siput (Utara), [[Perak]] <ref>{{Cite book |title=Key Environments: Malaysia |publisher=Elsevier |year=2013 |isbn=978-14-832-8598-6 |editor-last=Earl of Cranbrook |page=286}}</ref> * Kampung Temakah, Sungai Siput (Utara), [[Perak]] * Pos Perwor, Lasah, Sungai Siput (Utara), [[Perak]] * Air Banun, Pelilih Menua Hulu Perak, [[Perak]] * Kemar, Gerik, [[Perak]] == Orang ti tebilang == * Zumika Azmi, Pemain Kriket Malaysia * Ramli Mohd Nor, Kaban Politik Malaysia * Sasha Azmi, Pemain Kriket Malaysia == Kereban sanding == {{Reflist}} == Bacha ke silik agi == * Benyamin, enggau Gefrei. taun 1966. "Pengelompokan sosial temiar." ''Jurnal Muzium Persekutuan'' 11: 1-25. [[ISSN (identifier)|ISSN]]&nbsp;[https://www.worldcat.org/search?fq=x0:jrnl&q=n2:0430-2435 0430-2435] * Benyamin, enggau Gefrei. taun 1967. "Temiar kaban belayan." ''Jurnal Muzium Persekutuan'' 12: 1-25. [[ISSN (identifier)|ISSN]]&nbsp;[https://www.worldcat.org/search?fq=x0:jrnl&q=n2:0430-2435 0430-2435] * Benyamin, enggau Gefrei. taun 1968. "Temiar nama diri empu." 124: 99–134 ''.'' [[ISSN (identifier)|ISSN]]&nbsp;[https://www.worldcat.org/search?fq=x0:jrnl&q=n2:0006-2294 0006-2294] (dichelak),  (nengah talian). JSTOR 27860916 enggau . * Benyamin, enggau Gefrei. taun 1968. "Pengawa nyadi tuai rumah enggau nyadi ketuai dalam raban bansa Temiar." ''Jurnal Muzium Persekutuan'' 13: 1-43. [[ISSN (identifier)|ISSN]]&nbsp;[https://www.worldcat.org/search?fq=x0:jrnl&q=n2:0430-2435 0430-2435] * Benyamin, enggau Gefrei. taun 1993. "Temiar." Dalam: Paul Hockings (ed.), ''Ensiklopedia Budaya Dunya, Jilid 5: Asia Timur enggau Tenggara'', Boston: Dewan GK / New York: Macmillan, pp. [[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/9780816118144|9780816118144]] * Benyamin, enggau Gefrei. taun 2001. "Proses enggau struktur dalam organisasyen sosial Temiar." Dalam: Razha Rashid & Wazir Jahan Karim (eds), ''Budaya Minoriti Semenanjung Malaysia: Pengelantang Pesaka Asal'' . Pulau Pinang: Akademi Sains Sosial Malaysia (AKASS), lambar 125-149. [[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/9789839700770|9789839700770]] enggau . <span>10.13140</span> [[doi:10.13140/RG.2.1.3115.9846|/RG.2.1.3115.9846]] [[Doi (identifier)|.]] * Benyamin, enggau Gefrei. taun 2014. ''Agama Temiar, 1964–2012: Pengasuh, Pengasuh enggau Pengasuh Baru ba Tanah Tinggi Malaysia'' . Enggau Jaku Pemuka ari James C. Scott. 68 iti angka. 470 lambar enggau iya. Singapura: Pers NUS. [[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/9789971697068|9789971697068]] (kulit keretas) * Jening enggau Sue. taun 1985. "Tarian temiar enggau pengawa ngintu atur." Dalam ''Masyarakat enggau Tarian'', ed. Paul Spenser enggau. Cambridge: Percetakan Universiti Cambridge, lambar 47-63. * Jening enggau Sue. taun 1995. ''Teater, Ritual enggau Transformasyen: Bala Temiar Senoi.'' London: Pengereja pengawa. * Mawar, enggau Marina. taun 1991. ''Bunyi Pengerai Ari Hutan Ujan Malaysia: Muzik enggau Ubat Temiar.'' Berkeley: Percetakan Universiti Kalifornia. camxo9k6ae9vjo581uhowsim3k67ks0 Wikipedia:Hari ulang taun dipilih/1 Nobember 4 4925 20325 15430 2026-11-07T04:53:34Z Song GK 9 Song GK telah memindahkan laman [[Wikipedia:Hari ulang taun dipilih/1 November]] ke [[Wikipedia:Hari ulang taun dipilih/1 Nobember]] 15430 wikitext text/x-wiki '''[[1 November]]''': '''[[Hari Nasional]]''' di Algeria ([[1954]]); '''[[Hari Meredeka]]''' di Antigua dan Barbuda ([[1981]]); '''[[Hari Bala Sante]]''' dalam [[Kristian Barat]]<!--[[Hari Vegan Sedunia]]-->. <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> </div> {{*mp}} [[1520]] – [[Ferdinand Magellan]] nyadi ketuai ekspedisyen Eropah keterubah belayar di '''[[Selat Magellan]]'''. {{*mp}} [[1755]] – '''[[Tanah berenyang Lisbon 1755|Tanah berenyang]]''' enggau [[tsunami]] nganchurka nengeri [[Lisbon]], mai ngagai pengada [[injinir tanah berenyang]] sereta [[seismologi]] moden. {{*mp}} [[1800]] – [[John Adams]] nyadi [[Presiden Amerika Serikat]] keterubah ke diau ba ''Executive Mansion'', diatu dikelala enggau nama '''[[Rumah Burak]]'''. {{*mp}} [[1954]] – [[Baris Pengelepas Nasional (Algeria)|''Front de Libération Nationale'']] ngepunka '''[[Perang Meredeka Algeria]]''' ngelaban pemerintah Peranchis, enggau serang [[gerila]] ba mayuh macham kandang menua. {{*mp}} [[1963]] – '''[[Balai Pemeda Arecibo]]''', enggau [[teleskop radio]] pemadu besai di dunya, dibuka enggau rasmi ba [[Arecibo, Puerto Riko|Arecibo]], Puerto Riko. </li> Hari-hari sebedau: [[31 Oktober]] &ndash; [[30 Oktober]] &ndash; [[29 Oktober]] {{SelAnnivFooter|Month=November}} <noinclude> </noinclude> 1u9rk5md6unzwuybu93yidgzj0trc4y 20327 20325 2026-11-07T04:53:45Z Song GK 9 20327 wikitext text/x-wiki '''[[1 Nobember]]''': '''[[Hari Nasional]]''' di Algeria ([[1954]]); '''[[Hari Meredeka]]''' di Antigua dan Barbuda ([[1981]]); '''[[Hari Bala Sante]]''' dalam [[Kristian Barat]]<!--[[Hari Vegan Sedunia]]-->. <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> </div> {{*mp}} [[1520]] – [[Ferdinand Magellan]] nyadi ketuai ekspedisyen Eropah keterubah belayar di '''[[Selat Magellan]]'''. {{*mp}} [[1755]] – '''[[Tanah berenyang Lisbon 1755|Tanah berenyang]]''' enggau [[tsunami]] nganchurka nengeri [[Lisbon]], mai ngagai pengada [[injinir tanah berenyang]] sereta [[seismologi]] moden. {{*mp}} [[1800]] – [[John Adams]] nyadi [[Presiden Amerika Serikat]] keterubah ke diau ba ''Executive Mansion'', diatu dikelala enggau nama '''[[Rumah Burak]]'''. {{*mp}} [[1954]] – [[Baris Pengelepas Nasional (Algeria)|''Front de Libération Nationale'']] ngepunka '''[[Perang Meredeka Algeria]]''' ngelaban pemerintah Peranchis, enggau serang [[gerila]] ba mayuh macham kandang menua. {{*mp}} [[1963]] – '''[[Balai Pemeda Arecibo]]''', enggau [[teleskop radio]] pemadu besai di dunya, dibuka enggau rasmi ba [[Arecibo, Puerto Riko|Arecibo]], Puerto Riko. </li> Hari-hari sebedau: [[31 Oktober]] &ndash; [[30 Oktober]] &ndash; [[29 Oktober]] {{SelAnnivFooter|Month=November}} <noinclude> </noinclude> k24xidkw7vgrjrctei0pqasio52cry2 Wikipedia:Hari ulang taun dipilih/7 Nobember 4 4954 20322 15508 2026-11-07T04:53:06Z Song GK 9 Song GK telah memindahkan laman [[Wikipedia:Hari ulang taun dipilih/7 November]] ke [[Wikipedia:Hari ulang taun dipilih/7 Nobember]] 15508 wikitext text/x-wiki '''[[7 November]]''': '''[[Revolusyen Oktober|Hari Revolusyen Oktober]]''' di Belarus <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[Fail:LastSpike Craigellachie BC Canada - cropped.jpg|100x101px|Pengawa Nanchang Kepenudi ungkup Tren Pasifik Kanada]] </div> {{*mp}} [[1665]] – [[Berita]] jaku Inggeris pemadu tuai ke mengkang bisi, '''''[[London Gazette]]''''' berengkah dipansutka enggau nama ''Oxford Gazette''. {{*mp}} [[1825]] – [[Jereboam O. Beauchamp]] [[Tragedi Beauchamp–Sharp|munuh pengari undang-undang Kentucky]], [[Solomon P. Beauchamp]] lalu nyadi orang keterubah diukum bunuh enggau sah di negeri nya. {{*mp}} [[1917]] – [[Vladimir Lenin]] nguluka charut [[Bolshevik]] ngelaban [[Perintah Enda Lama Rusia|Perintah Enda Lama]] [[Alexander Kerensky]], ngepunka '''[[Revolusyen Oktober|Revolusyen Bolshevik]]'''. {{*mp}} [[1987]] – '''[[Zine El Abidine Ben Ali|Zainal Abidin bin Ali]]''' ngelabuhka [[Habib Bourguiba]] deka nyadi [[Presiden Tunisia]]. {{*mp}} [[2000]] – '''[[Hillary Clinton]]''' dipilih nyadi [[Senat Amerika Serikat|Senator]], nyadi [[Indu Keterubah Amerika Syarikat|Indu Keterubah A.S.]] keterubah menang pengawa rama ba Amerika Serikat. </li> Hari-hari sebedau: [[6 November]] &ndash; [[5 November]] &ndash; [[4 November]] {{SelAnnivFooter|Month=November}} <noinclude> </noinclude> 359c6mumcwg4unvjdghfb5am7ipyayg 20324 20322 2026-11-07T04:53:20Z Song GK 9 20324 wikitext text/x-wiki '''[[7 Nobember]]''': '''[[Revolusyen Oktober|Hari Revolusyen Oktober]]''' di Belarus <div style="float:right;margin-left:0.5em;"> [[Fail:LastSpike Craigellachie BC Canada - cropped.jpg|100x101px|Pengawa Nanchang Kepenudi ungkup Tren Pasifik Kanada]] </div> {{*mp}} [[1665]] – [[Berita]] jaku Inggeris pemadu tuai ke mengkang bisi, '''''[[London Gazette]]''''' berengkah dipansutka enggau nama ''Oxford Gazette''. {{*mp}} [[1825]] – [[Jereboam O. Beauchamp]] [[Tragedi Beauchamp–Sharp|munuh pengari undang-undang Kentucky]], [[Solomon P. Beauchamp]] lalu nyadi orang keterubah diukum bunuh enggau sah di negeri nya. {{*mp}} [[1917]] – [[Vladimir Lenin]] nguluka charut [[Bolshevik]] ngelaban [[Perintah Enda Lama Rusia|Perintah Enda Lama]] [[Alexander Kerensky]], ngepunka '''[[Revolusyen Oktober|Revolusyen Bolshevik]]'''. {{*mp}} [[1987]] – '''[[Zine El Abidine Ben Ali|Zainal Abidin bin Ali]]''' ngelabuhka [[Habib Bourguiba]] deka nyadi [[Presiden Tunisia]]. {{*mp}} [[2000]] – '''[[Hillary Clinton]]''' dipilih nyadi [[Senat Amerika Serikat|Senator]], nyadi [[Indu Keterubah Amerika Syarikat|Indu Keterubah A.S.]] keterubah menang pengawa rama ba Amerika Serikat. </li> Hari-hari sebedau: [[6 November]] &ndash; [[5 November]] &ndash; [[4 November]] {{SelAnnivFooter|Month=November}} <noinclude> </noinclude> 2s2rqyuqywbpf5hgas5epqfnr81iatp Gunung Sinsing 0 5299 20310 16248 2026-11-06T15:15:45Z Jang Edgar 20 20310 wikitext text/x-wiki {{Infobox mountain|name=Gunung Sinsing|native_name={{native name|ms|Gunung Sinsing}}|photo=|photo_caption=|map=Malaysia|map_caption=Kar nunjukka palan Gunung Sinsing di Malaysia.|elevation_m=2,603|elevation_ref=<ref name="originalsabahan">{{cite web |title=Gunung Sinsing |url=https://www.originalsabahan.com/2019/07/07/pendakian-ke-gunung-sing-sing-gunung-ke-4-tertinggi-di-malaysia/ |website=www.originalsabahan.com|publisher=originalsabahan}}</ref>|prominence_m=705|listing=''Spesial Ribu''|coordinates={{coord|5|38|32|N|116|31|38|E|type:mountain_region:MY|display=inline,title}}|location=[[Bagi Menua Pantai Barat]], [[Sabah]], [[Malaysia]]|range=[[Tatai Trusmadi]]|topo=|age=|type=|first_ascent=|easiest_route=}} '''Gunung Sinsing''' iya nya siti gunung ba Bagi Menua Pantai Barat [[Sabah]], [[Malaysia]]. Iya nyadi tuchung ke-3 pemadu tinggi di menua tu, enggau peninggi 2,603 meter (8,540 kaki) . == Kereban sanding == <references /> [[Kategori:Gunung ba Sabah|S]] 5bj9d8z88wfek3r8ellpyulr9c2ydr1 Bekia 0 7111 20307 2026-11-06T15:04:50Z Jang Edgar 20 Digaga enggau chara nyalin lambar " [[:en:Special:Redirect/revision/1350638368|Bulwer's pheasant]] " 20307 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|name=Bekia|image=Bulwer's Pheasant male 0A2A0516.jpg|image_caption=Burung bekia laki ba [[Sabah]], Malaysia|status=VU|status_system=IUCN3.1|status_ref=<ref name="iucn status">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2022 |title=''Lophura bulweri'' |article-number=e.T22679278A216484849 |doi=10.2305/IUCN.UK.2022-2.RLTS.T22679278A216484849.en}}</ref>|genus=Lophura|species=bulweri|authority=([[Richard Bowdler Sharpe|Sharpe]], 1874)|synonyms=''Lobiophasis bulweri''}} Burung '''Bekia''' ('''''Lophura bulweri'''''), iya nya burung [[Asia Tenggara]] dalam ruang bilik [[Phasianidae]] ti [[Endemisme|endemik]] ba kampung [[Borneo]]. Diatu iya dirintaika nyadi Rawan ulih IUCN. == Etimologi == Burung bekia tu ari ordo [[Galliformes]], dalam ruang bilik [[Phasianidae]]. Nama genus ''Lophura'' tu datai ari leka jaku [[Jaku Gerika|Gerika]] ''lophos'' ti mai reti ridge, jambul tauka tumpuk. Nama spesis ''bulweri'' nya nitihka nama Sir [[Henry Ernest Gascoyne Bulwer]], Gabenor [[Labuan]] 1871–1875, ti mantaika [[Bansa (biologi)|spesimen bansa]] nya ngagai [[Muzium British]].<ref name="Sharpe18742">{{cite journal|last1=Sharpe|first1=R. Bowdler|title=XLIX.—Description of a remarkable new pheasant from Borneo|journal=Journal of Natural History|series=Series 4|volume=14|issue=83|year=1874|pages=373–374|issn=0374-5481|doi=10.1080/00222937408680989|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/63340#page/387/mode/1up}}</ref> == Penyampau enggau habitat == Burung bekia tu mina ditemu ba pulau [[Borneo]].