Wikimedia Incubator incubatorwiki https://incubator.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Incubator:Main_Page MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter Media Special Talk User User talk Incubator Incubator talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk TimedText TimedText talk Module Module talk Translations Translations talk Event Event talk 4 9468 7385019 7382847 2026-11-07T21:30:40Z Arenghtqru888 2687803 /* how to make wiki */ new section 7385019 wikitext text/x-wiki {{Incubator:Administrators' noticeboard/top}} {{Autoarchive resolved section | age = 3 | archive = '((FULLPAGENAME))/Archive/((year))' | show = yes | timeout = 31 | overview=[[{{FULLPAGENAME}}/Archive|Archive]] }} == Can not edit [[Wq/yue/Amber Atherton]] because action matched is: specific LTA == This action has been automatically identified as harmful, and therefore disallowed. If you believe your edit was constructive, please inform an administrator of what you were trying to do. A brief description of the abuse rule which your action matched is: specific LTA [[User:GeduSJTU|GeduSJTU]] ([[User talk:GeduSJTU|talk]]) 01:25, 2 November 2026 (UTC) :@[[User:Minorax]]: please have a look. --<small>[[User:MF-Warburg|MF-W]] ''{a, b}''</small> 10:07, 2 November 2026 (UTC) ::I believe that the filter can be disabled due to its low hit rate. --[[User:Minorax|<span style="font-family: monospace, monospace; color:#69C">Min☠︎rax</span>]]^{&laquo;&brvbar;[[User talk:Minorax|'''talk''']]&brvbar;&raquo;} 13:38, 2 November 2026 (UTC) :::Thank you. - [[User:GeduSJTU|GeduSJTU]]: the filter has been deactivated. --<small>[[User:MF-Warburg|MF-W]] ''{a, b}''</small> 12:50, 4 November 2026 (UTC) == how to make wiki == I want to create a Toki pona Wiktionary, and it keeps saying that it doesent have a valid code, even though it DOES have one, tok. How do you create it? [[User:Arenghtqru888|Arenghtqru888]] ([[User talk:Arenghtqru888|talk]]) 21:30, 7 November 2026 (UTC) p6tk09n5t9lyhg9ye28tduxhmk1x01l 4 132520 7385502 7384649 2026-11-08T10:51:12Z Пан Хаунд 2 2597454 7385502 wikitext text/x-wiki {|class="mw-content-ltr" border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" width="100%" style="margin:.6em 0;" |-valign="top"<!-- CONTRIBUTORS: if your test wiki is very active, you are allowed to add it to the appropriate section; but only up to 10 projects should be featured per column at the same time. TRANSLATORS: please do not mark this page for translation, as it is a frequently updated page. The messages used within it can be translated on Translatewiki: https://translatewiki.net/wiki/Special:Translate/ext-wikimediaincubator-onwiki --> |width="25%"| [[Incubator:Site creation log|{{int:wminc-custom-featuredwikis-approved}}]] * '''{{localised wiki name|Wp|nyn|Runyankore}}''' * '''{{localised wiki name|Wp|wlx|Wali}}''' * '''{{localised wiki name|Wy|ml|Malajalam}}''' |style="min-width:1em"|&nbsp;<!--larger separator--> |width="50%"| {{int:wminc-custom-featuredwikis-active}} {|border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" width="100%" style="margin:0;" |-valign="top" | {{int:Wikibase-sitelinks-wikipedia}}<!--please sort languages alphabetically per ISO code--> * '''{{localised wiki name|Wp|hil|Hiligaynon}}''' * '''{{localised wiki name|Wp|lua|Luba-Kasai}}''' * '''{{localised wiki name|Wp|mfa|Kelantan-Pattani Malay}}''' * '''{{localised wiki name|Wp|mrt|Central Marghi}}''' * '''{{localised wiki name|Wp|jax|Jambi}}''' * '''{{localised wiki name|wp|yua|Yukatan Maya}}''' * '''{{localised wiki name|Wq|ha|Hausa}}''' | {{int:Wikibase-sitelinks-wiktionary}} * '''{{localised wiki name|Wt|bug|Buginese}}''' * '''{{localised wiki name|Wt|iba|Iban}}''' * '''{{localised wiki name|Wt|jax|Jambi}}''' * '''{{localised wiki name|Wt|kg|Kongo}}''' * '''{{localised wiki name|Wt|sas|Sasak}}''' * '''{{localised wiki name|Wt|rki|Rakhine}}''' {{int:Wikibase-sitelinks-wikibooks}} * '''{{localised wiki name|wb|su|Sundanese}}''' {{int:Wikibase-sitelinks-wikiquote}} {{int:Wikibase-sitelinks-wikivoyage}} * '''{{localised wiki name|Wy|ar|Arabic}}''' * '''{{localised wiki name|Wy|ta|Tamil}}''' |} |style="min-width:1em"|&nbsp;<!--larger separator--> |width="25%"| {{int:wminc-custom-featuredwikis-permanent}} * '''{{localised wiki name|Wp|cnr|Montenegrin}}''' * '''{{localised wiki name|Wy|afb|Emirati Arabic}}''' * '''{{localised wiki name|Wp|cop|Coptic}}''' * '''{{localised wiki name|Wp|grc|Ancient Greek}}''' |}<noinclude> [[Category:Incubator:(all)|Featured wikis]] </noinclude> rtu1t42zn0desg9aw1n0n9k3hus2mva 7385503 7385502 2026-11-08T10:51:35Z Пан Хаунд 2 2597454 /* */ 7385503 wikitext text/x-wiki {|class="mw-content-ltr" border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" width="100%" style="margin:.6em 0;" |-valign="top"<!-- CONTRIBUTORS: if your test wiki is very active, you are allowed to add it to the appropriate section; but only up to 10 projects should be featured per column at the same time. TRANSLATORS: please do not mark this page for translation, as it is a frequently updated page. The messages used within it can be translated on Translatewiki: https://translatewiki.net/wiki/Special:Translate/ext-wikimediaincubator-onwiki --> |width="25%"| [[Incubator:Site creation log|{{int:wminc-custom-featuredwikis-approved}}]] * '''{{localised wiki name|Wp|nyn|Runyankore}}''' * '''{{localised wiki name|Wp|wlx|Wali}}''' * '''{{localised wiki name|Wy|ml|Malajalam}}''' |style="min-width:1em"|&nbsp;<!--larger separator--> |width="50%"| {{int:wminc-custom-featuredwikis-active}} {|border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" width="100%" style="margin:0;" |-valign="top" | {{int:Wikibase-sitelinks-wikipedia}}<!--please sort languages alphabetically per ISO code--> * '''{{localised wiki name|Wp|hil|Hiligaynon}}''' * '''{{localised wiki name|Wp|lua|Luba-Kasai}}''' * '''{{localised wiki name|Wp|mfa|Kelantan-Pattani Malay}}''' * '''{{localised wiki name|Wp|mrt|Central Marghi}}''' * '''{{localised wiki name|Wp|jax|Jambi}}''' * '''{{localised wiki name|wp|yua|Yukatan Maya}}''' | {{int:Wikibase-sitelinks-wiktionary}} * '''{{localised wiki name|Wt|bug|Buginese}}''' * '''{{localised wiki name|Wt|iba|Iban}}''' * '''{{localised wiki name|Wt|jax|Jambi}}''' * '''{{localised wiki name|Wt|kg|Kongo}}''' * '''{{localised wiki name|Wt|sas|Sasak}}''' * '''{{localised wiki name|Wt|rki|Rakhine}}''' {{int:Wikibase-sitelinks-wikibooks}} * '''{{localised wiki name|wb|su|Sundanese}}''' {{int:Wikibase-sitelinks-wikiquote}} * '''{{localised wiki name|Wq|ha|Hausa}}''' {{int:Wikibase-sitelinks-wikivoyage}} * '''{{localised wiki name|Wy|ar|Arabic}}''' * '''{{localised wiki name|Wy|ta|Tamil}}''' |} |style="min-width:1em"|&nbsp;<!--larger separator--> |width="25%"| {{int:wminc-custom-featuredwikis-permanent}} * '''{{localised wiki name|Wp|cnr|Montenegrin}}''' * '''{{localised wiki name|Wy|afb|Emirati Arabic}}''' * '''{{localised wiki name|Wp|cop|Coptic}}''' * '''{{localised wiki name|Wp|grc|Ancient Greek}}''' |}<noinclude> [[Category:Incubator:(all)|Featured wikis]] </noinclude> 0bmdvjf5m5n7792rprcem4ehxxmjzt9 0 144867 7385538 7336763 2026-11-08T11:23:40Z PastelKos 2547710 /* Πρὸ τῆς Εὐρωπαίων ἀφίξεως */ 7385538 wikitext text/x-wiki {{Wp/grc/Χώρα |Ὄνομα ἑλληνιστί=Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι τῆς Ἀμερικῆς |Ὄνομα τῇ ἐκείνων γλώσσᾳ=United States of America |Σημεῖον=Flag of the United States.svg |Ἐπίσημα=Greater coat of arms of the United States.svg |Ὄνομα Ἐπισήματος=Θυρεός |Ὕμνος=The Star-Spangled Banner |Ὕμνος ἑλληνιστί=Τὸ Ἀστερόεν Σημεῖον |Ἐπίγραμμα=In God We Trust<ref>[https://www.law.cornell.edu/uscode/text/36/302 36 U.S.C. § 302]</ref> |Ἐπίγραμμα ἑλληνιστί=Τῷ Θεῷ Πιστεύομεν |Πίναξ=USA_orthographic.svg |Μητρόπολις=[[File:Flag of Washington, D.C.svg|basic|20px]] [[Wp/grc/Οὐασιγκτών (Δ.Κ.)|Οὐασιγκτών (Δ.Κ.)]]<br>[[File:WMA button2b.png|frameless|15x15px]] [https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=United_States&params=38_53_N_77_01_W_ 38°53′N 77°01′W] |Μέγιστη πόλις=[[File:Flag_of_New_York_City.svg|basic|20px]] [[Wp/grc/Νέον Ἐβόρακον|Νέον Ἐβόρακον]]<br>[[File:WMA button2b.png|frameless|15x15px]] [https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=United_States&params=40_43_N_74_00_W_ 40°43′N 74°00′W] |Πολίτευμα=Προεδρικὴ Συμπολιτεία |Ὄνομα ἡγεμόνος τῶν κοινῶν=Πρόεδρος |Ἡγεμὼν τῶν κοινῶν=[[Wp/grc/Δόναλδος Τράμπος|Δόναλδος Τράμπος]] |Ὄνομα ἡγεμόνος κυβερνήσεως=Ἀντιπρόεδρος |Ἡγεμὼν κυβερνήσεως=Ἰ. Δ. Οὐάνκιος |Πᾶν ἐμβαδόν=3.796.742<ref name=:1>«[https://www.census.gov/geo/reference/state-area.html State Area Measurements and Internal Point Coordinates]», ''census.gov''</ref> |Ποσοστὸν ὕδατος=4,66 |Μέγιστον ὕψος=6.190,5 |Βραχύτατον ὕψος=<nowiki>-</nowiki>85 |Πλῆθος=308.745.538 (2010)<ref name=:2>«[https://www2.census.gov/programs-surveys/popest/tables/2010-2019/state/totals/nst-est2019-01.xlsx?# Annual Estimates of the Resident Population for the United States, Regions, States, and Puerto Rico: April 1, 2010 to July 1, 2019]»</ref> |Πυκνότης πλήθους=33,6 |Πᾶν ΟΕΑ (PPP)=$20,807 τρισ.<ref name=:0> «[[https://en.wikipedia.org/wiki/United_States#cite_note-IMFWEOUS-18 World Economic Outlook Database, October 2020]». ''IMF.org''</ref> |Κατὰ κεφαλὴν ΟΕΑ (PPP)=$63.051<ref name=:0/> |Πᾶν ΟΕΑ (Λεγόμενον)=$20,807 τρισ.<ref name=:0/> |Κατὰ κεφαλὴν ΟΕΑ (Λεγόμενον)=$63.051<ref name=:0/> |ΣΑΠ=[[File:Increase2.svg|frameless|11x11px]] 0,926 <span style="color:darkgreen;">μάλα ὑψηλόν</span> (17η)<ref>''[http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020.pdf Human Development Report 2020 The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene]'' (PDF). United Nations Development Programme. 15 December 2020</ref> |Δημόσιαι γλῶσσαι=Οὐδεμία <small>(νομίμως)</small> |Νόμισμα=Δολλάριον τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν ($) (USD) |Ζώνη ὥρας=UTC−12-+11<br>UTC+2 (θέρει) |Κλήσεως κῶδιξ=<nowiki>+</nowiki>1 |Ὁδήγησις=δεξιᾷ |Internet TLD=.us<br>.pr, .as, .gu, .mp, .vi ''(ἐν ταῖς κτήσεσι)'' |Ἱστοσελίς=[https://www.usa.gov usa.gov] }} Αἱ '''Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι τῆς Ἀμερικῆς''' ('''ΗΠΑ'''), ἄλλως γνωστὴ ὡς '''Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι''' ἢ ἁπλῶς '''Ἀμερικὴ''' (''[[Wp/grc/Ἀγγλικὴ γλῶττα|ἀγγλιστί]]'': United States of America {{Wp/grc/IPA|/juː.ˌnaɪ.tɨd ˌsteɪts əv əˈmɛɹ.ɨ.kə/}}), χώρα τὰ μάλιστα ἐν τῷ [[Wp/grc/Βόρειος Ἀμερική|βορρᾷ]] τῆς [[Wp/grc/Ἀμερική|Ἀμερικῆς]] ἐστι. Περιέχουσα 3,8 ἑκατομμύρια τετραγωνικὰ χιλιόμετρα ἐμβαδοῦ ἐστι ἡ τετάρτη ἢ τρίτη μέγιστη χώρα τῆς οἰκουμένης. Ἔχουσα δὲ 308 ἑκατομμύρια πολίτας ἡ τρίτη κατὰ πλῆθος μέγιστή ἐστι. Ἡ χώρα συνίσταται ὑπὸ Ν' [[Wp/grc/Πολιτεῖαι καὶ κτήσεις τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς|Πολιτειῶν]], ἑνὸς Ὁμοσπόνδου Δήμου, πέντε Κτήσεων καὶ ἄλλων τοιούτων. Ἡ μητρόπολις αὐτῶν ἡ [[Wp/grc/Οὐασιγκτών (Δ.Κ.)|Οὐασιγκτὼν]] καὶ ἡ δὲ μεγίστη πόλις τὸ [[Wp/grc/Νέον Ἐβόρακον|Νέον Ἐβόρακον]]. Παρὰ τὴν ἐν πλούτῳ καὶ προσόδῳ μεγάλην ἀνισότητα, ἡ χώρα ἐστὶ μία τῶν τοῦ κόσμου πλουσιοτάτων μετὰ μεγάλης ἐπιδόσεως. Τὸ Ὅλον Ἐθνικὸν Ἀπότεγμα (GDP) τῆς χώρας ἐστὶ τὸ μέγιστον τοῦ κόσμου. Εἰσάγει τὰ πλεῖστα ἀγαθὰ κἀν τῷ ἐξάγειν ἡ δευτέρα μεγίστη. Ἡ κυρία στρατιωτικὴ δύναμις τῆς οἰκουμένης ἥπερ συνεχῶς παρατείνει τὴν αὐτῆς ἀρχὴν ἐν τοιαύτῃ. ==Ἔτυμον== Οὕτως ἐπωνομάσθη ὑπὸ τοῦ ὁδοιπόρου Ἀμερίκου Οὐεσπουκίου<ref>Toby Lester, «Putting America on the Map»</ref> ὃς πρῶτος τὰς νέας χώρας ἐσκέψατο διάφοραι τῆς [[Wp/grc/Ἀσία|Ἀσίας]] εἶναι. Πρώτη χρῆσις τοῦ ὀνόματος «Ἀμερικὴ» ἐν ἑνὶ πινάκι τοῦ 1507 ὑπὸ τοῦ Μαρτίνου Ὑλακομύλου ἦν ==Ἱστορία== ===Πρὸ τῆς Εὐρωπαίων ἀφίξεως=== [[File:66000251-2CO.jpg|thumb|200px|left|Τὸ Ἀνάκτορον τῶν Κρημνῶν κτισθὲν 1190-1260]] Ἡ ἀμερικανικὴ ἱστορία ἄρχεται τῆς μεταναστάσεως τῶν αὐτοχθόνων πληθῶν τῇ Ἀμερικῇ ἐκ τοῦ Βεριγγίου,<ref>«[https://web.archive.org/web/20110501094643/https://genographic.nationalgeographic.com/genographic/atlas.html?era=e003 Atlas of the Human Journey-The Genographic Project]». ''National Geographic Society''</ref> ἃ κατέστησαν εὐδόξους καὶ ἐπιφανεῖς πολιτισμούς. Ὁ Μισσισσίππιος πολιτισμὸς, ὅσπερ δὴ παρὰ τῷ [[Wp/grc/Μισσισσιππής|Μισσισσιππῇ]] ἦν, ἔκτισε πολλὲς γεωργίαν σὺν μεγάλῃ ἀρχιτεκτονικῇ ἔχουσαι πόλεις ἐξ ὧν μεγίστη ἡ Καοκία.<ref>Lockard, Craig (2010). ''[https://books.google.gr/books?id=k91sCgAAQBAJ&pg=PA315&redir_esc=y Societies, Networks, and Transitions, Volume B: From 600 to 1750]''. Cengage Learning. ISBN 978-1-111-79083-7, σελ. 315</ref><ref>Martinez, Donna; Sage, Grace; Ono, Azusa (2016). ''[https://books.google.gr/books?id=2HjEDAAAQBAJ&pg=PA4&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Urban American Indians: Reclaiming Native Space: Reclaiming Native Space]''. ABC-CLIO. ISBN 978-1-4408-3208-6, σελ. 4</ref> Παρὰ ταῖς Μεγάλαις Λίμναις ἤκμασε ὁ πολιτισμὸς τῶν Ὁδινοσώνων μεταξὺ ἄλλων τὲ Ἀλγωγκουϊανῶν φυλῶν αἳ ᾤκουν ὅλην τοῦ [[Wp/grc/Ἀτλαντικὸς Ὠκεανός|Ἀτλαντικοῦ]] ἀκτήν.<ref>Dean R. Snow (1994). ''[https://books.google.gr/books?id=P7e82KQoX6IC&q=iroquois+basque&pg=PA1&redir_esc=y The Iroquois]''. Blackwell Publishers, Ltd. ISBN 978-1-55786-938-8.</ref> Ἐν τῇ χώρᾳ μεταξὺ τῆς [[Wp/grc/Οὔτα|Οὔτης]], τῆς [[Wp/grc/Ἀρισῶνα|Ἀρισώνης]], τοῦ [[Wp/grc/Κολωρᾶδον|Κολωράδου]] καὶ τοῦ [[Wp/grc/Νέον Μεξικόν|Νέου Μεξικοῦ]] ἦν ὁ πολιτισμὸς τῶν Πουέβλων ὃς ἔκτισε θαυμαστὰς πόλεις ἐγγὺς ἢ ὑπὸ κρημνῶν.<ref>«[https://www.britannica.com/topic/Ancestral-Pueblo-culture Ancestral Pueblo culture]» ''Encyclopædia Britannica''</ref> ===Ἀποικίαι καὶ Αὐτονομία=== [[File:Non-Native_Nations_Claim_over_NAFTA_countries_1750.png|thumb|200px|left|Ἀξιώσεις Εὐρωπαίων ἐπὶ τῆς [[Wp/grc/Βόρειος Ἀμερική|Βορείου Ἀμερικῆς]] (1750)]] [[File:Declaration_of_Independence_(1819),_by_John_Trumbull.jpg|thumb|200px|left|''Κύρηγμα Αὐτονομίας'', ζωγράφημα τοῦ John Trumbull]] Τὸ 1492, ὁ Χριστόφορος Κολόμβος ἐποίησε τὴν πρώτην ἐμμένουσα συνάντησιν μεταξὺ [[Wp/grc/Εὐρώπη|Εὐρώπης]] καὶ Ἀμερικῆς.<ref>Encyclopædia Britannica, 1993, Vol. 16, ''Christopher Columbus''</ref> Τάχα δ’ εἶτα Εὐρωπαῖοι ἦρξαν οἰκίσαντες ἀποικίας ἀνὰ τὴν ἤπειρον. Ἐν τῇ σημερινῇ τῶν ΗΠΑ χώρᾳ, οἱ [[Wp/grc/Ἱσπανία|Ἱσπανοὶ]] ἔμαρψαν τὴν [[Wp/grc/Ἀνθεμόεσσα|Ἀνθεμόεσσαν]] καὶ πᾶσαν τὴν δύσιν (σύν τε τῇ [[Wp/grc/Καλιφορνία|Καλιφορνίᾳ]] καὶ τῇ [[Wp/grc/Τεξία|Τεξίᾳ]] αἳ ἂν τῷ μέλλοντι ἐπανέσταντο),<ref>Fernando Operé (2008). ''[https://books.google.gr/books?id=QhjWMnKYZfIC&pg=PA1&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Indian Captivity in Spanish America: Frontier Narratives]''. University of Virginia Press. σελ. 1. ISBN 978-0-8139-2587-5.</ref> οἱ [[Wp/grc/Γαλλία|Γάλλοι]] τὴν χώραν ἐκ [[Wp/grc/Λουδοβικία|Λουδοβικίας]] μέχρι τῆς [[Wp/grc/Οὐισκωνσινία|Οὐισκωνσινίας]]<ref>Christine Marie Petto (2007). ''[https://books.google.gr/books?id=9ZiaAAAAQBAJ&pg=PA125&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false When France Was King of Cartography: The Patronage and Production of Maps in Early Modern France]''. Lexington Books. σελ. 125. ISBN 978-0-7391-6247-7.</ref> καὶ οἱ [[Wp/grc/Ἡνωμένη Βασιλεία|Βρεττανοὶ]] τὴν ἀνατολικὴν ἀκτήν. Αἱ τοιούτων ἀποικίαι ὠνομάσθησαν "τρεισκαίδεκα ἀποικίαι" ἐπεὶ τοσαίδε ἦν.<ref>James E. Seelye Jr.; Shawn Selby (2018). ''[https://books.google.gr/books?id=YgVnDwAAQBAJ&pg=PA344&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Shaping North America: From Exploration to the American Revolution (3 volumes)]''. ABC-CLIO. σελ. 344. ISBN 978-1-4408-3669-5.</ref> Ἔτι δὲ καὶ οἱ [[Wp/grc/Σουηκία|Σουηκοί]] τε καὶ οἱ [[Wp/grc/Βαταυΐα|Βαταυοὶ]] ἐπεπείραντο ἱδρῦσαι ἀποικίαι ἀλλ’ αἵδε οὐ παρέμειναν. Ἐν ταῖς πρώταις ἀποικίαις, ἡ κατάστασις δεινὴ καὶ αἱ κακουργίαι πλεῖσται. Εἰ καὶ οἱ αὐτόχθονες κάτοικοι ἐβοήθησον τοῖς ἀποίκοις δίδοντές τε αὐτοῖς ὕλες καὶ βρῶμα καὶ παιδεύσαντες αὐτοὺς γεωργεῖν ἀραβόσιτον καὶ φασήλους, οὗτοι ἀντέλαβον μόνον θάνατον καὶ καταστροφὴν πολιτισμοῦ καὶ δοξῶν.<ref>Ripper, 2008 σελ. 5</ref><ref>Calloway, Colin G. (1998). ''New Worlds for All: Indians, Europeans, and the Remaking of Early America''. JHU Press. σελ. 229. ISBN 978-0-8018-5959-5.</ref><ref>Joseph, Paul (2016). ''The Sage Encyclopedia of War: Social Science Perspectives''. Sage Publications. ISBN 978-1-4833-5988-5. σελ. 590</ref> Αἱ φερόμεναι ὑπὸ τῶν Εὐρωπαίων νόσοι (ὡς ἐπὶ πολὺ ''Variola'' καὶ ''Μorbilli'')<ref>«''[https://books.google.com/books?id=qubTdDk1H3IC&pg=PA205 The Cambridge encyclopedia of human paleopathology]''». Arthur C. Aufderheide, Conrado Rodríguez-Martín, Odin Langsjoen (1998). Cambridge University Press. σελ. 205. ISBN 978-0-521-55203-5</ref> ἀπέκτανον πλείστους τοῦ πλήθους.<ref>Cook, Noble (1998). [https://books.google.gr/books?id=dvjNyZTFrS4C&redir_esc=y ''Born to Die: Disease and New World Conquest, 1492–1650'']. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-62730-6.</ref> Τότε ἦρξαν τῆς μεταφορᾶς ἀνθρώπων ἐκ τῆς [[Wp/grc/Λιβύη|Λιβύης]] ἵνα δοῦλοι ποιηθῶσι.<ref>Jackson, L. P. (1924). «Elizabethan Seamen and the African Slave Trade». ''The Journal of Negro History''. 9 (1): 1–17. doi:10.2307/2713432. JSTOR 2713432. S2CID 150232893.