Wikipedia
ikwiki
https://ik.wikipedia.org/wiki/Aulla%C4%A1niisaa%C4%A1vik
MediaWiki 1.48.0-wmf.1
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Utqiaġvik
0
2495
40739
40003
2026-10-30T00:00:20Z
InternetArchiveBot
7143
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
40739
wikitext
text/x-wiki
[[File:Welcome to Barrow, Alaska.jpg|thumb|250px|<span style="color:grey;">Paġlagivsigiñ Utqiaġvigmun</span>]]
[[File:Barrow-Alaska-skyview.jpg|thumb|250px|<span style="color:grey;">Iglut Utqiaġviŋmi</span>]]
[[File:Ukpeagvik mounds.jpg|left|thumb|Ivrulgich Utqiaġviŋmi]]
[[File:Paglagivsi ukpiegvik.jpg|thumb|250px]]
'''Utqiaġvik''' naakka '''Ukpiaġvik''' iniqpauruq [[Tannapta Nunaat|Tannapta nunaan]]<nowiki>ni</nowiki> [[Alaaskaq|Alaaskaġmi]] iñuguqtuq. Aŋilhaaqtuq iniqpauruq [[North Slope Borough]]-mi. 4,927 iñuqaqtuq (2020). Utqiaġviŋmiut [[Iñupiatun|Iñupiuraaqtullu]] [[Naluaġmiutun|Naluaġmiuraaqtullu]]. Utqiaġvium utuqqauruq atiŋa Naluaġmiumiñ ukua "Barrow". Immaktitchuuruq upinġaksratuaġman. Irriliġuuruq Utqiaġvik ukiumi. Paŋmapak Utqiaġvik avyuġruaġuusiŋaruq qamutaukkaqsiŋavluni. [[Nunivaq]] tautuktuq Utqiaġviŋmi ataramik.
== Inillaaniŋaruat ==
Iñupiat maani iñuusuurut taimani (500 AD) alġaaniqsaaliviich amani pisuugaat. [[Ivrulik|Ivrulgich]] akimianik atausinik Arctic Ocean-m siñaaŋami paqittut.
[[Bill Streever]] Naluaġmiutun aglakkai maqpigaatiŋami 2009-mi ''Cold: Adventures in the World’s Frozen Places'': "Barrow, like most communities in Alaska, looks temporary, like a pioneer settlement. It is not. Barrow is among the oldest permanent settlements in the United States. Hundreds of years before the European Arctic explorers showed up... Barrow was more or less where it is now, a natural hunting place at the base of a peninsula that pokes out into the Beaufort Sea... Yankee whalers sailed here, learning about the bowhead whale from Iñupiat hunters... Later, the military came, setting up a radar station, and in 1947 a science center was founded at Barrow."<ref>Streever, Bill (2009). [https://archive.org/details/coldadventuresin00stre Cold: Adventures in the World's Frozen Places] New York: Little, Brown and Company. pp. [https://archive.org/details/coldadventuresin00stre/page/154 154–155]. ISBN [https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/9780316042918 9780316042918].</ref>
[[Tannapta Umialgutiat|TU]]-miut [[Royal Navy]]-m isiqsirit igliqtut maani nunauraqtuni ikpiktitamik qiyanaġmi Salliñiq Amirikaġmi. Tannapta Nunaat akuqtuq Alaaskaq 1867-mi. [[United States Army]] iñiqsiruq siḷaliqivik Utqiaġviŋmi 1881-mi.<ref>https://web.archive.org/web/20230116002144/https://eu-interact.org/field-sites/barrow-arctic-research-centerenvironmental-observatory/</ref>
1888-mi, agaayuviŋa Presbyterian-ġum nappairuq Utqiaġviŋmi. 1889-mi [[Point Barrow Refuge Station]] nappairuq. Ukua utuqqalhaaqtuq iglu Utqiaġviŋmi nappairuq avalumik. Late 20th Century-mi, ukua-uvva Brower's Cafe.
Una [[Tuyuutiliqivik Tannapta Nunaanni]] iñiqsiruq maani 1901-mi.
[[File:Rogers-Post Memorial at Barrow, Alaska.jpg|left|150px|thumb|Will Rogers–Wiley Post Memorial]]
1935-mi, [[Will Rogers]] suli [[Wiley Post]] tikiññiaqtuk [[Walakpa Bay]]-mi, 15 mi (24 km) kiluliñaaq Utqiaġviŋmi, igliqtuni Utqiaġviŋmi. Aglaan, tiŋŋutiŋa nakkaqtuq uumiŋa kuuŋmi, aasiiñ-uvva tuqurut. Memorials iñiqsirut [[Rogers-Post Site]]-milu [[ Wiley Post–Will Rogers Memorial Airport]]-milu.<ref>https://archive.today/20111006153935/http://www.cityofbarrow.org/content/view/5/13/</ref>
1940-mi, Iñupiat iñiqsirut "''tribal entity''". Atiŋa "Native Village of Barrow Iñupiat Traditional Government" (taimani "Native Village of Barrow"). Aglaktut pitquramik. IRA katŋut iñiqsiruqmiuq.
1972-mi, North Slope Borough iñiqsiruq. 1986-mi, North Slope Borough iñiqsiruq North Slope Higher Education Center. Aglagvauruq. Paŋmapak atiŋa [[Iḷisaġvik (Utqiaġvik)|Iḷisaġvik]].