<ref name="Phillipps2011">{{Cite book |last=Phillipps |first=Quentin |url=https://books.google.com/books?id=q8wyygAACAAJ |title=Phillipps' Field Guide to the Birds of Borneo |last2=Phillipps |first2=Karen |publisher=John Beaufoy Publishing |year=2011 |isbn=978-1-906780-56-2}}</ref> Seraya spesis tu suah ditemu ba endur ke dijaga (chunto [[Taman Nasional Kayan Mentarang]], [[Kalimantan Timur]]) iya jarang ditemu ba endur bukai. Burung tu diau ba kampung tropika bukit enggau montane baruh, nyangka rindu agi ba [[kampung ujan]] tanah tinggi lalu jarang nemuai ngagai tanah rendah baruh ari peninggi {{convert|300|m|ft}}. Pemakai iya tebal agi buah, ulat, enggau indu utai. == Kereban sanding == {{Reflist}} == Laman web ke bukai == * [http://www.birdlife.org/datazone/species/index.html?action=SpcHTMDetails.asp&sid=261&m=0 Lambar Fakta Spesies Pengidup Burung] * [https://web.archive.org/web/20060927212717/http://www.gbwf.org/pheasants/bulwers.html Bekia ''(Lophura bulweri)''] {{Phasianidae}}{{Taxonbar}} 9v7mfe4nzf9re9css1p25zwpd22bemc Gunung Trusmadi 0 7112 20308 2026-11-06T15:14:43Z Jang Edgar 20 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Infobox mountain | name = Gunung Trusmadi | native_name = {{native name list|tag1=ms|name1=Gunung Trusmadi|tag2=dtp|name2=Nulu Trusmadi}} | image = | image_caption = | pushpin_map = Malaysia | map_caption = Map showing location of Mount Trusmadi within Malaysia. | elevation_m = 2,642 | elevation_ref = | prominence_m = 1,703 | listing = [[Ultra prominent peak|Ultra]]<br />''Ribu'' | coordinates = {{coord|5|33|N|116...' 20308 wikitext text/x-wiki {{Infobox mountain | name = Gunung Trusmadi | native_name = {{native name list|tag1=ms|name1=Gunung Trusmadi|tag2=dtp|name2=Nulu Trusmadi}} | image = | image_caption = | pushpin_map = Malaysia | map_caption = Map showing location of Mount Trusmadi within Malaysia. | elevation_m = 2,642 | elevation_ref = | prominence_m = 1,703 | listing = [[Ultra prominent peak|Ultra]]<br />''Ribu'' | coordinates = {{coord|5|33|N|116|31|E|type:mountain_region:MY|display=inline,title}} | location = [[Bagi Menua Pesisir]], [[Sabah]], [[Malaysia]] | range = [[Tatai Trusmadi]] | topo = | age = | type = | first_ascent = | easiest_route = }} '''Mount Trusmadi''' tauka '''Trus Madi''' ([[Jaku Dusun|Dusun:]] ''Nulu Trusmadi'', {{langx|ms|Gunung Trusmadi}}) nya gunung ti bepalan ba [[Bagu Menua Pesisir]] di negeri [[Sabah]], [[Malaysia]]. Tu nyadi gunung kedua pemadu tinggi ba kededua negeri Sabah sereta menua Malaysia enggau peninggi {{convert|2642|m|ft|0}},<ref>{{cite book|last1=Argent|first1=George|last2=Lamb|first2=Anthony|last3=Phillipps|first3=Anthea|title=The Rhododendrons of Sabah, Malaysian Borneo|url=https://books.google.com/books?id=5DklAQAAMAAJ|year=2007|publisher=Natural History Publications (Borneo)|isbn=978-983-812-111-8}}</ref><ref name="MT Forestry hiking notice">{{cite press release|url=http://www.forest.sabah.gov.my/images/pdf/notice/01.12.2014_-_Opening_of_Trusmadi_Trails.pdf|title=Notice to the Public: Climbing Mount Trusmadi, the Second Highest Mountain in Malaysia|author=Sam Mannan|publisher=Sabah Forestry Department, Malaysia|date=1 December 2014|access-date=3 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190703070614/http://www.forest.sabah.gov.my/images/pdf/notice/01.12.2014_-_Opening_of_Trusmadi_Trails.pdf|archive-date=3 July 2019|url-status=dead}}</ref> pengudah [[Gunung Kinabalu]] taja gunung tu tusah agi ditiki enti dibanding enggau Gunung Kinabalu.<ref name="Mount Trus Madi hiking">{{cite web|url=https://www.sabahtourism.com/destination/mount-trus-madi/|title=Mount Trus Madi|work=Sabah Tourism|access-date=3 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190703064005/https://www.sabahtourism.com/destination/mount-trus-madi/|archive-date=3 July 2019|url-status=dead}}</ref> Gunung tu bepalan ba Tatai Trus Madi enggau penyampau pemesai 184,527 hektar.<ref>{{cite web |title=Introduction |url=https://www.mounttrusmadi.com/pages/introduction |website=Mount Trusmadi |access-date=28 June 2025}}</ref> == Biodiversiti == Kandang menua gunung tu bepalan ba Kampung Simpan Trusmadi ke alai bisi flora enggau fauna, nyengkaum ''[[Nepenthes macrophylla]]'', sebansa [[entuyut]].<ref>{{cite journal|url=https://legacy.carnivorousplants.org/cpn/articles/CPNv13n2p38_40.pdf|title=A Field Trip to Gunong Trusmadi|last=Marabini|first=Johannes|journal=[[Carnivorous Plant Newsletter]]|year=1984|pages=38–40|volume=13|issue=2|archive-url=https://web.archive.org/web/20190703065100/https://legacy.carnivorousplants.org/cpn/articles/CPNv13n2p38_40.pdf|archive-date=3 July 2019|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite journal|title=Vegetation Survey on Mount Trus Madi, Borneo a Prospective New Mountain Park|last1=Kitayama|first1=Kanehiro|last2=Kulip|first2=Julius|last3=Nasi|first3=Jamili|last4=Biun|first4=Alim|journal=Mountain Research and Development|year=1993|volume=13|issue=1|pages=99–105|jstor=3673647|doi=10.2307/3673647}}</ref><ref>Bourke, G. 2007. Exploring the upper reaches of Gunung Trus Madi. ''[[Carniflora Australis]]'' (9): 9–16.</ref><ref name="Trusmadi Forest Reserve">{{cite web|url=http://www.forest.sabah.gov.my/FMU10/images/FMU10_CAMP_Ver_2_Final_Draft_Main_Doc.pdf|title=Site Conservation Context of Forest Management Unit (FMU 10)|work=Sabah Forestry Department, Malaysia|page=131|archive-url=https://web.archive.org/web/20190703085855/http://www.forest.sabah.gov.my/FMU10/images/FMU10_CAMP_Ver_2_Final_Draft_Main_Doc.pdf|archive-date=3 July 2019|url-status=dead}}</ref> [[Hibrid asal]] ''[[Nepenthes × trusmadiensis]]'' diberi nama ari gunung tu.<ref>{{cite web|url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/27801315|title=Eine neue ''Nepenthes''-Hybride aus Borneo|trans-title=A new ''Nepenthes''-hybrid from Borneo|last=Marabini|first=J.|language=German|via=[[Biodiversity Heritage Library]]|year=1983|volume=19|pages=449–452}}</ref><ref>Briggs, J.G.R. 1984. The discovery of ''Nepenthes × trusmadiensis''—an impressive new pitcher-plant. ''Malaysian Naturalist'' '''38''' (2): 13–15, 18–19.</ref> Ba taun 1999, ekspedisyen skala mit bekaul biodiversiti gunung dipejalaika nengah kerejasama entara [[Muzium Sabah]] enggau Muzium Sains Semulajadi [[Universiti Negeri Louisiana]] lalu mayuh macham bansa [[burung]] ditemu dalam kandang endur nya.<ref>{{cite journal|url=https://lkcnhm.nus.edu.sg/app/uploads/2017/06/50rbz199-204.pdf|title=The Lower Montane Avifauna of Mt. Trus Madi|last1=Moyle|first1=Robert G.|last2=Wong|first2=Anna|journal=[[The Raffles Bulletin of Zoology]]|via=[[Lee Kong Chian Natural History Museum]], [[National University of Singapore]]|year=2002|volume=50|number=1|page=200 [2/6]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190703084455/https://lkcnhm.nus.edu.sg/app/uploads/2017/06/50rbz199-204.pdf|archive-date=3 July 2019|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sabah.edu.my/itma07040/bird.htm|title=Birds|work=Sabah Education Department|access-date=3 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190703085554/http://www.sabah.edu.my/itma07040/bird.htm|archive-date=3 July 2019|url-status=dead}}</ref> Gunung tu dikelala ketegal ngundan endur burung belalai kenyau [[pandemik COVID-19]], ke alai mayuh orang datai deka meda burung [[bekia]] laban nya siti ari sekeda kandang endur ke udah digambar burung nya ba tisi [[Lembang Maliau]] enggau Kem Entomologi Nembiak Indu Rimba.<ref name="bird">{{cite journal |last1=Pudin |first1=Ron |title=Birdwatching Hotspots Series: Trus Madi Forest Reserve, Sabah: A New Birding Gateway for Endemic Rarities |journal=Malaysian Bird Report |date=September 2023 |volume=2 |pages=60-62 |url=https://malaysianbird.report/wp-content/uploads/11-Trus-Madi-Forest-Reserve-Malaysian-Bird-Report-Sept-2023.pdf |access-date=28 June 2025}}</ref> Bisi urung 43 bansa burung ngelingi endur burung nya, lalu 6 ngagai 15 iti ulih digambar.<ref name="bird" /> ==Kereban sanding== {{reflist}} [[Kategori:Gunung ba Sabah]] s6mwvw8cxxpojgs7c4xclfc923whs1s 20309 20308 2026-11-06T15:15:19Z Jang Edgar 20 /* Kereban sanding */ 20309 wikitext text/x-wiki {{Infobox mountain | name = Gunung Trusmadi | native_name = {{native name list|tag1=ms|name1=Gunung Trusmadi|tag2=dtp|name2=Nulu Trusmadi}} | image = | image_caption = | pushpin_map = Malaysia | map_caption = Map showing location of Mount Trusmadi within Malaysia. | elevation_m = 2,642 | elevation_ref = | prominence_m = 1,703 | listing = [[Ultra prominent peak|Ultra]]<br />''Ribu'' | coordinates = {{coord|5|33|N|116|31|E|type:mountain_region:MY|display=inline,title}} | location = [[Bagi Menua Pesisir]], [[Sabah]], [[Malaysia]] | range = [[Tatai Trusmadi]] | topo = | age = | type = | first_ascent = | easiest_route = }} '''Mount Trusmadi''' tauka '''Trus Madi''' ([[Jaku Dusun|Dusun:]] ''Nulu Trusmadi'', {{langx|ms|Gunung Trusmadi}}) nya gunung ti bepalan ba [[Bagu Menua Pesisir]] di negeri [[Sabah]], [[Malaysia]]. Tu nyadi gunung kedua pemadu tinggi ba kededua negeri Sabah sereta menua Malaysia enggau peninggi {{convert|2642|m|ft|0}},<ref>{{cite book|last1=Argent|first1=George|last2=Lamb|first2=Anthony|last3=Phillipps|first3=Anthea|title=The Rhododendrons of Sabah, Malaysian Borneo|url=https://books.google.com/books?id=5DklAQAAMAAJ|year=2007|publisher=Natural History Publications (Borneo)|isbn=978-983-812-111-8}}</ref><ref name="MT Forestry hiking notice">{{cite press release|url=http://www.forest.sabah.gov.my/images/pdf/notice/01.12.2014_-_Opening_of_Trusmadi_Trails.pdf|title=Notice to the Public: Climbing Mount Trusmadi, the Second Highest Mountain in Malaysia|author=Sam Mannan|publisher=Sabah Forestry Department, Malaysia|date=1 December 2014|access-date=3 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190703070614/http://www.forest.sabah.gov.my/images/pdf/notice/01.12.2014_-_Opening_of_Trusmadi_Trails.pdf|archive-date=3 July 2019|url-status=dead}}</ref> pengudah [[Gunung Kinabalu]] taja gunung tu tusah agi ditiki enti dibanding enggau Gunung Kinabalu.<ref name="Mount Trus Madi hiking">{{cite web|url=https://www.sabahtourism.com/destination/mount-trus-madi/|title=Mount Trus Madi|work=Sabah Tourism|access-date=3 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190703064005/https://www.sabahtourism.com/destination/mount-trus-madi/|archive-date=3 July 2019|url-status=dead}}</ref> Gunung tu bepalan ba Tatai Trus Madi enggau penyampau pemesai 184,527 hektar.<ref>{{cite web |title=Introduction |url=https://www.mounttrusmadi.com/pages/introduction |website=Mount Trusmadi |access-date=28 June 2025}}</ref> == Biodiversiti == Kandang menua gunung tu bepalan ba Kampung Simpan Trusmadi ke alai bisi flora enggau fauna, nyengkaum ''[[Nepenthes macrophylla]]'', sebansa [[entuyut]].<ref>{{cite journal|url=https://legacy.carnivorousplants.org/cpn/articles/CPNv13n2p38_40.pdf|title=A Field Trip to Gunong Trusmadi|last=Marabini|first=Johannes|journal=[[Carnivorous Plant Newsletter]]|year=1984|pages=38–40|volume=13|issue=2|archive-url=https://web.archive.org/web/20190703065100/https://legacy.carnivorousplants.org/cpn/articles/CPNv13n2p38_40.pdf|archive-date=3 July 2019|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite journal|title=Vegetation Survey on Mount Trus Madi, Borneo a Prospective New Mountain Park|last1=Kitayama|first1=Kanehiro|last2=Kulip|first2=Julius|last3=Nasi|first3=Jamili|last4=Biun|first4=Alim|journal=Mountain Research and Development|year=1993|volume=13|issue=1|pages=99–105|jstor=3673647|doi=10.2307/3673647}}</ref><ref>Bourke, G. 2007. Exploring the upper reaches of Gunung Trus Madi. ''[[Carniflora Australis]]'' (9): 9–16.</ref><ref name="Trusmadi Forest Reserve">{{cite web|url=http://www.forest.sabah.gov.my/FMU10/images/FMU10_CAMP_Ver_2_Final_Draft_Main_Doc.pdf|title=Site Conservation Context of Forest Management Unit (FMU 10)|work=Sabah Forestry Department, Malaysia|page=131|archive-url=https://web.archive.org/web/20190703085855/http://www.forest.sabah.gov.my/FMU10/images/FMU10_CAMP_Ver_2_Final_Draft_Main_Doc.pdf|archive-date=3 July 2019|url-status=dead}}</ref> [[Hibrid asal]] ''[[Nepenthes × trusmadiensis]]'' diberi nama ari gunung tu.<ref>{{cite web|url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/27801315|title=Eine neue ''Nepenthes''-Hybride aus Borneo|trans-title=A new ''Nepenthes''-hybrid from Borneo|last=Marabini|first=J.|language=German|via=[[Biodiversity Heritage Library]]|year=1983|volume=19|pages=449–452}}</ref><ref>Briggs, J.G.R. 1984. The discovery of ''Nepenthes × trusmadiensis''—an impressive new pitcher-plant. ''Malaysian Naturalist'' '''38''' (2): 13–15, 18–19.</ref> Ba taun 1999, ekspedisyen skala mit bekaul biodiversiti gunung dipejalaika nengah kerejasama entara [[Muzium Sabah]] enggau Muzium Sains Semulajadi [[Universiti Negeri Louisiana]] lalu mayuh macham bansa [[burung]] ditemu dalam kandang endur nya.<ref>{{cite journal|url=https://lkcnhm.nus.edu.sg/app/uploads/2017/06/50rbz199-204.pdf|title=The Lower Montane Avifauna of Mt. Trus Madi|last1=Moyle|first1=Robert G.