</ref> Αἱ τρεισκαίδεκα ἀποικίαι ([[Wp/grc/Βόρειος Καρολῖνα|Βόρειος Καρολῖνα]] ‧ [[Wp/grc/Γεωργία (Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι τῆς Ἀμερικῆς)|Γεωργία]] ‧ [[Wp/grc/Γῆ Μαριάμ|Γῆ Μαριάμ]] ‧ [[Wp/grc/Δελαυέρη|Δελαυέρη]] ‧ [[Wp/grc/Κοννεκτικούτη|Κοννεκτικούτη]] ‧ [[Wp/grc/Μασσαχουσέττη|Μασσαχουσέττη]] ‧ [[Wp/grc/Νέα Ἁντωνία|Νέα Ἁντωνία]] ‧ [[Wp/grc/Νέα Καισάρεια|Νέα Καισάρεια]] ‧ [[Wp/grc/Νέον Ἐβόρακον (πολιτεία)|Νέον Ἐβόρακον]] ‧ [[Wp/grc/Νότιος Καρολῖνα|Νότιος Καρολῖνα]] ‧ [[Wp/grc/Οὐιργινία|Οὐιργινία]] ‧ [[Wp/grc/Πενσυλουανία|Πενσυλουανία]] ‧ [[Wp/grc/Ῥοδόνησος|Ῥοδόνησος]]) μετέσχον ὅμοιαι τῇ Μεγάλῃ Βρεττανίᾳ ἐν τῷ ἑπταετῇ πολέμῳ. Ὅδε ἦν οἷος δαπανηρός, ὥστε τὰ τέλη καὶ οἱ φόροι ἔδει αὐξηθῆναι. Ταύτη ἡ αὔξησις αἴτια ἦν γε μᾶλλον μίσους τῶν ἀποικιῶν πρὸς τὴν Βρετταννίαν. Σχοῦσαί τινα αὐτονομίαν ἐβουλήθησαν κτᾶσθαι τελείαν. Τὴν 4ην Ἰουλίου 1776 (ἢ νῦν ἑορτάζῃ ὑπὸ τῶν Ἀμερικανῶν ὡς ἐθνικὴ ἑορτὴ)<ref>Fabian Young, Alfred; Nash, Gary B.; Raphael, Ray (2011). ''Revolutionary Founders: Rebels, Radicals, and Reformers in the Making of the Nation''. Random House Digital. σελ. 4–7. ISBN 978-0-307-27110-5.</ref> ἔγραψαν τὸ κύρηγμα αὐτονομίας. Τὸ 1783 ἔλαβε δημοσίᾳ τὴν αὐτῆς αὐτονομία. Τὸ 1787 ἐγράφθη τὸ Κατάστημα τῶν ΗΠΑ καὶ ὁ [[Wp/grc/Γεώργιος Οὐασιγκτών|Γεώργιος Οὐασιγκτὼν]] ἐποιήθη ὁ πρῶτος πρόεδρος.{{Wp/grc/Ῥῆσις|Ὅτι αἵδε αἱ Ἡνωμέναι Ἀποικίαι εἰσί, καὶ δικαίως δεῖ εἶναι, ἐλεύθεραι καὶ αὐτόνομαι Πολιτεῖαι, ὅτι λελυμέναι εἰσὶ ἐκ πάσης πρὸς τὸ Βρεττανικὸν Στέμα πίστεως, καὶ πᾶσα τοιαύτων σύνδεσις μετὰ τῆς Μεγάλης Βρεττανίας χρὴ παντελῶς διαλύεσθαι· ὅτι δεῖ βουλεύσεσθαι ὑμῖν ἀνύτεσθαι τὴν ξένων δυνάμεων βοηθείαν καὶ συμπολιτεία τὶς μορφῶται ἵνα τὰς πολιτείας μᾶλλον ἀγαθῶς συνέχῃ|ἐκ τοῦ Κηρύγματος Αὐτονομίας τῶν ΗΠΑ}} ===Ἔκτασις καὶ Ἐμφύλιος=== [[File:U.S. Territorial Acquisitions.png|thumb|200px|left|Ἔκτασις τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν]] [[File:Chickamauga.jpg|thumb|200px|left|Μάχη τῆς Χικαμώγης (1863)]] Ἥδε ἡ εἰρηνὴ οὐκ ἔμεινεν ὡς πάλιν πολέμιαι τῇ Βρεττανίᾳ ἐγένοντο τὸ 1812, ἐν ᾧ ἔκαυσαν οἱ [[Wp/grc/Καναδᾶς|Καναδοὶ]] τὸν Λευκὸν Οἶκον. Ὡς ἐπὶ πᾶν εἰπεῖν, ὁ 19ος αἰὼν ἦν ὁ αἰὼν τῆς ἐκτάσεως. Ζητήσαντες πλοῦτον, καινὴν γῆν καὶ ἀγροὺς ἦρξαν πρὸς δύσιν χωρήσαντες,<ref name=:3>Carlisle, Rodney P.; Golson, J. Geoffrey (2007). ''[https://books.google.com/books?id=ka6LxulZaEwC&q=territorial+expansion+United+States+"manifest+destiny" Manifest Destiny and the Expansion of America. Turning Points in History Series]''. ABC-CLIO. σελ. 238. ISBN 978-1-85109-833-0.</ref> οὕτως πολεμήσαντες τοῖς ἐκεῖ αὐτόχθοσι κατοικουμένοις. Κτησάμενοι τὴν κτήσιν τῆς [[Wp/grc/Λουδοβικία|Λουδοβικίας]] τὸ 1803 ἐδιπλασίασαν τὸ τότε ἐμβαδὸν τῆς χώρας.<ref>«[https://web.archive.org/web/20210501042928/https://www.nps.gov/jeff/learn/historyculture/upload/louisiana_purchase.pdf Louisiana Purchase]» (PDF). National Park Services.</ref> Τὸ 1819 παρέλαβον τὴν [[Wp/grc/Ἀνθεμόεσσα|Ἀνθεμόεσσαν]]<ref>Klose, Nelson; Jones, Robert F. (1994). ''[https://archive.org/details/unitedstateshist00klos_0/page/150 United States History to 1877]''. Barron's Educational Series. σελ. 150. ISBN 978-0-8120-1834-9.</ref> καὶ τὸ 1845 τὴν Πολιτείαν τῆς [[Wp/grc/Τεξία|Τεξίας]].<ref>Morrison, Michael A. (28 Ἀπριλίου 1997). ''[https://books.google.gr/books?id=YTaxzMlkVEMC&pg=PA13&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Slavery and the American West: The Eclipse of Manifest Destiny and the Coming of the Civil War]''. University of North Carolina Press. σελ. 13–21. ISBN 978-0-8078-4796-1.</ref> Ὑπὸ τῶν τοῦ [[Wp/grc/Ὄρεγον|Ὀρέγου]] Σπονδῶν μετὰ τῆς Μεγάλης Βρεττανίας ἐδόθησαν αἱ σημεριναὶ βορειοανατολικαὶ πολιτεῖαι.<ref>Kemp, Roger L. (2010). ''[https://books.google.com/books?id=JHawgM-WnlUC&pg=PA180 Documents of American Democracy: A Collection of Essential Works. McFarland]''. σελ. 180. ISBN 978-0-7864-4210-2.</ref> Εἶτα τῆς νίκης ἐπὶ τοῦ [[Wp/grc/Μεξικόν|Μεξικοῦ]] (ὅτ' ἔλαβον σὺν ἄλλαις τὴν [[Wp/grc/Καλιφορνία|Καλιφορνίαν]] καὶ τὴν Τεξίαν), οἱ ὅροι αὐτῶν ἐν τῇ ἠπείρῳ ἐμορφώθησαν σχεδὸν ὅπως τὰ νῦν, ποιήσαντες τὰς ΗΠΑ ἀπὸ [[Wp/grc/Ἀτλαντικὸς Ὠκεανός|ὠκεανοῦ]] πρὸς [[Wp/grc/Εἰρηνικὸς Ὠκεανός|ὠκεανὸν]] τείνεσθαι.<ref name=:3/><ref>McIlwraith, Thomas F.; Muller, Edward K. (2001). ''[https://archive.org/details/northamericahist00mcil/page/61/mode/2up North America: The Historical Geography of a Changing Continent]''. Rowman & Littlefield. σελ. 61. ISBN 978-0-7425-0019-8.</ref> Αἱ διαφοραὶ περὶ τῆς τῶν μελανῶν ἀμερικανῶν δουλείας τόσον ηὐξύσαντο, ὥστε ἡ χώρα ἐμφυλίῳ πολέμῳ ἡγήσαιτο δίχα διελομένη εἰς βόρειον καὶ νότιον (Σύσπονδαι Πολιτεῖαι τῆς Ἀμερικῆς ὑπὸ ΙΑ' πολιτειῶν συνθεῖσαι, ''Confederate States of America'') μέρος.<ref>Stuart Murray (2004). ''[https://books.google.gr/books?id=bJ_sy7mmmxQC&pg=PA76&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Atlas of American Military History. Infobase Publishing]''. σελ. 76. ISBN 978-1-4381-3025-5.<br>Harold T. Lewis (2001). ''[https://books.google.gr/books?id=kr-xNru5vZkC&pg=PA53&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Christian Social Witness. Rowman & Littlefield]''. σελ. 53. ISBN 978-1-56101-188-9.</ref> Τάδε δὴ ἐγένοντο ὑπὸ τῆς [[Wp/grc/Ἄβραμος Λίγκων|Ἀβράμου Λίγκωνος]] προεδρίας, ὃς κατὰ μικρὸν ἐτέλεσε ἐπὶ ταῖς συσπόνδοις νικῶν. Μέντοι γέ, οὐκ εἶδε τὸ τέλος τοῦ πολέμου ὡς θεωρήσας κωμῳδίαν τινὰ ἐφονεύθη. Ἐν τούτῳ 616.222<ref>Toward a Social History of the American Civil War Exploratory Essays, Cambridge University Press, 1990, σελὶς 4.</ref> –1.000.000+<ref>Hacker, J. David (20 Σεπτεμβρίου 2011). «[https://opinionator.blogs.nytimes.com/2011/09/20/recounting-the-dead/ Recounting the Dead]». ''The New York Times''. Associated Press.</ref> πολῖται ἀπέθανον. [[Wp/grc/Ὀδυσσεὺς Σ. Γράντης|Ὀδυσσεὺς Σ. Γράντης]] ὅστις ἐν τῷ ἐμφυλίῳ ἐπολέμησε, εἶτ' ἐγένετο πρόεδρος τῶν ΗΠΑ. Ἐὰν καὶ ὁ πόλεμος τελευτήσῃ εἰς τὸ δούλων ἐλευθεροῦν, αἱ τε αὐτοῖς δοθεῖσαι πληγαί, καὶ ἡ κατ' αὐτῶν φυλετοκρατία καὶ βία οὐκ ἔπαυσαν. Μετὰ τὸν πόλεμον, ἤρχθη ἡ ἐπισκευὴ τοῦ Νότου ὅσπερ ὑπ' αὐτοῦ μάλα ἐβλάφθη, οὐχ ἥκιστα ἡ οἰκονομία ἐκείνου. {{Wp/grc/Ῥῆσις|Καὶ κράτους ἕνεκα, καὶ ἐπ' αὐτὸ τοῦτο, κελεύω καὶ κηρύσσω πάντας τῶν ἐν τοιαύταις πολιτεῖαις κατεχομένων δούλων, εἶναι, καὶ ἐντεῦθεν ἔσεσθαι, ἐλεύθεροι.| [[Wp/grc/Ἄβραμος Λίγκων|Ἄβραμος Λίγκων]]|ἐκ τοῦ Ἐλευθερώσεως Κηρύγματος}} ===Ἐκβιομηχάνισις, Οἰκονομικὴ Ἐλάττωσις καὶ Παγκόσμιοι Πόλεμοι=== [[File:Ellis Island in 1905.jpg|thumb|200px|left|Ἡ Ἠλίου Νῆσος διὰ ἧς ἦλθον ἐν ταῖς ΗΠΑ πολλοὶ Εὐρωπαῖοι]] [[File:Lange-MigrantMother02.jpg|thumb|200px|right|Δωροθέας Λάγγης ''«Μετανάστρια Μήτηρ»'' ληφθεῖσα ἐν τῇ Οἰκονομικῇ Ἐλαττώσει]] [[File:Raising_the_Flag_on_Iwo_Jima,_larger_-_edit1.jpg|thumb|200px|left|Ὕψωσις τοῦ Ἀμερικανικοῦ Σημείου ἐν τῇ Ἰουοῖ Ἴμῃ (1945)]] Ἡ τῆς χώρας ἐκβιομηχάνισις ἤρξατο βοηθεῖσα ὑπὸ τῆς ἐφευρέσεως τοῦ τηλεγράφου καὶ τῆς σιδηροδρόμων κτίσεως ἐκταθεῖσα πάσῃ τῇ γῇ αὐτῆς. Αἱ δὲ πόλεις εἶτα ηὐξύθησαν κατὰ πλῆθος ὑπὸ τῆς ἐφευρέσεως τῶν ἠλεκτρικῶν λαμπτήρων καὶ τοῦ τηλεφώνου<ref>Winchester, Simon (2013). ''[https://archive.org/details/isbn_9780062079602 The men who United the States]''. Harper Collins. σελ. 351, 385. ISBN 978-0-06-207960-2.</ref> καὶ ὑπὸ τῆς ἐν αἷς μεταναστάσεως [[Wp/grc/Εὐρώπη|Εὐρωπαίων]] (αὐτίκα ἀπὸ τῆς [[Wp/grc/Ἰέρνη|Ἰέρνης]], τῆς [[Wp/grc/Ἰταλία|Ἰταλίας]], τῆς [[Wp/grc/Γερμανία|Γερμανίας]]) καὶ ἄλλων ἀνθρώπων (αὐτίκα ἀπὸ τῶν [[Wp/grc/Σινῶν Δημοτικὴ Πολιτεία|Σινῶν Δημοτικὴν Πολιτείαν]]). Οὕτως τάχα ἐγένοντο ἡ μεγίστη οἰκονομία τῆς Οἰκουμένης. Αἵδε αἱ οἰκονομικαί τε καὶ κοινωνικαὶ ἀλλαγαὶ ἐποίησαν ἵδρυσιν κοινωνικοκρατικῶν ἑταιρίων καὶ συνδικοκρατικῶν συστάσεων.<ref>Zinn, Howard (2005). ''A People's History of the United States''. Harper Perennial Modern Classics, σελ. 321–357. ISBN 978-0-06-083865-2.</ref> Ἔτι δε καὶ αἱ γυναῖκες ἐκτήσαντο τὰ αὐτῶν δίκαια. Ἅμα τοῖσδε, ἦρξαν μὲν τοὺς αὐτόχθονες ἐν τῇ χώρᾳ ἀκόντως ἀναστήσαντες καὶ ἐν εἰδικοῖς χωρίοις θέντες καὶ δὲ ἐδάφη ἐκτὸς τῶν ὁμόρων κτησάμενοι (αὐτίκα ἡ [[Wp/grc/Βορική|Βορική]], ἡ [[Wp/grc/Γουάμη|Γουάμη]] καὶ αἱ [[Wp/grc/Φιλιππῖναι|Φιλιππῖναι]] ἐκ τῆς [[Wp/grc/Ἱσπανία|Ἱσπανίας]],<ref>[https://history.state.gov/milestones/1866-1898/spanish-american-war «The Spanish–American War, 1898»]. ''Office of the Historian''</ref> ἡ [[Wp/grc/Ἀλάσκα|Ἀλάσκα]] ἐκ τῆς [[Wp/grc/Ῥωσσία|Ῥωσσίας]],<ref>[https://history.state.gov/milestones/1866-1898/alaska-purchase «Purchase of Alaska, 1867»]. ''Office of the Historian''</ref> αἱ [[Wp/grc/Ἀμερικανικαὶ Παρθένοι Νῆσοι|Ἀμερικανικαὶ Παρθένοι Νῆσοι]] ἐκ τῆς [[Wp/grc/Δανία|Δανίας]], ἡ [[Wp/grc/Αὑαΐα|Αὑαΐα]] ἧς ἡ μοναρχία κατελύθη καὶ ἡ [[Wp/grc/Ἀμερικανικὴ Σαμόα|Ἀμερικανικὴ Σαμόα]] ἥπερ ἐξηνύσθη). Οὗσαι ὅθ' ὁ πρῶτος παγκόσμιος πόλεμος ἤρχθη οὐδέτεραι, τῇ συμφρωνήσει ''(Entente)'' εἶτα προσέθεντο. Ὁ [[Wp/grc/Οὐδρόος Οὐίλσων|Οὐδρόος Οὐίλσων]] γὲ τῥοπὴν εἶχε τῆς συγγραφῆς τῶν σπονδῶν ἐν [[Wp/grc/Λουκοτοκία|Λουκοτοκίᾳ]]. Εἰ καὶ χρόνον βραχὺν μετὰ τοῦ πολέμου ἡ οἰκονομία ἦν ἀκμαία, τὸ 1929 τὸ χρηματιστήριον τοῦ Νέου Ἐβοράκου κατερρήχθη καὶ ἡγήσατο ταῖς Ἡνωμέναις Πολιτείαις σὺν πάσῃ τῇ οἰκουμένῃ οἰκονομικῆς ἐλαττώσεως. Ἐν δὲ τῷ [[Wp/grc/Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος|δευτέρῳ παγκοσμίῳ πολέμῳ]], ὑπὸ τῆς [[Wp/grc/Ἰαπωνία|Ἰαπωνίας]] τὴν 7ην Δεκεμβρίου 1941 προσβληθεῖσαι, συνεμάχησαν τοῖς συμμάχοις ὅπως ἂν τὰς τοῦ Ἄξονος Δυνάμεις (τὴν [[Wp/grc/Γερμανία|Γερμανίαν]], τὴν [[Wp/grc/Ἰαπωνία|Ἰαπωνίαν]], τὴν [[Wp/grc/Ἰταλία|Ἰταλίαν]] κ.α.) νικήσωσι. Ἀληθῶς δὴ ἡ μετοχὴ αὐτῶν ἐν ταῖς μάχαις τὲ καὶ ἐν τῇ παρασκεύῃ ἐφοδίων διὰ τοὺς ἄλλους συμμάχους ἦν ἀξιόλογος. Ἐν τῷ Αὐγούστῳ 1945, αἱ ΗΠΑ ἔρριψαν δύο ἀτομικὰ βόμβα ἐν τῇ Ἱροσίμῃ καὶ τῷ Ναγασάκῳ ἀναγκάσασαι τὴν Ἰαπωνίαν παραδιδόναι οὕτω τελέσασαι τὸν Β' Παγκόσμιον. ===Ψυχρὸς Πόλεμος καὶ ὁ Νῦν Χρόνος=== [[File:President Ronald Reagan and Soviet General Secretary Gorbachev at The First Summit in Geneva Switzerland - DPLA - b534f3d00bb05c3cc293789b180d2116.jpg|thumb|200px|left|Ὁ [[Wp/grc/Ῥονάλδος Ῥήγανος|Ῥονάλδος Ῥήγανος]] καὶ ὁ Μιχαὴλ Γορβαχεῦος διαλεχθέντες ἐν Γενεύῃ (1985)]] [[File:Buzz Aldrin and the U.S. flag on the Moon - GPN-2001-000012.jpg|thumb|200px|right|Ὁ Buzz Aldrin τιθεὶς τὸ ἀμερικανικὸν σημεῖον ἐπὶ τῇ [[Wp/grc/Σελήνη|Σελήνῃ]] (1969)]] [[File:WTC_smoking_on_9-11.jpeg|thumb|200px|left|Τὼ διδύμω πύργω ἐν [[Wp/grc/Νέον Ἐβόρακον|Νέῳ Ἐβοράκῳ]] προσβληθέντε ὑπὸ ἰσλαμιστῶν τρομοκρατῶν (2001)]] Μετὰ τὸν πόλεμον, αἱ ΗΠΑ πρὸς τὴν [[Wp/grc/Σοβιετικὴ Ἕνωσις|Σοβιετικὴν Ἕνωσιν]] περὶ ἰσχύος, δόξης, ὅπλων καὶ ὡς ἐπὶ πᾶν εἰπεῖν τοῦ δύνασθαι παρὰ τῇ οἰκουμένῃ ἠγωνίζοντο. Ἥδε ἡ ἅμιλλα ὠνομάσθη «Ψυχρὸς Πόλεμος» ἣ προσῆκε τῇ αὐτῶν διαφορᾷ περὶ τῶν [[Wp/grc/Οἰκονομικά|οἰκονομικῶν]] προαιρέσεων (αἱ μὲν εἶχον τὴν κεφαλαιοκρατίαν, ἡ δὲ κοινοκτημονοκρατίαν).<ref>Wagg, Stephen; Andrews, David (2012). ''[https://books.google.gr/books?id=qmjLR5YyUhEC&pg=PR11&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false East Plays West: Sport and the Cold War]''. Routledge. σελ. 11. ISBN 978-1-134-24167-5.</ref> Αὗται εὐθέως οὐκ ἐπολέμησαν ἀλλὰ τρόπῳ ᾧ ἐν ἐμφυλίῳ πολέμω τινὶ αἱ ΗΠΑ εὖ εὐφρόνουν τοὺς μὲν καὶ οἱ Σοβιετικοὶ τοὺς δὲ (αὐτίκα ἐν τῇ Κορέᾳ καὶ ἐν τῇ Οὐιετνάμῃ). Ὅπλων δὴ καὶ ἐπὶ οἰκουμένης ἀρχῆς προυμάχοντο ἔτι ἐπιστήμης καὶ διαστήματος περιοδείας. Ὅδε ὁ λεγόμενος «Διαστήματος Ἀγὼν» ἤρχθη ὑπὸ τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως τὸν πρῶτον τεχνητὸν δορυφόρον καθελκυσάσης τὸ 1957 καὶ ἐτελέσθη ὑπὸ τῆς Ἀμερικανῶν ἀποβάσεως ἀνθρώπων ἐν τῇ [[Wp/grc/Σελήνη|Σελήνῃ]].<ref>Collins, Michael (1988). ''[https://archive.org/details/liftoff00coll Liftoff: The Story of America's Adventure in Space]''. New York: Grove Press.</ref> Εἴπερ δὴ ἤρχοντο ἐξορθοῦντες, ἡ διάλυσις τῆς Σοβετικῆς Ἑνώσεως τὸ 1991 τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν κόσμου δυναστείαν κατέλιπεν καὶ τὸν Ψυχρὸν Πόλεμον ἔληξε.<ref>Charles Krauthammer, «The Unipolar Moment», Foreign Affairs, 70/1, (Winter 1990/1), 23–33.</ref><ref>Howell, Buddy Wayne (2006). ''[https://books.google.gr/books?id=LctvjhxJ-bsC&redir_esc=y The Rhetoric of Presidential Summit Diplomacy: Ronald Reagan and the U.S.-Soviet Summits, 1985–1988]''. Texas A&M University. δ. 352. ISBN 978-0-549-41658-6.</ref><ref>Paul R. Pillar (2001). ''[https://archive.org/details/terrorismusforei00pill Terrorism and U.S. Foreign Policy]''. Brookings Institution Press. σελ. 57. ISBN 978-0-8157-0004-3.</ref><ref>Akis Kalaitzidis; Gregory W. Streich (2011). ''[https://books.google.gr/books?id=tzwYzL9KcwEC&pg=PA313&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false U.S. Foreign Policy: A Documentary and Reference Guide]''. ABC-CLIO. σελ. 313. ISBN 978-0-313-38375-5.</ref> Μετὰ τὴν διάλυσιν, τὰ ἐν τῇ Ἐγγὺς Ἀνατολῇ εὐσταθῆ οὐκ ἦσαν καὶ τήν [[Wp/grc/Μεσοποταμία τῶν Περσῶν|Μεσοποταμίαν τῶν Περσῶν]] πολέμιον [[Wp/grc/Κουβέϊτον|Κουβεΐτῳ]] ἐγένετο. Αἱ ΗΠΑ τότε δ' εἰσέβαλον ὅπως ἂν τὸν πόλεμον παύσωσι καὶ τὸν Σαδδᾶμον Οὑσαΐνον ἐκ προεδρίας ἐκβάλωσι.<ref>[https://www.britannica.com/event/Persian-Gulf-War «Persian Gulf War»]. ''Encyclopædia Britannica''</ref> Αὐταῖς κἄλλαι τεσσαράκοντα καὶ τέσσαρες χῶραι προσέθηκαν.<ref>[https://web.archive.org/web/20190412060905/https://apps.dtic.mil/dtic/tr/fulltext/u2/a234743.pdf «DESERT SHIELD AND DESERT STORM A CHRONOLOGY AND TROOP LIST FOR THE 1990–1991 PERSIAN GULF CRISIS»] (PDF). ''apps.dtic.mil''</ref> Τὴν 9ην Σεπτεμβρίου 2001 πρὸς τὼ ἐν [[Wp/grc/Νέον Ἐβόρακον|Νέω Ἐβοράκῳ]] διδύμω πύργω καὶ Πεντάγωνον ἰσλαμισταὶ τρομοκράται εἰσέπεσον ἀποκτείναντες σχεδὸν τρισχιλίους ἀνθρώπους.<ref>[https://video.foxnews.com/v/1151859712001/flashback-911-as-it-happened/ «Flashback 9/11: As It Happened»]. ''Fox News''</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20131017215138/http://www.cbsnews.com/8301-201_162-57510234/america-remembers-sept-11-attacks-11-years-later/ «America remembers Sept. 11 attacks 11 years later»]. ''CBS News''</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20210509162213/http://edition.cnn.com/SPECIALS/2001/trade.center/multimedia.day.html «Day of Terror Video Archive»]. ''CNN''</ref> [[Wp/grc/Γεώργιος Οὐ. Βοῦς|Γεώργιος Οὐ. Βοῦς]] ταύταις ἀποκριθεὶς ἦρξε τὸν λεγόμενον «Κατὰ Τρόμου Πόλεμον» πόλεμοι ἐν [[Wp/grc/Μεσοποταμία τῶν Περσῶν|Μεσοποταμίᾳ τῶν Περσῶν]] πάλιν καὶ ἐν [[Wp/grc/Βακτρία|Βακτρίᾳ]] ὅτῳ περιέσχοντο.<ref>Walsh, Kenneth T. (9 Δεκεμβρίου 2008). [https://www.usnews.com/news/articles/2008/12/09/the-war-on-terror-is-critical-to-president-george-w-bushs-legacy «The 'War on Terror' Is Critical to President George W. Bush's Legacy»]. ''U.S. News & World Report''.</ref><ref>Atkins, Stephen E. (2011). ''[https://books.google.gr/books?id=PDDIgWRN_HQC&pg=PA210&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false The 9/11 Encyclopedia: Second Edition]''. ABC-CLIO. δ. 872. ISBN 978-1-59884-921-9.</ref> Ἡ τοῦ 2008 οἰκονομικὴ ἐλλάτωσις μάλα τῶν ΗΠΑ ῥοπὴν εἶχε<ref>Hilsenrath, Jon; Ng, Serena; Paletta, Damian (18 Σεπτεμβρίου 2008). [https://www.wsj.com/articles/SB122169431617549947 «Worst Crisis Since '30s, With No End Yet in Sight»]. ''The Wall Street Journal''.</ref> καὶ τήνδε ἐπειράθη οἰκῆσαι ὁ [[Wp/grc/Βαράκος Ὀβάμας|Βαράκος Ὀβάμας]], ὁ πρῶτος μελανὸς μερικανὸς πρόεδρος.<ref>[https://www.history.com/this-day-in-history/barack-obama-elected-as-americas-first-black-president «Barack Obama elected as America's first black president»]. ''History.com. A&E Television Networks, LLC''. 31 Ὀκτωβρίου 2019.</ref> ==Γεωγραφία== [[File:USA topo en.jpg|350px|thumb|right|Γεωγραφικὸς πίναξ τῶν ΗΠΑ]] Τὸ τῶν ΗΠΑ ἐμβαδὸν 3.796.742 χ² ἐστί,<ref name=:1/> οὕτως ποιοῦν τὴν χώραν τρίτην ἢ τετάρτην μεγίστην τῆς οἰκουμένης (μάχεται ταῖς [[Wp/grc/Σῖναι|Σίναις]] περὶ τῆς τρίτης τάξεως). Ἡ [[Wp/grc/Ἀλάσκα|Ἀλάσκα]] ἡ μέγιστη τῶν πολιτειῶν (1.477.953 χ², 38,9%) καὶ ἡ [[Wp/grc/Ῥοδόνησος|Ῥοδόνησος]] ἡ μείστη (2.678 χ², 0.07%). Τὰ παρὰ τῷ [[Wp/grc/Ἀτλαντικὸς Ὠκεανός|Ἀτλαντικῷ]] πεδία, οὗ πολλαὶ τῶν παλαιῶν καὶ μεγάλων πόλεων τῆς χώρας κατοικοῦν, ἡσσῶνται Ἀππαλαχίων ρῶν ἃ διαιροῦσι τάδε ἀπὸ τῶν Μεγάλων Λιμνῶν. Ἐν τῷ μέσῳ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν ἡ ποταμῶν σύστασις [[Wp/grc/Μισσισσιππής|Μισσισσιπποῦ]]-[[Wp/grc/Μισσούρης|Μισσούρου]] (ἥτις τέλος ἐν τῷ [[Wp/grc/Κόλπος τοῦ Μεξικοῦ|Κόλπῳ τοῦ Μεξικοῦ]] λαμβάνει) ῥεῖ ποιοῦσα μεγάλον, πλατὺ καὶ μάλα πάμφορον πεδίον. Εἶτα δὲ πρὸς τὴν ἀνατολὴν εἰσὶ τὰ Πετρώδη Ὄρη ὧν ἡ ὑψηλοτάτη κορυφὴ 4.300 μ. ἐστὶ ἐν τῷ [[Wp/grc/Κολωρᾶδον|Κολωράδῳ]].