1988-mi, [[Aġviġluaq|aġviġluat]] piŋasunik kalvittut sikumi taġiumi.<ref>https://www.nytimes.com/1988/10/18/us/unlikely-allies-rush-to-free-3-whales.html</ref> Soviet-miu ''icebreaker'' anniqsuiruq aġviġluak malġunik.<ref>https://web.archive.org/web/20090621184932/http://www.adn.com/242/story/786008.html</ref>
2016-mi, Utqiaġvium utuqqauruq Naluaġmiumiñ atiŋa "Barrow" allaŋŋuŋaruq "Utqiagvik"-mun.<ref>https://www.adn.com/alaska-news/rural-alaska/2016/10/13/barrow-voters-support-name-change-to-utqiagvik/</ref><ref>http://www.ktuu.com/content/news/Barrow-voters-narrowly-approve-ordinance-to-rename-city-to-Utqiagvik-396998551.html</ref><ref>https://www.theguardian.com/us-news/2016/oct/16/alaskan-city-votes-to-take-traditional-inupiat-eskimo-name</ref><ref>https://www.npr.org/sections/thetwo-way/2016/12/01/503979353/barrow-alaska-changes-its-name-back-to-its-original-utqiagvik</ref>
== Ukuuniŋa niqachukniga ==
<ref>https://web.archive.org/web/20210318045359/https://w2.weather.gov/climate/xmacis.php?wfo=pafg</ref> <ref>https://www.ncei.noaa.gov/access/services/data/v1?dataset=normals-monthly-1991-2020&startDate=0001-01-01&endDate=9996-12-31&stations=USW00027502&format=pdf</ref> <ref>ftp://ftp.ncdc.noaa.gov/pub/data/normals/1991-2020/products/station/USW00027502.normals.txt</ref> <ref>ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_IV/US/GROUP1/70026.TXT</ref> <ref>https://web.archive.org/web/20200919104105/https://www.ncdc.noaa.gov/sites/default/files/attachments/CCD-2018.pdf</ref> <ref>https://www.weather-atlas.com/en/alaska-usa/barrow-climate</ref>
=== Aglautirut qutchiksut ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
| Siqiññaatchiaq || Siqiñaasugruk || Paniqsiivik || Tiŋmirrat Tatqiat || Suvluġvik || Iġñivik || Isavik || Tiŋŋivik || Niġlaalgit Tiŋŋiviat || Nuliaġvik || Quyyavik || Uvluiḷaq
|-
| 36 °F <br> (2°C) || 36 °F <br> (2°C) || 34 °F <br> (1°C) || 42 °F <br> (6°C) || 47 °F <br> (8°C) || 73 °F <br> (23°C) || 79 °F <br> (26°C) || 76 °F <br> (24°C) || 62 °F <br> (17°C) || 44 °F <br> (7°C) || 39 °F <br> (4°C) || 40 °F <br> (4°C)
|}
=== Uvlumiñiñ ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
| Siqiññaatchiaq || Siqiñaasugruk || Paniqsiivik || Tiŋmirrat Tatqiat || Suvluġvik || Iġñivik || Isavik || Tiŋŋivik || Niġlaalgit Tiŋŋiviat || Nuliaġvik || Quyyavik || Uvluiḷaq
|-
| −11.5 °F <br> (-24.2°C) || −11.9 °F <br> (-24.4°C) || −10.5 °F <br> (−23.6°C) || 4.0 °F <br> (−15.6°C) || 22.7 °F <br> (-5.2°C) || 36.0 °F <br> (2.2°C) || 41.7 °F <br> (5.4°C) || 39.8 °F <br> (4.3°C) || 33.7 °F <br> (0.9°C) || 21.2 °F <br> (-6.0°C) || 5.7 °F <br> (-14.6°C) || −6.3 °F <br> (−21.3°C)
|}
== Iḷisaurrun ==
[[File:Barrow High School 2007-12-08.jpg|thumb|Utqiaġvium aglagviŋa (Tanikmiñ ''Barrow High School'')]]
Utqiaġvik aglagviqaqtuq sisamanik. Aglagviich [[Ipalook Elementary School]], [[Hopson Middle School]], [[Barrow High School]], [[Iḷisaġvik (Utqiaġvik)|Iḷisaġvik]], suli [[Kiita Learning Community]].<ref>https://web.archive.org/web/20230116002152/https://kiitansbsd.ss10.sharpschool.com/home</ref>
== Maqpiġaatit ==
* Emma Bodfish suli David Baumgartner (1979), Iñupiat Grammar. Utqiaġvigmi: Utqiaġvium minuaqtuġviata Iñupiatun savagvianni
* Jonathan M. Nielson (1978), Utqiaġvik nauviksraiġutiruq
== Allaŋŋuqtuat maqpiġaat ==
* [[Igluqpaurat]]
== Pautat ==
<references/>
== Uuyuut ==
* [http://inuitcircumpolar.com/files/uploads/icc.../theutqiagvikdeclarationcopy.pdf The Utqiaġvik Declaration]
* [http://utqiagvik.us/ Utqiaġvium website]
[[Category:Alaska]]
jx9o9ol5th4ijl51ez6u7xdp0pus85n