|last2=Wong|first2=Anna|journal=[[The Raffles Bulletin of Zoology]]|via=[[Lee Kong Chian Natural History Museum]], [[National University of Singapore]]|year=2002|volume=50|number=1|page=200 [2/6]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190703084455/https://lkcnhm.nus.edu.sg/app/uploads/2017/06/50rbz199-204.pdf|archive-date=3 July 2019|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sabah.edu.my/itma07040/bird.htm|title=Birds|work=Sabah Education Department|access-date=3 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190703085554/http://www.sabah.edu.my/itma07040/bird.htm|archive-date=3 July 2019|url-status=dead}}</ref> Gunung tu dikelala ketegal ngundan endur burung belalai kenyau [[pandemik COVID-19]], ke alai mayuh orang datai deka meda burung [[bekia]] laban nya siti ari sekeda kandang endur ke udah digambar burung nya ba tisi [[Lembang Maliau]] enggau Kem Entomologi Nembiak Indu Rimba.<ref name="bird">{{cite journal |last1=Pudin |first1=Ron |title=Birdwatching Hotspots Series: Trus Madi Forest Reserve, Sabah: A New Birding Gateway for Endemic Rarities |journal=Malaysian Bird Report |date=September 2023 |volume=2 |pages=60-62 |url=https://malaysianbird.report/wp-content/uploads/11-Trus-Madi-Forest-Reserve-Malaysian-Bird-Report-Sept-2023.pdf |access-date=28 June 2025}}</ref> Bisi urung 43 bansa burung ngelingi endur burung nya, lalu 6 ngagai 15 iti ulih digambar.<ref name="bird" /> ==Kereban sanding== {{reflist}} [[Kategori:Gunung ba Sabah|T]] 6izupjfxok54sga7y2yunk5kjephih9 Lophura bulweri 0 7113 20312 2026-11-06T15:16:35Z Jang Edgar 20 Melencong ke [[Bekia]] 20312 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Bekia]] 8emcfedt2z02ho4kes3e91eakxt6hhg Nepenthes 0 7114 20313 2026-11-06T15:18:09Z Jang Edgar 20 Melencong ke [[Entuyut]] 20313 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Entuyut]] bvn4pm1scxcg1tmafkcuwb65j30kmd7 Nepenthes rajah 0 7115 20314 2026-11-06T15:29:54Z Jang Edgar 20 Digaga enggau chara nyalin lambar " [[:en:Special:Redirect/revision/1376995001|Nepenthes rajah]] " 20314 wikitext text/x-wiki '''''Nepenthes rajah''''' {{IPAc-en|n|ᵻ|ˈ|p|ɛ|n|θ|iː|z|_|ˈ|r|ɑː|dʒ|ə}} iya nya [[spesis]] entuyut [[Utai tumbuh karnivor|karnivor]] ari [[Ruang bilik (biologi)|ruang bilik]] [[Entuyut|Nepenthaceae]]. Iya endemik ba [[Gunung Kinabalu]] enggau [[Gunung Tambuyukon]] ti besepiak enggau iya di [[Sabah]], [[Borneo|Kalimantan]] [[Malaysia]].<ref name="Clarke">{{Cite book |last=Clarke |first=Charles |url=https://archive.org/details/nepenthesofborne0000clar/mode/2up |title=Nepenthes of Borneo |last2=Wong |first2=K. M. |date=1997 |publisher=Natural History Publications in association with Science and Technology Unit, Sabah |isbn=983-812-015-4 |location=Kota Kinabalu}}</ref>  ''Nepenthes rajah'' tumbuh eksklusif ba substrat serpentine, kelebih agi ba kandang endur ai tanah ti meresap ke alai tanah nya lunggar sereta lembap belama. Spesis tu ngembuan peninggi <nowiki><span typeof="mw:Transclusion" data-mw="{&amp;quot;parts&amp;quot;:[{&amp;quot;template&amp;quot;:{&amp;quot;target&amp;quot;:{&amp;quot;wt&amp;quot;:&amp;quot;cvt&amp;quot;,&amp;quot;href&amp;quot;:&amp;quot;./Template:Cvt&amp;quot;},&amp;quot;params&amp;quot;:{&amp;quot;1&amp;quot;:{&amp;quot;wt&amp;quot;:&amp;quot;1500&amp;quot;},&amp;quot;2&amp;quot;:{&amp;quot;wt&amp;quot;:&amp;quot;–&amp;quot;},&amp;quot;3&amp;quot;:{&amp;quot;wt&amp;quot;:&amp;quot;2650&amp;quot;},&amp;quot;4&amp;quot;:{&amp;quot;wt&amp;quot;:&amp;quot;m&amp;quot;},&amp;quot;5&amp;quot;:{&amp;quot;wt&amp;quot;:&amp;quot;ft&amp;quot;}},&amp;quot;i&amp;quot;:0}}]}"></span></nowiki> ari tikas tasik lalu enggau nya dianggap utai tumbuh ba tanah tinggi tauka sub- alpine. Ketegal pengerembai iya ba kandang endur, ''N. rajah'' diklasifikasyenka nyadi spesis ti deka punas ulih IUCN lalu dirintaika ba Apendiks I CITES.<ref name="CITES_A12">{{cite web|url=http://www.cites.org/eng/cop/08/E-Appendices.pdf|title=APPENDICES I AND II as adopted by the Conference of the Parties|archive-url=https://web.archive.org/web/20060214042229/http://cites.org/eng/cop/08/E-Appendices.pdf|archive-date=2006-02-14}}</ref> Spesis tu digumpul [[Hugh Low]] ba Gunung Kinabalu dalam taun 1858, lalu digambarka taun ke nangkanka nya ulih [[Joseph Dalton Hooker]], ke meri nama iya nitihka nama [[James Brooke]], [[Rajah Putih Sarawak|Rajah Putih]] keterubah [[Sarawak]]. Kenyau ari ditanam dalam taun 1881, iya seruran nyadi bansa utai tanam ti digiga, taja pan mar sereta tusah ditanam. Budaya tisu udah ngemendarka iya ngerembai agi dalam pengawa betanam. ''N. rajah'' tebilang enggau perangkap besai ti betukuh benda ti diasilka iya, ti ulih mansang nyentuk ngagai {{cvt|41|cm|in}} tinggi enggau {{cvt|20|cm|in}} enggau luas. Tu ulih megai 3.5 L (0.92 KITAI gal) ai enggau ngelui ari {{cvt|3.5|l|gal}} ari ai asur, ngasuh sida engka pemadu besai dalam [[genus]] nya. ''N. rajah'' ulih nangkap [[mamalia]] ti besai baka chuit.<ref name="rats2">Phillipps 1988, p. 55.</ref> ''N. rajah'' bisi sekali-sekala nangkap jelu betulang belakang ti mit baka pamak, tichak, nyentukka burung. Indu utai, lalu kelebih agi semut, nyadika mansa iya. Entuyut tu nyadi tuan rumah ngagai mayuh organisma bukai, sekeda nya amat spesialis nyentukka sida enda ulih idup ba endur bukai, lalu dikumbai nepenthebionts. ''N. rajah'' bisi dua iti takson [[nyamuk]] ti baka nya ti diberi nama nitihka nama iya: ''[[Culex rajah]]'' enggau ''[[Toxorhynchites rajah]]''. Spesis tu ulih behibrid ba kampung enggau semua spesis ''Nepenthes'' bukai ke bisi ba endur nya. == Kereban sanding == {{Reflist|24em}} == Laman web ke bukai == === Rama === * [https://web.archive.org/web/20060526141837/http://www.arcbc.org.ph/arcbcweb/pdf/vol1no4/focus_pitcher_plant.pdf Fokus: Loji Kendi Rajah Brooke] * [http://www.fleischfressendepflanzen.de/db/species.ffp?id=435 Pemakai Daging-Datenbank: ''Nepenthes rajah''] {{In lang|de}} === Pengawa betanam === * [https://web.archive.org/web/20160921065900/http://www.cpzine.com/displayarticle.asp?cid=13&y=2002&m=6&d=21 ''N. rajah'' Nota Pengawa Bumai .] * [http://www.coloradocarnivorousplantsociety.com/Nepenthes_rajah.htm Gerempung Tumbuhan Karnivora Colorado: ''Nepenthes rajah''] === Ke bukai === * [http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=603791-1 Indeks Nama Utai Tumbuhan Antarabansa: ''Nepenthes rajah''] * [http://www.omnisterra.com/botany/cp/pictures/nepenthe/dansermg/dans49.htm Penerima ''rajah Nepenthes'' ari Monograf Danser] * [http://www.redlist.org/search/details.php?species=39690 Rintai Mirah Spesies ti Dikeruga IUCN: ''Nepenthes rajah''] * [https://www.youtube.com/watch?v=trWzDlRvv1M Video pasal ''Nepenthes rajah''] ari ''Pengidup Pribadi Tumbuhan'' {{Taxonbar}} [[Kategori:Artikel ti ngundan teks jaku Jipun]] [[Kategori:Artikel enggau sumber jaku Jipun (ja)]] [[Kategori:Artikel enggau sumber jaku Jereman (de)]] [[Kategori:Webarchive template wayback links]] rl8agnpt3lz20x5sqyw3e9f9vv3ktlo 20315 20314 2026-11-06T15:30:55Z Jang Edgar 20 20315 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image=Nepenthes rajah.png | image_caption=Large lower pitcher. Mount Kinabalu, Borneo. | image2=Nep rajah2 flower.jpg | image2_caption=In flower | status=EN | status_system=IUCN2.3 | status_ref=<ref name="iucn status 19 November 2021">{{cite iucn |last1=Clarke |first1=C. |author2=Cantley, R. |author3=Nerz, J. |author4=Rischer, H. |author5=Witsuba, A. |date=2000 |title=''Nepenthes rajah'' |volume=2000 |article-number=e.T39690A10251581 |doi=10.2305/IUCN.UK.2000.RLTS.T39690A10251581.en |access-date=19 November 2021}}</ref> | status2=CITES_A1 | status2_system=CITES | status2_ref=<ref name=CITES_A1/> | genus=Nepenthes | species=rajah | authority=[[Joseph Dalton Hooker|Hook.f.]] (1859) | range_map=Nepenthes rajah distribution.png | range_map_caption=Borneo, nunjukka kandang endur asal iya ngena chura gadung. | synonyms={{collapsible list|bullets=true |title=<small>[[Heterochresonym]]s</small> |''Nepenthes rajah''<br/><small>''auct. non'' [[Joseph Dalton Hooker|Hook.f.]]: [[Adrian Slack|A.Slack]] (1986)<br/>[<nowiki>=</nowiki>''[[Nepenthes x alisaputrana|Nepenthes × alisaputrana]]'']</small> |''Nepenthes rajah''<br/><small>''auct. non'' [[Joseph Dalton Hooker|Hook.f.]]: [[Gordon Cheers|G.Cheers]] (1992)<br/>[<nowiki>=</nowiki>''[[Nepenthes x kinabaluensis|Nepenthes × kinabaluensis]]'']</small> }} }} '''''Nepenthes rajah''''' {{IPAc-en|n|ᵻ|ˈ|p|ɛ|n|θ|iː|z|_|ˈ|r|ɑː|dʒ|ə}} iya nya [[spesis]] entuyut [[Utai tumbuh karnivor|karnivor]] ari [[Ruang bilik (biologi)|ruang bilik]] [[Entuyut|Nepenthaceae]]. Iya endemik ba [[Gunung Kinabalu]] enggau [[Gunung Tambuyukon]] ti besepiak enggau iya di [[Sabah]], [[Borneo|Kalimantan]] [[Malaysia]].<ref name="Clarke">{{Cite book |last=Clarke |first=Charles |url=https://archive.org/details/nepenthesofborne0000clar/mode/2up |title=Nepenthes of Borneo |last2=Wong |first2=K. M. |date=1997 |publisher=Natural History Publications in association with Science and Technology Unit, Sabah |isbn=983-812-015-4 |location=Kota Kinabalu}}</ref>  ''Nepenthes rajah'' tumbuh eksklusif ba substrat serpentine, kelebih agi ba kandang endur ai tanah ti meresap ke alai tanah nya lunggar sereta lembap belama. Spesis tu ngembuan peninggi <nowiki><span typeof="mw:Transclusion" data-mw="{&amp;quot;parts&amp;quot;:[{&amp;quot;template&amp;quot;:{&amp;quot;target&amp;quot;:{&amp;quot;wt&amp;quot;:&amp;quot;cvt&amp;quot;,&amp;quot;href&amp;quot;:&amp;quot;./Template:Cvt&amp;quot;},&amp;quot;params&amp;quot;:{&amp;quot;1&amp;quot;:{&amp;quot;wt&amp;quot;:&amp;quot;1500&amp;quot;},&amp;quot;2&amp;quot;:{&amp;quot;wt&amp;quot;:&amp;quot;–&amp;quot;},&amp;quot;3&amp;quot;:{&amp;quot;wt&amp;quot;:&amp;quot;2650&amp;quot;},&amp;quot;4&amp;quot;:{&amp;quot;wt&amp;quot;:&amp;quot;m&amp;quot;},&amp;quot;5&amp;quot;:{&amp;quot;wt&amp;quot;:&amp;quot;ft&amp;quot;}},&amp;quot;i&amp;quot;:0}}]}"></span></nowiki> ari tikas tasik lalu enggau nya dianggap utai tumbuh ba tanah tinggi tauka sub- alpine. Ketegal pengerembai iya ba kandang endur, ''N. rajah'' diklasifikasyenka nyadi spesis ti deka punas ulih IUCN lalu dirintaika ba Apendiks I CITES.<ref name="CITES_A12">{{cite web|url=http://www.cites.org/eng/cop/08/E-Appendices.pdf|title=APPENDICES I AND II as adopted by the Conference of the Parties|archive-url=https://web.archive.org/web/20060214042229/http://cites.org/eng/cop/08/E-Appendices.pdf|archive-date=2006-02-14}}</ref> Spesis tu digumpul [[Hugh Low]] ba Gunung Kinabalu dalam taun 1858, lalu digambarka taun ke nangkanka nya ulih [[Joseph Dalton Hooker]], ke meri nama iya nitihka nama [[James Brooke]], [[Rajah Putih Sarawak|Rajah Putih]] keterubah [[Sarawak]]. Kenyau ari ditanam dalam taun 1881, iya seruran nyadi bansa utai tanam ti digiga, taja pan mar sereta tusah ditanam. Budaya tisu udah ngemendarka iya ngerembai agi dalam pengawa betanam. ''N. rajah'' tebilang enggau perangkap besai ti betukuh benda ti diasilka iya, ti ulih mansang nyentuk ngagai {{cvt|41|cm|in}} tinggi enggau {{cvt|20|cm|in}} enggau luas. Tu ulih megai 3.5 L (0.92 KITAI gal) ai enggau ngelui ari {{cvt|3.5|l|gal}} ari ai asur, ngasuh sida engka pemadu besai dalam [[genus]] nya. ''N. rajah'' ulih nangkap [[mamalia]] ti besai baka chuit.<ref name="rats2">Phillipps 1988, p. 55.