<ref>Harms, Nicole. «Facts About the Rocky Mountain Range». ''[https://web.archive.org/web/20220212094150/https://traveltips.usatoday.com/rocky-mountain-range-11967.html Travel Tips]''. USA Today</ref> Τέλος, παρὰ τῷ [[Wp/grc/Εἰρηνικὸς Ὠκεανός|Εἰρηνικῷ]] ἄλση δασέα εἰσί. Τὸ Δηνάλιον ἐν τῇ [[Wp/grc/Ἀλάσκα|Ἀλάσκῃ]] τὸ μέγιστον ὄρος τῆς χώρας ἐστὶ (6.190,5 μ). ===Διαιρέσεις=== {{Wp/grc/Κυρία Ἐγγραφή|wp/grc/Πολιτεῖαι καὶ κτήσεις τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς}} <imagemap> File:Map of the US with the State Abreviations.png|right|350px rect 1323 820 1400 872 [[Wp/grc/Ἀλαβάμα|Ἀλαβάμα]] rect 199 872 278 1035 [[Wp/grc/Ἀλάσκα|Ἀλάσκα]] rect 1551 985 1619 1036 [[Wp/grc/Ἀνθεμόεσσα|Ἀνθεμόεσσα]] rect 372 711 458 772 [[Wp/grc/Ἀρισωνή|Ἀρισωνή]] rect 1093 736 1181 790 [[Wp/grc/Ἀρκανσία|Ἀρκανσία]] rect 555 1114 617 1164 [[Wp/grc/Αὑαΐα|Αὑαΐα]] rect 823 157 907 210 [[Wp/grc/Βόρειος Δακώτα|Βόρειος Δακώτα]] rect 1611 643 1697 695 [[Wp/grc/Βόρειος Καρολίνα|Βόρειος Καρολίνα]] rect 1450 814 1534 863 [[Wp/grc/Γεωργία|Γεωργία]] rect 1875 585 1956 630 [[Wp/grc/Γῆ Μαριάμ|Γῆ Μαριάμ]] rect 1919 520 1992 565 [[Wp/grc/Δελαυέρη|Δελαυέρη]] rect 1489 533 1589 585 [[Wp/grc/Δυτικὴ Οὐιργινία|Δυτικὴ Οὐιργινία]] rect 367 272 424 321 [[Wp/grc/Ἴδαον|Ἴδαον]] rect 1206 477 1260 532 [[Wp/grc/Ἰλλινοισία|Ἰλλινοισία]] rect 1318 491 1377 542 [[Wp/grc/Ἰνδιανή|Ἰνδιανή]] rect 1057 405 1118 457 [[Wp/grc/Ἴουα|Ἴουα]] rect 411 505 490 557 [[Wp/grc/Οὔτα|Οὔτα]] rect 98 560 182 613 [[Wp/grc/Καλιφορνία|Καλιφορνία]] rect 885 566 966 621 [[Wp/grc/Κανσία|Κανσία]] rect 1821 129 1907 180 [[Wp/grc/Κενομανία|Κενομανία]] rect 1380 586 1461 640 [[Wp/grc/Κεντακία|Κεντακία]] rect 624 533 716 591 [[Wp/grc/Κολωρᾶδον|Κολωρᾶδον]] rect 1880 421 1962 473 [[Wp/grc/Κοννεκτικούτη|Κοννεκτικούτη]] rect 1111 928 1187 983 [[Wp/grc/Λουδοβικία|Λουδοβικία]] rect 1582 140 1669 189 [[Wp/grc/Μασσαχουσέττη|Μασσαχουσέττη]] rect 1001 223 1087 270 [[Wp/grc/Μιννεσώτα|Μιννεσώτα]] rect 1191 805 1290 871 [[Wp/grc/Μισσισσιππία|Μισσισσιππία]] rect 1085 576 1179 630 [[Wp/grc/Μισσουρία|Μισσουρία]] rect 1350 337 1415 388 [[Wp/grc/Μισιγάνη|Μισιγάνη]] rect 529 146 616 201 [[Wp/grc/Ὀρεινή|Ὀρεινή]] rect 1592 16 1684 71 [[Wp/grc/Νέα Ἁντωνία|Νέα Ἁντωνία]] rect 1747 423 1819 473 [[Wp/grc/Νέα Καισάρεια|Νέα Καισάρεια]] rect 851 429 936 483 [[Wp/grc/Νεβράσκα|Νεβράσκα]] rect 1652 284 1738 338 [[Wp/grc/Νέον Ἐβόρακον (πολιτεία)|Νέον Ἐβόρακον]] rect 580 744 670 799 [[Wp/grc/Νέον Μεξικόν|Νέον Μεξικόν]] rect 242 453 326 504 [[Wp/grc/Χιονώδης|Χιονώδης]] rect 830 297 912 349 [[Wp/grc/Νότιος Δακώτα|Νότιος Δακώτα]] rect 1542 739 1623 787 [[Wp/grc/Νότιος Καρολίνα|Νότιος Καρολίνα]] rect 1414 458 1496 508 [[Wp/grc/Ὀῗον|Ὀῗον]] rect 144 218 239 275 [[Wp/grc/Ὄρεγον|Ὄρεγον]] rect 210 65 303 114 [[Wp/grc/Οὐασινγκτών (πολιτεία)|Οὐασινγκτών]] rect 1598 553 1688 605 [[Wp/grc/Οὐιργινία|Οὐϊργινία]] rect 1167 282 1246 341 [[Wp/grc/Οὐσκωνσινία|Οὐσκωνσινία]] rect 565 335 662 400 [[Wp/grc/Οὐιομίνη|Οὐιομίνη]] rect 1591 399 1673 454 [[Wp/grc/Πενσυλουανία|Πενσυλουανία]] rect 1872 347 1934 402 [[Wp/grc/Ῥοδόνησος|Ῥοδόνησος]] rect 1320 676 1401 729[[Wp/grc/Τεννεσσεία|Τεννεσσεία]] rect 839 892 926 947 [[Wp/grc/Τεξία|Τεξία]] rect 1597 78 1682 133 [[Wp/grc/Χλωρὸν Ὄρος|Χλωρὸν Ὄρος]] rect 910 715 1003 767 [[Wp/grc/Ὠκλαώμα|Ὠκλαώμα]] rect 1441 1083 1503 1133 [[Wp/grc/Ἀμερικανικαὶ Παρθένοι Νῆσοι|Ἀμερικανικαὶ Παρθένοι Νῆσοι]] rect 1188 1089 1264 1140 [[Wp/grc/Ἀμερικανικὴ Σαμόα|Ἀμερικανικὴ Σαμόα]] rect 1097 1089 1185 1140 [[Wp/grc/Βόρειοι Μαριᾶναι Νῆσοι|Βόρειοι Μαριᾶναι Νῆσοι]] rect 1006 1089 1088 1140 [[Wp/grc/Γουάμη|Γουάμη]] rect 1315 1083 1393 1133 [[Wp/grc/Βορική|Βορική]] </imagemap> Αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι τῆς Ἀμερικῆς συντίθενται ὑπὸ πεντήκοντα πολιτειῶν οὖσαι αἱ σφετέραι κεφάλαιαι διαιρέσεις. Αἱ 48 πρόσχωροι πολιτεῖαι - πᾶσαι τῶν πολιτειῶν πλὴν τῆς [[Wp/grc/Ἀλάσκα|Ἀλάσκης]] καὶ τῆς [[Wp/grc/Αὑαΐα|Αὑαΐας]] - ὀνομάζονται «Ὅμοροι Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι» (ἀγγλιστί: Contiguous United States) ἢ «Κάτω ΗΠΑ» (ἀγγλιστί: Lower US). Ἡ Ἀλάσκα χωρίζεται τῶν Ὁμόρων ἀπὸ τοῦ [[Wp/grc/Καναδᾶς|Καναδοῦ]] καὶ ἡ Αὑαΐα ἀπὸ τοῦ [[Wp/grc/Εἰρηνικὸς Ὠκεανός|Εἰρηνικοῦ Ὠκεανοῦ]]. Σὺν ταῖς κτήσεσι ([[Wp/grc/Ἀμερικανικαὶ Παρθένοι Νῆσοι|Ἀμερικανικαὶ Παρθένοι Νῆσοι]], [[Wp/grc/Ἀμερικανικὴ Σαμόα|Ἀμερικανικὴ Σαμόα]], [[Wp/grc/Βόρειοι Μαριᾶναι Νῆσοι|Βόρειοι Μαριᾶναι Νῆσοι]], [[Wp/grc/Γουάμη|Γουάμη]], [[Wp/grc/Βορική|Βορική]]), καὶ τινὰς ἄλλας οἰκουμένας καὶ ἐρήμους νήσους ἔχει ἀνὰ τὸν [[Wp/grc/Εἰρηνικὸς Ὠκεανός|Εἰρηνικὸν]] καὶ τὴν [[Wp/grc/Καριβββὶς Θάλασσα|Καριβββίδα θάλασσαν]]. Ἐν ἀρχῇ ἔσχε μόνον τρισκαίδεκα πολιτείας. ==Δημογραφία== Ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 2010 δείκνυσι ὡς 308.745.538 πολῖται οἰκοῦσι ἐν ταῖς ΗΠΑ.<ref name=:2/> ===Πόλεις=== Αἱ ΗΠΑ πολλὰς πόλεις καὶ κώμας ἔχουσι. Κάτω εἰσὶ αἱ εἴκοσι μέγισται. {| class="mw-collapsible" style="background:#FFFFFF;border:1px solid #d0d0d0;padding:.2em;margin:auto;font-size:90%;" |- ! colspan="10" style="background:#CCCCFF" |20 μέγιστες πόλεις τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν |- ! style="background:#CCCCFF"| ! style="background:#CCCCFF"|Τάξις ! style="background:#CCCCFF"|Πόλις ! style="background:#CCCCFF"|Πολιτεία ! style="background:#CCCCFF"|Πλῆθος ! style="background:#CCCCFF"|Τάξις ! style="background:#CCCCFF"|Πόλις ! style="background:#CCCCFF"|Πολιτεία ! style="background:#CCCCFF"|Πλῆθος ! style="background:#CCCCFF"| |- | rowspan="10" | {| ![[File:Manhattan3 amk.jpg|frameless|100px]] |- |<div class="center">Νέον Ἐβόρακον</div> |- ![[File:LA Skyline Mountains2.jpg|frameless|100px]] |- |<div class="center">Ἀγγελόπολις</div> |} | style="text-align:center;background:#EAECF0"|Α |[[Wp/grc/Νέον Ἐβόρακον|Νέον Ἐβόρακον]] |[[Wp/grc/Νέον Ἐβόρακον (πολιτεία)|Νέον Ἐβόρακον]] |8.175.133 | style="text-align:center;background:#EAECF0"|ΙΑ |Ἰαξωνόπολις |[[Wp/grc/Ἀνθεμόεσσα|Ἀνθεμόεσσα]] |821.784 | rowspan="10" | {| ![[File:ChicagovanafSearsTower.jpg|frameless|100px]] |- |<div class="center">Σικᾶγον</div> |- ![[File:Panoramic_Houston_skyline.jpg|frameless|100px]] |- |<div class="center">Οὑστωνία</div> |} |- | style="text-align:center;background:#EAECF0"|Β |[[Wp/grc/Ἀγγελόπολις|Ἀγγελόπολις]] |[[Wp/grc/Καλιφορνία|Καλιφορνία]] |3.792.621 | style="text-align:center;background:#EAECF0"|ΙΒ |Ἰνδιανάπολις |[[Wp/grc/Ἰνδιάνη|Ἰνδιάνη]] |820.445 |- | style="text-align:center;background:#EAECF0"|Γ |[[Wp/grc/Σικᾶγον|Σικᾶγον]] |[[Wp/grc/Ἰλλινοισία|Ἰλλινοισία]] |2.695.598 | style="text-align:center;background:#EAECF0"|ΙΓ |[[Wp/grc/Ἁγία Φραγκισκούπολις|Ἁγ. Φραγκισκούπολις]] |[[Wp/grc/Καλιφορνία|Καλιφορνία]] |805.235 |- | style="text-align:center;background:#EAECF0"|Δ |[[Wp/grc/Οὑστωνία|Οὑστωνία]] |[[Wp/grc/Τεξία|Τεξία]] |2.100.263 | style="text-align:center;background:#EAECF0"|ΙΔ |Αὐγούστα |[[Wp/grc/Τεξία|Τεξία]] |790.390 |- | style="text-align:center;background:#EAECF0"|Ε |[[Wp/grc/Φιλαδέλφεια (Πενσυλουανία)|Φιλαδέλφεια]] |[[Wp/grc/Πενσυλουανία|Πενσυλουανία]] |1.526.006 | style="text-align:center;background:#EAECF0"|ΙΕ |Κολομβούπολις |[[Wp/grc/Ὀῗον|Ὀῗον]] |787.033 |- | style="text-align:center;background:#EAECF0"|Ϝ |Φοῖνιξ |[[Wp/grc/Ἀρισῶνα|Ἀρισῶνα]] |1.445.632 | style="text-align:center;background:#EAECF0"|ΙϜ |Οὐορθέντιον Φρούριον |[[Wp/grc/Τεξία|Τεξία]] |741.206 |- | style="text-align:center;background:#EAECF0"|Ζ |[[Wp/grc/Ἁγία Ἀντωνιούπολις (Τεξία)|Ἅγ. Ἀντωνιούπολις]] |[[Wp/grc/Τεξία|Τεξία]] |1.327.407 | style="text-align:center;background:#EAECF0"|ΙΖ |Καρολῖνον |[[Wp/grc/Βόρειος Καρολῖνα|Β. Καρολῖνα]] |731.424 |- | style="text-align:center;background:#EAECF0"|Η |Ἁγ. Διδακούπολις |[[Wp/grc/Καλιφορνία|Καλιφορνία]] |1.307.402 | style="text-align:center;background:#EAECF0"|ΙΗ |Δητρόϊτον |[[Wp/grc/Μισιγάνη|Μισιγάνη]] |713.777 |- | style="text-align:center;background:#EAECF0"|Θ |Δαλλάσιον |[[Wp/grc/Τεξία|Τεξία]] |1.197.816 | style="text-align:center;background:#EAECF0"|ΙΘ |Πόρος |[[Wp/grc/Τεξία|Τεξία]] |649.121 |- | style="text-align:center;background:#EAECF0"|Ι |Ἁγ. Ἰωσηφόπολις |[[Wp/grc/Καλιφορνία|Καλιφορνία]] |945.942 | style="text-align:center;background:#EAECF0"|Κ |Μέμφις |[[Wp/grc/Τεννεσσεία|Τεννεσσεία]] |646.889 |- | colspan="10" style=";text-align:center;background:#DDDDFF"|<small>'''''Πηγή: Ἀπογραφὴ 2010'''''</small> |} ==Πολιτικὴ καὶ Κυβέρνησις== Ἡ πολιτεία τῶν ΗΠΑ ἐστὶ μία τῶν παλαιοτέρων τῆς οἰκουμένης. Διαιρεῖται εἰς τρία μέρη, ὁμοία πλείσταις τῶν δημοκρατικῶν χωρῶν, τὸ νομοθετικόν, τὸ ἐκτελεστικὸν καὶ τὸ δικαστικὸν κρᾶτος. * '''Νομοθετικόν:''' Τὸ διθάλαμον Κογκρέσσον (συντεθὲν ὑπὸ τῆς Γερουσίας καὶ τῆς Βουλῆς τῶν Προαιρετῶν) ὃ δύναται ὁμοσπόνδους νόμους τιθέναι, πολέμους ἀναδεικνύναι, σπονδὰς δοκιμάζειν, ἐπὶ τοῖς οἰκονομικοῖς πράγμασι ἄρχειν καὶ εἰσαγγέλλειν περί τινος πολιτικοῦ ἔτι καὶ ἐνεργῶν τῆς κυβερνήσεως μελῶν. * '''Ἐκτελεστικόν:''' Ὁ Πρόεδρος τῶν ΗΠΑ ὁ ἡγεμὼν τῶν κοινῶν ἐστί, ἐφιστάμενος τῇ τῆς χώρας κυβερνήσει καὶ κύριος στρατηγὸς τοῦ στρατοῦ. Δεῖ οἷ ἀρνεῖσθαι περὶ νόμων βουλεύματα ἐπικυροῦν πρὶν τάδε πρὸς ψῆφον τεθεῖεν. Ὑπουργοὺς καθίστησι καὶ ἄλλους ἄρχοντας οἵπερ τὰ πολιτικὰ πάσης τῆς πολιτείας τὲ καὶ τῶν πολιτειῶν ῥυθμίζουσι. * '''Δικαστικόν:''' Τὸ Ἀνώτατον Δικαστήριον καὶ τὰ κατώτερα ὁμόσπονδα δικαστήρια, ὧν οἱ δικασταὶ ὑπὸ τοῦ προέδρου καὶ τῆς γερουσίας πρόκεινται, τοὺς νόμους ἑρμηνεύουσι καὶ τοὺς μὴ Καταστήματι συμφάντες καθαιροῦσι. ===Πρόεδρος=== {{Wp/grc/Κυρία Ἐγγραφή|wp/grc/Πρόεδρος τῶν ΗΠΑ|wp/grc/Κατάλογος Προέδρων τῶν ΗΠΑ}} Ὁ Πρόεδρος τῶν ΗΠΑ δὶς δύναται ἀρχὴν τεσσάρων ἐτῶν ἄρχειν. Τὰ νῦν πρόεδρός ἐστι ὁ [[Wp/grc/Δόναλδος Τράμπος|Δόναλδος Τράμπος]]. ===Ἑταιρείαι=== Ἐν ταῖς ΗΠΑ δύο πολιτικαὶ ἑταιρείαι τὰ πολλὰ κρατοῦσι τῶν κοινῶν· ἡ [[Wp/grc/Δημοκρατικὴ ἑταιρεία (ΗΠΑ)|δημοκρατική]] τε καὶ ἡ [[Wp/grc/Ῥησπουβλικὴ ἑταιρεία (ΗΠΑ)|ῥησπουβλική]]. Σύμβολον τῶν δημοκρατικῶν ὁ [[Wp/grc/Ὄνος|ὄνος]], τῶν δὲ ῥησπουβλικῶν ὁ [[Wp/grc/Ἐλέφας|ἐλέφας]]. <gallery> File:Capitol Building Full View.jpg|Τὸ Καπιτώλιον τῶν ΗΠΑ οὗ ἐστι τὸ Κογκρέσσον τῶν ΗΠΑ File:WhiteHouseSouthFacade.JPG|Ὁ Λευκὸς Οἶκος ὅπου ζῇ ὁ ἕκαστος Πρόεδρος τῶν ΗΠΑ File:USSupremeCourtWestFacade.JPG|Τὸ Ἀνώτατον Δικαστήριον τῶν ΗΠΑ </gallery> ==Πηγαί== <references/> == Σύνδεσμοι Ἐξώτεροι == {{Wp/grc/Commonscat|United States|τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς}} * [https://www.usa.gov Δημοσία ἱστοσελὶς τῆς τῶν ΗΠΑ κυβερνήσεως] * [[c:Atlas_of_the_United_States|Πίνακαι περὶ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν ἐκ τῶν Οὐικικοινῶν]] {{Wp/grc/Πολιτεῖαι_καὶ_κτήσεις_τῶν_ΗΠΑ}} {{Wp/grc/Χῶραι τῆς Ἀμερικῆς}} {{Wp/grc/Ἔκτασις-Γεωγραφία}} [[Category:Wp/grc/Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι τῆς Ἀμερικῆς|!]] [[Category:Wp/grc]] {{DEFAULTSORT:Ηνωμέναι Πολιτείας}} <!--Other languages--> {{INTERWIKI|Q30}} tlp2e4f8rl8q2frnkvm1k2wgxif1vj2 0 251390 7384953 7365599 2026-11-07T17:05:49Z Ganjidvd 2540604 +Stôria 7384953 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/RO}}{{Wp/rgn/Diviṣiõn aministrativa|Gra amm=3|Ste=Ravenna-Stemma.svg|Img=Early Christian Monuments of Ravenna.jpg|Div sup={{Wp/rgn/Band div|ITA|Ravenna|2}}|Div sup2={{Wp/rgn/Band div|ITA|Emilia-Romagna|1}}|Alt=4|Map=Map of comune of Ravenna (province of Ravenna, region Emilia-Romagna, Italy).svg|Did map=Pusiziõn de' Cumõn d Ravèna int la Pruvẽnza d Ravèna.|Abi=156564|Sup=653.82|Sit=https://comune.ravenna.it/|Sta=ITA|Nom abi=ramgnẽn, o ravgnẽn<ref name=":0" /><ref name="pons" />|Data Abi=31-05-2026<ref name="ab" />|Len ufz=[[Wp/rgn/Italien|itagliãn]]|Elt len=[[Wp/rgn/Lengua rumagnòla|rumagnôl]]}} '''Ravèna'''<ref name=":0">{{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Giorgio Lazzari|tit=Dizionario etimologico romagnolo|ann=2020|edi=Il Ponte Vecchio|loc=[[Wp/rgn/Zisèna|Ciṣèna]]|pag=164-166|isb=978-88-6541-903-8}}</ref><ref name="pons">{{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Franco Ponseggi|tit=Nuovo vocabolario romagnolo|ann=2024|loc=[[Wp/rgn/Fënza|Fẽnza]]|edi=Tempo al libro|pag=205|isb=979-12-81307-11-7}}</ref>, o '''Ravena'''<ref>{{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Alberto Giovannini|tit=A voj imparê e' Rumagnôl|ann=2025|edi=Tempo al Libro|loc=[[Wp/rgn/Fënza|Fẽnza]]|vol=I|pag=114|isb=979-12-81307-40-7}}</ref>, ([[Wp/rgn/Italièn|itagliãn]]: ''Ravenna'') l è un [[Wp/rgn/Cumõn (Itaglia)|cumõn]] [[Wp/rgn/Italia|itagliãn]] ch'l à {{formatnum:156564}} abitẽnt.<ref name="ab">{{Wp/rgn/Zita web|url=https://demo.istat.it/app/?a=2026&i=D7B|acc=26.08.2026|sit=demo.istat.it|tit=Bilancio demografico mensile}}</ref> L è e' caplugh dla [[Wp/rgn/Pruvẽnza d Ravèna|pruvẽnza umònuma]]. L'è, rigvêrd a la stôria, la zitê piò impurtãnta dla [[Wp/rgn/Rumâgna|Rumãgna]]; e' su teritôri cumunêl l è e' ṣgònd piò grãnd d Itaglia dop [[Wp/rgn/Roma|Roma]] e l'à nôv "lidi" dla [[Wp/rgn/Riviera rumagnôla|riviera rumagnôla]]. Int la su stôria, l'è stêda capitêla tre vôlt: dl Impér Rumãn d Punẽnt (402-476), de' Regn ostrogot (493-540) e dl Eṣarchêt d Ravèna (584-751). De 1996, l [[Wp/rgn/UNESCO|UNESCO]] l à mes i munumẽnt antigh dla zitê int la lèsta di sid itagliẽn patrimõni dl'umanitê. == Geugrafèja fīṣica == === Teritôri === E' zẽntar dla zitê l è culeghê a e' [[Wp/rgn/Mêr Adriàtic|mêr Adriàtich]] cun e' canêl [[Wp/rgn/Cangiãn|Cangiãn]]. Al spiag d Ravèna agl'è ciamêdi "lidi", e agl'è clasifichêdi còma fraziõn. Int e' teritôri cumunêl u n j è nôv e j è spartì in "Lidi Nord" e "Lidi Sud" ṣgond la su pusiziõn spët a e' Cangiãn. I "Lidi Nord" j è [[Wp/rgn/Casal Borsetti|Casal Borsetti]], [[Wp/rgn/Marẽna Romea|Marẽna Romea]] e [[Wp/rgn/Pôrt Cursẽn|Pôrt Cursẽn]]. I "Lidi Sud" j è [[Wp/rgn/Marena ad Ravena|Marẽna d Ravèna]], [[Wp/rgn/Punta Marẽna|Punta Marẽna]], [[Wp/rgn/Lido Adriano|Lido Adriano]], [[Wp/rgn/Lido d Dãnt|Lido d Dãnt]], [[Wp/rgn/Lido d Clas|Lido d Clas]] e [[Wp/rgn/Lido d Sêvi|Lido d Sêvi]]. === Clìmit === E' clìmit ad Ravèna l è caraterèstich dla pianura Padana e l è sub-cuntinantêl.<ref>{{Wp/rgn/Zita lìvar|tit=Grande atlante d'Italia De Agostini|ann=1987|aut=AA VV|isb=88-402-0060-6|pag=235|edi=Istituto Geografico De Agostini|loc=Novara}}</ref> {{Wp/rgn/ClimaAnnuale | nome = Ravèna Punta Marẽna<br /><small>(1971-2000)</small> | tempmax01 = 6.2 | tempmax02 = 8.8 | tempmax03 = 12.7 | tempmax04 = 16.3 | tempmax05 = 21.7 | tempmax06 = 25.7 | tempmax07 = 28.7 | tempmax08 = 28.7 | tempmax09 = 24.5 | tempmax10 = 18.8 | tempmax11 = 11.6 | tempmax12 = 7.2 | tempmedia01 = 3.5 | tempmedia02 = 5.4 | tempmedia03 = 8.9 | tempmedia04 = 12.4 | tempmedia05 = 17.3 | tempmedia06 = 21.0 | tempmedia07 = 23.9 | tempmedia08 = 23.9 | tempmedia09 = 20.0 | tempmedia10 = 15.0 | tempmedia11 = 8.6 | tempmedia12 = 4.5 | tempmin01 = 0.8 | tempmin02 = 2.0 | tempmin03 = 5.0 | tempmin04 = 8.4 | tempmin05 = 12.8 | tempmin06 = 16.3 | tempmin07 = 19.0 | tempmin08 = 19.0 | tempmin09 = 15.5 | tempmin10 = 11.2 | tempmin11 = 5.6 | tempmin12 = 1.8 | pioggia01 = 32.8 | pioggia02 = 33.5 | pioggia03 = 46.5 | pioggia04 = 54.8 | pioggia05 = 42.9 | pioggia06 = 48.3 | pioggia07 = 37.8 | pioggia08 = 57.8 | pioggia09 = 69.1 | pioggia10 = 55.7 | pioggia11 = 64.5 | pioggia12 = 40.5 | giornipioggia01 = 5 | giornipioggia02 = 5 | giornipioggia03 = 6 | giornipioggia04 = 7 | giornipioggia05 = 7 | giornipioggia06 = 6 | giornipioggia07 = 4 | giornipioggia08 = 5 | giornipioggia09 = 6 | giornipioggia10 = 6 | giornipioggia11 = 7 | giornipioggia12 = 6 }} == Prinzèpi de' nöm == Int e' nöm dla zitê d Ravena u j è la radiṣa ''rava'', ch'la vó dì "idrònum" e l è prubàbil ch'la seja nativa da e' latẽn antigh o da una lèngva prelatẽna. E' sufès ''-enna'' e' vẽn invēzi da la lèngva etròsca.<ref name=":0" /> == Stôria == === Fundaziõn === [[File:Foce del Bevano - panoramio (6).jpg|thumb|La boca de fiõn de' [[Wt/rgn/Dbãn|Dbãn]], ambiẽnt asarmiãnt a l'antiga [[Wp/rgn/Val Paduṣa|val Paduṣa]]]] I stugiuṣ dla stôria i n arivè miga a cnòsar in manira praciṣa la nàsita dla lucalitê prerumãna.<ref name="Mascanzoni" /><ref name="Deichmann">{{Wp/rgn/Wt/rgn/Zita lìvar|aut=Friedrich Wilhelm Deichmann|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/ravenna_(Enciclopedia-dell'-Arte-Antica)/|tit=Ravenna|ann=1965}}</ref> Intignamôd, al piò antighi tistimugnãnz archeulögichi arvnudi al parmet ad mètar la presẽnza dj Òmbar int e' teritôri ravgnãn imãnc da e' V secul p. C., indò i staṣè infena a e' III secul p. C., cvãnd ch'u j fo i prem cuntët cun la [[Wp/rgn/Ziviltê rumãna|ziviltê rumãna]].<ref name="Mascanzoni">{{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Leardo Mascanzoni|tit=Ravenna: una storia millenaria|url=https://www.academia.edu/30201566/Ravenna_una_storia_millenaria|ann=1990|pag=3-50}}</ref> L'àrea de' teritôri ravgnãn l'ufrēva un ripêr naturêl, difati i su cunfẽn j ēra e' mêr Adriàtich a uriẽnt e la [[Wp/rgn/Val Paduṣa|val Paduṣa]] a ucidẽnt. La zitê l'ēra lighêda al cuntinẽnt a travērs d cvêlca möta d sabia.<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria antiga === {{Wp/rgn/Coin image box 1 double|header=''Decanummium'' d Ravèna|hbkg=#abcdef|image=File:Decanummium Ravenna.jpg|caption_left=<span style="font-variant:small-caps">felix r avenna</span> tōrn'e' [[Wp/rgn/Parsunificaziõn naziunêla|bost rapreṣentativ]] d Ravèna|caption_right=Sigla dla zitê int e' mëẓ d una garlãnda|width=220|footer=530-539 d.C., [[Wp/rgn/Bronẓ|bronẓ]], 2,92 g|position=right|margin=0}} I prem cuntët tra la ziviltê rumãna e la zitê d Ravèna i suzidè zirca de 220 p.C. e i s distingvè sòbit pr' ësar d amizèzia. De II sēcul p.C. Ravèna la dvintè una zitê federêda dla [[Wp/rgn/Ripòblica rumãna|Ripòblica rumãna]]. La particulêra puṣiziõn geugràfica dla zitê la cunvinzè l imperatōr [[Wp/rgn/Gusto|Gusto]] a spustêr int la lucalitê d [[Wp/rgn/Clas|Clas]] una grãnda flöta militêra incarichêda d tnē d öc la sicureza dl intir ''[[Wp/rgn/Mare Nostrum|Mare Nostrum]]'' insẽn a cla ch'l'ēra int e' pôrt d [[Wp/rgn/Miseno (Bacoli)|Miseno]].<ref name="Mascanzoni" /> E' [[Wp/rgn/Civitas Classis|pôrt d Clas]] e' fo pu culeghê a la [[Wp/rgn/Boca ramifichêda de' Pò|boca ramifichêda de' Pò]] da la ''fösa d Gusto''.