</ref> ''N. rajah'' bisi sekali-sekala nangkap jelu betulang belakang ti mit baka pamak, tichak, nyentukka burung. Indu utai, lalu kelebih agi semut, nyadika mansa iya. Entuyut tu nyadi tuan rumah ngagai mayuh organisma bukai, sekeda nya amat spesialis nyentukka sida enda ulih idup ba endur bukai, lalu dikumbai nepenthebionts. ''N. rajah'' bisi dua iti takson [[nyamuk]] ti baka nya ti diberi nama nitihka nama iya: ''[[Culex rajah]]'' enggau ''[[Toxorhynchites rajah]]''. Spesis tu ulih behibrid ba kampung enggau semua spesis ''Nepenthes'' bukai ke bisi ba endur nya. == Kereban sanding == {{Reflist|24em}} == Laman web ke bukai == === Rama === * [https://web.archive.org/web/20060526141837/http://www.arcbc.org.ph/arcbcweb/pdf/vol1no4/focus_pitcher_plant.pdf Fokus: Loji Kendi Rajah Brooke] * [http://www.fleischfressendepflanzen.de/db/species.ffp?id=435 Pemakai Daging-Datenbank: ''Nepenthes rajah''] {{In lang|de}} === Pengawa betanam === * [https://web.archive.org/web/20160921065900/http://www.cpzine.com/displayarticle.asp?cid=13&y=2002&m=6&d=21 ''N. rajah'' Nota Pengawa Bumai .] * [http://www.coloradocarnivorousplantsociety.com/Nepenthes_rajah.htm Gerempung Tumbuhan Karnivora Colorado: ''Nepenthes rajah''] === Ke bukai === * [http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=603791-1 Indeks Nama Utai Tumbuhan Antarabansa: ''Nepenthes rajah''] * [http://www.omnisterra.com/botany/cp/pictures/nepenthe/dansermg/dans49.htm Penerima ''rajah Nepenthes'' ari Monograf Danser] * [http://www.redlist.org/search/details.php?species=39690 Rintai Mirah Spesies ti Dikeruga IUCN: ''Nepenthes rajah''] * [https://www.youtube.com/watch?v=trWzDlRvv1M Video pasal ''Nepenthes rajah''] ari ''Pengidup Pribadi Tumbuhan'' {{Taxonbar}} [[Kategori:Artikel ti ngundan teks jaku Jipun]] [[Kategori:Artikel enggau sumber jaku Jipun (ja)]] [[Kategori:Artikel enggau sumber jaku Jereman (de)]] [[Kategori:Webarchive template wayback links]] bnf47ucwzppwb3lbio9841p19becf28 20316 20315 2026-11-06T15:31:38Z Jang Edgar 20 20316 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image=Nepenthes rajah.png | image_caption=Large lower pitcher. Mount Kinabalu, Borneo. | image2=Nep rajah2 flower.jpg | image2_caption=In flower | status=EN | status_system=IUCN2.3 | status_ref=<ref name="iucn status 19 November 2021">{{cite iucn |last1=Clarke |first1=C. |author2=Cantley, R. |author3=Nerz, J. |author4=Rischer, H. |author5=Witsuba, A. |date=2000 |title=''Nepenthes rajah'' |volume=2000 |article-number=e.T39690A10251581 |doi=10.2305/IUCN.UK.2000.RLTS.T39690A10251581.en |access-date=19 November 2021}}</ref> | status2=CITES_A1 | status2_system=CITES | status2_ref=<ref name=CITES_A1/> | genus=Nepenthes | species=rajah | authority=[[Joseph Dalton Hooker|Hook.f.]] (1859) | range_map=Nepenthes rajah distribution.png | range_map_caption=Borneo, nunjukka kandang endur asal iya ngena chura gadung. | synonyms={{collapsible list|bullets=true |title=<small>[[Heterochresonym]]s</small> |''Nepenthes rajah''<br/><small>''auct. non'' [[Joseph Dalton Hooker|Hook.f.]]: [[Adrian Slack|A.Slack]] (1986)<br/>[<nowiki>=</nowiki>''[[Nepenthes x alisaputrana|Nepenthes × alisaputrana]]'']</small> |''Nepenthes rajah''<br/><small>''auct. non'' [[Joseph Dalton Hooker|Hook.f.]]: [[Gordon Cheers|G.Cheers]] (1992)<br/>[<nowiki>=</nowiki>''[[Nepenthes x kinabaluensis|Nepenthes × kinabaluensis]]'']</small> }} }} '''''Nepenthes rajah''''' {{IPAc-en|n|ᵻ|ˈ|p|ɛ|n|θ|iː|z|_|ˈ|r|ɑː|dʒ|ə}} iya nya [[spesis]] entuyut [[Utai tumbuh karnivor|karnivor]] ari [[Ruang bilik (biologi)|ruang bilik]] [[Entuyut|Nepenthaceae]]. Iya endemik ba [[Gunung Kinabalu]] enggau [[Gunung Tambuyukon]] ti besepiak enggau iya di [[Sabah]], [[Borneo|Kalimantan]] [[Malaysia]].<ref name="Clarke">{{Cite book |last=Clarke |first=Charles |url=https://archive.org/details/nepenthesofborne0000clar/mode/2up |title=Nepenthes of Borneo |last2=Wong |first2=K. M. |date=1997 |publisher=Natural History Publications in association with Science and Technology Unit, Sabah |isbn=983-812-015-4 |location=Kota Kinabalu}}</ref>  ''Nepenthes rajah'' tumbuh eksklusif ba substrat serpentine, kelebih agi ba kandang endur ai tanah ti meresap ke alai tanah nya lunggar sereta lembap belama. Spesis tu ngembuan peninggi {{cvt|1500|–|2650|m|ft}} ari tikas tasik lalu enggau nya dianggap utai tumbuh ba tanah tinggi tauka sub- alpine. Ketegal pengerembai iya ba kandang endur, ''N. rajah'' diklasifikasyenka nyadi spesis ti deka punas ulih IUCN lalu dirintaika ba Apendiks I CITES.<ref name="CITES_A12">{{cite web|url=http://www.cites.org/eng/cop/08/E-Appendices.pdf|title=APPENDICES I AND II as adopted by the Conference of the Parties|archive-url=https://web.archive.org/web/20060214042229/http://cites.org/eng/cop/08/E-Appendices.pdf|archive-date=2006-02-14}}</ref> Spesis tu digumpul [[Hugh Low]] ba Gunung Kinabalu dalam taun 1858, lalu digambarka taun ke nangkanka nya ulih [[Joseph Dalton Hooker]], ke meri nama iya nitihka nama [[James Brooke]], [[Rajah Putih Sarawak|Rajah Putih]] keterubah [[Sarawak]]. Kenyau ari ditanam dalam taun 1881, iya seruran nyadi bansa utai tanam ti digiga, taja pan mar sereta tusah ditanam. Budaya tisu udah ngemendarka iya ngerembai agi dalam pengawa betanam. ''N. rajah'' tebilang enggau perangkap besai ti betukuh benda ti diasilka iya, ti ulih mansang nyentuk ngagai {{cvt|41|cm|in}} tinggi enggau {{cvt|20|cm|in}} enggau luas. Tu ulih megai 3.5 L (0.92 KITAI gal) ai enggau ngelui ari {{cvt|3.5|l|gal}} ari ai asur, ngasuh sida engka pemadu besai dalam [[genus]] nya. ''N. rajah'' ulih nangkap [[mamalia]] ti besai baka chuit.<ref name="rats2">Phillipps 1988, p. 55.</ref> ''N. rajah'' bisi sekali-sekala nangkap jelu betulang belakang ti mit baka pamak, tichak, nyentukka burung. Indu utai, lalu kelebih agi semut, nyadika mansa iya. Entuyut tu nyadi tuan rumah ngagai mayuh organisma bukai, sekeda nya amat spesialis nyentukka sida enda ulih idup ba endur bukai, lalu dikumbai nepenthebionts. ''N. rajah'' bisi dua iti takson [[nyamuk]] ti baka nya ti diberi nama nitihka nama iya: ''[[Culex rajah]]'' enggau ''[[Toxorhynchites rajah]]''. Spesis tu ulih behibrid ba kampung enggau semua spesis ''Nepenthes'' bukai ke bisi ba endur nya. == Kereban sanding == {{Reflist|24em}} == Laman web ke bukai == === Rama === * [https://web.archive.org/web/20060526141837/http://www.arcbc.org.ph/arcbcweb/pdf/vol1no4/focus_pitcher_plant.pdf Fokus: Loji Kendi Rajah Brooke] * [http://www.fleischfressendepflanzen.de/db/species.ffp?id=435 Pemakai Daging-Datenbank: ''Nepenthes rajah''] {{In lang|de}} === Pengawa betanam === * [https://web.archive.org/web/20160921065900/http://www.cpzine.com/displayarticle.asp?cid=13&y=2002&m=6&d=21 ''N. rajah'' Nota Pengawa Bumai .] * [http://www.coloradocarnivorousplantsociety.com/Nepenthes_rajah.htm Gerempung Tumbuhan Karnivora Colorado: ''Nepenthes rajah''] === Ke bukai === * [http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=603791-1 Indeks Nama Utai Tumbuhan Antarabansa: ''Nepenthes rajah''] * [http://www.omnisterra.com/botany/cp/pictures/nepenthe/dansermg/dans49.htm Penerima ''rajah Nepenthes'' ari Monograf Danser] * [http://www.redlist.org/search/details.php?species=39690 Rintai Mirah Spesies ti Dikeruga IUCN: ''Nepenthes rajah''] * [https://www.youtube.com/watch?v=trWzDlRvv1M Video pasal ''Nepenthes rajah''] ari ''Pengidup Pribadi Tumbuhan'' {{Taxonbar}} [[Kategori:Artikel ti ngundan teks jaku Jipun]] [[Kategori:Artikel enggau sumber jaku Jipun (ja)]] [[Kategori:Artikel enggau sumber jaku Jereman (de)]] [[Kategori:Webarchive template wayback links]] jvku4kya9qydp9qv19jaw84x67pbl8q Sambal 0 7116 20317 2026-11-06T22:27:34Z Changkir Langkau 674 Digaga enggau chara nyalin lambar " [[:en:Special:Redirect/revision/1379517310|Sambal]] " 20317 wikitext text/x-wiki {{Infobox food|name=Sambal|image=Sambal cobek.JPG|caption=''Sambal [[belachan]]'', dipantaika ba [[Lesung enggau alu|lesung batu]] enggau bawang burak enggau limau|alternate_name=|place_of_origin=[[Asia Tenggara Maritim]]<ref name="Sejak Kapan Masyarakat Indonesia Mengonsumsi Sambal?">{{Cite web|url=https://travel.kompas.com/read/2018/03/23/132400327/sejak-kapan-masyarakat-indonesia-mengonsumsi-sambal-|title=Sejak Kapan Masyarakat Indonesia Mengonsumsi Sambal?|last=Media|first=Kompas Cyber|website=KOMPAS.com|date=23 March 2018 |language=id|access-date=23 June 2019}}</ref><ref name="Consumers' Perspective Towards Malaysian traditional Food: Sambal Belacan (Chilli Shrimp Paste), A Preliminary Investigation"/><ref name="Making and Use of Sambal"/>|region=[[Jawa]], [[Sumatera]], [[Semenanjung Tanah Melayu]], [[Borneo]], [[Sulawesi]], [[Mindanao]]|associated_cuisine=[[Pemakai Indonesia|Indonesia]], [[Pemakai Singapura|Singapura]], [[Pemakai Malaysia|Malaysia]], [[Pemakai Timor-Leste|Timor-Leste]], [[Pemakai Brunei|Brunei]], [[Pemakai Sri Lanka|Sri Lanka]], [[Pemakai Belanda|Belanda]], [[Pemakai Afrika Selatan|Afrika Selatan]] enggau [[Pemakai Suriname|Suriname]]|creator=|course=Pemakai tisi|served=Pengangat ruai bilik|main_ingredient=[[Chabi]] enggau garam, gula, minyak sumai, [[bawang mirah]], bawang burak, lia, [[serai]], [[belachan]] enggau [[Ikan pusuk nyadi pemakai|ikan pusuk]]|variations=|calories=|other=}} '''Sambal''' ({{AFA|ms|ˈsambal}} ) iya nya kategori sos tauka pes bepelasarka [[Chabi|cili]] ti bepun ari [[Asia Tenggara Maritim|Asia Tenggara maritim]], kelebih agi dalam pemakai [[Indonesia]], [[Malaysia]], [[Timor Leste|Timor-Leste]], [[Brunei]], [[Singapura]], [[selatan Thailand]] enggau [[Mindanao|selatan Filipina]]. Berindik ari kaul sejarah enggau pemindah, ''sambal'' mega ditemu ba [[Afrika Selatan]], [[Suriname]] enggau [[Belanda]], lalu di [[Sri Lanka]] sebansa pemakai ti sebaka dikelala enggau nama ''sambol''. Ari sukut tradisional, ''sambal'' disediaka enggau chara ngiling tauka numbuk chabi mata tauka [[Pengerangkai pemakai|rangkai]] enggau aromatik baka rendang, bawang burak, [[chekur]] enggau lia, suah agi dipegulai enggau [[belachan]] lalu ditambah garam, gula enggau utai ke berasid baka ai limau tauka asam jawa. ''Sambal'' tau dipantaika mata tauka dipanduk lalu tau nyadika penyamai asai, pelasar pengasai tauka [[lauk]] kediri. == Kereban sanding == {{Reflist|33em}} 4p0o4986igtzc1uuk1px32qiy7w0gdv Belachan 0 7117 20318 2026-11-06T22:37:05Z Changkir Langkau 674 Digaga enggau chara nyalin lambar " [[:en:Special:Redirect/revision/1366698494|Shrimp paste]] " 20318 wikitext text/x-wiki {{Infobox food|name=Belachan|image=A square of shrimp paste from Hung Kee store.jpg|caption=Belachan ba Tamu Hop Yick di Hong Kong|alternate_name=|place_of_origin=[[Tanah Besai Asia Tenggara]]<ref name="Joshi">{{Cite book |last=Joshi |first=V.K. |title=Indigenous Fermented Foods of South Asia |publisher=[[CRC Press]] |year=2016 |page=22 |quote=Shrimp paste originated in continental Southeast Asia, probably among the Cham and Mon people of Indo-china, from where it diffused southwards to insular Southeast Asia.}}</ref>|region=[[Asia Tenggara]], [[China Selatan]]|creator=[[Bansa Cham]] enggau [[bansa Mon|Mon]]<ref name="Joshi"/>|course=|served=|main_ingredient=[[Undang nyadi pemakai|undang]] tauka [[keresap]] sereta garam|variations=|calories=|other=}}{{Infobox Chinese|t=蝦醬|s=虾酱|p=xiājiàng|j=haa1zoeng3|t2=蝦膎|s2=虾膎|poj2=hê-kê (Taiwanese Hokkien)|t3=鹹蝦醬|s3=咸虾酱|j3=haam4haa1zoeng3 (Cantonese)|tgl=bagoóng alamáng|msa=belacan|ind=terasi|my=ငါးပိ (nga:pi.)|khm=កាពិ (kābi)|lao=ກະປິ (kapi)|tha=กะปิ|rtgs=ka-pi|qn=mắm tôm|hn=𩻐𩵽}} '''Belachan''' nya sebansa pemakai ti betekang ti suah dikena ba pemakai Asia Tenggara enggau menua pantai China. Iya keterubah iya digaga ari [[Undang nyadika pemakai|undang]] tauka [[keresap]] ti udah dipechah alus ti dichampur enggau garam, lalu udah nya diperam sepengelama beberapa minggu. Bepanggai ba leman menua, iya dijual sekalika dalam tukuh basah tauka dijembi baruh mata panas, lalu sekalika dibelah nyadi blok tauka dijual enggau mayuh. Iya nyadi pemakai ti beguna dalam mayuh bengkah [[kari]], sos enggau [[sambal]]. Belachan ulih ditemu ba mayuh bengkah pemakai di [[Kemboja]], [[Indonesia]], [[Laos]], [[Malaysia]], [[Myanmar]], [[Filipina]], [[Singapura]], [[Thailand]], enggau [[Vietnam]]. [[Kategori:Pemakai Indonesia]] [[Kategori:Pemakai Thailand]] [[Kategori:Pemakai Filipina]] [[Kategori:Pemakai Malaysia]] ruo9z3o2kjuwwma4eaiiyj75jpjb6sz 20319 20318 2026-11-06T22:37:31Z Changkir Langkau 674 20319 wikitext text/x-wiki {{Infobox food|name=Belachan|image=A square of shrimp paste from Hung Kee store.jpg|caption=Belachan ba Tamu Hop Yick di Hong Kong|alternate_name=|place_of_origin=[[Tanah Besai Asia Tenggara]]<ref name="Joshi">{{Cite book |last=Joshi |first=V.K. |title=Indigenous Fermented Foods of South Asia |publisher=[[CRC Press]] |year=2016 |page=22 |quote=Shrimp paste originated in continental Southeast Asia, probably among the Cham and Mon people of Indo-china, from where it diffused southwards to insular Southeast Asia.}}</ref>|region=[[Asia Tenggara]], [[China Selatan]]|creator=[[Bansa Cham]] enggau [[bansa Mon|Mon]]<ref name="Joshi"/>|course=|served=|main_ingredient=[[Undang nyadi pemakai|undang]] tauka [[keresap]] sereta garam|variations=|calories=|other=}}{{Infobox Chinese|t=蝦醬|s=虾酱|p=xiājiàng|j=haa1zoeng3|t2=蝦膎|s2=虾膎|poj2=hê-kê (Taiwanese Hokkien)|t3=鹹蝦醬|s3=咸虾酱|j3=haam4haa1zoeng3 (Cantonese)|tgl=bagoóng alamáng|msa=belacan|ind=terasi|my=ငါးပိ (nga:pi.)|khm=កាពិ (kābi)|lao=ກະປິ (kapi)|tha=กะปิ|rtgs=ka-pi|qn=mắm tôm|hn=𩻐𩵽}} '''Belachan''' nya sebansa pemakai ti betekang ti suah dikena ba pemakai Asia Tenggara enggau menua pantai China. Iya keterubah iya digaga ari [[Undang nyadika pemakai|undang]] tauka [[keresap]] ti udah dipechah alus ti dichampur enggau garam, lalu udah nya diperam sepengelama beberapa minggu. Bepanggai ba leman menua, iya dijual sekalika dalam tukuh basah tauka dijembi baruh mata panas, lalu sekalika dibelah nyadi blok tauka dijual enggau mayuh. Iya nyadi pemakai ti beguna dalam mayuh bengkah [[kari]], sos enggau [[sambal]]. Belachan ulih ditemu ba mayuh bengkah pemakai di [[Kemboja]], [[Indonesia]], [[Laos]], [[Malaysia]], [[Myanmar]], [[Filipina]], [[Singapura]], [[Thailand]], enggau [[Vietnam]]. == Kereban sanding == {{reflist}} [[Kategori:Pemakai Indonesia]] [[Kategori:Pemakai Thailand]] [[Kategori:Pemakai Filipina]] [[Kategori:Pemakai Malaysia]] cppmlajf0cs463t55riosgzg5x3xfab Templat:Taxonomy/Lophura 10 7118 20320 2026-11-07T04:50:29Z Song GK 9 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Gallopheasant|Lophura |parent=Phasianini |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }}' 20320 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Gallopheasant|Lophura |parent=Phasianini |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} ckhy2cqla2vwx8yxo4tmskmshjb636b Templat:Taxonomy/Phasianini 10 7119 20321 2026-11-07T04:51:05Z Song GK 9 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=tribus |link=Phasianini |parent=Phasianinae |refs= <!