<ref name="Mascanzoni" /> De 402 l imperatōr [[Wp/rgn/Honorius|Honorius]] e' spustè da [[Wp/rgn/Milan|Milãn]] a Ravèna la su residẽnza par scapê dal minac de' suvrãn [[Wp/rgn/Viṣigot|viṣigot]] [[Wp/rgn/Alareiks|Alareiks]]. J imperatur dop i daṣè una grãnda spẽnta a l'edilezia religiōṣa e militêra e dop incōra u j s arẓunẓè un ṣvilop dj êrt dal figur par e' gvēran dla [[Wp/rgn/Galla Placidia|Galla Placidia]]. Epū la zitê d Ravèna la fo scuncasêda dal cuntenvi löt d cmãnd ch'i la cunduṣè a una carsãnta pērsita generêla d capitêl. La zitê l'à avū nẽnca da afruntêr e' fat naturêl de' sparfundamẽnt dla tëra ch'e' faṣè intarê la lagõna e e' faṣè dvintêr valẽna l'àrea e briṣa uṣàbil e' pôrt d Clas.<ref name="Mascanzoni" /> Ravèna l'armastè la residẽnza dl imperatōr infen'a e' 476, cvãnd ch'e' rè dj Èrul [[Wp/rgn/Odovacer|Odovacer]] e' cazè veja e' ẓōvan [[Wp/rgn/Romulus Augustus|Romulus Augustus]], e e' mantnè e' su dumẽn infen'a e' 493, cvãnd ch'e' [[Wp/rgn/Rè di Got|rè got]] [[Wp/rgn/Theoderīcus|Theoderīcus]] l'arivè.<ref name="Mascanzoni" /> Dvintêda capitêla de' [[Wp/rgn/Regn ostrogot|Regn ostrogot]], Ravèna la cnusè un tẽmp d fôrt ṣvilop, al mura al fo ṣlarghêdi, al palud al fo schêdi, tẽnt fabrichet religiuṣ i fo tirè so e agl'instalaziõn d ëpuca rumãna al fo ristruturêdi. Nẽnca un [[Wp/rgn/Palaz d Theoderīcus|nôv palaz reêl]] e fo inavgurê; int la su côrt e' spichè una masa d stugiuṣ coma [[Wp/rgn/Severinus Boethius|Severinus Boethius]], [[Wp/rgn/Cassiodorus|Cassiodorus]], [[Wp/rgn/Iordanes|Iordanes]] e [[Wp/rgn/Arator|Arator]].<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria medievêla === {{Wp/rgn/Doppia immagine verticale|right|Sanvitale03.jpg|Sanvitale04.jpg|220||I musëich dl imperatōr [[Wp/rgn/Iustinianus I|Iustinianus I]] e la su moj [[Wp/rgn/Theodora (moj d Iustinianus)|Theodora]] int la [[Wp/rgn/Baṣelga d Sãn Vidêl (Ravèna)|baṣelga d Sãn Vidêl]]}} [[File:Andrea Pierini - Dante alla corte di Guido Novello.jpg|thumb|[[Wp/rgn/Dante Alighieri|Dante]] a la côrt d [[Wp/rgn/Gvid Nuvël da Pulẽnta|Gvid Nuvël da Pulẽnta]]]] De 535 l imperatōr [[Wp/rgn/Iustinianus I|Iustinianus I]] e' dizidè d ricuparêr i terituri ucidentel dl Impēr. E' dichiarè gvëra ai Got, daṣend la maregia a e' generêl [[Wp/rgn/Belisarius|Belisarius]].<ref name="Mascanzoni" /> De 539 Ravèna la fo [[Wp/rgn/Asēgi d Ravèna (539-540)|asigêda]], avnend cuncvistêda l ãn dop. Dop la fẽn dla gvëra (553), la zitê la dvintè un impurtãnt zẽntar d scãmbi tra la cultura ucidentêla e cvela urientêla. Simbẽn ch'u j fos stêdi e' sparfundamẽnt dla tëra e una grêva arvẽna idrogeulògica, e' su antigh pôrt e' fo mantnū ativ.<ref name="Mascanzoni" /> Sota Iustinianus Ravèna la dvintè un arziviscuvêd e l imperatōr e' numinè arzivèscuv (e' prem dla stôria dla zitê) [[Wp/rgn/Maximianus|Maximianus]], un s-ciãn fidê a lò. Par e' su ministēri coma arzivèscuv, Maximianus e' faṣè dvintê la zitê un impurtãnt zẽntar culturêl dla Ciṣa, coma [[Wp/rgn/Roma|Röma]] e Custantinòpuli, inavgurend fabrichet impunẽnt coma la [[Wp/rgn/Baṣelga d Sãn Vidêl|baṣelga d Sãn Vidêl]] e favurend leteret coma [[Wp/rgn/Rusticius Helpidius Domnulus|Rusticius Helpidius Domnulus]] e [[Wp/rgn/Venantius Fortunatus|Venantius Fortunatus]].<ref name="Mascanzoni" /> La carsãnta impurtãnza e stēṣa dl'[[Wp/rgn/Arzidiòceṣi d Ravèna-Ziria|arzidiòceṣi d Ravèna]], cun una zērta avtunumeja e ṣgonda sōl a [[Wp/rgn/Diòceṣi d Röma|Röma]], la cunvinzè de 666 l imperatōr [[Wp/rgn/Custãnt II|Custãnt II]] a publichêr un privileg ch'e' garantēva a l'arziviscuvêd e' dumẽn tutêl ins l'[[Wp/rgn/Emelia-Rumagna|Emiglia-Rumãgna]].<ref name="Mascanzoni" /> L'indipendẽnza e la putẽnza dl'arzidiòceṣi d Ravèna al fo piò vôlt la raṣõn d coc cun e' Pêpa, sichè de 680 l arzivèscuv Theodorus e' dizidè d abandunê l avtunumeja da la [[Wp/rgn/Ciṣa catölica|Ciṣa d Röma]], cavṣend una sfilza d ribigliõn e un prugresiv indibulimẽnt de' dumẽn dl arzivèscuv, ch'e' fo pu abulī de 751 cun la caduda dl eṣarchêt e l ariv de' [[Wp/rgn/Suvrẽn lunguberd|rè lungubêrd]] [[Wp/rgn/Aistulf|Aistulf]].<ref name="Mascanzoni" /> Cun la firma dla ''[[Wp/rgn/Promissio Carisiaca|Promissio Carisiaca]]'' de 754 la zitê la pasè sota e' cuntröl de' Pepa, mo j arzivèscuv, cun l'apög dla ristugrazì luchêla, i mantnè la ciṣa ravgnãna in pêrt indipendẽnta da cla rumãna. Pērsa la funziõn di capitêla, la zitê la fo lasêda indrī, e' pôrt e' fo munī e Clas u s spupulè. Tra e' 726 e e' 744, la zitê la fo nẽnca sugêta a un taramöt preputẽnt.<ref name="Mascanzoni" /> De 784 [[Wp/rgn/Charlemagne|Charlemagne]] e' faṣè sachigê e butê ẓò la regia d Theoderīcus e e' purtè a [[Wp/rgn/Aachen|Aachen]] dal stêtuv e di mèrum preziuṣ. De X sēcul l imperatōr [[Wp/rgn/Utõn I e' Grãnd|Utõn I]] e' cmandè la custruziõn d un palaz reêl int la zitê pr' avṣinês aj arzivèscuv ravgnẽn, avarseri de' Pêpa.<ref name="Mascanzoni" /> A e' tẽmp dla [[Wp/rgn/Löta pr' al nòmin|löta pr' al nòmin]], la ciṣa d Ravèna la stè sèmpar fida a tot j imperatur e de 1080 l imperatōr [[Wp/rgn/Rico IV d Francogna|Rico IV]] e' numinè [[Wp/rgn/Antipêpa|antipêpa]] l arzivèscuv [[Wp/rgn/Antipêpa Clemens III|Guibērto d Ravèna]]. Ste fat che cvè e' cumprumitè pr' una masa d tẽmp al relaziõn cun Röma sichè piò avãnti la scunfeta dl arziviscuvêd la n s fo putuda ṣgavdì.<ref name="Mascanzoni" /> De 1109 a Ravèna e' nisè e' [[Wp/rgn/Etê cumunêla|cumõn]] che de 1181 sota la fameja di [[Wp/rgn/Traversari|Traversari]] e' rinsè a libarês in pêrt da l'influvẽnza dl arzivèscuv. De 1240 parò i Traversari i s mitè cun i [[Wp/rgn/Gvelf e ghibilĩn|gvelf]], sichè l imperatōr [[Wp/rgn/Fidrigh II d Ṣvēvia|Fidrigh II d Ṣvēvia]] l atachè la zitê e u la sfaṣè.<ref name="Mascanzoni" /> De 1275 la fameja di [[Wp/rgn/Da Pulẽnta|Da Pulẽnta]] la faṣè un [[Wp/rgn/Cōlp ad Stêt|cōlp ad Stêt]] incalarend una [[Wp/rgn/Sgnureja zitadẽna|sgnureja zitadẽna]] sutumesa a e' [[Wp/rgn/Stêt de' Pêpa|Stêt de' Pêpa]]. De XIV sècul Da Pulẽnta i faṣè tirê sò di fabrichet in muradura e i faṣè arpupulê la zitê. J invstè nẽnca una masa d risôrsit pr' armetr' a pöst i canel di fiõn, faṣend lighê la zitê a e' Mer Adriàtich e a la boca ramifichêda de' Po. De 1313, par la sgnureja d [[Wp/rgn/Gvid Nuvël da Pulẽnta|Gvid Nuvël da Pulẽnta]], Ravèna la rizivè e' puvēta [[Wp/rgn/Dante Alighieri|Dante Alighieri]], ch'u j murè d [[Wp/rgn/Malêria|malêria]] de 1321.<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria mudērna === {{Wp/rgn/...}} === Stôria d incudè === {{Wp/rgn/...}} == Sucitê == === Ṣvilòp dla pupulaziõn === {{Wp/rgn/Demografia/Ravenna}} == Spòrt == === Palavōl === Ravèna l'è cunsiderêda la cònla dla palavōl itagliãna. La prèma partida in Itaglia u la ẓughè dj aviatur americhẽn de 1918 a [[Wp/rgn/Pôrt Cursẽn|Pôrt Cursẽn]].<ref name=":1">{{Wp/rgn/Zita web|url=https://www.ilrestodelcarlino.it/speciali/140-anni/la-patria-del-volley-le-90324d47|tit=La patria del volley. Le leggende della Robur, l’eredità di Angelo Costa. Un secolo di successi|dat=9.12.2025|acc=17.09.2026|aut=Umberto Suprani|sit=ilrestodelcarlino.it}}</ref> Do scvêdar da mës-c dla zitê agl'à vẽnt si scudèt in tutêl (1946, 1947, 1948, 1949 e 1952 la [[Wp/rgn/Robur Ravenna|Robur]] e 1991 e' [[Wp/rgn/Porto Ravenna Volley|Porto]]).<ref name=":1" /> La scvêdra da döna [[Wp/rgn/Olimpia Teodora|Olimpia Teodora]] la jà e' primêt itagliãn d òndg scudèt vẽnt õn dòp l êtar.<ref name=":2">{{Wp/rgn/Zita web|url=https://www.ilrestodelcarlino.it/speciali/140-anni/teodora-storia-di-un-miracolo-72b29ec7|tit=Teodora, storia di un miracolo fatto in casa|acc=19.09.2026|sit=ilrestodelcarlino.it}}</ref> == Armẽnd == <references /> == Culegamẽnt ad fura == * [https://www.comune.ra.it/ Sid istituziunêl] * [https://www.treccani.it/enciclopedia/ravenna/ Ravena - Treccani] {{Wp/rgn/Chép-lugh dl'Eméglia-Rumâgna}} {{Wp/rgn/ProvRAVENNA}} [[Category:Wp/rgn]] {{INTERWIKI|Q13364}} [[Category:Wp/rgn/Cità]] i0upawirmhyk0xtbanr26o2m4qwu1mg 7384954 7384953 2026-11-07T17:07:00Z Ganjidvd 2540604 /* Stôria medievêla */ 7384954 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/RO}}{{Wp/rgn/Diviṣiõn aministrativa|Gra amm=3|Ste=Ravenna-Stemma.svg|Img=Early Christian Monuments of Ravenna.jpg|Div sup={{Wp/rgn/Band div|ITA|Ravenna|2}}|Div sup2={{Wp/rgn/Band div|ITA|Emilia-Romagna|1}}|Alt=4|Map=Map of comune of Ravenna (province of Ravenna, region Emilia-Romagna, Italy).svg|Did map=Pusiziõn de' Cumõn d Ravèna int la Pruvẽnza d Ravèna.|Abi=156564|Sup=653.82|Sit=https://comune.ravenna.it/|Sta=ITA|Nom abi=ramgnẽn, o ravgnẽn<ref name=":0" /><ref name="pons" />|Data Abi=31-05-2026<ref name="ab" />|Len ufz=[[Wp/rgn/Italien|itagliãn]]|Elt len=[[Wp/rgn/Lengua rumagnòla|rumagnôl]]}} '''Ravèna'''<ref name=":0">{{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Giorgio Lazzari|tit=Dizionario etimologico romagnolo|ann=2020|edi=Il Ponte Vecchio|loc=[[Wp/rgn/Zisèna|Ciṣèna]]|pag=164-166|isb=978-88-6541-903-8}}</ref><ref name="pons">{{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Franco Ponseggi|tit=Nuovo vocabolario romagnolo|ann=2024|loc=[[Wp/rgn/Fënza|Fẽnza]]|edi=Tempo al libro|pag=205|isb=979-12-81307-11-7}}</ref>, o '''Ravena'''<ref>{{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Alberto Giovannini|tit=A voj imparê e' Rumagnôl|ann=2025|edi=Tempo al Libro|loc=[[Wp/rgn/Fënza|Fẽnza]]|vol=I|pag=114|isb=979-12-81307-40-7}}</ref>, ([[Wp/rgn/Italièn|itagliãn]]: ''Ravenna'') l è un [[Wp/rgn/Cumõn (Itaglia)|cumõn]] [[Wp/rgn/Italia|itagliãn]] ch'l à {{formatnum:156564}} abitẽnt.<ref name="ab">{{Wp/rgn/Zita web|url=https://demo.istat.it/app/?a=2026&i=D7B|acc=26.08.2026|sit=demo.istat.it|tit=Bilancio demografico mensile}}</ref> L è e' caplugh dla [[Wp/rgn/Pruvẽnza d Ravèna|pruvẽnza umònuma]]. L'è, rigvêrd a la stôria, la zitê piò impurtãnta dla [[Wp/rgn/Rumâgna|Rumãgna]]; e' su teritôri cumunêl l è e' ṣgònd piò grãnd d Itaglia dop [[Wp/rgn/Roma|Roma]] e l'à nôv "lidi" dla [[Wp/rgn/Riviera rumagnôla|riviera rumagnôla]]. Int la su stôria, l'è stêda capitêla tre vôlt: dl Impér Rumãn d Punẽnt (402-476), de' Regn ostrogot (493-540) e dl Eṣarchêt d Ravèna (584-751). De 1996, l [[Wp/rgn/UNESCO|UNESCO]] l à mes i munumẽnt antigh dla zitê int la lèsta di sid itagliẽn patrimõni dl'umanitê. == Geugrafèja fīṣica == === Teritôri === E' zẽntar dla zitê l è culeghê a e' [[Wp/rgn/Mêr Adriàtic|mêr Adriàtich]] cun e' canêl [[Wp/rgn/Cangiãn|Cangiãn]]. Al spiag d Ravèna agl'è ciamêdi "lidi", e agl'è clasifichêdi còma fraziõn. Int e' teritôri cumunêl u n j è nôv e j è spartì in "Lidi Nord" e "Lidi Sud" ṣgond la su pusiziõn spët a e' Cangiãn. I "Lidi Nord" j è [[Wp/rgn/Casal Borsetti|Casal Borsetti]], [[Wp/rgn/Marẽna Romea|Marẽna Romea]] e [[Wp/rgn/Pôrt Cursẽn|Pôrt Cursẽn]]. I "Lidi Sud" j è [[Wp/rgn/Marena ad Ravena|Marẽna d Ravèna]], [[Wp/rgn/Punta Marẽna|Punta Marẽna]], [[Wp/rgn/Lido Adriano|Lido Adriano]], [[Wp/rgn/Lido d Dãnt|Lido d Dãnt]], [[Wp/rgn/Lido d Clas|Lido d Clas]] e [[Wp/rgn/Lido d Sêvi|Lido d Sêvi]]. === Clìmit === E' clìmit ad Ravèna l è caraterèstich dla pianura Padana e l è sub-cuntinantêl.<ref>{{Wp/rgn/Zita lìvar|tit=Grande atlante d'Italia De Agostini|ann=1987|aut=AA VV|isb=88-402-0060-6|pag=235|edi=Istituto Geografico De Agostini|loc=Novara}}</ref> {{Wp/rgn/ClimaAnnuale | nome = Ravèna Punta Marẽna<br /><small>(1971-2000)</small> | tempmax01 = 6.2 | tempmax02 = 8.8 | tempmax03 = 12.7 | tempmax04 = 16.3 | tempmax05 = 21.7 | tempmax06 = 25.7 | tempmax07 = 28.7 | tempmax08 = 28.7 | tempmax09 = 24.5 | tempmax10 = 18.8 | tempmax11 = 11.6 | tempmax12 = 7.2 | tempmedia01 = 3.5 | tempmedia02 = 5.4 | tempmedia03 = 8.9 | tempmedia04 = 12.4 | tempmedia05 = 17.3 | tempmedia06 = 21.0 | tempmedia07 = 23.9 | tempmedia08 = 23.9 | tempmedia09 = 20.0 | tempmedia10 = 15.0 | tempmedia11 = 8.6 | tempmedia12 = 4.5 | tempmin01 = 0.8 | tempmin02 = 2.0 | tempmin03 = 5.0 | tempmin04 = 8.4 | tempmin05 = 12.8 | tempmin06 = 16.3 | tempmin07 = 19.0 | tempmin08 = 19.0 | tempmin09 = 15.5 | tempmin10 = 11.2 | tempmin11 = 5.6 | tempmin12 = 1.8 | pioggia01 = 32.8 | pioggia02 = 33.5 | pioggia03 = 46.5 | pioggia04 = 54.8 | pioggia05 = 42.9 | pioggia06 = 48.3 | pioggia07 = 37.8 | pioggia08 = 57.8 | pioggia09 = 69.1 | pioggia10 = 55.7 | pioggia11 = 64.5 | pioggia12 = 40.5 | giornipioggia01 = 5 | giornipioggia02 = 5 | giornipioggia03 = 6 | giornipioggia04 = 7 | giornipioggia05 = 7 | giornipioggia06 = 6 | giornipioggia07 = 4 | giornipioggia08 = 5 | giornipioggia09 = 6 | giornipioggia10 = 6 | giornipioggia11 = 7 | giornipioggia12 = 6 }} == Prinzèpi de' nöm == Int e' nöm dla zitê d Ravena u j è la radiṣa ''rava'', ch'la vó dì "idrònum" e l è prubàbil ch'la seja nativa da e' latẽn antigh o da una lèngva prelatẽna. E' sufès ''-enna'' e' vẽn invēzi da la lèngva etròsca.<ref name=":0" /> == Stôria == === Fundaziõn === [[File:Foce del Bevano - panoramio (6).jpg|thumb|La boca de fiõn de' [[Wt/rgn/Dbãn|Dbãn]], ambiẽnt asarmiãnt a l'antiga [[Wp/rgn/Val Paduṣa|val Paduṣa]]]] I stugiuṣ dla stôria i n arivè miga a cnòsar in manira praciṣa la nàsita dla lucalitê prerumãna.<ref name="Mascanzoni" /><ref name="Deichmann">{{Wp/rgn/Wt/rgn/Zita lìvar|aut=Friedrich Wilhelm Deichmann|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/ravenna_(Enciclopedia-dell'-Arte-Antica)/|tit=Ravenna|ann=1965}}</ref> Intignamôd, al piò antighi tistimugnãnz archeulögichi arvnudi al parmet ad mètar la presẽnza dj Òmbar int e' teritôri ravgnãn imãnc da e' V secul p. C., indò i staṣè infena a e' III secul p. C., cvãnd ch'u j fo i prem cuntët cun la [[Wp/rgn/Ziviltê rumãna|ziviltê rumãna]].<ref name="Mascanzoni">{{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Leardo Mascanzoni|tit=Ravenna: una storia millenaria|url=https://www.academia.edu/30201566/Ravenna_una_storia_millenaria|ann=1990|pag=3-50}}</ref> L'àrea de' teritôri ravgnãn l'ufrēva un ripêr naturêl, difati i su cunfẽn j ēra e' mêr Adriàtich a uriẽnt e la [[Wp/rgn/Val Paduṣa|val Paduṣa]] a ucidẽnt. La zitê l'ēra lighêda al cuntinẽnt a travērs d cvêlca möta d sabia.<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria antiga === {{Wp/rgn/Coin image box 1 double|header=''Decanummium'' d Ravèna|hbkg=#abcdef|image=File:Decanummium Ravenna.jpg|caption_left=<span style="font-variant:small-caps">felix r avenna</span> tōrn'e' [[Wp/rgn/Parsunificaziõn naziunêla|bost rapreṣentativ]] d Ravèna|caption_right=Sigla dla zitê int e' mëẓ d una garlãnda|width=220|footer=530-539 d.C., [[Wp/rgn/Bronẓ|bronẓ]], 2,92 g|position=right|margin=0}} I prem cuntët tra la ziviltê rumãna e la zitê d Ravèna i suzidè zirca de 220 p.C. e i s distingvè sòbit pr' ësar d amizèzia. De II sēcul p.C. Ravèna la dvintè una zitê federêda dla [[Wp/rgn/Ripòblica rumãna|Ripòblica rumãna]]. La particulêra puṣiziõn geugràfica dla zitê la cunvinzè l imperatōr [[Wp/rgn/Gusto|Gusto]] a spustêr int la lucalitê d [[Wp/rgn/Clas|Clas]] una grãnda flöta militêra incarichêda d tnē d öc la sicureza dl intir ''[[Wp/rgn/Mare Nostrum|Mare Nostrum]]'' insẽn a cla ch'l'ēra int e' pôrt d [[Wp/rgn/Miseno (Bacoli)|Miseno]].<ref name="Mascanzoni" /> E' [[Wp/rgn/Civitas Classis|pôrt d Clas]] e' fo pu culeghê a la [[Wp/rgn/Boca ramifichêda de' Pò|boca ramifichêda de' Pò]] da la ''fösa d Gusto''.<ref name="Mascanzoni" /> De 402 l imperatōr [[Wp/rgn/Honorius|Honorius]] e' spustè da [[Wp/rgn/Milan|Milãn]] a Ravèna la su residẽnza par scapê dal minac de' suvrãn [[Wp/rgn/Viṣigot|viṣigot]] [[Wp/rgn/Alareiks|Alareiks]]. J imperatur dop i daṣè una grãnda spẽnta a l'edilezia religiōṣa e militêra e dop incōra u j s arẓunẓè un ṣvilop dj êrt dal figur par e' gvēran dla [[Wp/rgn/Galla Placidia|Galla Placidia]]. Epū la zitê d Ravèna la fo scuncasêda dal cuntenvi löt d cmãnd ch'i la cunduṣè a una carsãnta pērsita generêla d capitêl. La zitê l'à avū nẽnca da afruntêr e' fat naturêl de' sparfundamẽnt dla tëra ch'e' faṣè intarê la lagõna e e' faṣè dvintêr valẽna l'àrea e briṣa uṣàbil e' pôrt d Clas.<ref name="Mascanzoni" /> Ravèna l'armastè la residẽnza dl imperatōr infen'a e' 476, cvãnd ch'e' rè dj Èrul [[Wp/rgn/Odovacer|Odovacer]] e' cazè veja e' ẓōvan [[Wp/rgn/Romulus Augustus|Romulus Augustus]], e e' mantnè e' su dumẽn infen'a e' 493, cvãnd ch'e' [[Wp/rgn/Rè di Got|rè got]] [[Wp/rgn/Theoderīcus|Theoderīcus]] l'arivè.<ref name="Mascanzoni" /> Dvintêda capitêla de' [[Wp/rgn/Regn ostrogot|Regn ostrogot]], Ravèna la cnusè un tẽmp d fôrt ṣvilop, al mura al fo ṣlarghêdi, al palud al fo schêdi, tẽnt fabrichet religiuṣ i fo tirè so e agl'instalaziõn d ëpuca rumãna al fo ristruturêdi. Nẽnca un [[Wp/rgn/Palaz d Theoderīcus|nôv palaz reêl]] e fo inavgurê; int la su côrt e' spichè una masa d stugiuṣ coma [[Wp/rgn/Severinus Boethius|Severinus Boethius]], [[Wp/rgn/Cassiodorus|Cassiodorus]], [[Wp/rgn/Iordanes|Iordanes]] e [[Wp/rgn/Arator|Arator]].<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria medievêla === {{Wp/rgn/Doppia immagine verticale|right|Sanvitale03.jpg|Sanvitale04.jpg|220||I musëich dl imperatōr [[Wp/rgn/Iustinianus I|Iustinianus I]] e la su moj [[Wp/rgn/Theodora (moj d Iustinianus)|Theodora]] int la [[Wp/rgn/Baṣelga d Sãn Vidêl (Ravèna)|baṣelga d Sãn Vidêl]]}} [[File:Andrea Pierini - Dante alla corte di Guido Novello.jpg|thumb|[[Wp/rgn/Dante Alighieri|Dante]] a la côrt d [[Wp/rgn/Gvid Nuvël da Pulẽnta|Gvid Nuvël da Pulẽnta]]]] De 535 l imperatōr [[Wp/rgn/Iustinianus I|Iustinianus I]] e' dizidè d ricuparêr i terituri ucidentel dl Impēr. E' dichiarè gvëra ai Got, daṣend la maregia a e' generêl [[Wp/rgn/Belisarius|Belisarius]].<ref name="Mascanzoni" /> De 539 Ravèna la fo [[Wp/rgn/Asēgi d Ravèna (539-540)|asigêda]], avnend cuncvistêda l ãn dop. Dop la fẽn dla gvëra (553), la zitê la dvintè un impurtãnt zẽntar d scãmbi tra la cultura ucidentêla e cvela urientêla. Simbẽn ch'u j fos stêdi e' sparfundamẽnt dla tëra e una grêva arvẽna idrogeulògica, e' su antigh pôrt e' fo mantnū ativ.<ref name="Mascanzoni" /> Sota Iustinianus Ravèna la dvintè un arziviscuvêd e l imperatōr e' numinè arzivèscuv (e' prem dla stôria dla zitê) [[Wp/rgn/Maximianus|Maximianus]], un s-ciãn fidê a lò. Par e' su ministēri coma arzivèscuv, Maximianus e' faṣè dvintê la zitê un impurtãnt zẽntar culturêl dla Ciṣa, coma [[Wp/rgn/Roma|Röma]] e Custantinòpuli, inavgurend fabrichet impunẽnt coma la [[Wp/rgn/Baṣelga d Sãn Vidêl|baṣelga d Sãn Vidêl]] e favurend leteret coma [[Wp/rgn/Rusticius Helpidius Domnulus|Rusticius Helpidius Domnulus]] e [[Wp/rgn/Venantius Fortunatus|Venantius Fortunatus]].<ref name="Mascanzoni" /> La carsãnta impurtãnza e stēṣa dl'[[Wp/rgn/Arzidiòceṣi d Ravèna-Ziria|arzidiòceṣi d Ravèna]], cun una zērta avtunumeja e ṣgonda sōl a [[Wp/rgn/Diòceṣi d Röma|Röma]], la cunvinzè de 666 l imperatōr [[Wp/rgn/Custãnt II|Custãnt II]] a publichêr un privileg ch'e' garantēva a l'arziviscuvêd e' dumẽn tutêl ins l'[[Wp/rgn/Emelia-Rumagna|Emiglia-Rumãgna]].<ref name="Mascanzoni" /> L'indipendẽnza e la putẽnza dl'arzidiòceṣi d Ravèna al fo piò vôlt la raṣõn d coc cun e' Pêpa, sichè de 680 l arzivèscuv Theodorus e' dizidè d abandunê l avtunumeja da la [[Wp/rgn/Ciṣa catölica|Ciṣa d Röma]], cavṣend una sfilza d ribigliõn e un prugresiv indibulimẽnt de' dumẽn dl arzivèscuv, ch'e' fo pu abulī de 751 cun la caduda dl eṣarchêt e l ariv de' [[Wp/rgn/Suvrẽn lunguberd|rè lungubêrd]] [[Wp/rgn/Aistulf|Aistulf]].<ref name="Mascanzoni" /> Cun la firma dla ''[[Wp/rgn/Promissio Carisiaca|Promissio Carisiaca]]'' de 754 la zitê la pasè sota e' cuntröl de' Pepa, mo j arzivèscuv, cun l'apög dla ristugrazì luchêla, i mantnè la ciṣa ravgnãna in pêrt indipendẽnta da cla rumãna. Pērsa la funziõn di capitêla, la zitê la fo lasêda indrī, e' pôrt e' fo munī e Clas u s spupulè. Tra e' 726 e e' 744, la zitê la fo nẽnca sugêta a un taramöt preputẽnt.<ref name="Mascanzoni" /> De 784 [[Wp/rgn/Charlemagne|Charlemagne]] e' faṣè sachigê e butê ẓò la regia d Theoderīcus e e' purtè a [[Wp/rgn/Aachen|Aachen]] dal stêtuv e di mèrum preziuṣ. De X sēcul l imperatōr [[Wp/rgn/Utõn I e' Grãnd|Utõn I]] e' cmandè la custruziõn d un palaz reêl int la zitê pr' avṣinês aj arzivèscuv ravgnẽn, avarseri de' Pêpa.<ref name="Mascanzoni" /> A e' tẽmp dla [[Wp/rgn/Löta pr' al nòmin|löta pr' al nòmin]], la ciṣa d Ravèna la stè sèmpar fida a tot j imperatur e de 1080 l imperatōr [[Wp/rgn/Rico IV d Francogna|Rico IV]] e' numinè [[Wp/rgn/Antipêpa|antipêpa]] l arzivèscuv [[Wp/rgn/Antipêpa Clemens III|Guibērto d Ravèna]]. Ste fat che cvè e' cumprumitè pr' una masa d tẽmp al relaziõn cun Röma sichè piò avãnti la scunfeta dl arziviscuvêd la n s fo putuda ṣgavdì.<ref name="Mascanzoni" /> De 1109 a Ravèna e' nisè e' [[Wp/rgn/Etê cumunêla|cumõn]] che de 1181 sota la fameja di [[Wp/rgn/Traversari|Traversari]] e' rinsè a libarês in pêrt da l'influvẽnza dl arzivèscuv. De 1240 parò i Traversari i s mitè cun i [[Wp/rgn/Gvelf e ghibilĩn|gvelf]], sichè l imperatōr [[Wp/rgn/Fidrigh II d Ṣvēvia|Fidrigh II d Ṣvēvia]] l atachè la zitê e u la sfaṣè.<ref name="Mascanzoni" /> De 1275 la fameja di [[Wp/rgn/Da Pulẽnta|Da Pulẽnta]] la faṣè un [[Wp/rgn/Cōlp ad Stêt|cōlp ad Stêt]] incalarend una [[Wp/rgn/Sgnureja zitadẽna|sgnureja zitadẽna]] sutumesa a e' [[Wp/rgn/Stêt de' Pêpa|Stêt de' Pêpa]]. De XIV sècul Da Pulẽnta i faṣè tirê sò di fabrichet in muradura e i faṣè arpupulê la zitê. J invstè nẽnca una masa d risôrsit pr' armetr' a pöst i canel di fiõn, faṣend lighê la zitê a e' Mer Adriàtich e a la boca ramifichêda de' Pò. De 1313, par la sgnureja d [[Wp/rgn/Gvid Nuvël da Pulẽnta|Gvid Nuvël da Pulẽnta]], Ravèna la rizivè e' puvēta [[Wp/rgn/Dante Alighieri|Dante Alighieri]], ch'u j murè d [[Wp/rgn/Malêria|malêria]] de 1321.<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria mudērna === {{Wp/rgn/...}} === Stôria d incudè === {{Wp/rgn/...}} == Sucitê == === Ṣvilòp dla pupulaziõn === {{Wp/rgn/Demografia/Ravenna}} == Spòrt == === Palavōl === Ravèna l'è cunsiderêda la cònla dla palavōl itagliãna. La prèma partida in Itaglia u la ẓughè dj aviatur americhẽn de 1918 a [[Wp/rgn/Pôrt Cursẽn|Pôrt Cursẽn]].<ref name=":1">{{Wp/rgn/Zita web|url=https://www.ilrestodelcarlino.it/speciali/140-anni/la-patria-del-volley-le-90324d47|tit=La patria del volley. Le leggende della Robur, l’eredità di Angelo Costa. Un secolo di successi|dat=9.12.2025|acc=17.09.2026|aut=Umberto Suprani|sit=ilrestodelcarlino.it}}</ref> Do scvêdar da mës-c dla zitê agl'à vẽnt si scudèt in tutêl (1946, 1947, 1948, 1949 e 1952 la [[Wp/rgn/Robur Ravenna|Robur]] e 1991 e' [[Wp/rgn/Porto Ravenna Volley|Porto]]).<ref name=":1" /> La scvêdra da döna [[Wp/rgn/Olimpia Teodora|Olimpia Teodora]] la jà e' primêt itagliãn d òndg scudèt vẽnt õn dòp l êtar.<ref name=":2">{{Wp/rgn/Zita web|url=https://www.ilrestodelcarlino.it/speciali/140-anni/teodora-storia-di-un-miracolo-72b29ec7|tit=Teodora, storia di un miracolo fatto in casa|acc=19.09.2026|sit=ilrestodelcarlino.it}}</ref> == Armẽnd == <references /> == Culegamẽnt ad fura == * [https://www.comune.ra.it/ Sid istituziunêl] * [https://www.treccani.it/enciclopedia/ravenna/ Ravena - Treccani] {{Wp/rgn/Chép-lugh dl'Eméglia-Rumâgna}} {{Wp/rgn/ProvRAVENNA}} [[Category:Wp/rgn]] {{INTERWIKI|Q13364}} [[Category:Wp/rgn/Cità]] o4dzj4ru01gtuq35ircz67w8ddllliz 7384956 7384954 2026-11-07T17:10:28Z Ganjidvd 2540604 /* Fundaziõn */ 7384956 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/RO}}{{Wp/rgn/Diviṣiõn aministrativa|Gra amm=3|Ste=Ravenna-Stemma.svg|Img=Early Christian Monuments of Ravenna.jpg|Div sup={{Wp/rgn/Band div|ITA|Ravenna|2}}|Div sup2={{Wp/rgn/Band div|ITA|Emilia-Romagna|1}}|Alt=4|Map=Map of comune of Ravenna (province of Ravenna, region Emilia-Romagna, Italy).svg|Did map=Pusiziõn de' Cumõn d Ravèna int la Pruvẽnza d Ravèna.|Abi=156564|Sup=653.82|Sit=https://comune.ravenna.it/|Sta=ITA|Nom abi=ramgnẽn, o ravgnẽn<ref name=":0" /><ref name="pons" />|Data Abi=31-05-2026<ref name="ab" />|Len ufz=[[Wp/rgn/Italien|itagliãn]]|Elt len=[[Wp/rgn/Lengua rumagnòla|rumagnôl]]}} '''Ravèna'''<ref name=":0">{{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Giorgio Lazzari|tit=Dizionario etimologico romagnolo|ann=2020|edi=Il Ponte Vecchio|loc=[[Wp/rgn/Zisèna|Ciṣèna]]|pag=164-166|isb=978-88-6541-903-8}}</ref><ref name="pons">{{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Franco Ponseggi|tit=Nuovo vocabolario romagnolo|ann=2024|loc=[[Wp/rgn/Fënza|Fẽnza]]|edi=Tempo al libro|pag=205|isb=979-12-81307-11-7}}</ref>, o '''Ravena'''<ref>{{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Alberto Giovannini|tit=A voj imparê e' Rumagnôl|ann=2025|edi=Tempo al Libro|loc=[[Wp/rgn/Fënza|Fẽnza]]|vol=I|pag=114|isb=979-12-81307-40-7}}</ref>, ([[Wp/rgn/Italièn|itagliãn]]: ''Ravenna'') l è un [[Wp/rgn/Cumõn (Itaglia)|cumõn]] [[Wp/rgn/Italia|itagliãn]] ch'l à {{formatnum:156564}} abitẽnt.<ref name="ab">{{Wp/rgn/Zita web|url=https://demo.istat.it/app/?a=2026&i=D7B|acc=26.08.2026|sit=demo.istat.it|tit=Bilancio demografico mensile}}</ref> L è e' caplugh dla [[Wp/rgn/Pruvẽnza d Ravèna|pruvẽnza umònuma]]. L'è, rigvêrd a la stôria, la zitê piò impurtãnta dla [[Wp/rgn/Rumâgna|Rumãgna]]; e' su teritôri cumunêl l è e' ṣgònd piò grãnd d Itaglia dop [[Wp/rgn/Roma|Roma]] e l'à nôv "lidi" dla [[Wp/rgn/Riviera rumagnôla|riviera rumagnôla]]. Int la su stôria, l'è stêda capitêla tre vôlt: dl Impér Rumãn d Punẽnt (402-476), de' Regn ostrogot (493-540) e dl Eṣarchêt d Ravèna (584-751). De 1996, l [[Wp/rgn/UNESCO|UNESCO]] l à mes i munumẽnt antigh dla zitê int la lèsta di sid itagliẽn patrimõni dl'umanitê. == Geugrafèja fīṣica == === Teritôri === E' zẽntar dla zitê l è culeghê a e' [[Wp/rgn/Mêr Adriàtic|mêr Adriàtich]] cun e' canêl [[Wp/rgn/Cangiãn|Cangiãn]]. Al spiag d Ravèna agl'è ciamêdi "lidi", e agl'è clasifichêdi còma fraziõn. Int e' teritôri cumunêl u n j è nôv e j è spartì in "Lidi Nord" e "Lidi Sud" ṣgond la su pusiziõn spët a e' Cangiãn. I "Lidi Nord" j è [[Wp/rgn/Casal Borsetti|Casal Borsetti]], [[Wp/rgn/Marẽna Romea|Marẽna Romea]] e [[Wp/rgn/Pôrt Cursẽn|Pôrt Cursẽn]]. I "Lidi Sud" j è [[Wp/rgn/Marena ad Ravena|Marẽna d Ravèna]], [[Wp/rgn/Punta Marẽna|Punta Marẽna]], [[Wp/rgn/Lido Adriano|Lido Adriano]], [[Wp/rgn/Lido d Dãnt|Lido d Dãnt]], [[Wp/rgn/Lido d Clas|Lido d Clas]] e [[Wp/rgn/Lido d Sêvi|Lido d Sêvi]]. === Clìmit === E' clìmit ad Ravèna l è caraterèstich dla pianura Padana e l è sub-cuntinantêl.<ref>{{Wp/rgn/Zita lìvar|tit=Grande atlante d'Italia De Agostini|ann=1987|aut=AA VV|isb=88-402-0060-6|pag=235|edi=Istituto Geografico De Agostini|loc=Novara}}</ref> {{Wp/rgn/ClimaAnnuale | nome = Ravèna Punta Marẽna<br /><small>(1971-2000)</small> | tempmax01 = 6.2 | tempmax02 = 8.8 | tempmax03 = 12.7 | tempmax04 = 16.3 | tempmax05 = 21.7 | tempmax06 = 25.7 | tempmax07 = 28.7 | tempmax08 = 28.7 | tempmax09 = 24.5 | tempmax10 = 18.8 | tempmax11 = 11.6 | tempmax12 = 7.2 | tempmedia01 = 3.5 | tempmedia02 = 5.4 | tempmedia03 = 8.9 | tempmedia04 = 12.4 | tempmedia05 = 17.3 | tempmedia06 = 21.0 | tempmedia07 = 23.9 | tempmedia08 = 23.9 | tempmedia09 = 20.0 | tempmedia10 = 15.0 | tempmedia11 = 8.6 | tempmedia12 = 4.5 | tempmin01 = 0.8 | tempmin02 = 2.0 | tempmin03 = 5.0 | tempmin04 = 8.4 | tempmin05 = 12.8 | tempmin06 = 16.3 | tempmin07 = 19.0 | tempmin08 = 19.0 | tempmin09 = 15.5 | tempmin10 = 11.2 | tempmin11 = 5.6 | tempmin12 = 1.8 | pioggia01 = 32.8 | pioggia02 = 33.5 | pioggia03 = 46.5 | pioggia04 = 54.8 | pioggia05 = 42.9 | pioggia06 = 48.3 | pioggia07 = 37.8 | pioggia08 = 57.8 | pioggia09 = 69.1 | pioggia10 = 55.7 | pioggia11 = 64.5 | pioggia12 = 40.5 | giornipioggia01 = 5 | giornipioggia02 = 5 | giornipioggia03 = 6 | giornipioggia04 = 7 | giornipioggia05 = 7 | giornipioggia06 = 6 | giornipioggia07 = 4 | giornipioggia08 = 5 | giornipioggia09 = 6 | giornipioggia10 = 6 | giornipioggia11 = 7 | giornipioggia12 = 6 }} == Prinzèpi de' nöm == Int e' nöm dla zitê d Ravena u j è la radiṣa ''rava'', ch'la vó dì "idrònum" e l è prubàbil ch'la seja nativa da e' latẽn antigh o da una lèngva prelatẽna. E' sufès ''-enna'' e' vẽn invēzi da la lèngva etròsca.<ref name=":0" /> == Stôria == === Fundaziõn === [[File:Foce del Bevano - panoramio (6).jpg|thumb|La boca de fiõn de' [[Wt/rgn/Dbãn|Dbãn]], ambiẽnt asarmiãnt a l'antiga [[Wp/rgn/Val Paduṣa|val Paduṣa]]]] I stugiuṣ dla stôria i n arivè miga a cnòsar in manira praciṣa la nàsita dla lucalitê prerumãna.<ref name="Mascanzoni" /><ref name="Deichmann">{{Wp/rgn/Wt/rgn/Zita lìvar|aut=Friedrich Wilhelm Deichmann|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/ravenna_(Enciclopedia-dell'-Arte-Antica)/|tit=Ravenna|ann=1965}}</ref> Intignamôd, al piò antighi tistimugnãnz archeulögichi arvnudi al parmet ad mètar la presẽnza dj Òmbar int e' teritôri ravgnãn imãnc da e' V secul p. C., indò i staṣè infena a e' III secul p. C., cvãnd ch'u j fo i prem cuntët cun la [[Wp/rgn/Ziviltê rumãna|ziviltê rumãna]].<ref name="Mascanzoni">{{Wp/rgn/Wt/rgn/Zita lìvar|aut=Leardo Mascanzoni|tit=Ravenna: una storia millenaria|url=https://www.academia.edu/30201566/Ravenna_una_storia_millenaria|ann=1990|pag=3-50}}</ref> L'àrea de' teritôri ravgnãn l'ufrēva un ripêr naturêl, difati i su cunfẽn j ēra e' mêr Adriàtich a uriẽnt e la [[Wp/rgn/Val Paduṣa|val Paduṣa]] a ucidẽnt. La zitê l'ēra lighêda al cuntinẽnt a travērs d cvêlca möta d sabia.<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria antiga === {{Wp/rgn/Coin image box 1 double|header=''Decanummium'' d Ravèna|hbkg=#abcdef|image=File:Decanummium Ravenna.jpg|caption_left=<span style="font-variant:small-caps">felix r avenna</span> tōrn'e' [[Wp/rgn/Parsunificaziõn naziunêla|bost rapreṣentativ]] d Ravèna|caption_right=Sigla dla zitê int e' mëẓ d una garlãnda|width=220|footer=530-539 d.C., [[Wp/rgn/Bronẓ|bronẓ]], 2,92 g|position=right|margin=0}} I prem cuntët tra la ziviltê rumãna e la zitê d Ravèna i suzidè zirca de 220 p.C. e i s distingvè sòbit pr' ësar d amizèzia. De II sēcul p.C. Ravèna la dvintè una zitê federêda dla [[Wp/rgn/Ripòblica rumãna|Ripòblica rumãna]]. La particulêra puṣiziõn geugràfica dla zitê la cunvinzè l imperatōr [[Wp/rgn/Gusto|Gusto]] a spustêr int la lucalitê d [[Wp/rgn/Clas|Clas]] una grãnda flöta militêra incarichêda d tnē d öc la sicureza dl intir ''[[Wp/rgn/Mare Nostrum|Mare Nostrum]]'' insẽn a cla ch'l'ēra int e' pôrt d [[Wp/rgn/Miseno (Bacoli)|Miseno]].<ref name="Mascanzoni" /> E' [[Wp/rgn/Civitas Classis|pôrt d Clas]] e' fo pu culeghê a la [[Wp/rgn/Boca ramifichêda de' Pò|boca ramifichêda de' Pò]] da la ''fösa d Gusto''.<ref name="Mascanzoni" /> De 402 l imperatōr [[Wp/rgn/Honorius|Honorius]] e' spustè da [[Wp/rgn/Milan|Milãn]] a Ravèna la su residẽnza par scapê dal minac de' suvrãn [[Wp/rgn/Viṣigot|viṣigot]] [[Wp/rgn/Alareiks|Alareiks]]. J imperatur dop i daṣè una grãnda spẽnta a l'edilezia religiōṣa e militêra e dop incōra u j s arẓunẓè un ṣvilop dj êrt dal figur par e' gvēran dla [[Wp/rgn/Galla Placidia|Galla Placidia]]. Epū la zitê d Ravèna la fo scuncasêda dal cuntenvi löt d cmãnd ch'i la cunduṣè a una carsãnta pērsita generêla d capitêl. La zitê l'à avū nẽnca da afruntêr e' fat naturêl de' sparfundamẽnt dla tëra ch'e' faṣè intarê la lagõna e e' faṣè dvintêr valẽna l'àrea e briṣa uṣàbil e' pôrt d Clas.<ref name="Mascanzoni" /> Ravèna l'armastè la residẽnza dl imperatōr infen'a e' 476, cvãnd ch'e' rè dj Èrul [[Wp/rgn/Odovacer|Odovacer]] e' cazè veja e' ẓōvan [[Wp/rgn/Romulus Augustus|Romulus Augustus]], e e' mantnè e' su dumẽn infen'a e' 493, cvãnd ch'e' [[Wp/rgn/Rè di Got|rè got]] [[Wp/rgn/Theoderīcus|Theoderīcus]] l'arivè.<ref name="Mascanzoni" /> Dvintêda capitêla de' [[Wp/rgn/Regn ostrogot|Regn ostrogot]], Ravèna la cnusè un tẽmp d fôrt ṣvilop, al mura al fo ṣlarghêdi, al palud al fo schêdi, tẽnt fabrichet religiuṣ i fo tirè so e agl'instalaziõn d ëpuca rumãna al fo ristruturêdi. Nẽnca un [[Wp/rgn/Palaz d Theoderīcus|nôv palaz reêl]] e fo inavgurê; int la su côrt e' spichè una masa d stugiuṣ coma [[Wp/rgn/Severinus Boethius|Severinus Boethius]], [[Wp/rgn/Cassiodorus|Cassiodorus]], [[Wp/rgn/Iordanes|Iordanes]] e [[Wp/rgn/Arator|Arator]].<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria medievêla === {{Wp/rgn/Doppia immagine verticale|right|Sanvitale03.jpg|Sanvitale04.jpg|220||I musëich dl imperatōr [[Wp/rgn/Iustinianus I|Iustinianus I]] e la su moj [[Wp/rgn/Theodora (moj d Iustinianus)|Theodora]] int la [[Wp/rgn/Baṣelga d Sãn Vidêl (Ravèna)|baṣelga d Sãn Vidêl]]}} [[File:Andrea Pierini - Dante alla corte di Guido Novello.jpg|thumb|[[Wp/rgn/Dante Alighieri|Dante]] a la côrt d [[Wp/rgn/Gvid Nuvël da Pulẽnta|Gvid Nuvël da Pulẽnta]]]] De 535 l imperatōr [[Wp/rgn/Iustinianus I|Iustinianus I]] e' dizidè d ricuparêr i terituri ucidentel dl Impēr. E' dichiarè gvëra ai Got, daṣend la maregia a e' generêl [[Wp/rgn/Belisarius|Belisarius]].<ref name="Mascanzoni" /> De 539 Ravèna la fo [[Wp/rgn/Asēgi d Ravèna (539-540)|asigêda]], avnend cuncvistêda l ãn dop. Dop la fẽn dla gvëra (553), la zitê la dvintè un impurtãnt zẽntar d scãmbi tra la cultura ucidentêla e cvela urientêla. Simbẽn ch'u j fos stêdi e' sparfundamẽnt dla tëra e una grêva arvẽna idrogeulògica, e' su antigh pôrt e' fo mantnū ativ.<ref name="Mascanzoni" /> Sota Iustinianus Ravèna la dvintè un arziviscuvêd e l imperatōr e' numinè arzivèscuv (e' prem dla stôria dla zitê) [[Wp/rgn/Maximianus|Maximianus]], un s-ciãn fidê a lò. Par e' su ministēri coma arzivèscuv, Maximianus e' faṣè dvintê la zitê un impurtãnt zẽntar culturêl dla Ciṣa, coma [[Wp/rgn/Roma|Röma]] e Custantinòpuli, inavgurend fabrichet impunẽnt coma la [[Wp/rgn/Baṣelga d Sãn Vidêl|baṣelga d Sãn Vidêl]] e favurend leteret coma [[Wp/rgn/Rusticius Helpidius Domnulus|Rusticius Helpidius Domnulus]] e [[Wp/rgn/Venantius Fortunatus|Venantius Fortunatus]].<ref name="Mascanzoni" /> La carsãnta impurtãnza e stēṣa dl'[[Wp/rgn/Arzidiòceṣi d Ravèna-Ziria|arzidiòceṣi d Ravèna]], cun una zērta avtunumeja e ṣgonda sōl a [[Wp/rgn/Diòceṣi d Röma|Röma]], la cunvinzè de 666 l imperatōr [[Wp/rgn/Custãnt II|Custãnt II]] a publichêr un privileg ch'e' garantēva a l'arziviscuvêd e' dumẽn tutêl ins l'[[Wp/rgn/Emelia-Rumagna|Emiglia-Rumãgna]].<ref name="Mascanzoni" /> L'indipendẽnza e la putẽnza dl'arzidiòceṣi d Ravèna al fo piò vôlt la raṣõn d coc cun e' Pêpa, sichè de 680 l arzivèscuv Theodorus e' dizidè d abandunê l avtunumeja da la [[Wp/rgn/Ciṣa catölica|Ciṣa d Röma]], cavṣend una sfilza d ribigliõn e un prugresiv indibulimẽnt de' dumẽn dl arzivèscuv, ch'e' fo pu abulī de 751 cun la caduda dl eṣarchêt e l ariv de' [[Wp/rgn/Suvrẽn lunguberd|rè lungubêrd]] [[Wp/rgn/Aistulf|Aistulf]].