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }}' 20321 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=tribus |link=Phasianini |parent=Phasianinae |refs= <!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} fstq1n938umvzrj7wb4132neaga7sp3 Wikipedia:Hari ulang taun dipilih/7 November 4 7120 20323 2026-11-07T04:53:06Z Song GK 9 Song GK telah memindahkan laman [[Wikipedia:Hari ulang taun dipilih/7 November]] ke [[Wikipedia:Hari ulang taun dipilih/7 Nobember]] 20323 wikitext text/x-wiki #LENCONG [[Wikipedia:Hari ulang taun dipilih/7 Nobember]] 4xaash8ikm9mmy7ztlsrqbbvxjb4mtr Wikipedia:Hari ulang taun dipilih/1 November 4 7121 20326 2026-11-07T04:53:34Z Song GK 9 Song GK telah memindahkan laman [[Wikipedia:Hari ulang taun dipilih/1 November]] ke [[Wikipedia:Hari ulang taun dipilih/1 Nobember]] 20326 wikitext text/x-wiki #LENCONG [[Wikipedia:Hari ulang taun dipilih/1 Nobember]] carhsnzednz5wp8lfvt6trrz7w0p07n Saiprus 0 7122 20337 2026-11-07T05:19:14Z Song GK 9 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Infobox country | coordinates = {{Coord|35|10|N|33|22|E|type:city}} | conventional_long_name = Republik Saiprus | native_name = {{unbulleted list|{{native name|el|Κυπριακή Δημοκρατία|italics=off}}|{{native name|tr|Kıbrıs Cumhuriyeti}}}} | image_flag = Flag of Cyprus.svg | image_coat = Coat of arms of Cyprus (official).svg | coa_size = 90 | common_name = Saiprus...' 20337 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | coordinates = {{Coord|35|10|N|33|22|E|type:city}} | conventional_long_name = Republik Saiprus | native_name = {{unbulleted list|{{native name|el|Κυπριακή Δημοκρατία|italics=off}}|{{native name|tr|Kıbrıs Cumhuriyeti}}}} | image_flag = Flag of Cyprus.svg | image_coat = Coat of arms of Cyprus (official).svg | coa_size = 90 | common_name = Saiprus | national_motto = | national_anthem = {{lang|el|Ὕμνος εἰς τὴν Ἐλευθερίαν}}{{efn|The Greek national anthem was adopted in 1966 by a decision of the [[Council of Ministers]].<ref>{{cite web |title=National Anthem |url=http://www.presidency.gov.cy/presidency/presidency.nsf/prc34_en/prc34_en?OpenDocument |website=presidency.gov.cy |access-date=3 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813155316/http://www.presidency.gov.cy/presidency/presidency.nsf/prc34_en/prc34_en?OpenDocument |archive-date=13 August 2011 |url-status=dead}}</ref>}}<br />(English: "[[Hymn to Liberty]]")<br />{{parabr}}{{center|[[File:Greece national anthem.ogg]]}} | image_map = EU-Cyprus.svg | map_caption = {{Legend|#336830|Cyprus}} {{Legend|#49c946|[[Northern Cyprus|Territory claimed but not controlled (Northern Cyprus)]]}}{{Legend|#c6debdff|[[Cyprus and the European Union|Rest of the European Union]]}} | image_map2 = File:Republic of Cyprus in Cyprus (de-facto).svg | map_caption2 = {{color box|#C12838}} Territory administered by the Republic of Cyprus | capital = [[Nicosia]] | largest_city = capital | official_languages = {{hlist|[[Jaku Gerika|Gerika]]|[[Jaku Turki|Turki]]}} | recognised_languages = {{hlist|[[Jaku Armenia|Armenia]]|[[Jaku Arab&nbsp;Saiprus]]}} | common_languages = {{hlist|[[Jaku Gerika Saiprus]]|[[Jaku Turki Saiprus]]}} | ethnic_groups = {{unbulleted list|item_style=line-height:initial; |[[Greek Cypriots]] |[[Turkish Cypriots]] |[[Armenian Cypriots]] |[[Maronite Cypriots]] }} | ethnic_groups_year = | demonym = Cypriot | religion = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |72.3% [[Christianity]]|25.0% [[Islam]] |1.9% [[Irreligion|no religion]] |0.8% other<ref>{{cite web |url=http://www.globalreligiousfutures.org/countries/cyprus/religious_demography#/?affiliations_religion_id=0&affiliations_year=2020 |title=Cyprus |work=Global Religious Future |publisher=Pew Research Center |access-date=13 July 2021 |archive-date=17 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140717053131/http://www.globalreligiousfutures.org/countries/cyprus/religious_demography#/?affiliations_religion_id=0&affiliations_year=2020 |url-status=live }}</ref>}} | religion_year = 2020; including Northern Cyprus | government_type = Unitary [[Presidential system|presidential republic]] | leader_title1 = [[Presiden Saiprus|Presiden]] | leader_name1 = [[Nikos Christodoulides]] | leader_title2 = [[Sapit Presiden Saiprus|Vice-President]] | leader_name2 = Vacant{{efn|The vice presidency is reserved for a Turkish Cypriot. However the post has been vacant since the [[Turkish invasion of Cyprus|Turkish invasion]] in 1974.<ref name="CIA"/>}} | leader_title3 = [[President of the House of Representatives (Cyprus)|President of the House of Representatives]] | leader_name3 = [[Annita Demetriou]] | legislature = {{nowrap|[[House of Representatives (Cyprus)|House of Representatives]]}} | sovereignty_type = Independence {{nobold|from the [[United Kingdom]]}} | established_event1 = [[London-Zürich Agreements]] | established_date1 = 19 February 1959 | established_event2 = Independence proclaimed | established_date2 = 16 August 1960 | established_event3 = [[Independence Day (Cyprus)|Independence Day]] | established_date3 = 1 October 1960 | area_km2 = 9,251 | area_label = Total{{efn|name=island|Including Northern Cyprus, the [[United Nations Buffer Zone in Cyprus|UN buffer zone]] and [[Akrotiri and Dhekelia]]}} | area_rank = 162nd <!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] --> | area_sq_mi = 3,572 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | percent_water = 0.11<ref name="CIA" /> | population_census = 1,382,000<ref name="worldpopulationreview">{{cite web|last=|first=|title=Population of Cyprus|website=worldpopulationreview.com|publisher=World Population Review |date=|url=https://worldpopulationreview.com/countries/cyprus|access-date=30 July 2026}}</ref> | population_census_year = 2026 | population_density_km2 = 123.4{{efn|name=island}}<ref>{{cite web |work=United Nations, Department of Economic and Social Affairs, [[United Nations Population Division|Population Division]] |year=2013 |title=World Population Prospects: The 2012 Revision, DB02: Stock Indicators |location=New York |url=http://esa.un.org/unpd/wpp/ASCII-Data/DISK_NAVIGATION_ASCII.htm |access-date=18 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150507213545/http://esa.un.org/unpd/wpp/ASCII-Data/DISK_NAVIGATION_ASCII.htm |archive-date=7 May 2015 |url-status=dead}}</ref> | population_density_rank = 82nd | population_density_sq_mi = 319.5 <!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] --> | GDP_PPP = {{increase}} $67.972 billion<ref name="IMF WEO">{{cite web |title=World Economic Outlook (WEO) database, October 2026 |url=https://data.imf.org/en/Data-Explorer?datasetUrn=IMF.RES:WEO(9.0.0) |publisher=[[International Monetary Fund]] |access-date=13 October 2026 |location=Washington, D.C. |date=13 October 2026}}</ref> | GDP_PPP_year = 2026 | GDP_PPP_rank = 118th | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $68,256<ref name="IMF WEO" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = 29th | GDP_nominal = {{increase}} $44.292 billion<ref name="IMF WEO" /> | GDP_nominal_year = 2026 | GDP_nominal_rank = 101st | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $44,477<ref name="IMF WEO" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = 28th | Gini = 31.2 <!--number only--> | Gini_year = 2025 | Gini_change = increase <!--increase/decrease/steady--> | Gini_ref = <ref>{{cite web |title=Gini coefficient of equivalised disposable income |url=https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en |publisher=[[Eurostat]] |access-date=26 March 2026 |location=Luxembourg |date=26 March 2026}}</ref> | Gini_rank = | HDI = 0.913 | HDI_rank = 32nd | HDI_year = 2023<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year. --> | HDI_change = increase | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{Cite web |date=6 May 2025 |title=Human Development Report 2025 |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506051232/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |archive-date=6 May 2025 |access-date=6 May 2025 |publisher=[[United Nations Development Programme]]}}</ref> | currency = [[Euro]] ([[Euro sign|€]]) | currency_code = EUR | time_zone = [[Eastern European Time|EET]] | utc_offset = +02:00 | utc_offset_DST = +03:00 | time_zone_DST = [[Eastern European Summer Time|EEST]] | calling_code = [[Telephone numbers in Cyprus|+357]] | cctld = [[.cy]]{{efn|The [[.eu]] domain is also used, shared with other [[European Union]] member states.}} | footnotes = | today = }} '''Saiprus''',{{efn|{{langx|el|Κύπρος|translit=Kýpros|engvar=gb}} {{IPA|el|ˈcipros|}}; {{langx|tr|Kıbrıs}} {{IPA|tr|ˈkɯbɾɯs||LL-Q256 (tur)-ToprakM-Kıbrıs.wav}}}} tauka nama rasmi iya '''Republik Saiprus''',{{efn|{{Langx|el|Κυπριακή Δημοκρατία |translit=Kypriakí Dimokratía |links=no|engvar=gb}}, {{IPA|el|cipriaˈci ðimokraˈti.a|}},; {{langx|tr|Kıbrıs Cumhuriyeti |links=no}}, {{IPA|tr|ˈkɯbɾɯs ˈdʒumhuɾijeti|}}}} nya sebengkah menua pulau ti bepalan ba [[Tasik Mediterranean]], bepalan semak tanah besai [[Levan]] di [[Asia Barat]]. [[Geografi Saiprus|Pulau Saiprus]], [[Rintai pulau ba Mediterranean|pulau ketiga pemadu besai sereta ketiga pemadu mayuh mensia dalam kandang endur Mediterranean]], dibagi entara [[Kandang Menua Pengadang Gerempung Bansa Beserakup ba Saiprus|Kandang Menua Pengadang Gerempung Bansa Beserakup]] entara menua Saiprus ti dikelala serata dunya enggau [[Saiprus Utara|Republik Turki Saiprus Utara]], ti mina dikelala menua [[Turki]]. Ba selatan pulau Saiprus mega bisi [[Kandang Menua Tasik British|pengkalan soldadu British]] [[Akrotiri enggau Dhekelia]]. Indu nengeri sereta nengeri ti pemadu besai ba menua tu iya nya [[Nicosia]].<ref name="citypopulation">{{Cite web |title=CENSUS OF POPULATION AND HOUSING 2021: PRELIMINARY RESULTS BY DISTRICT AND MUNICIPALITY/COMMUNITY |url=https://library.cystat.gov.cy/NEW/Census2021-Preliminary_Results-EN-040823.pdf |access-date=10 March 2024}}</ref><ref name="Census2021">{{Cite web |date=9 August 2024 |title=Census of Population and Housing 2021: Final Results - gov.cy |url=https://www.gov.cy/en/economy-and-finance/census-of-population-and-housing-2021-final-results/ |access-date=1 October 2024 |website=www.gov.cy |language=en-US}}</ref> == Nota == <references group="lower-alpha"/> == Kereban sanding == {{reflist}} adgo5jmhl6hbc6ucs77dq6iafi90zyt Kategori:Artikel ti ngundan teks jaku Turki 14 7123 20340 2026-11-07T05:22:51Z Song GK 9 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Isi artikel ukai Iban|tr|tr}} [[Kategori:Artikel ti ngundan teks ukai jaku Iban|Turki]]' 20340 wikitext text/x-wiki {{Isi artikel ukai Iban|tr|tr}} [[Kategori:Artikel ti ngundan teks ukai jaku Iban|Turki]] iotialueoucmqjcc89pq6cga55ac7e8 Kategori:Lambar ti ngundan AFA jaku Turki 14 7124 20341 2026-11-07T05:23:34Z Song GK 9 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Kategori AFA jaku}}' 20341 wikitext text/x-wiki {{Kategori AFA jaku}} 5u4126s2r9h87sat2jmtn0k56objir7 Kempan 0 7125 20342 2026-11-07T08:30:07Z Song GK 9 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Speciesbox |image = |image_caption = |genus = Ficus |species = bruneiensis |authority = |subdivision_ranks = |subdivision = |synonyms = }} '''Kempan''','''pempan''' tauka nama saintifik iya '''''Ficus bruneiensis'''''<ref>{{cite web |url=https://www.mybis.gov.my/sp/4013 |title=Ficus bruneiensis Corner |access-date=2026-11-07 |website=Malaysia Biodiversity Information System |lang=en}}</ref> nya utai tumbuh ari genus ''[[Ficus]]'', dalam ruang...' 20342 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = |image_caption = |genus = Ficus |species = bruneiensis |authority = |subdivision_ranks = |subdivision = |synonyms = }} '''Kempan''','''pempan''' tauka nama saintifik iya '''''Ficus bruneiensis'''''<ref>{{cite web |url=https://www.mybis.gov.my/sp/4013 |title=Ficus bruneiensis Corner |access-date=2026-11-07 |website=Malaysia Biodiversity Information System |lang=en}}</ref> nya utai tumbuh ari genus ''[[Ficus]]'', dalam ruang bilik [[Moraceae]].