<ref name="Mascanzoni" /> Cun la firma dla ''[[Wp/rgn/Promissio Carisiaca|Promissio Carisiaca]]'' de 754 la zitê la pasè sota e' cuntröl de' Pepa, mo j arzivèscuv, cun l'apög dla ristugrazì luchêla, i mantnè la ciṣa ravgnãna in pêrt indipendẽnta da cla rumãna. Pērsa la funziõn di capitêla, la zitê la fo lasêda indrī, e' pôrt e' fo munī e Clas u s spupulè. Tra e' 726 e e' 744, la zitê la fo nẽnca sugêta a un taramöt preputẽnt.<ref name="Mascanzoni" /> De 784 [[Wp/rgn/Charlemagne|Charlemagne]] e' faṣè sachigê e butê ẓò la regia d Theoderīcus e e' purtè a [[Wp/rgn/Aachen|Aachen]] dal stêtuv e di mèrum preziuṣ. De X sēcul l imperatōr [[Wp/rgn/Utõn I e' Grãnd|Utõn I]] e' cmandè la custruziõn d un palaz reêl int la zitê pr' avṣinês aj arzivèscuv ravgnẽn, avarseri de' Pêpa.<ref name="Mascanzoni" /> A e' tẽmp dla [[Wp/rgn/Löta pr' al nòmin|löta pr' al nòmin]], la ciṣa d Ravèna la stè sèmpar fida a tot j imperatur e de 1080 l imperatōr [[Wp/rgn/Rico IV d Francogna|Rico IV]] e' numinè [[Wp/rgn/Antipêpa|antipêpa]] l arzivèscuv [[Wp/rgn/Antipêpa Clemens III|Guibērto d Ravèna]]. Ste fat che cvè e' cumprumitè pr' una masa d tẽmp al relaziõn cun Röma sichè piò avãnti la scunfeta dl arziviscuvêd la n s fo putuda ṣgavdì.<ref name="Mascanzoni" /> De 1109 a Ravèna e' nisè e' [[Wp/rgn/Etê cumunêla|cumõn]] che de 1181 sota la fameja di [[Wp/rgn/Traversari|Traversari]] e' rinsè a libarês in pêrt da l'influvẽnza dl arzivèscuv. De 1240 parò i Traversari i s mitè cun i [[Wp/rgn/Gvelf e ghibilĩn|gvelf]], sichè l imperatōr [[Wp/rgn/Fidrigh II d Ṣvēvia|Fidrigh II d Ṣvēvia]] l atachè la zitê e u la sfaṣè.<ref name="Mascanzoni" /> De 1275 la fameja di [[Wp/rgn/Da Pulẽnta|Da Pulẽnta]] la faṣè un [[Wp/rgn/Cōlp ad Stêt|cōlp ad Stêt]] incalarend una [[Wp/rgn/Sgnureja zitadẽna|sgnureja zitadẽna]] sutumesa a e' [[Wp/rgn/Stêt de' Pêpa|Stêt de' Pêpa]]. De XIV sècul Da Pulẽnta i faṣè tirê sò di fabrichet in muradura e i faṣè arpupulê la zitê. J invstè nẽnca una masa d risôrsit pr' armetr' a pöst i canel di fiõn, faṣend lighê la zitê a e' Mer Adriàtich e a la boca ramifichêda de' Pò. De 1313, par la sgnureja d [[Wp/rgn/Gvid Nuvël da Pulẽnta|Gvid Nuvël da Pulẽnta]], Ravèna la rizivè e' puvēta [[Wp/rgn/Dante Alighieri|Dante Alighieri]], ch'u j murè d [[Wp/rgn/Malêria|malêria]] de 1321.<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria mudērna === {{Wp/rgn/...}} === Stôria d incudè === {{Wp/rgn/...}} == Sucitê == === Ṣvilòp dla pupulaziõn === {{Wp/rgn/Demografia/Ravenna}} == Spòrt == === Palavōl === Ravèna l'è cunsiderêda la cònla dla palavōl itagliãna. La prèma partida in Itaglia u la ẓughè dj aviatur americhẽn de 1918 a [[Wp/rgn/Pôrt Cursẽn|Pôrt Cursẽn]].<ref name=":1">{{Wp/rgn/Zita web|url=https://www.ilrestodelcarlino.it/speciali/140-anni/la-patria-del-volley-le-90324d47|tit=La patria del volley. Le leggende della Robur, l’eredità di Angelo Costa. Un secolo di successi|dat=9.12.2025|acc=17.09.2026|aut=Umberto Suprani|sit=ilrestodelcarlino.it}}</ref> Do scvêdar da mës-c dla zitê agl'à vẽnt si scudèt in tutêl (1946, 1947, 1948, 1949 e 1952 la [[Wp/rgn/Robur Ravenna|Robur]] e 1991 e' [[Wp/rgn/Porto Ravenna Volley|Porto]]).<ref name=":1" /> La scvêdra da döna [[Wp/rgn/Olimpia Teodora|Olimpia Teodora]] la jà e' primêt itagliãn d òndg scudèt vẽnt õn dòp l êtar.<ref name=":2">{{Wp/rgn/Zita web|url=https://www.ilrestodelcarlino.it/speciali/140-anni/teodora-storia-di-un-miracolo-72b29ec7|tit=Teodora, storia di un miracolo fatto in casa|acc=19.09.2026|sit=ilrestodelcarlino.it}}</ref> == Armẽnd == <references /> == Culegamẽnt ad fura == * [https://www.comune.ra.it/ Sid istituziunêl] * [https://www.treccani.it/enciclopedia/ravenna/ Ravena - Treccani] {{Wp/rgn/Chép-lugh dl'Eméglia-Rumâgna}} {{Wp/rgn/ProvRAVENNA}} [[Category:Wp/rgn]] {{INTERWIKI|Q13364}} [[Category:Wp/rgn/Cità]] itqdzfp9bc8op7mwro0y6pcaphk0ois 7384957 7384956 2026-11-07T17:11:30Z Ganjidvd 2540604 /* Fundaziõn */ 7384957 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/RO}}{{Wp/rgn/Diviṣiõn aministrativa|Gra amm=3|Ste=Ravenna-Stemma.svg|Img=Early Christian Monuments of Ravenna.jpg|Div sup={{Wp/rgn/Band div|ITA|Ravenna|2}}|Div sup2={{Wp/rgn/Band div|ITA|Emilia-Romagna|1}}|Alt=4|Map=Map of comune of Ravenna (province of Ravenna, region Emilia-Romagna, Italy).svg|Did map=Pusiziõn de' Cumõn d Ravèna int la Pruvẽnza d Ravèna.|Abi=156564|Sup=653.82|Sit=https://comune.ravenna.it/|Sta=ITA|Nom abi=ramgnẽn, o ravgnẽn<ref name=":0" /><ref name="pons" />|Data Abi=31-05-2026<ref name="ab" />|Len ufz=[[Wp/rgn/Italien|itagliãn]]|Elt len=[[Wp/rgn/Lengua rumagnòla|rumagnôl]]}} '''Ravèna'''<ref name=":0">{{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Giorgio Lazzari|tit=Dizionario etimologico romagnolo|ann=2020|edi=Il Ponte Vecchio|loc=[[Wp/rgn/Zisèna|Ciṣèna]]|pag=164-166|isb=978-88-6541-903-8}}</ref><ref name="pons">{{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Franco Ponseggi|tit=Nuovo vocabolario romagnolo|ann=2024|loc=[[Wp/rgn/Fënza|Fẽnza]]|edi=Tempo al libro|pag=205|isb=979-12-81307-11-7}}</ref>, o '''Ravena'''<ref>{{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Alberto Giovannini|tit=A voj imparê e' Rumagnôl|ann=2025|edi=Tempo al Libro|loc=[[Wp/rgn/Fënza|Fẽnza]]|vol=I|pag=114|isb=979-12-81307-40-7}}</ref>, ([[Wp/rgn/Italièn|itagliãn]]: ''Ravenna'') l è un [[Wp/rgn/Cumõn (Itaglia)|cumõn]] [[Wp/rgn/Italia|itagliãn]] ch'l à {{formatnum:156564}} abitẽnt.<ref name="ab">{{Wp/rgn/Zita web|url=https://demo.istat.it/app/?a=2026&i=D7B|acc=26.08.2026|sit=demo.istat.it|tit=Bilancio demografico mensile}}</ref> L è e' caplugh dla [[Wp/rgn/Pruvẽnza d Ravèna|pruvẽnza umònuma]]. L'è, rigvêrd a la stôria, la zitê piò impurtãnta dla [[Wp/rgn/Rumâgna|Rumãgna]]; e' su teritôri cumunêl l è e' ṣgònd piò grãnd d Itaglia dop [[Wp/rgn/Roma|Roma]] e l'à nôv "lidi" dla [[Wp/rgn/Riviera rumagnôla|riviera rumagnôla]]. Int la su stôria, l'è stêda capitêla tre vôlt: dl Impér Rumãn d Punẽnt (402-476), de' Regn ostrogot (493-540) e dl Eṣarchêt d Ravèna (584-751). De 1996, l [[Wp/rgn/UNESCO|UNESCO]] l à mes i munumẽnt antigh dla zitê int la lèsta di sid itagliẽn patrimõni dl'umanitê. == Geugrafèja fīṣica == === Teritôri === E' zẽntar dla zitê l è culeghê a e' [[Wp/rgn/Mêr Adriàtic|mêr Adriàtich]] cun e' canêl [[Wp/rgn/Cangiãn|Cangiãn]]. Al spiag d Ravèna agl'è ciamêdi "lidi", e agl'è clasifichêdi còma fraziõn. Int e' teritôri cumunêl u n j è nôv e j è spartì in "Lidi Nord" e "Lidi Sud" ṣgond la su pusiziõn spët a e' Cangiãn. I "Lidi Nord" j è [[Wp/rgn/Casal Borsetti|Casal Borsetti]], [[Wp/rgn/Marẽna Romea|Marẽna Romea]] e [[Wp/rgn/Pôrt Cursẽn|Pôrt Cursẽn]]. I "Lidi Sud" j è [[Wp/rgn/Marena ad Ravena|Marẽna d Ravèna]], [[Wp/rgn/Punta Marẽna|Punta Marẽna]], [[Wp/rgn/Lido Adriano|Lido Adriano]], [[Wp/rgn/Lido d Dãnt|Lido d Dãnt]], [[Wp/rgn/Lido d Clas|Lido d Clas]] e [[Wp/rgn/Lido d Sêvi|Lido d Sêvi]]. === Clìmit === E' clìmit ad Ravèna l è caraterèstich dla pianura Padana e l è sub-cuntinantêl.<ref>{{Wp/rgn/Zita lìvar|tit=Grande atlante d'Italia De Agostini|ann=1987|aut=AA VV|isb=88-402-0060-6|pag=235|edi=Istituto Geografico De Agostini|loc=Novara}}</ref> {{Wp/rgn/ClimaAnnuale | nome = Ravèna Punta Marẽna<br /><small>(1971-2000)</small> | tempmax01 = 6.2 | tempmax02 = 8.8 | tempmax03 = 12.7 | tempmax04 = 16.3 | tempmax05 = 21.7 | tempmax06 = 25.7 | tempmax07 = 28.7 | tempmax08 = 28.7 | tempmax09 = 24.5 | tempmax10 = 18.8 | tempmax11 = 11.6 | tempmax12 = 7.2 | tempmedia01 = 3.5 | tempmedia02 = 5.4 | tempmedia03 = 8.9 | tempmedia04 = 12.4 | tempmedia05 = 17.3 | tempmedia06 = 21.0 | tempmedia07 = 23.9 | tempmedia08 = 23.9 | tempmedia09 = 20.0 | tempmedia10 = 15.0 | tempmedia11 = 8.6 | tempmedia12 = 4.5 | tempmin01 = 0.8 | tempmin02 = 2.0 | tempmin03 = 5.0 | tempmin04 = 8.4 | tempmin05 = 12.8 | tempmin06 = 16.3 | tempmin07 = 19.0 | tempmin08 = 19.0 | tempmin09 = 15.5 | tempmin10 = 11.2 | tempmin11 = 5.6 | tempmin12 = 1.8 | pioggia01 = 32.8 | pioggia02 = 33.5 | pioggia03 = 46.5 | pioggia04 = 54.8 | pioggia05 = 42.9 | pioggia06 = 48.3 | pioggia07 = 37.8 | pioggia08 = 57.8 | pioggia09 = 69.1 | pioggia10 = 55.7 | pioggia11 = 64.5 | pioggia12 = 40.5 | giornipioggia01 = 5 | giornipioggia02 = 5 | giornipioggia03 = 6 | giornipioggia04 = 7 | giornipioggia05 = 7 | giornipioggia06 = 6 | giornipioggia07 = 4 | giornipioggia08 = 5 | giornipioggia09 = 6 | giornipioggia10 = 6 | giornipioggia11 = 7 | giornipioggia12 = 6 }} == Prinzèpi de' nöm == Int e' nöm dla zitê d Ravena u j è la radiṣa ''rava'', ch'la vó dì "idrònum" e l è prubàbil ch'la seja nativa da e' latẽn antigh o da una lèngva prelatẽna. E' sufès ''-enna'' e' vẽn invēzi da la lèngva etròsca.<ref name=":0" /> == Stôria == === Fundaziõn === [[File:Foce del Bevano - panoramio (6).jpg|thumb|La boca de fiõn de' [[Wt/rgn/Dbãn|Dbãn]], ambiẽnt asarmiãnt a l'antiga [[Wp/rgn/Val Paduṣa|val Paduṣa]]]] I stugiuṣ dla stôria i n arivè miga a cnòsar in manira praciṣa la nàsita dla lucalitê prerumãna.<ref name="Mascanzoni" /><ref name="Deichmann">{{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Friedrich Wilhelm Deichmann|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/ravenna_(Enciclopedia-dell'-Arte-Antica)/|tit=Ravenna|ann=1965}}</ref> Intignamôd, al piò antighi tistimugnãnz archeulögichi arvnudi al parmet ad mètar la presẽnza dj Òmbar int e' teritôri ravgnãn imãnc da e' V secul p. C., indò i staṣè infena a e' III secul p. C., cvãnd ch'u j fo i prem cuntët cun la [[Wp/rgn/Ziviltê rumãna|ziviltê rumãna]].<ref name="Mascanzoni">{{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Leardo Mascanzoni|tit=Ravenna: una storia millenaria|url=https://www.academia.edu/30201566/Ravenna_una_storia_millenaria|ann=1990|pag=3-50}}</ref> L'àrea de' teritôri ravgnãn l'ufrēva un ripêr naturêl, difati i su cunfẽn j ēra e' mêr Adriàtich a uriẽnt e la [[Wp/rgn/Val Paduṣa|val Paduṣa]] a ucidẽnt. La zitê l'ēra lighêda al cuntinẽnt a travērs d cvêlca möta d sabia.<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria antiga === {{Wp/rgn/Coin image box 1 double|header=''Decanummium'' d Ravèna|hbkg=#abcdef|image=File:Decanummium Ravenna.jpg|caption_left=<span style="font-variant:small-caps">felix r avenna</span> tōrn'e' [[Wp/rgn/Parsunificaziõn naziunêla|bost rapreṣentativ]] d Ravèna|caption_right=Sigla dla zitê int e' mëẓ d una garlãnda|width=220|footer=530-539 d.C., [[Wp/rgn/Bronẓ|bronẓ]], 2,92 g|position=right|margin=0}} I prem cuntët tra la ziviltê rumãna e la zitê d Ravèna i suzidè zirca de 220 p.C. e i s distingvè sòbit pr' ësar d amizèzia. De II sēcul p.C. Ravèna la dvintè una zitê federêda dla [[Wp/rgn/Ripòblica rumãna|Ripòblica rumãna]]. La particulêra puṣiziõn geugràfica dla zitê la cunvinzè l imperatōr [[Wp/rgn/Gusto|Gusto]] a spustêr int la lucalitê d [[Wp/rgn/Clas|Clas]] una grãnda flöta militêra incarichêda d tnē d öc la sicureza dl intir ''[[Wp/rgn/Mare Nostrum|Mare Nostrum]]'' insẽn a cla ch'l'ēra int e' pôrt d [[Wp/rgn/Miseno (Bacoli)|Miseno]].<ref name="Mascanzoni" /> E' [[Wp/rgn/Civitas Classis|pôrt d Clas]] e' fo pu culeghê a la [[Wp/rgn/Boca ramifichêda de' Pò|boca ramifichêda de' Pò]] da la ''fösa d Gusto''.<ref name="Mascanzoni" /> De 402 l imperatōr [[Wp/rgn/Honorius|Honorius]] e' spustè da [[Wp/rgn/Milan|Milãn]] a Ravèna la su residẽnza par scapê dal minac de' suvrãn [[Wp/rgn/Viṣigot|viṣigot]] [[Wp/rgn/Alareiks|Alareiks]]. J imperatur dop i daṣè una grãnda spẽnta a l'edilezia religiōṣa e militêra e dop incōra u j s arẓunẓè un ṣvilop dj êrt dal figur par e' gvēran dla [[Wp/rgn/Galla Placidia|Galla Placidia]]. Epū la zitê d Ravèna la fo scuncasêda dal cuntenvi löt d cmãnd ch'i la cunduṣè a una carsãnta pērsita generêla d capitêl. La zitê l'à avū nẽnca da afruntêr e' fat naturêl de' sparfundamẽnt dla tëra ch'e' faṣè intarê la lagõna e e' faṣè dvintêr valẽna l'àrea e briṣa uṣàbil e' pôrt d Clas.<ref name="Mascanzoni" /> Ravèna l'armastè la residẽnza dl imperatōr infen'a e' 476, cvãnd ch'e' rè dj Èrul [[Wp/rgn/Odovacer|Odovacer]] e' cazè veja e' ẓōvan [[Wp/rgn/Romulus Augustus|Romulus Augustus]], e e' mantnè e' su dumẽn infen'a e' 493, cvãnd ch'e' [[Wp/rgn/Rè di Got|rè got]] [[Wp/rgn/Theoderīcus|Theoderīcus]] l'arivè.<ref name="Mascanzoni" /> Dvintêda capitêla de' [[Wp/rgn/Regn ostrogot|Regn ostrogot]], Ravèna la cnusè un tẽmp d fôrt ṣvilop, al mura al fo ṣlarghêdi, al palud al fo schêdi, tẽnt fabrichet religiuṣ i fo tirè so e agl'instalaziõn d ëpuca rumãna al fo ristruturêdi. Nẽnca un [[Wp/rgn/Palaz d Theoderīcus|nôv palaz reêl]] e fo inavgurê; int la su côrt e' spichè una masa d stugiuṣ coma [[Wp/rgn/Severinus Boethius|Severinus Boethius]], [[Wp/rgn/Cassiodorus|Cassiodorus]], [[Wp/rgn/Iordanes|Iordanes]] e [[Wp/rgn/Arator|Arator]].<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria medievêla === {{Wp/rgn/Doppia immagine verticale|right|Sanvitale03.jpg|Sanvitale04.jpg|220||I musëich dl imperatōr [[Wp/rgn/Iustinianus I|Iustinianus I]] e la su moj [[Wp/rgn/Theodora (moj d Iustinianus)|Theodora]] int la [[Wp/rgn/Baṣelga d Sãn Vidêl (Ravèna)|baṣelga d Sãn Vidêl]]}} [[File:Andrea Pierini - Dante alla corte di Guido Novello.jpg|thumb|[[Wp/rgn/Dante Alighieri|Dante]] a la côrt d [[Wp/rgn/Gvid Nuvël da Pulẽnta|Gvid Nuvël da Pulẽnta]]]] De 535 l imperatōr [[Wp/rgn/Iustinianus I|Iustinianus I]] e' dizidè d ricuparêr i terituri ucidentel dl Impēr. E' dichiarè gvëra ai Got, daṣend la maregia a e' generêl [[Wp/rgn/Belisarius|Belisarius]].<ref name="Mascanzoni" /> De 539 Ravèna la fo [[Wp/rgn/Asēgi d Ravèna (539-540)|asigêda]], avnend cuncvistêda l ãn dop. Dop la fẽn dla gvëra (553), la zitê la dvintè un impurtãnt zẽntar d scãmbi tra la cultura ucidentêla e cvela urientêla. Simbẽn ch'u j fos stêdi e' sparfundamẽnt dla tëra e una grêva arvẽna idrogeulògica, e' su antigh pôrt e' fo mantnū ativ.<ref name="Mascanzoni" /> Sota Iustinianus Ravèna la dvintè un arziviscuvêd e l imperatōr e' numinè arzivèscuv (e' prem dla stôria dla zitê) [[Wp/rgn/Maximianus|Maximianus]], un s-ciãn fidê a lò. Par e' su ministēri coma arzivèscuv, Maximianus e' faṣè dvintê la zitê un impurtãnt zẽntar culturêl dla Ciṣa, coma [[Wp/rgn/Roma|Röma]] e Custantinòpuli, inavgurend fabrichet impunẽnt coma la [[Wp/rgn/Baṣelga d Sãn Vidêl|baṣelga d Sãn Vidêl]] e favurend leteret coma [[Wp/rgn/Rusticius Helpidius Domnulus|Rusticius Helpidius Domnulus]] e [[Wp/rgn/Venantius Fortunatus|Venantius Fortunatus]].<ref name="Mascanzoni" /> La carsãnta impurtãnza e stēṣa dl'[[Wp/rgn/Arzidiòceṣi d Ravèna-Ziria|arzidiòceṣi d Ravèna]], cun una zērta avtunumeja e ṣgonda sōl a [[Wp/rgn/Diòceṣi d Röma|Röma]], la cunvinzè de 666 l imperatōr [[Wp/rgn/Custãnt II|Custãnt II]] a publichêr un privileg ch'e' garantēva a l'arziviscuvêd e' dumẽn tutêl ins l'[[Wp/rgn/Emelia-Rumagna|Emiglia-Rumãgna]].<ref name="Mascanzoni" /> L'indipendẽnza e la putẽnza dl'arzidiòceṣi d Ravèna al fo piò vôlt la raṣõn d coc cun e' Pêpa, sichè de 680 l arzivèscuv Theodorus e' dizidè d abandunê l avtunumeja da la [[Wp/rgn/Ciṣa catölica|Ciṣa d Röma]], cavṣend una sfilza d ribigliõn e un prugresiv indibulimẽnt de' dumẽn dl arzivèscuv, ch'e' fo pu abulī de 751 cun la caduda dl eṣarchêt e l ariv de' [[Wp/rgn/Suvrẽn lunguberd|rè lungubêrd]] [[Wp/rgn/Aistulf|Aistulf]].<ref name="Mascanzoni" /> Cun la firma dla ''[[Wp/rgn/Promissio Carisiaca|Promissio Carisiaca]]'' de 754 la zitê la pasè sota e' cuntröl de' Pepa, mo j arzivèscuv, cun l'apög dla ristugrazì luchêla, i mantnè la ciṣa ravgnãna in pêrt indipendẽnta da cla rumãna. Pērsa la funziõn di capitêla, la zitê la fo lasêda indrī, e' pôrt e' fo munī e Clas u s spupulè. Tra e' 726 e e' 744, la zitê la fo nẽnca sugêta a un taramöt preputẽnt.<ref name="Mascanzoni" /> De 784 [[Wp/rgn/Charlemagne|Charlemagne]] e' faṣè sachigê e butê ẓò la regia d Theoderīcus e e' purtè a [[Wp/rgn/Aachen|Aachen]] dal stêtuv e di mèrum preziuṣ. De X sēcul l imperatōr [[Wp/rgn/Utõn I e' Grãnd|Utõn I]] e' cmandè la custruziõn d un palaz reêl int la zitê pr' avṣinês aj arzivèscuv ravgnẽn, avarseri de' Pêpa.<ref name="Mascanzoni" /> A e' tẽmp dla [[Wp/rgn/Löta pr' al nòmin|löta pr' al nòmin]], la ciṣa d Ravèna la stè sèmpar fida a tot j imperatur e de 1080 l imperatōr [[Wp/rgn/Rico IV d Francogna|Rico IV]] e' numinè [[Wp/rgn/Antipêpa|antipêpa]] l arzivèscuv [[Wp/rgn/Antipêpa Clemens III|Guibērto d Ravèna]]. Ste fat che cvè e' cumprumitè pr' una masa d tẽmp al relaziõn cun Röma sichè piò avãnti la scunfeta dl arziviscuvêd la n s fo putuda ṣgavdì.<ref name="Mascanzoni" /> De 1109 a Ravèna e' nisè e' [[Wp/rgn/Etê cumunêla|cumõn]] che de 1181 sota la fameja di [[Wp/rgn/Traversari|Traversari]] e' rinsè a libarês in pêrt da l'influvẽnza dl arzivèscuv. De 1240 parò i Traversari i s mitè cun i [[Wp/rgn/Gvelf e ghibilĩn|gvelf]], sichè l imperatōr [[Wp/rgn/Fidrigh II d Ṣvēvia|Fidrigh II d Ṣvēvia]] l atachè la zitê e u la sfaṣè.<ref name="Mascanzoni" /> De 1275 la fameja di [[Wp/rgn/Da Pulẽnta|Da Pulẽnta]] la faṣè un [[Wp/rgn/Cōlp ad Stêt|cōlp ad Stêt]] incalarend una [[Wp/rgn/Sgnureja zitadẽna|sgnureja zitadẽna]] sutumesa a e' [[Wp/rgn/Stêt de' Pêpa|Stêt de' Pêpa]]. De XIV sècul Da Pulẽnta i faṣè tirê sò di fabrichet in muradura e i faṣè arpupulê la zitê. J invstè nẽnca una masa d risôrsit pr' armetr' a pöst i canel di fiõn, faṣend lighê la zitê a e' Mer Adriàtich e a la boca ramifichêda de' Pò. De 1313, par la sgnureja d [[Wp/rgn/Gvid Nuvël da Pulẽnta|Gvid Nuvël da Pulẽnta]], Ravèna la rizivè e' puvēta [[Wp/rgn/Dante Alighieri|Dante Alighieri]], ch'u j murè d [[Wp/rgn/Malêria|malêria]] de 1321.<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria mudērna === {{Wp/rgn/...}} === Stôria d incudè === {{Wp/rgn/...}} == Sucitê == === Ṣvilòp dla pupulaziõn === {{Wp/rgn/Demografia/Ravenna}} == Spòrt == === Palavōl === Ravèna l'è cunsiderêda la cònla dla palavōl itagliãna. La prèma partida in Itaglia u la ẓughè dj aviatur americhẽn de 1918 a [[Wp/rgn/Pôrt Cursẽn|Pôrt Cursẽn]].<ref name=":1">{{Wp/rgn/Zita web|url=https://www.ilrestodelcarlino.it/speciali/140-anni/la-patria-del-volley-le-90324d47|tit=La patria del volley. Le leggende della Robur, l’eredità di Angelo Costa. Un secolo di successi|dat=9.12.2025|acc=17.09.2026|aut=Umberto Suprani|sit=ilrestodelcarlino.it}}</ref> Do scvêdar da mës-c dla zitê agl'à vẽnt si scudèt in tutêl (1946, 1947, 1948, 1949 e 1952 la [[Wp/rgn/Robur Ravenna|Robur]] e 1991 e' [[Wp/rgn/Porto Ravenna Volley|Porto]]).<ref name=":1" /> La scvêdra da döna [[Wp/rgn/Olimpia Teodora|Olimpia Teodora]] la jà e' primêt itagliãn d òndg scudèt vẽnt õn dòp l êtar.<ref name=":2">{{Wp/rgn/Zita web|url=https://www.ilrestodelcarlino.it/speciali/140-anni/teodora-storia-di-un-miracolo-72b29ec7|tit=Teodora, storia di un miracolo fatto in casa|acc=19.09.2026|sit=ilrestodelcarlino.it}}</ref> == Armẽnd == <references /> == Culegamẽnt ad fura == * [https://www.comune.ra.it/ Sid istituziunêl] * [https://www.treccani.it/enciclopedia/ravenna/ Ravena - Treccani] {{Wp/rgn/Chép-lugh dl'Eméglia-Rumâgna}} {{Wp/rgn/ProvRAVENNA}} [[Category:Wp/rgn]] {{INTERWIKI|Q13364}} [[Category:Wp/rgn/Cità]] m5dahg9a5ascyyo93g57kcl1wwg7i66 7384967 7384957 2026-11-07T17:27:01Z Ganjidvd 2540604 /* Stôria medievêla */ 7384967 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/RO}}{{Wp/rgn/Diviṣiõn aministrativa|Gra amm=3|Ste=Ravenna-Stemma.svg|Img=Early Christian Monuments of Ravenna.jpg|Div sup={{Wp/rgn/Band div|ITA|Ravenna|2}}|Div sup2={{Wp/rgn/Band div|ITA|Emilia-Romagna|1}}|Alt=4|Map=Map of comune of Ravenna (province of Ravenna, region Emilia-Romagna, Italy).svg|Did map=Pusiziõn de' Cumõn d Ravèna int la Pruvẽnza d Ravèna.|Abi=156564|Sup=653.82|Sit=https://comune.ravenna.it/|Sta=ITA|Nom abi=ramgnẽn, o ravgnẽn<ref name=":0" /><ref name="pons" />|Data Abi=31-05-2026<ref name="ab" />|Len ufz=[[Wp/rgn/Italien|itagliãn]]|Elt len=[[Wp/rgn/Lengua rumagnòla|rumagnôl]]}} '''Ravèna'''<ref name=":0">{{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Giorgio Lazzari|tit=Dizionario etimologico romagnolo|ann=2020|edi=Il Ponte Vecchio|loc=[[Wp/rgn/Zisèna|Ciṣèna]]|pag=164-166|isb=978-88-6541-903-8}}</ref><ref name="pons">{{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Franco Ponseggi|tit=Nuovo vocabolario romagnolo|ann=2024|loc=[[Wp/rgn/Fënza|Fẽnza]]|edi=Tempo al libro|pag=205|isb=979-12-81307-11-7}}</ref>, o '''Ravena'''<ref>{{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Alberto Giovannini|tit=A voj imparê e' Rumagnôl|ann=2025|edi=Tempo al Libro|loc=[[Wp/rgn/Fënza|Fẽnza]]|vol=I|pag=114|isb=979-12-81307-40-7}}</ref>, ([[Wp/rgn/Italièn|itagliãn]]: ''Ravenna'') l è un [[Wp/rgn/Cumõn (Itaglia)|cumõn]] [[Wp/rgn/Italia|itagliãn]] ch'l à {{formatnum:156564}} abitẽnt.<ref name="ab">{{Wp/rgn/Zita web|url=https://demo.istat.it/app/?a=2026&i=D7B|acc=26.08.2026|sit=demo.istat.it|tit=Bilancio demografico mensile}}</ref> L è e' caplugh dla [[Wp/rgn/Pruvẽnza d Ravèna|pruvẽnza umònuma]]. L'è, rigvêrd a la stôria, la zitê piò impurtãnta dla [[Wp/rgn/Rumâgna|Rumãgna]]; e' su teritôri cumunêl l è e' ṣgònd piò grãnd d Itaglia dop [[Wp/rgn/Roma|Roma]] e l'à nôv "lidi" dla [[Wp/rgn/Riviera rumagnôla|riviera rumagnôla]]. Int la su stôria, l'è stêda capitêla tre vôlt: dl Impér Rumãn d Punẽnt (402-476), de' Regn ostrogot (493-540) e dl Eṣarchêt d Ravèna (584-751). De 1996, l [[Wp/rgn/UNESCO|UNESCO]] l à mes i munumẽnt antigh dla zitê int la lèsta di sid itagliẽn patrimõni dl'umanitê. == Geugrafèja fīṣica == === Teritôri === E' zẽntar dla zitê l è culeghê a e' [[Wp/rgn/Mêr Adriàtic|mêr Adriàtich]] cun e' canêl [[Wp/rgn/Cangiãn|Cangiãn]]. Al spiag d Ravèna agl'è ciamêdi "lidi", e agl'è clasifichêdi còma fraziõn. Int e' teritôri cumunêl u n j è nôv e j è spartì in "Lidi Nord" e "Lidi Sud" ṣgond la su pusiziõn spët a e' Cangiãn. I "Lidi Nord" j è [[Wp/rgn/Casal Borsetti|Casal Borsetti]], [[Wp/rgn/Marẽna Romea|Marẽna Romea]] e [[Wp/rgn/Pôrt Cursẽn|Pôrt Cursẽn]]. I "Lidi Sud" j è [[Wp/rgn/Marena ad Ravena|Marẽna d Ravèna]], [[Wp/rgn/Punta Marẽna|Punta Marẽna]], [[Wp/rgn/Lido Adriano|Lido Adriano]], [[Wp/rgn/Lido d Dãnt|Lido d Dãnt]], [[Wp/rgn/Lido d Clas|Lido d Clas]] e [[Wp/rgn/Lido d Sêvi|Lido d Sêvi]]. === Clìmit === E' clìmit ad Ravèna l è caraterèstich dla pianura Padana e l è sub-cuntinantêl.<ref>{{Wp/rgn/Zita lìvar|tit=Grande atlante d'Italia De Agostini|ann=1987|aut=AA VV|isb=88-402-0060-6|pag=235|edi=Istituto Geografico De Agostini|loc=Novara}}</ref> {{Wp/rgn/ClimaAnnuale | nome = Ravèna Punta Marẽna<br /><small>(1971-2000)</small> | tempmax01 = 6.2 | tempmax02 = 8.8 | tempmax03 = 12.7 | tempmax04 = 16.3 | tempmax05 = 21.7 | tempmax06 = 25.7 | tempmax07 = 28.7 | tempmax08 = 28.7 | tempmax09 = 24.5 | tempmax10 = 18.8 | tempmax11 = 11.6 | tempmax12 = 7.2 | tempmedia01 = 3.5 | tempmedia02 = 5.4 | tempmedia03 = 8.9 | tempmedia04 = 12.4 | tempmedia05 = 17.3 | tempmedia06 = 21.0 | tempmedia07 = 23.9 | tempmedia08 = 23.9 | tempmedia09 = 20.0 | tempmedia10 = 15.0 | tempmedia11 = 8.6 | tempmedia12 = 4.5 | tempmin01 = 0.8 | tempmin02 = 2.0 | tempmin03 = 5.0 | tempmin04 = 8.4 | tempmin05 = 12.8 | tempmin06 = 16.3 | tempmin07 = 19.0 | tempmin08 = 19.0 | tempmin09 = 15.5 | tempmin10 = 11.2 | tempmin11 = 5.6 | tempmin12 = 1.8 | pioggia01 = 32.8 | pioggia02 = 33.5 | pioggia03 = 46.5 | pioggia04 = 54.8 | pioggia05 = 42.9 | pioggia06 = 48.3 | pioggia07 = 37.8 | pioggia08 = 57.8 | pioggia09 = 69.1 | pioggia10 = 55.7 | pioggia11 = 64.5 | pioggia12 = 40.5 | giornipioggia01 = 5 | giornipioggia02 = 5 | giornipioggia03 = 6 | giornipioggia04 = 7 | giornipioggia05 = 7 | giornipioggia06 = 6 | giornipioggia07 = 4 | giornipioggia08 = 5 | giornipioggia09 = 6 | giornipioggia10 = 6 | giornipioggia11 = 7 | giornipioggia12 = 6 }} == Prinzèpi de' nöm == Int e' nöm dla zitê d Ravena u j è la radiṣa ''rava'', ch'la vó dì "idrònum" e l è prubàbil ch'la seja nativa da e' latẽn antigh o da una lèngva prelatẽna. E' sufès ''-enna'' e' vẽn invēzi da la lèngva etròsca.<ref name=":0" /> == Stôria == === Fundaziõn === [[File:Foce del Bevano - panoramio (6).jpg|thumb|La boca de fiõn de' [[Wt/rgn/Dbãn|Dbãn]], ambiẽnt asarmiãnt a l'antiga [[Wp/rgn/Val Paduṣa|val Paduṣa]]]] I stugiuṣ dla stôria i n arivè miga a cnòsar in manira praciṣa la nàsita dla lucalitê prerumãna.<ref name="Mascanzoni" /><ref name="Deichmann">{{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Friedrich Wilhelm Deichmann|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/ravenna_(Enciclopedia-dell'-Arte-Antica)/|tit=Ravenna|ann=1965}}</ref> Intignamôd, al piò antighi tistimugnãnz archeulögichi arvnudi al parmet ad mètar la presẽnza dj Òmbar int e' teritôri ravgnãn imãnc da e' V secul p. C., indò i staṣè infena a e' III secul p. C., cvãnd ch'u j fo i prem cuntët cun la [[Wp/rgn/Ziviltê rumãna|ziviltê rumãna]].<ref name="Mascanzoni">{{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Leardo Mascanzoni|tit=Ravenna: una storia millenaria|url=https://www.academia.edu/30201566/Ravenna_una_storia_millenaria|ann=1990|pag=3-50}}</ref> L'àrea de' teritôri ravgnãn l'ufrēva un ripêr naturêl, difati i su cunfẽn j ēra e' mêr Adriàtich a uriẽnt e la [[Wp/rgn/Val Paduṣa|val Paduṣa]] a ucidẽnt. La zitê l'ēra lighêda al cuntinẽnt a travērs d cvêlca möta d sabia.<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria antiga === {{Wp/rgn/Coin image box 1 double|header=''Decanummium'' d Ravèna|hbkg=#abcdef|image=File:Decanummium Ravenna.jpg|caption_left=<span style="font-variant:small-caps">felix r avenna</span> tōrn'e' [[Wp/rgn/Parsunificaziõn naziunêla|bost rapreṣentativ]] d Ravèna|caption_right=Sigla dla zitê int e' mëẓ d una garlãnda|width=220|footer=530-539 d.C., [[Wp/rgn/Bronẓ|bronẓ]], 2,92 g|position=right|margin=0}} I prem cuntët tra la ziviltê rumãna e la zitê d Ravèna i suzidè zirca de 220 p.C. e i s distingvè sòbit pr' ësar d amizèzia. De II sēcul p.C. Ravèna la dvintè una zitê federêda dla [[Wp/rgn/Ripòblica rumãna|Ripòblica rumãna]]. La particulêra puṣiziõn geugràfica dla zitê la cunvinzè l imperatōr [[Wp/rgn/Gusto|Gusto]] a spustêr int la lucalitê d [[Wp/rgn/Clas|Clas]] una grãnda flöta militêra incarichêda d tnē d öc la sicureza dl intir ''[[Wp/rgn/Mare Nostrum|Mare Nostrum]]'' insẽn a cla ch'l'ēra int e' pôrt d [[Wp/rgn/Miseno (Bacoli)|Miseno]].<ref name="Mascanzoni" /> E' [[Wp/rgn/Civitas Classis|pôrt d Clas]] e' fo pu culeghê a la [[Wp/rgn/Boca ramifichêda de' Pò|boca ramifichêda de' Pò]] da la ''fösa d Gusto''.<ref name="Mascanzoni" /> De 402 l imperatōr [[Wp/rgn/Honorius|Honorius]] e' spustè da [[Wp/rgn/Milan|Milãn]] a Ravèna la su residẽnza par scapê dal minac de' suvrãn [[Wp/rgn/Viṣigot|viṣigot]] [[Wp/rgn/Alareiks|Alareiks]]. J imperatur dop i daṣè una grãnda spẽnta a l'edilezia religiōṣa e militêra e dop incōra u j s arẓunẓè un ṣvilop dj êrt dal figur par e' gvēran dla [[Wp/rgn/Galla Placidia|Galla Placidia]]. Epū la zitê d Ravèna la fo scuncasêda dal cuntenvi löt d cmãnd ch'i la cunduṣè a una carsãnta pērsita generêla d capitêl. La zitê l'à avū nẽnca da afruntêr e' fat naturêl de' sparfundamẽnt dla tëra ch'e' faṣè intarê la lagõna e e' faṣè dvintêr valẽna l'àrea e briṣa uṣàbil e' pôrt d Clas.<ref name="Mascanzoni" /> Ravèna l'armastè la residẽnza dl imperatōr infen'a e' 476, cvãnd ch'e' rè dj Èrul [[Wp/rgn/Odovacer|Odovacer]] e' cazè veja e' ẓōvan [[Wp/rgn/Romulus Augustus|Romulus Augustus]], e e' mantnè e' su dumẽn infen'a e' 493, cvãnd ch'e' [[Wp/rgn/Rè di Got|rè got]] [[Wp/rgn/Theoderīcus|Theoderīcus]] l'arivè.<ref name="Mascanzoni" /> Dvintêda capitêla de' [[Wp/rgn/Regn ostrogot|Regn ostrogot]], Ravèna la cnusè un tẽmp d fôrt ṣvilop, al mura al fo ṣlarghêdi, al palud al fo schêdi, tẽnt fabrichet religiuṣ i fo tirè so e agl'instalaziõn d ëpuca rumãna al fo ristruturêdi. Nẽnca un [[Wp/rgn/Palaz d Theoderīcus|nôv palaz reêl]] e fo inavgurê; int la su côrt e' spichè una masa d stugiuṣ coma [[Wp/rgn/Severinus Boethius|Severinus Boethius]], [[Wp/rgn/Cassiodorus|Cassiodorus]], [[Wp/rgn/Iordanes|Iordanes]] e [[Wp/rgn/Arator|Arator]].<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria medievêla === {{Wp/rgn/Doppia immagine verticale|right|Sanvitale03.jpg|Sanvitale04.jpg|220||I musëich dl imperatōr [[Wp/rgn/Iustinianus I|Iustinianus I]] e la su moj [[Wp/rgn/Theodora (moj d Iustinianus)|Theodora]] int la [[Wp/rgn/Baṣelga d Sãn Vidêl (Ravèna)|baṣelga d Sãn Vidêl]]}} [[File:Andrea Pierini - Dante alla corte di Guido Novello.jpg|thumb|[[Wp/rgn/Dante Alighieri|Dante]] a la côrt d [[Wp/rgn/Gvid Nuvël da Pulẽnta|Gvid Nuvël da Pulẽnta]]]] De 535 l imperatōr [[Wp/rgn/Iustinianus I|Iustinianus I]] e' dizidè d ricuparêr i terituri ucidentel dl Impēr. E' dichiarè gvëra ai Got, daṣend la maregia a e' generêl [[Wp/rgn/Belisarius|Belisarius]].<ref name="Mascanzoni" /> De 539 Ravèna la fo [[Wp/rgn/Asēgi d Ravèna (539-540)|asigêda]], avnend cuncvistêda l ãn dop. Dop la fẽn dla gvëra (553), la zitê la dvintè un impurtãnt zẽntar d scãmbi tra la cultura ucidentêla e cvela urientêla. Simbẽn ch'u j fos stêdi e' sparfundamẽnt dla tëra e una grêva arvẽna idrogeulògica, e' su antigh pôrt e' fo mantnū ativ.<ref name="Mascanzoni" /> Sota Iustinianus Ravèna la dvintè un arziviscuvêd e l imperatōr e' numinè arzivèscuv (e' prem dla stôria dla zitê) [[Wp/rgn/Maximianus|Maximianus]], un s-ciãn fidê a lò. Par e' su ministēri coma arzivèscuv, Maximianus e' faṣè dvintê la zitê un impurtãnt zẽntar culturêl dla Ciṣa, coma [[Wp/rgn/Roma|Röma]] e Custantinòpuli, inavgurend fabrichet impunẽnt coma la [[Wp/rgn/Baṣelga d Sãn Vidêl|baṣelga d Sãn Vidêl]] e favurend leteret coma [[Wp/rgn/Rusticius Helpidius Domnulus|Rusticius Helpidius Domnulus]] e [[Wp/rgn/Venantius Fortunatus|Venantius Fortunatus]].<ref name="Mascanzoni" /> La carsãnta impurtãnza e stēṣa dl'[[Wp/rgn/Arzidiòceṣi d Ravèna-Ziria|arzidiòceṣi d Ravèna]], cun una zērta avtunumeja e ṣgonda sōl a [[Wp/rgn/Diòceṣi d Röma|Röma]], la cunvinzè de 666 l imperatōr [[Wp/rgn/Custãnt II|Custãnt II]] a publichêr un privileg ch'e' garantēva a l'arziviscuvêd e' dumẽn tutêl ins l'[[Wp/rgn/Emelia-Rumagna|Emiglia-Rumãgna]].<ref name="Mascanzoni" /> L'indipendẽnza e la putẽnza dl'arzidiòceṣi d Ravèna al fo piò vôlt la raṣõn d coc cun e' Pêpa, sichè de 680 l arzivèscuv Theodorus e' dizidè d abandunê l avtunumeja da la [[Wp/rgn/Ciṣa catölica|Ciṣa d Röma]], cavṣend una sfilza d ribigliõn e un prugresiv indibulimẽnt de' dumẽn dl arzivèscuv, ch'e' fo pu abulī de 751 cun la caduda dl eṣarchêt e l ariv de' [[Wp/rgn/Suvrẽn lunguberd|rè lungubêrd]] [[Wp/rgn/Aistulf|Aistulf]].<ref name="Mascanzoni" /> Cun la firma dla ''[[Wp/rgn/Promissio Carisiaca|Promissio Carisiaca]]'' de 754 la zitê la pasè sota e' cuntröl de' Pepa, mo j arzivèscuv, cun l'apög dla ristugrazì luchêla, i mantnè la ciṣa ravgnãna in pêrt indipendẽnta da cla rumãna. Pērsa la funziõn di capitêla, la zitê la fo lasêda indrī, e' pôrt e' fo munī e Clas u s spupulè. Tra e' 726 e e' 744, la zitê la fo nẽnca sugêta a un taramöt preputẽnt.<ref name="Mascanzoni" /> De 784 [[Wp/rgn/Charlemagne|Charlemagne]] e' faṣè sachigê e butê ẓò la regia d Theoderīcus e e' purtè a [[Wp/rgn/Aachen|Aachen]] dal stêtuv e di mèrum preziuṣ. De X sēcul l imperatōr [[Wp/rgn/Utõn I e' Grãnd|Utõn I]] e' cmandè la custruziõn d un palaz reêl int la zitê pr' avṣinês aj arzivèscuv ravgnẽn, avarseri de' Pêpa.<ref name="Mascanzoni" /> A e' tẽmp dla [[Wp/rgn/Löta pr' al nòmin|löta pr' al nòmin]], la ciṣa d Ravèna la stè sèmpar fida a tot j imperatur e de 1080 l imperatōr [[Wp/rgn/Rico IV d Francogna|Rico IV]] e' numinè [[Wp/rgn/Antipêpa|antipêpa]] l arzivèscuv [[Wp/rgn/Antipêpa Clemens III|Guibērto d Ravèna]]. Ste fat che cvè e' cumprumitè pr' una masa d tẽmp al relaziõn cun Röma sichè piò avãnti la scunfeta dl arziviscuvêd la n s fo putuda ṣgavdì.<ref name="Mascanzoni" /> De 1109 a Ravèna e' nasè e' [[Wp/rgn/Etê cumunêla|cumõn]] che de 1181 sota la fameja di [[Wp/rgn/Traversari|Traversari]] e' rinsè a libarês in pêrt da l'influvẽnza dl arzivèscuv. De 1240 parò i Traversari i s mitè cun i [[Wp/rgn/Gvelf e ghibilĩn|gvelf]], sichè l imperatōr [[Wp/rgn/Fidrigh II d Ṣvēvia|Fidrigh II d Ṣvēvia]] l atachè la zitê e u la sfaṣè.<ref name="Mascanzoni" /> De 1275 la fameja di [[Wp/rgn/Da Pulẽnta|Da Pulẽnta]] la faṣè un [[Wp/rgn/Cōlp ad Stêt|cōlp ad Stêt]] incalarend una [[Wp/rgn/Sgnureja zitadẽna|sgnureja zitadẽna]] sutumesa a e' [[Wp/rgn/Stêt de' Pêpa|Stêt de' Pêpa]]. De XIV sècul Da Pulẽnta i faṣè tirê sò di fabrichet in muradura e i faṣè arpupulê la zitê. J invstè nẽnca una masa d risôrsit pr' armetr' a pöst i canel di fiõn, faṣend lighê la zitê a e' Mer Adriàtich e a la boca ramifichêda de' Pò. De 1313, par la sgnureja d [[Wp/rgn/Gvid Nuvël da Pulẽnta|Gvid Nuvël da Pulẽnta]], Ravèna la rizivè e' puvēta [[Wp/rgn/Dante Alighieri|Dante Alighieri]], ch'u j murè d [[Wp/rgn/Malêria|malêria]] de 1321.<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria mudērna === {{Wp/rgn/...}} === Stôria d incudè === {{Wp/rgn/...}} == Sucitê == === Ṣvilòp dla pupulaziõn === {{Wp/rgn/Demografia/Ravenna}} == Spòrt == === Palavōl === Ravèna l'è cunsiderêda la cònla dla palavōl itagliãna. La prèma partida in Itaglia u la ẓughè dj aviatur americhẽn de 1918 a [[Wp/rgn/Pôrt Cursẽn|Pôrt Cursẽn]].<ref name=":1">{{Wp/rgn/Zita web|url=https://www.ilrestodelcarlino.it/speciali/140-anni/la-patria-del-volley-le-90324d47|tit=La patria del volley. Le leggende della Robur, l’eredità di Angelo Costa. Un secolo di successi|dat=9.12.2025|acc=17.09.2026|aut=Umberto Suprani|sit=ilrestodelcarlino.it}}</ref> Do scvêdar da mës-c dla zitê agl'à vẽnt si scudèt in tutêl (1946, 1947, 1948, 1949 e 1952 la [[Wp/rgn/Robur Ravenna|Robur]] e 1991 e' [[Wp/rgn/Porto Ravenna Volley|Porto]]).<ref name=":1" /> La scvêdra da döna [[Wp/rgn/Olimpia Teodora|Olimpia Teodora]] la jà e' primêt itagliãn d òndg scudèt vẽnt õn dòp l êtar.