<ref>{{cite web |url=https://www.catalogueoflife.org/data/taxon/6HVYB |title=Ficus bruneiensis Corner |access-date=2025-08-19 |website=[[Catalogue of Life]] |lang=en}}</ref> == Agih == Utai tumbuh tu mina ditemu ba pulau [[Borneo]].<ref>{{cite web |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:583277-1 |title=Ficus bruneiensis |access-date=2025-08-19 |website=[[Plants of the World Online]] |lang=en}}</ref> == Kereban sanding == {{reflist}} 8mcrt7shsvxo1c2djlg25335sr6akt8 Templat:Taxonomy/Ficus 10 7126 20343 2026-11-07T08:30:55Z Song GK 9 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Ficus |parent=Ficeae |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }}' 20343 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Ficus |parent=Ficeae |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} bkjusb35203pynen0mb2fozhcwd6t5t Templat:Taxonomy/Ficeae 10 7127 20344 2026-11-07T08:31:41Z Song GK 9 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=tribus |link=Ficus|Ficeae |parent=Moraceae |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }}' 20344 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=tribus |link=Ficus|Ficeae |parent=Moraceae |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} lcmao2kgk1apomph4czs83c77cgke2p Ficus bruneiensis 0 7128 20345 2026-11-07T08:32:26Z Song GK 9 Melencong ke [[Kempan]] 20345 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Kempan]] i58wqx7dnfprggns0uvjn13j6jqvojn Pingan 0 7129 20346 2026-11-07T08:43:17Z Song GK 9 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Speciesbox |image = Arto odor F 070202 ipe.jpg |status = NT |status_system = IUCN3.1 |status_ref=<ref name="iucn status 20 November 2021">{{cite iucn |author=Chadburn, H. |date=2018 |title=''Artocarpus odoratissimus'' |volume=2018 |article-number=e.T86530097A86530116 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T86530097A86530116.en |access-date=20 November 2021}}</ref> |genus = Artocarpus |species = odoratissimus |authority = [[Francisco Manuel Blanco|Blanco]]...' 20346 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Arto odor F 070202 ipe.jpg |status = NT |status_system = IUCN3.1 |status_ref=<ref name="iucn status 20 November 2021">{{cite iucn |author=Chadburn, H. |date=2018 |title=''Artocarpus odoratissimus'' |volume=2018 |article-number=e.T86530097A86530116 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T86530097A86530116.en |access-date=20 November 2021}}</ref> |genus = Artocarpus |species = odoratissimus |authority = [[Francisco Manuel Blanco|Blanco]] |synonyms = {{Plainlist | style = margin-left: 1em; text-indent: -1em; | *''Artocarpus mutabilis'' <small>[[Odoardo Beccari|Becc.]]</small> *''Artocarpus tarap'' <small>Becc.</small> }} |synonyms_ref = <ref>{{citation |url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2654043 |title=The Plant List: A Working List of All Plant Species |access-date=1 October 2015}}</ref> }} [[File:Starr_030807-0064_Artocarpus_odoratissimus.jpg|200px|thumb|Kayu ''A.&nbsp;odoratissimus'']] '''Pingan''', '''tekalung''' tauka nama botani iya '''''Artocarpus odoratissimus''''' nya sebansa [[utai tumbuh bebungai]] dalam ruang bilik [[Moraceae]].<ref name=KewPOWO>{{cite web|url= https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:850422-1|title= ''Artocarpus odoratissimus'' Blanco|website=Plants of the World Online|publisher=The Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew|access-date= August 23, 2020}}</ref> Utai tumbuh tu asal ari [[Borneo]] lalu udah nya dibai ngagai Filipina.<ref name="iucn status 20 November 2021"/> ==Kereban sanding== {{Reflist}} ==Sumber== *[http://www.fao.org/docrep/004/ab777e/ab777e00.htm FAO.org: Under-utilized tropical fruits] *[https://web.archive.org/web/20070430210420/http://karen.mychronicles.net/?p=95 ''Artocarpus odoratissimus'' Marang/Tarap — enggau gambar buah] {{Taxonbar|from=Q1915950}} [[Kategori:Artocarpus|odoratissimus]] [[Kategori:Flora endemik ba Borneo]] sxwl98zn6eu62f3jveqz445aqrhknzu 20350 20346 2026-11-07T08:55:22Z Song GK 9 20350 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Arto odor F 070202 ipe.jpg |status = NT |status_system = IUCN3.1 |status_ref=<ref name="iucn status 20 November 2021">{{cite iucn |author=Chadburn, H. |date=2018 |title=''Artocarpus odoratissimus'' |volume=2018 |article-number=e.T86530097A86530116 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T86530097A86530116.en |access-date=20 November 2021}}</ref> |genus = Artocarpus |species = odoratissimus |authority = [[Francisco Manuel Blanco|Blanco]] |synonyms = {{Plainlist | style = margin-left: 1em; text-indent: -1em; | *''Artocarpus mutabilis'' <small>[[Odoardo Beccari|Becc.]]</small> *''Artocarpus tarap'' <small>Becc.</small> }} |synonyms_ref = <ref>{{citation |url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2654043 |title=The Plant List: A Working List of All Plant Species |access-date=1 October 2015}}</ref> }} [[File:Starr_030807-0064_Artocarpus_odoratissimus.jpg|200px|thumb|Kayu ''A.&nbsp;odoratissimus'']] '''Pingan''', '''tekalung''' tauka nama botani iya '''''Artocarpus odoratissimus''''' nya sebansa [[utai tumbuh bebungai]] dalam ruang bilik [[Moraceae]].<ref name=KewPOWO>{{cite web|url= https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:850422-1|title= ''Artocarpus odoratissimus'' Blanco|website=Plants of the World Online|publisher=The Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew|access-date= August 23, 2020}}</ref> Utai tumbuh tu asal ari [[Borneo]] lalu udah nya dibai ngagai Filipina.<ref name="iucn status 20 November 2021"/> ==Kereban sanding== {{Reflist}} ==Sumber== *[http://www.fao.org/docrep/004/ab777e/ab777e00.htm FAO.org: Under-utilized tropical fruits] *[https://web.archive.org/web/20070430210420/http://karen.mychronicles.net/?p=95 ''Artocarpus odoratissimus'' Marang/Tarap — enggau gambar buah] {{Taxonbar|from=Q1915950}} [[Kategori:Artocarpus]] [[Kategori:Flora endemik ba Borneo]] 906xy1qlhi86wuc0ze186z7xfgfv2oh Artocarpus odoratissimus 0 7130 20347 2026-11-07T08:45:44Z Song GK 9 Melencong ke [[Pingan]] 20347 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Pingan]] 5wd0xvugzfpnkfq8qr782phqby2iqvn Nangka 0 7131 20348 2026-11-07T08:50:57Z Song GK 9 Digaga enggau chara nyalin lambar " [[:ms:Special:Redirect/revision/5961856|Nangka]] " 20348 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Nangka | image = YosriNangka.jpg | image_width = 200px | image_caption = | regnum = [[Plantae]] | divisio = [[Tumbuhan berbunga|Magnoliophyta]] | classis = [[Magnoliopsida]] | ordo = [[Rosales]] | familia = [[Moraceae]] | tribus = [[Artocarpeae]] | genus = ''[[Artocarpus]]'' | species = '''''A. heterophyllus''''' | binomial = ''Artocarpus heterophyllus'' | binomial_authority = [[Jean-Baptiste Lamarck|Lam.]]<ref name=lam>Spesies ini digambarkan dalam ''Encyclopédie Méthodique, Botanique'' 3: 209. (1789) by Jean-Baptiste Lamarck, di bawah nama sudah diterima umum ''Artocarpus heterophyllus'' (kemudian sebagai ''heterophylla'') daripada satu spesimen dikumpul oleh ahli botani [[Philibert Commerson]]. Lamarck berkata bahawa buah tersebut berasa kasar dan sukar dihadam. {{cite book |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/721644#page/216/mode/1up |title=Larmarck's original description of ''tejas'' |volume=t.3 |quote=On mange la chair de son fruit, ainsi que les noyaux qu'il contient; mais c'est un aliment grossier et difficile à digérer. |access-date=23 November 2012|publisher=Panckoucke;Plomteux }}</ref><ref name=trop1>{{cite web |url=http://legacy.tropicos.org/Name/21300871 |title=Name - !''Artocarpus heterophyllus'' Lam |website=Tropicos |location=Saint Louis, Missouri |publisher=[[Missouri Botanical Garden]] |access-date=2012-11-23}}</ref> | synonyms = * ''Artocarpus brasililenis'' <small>[[L.]] ex [[Carl Linnaeus]]</small> * ''Artocarpus heterophylla''<ref>{{cite web |url= http://www.tropical-biology.org/research/dip/species/Artocarpus%20heterophyllus.htm |title= ''Artocarpus heterophyllus'' |date=Oktober 2006 |publisher=Tropicos |accessdate=21 Jun 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120815013508/http://www.tropical-biology.org/research/dip/species/Artocarpus%20heterophyllus.htm |archive-date=15 Ogos 2012 |url-status=dead }}</ref> <small>[[Lam.]] ex [[Lamarck]]</small> * ''Artocarpus maxixma'' <small>[[Blanco.]] ex [[Blancoi]]</small> | synonyms_ref = <ref>{{cite web |url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000550491 |title=''Artocarpus heterophyllus'' Lam. |year=2023 |work=World Flora Online |publisher=World Flora Consortium |accessdate=3 September 2023}}</ref> }} '''Nangka''' (nama botani: '''''Artocarpus heterophyllus''''')<ref>{{cite web|url=http://trgforestry.terengganu.gov.my/index.php?option=com_content&view=article&id=81&Itemid=337&lang=my|title=Senarai Pokok-Pokok Buah-Buahan Dan Pokok-Pokok Sumber Makanan Fauna Khususnya Burung (Yang Tidak Boleh Ditebang)|date=2006|website=Jabatan Perhutanan Negeri Terengganu|access-date=18 Februari 2022}}</ref> nya spesies kayu dalam ruang bilik [[Moraceae]] lalu tau ditemu ba [[Asia Tenggara]] sereta [[Asia Selatan|Selatan]]. == Kereban sanding == {{Reflist}} == Laman web ke bukai == * [http://agrolink.moa.my/doa/bdc/fruits/nangka/nangtek.html Jabatan Pertanian Malaysia] Diarkibkan 2003-08-23 di Wayback Machine * (Inggeris) [https://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?70095 Germplasm Resources Information Network: ''Artocarpus heterophyllus''] * (Inggeris) [http://www.hort.purdue.edu/newcrop/morton/jackfruit_ars.html Fruits of Warm Climates: Jackfruit and Related Species] * (Inggeris) [http://www.crfg.org/pubs/ff/jackfruit.html California Rare Fruit Growers: Jackfruit Fruit Facts] Diarkibkan 2014-01-16 di Wayback Machine * (Inggeris) [http://waynesword.palomar.edu/jackfr1.htm#jackfruit Jackfruit (Artocarpus heterophyllus)] on Wayne's Word * (Inggeris) [http://www.thailex.info/THAILEX/THAILEXENG/lexicon/kanoen%20(vruchtvlees).htm Jackfruit, flesh of fruit] * (Inggeris) [http://www.agri-history.org/Science%20in%20India%20with%20Special%20Reference%20to%20Agriculture.pdf Science in India with Special Reference to Agriculture] Diarkibkan 2012-02-05 di Wayback Machine * (Inggeris) [http://thaifoodcast.com/asian-ingredients/fruits-and-vegetables/jackfruit.html How to Select and Prepare a Jackfruit (Online Video)] Diarkibkan 2012-03-23 di Wayback Machine * (Inggeris) [http://www.nutrition-and-you.com/jack_fruit.html Jack fruit nutrition facts and health benefits] Diarkib 2011-01-28 di Wayback Machine [[Kategori:Artocarpus]] 5kbl0grehzv7namr9dn5gqgii7d2m47 Artocarpus heterophyllus 0 7132 20349 2026-11-07T08:52:06Z Song GK 9 Melencong ke [[Nangka]] 20349 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Nangka]] 3pdduorobw43y9tltnd6zz1wy1uswnh Pedalai 0 7133 20351 2026-11-07T09:02:42Z Song GK 9 Digaga enggau chara nyalin lambar " [[:en:Special:Redirect/revision/1372828941|Artocarpus sericicarpus]] " 20351 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Starr-120606-6962-Artocarpus sericicarpus-leaves-Kahanu Gardens Hana-Maui (25051304561).jpg|image_caption=|status=LC|status_system=IUCN3.1|status_ref=<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=Botanic Gardens Conservation International (BGCI). |author2=IUCN SSC Global Tree Specialist Group. |year=2018 |title=''Artocarpus sericicarpus'' |article-number=e.T86533348A135759310 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T86533348A135759310.en}}</ref>|genus=Artocarpus|species=sericicarpus|authority=F.M.Jarrett}} '''Pedalai''' tauka '''''Artocarpus sericicarpus''''' iya nya bansa kayu tropika ti seruran gadung ari ruang bilik Moraceae.<ref>{{Cite book |last=Janick |first=Jules |url=https://books.google.com/books?id=cjHCoMQNkcgC&dq=Artocarpus+sericicarpus&pg=PA491 |title=The Encyclopedia of Fruit and Nuts |last2=Paull |first2=Robert E. |publisher=[[CABI (organisation)|CABI]] |year=2008 |isbn=978-0-85199-638-7 |page=482 |access-date=September 14, 2015}}</ref><ref name="Edible-1991">Verheji, E. W. H., Coronel, Robert E., [https://books.google.com/books?id=J-vwAAAAMAAJ&q=Artocarpus+sericicarpus Edible fruits and nuts], page 80, 1991, Pudoc Press, {{ISBN|9022009866}} </ref> Iya kaban ari genus ''[[Artocarpus]]'', ti mega nyengkaum [[nangka]] enggau [[purur]]. Kayu tu asal ari [[Borneo]],<ref>[https://books.google.com/books?id=mgEnAQAAIAAJ&q=Artocarpus+sericicarpus The Malayan Forester], page 262, 1969</ref> Filipina, [[Pulau-pulau Maluku]] enggau [[Sulawesi]], lalu suah agi ditemu ba endur tropika ti lembap enggau iklim monsun ti enda balat, nyadi ba kampung tropika ti seruran gadung ba peninggi {{convert|500–1000|m|-2}}. Iya mega bisi sekali-sekala ditemu ba tisi bukit ti empajar sereta belubang ba kandang menua pesisir.<ref name="Edible-2012">{{Cite book |last=Lim |first=T. K. |url=https://books.google.com/books?id=uRHwlkQVS2QC&dq=Artocarpus+sericicarpus&pg=PA351 |title=Edible Medicinal And Non Medicinal Plants: Volume 3, Fruits |date=2012 |publisher=[[Springer Publishing]] |isbn=978-94-007-2533-1 |page=351 |access-date=September 14, 2015}}</ref> Haribulan penemu nya enda terang laban dirintaika taun 1959<ref>{{Cite book |last=Hanelt |first=Peter |url=https://books.google.com/books?id=10IMFSavIMsC&dq=Artocarpus+sericicarpus&pg=PA361 |title=Mansfeld's Encyclopedia of Agricultural and Horticultural Crops: (Except Ornamentals) |date=2001 |publisher=Springer Publishing |isbn=3-540-41017-1 |page=361 |access-date=September 14, 2015}}</ref> dalam siti bup lalu taun 1961 dalam bup ke bukai. Iya nya pun kayu hutan ujan ti besai amat ngagai {{convert|120|ft|m|-1|order=flip|abbr=on}}. Sebaka enggau kayu pingan (''[[Artocarpus odoratissimus]]''), pulpa buah tu tau diempa lalu dianggap nyamai amat tang ''A. sericicarpus'' nadai ngembuan bau ti kuat baka pingan. Igi iya mega tau diempa, orang biasa ngerebus tauka manggang iya lalu makai iya baka kacang tanah. Pedalai ngembuan pemesai nyentuk ngagai {{convert|30–40|m|ft|-1|abbr=on}}, stipula betukuh lanset lalu pemesai iya {{convert|6–12|cm|in|0}} enggau daun iya ti bechura gadung chelum betukuh elips enggau bujur lalu beukur ba {{convert|20–70|cm|in|0|abbr=on}} enggau {{convert|10–50|cm|in|0|abbr=on}}. Kulit kayu tu mega dikena ngaga kain kulit kayu.<ref name="Edible-2012" /> == Kereban sanding == {{Reflist}}{{Taxonbar}} [[Kategori:Artocarpus]] i4mgfklq4bqxgnsyetk82bbm7t8u89w Artocarpus sericicarpus 0 7134 20352 2026-11-07T09:54:14Z Song GK 9 Melencong ke [[Pedalai]] 20352 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Pedalai]] ptmb30wn0mrcd68grzt4fpzefe5yvhr Artocarpus 0 7135 20353 2026-11-07T09:57:46Z Song GK 9 Digaga enggau chara nyalin lambar " [[:en:Special:Redirect/revision/1382092396|Artocarpus]] " 20353 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox|oldest_fossil=|image=Starr 031209-0044 Artocarpus altilis.jpg|image_caption=[[Breadfruit]] (''Artocarpus altilis'')|taxon=Artocarpus|authority=[[Johann Reinhold Forster|J.R.Forst.]] & [[Georg Forster|G.Forst.]] (1776)|subdivision_ranks=Species|subdivision=See text|synonyms=*''Gigotorcya'' {{small|Buc'hoz (1783)}} *''Polyphema'' {{small|Lour. (1790)}} *''Radermachia'' {{small|Thunb. (1776)}} *''Rima'' {{small|Sonn. (1776)}} *''Saccus'' {{small|Rumph. ex Kuntze (1891), nom. superfl.}} *''Sitodium'' {{small|Parkinson (1773)}}|synonyms_ref=<ref name = powo>[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:331372-2 ''Artocarpus'' J.R.Forst. & G.Forst.]. ''[[Plants of the World Online]]''. Retrieved 22 April 2024.</ref>}} '''''Artocarpus''''' tu [[genus]] urung 60 pun kayu enggau semak asal ari Asia Tenggara enggau Pasifik, begulai enggau ruang bilik mulberi, [[Moraceae]]. Tebal agi spesies ''Artocarpus'' bisi ba [[Asia Tenggara]]; sekeda spesies ti ditanam mayuh agi diagihka, kelebih agi ''[[Purur|A. altilis]]'' (purur) enggau ''[[Artocarpus heterophyllus|A.&nbsp;heterophyllus]]'' (nangka), ti ditanam ba serata endur tropika.<ref name="Zerega2005">{{cite journal|last=Zerega|first=Nyree J. C.|author2=Diane Ragone|author3=Timothy J. Motley|year=2005|title=Systematics and Species Limits of Breadfruit (''Artocarpus'', Moraceae)|journal=Systematic Botany|volume=30|issue=3|pages=603–15|url=http://www.chicagobotanic.org/downloads/staff/zerega/Zerega_etal_2005_SysBot.pdf|doi=10.1600/03636440yy54782134}}</ref> == Kereban sanding == {{Reflist}} == Laman web ke bukai == {{Commons category|Artocarpus}}{{Taxonbar}}{{Authority control}} [[Kategori:Artocarpus]] [[Kategori:Artikel ti ngundan mikroformat 'spesis']] 2uhq0dbcaqqawgcjmhixyfd146fz0v4 20354 20353 2026-11-07T09:58:10Z Song GK 9 20354 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox|oldest_fossil=|image=Starr 031209-0044 Artocarpus altilis.jpg|image_caption=[[Breadfruit]] (''Artocarpus altilis'')|taxon=Artocarpus|authority=[[Johann Reinhold Forster|J.R.Forst.]] & [[Georg Forster|G.Forst.]] (1776)|subdivision_ranks=Species|subdivision=See text|synonyms=*''Gigotorcya'' {{small|Buc'hoz (1783)}} *''Polyphema'' {{small|Lour. (1790)}} *''Radermachia'' {{small|Thunb. (1776)}} *''Rima'' {{small|Sonn. (1776)}} *''Saccus'' {{small|Rumph. ex Kuntze (1891), nom. superfl.}} *''Sitodium'' {{small|Parkinson (1773)}}|synonyms_ref=<ref name = powo>[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:331372-2 ''Artocarpus'' J.R.Forst. & G.Forst.]. ''[[Plants of the World Online]]''. Retrieved 22 April 2024.</ref>}} '''''Artocarpus''''' tu [[genus]] urung 60 pun kayu enggau semak asal ari Asia Tenggara enggau Pasifik, begulai enggau ruang bilik mulberi, [[Moraceae]]. Tebal agi spesies ''Artocarpus'' bisi ba [[Asia Tenggara]]; sekeda spesies ti ditanam mayuh agi diagihka, kelebih agi ''[[Purur|A. altilis]]'' (purur) enggau ''[[Artocarpus heterophyllus|A.&nbsp;heterophyllus]]'' (nangka), ti ditanam ba serata endur tropika.<ref name="Zerega2005">{{cite journal|last=Zerega|first=Nyree J. C.|author2=Diane Ragone|author3=Timothy J. Motley|year=2005|title=Systematics and Species Limits of Breadfruit (''Artocarpus'', Moraceae)|journal=Systematic Botany|volume=30|issue=3|pages=603–15|url=http://www.chicagobotanic.org/downloads/staff/zerega/Zerega_etal_2005_SysBot.pdf|doi=10.1600/03636440yy54782134}}</ref> == Kereban sanding == {{Reflist}} == Laman web ke bukai == {{Commons category|Artocarpus}}{{Taxonbar}}{{Authority control}} [[Kategori:Artocarpus| ]] den6n2kvetzh4q5bvd5paglnzrs1zaa 20355 20354 2026-11-07T09:58:24Z Song GK 9 20355 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox|oldest_fossil=|image=Starr 031209-0044 Artocarpus altilis.jpg|image_caption=[[Purur]] (''Artocarpus altilis'')|taxon=Artocarpus|authority=[[Johann Reinhold Forster|J.R.Forst.]] & [[Georg Forster|G.Forst.]] (1776)|subdivision_ranks=Species|subdivision=See text|synonyms=*''Gigotorcya'' {{small|Buc'hoz (1783)}} *''Polyphema'' {{small|Lour. (1790)}} *''Radermachia'' {{small|Thunb. (1776)}} *''Rima'' {{small|Sonn. (1776)}} *''Saccus'' {{small|Rumph. ex Kuntze (1891), nom. superfl.}} *''Sitodium'' {{small|Parkinson (1773)}}|synonyms_ref=<ref name = powo>[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:331372-2 ''Artocarpus'' J.R.Forst. & G.Forst.]. ''[[Plants of the World Online]]''. Retrieved 22 April 2024.</ref>}} '''''Artocarpus''''' tu [[genus]] urung 60 pun kayu enggau semak asal ari Asia Tenggara enggau Pasifik, begulai enggau ruang bilik mulberi, [[Moraceae]]. Tebal agi spesies ''Artocarpus'' bisi ba [[Asia Tenggara]]; sekeda spesies ti ditanam mayuh agi diagihka, kelebih agi ''[[Purur|A. altilis]]'' (purur) enggau ''[[Artocarpus heterophyllus|A.&nbsp;heterophyllus]]'' (nangka), ti ditanam ba serata endur tropika.<ref name="Zerega2005">{{cite journal|last=Zerega|first=Nyree J. C.|author2=Diane Ragone|author3=Timothy J. Motley|year=2005|title=Systematics and Species Limits of Breadfruit (''Artocarpus'', Moraceae)|journal=Systematic Botany|volume=30|issue=3|pages=603–15|url=http://www.chicagobotanic.org/downloads/staff/zerega/Zerega_etal_2005_SysBot.pdf|doi=10.1600/03636440yy54782134}}</ref> == Kereban sanding == {{Reflist}} == Laman web ke bukai == {{Commons category|Artocarpus}}{{Taxonbar}}{{Authority control}} [[Kategori:Artocarpus| ]] f0ora66755c6zvgtv19ujgmylmk2dij 20356 20355 2026-11-07T10:14:48Z Song GK 9 20356 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox|oldest_fossil=|image=Starr 031209-0044 Artocarpus altilis.jpg|image_caption=[[Purur]] (''Artocarpus altilis'')|taxon=Artocarpus|authority=[[Johann Reinhold Forster|J.R.Forst.]] & [[Georg Forster|G.Forst.]] (1776)|subdivision_ranks=Species|subdivision=See text|synonyms=*''Gigotorcya'' {{small|Buc'hoz (1783)}} *''Polyphema'' {{small|Lour. (1790)}} *''Radermachia'' {{small|Thunb. (1776)}} *''Rima'' {{small|Sonn. (1776)}} *''Saccus'' {{small|Rumph. ex Kuntze (1891), nom. superfl.}} *''Sitodium'' {{small|Parkinson (1773)}}|synonyms_ref=<ref name = powo>[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:331372-2 ''Artocarpus'' J.R.Forst. & G.Forst.]. ''[[Plants of the World Online]]''. Retrieved 22 April 2024.</ref>}} '''''Artocarpus''''' tu [[genus]] urung 60 pun kayu enggau semak asal ari Asia Tenggara enggau Pasifik, begulai enggau ruang bilik mulberi, [[Moraceae]]. Tebal agi spesies ''Artocarpus'' bisi ba [[Asia Tenggara]]; sekeda spesies ti ditanam mayuh agi diagihka, kelebih agi ''[[Purur|A. altilis]]'' (purur) enggau ''[[Artocarpus heterophyllus|A.&nbsp;heterophyllus]]'' (nangka), ti ditanam ba serata endur tropika.<ref name="Zerega2005">{{cite journal|last=Zerega|first=Nyree J. C.|author2=Diane Ragone|author3=Timothy J. Motley|year=2005|title=Systematics and Species Limits of Breadfruit (''Artocarpus'', Moraceae)|journal=Systematic Botany|volume=30|issue=3|pages=603–15|url=http://www.chicagobotanic.org/downloads/staff/zerega/Zerega_etal_2005_SysBot.pdf|doi=10.1600/03636440yy54782134}}</ref> == Spesis == {| class="wikitable" |+ !Nama saintifik !Nama selama !Gambar !Kandang menua |- |''[[Artocarpus altilis]]'' |Purur |[[Fail:Starr_060703-8343_Artocarpus_altilis.jpg|120x120px]] |Asia Selatan enggau Tenggara, pulau-pulau ba Tasik Pasifik enggau Karibia, Amerika Tengah, enggau Afrika |- |''[[Artocarpus anisophyllus]]'' <small>Miq.</small> |Entawa Bintawa |[[Fail:Arto_aniso_T_070203_mncg.JPG|160x160px]] |Palawan (Filipina), Semenanjung Malaysia, Sumatera, Borneo |- |''[[Artocarpus blancoi]]'' |Antipolo | |Filipina (endemik) |- |''[[Artocarpus brevipedunculatus]]'' <small>(F. M. Jarrett) C. C. Berg</small> | | |Borneo |- |''[[Artocarpus camansi]]'' <small>Blanco</small> | |[[Fail:Artocarpus_camansi_1.jpg|134x134px]] |Filipina, Indonesia, Papua New Guinea |- |''[[Artocarpus corneri]]'' <small>Kochummen</small> | | |Borneo (Sarawak) |- |''[[Artocarpus chama]]'' <small>Buch.-Ham.</small> | | |Yunnan China, Bangladesh, Bhutan, India, Laos, Malaysia, Myanmar, Sikkim, Thailand |- |''[[Artocarpus elasticus]]'' <small>Reinw. ex Blume</small> |Pedadai |[[Fail:Artocarpus_elasticus_Reinw._ex_Blume_-_Bendo,_Terap.jpg|179x179px]] |Burma, Thailand, Semenanjung Malaysia, Sumatera, Jawa, Pulau-pulau Sunda Mit, Borneo, Filipina, Sulawesi, Maluku |- |''[[Artocarpus excelsus]]'' <small>Jarrett</small> | | |Borneo (Sabah) |- |''[[Artocarpus sericicarpus]]'' |Pedalai |[[Fail:Artocarpus_sericicarpus_6zz.jpg|120x120px]] |Borneo (Sarawak, Sabah), Filipina (Mindoro), enggau Indonesia (Kalimantan) |- |''[[Artocarpus integer]]'' <small>(Thunb.) Merr.</small> |Temedak |[[Fail:Artocarpus_integer_Fruit_and_Tree.JPG|120x120px]] |Asia Tenggara, kelebih agi ari Malaysia lalu tau mega ditemu di Indonesia nyentuk ke pulau-pulau New Guinea, Palawan, Filipina |} == Kereban sanding == {{Reflist}} == Laman web ke bukai == {{Commons category|Artocarpus}}{{Taxonbar}}{{Authority control}} [[Kategori:Artocarpus| ]] tp8m7ey4fs26os98pvgtn7t0jd8jv0e Kimi Antonelli 0 7136 20357 2026-11-07T11:23:03Z Jang Edgar 20 Digaga enggau chara nyalin lambar " [[:en:Special:Redirect/revision/1384209304|Kimi Antonelli]] " 20357 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Kimi Antonelli | image = 2026-08-23 Motorsport, Formel 1, Großer Preis der Niederlande 2026 STP 3010 (cropped2).jpg | alt = Antonelli, surrounded by photographers and reporters, wearing a blue Mercedes hat with the number 12 on the side and racing overalls | caption = Antonelli dalam [[Grand Prix Belanda 2026]] | birth_name = Andrea Kimi Antonelli | birth_date = {{Birth date and age|2006|8|25|df=y}} | birth_place = [[Bologna]], Emilia-Romagna, Itali | father = [[Marco Antonelli]] | awards = | module = {{infobox F1 driver|embed=yes | nationality = {{flagicon|ITA}} [[Pelumba Formula Satu ari Itali|Itali]] <!-- Please leave the 2026 team in the infobox until at least 1 January 2027, per WP:F1 convention --> | 2026 Team = [[Mercedes-Benz dalam Formula Satu|Mercedes]] | car_number = 12 | races = {{F1stat|ANT|entries}} ({{F1stat|ANT|starts}} starts) | championships = 1 ({{F1|2026}}) | wins = {{F1stat|ANT|wins}} | podiums = {{F1stat|ANT|podiums}} | points = {{F1stat|ANT|careerpoints}} | poles = {{F1stat|ANT|poles}} | fastest_laps = {{F1stat|ANT|fastestlaps}} | first_race = [[Grand Prix Australia 2025]] | first_win = [[Grand Prix China 2026]] | last_win = [[Grand Prix Amerika Serikat 2026]] | last_race = {{Latest F1GP}} | last_season = 2025 | last_position = 7th (150 pts) }} | module2 = {{infobox racing driver|embed=yes | prev_series = {{plainlist| * [[FIA Formula 2]] * [[FR European]] * [[FR Middle East]] * [[ADAC F4]] * [[F4 UAE]] * [[Italian F4]] }} | prev_series_years = {{plainlist| * {{F2|2024}} * [[2023 Formula Regional European Championship|2023]] * [[2023 Formula Regional Middle East Championship|2023]] * [[2022 ADAC Formula 4 Championship|2022]] * [[2022 Formula 4 UAE Championship|2022]] * [[2021 Italian F4 Championship|2021]]–[[2022 Italian F4 Championship|2022]] }} | titles = {{plainlist| * [[FR European]] * [[FR Middle East]] * [[ADAC F4]] * [[Italian F4]] }} | title_years = {{plainlist| * [[2023 Formula Regional European Championship|2023]] * [[2023 Formula Regional Middle East Championship|2023]] * [[2022 ADAC Formula 4 Championship|2022]] * [[2022 Italian F4 Championship|2022]] }} | medaltemplates = {{Medal|Sport|[[Formula racing]]}} {{Medal|Country|{{ITA}}}} <!--{{MedalCount|total=yes|[[FIA Motorsport Games]]|1|–|–}}--> {{Medal|Competition|[[FIA Motorsport Games]]}} {{Medal|G|[[2022 FIA Motorsport Games|2022 Le Castellet]]|[[2022 FIA Motorsport Games Formula 4 Cup|F4 Cup]]}} }} | signature = Andrea Kimi Antonelli Signature.png | signature_alt = A K Antonelli }} '''Andrea Kimi Antonelli''' ({{AFA|it|anˈdrɛːa ˈkiːmi antoˈnɛlli|lang}} ; ada 25 Ogos 2006) siku deriba lumba Itali ti bepekit ba [[Formula Satu]] ungkup [[Mercedes-Benz dalam Formula Satu|Mercedes]]. Antonelli menang ba Championsyip Deriba Dunia Formula Satu ba {{F1|2026}} enggau Mercedes, nyadi Juara Deriba Dunya pemadu biak ; iya udah menang semilan Grand Prix kenyau ari [[Grand Prix Australia 2025|pengawa keterubah iya]] ba {{F1|2025}}. [[Kategori:Pengada 2006]] [[Kategori:Orang idup]] ohtn8wvo91m9do2bv21hgcwgpfge0vi Orang Islam 0 7137 20358 2026-11-07T11:29:43Z Jang Edgar 20 Digaga enggau chara nyalin lambar " [[:en:Special:Redirect/revision/1384205587|Muslims]] " 20358 wikitext text/x-wiki '''Orang Islam''' ({{langx|ar|المسلمون|translit=al-Muslimūn|lit=penaluk [ngagai [[Allah dalam Islam|Allah]]]}}) iya nya orang ti megai [[Islam|pengarap Islam]], pengarap monoteis ti begulai enggau tradisyen [[Pengarap Abrahamik|Abraham]]. Sida ngumbai [[Al-Quran]], teks pengarap pelasar Islam, nyadi jaku asal Petara Abraham (tauka ''Allah'') baka ti dipadahka ngagai [[Muhammad]], nabi Islam ti kepenudi.<ref>{{cite encyclopedia|vauthors=Welch, Alford T, Moussalli, Ahmad S, Newby, Gordon D|title=Muḥammad|encyclopedia=The Oxford Encyclopedia of the Islamic World|editor-first=John L.|editor-last=Esposito|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|year=2009|url=http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t236/e0550|quote=The Prophet of Islam was a religious, political, and social reformer who gave rise to one of the great civilizations of the world. From a modern, historical perspective, Muḥammad was the founder of Islam. From the perspective of the Islamic faith, he was God's Messenger (rasūl Allāh), called to be a "warner," first to the Arabs and then to all humankind.|access-date=27 March 2017|archive-date=11 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211050118/http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t236/e0550|url-status=usurped}}</ref> Beserimbai enggau Al-Quran, orang Islam mega pechayaka nabi ti kepenudi sereta mega pemandang ke dulu ari nya, baka ''Tawrat'' (Taurat), ''Zabur'' (Mazmur), enggau <nowiki><i id="mwiw">Injil</i></nowiki> (Injil). Penerang ke dulu agi tu dikaitka enggau [[pengarap Judah]] enggau [[Kristian|pengarap Kristian]], ke dianggap orang Islam nyadi leman pengarap Islam ke dulu agi.<ref>{{cite web|title=Global Connections . Religion|url=https://www.pbs.org/wgbh/globalconnections/mideast/themes/religion/index.html|access-date=9 May 2022|website=www.pbs.org}}</ref> Majoriti orang Islam mega nitihka ajar, ulah enggau pengawa ti dikaitka enggau Muhammad (''sunnah'') baka ti dirikod dalam cherita tradisional (hadis).<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=vzx8HlsGnTcC&pg=PR21 |title=The Qurʼan and Sayings of Prophet Muhammad: Selections Annotated & Explained |publisher=SkyLight Paths Publishing |year=2007 |isbn=978-1-59473-222-5 |pages=21– |access-date=31 August 2013}}</ref> [[Kategori:Lambar ti ngundan AFA jaku Arab]] [[Kategori:Artikel ti ngundan teks jaku Arab]] nklifyqk3et6ewk74tgypazuznen2sk 20359 20358 2026-11-07T11:36:13Z Jang Edgar 20 20359 wikitext text/x-wiki {{infobox religious group | group = Orang Islam | flag = File:Allah-green.svg<!--Reach consensus before making any changes --> | flag_caption = Nama [[Allah]], simbol suah orang Islam | flag_size = 100px | population = {{circa}} '''2 bilion''' <br /> (25.6% ari penyampau tubuh dunya){{increase}}<br /> (Worldwide, 2020 est.)<ref>{{Cite web |last=Fahmy |first=Conrad Hackett, Marcin Stonawski, Yunping Tong, Stephanie Kramer, Anne Shi and Dalia |date=9 June 2025 |title=How the Global Religious Landscape Changed From 2010 to 2020 |url=https://www.pewresearch.org/religion/2025/06/09/how-the-global-religious-landscape-changed-from-2010-to-2020/ |access-date=10 June 2025 |website=Pew Research Center |language=en-US}}</ref> | image = Muslim prayer in Damascus.jpg<!--Reach consensus before making any changes --> | caption = Orang Islam ngerejaka ''[[solat]]'' dalam masjid | region1 = {{flag|Indonesia}} | pop1 = [[Islam ba Indonesia|238,990,000]] | ref1 = <ref name="Global Islamism">{{cite web |author=Analysis |url=https://www.pewresearch.org/religion/2025/06/09/muslim-population-change/ |title=Muslim population change |publisher=Pewforum.org |date=June 9, 2025 |access-date=July 13, 2025}}</ref> | region2 = {{flag|Pakistan}} | pop2 = [[Islam ba Pakistan|226,880,000]] | ref2 = <ref name="Global Islamism"/> | region3 = {{flag|India}} | pop3 = [[Islam ba India|213,060,000]] | ref3 = <ref name="Global Islamism"/> | region4 = {{flag|Bangladesh}} | pop4 = [[Islam ba Bangladesh|151,440,000]] | ref4 = <ref name="Global Islamism"/> | region5 = {{flag|Nigeria}} | pop5 = [[Islam ba Nigeria|119,980,000]] | ref5 = <ref name="Global Islamism"/> | region6 = {{flag|Ejip}} | pop6 = [[Islam ba Ejip|104,040,000]] | ref6 = <ref name="Global Islamism"/> | region7 = {{flag|Iran}} | pop7 = [[Islam ba Iran|87,520,000]] | ref7 = <ref name="Global Islamism"/> | region8 = {{flag|Turki}} | pop8 = [[Islam ba Turki|83,600,000]] | ref8 = <ref name="Global Islamism"/> | region9 = {{flag|Sudan}} | pop9 = [[Islam ba Sudan|46,250,000]] | ref9 = <ref name="Global Islamism"/> | region10 = {{flag|Algeria}} | pop10 = [[Islam ba Algeria|43,330,000]] | ref10 = <ref name="Global Islamism"/> | languages = [[Jaku Arab]] (mega nyadi [[jaku kudus]]), [[jaku-jaku ba Asia Selatan]], [[jaku-jaku ba Afrika]], [[Kelas jaku Asia Tenggara|jaku-jaku Asia Tenggara]], [[jaku-jaku Turkik]], [[jaku-jaku Iran]], sereta jaku-jaku ba [[dunya Islam]] ke bukai{{sfn|Talbot|Singh|2009|loc=p. 27, footnote 3}}<ref>{{cite report|url=http://media.johnwiley.com.au/product_data/excerpt/47/04706745/0470674547-196.pdf |title=Chapter 1: Global Religious Populations, 1910–2010 |last1=Grim |first1=Brian J. |last2=Johnson |first2=Todd M. |date=2013 |publisher=Wiley |access-date=10 March 2017 |page=22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131020100448/http://media.johnwiley.com.au/product_data/excerpt/47/04706745/0470674547-196.pdf |archive-date=20 October 2013 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.ethnologue.com/guides/ethnologue200|title=What are the top 200 most spoken languages?|date=3 October 2018|website=Ethnologue|language=en|access-date=7 December 2019|archive-date=12 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130112222210/http://www.ethnologue.org/ethno_docs/distribution.asp?by=size|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last=Al-Jallad|first=Ahmad|title=Polygenesis in the Arabic Dialects|date=30 May 2011|url=http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopedia-of-arabic-language-and-linguistics/polygenesis-in-the-arabic-dialects-EALL_SIM_000030?s.num=1&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopedia-of-arabic-language-and-linguistics&s.q=neo-arabic|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160815234348/http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopedia-of-arabic-language-and-linguistics/polygenesis-in-the-arabic-dialects-EALL_SIM_000030?s.num=1&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopedia-of-arabic-language-and-linguistics&s.q=neo-arabic|archive-date=15 August 2016}}</ref> | religions = 87–90% [[Islam Sunni]]<ref name=Sunni /><ref name="Sunni Islam" /><br />10–13% [[Islam Syiah]]<ref name="Shia" /><ref name=Pew_2009/><br />~1% takang Islam ke bukai, nyengkaum [[Ahmadiyya]], [[Ibadisme]], [[Quranisme]], etc<ref name="ahmadi" /><ref name=affiliation>{{cite web|url=http://www.pewforum.org/2012/08/09/the-worlds-muslims-unity-and-diversity-1-religious-affiliation/#identity|title=Chapter 1: Religious Affiliation|date=9 August 2012|website=The World's Muslims: Unity and Diversity|publisher=[[Pew Research Center]]'s Religion & Public Life Project|access-date=4 September 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161226113158/http://www.pewforum.org/2012/08/09/the-worlds-muslims-unity-and-diversity-1-religious-affiliation/#identity|archive-date=26 December 2016}}</ref> | scriptures = [[Al-Quran]]<br />Tradisyen benabi: [[Hadis]] | founder = [[Muhammad]], nitihka [[Sīrah]]<ref>{{cite encyclopedia |last1=Welch |first1=Alford T. |last2=Moussalli |first2=Ahmad S. |last3=Newby |first3=Gordon D. |date=2009 |entry=Muḥammad |encyclopedia=The Oxford Encyclopedia of the Islamic World |editor-first=John L. |editor-last=Esposito |publisher=Oxford University Press |entry-url=http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t236/e0550 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211050118/http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t236/e0550 |archive-date=11 February 2017 }}</ref> }} '''Orang Islam''' ({{langx|ar|المسلمون|translit=al-Muslimūn|lit=penaluk [ngagai [[Allah dalam Islam|Allah]]]}}) iya nya orang ti megai [[Islam|pengarap Islam]], pengarap monoteis ti begulai enggau tradisyen [[Pengarap Abrahamik|Abraham]]. Sida ngumbai [[Al-Quran]], teks pengarap pelasar Islam, nyadi jaku asal Petara Abraham (tauka ''Allah'') baka ti dipadahka ngagai [[Muhammad]], nabi Islam ti kepenudi.<ref>{{cite encyclopedia|vauthors=Welch, Alford T, Moussalli, Ahmad S, Newby, Gordon D|title=Muḥammad|encyclopedia=The Oxford Encyclopedia of the Islamic World|editor-first=John L.|editor-last=Esposito|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|year=2009|url=http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t236/e0550|quote=The Prophet of Islam was a religious, political, and social reformer who gave rise to one of the great civilizations of the world. From a modern, historical perspective, Muḥammad was the founder of Islam. From the perspective of the Islamic faith, he was God's Messenger (rasūl Allāh), called to be a "warner," first to the Arabs and then to all humankind.|access-date=27 March 2017|archive-date=11 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211050118/http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t236/e0550|url-status=usurped}}</ref> Beserimbai enggau Al-Quran, orang Islam mega pechayaka nabi ti kepenudi sereta mega pemandang ke dulu ari nya, baka ''Tawrat'' ([[Taurat]]), ''Zabur'' ([[Mazmur]]), enggau ''[[Injil dalam pengarap Islam|Injil]]'' ([[Injil]]). Penerang ke dulu agi tu dikaitka enggau [[pengarap Judah]] enggau [[Kristian|pengarap Kristian]], ke dianggap orang Islam nyadi leman pengarap Islam ke dulu agi.<ref>{{cite web|title=Global Connections . Religion|url=https://www.pbs.org/wgbh/globalconnections/mideast/themes/religion/index.html|access-date=9 May 2022|website=www.pbs.org}}</ref> Majoriti orang Islam mega nitihka ajar, ulah enggau pengawa ti dikaitka enggau Muhammad (''sunnah'') baka ti dirikod dalam cherita tradisional (hadis).<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=vzx8HlsGnTcC&pg=PR21 |title=The Qurʼan and Sayings of Prophet Muhammad: Selections Annotated & Explained |publisher=SkyLight Paths Publishing |year=2007 |isbn=978-1-59473-222-5 |pages=21– |access-date=31 August 2013}}</ref> == Kereban sanding == {{reflist}} 5x78rp7l58fy0edhyxe1fu12vyxmu8p