<ref name=":2">{{Wp/rgn/Zita web|url=https://www.ilrestodelcarlino.it/speciali/140-anni/teodora-storia-di-un-miracolo-72b29ec7|tit=Teodora, storia di un miracolo fatto in casa|acc=19.09.2026|sit=ilrestodelcarlino.it}}</ref> == Armẽnd == <references /> == Culegamẽnt ad fura == * [https://www.comune.ra.it/ Sid istituziunêl] * [https://www.treccani.it/enciclopedia/ravenna/ Ravena - Treccani] {{Wp/rgn/Chép-lugh dl'Eméglia-Rumâgna}} {{Wp/rgn/ProvRAVENNA}} [[Category:Wp/rgn]] {{INTERWIKI|Q13364}} [[Category:Wp/rgn/Cità]] op9ikb95uhfv3111yff2st3pwyxy0bf 0 260355 7385576 7380643 2026-11-08T11:58:06Z Swarabakti 2526161 7385576 wikitext text/x-wiki __NOEDITSECTION__ <div style="text-align:center"> <div style="margin:1em; font-variant:small-caps; font-family:'Linux Libertine','Georgia','Times',serif;"> <div style="font-size:200%; line-height:0.8;">Dulur diaturi&nbsp;ke</div> <div style="font-size:236%; line-height:1;">Wikikamus baso&nbsp;Pelèmbang</div> </div> <div style="font-size:1.2em;">'''[[:Category:Wt/mui/mui-plm:Léma|Pelembang]]''' ({{PAGESINCATEGORY:Wt/mui/mui-plm:Léma}})&nbsp;• '''[[:Category:Wt/mui/mui:Léma|Musi]]''' ({{PAGESINCATEGORY:Wt/mui/mui:Léma}})&nbsp;• [[:Category:Wt/mui/id:Léma|Indónésia]] ({{PAGESINCATEGORY:Wt/mui/id:Léma}})</div></div> <inputbox> type=create buttonlabel=Gawè' laman width=90 bgcolor=#ffffff default=Wt/mui/ </inputbox> </div> [[Category:Wt/mui|*]] 40jdsnwnrxw8o9788g6urf8y3e5gp55 7385577 7385576 2026-11-08T11:58:23Z Swarabakti 2526161 7385577 wikitext text/x-wiki __NOEDITSECTION__ <div style="text-align:center"> <div style="margin:1em; font-variant:small-caps; font-family:'Linux Libertine','Georgia','Times',serif;"> <div style="font-size:200%; line-height:0.8;">Dulur diaturi&nbsp;ke</div> <div style="font-size:236%; line-height:1;">Wikikamus baso&nbsp;Pelembang</div> </div> <div style="font-size:1.2em;">'''[[:Category:Wt/mui/mui-plm:Léma|Pelembang]]''' ({{PAGESINCATEGORY:Wt/mui/mui-plm:Léma}})&nbsp;• '''[[:Category:Wt/mui/mui:Léma|Musi]]''' ({{PAGESINCATEGORY:Wt/mui/mui:Léma}})&nbsp;• [[:Category:Wt/mui/id:Léma|Indonesia]] ({{PAGESINCATEGORY:Wt/mui/id:Léma}})</div></div> <inputbox> type=create buttonlabel=Gawè' laman width=90 bgcolor=#ffffff default=Wt/mui/ </inputbox> </div> [[Category:Wt/mui|*]] 1regm50x3xaqg42o1f5k3sdhv6s4zkv 0 1382044 7384708 7168144 2026-11-07T12:47:32Z Sree1959 2594881 கட்டமைப்பு சீர் செய்யும் முயற்சி 7384708 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Ambox | type = notice | text = இந்தப் பக்கத்தை தொகுப்பதை தவிர்க்கவும், ஏனென்றால் இது கட்டுரை வார்ப்புருவாகவும் பயன்படுத்தப்படுகின்றது. இதனை தொகுப்பதன் மூலம் இதனை பயன்படுத்தும் கட்டுரைகள் அனைத்தும் பாதிக்கப்படக்கூடும் என்பதை நினைவில் கொள்க. | fix = '''கவனிக்க:''' தொகுக்க வேண்டிய கட்டாயமிருப்பின் விவரங்களை பேச்சுப் பக்கத்தில் பதிவிடவும். தமிழ் விக்கிப்பயணத்தின் சோதனை நிருவாகி ஒருவரின் ஒப்புதலின்றி தொகுக்கலாகாது. }} <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Wy/ta/Pagebanner|Pagebanner default.jpg}} '''நகரம்''' [[பிராந்தியப் பெயர்]] பகுதியில் உள்ளது. ==புரிந்து கொள்ளுங்கள்== ==சென்று அடையுங்கள்== ===வானூர்தியில்=== ===தொடருந்தில்=== ===மகிழுந்தில்=== ===பேருந்தில்=== ===படகில்=== ==சுற்றிப்பாருங்கள்== {{Wy/ta/Mapframe}} ==கண்டுகளியுங்கள்== ==செய்யுங்கள்== ==கற்றுக் கொள்ளுங்கள்== ==பணிபுரியுங்கள்== ==வாங்குங்கள்== ==உண்ணுங்கள்== ===மலிவானவை=== ===மத்திய-தரம்=== ===அதிகச்செலவானவை=== ==பருகுங்கள்== ==உறங்குங்கள்== ===மலிவானவை=== ===மத்திய தரம்=== ===அதிகச்செலவானவை=== ==பாதுகாப்பாக இருங்கள்== ==தொடர்பு கொள்ளுங்கள்== ==சமாளியுங்கள்== ==அடுத்த இலக்கு== {{Wy/ta/IsPartOf|Wy/ta/}} {{Wy/ta/outlinecity}} {{Wy/ta/geo||}} </syntaxhighlight> {{WikivoyageDoc|help}} [[Category:Article skeleton templates]] {{Wy/ta/Pagebanner|Padmanabhaswamy Temple banner.jpg}} '''திருவனந்தபுரம்''' என்பது கேரளத்தின் தலைநகராகும். == போக்குவரத்து == * சாலை வழி: கேரளத்தின் பல்வேறு ஊர்களில் இருந்து கேரள அரசுப் பேருந்துகள் இயக்கப்படுகின்றன. தமிழ்நாட்டின் கன்னியாகுமரியில் இருந்தும் பேருந்து மூலம் இங்கே வரலாம். ==பார்க்க== *'''அனந்த பத்மநாப சாமி திருக்கோயில்''': இது விஷ்ணு தலம் ஆகும். தென் இந்தியாவின் முக்கிய கோவில்களுள் ஒன்றும் ஆகும். திருவனந்தபுர நகரிலேயே இக்கோவில் அமைந்துள்ளது. இக்கோவிலில் பாரம்பரிய உடை அணிந்து மட்டுமே பிரவேசிக்க இயலும். ஆண்கள் மேற்சட்டை அணியக்கூடாது என்பதும் விதிமுறையாகும். இக்கோவிலில் விஷ்ணு அரங்கநாதராக காட்சி தருகிறார். *'''கிழக்குக் கோட்டை''': அனந்த பத்மநாபசாமி கோயிலுக்கு அருகில் உள்ளது. *'''கோவளம் கடற்கரை''' - திருவனந்தபுரம் நகரில் இருந்து பதினாறு கிலோமீட்டர் தொலைவில் இக்கடற்கரை அமைந்துள்ளது. *'''நேப்பியர் அருங்காட்சியகம்''' *'''குதிரமாளிகா அருங்காட்சியகம்''' *'''பிரியதர்ஷினி கோளரங்கம்''' ===பத்பநாப சுவாமி கோவில்=== ==அருகில் இருப்பவை== [[Wy/ta/கன்னியாகுமரி|கன்னியாகுமரி]] நெய்யாறு அணை [[Category:Wy/ta/கேரளம்]] [[Category:Wy/ta]] {{INTERWIKI|Q167715}} 0twy6re45jnqcf5rcsnck8s1yt4jfjr 7384710 7384708 2026-11-07T12:50:42Z Sree1959 2594881 Reverted edits by [[Special:Contributions/Sree1959|Sree1959]] ([[User talk:Sree1959|talk]]) to last revision by [[User:பொதுஉதவி|பொதுஉதவி]] 6593990 wikitext text/x-wiki '''திருவனந்தபுரம்''' என்பது கேரளத்தின் தலைநகராகும். == போக்குவரத்து == * சாலை வழி: கேரளத்தின் பல்வேறு ஊர்களில் இருந்து கேரள அரசுப் பேருந்துகள் இயக்கப்படுகின்றன. தமிழ்நாட்டின் கன்னியாகுமரியில் இருந்தும் பேருந்து மூலம் இங்கே வரலாம். ==பார்க்க== *'''அனந்த பத்மநாப சாமி திருக்கோயில்''': இது விஷ்ணு தலம் ஆகும். தென் இந்தியாவின் முக்கிய கோவில்களுள் ஒன்றும் ஆகும். திருவனந்தபுர நகரிலேயே இக்கோவில் அமைந்துள்ளது. இக்கோவிலில் பாரம்பரிய உடை அணிந்து மட்டுமே பிரவேசிக்க இயலும். ஆண்கள் மேற்சட்டை அணியக்கூடாது என்பதும் விதிமுறையாகும். இக்கோவிலில் விஷ்ணு அரங்கநாதராக காட்சி தருகிறார். *'''கிழக்குக் கோட்டை''': அனந்த பத்மநாபசாமி கோயிலுக்கு அருகில் உள்ளது. *'''கோவளம் கடற்கரை''' - திருவனந்தபுரம் நகரில் இருந்து பதினாறு கிலோமீட்டர் தொலைவில் இக்கடற்கரை அமைந்துள்ளது. *'''நேப்பியர் அருங்காட்சியகம்''' *'''குதிரமாளிகா அருங்காட்சியகம்''' *'''பிரியதர்ஷினி கோளரங்கம்''' ===பத்பநாப சுவாமி கோவில்=== ==அருகில் இருப்பவை== [[Wy/ta/கன்னியாகுமரி|கன்னியாகுமரி]] நெய்யாறு அணை [[Category:Wy/ta/கேரளம்]] [[Category:Wy/ta]] {{INTERWIKI|Q167715}} 66g3rntjymd83luf50vcoze1k5fbbze 7384714 7384710 2026-11-07T12:56:29Z Sree1959 2594881 கட்டுரை சீரமைப்பு வார்ப்புரு சேர்க்கப்பட்டது 7384714 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Ambox | type = notice | text = இந்தப் பக்கத்தை தொகுப்பதை தவிர்க்கவும், ஏனென்றால் இது கட்டுரை வார்ப்புருவாகவும் பயன்படுத்தப்படுகின்றது. இதனை தொகுப்பதன் மூலம் இதனை பயன்படுத்தும் கட்டுரைகள் அனைத்தும் பாதிக்கப்படக்கூடும் என்பதை நினைவில் கொள்க. | fix = '''கவனிக்க:''' தொகுக்க வேண்டிய கட்டாயமிருப்பின் விவரங்களை பேச்சுப் பக்கத்தில் பதிவிடவும். தமிழ் விக்கிப்பயணத்தின் சோதனை நிருவாகி ஒருவரின் ஒப்புதலின்றி தொகுக்கலாகாது. }} {{Wy/ta/Pagebanner|Pagebanner default.jpg}} '''நகரம்''' [[பிராந்தியப் பெயர்]] பகுதியில் உள்ளது. ==புரிந்து கொள்ளுங்கள்== ==சென்று அடையுங்கள்== ===வானூர்தியில்=== ===தொடருந்தில்=== ===மகிழுந்தில்=== ===பேருந்தில்=== ===படகில்=== ==சுற்றிப்பாருங்கள்== {{Wy/ta/Mapframe}} ==கண்டுகளியுங்கள்== ==செய்யுங்கள்== ==கற்றுக் கொள்ளுங்கள்== ==பணிபுரியுங்கள்== ==வாங்குங்கள்== ==உண்ணுங்கள்== ===மலிவானவை=== ===மத்திய-தரம்=== ===அதிகச்செலவானவை=== ==பருகுங்கள்== ==உறங்குங்கள்== ===மலிவானவை=== ===மத்திய தரம்=== ===அதிகச்செலவானவை=== ==பாதுகாப்பாக இருங்கள்== ==தொடர்பு கொள்ளுங்கள்== ==சமாளியுங்கள்== ==அடுத்த இலக்கு== {{Wy/ta/IsPartOf|Wy/ta/}} {{Wy/ta/Outlinecity}} {{Wy/ta/Geo||}} {{Wy/ta/WikivoyageDoc|help}} [[Category:Wy/ta/Article skeleton templates]] '''திருவனந்தபுரம்''' என்பது கேரளத்தின் தலைநகராகும். == போக்குவரத்து == * சாலை வழி: கேரளத்தின் பல்வேறு ஊர்களில் இருந்து கேரள அரசுப் பேருந்துகள் இயக்கப்படுகின்றன. தமிழ்நாட்டின் கன்னியாகுமரியில் இருந்தும் பேருந்து மூலம் இங்கே வரலாம். ==பார்க்க== *'''அனந்த பத்மநாப சாமி திருக்கோயில்''': இது விஷ்ணு தலம் ஆகும். தென் இந்தியாவின் முக்கிய கோவில்களுள் ஒன்றும் ஆகும். திருவனந்தபுர நகரிலேயே இக்கோவில் அமைந்துள்ளது. இக்கோவிலில் பாரம்பரிய உடை அணிந்து மட்டுமே பிரவேசிக்க இயலும். ஆண்கள் மேற்சட்டை அணியக்கூடாது என்பதும் விதிமுறையாகும். இக்கோவிலில் விஷ்ணு அரங்கநாதராக காட்சி தருகிறார். *'''கிழக்குக் கோட்டை''': அனந்த பத்மநாபசாமி கோயிலுக்கு அருகில் உள்ளது. *'''கோவளம் கடற்கரை''' - திருவனந்தபுரம் நகரில் இருந்து பதினாறு கிலோமீட்டர் தொலைவில் இக்கடற்கரை அமைந்துள்ளது. *'''நேப்பியர் அருங்காட்சியகம்''' *'''குதிரமாளிகா அருங்காட்சியகம்''' *'''பிரியதர்ஷினி கோளரங்கம்''' ===பத்பநாப சுவாமி கோவில்=== ==அருகில் இருப்பவை== [[Wy/ta/கன்னியாகுமரி|கன்னியாகுமரி]] நெய்யாறு அணை [[Category:Wy/ta/கேரளம்]] [[Category:Wy/ta]] {{INTERWIKI|Q167715}} 1v2mul31poa2hc83vveomr9y5t2ghyv 7384716 7384714 2026-11-07T13:07:18Z Sree1959 2594881 பெருநகர கட்டமைப்பு வார்ப்புருவை பயன்படுத்தி கட்டுரை சீரமைக்கப்பட்டது 7384716 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|Padmanabhaswamy Temple banner.jpg}} '''திருவனந்தபுரம்''' [[Wy/ta/கேரளம்|கேரளத்தின்]] [[Wy/ta/தென் திருவதாங்கூர்|தென் திருவதாங்கூர்]] பிராந்தியத்தில் உள்ளது. இந்நகரம் கேரளத்தின் தலைநகராகும். ==புரிந்து கொள்ளுங்கள்== ==சென்று அடையுங்கள்== ===வானூர்தியில்=== ===தொடருந்தில்=== ===மகிழுந்தில்=== ===பேருந்தில்=== கேரளத்தின் பல்வேறு ஊர்களில் இருந்து கேரள அரசுப் பேருந்துகள் இயக்கப்படுகின்றன. தமிழ்நாட்டின் கன்னியாகுமரியில் இருந்தும் பேருந்து மூலம் இங்கே வரலாம். ===படகில்=== ==சுற்றிப்பாருங்கள்== {{Wy/ta/Mapframe}} ==கண்டுகளியுங்கள்== *'''அனந்த பத்மநாப சாமி திருக்கோயில்''': இது விஷ்ணு தலம் ஆகும். தென் இந்தியாவின் முக்கிய கோவில்களுள் ஒன்றும் ஆகும். திருவனந்தபுர நகரிலேயே இக்கோவில் அமைந்துள்ளது. இக்கோவிலில் பாரம்பரிய உடை அணிந்து மட்டுமே பிரவேசிக்க இயலும். ஆண்கள் மேற்சட்டை அணியக்கூடாது என்பதும் விதிமுறையாகும். இக்கோவிலில் விஷ்ணு அரங்கநாதராக காட்சி தருகிறார். *'''கிழக்குக் கோட்டை''': அனந்த பத்மநாபசாமி கோயிலுக்கு அருகில் உள்ளது. *'''கோவளம் கடற்கரை''' - திருவனந்தபுரம் நகரில் இருந்து பதினாறு கிலோமீட்டர் தொலைவில் இக்கடற்கரை அமைந்துள்ளது. *'''நேப்பியர் அருங்காட்சியகம்''' *'''குதிரமாளிகா அருங்காட்சியகம்''' *'''பிரியதர்ஷினி கோளரங்கம்''' ==செய்யுங்கள்== ==கற்றுக் கொள்ளுங்கள்== ==பணிபுரியுங்கள்== ==வாங்குங்கள்== ==உண்ணுங்கள்== ===மலிவானவை=== ===மத்திய-தரம்=== ===அதிகச்செலவானவை=== ==பருகுங்கள்== ==உறங்குங்கள்== ===மலிவானவை=== ===மத்திய தரம்=== ===அதிகச்செலவானவை=== ==பாதுகாப்பாக இருங்கள்== ==தொடர்பு கொள்ளுங்கள்== ==சமாளியுங்கள்== ==அடுத்த இலக்கு== * [[Wy/ta/கன்னியாகுமரி|கன்னியாகுமரி]] {{Wy/ta/IsPartOf|Wy/ta/தென் திருவதாங்கூர்}} {{Wy/ta/Outlinecity}} {{Wy/ta/Geo||}} {{Wy/ta/WikivoyageDoc|help}} [[Category:Wy/ta/Article skeleton templates]] [[Category:Wy/ta]] {{INTERWIKI|Q167715}} 2nmmbqdwwqlqg7t0d87jz1qg9ueq8b6 0 2833872 7385390 7383964 2026-11-08T06:51:03Z Arularasan. G 1290908 /* பார்க்க */ 7385390 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|Bagan (Myanmar) banner Sunset.jpg|caption=The temples of Bagan at dawn}} '''மியான்மார்''' (அல்லது '''பர்மா''') என்பது தென்கிழக்கு [[Wy/ta/ஆசியா|ஆசியா]]வில் அமைந்துள்ள ஒரு நாடாகும். இந்நாடு பிரமிக்க வைக்கும் பழமையான கோயில்கள், பரபரப்பான உள்ளூர் சந்தைகள், இயற்கை எழில் கொஞ்சும் இடங்களான மாசுபடாத கடற்கரைகள், அழகான மலைகள், பசுமையான காடுகள் ஆகியவற்றைக் கொண்டுள்ளது. பர்மிய மக்களின் உண்மையான அன்பும் உபசரிப்பும், சுவையான உணவு வகைகளும் இணைந்து, இந்நாட்டை உணவுப் பிரியர்களுக்கும் பண்பாட்டு ஆர்வலர்களுக்கும் ஒரு சிறந்த இடமாக மாற்றுகின்றன. 1960-கள் முதல், இந்நாடு பல்வேறு எதிர்மறையான காரணங்களுக்காகவே செய்திகளில் இடம்பிடித்து வருகிறது. நீண்ட காலமாகவே, அரசியல் நிலைத்தன்மையின்மை, சமய அல்லது இனக் குழுக்களுக்கு இடையிலான வன்முறை, ஊழல், போதிய உள்கட்டமைப்பு வசதிகள் இல்லாமை, மனித மேம்பாட்டிற்குப் போதிய முக்கியத்துவம் அளிக்காத நீண்டகாலக் காலனித்துவச் சுரண்டல் ஆகியவற்றால் மியான்மர் பாதிக்கப்பட்டுள்ளது. == பிராந்தியங்கள் == {{Wy/ta/Regionlist | regionmap=Burma Regions Map.png | regionmapsize=425px | region1name=[[Wy/ta/தெற்கு மியான்மர்|தெற்கு மியான்மர்]] | region1items=''ஆயார்வாடி, பாகோ, ரங்கூன்'' | region1color=#CAA7C9 | region1description=இராவாடி வடிநில தாழ்நிலப் பகுதிகள்; இங்குதான் மிகப்பெரிய நகரமும் முன்னாள் தலைநகருமான யாங்கோன் அமைந்துள்ளது. | region2name=[[Wy/ta/நடு மியான்மர்|நடு மியான்மர்]] | region2items=''மக்வே, மண்டலே, நேய்பிடாவ்'' | region2color=#E5B775 | region2description=மண்டலே, வரலாற்று சிறப்புமிக்க தொல்லியல் தளங்கள், குளிர்ந்த மலை நகரங்கள். | region3name=[[Wy/ta/மேற்கு மியான்மர்|மேற்கு மியான்மர்]] | region3items=''ரக்கின், சின்'' | region3color=#A4C78A | region3description=தொலைதூர மலைப்பகுதிகள் மற்றும் வங்காள விரிகுடாவில் உள்ள சில அழகான கடற்கரைகள். | region4name=[[Wy/ta/வடக்கு மியான்மர்|வடக்கு மியான்மர்]] | region4items=''சாகைங், கச்சின்'' | region4color=#d17c82 | region4description=இமயமலையின் தென்பகுதிகளையும் பல பழங்குடியினரையும் உள்ளடக்கிய, பரந்த மற்றும் அமைதியற்ற ஒரு பகுதி. | region5name=[[Wy/ta/கிழக்கு மியான்மர்|கிழக்கு மியான்மர்]] | region5items=''ஷான், கயா, வா'' | region5color=#76AED2 | region5description=தங்க முன்னோணம் மற்றும் மலைக்க வைக்கும் எண்ணிக்கையிலான இனக்குழுக்கள். | region6name=[[Wy/ta/தென்கிழக்கு மியான்மர்|தென்கிழக்கு மியான்மர்]] | region6items=''தனிந்தாரி, மோன், கயின்'' | region6color=#DDE28E | region6description=தாய்லாந்தின் எல்லையாக அமைந்துள்ள, ஏராளமான கடலோரத் தீவுகளைக் கொண்ட தெற்கு கடற்கரைப் பகுதி. }} ==நகரங்கள்== * '''நைபிடா''' (முன்னர் பியின்மனா) — நாட்டின் புதிதாக அறிவிக்கப்பட்ட தலைநகரம் மற்றும் மூன்றாவது பெரிய நகரம் *'''பாகோ''' (முன்னர் பெகு) — யாங்கோனுக்கு அருகில் உள்ள, பௌத்தச் சின்னங்கள் நிறைந்த வரலாற்றுச் சிறப்புமிக்க நகரம். *'''கவ்தாங்''' — மியான்மரின் தென்கோடியில் அமைந்துள்ள கடற்கரை நகரம். இது மியான்மரின் பிற பகுதிகளை விட தாய்லாந்தை அதிகம் ஒத்திருக்கிறது. *'''மண்டலே''' — மண்டலேஅரண்மனையைச் சுற்றி அமைக்கப்பட்ட கோன்பாங் வம்சத்தின் முன்னாள் தலைநகரம் மற்றும் மேல் மியான்மரின் முக்கிய வணிக மையம். *'''மவ்லாமைன்''' (மௌல்மைன்) — மோன் மாநிலத்தின் தலைநகரம் மற்றும் மூன்றாவது பெரிய நகரம். *'''பியின் யூ லவின்''' (மேம்யோ) — இது பிரித்தானிய காலனித்துவ ஆட்சிக் காலத்தில் மலைவாழிடமாகத் திகழ்ந்த, (தட்பவெப்பநிலை மற்றும் சுற்றுலா ஈர்ப்புகள் ஆகிய இரு வகையிலும்) ஒரு குளிர்ச்சியான நகரமாகும். *'''டவுங்கி''' — 'தங்க முக்கோணம்' பகுதியின் மையத்தில் அமைந்துள்ள ஷான் மாநிலத்தின் தலைநகரம். *'''டிவாண்டே''' — மட்பாண்டத் தொழிலுக்குப் பெயர் பெற்ற ஒரு நகரம். *'''யாங்கூன்''' (முன்னர் ரங்கூன்) — அடுக்குத் தூபிகள் (பகோடாக்கள்), காலனித்துவக் கட்டிடக்கலைக்கு பெயர் பெற்ற பொருளாதார மையம். == பிற இடங்கள் == *'''பாகான்''' — இராவாடி ஆற்றின் கரைகளுக்கு அருகே ஆயிரக்கணக்கான பழங்காலப் அடுக்குத்தூபிகளை (பகோடா) கொண்ட ஒரு தொல்லியல் மண்டலமும், யுனெஸ்கோ உலகப் பாரம்பரியத் தளமும். *'''இன்லே ஏரி''' — படகு சவாரிகள், இன்தா மக்கள் வசிக்கும் மிதக்கும் கிராமங்களைப் பார்வையிடுதல், மலையேற்றம் ஆகியவற்றிற்குப் பெயர் பெற்றதும், உயர்தர பட்டு உற்பத்திக்கான இடமாகவும் திகழும் ஒரு பெரிய, ஆழம் குறைந்த ஏரி. *'''கெங்டங்''' — தங்க முக்கோணப் பகுதியில், (சீன எல்லையில் உள்ள) மோங் லா மற்றும் (தாய்லாந்து எல்லையில் உள்ள) டாச்சிலெய்க் ஆகியவற்றுக்கு இடையில் அமைந்துள்ள இப்பகுதி, ஆன் (கருப்புப் பல் மக்கள்), அக்கா பழங்குடியினர் ஆகியோருக்காகவும், மலையேற்றத்திற்காகவும் அறியப்படுகிறது. *'''கைய்க்டியோ''' — குன்றின் உச்சியில் அமைந்துள்ள, தங்க முலாம் பூசப்பட்ட பாறை மற்றும் ஒரு முக்கியத் திருத்தலம். *'''போபா மலை''' — மியான்மரின் 'ஒலிம்பஸ் மலை' என்று கருதப்படும் ஒரு செயலற்ற எரிமலை; வெப்பமான சமவெளிகளுக்கு அடுத்து அமைந்துள்ள பசுமையான சோலை; பாகானிலிருந்து எளிதாகச் சென்று வரக்கூடிய ஒரு நாள் சுற்றுலாத் தலம். *'''மிராவ் கி யூ''' (Mrauk U) — ராகைன் (Rakhine) இராஜ்யத்தின் முன்னாள் தலைநகரம்; இங்குள்ள பல பழமையான அடுக்குத் தூபிகள் (பகோடா) அந்தக் காலத்தை நினைவூட்டும் சான்றுகளாகத் திகழ்கின்றன. *'''நங்காபாலி''' - வங்காள விரிகுடாவில் மேற்கு ராக்கைன் மாநிலத்தில் உள்ள கடற்கரை உல்லாசவிடுதி *'''இங்வே சௌங்''' (Ngwe Saung) — இது ஒரு மிக நீண்ட கடற்கரைப் பகுதியாகும்; வெண்மையான மணல், படிகம் போன்ற தெளிவான நீர் ஆகியவை இங்வே கடற்கரையின் சிறப்பம்சங்களாகும். *'''பியாய்''' (Pyay) — யாங்கோன் மற்றும் பாகான் நகரங்களுக்கு இடையே இரவாடி ஆற்றங்கரையில் அமைந்துள்ள ஒரு நகரமாகும். இது கி.பி. 2 முதல் 9-ஆம் நூற்றாண்டு வரையிலான பியூ இனத்தவரின் பண்டைய தலைநகரான 'ஸ்ரீ கித்தாரா' எனும் தொல்லியல் தளத்திற்குப் பெயர் பெற்றது. *'''பதேன்''' — இரவாடி வடிநிலப் பகுதியில் அமைந்துள்ள ஒரு ஆற்றங்கரை நகரம்; இது குடை தயாரிப்புக்கு பெயர் பெற்றது. மேலும் இது சுவாங் தா மற்றும் இங்வே சௌங் கடற்கரைகளுக்குச் செல்லும் நுழைவாயிலாகவும் விளங்குகிறது. == புரிந்துகொள்ள == === வரலாறு === தென்கிழக்கு ஆசியாவின் பெரும்பாலான நாடுகளைப் போலவே, மியான்மரின் மக்களும், வரலாறும் அனைத்து முனைகளிலிருந்தும் வந்த குடியேறியவர்கள் மற்றும் படையெடுப்பாளர்களின் ஒரு கலவையாகும். மோன், பியூ ஆகிய இனத்தவர் இந்தியாவிலிருந்து வந்ததாகக் கருதப்படுகிறது, அதே நேரத்தில் தற்போது ஆதிக்கம் செலுத்தும் பமர் (பர்மா) மக்கள் திபெத் வழியாகப் புலம்பெயர்ந்து, 849-ஆம் ஆண்டளவில் பாகனை மையமாகக் கொண்டு ஒரு சக்திவாய்ந்த இராச்சியத்தை நிறுவினர். இப்பகுதியின் இனப் பன்முகத்தன்மையும், மத்திய சமவெளிகளில் பமர் மக்களின் ஆதிக்கமும், அவர்களுக்கும் அவர்களைச் சுற்றியுள்ள எண்ணற்ற சிறிய இனக் குழுக்களுக்கும் இடையே புவிசார் அரசியல் போராட்டங்களை உண்டாக்கின. அவை இன்றுவரை தடையின்றித் தொடர்கின்றன. 9-ஆம் நூற்றாண்டு முதல் 19-ஆம் நூற்றாண்டு வரை, பர்மியப் பேரரசு தாய்லாந்து (அயுத்தாயா) மற்றும் இந்தியா (மணிப்பூர்) மீதான படையெடுப்புகளின் மூலம் வளர்ந்தது. பின்னர் சீனாவின் தாக்குதல்கள், உள்நாட்டுக் கிளர்ச்சி போன்றவற்றால் சுருங்கியது. [[File:Bago, Myanmar (Burma) - panoramio (44).jpg|thumb|அடுக்குத்தூபியில் உள்ள பள்ளிகொண்ட புத்தர் சிலை]] இறுதியில், 1824 முதல் 1886 வரையிலான 62 ஆண்டுகாலத்தில் பிரிட்டன் பர்மாவைக் கைப்பற்றி அதைத் தனது இந்தியப் பேரரசின் ஒரு பகுதியாக இணைத்துக்கொண்டது. பர்மாவின் கடைசி மன்னரான திபா, இன்றைய இந்தியாவில் உள்ள இரத்னகிரிக்கு நாடு கடத்தப்பட்டார். தங்கள் பிற குடியேற்றப் பகுதிகளைப் போலவே, இங்கும் பிரித்தானியர் "பிரித்தாளும் கொள்கை" மூலம் தங்கள் கட்டுப்பாட்டைத் தக்கவைத்துக் கொண்டனர். இதன்படி, பல்வேறு இன மற்றும் சமயக் குழுக்களிடையே அவர்கள் வேண்டுமென்றே பதற்றத்தை உருவாக்கினர். இதன் விளைவாக இன்றுவரை தீர்க்கப்படாத இன, சமய மோதல்கள் இருந்துவருகின்றன. உதாரணமாக, நிருவாக அதிகாரிகள் இந்தியாவிலிருந்து அழைத்து வரப்பட்டனர், அதேவேளையில் பிற அரசுப் பதவிகள் பெரும்பாலும் சிறிய இனக் குழுக்களைச் சேர்ந்த உள்ளூர் மக்கள் நிரப்பப்பட்டனர். 1937-இல் தனி குடியேற்ற நாடாக மாறும் வரை, பர்மா இந்தியாவின் ஒரு மாகாணமாகவே நிர்வகிக்கப்பட்டது. இரண்டாம் உலகப் போரின்போது, ​​ஆசியாவில் ஆதிக்கத்தை நிலைநாட்ட நேச நாடுகள் சப்பானியர்களுடன் போரிட்டதால், பர்மா ஒரு முக்கிய போர்க்களமாகத் திகழ்ந்தது. சீனாவிற்குத் தேவையான பொருட்களைக் கொண்டு செல்வதற்காக 'பர்மா சாலை' அமைக்கப்பட்டது. தாய்லாந்தின் கஞ்சனபுரியிலிருந்து குவாய் ஆற்றின் வழியாக பர்மா வரை செல்லும் தாய்லாந்து-பர்மா ரயில்பாதை ("மரண ரயில்பாதை" என்று அழைக்கப்பட்டது) சப்பானியர்களால் கட்டாய உழைப்பைக் கொண்டு கட்டப்பட்டது. இதில் நேச நாட்டுப் போர்க்கைதிகள், ஒப்பந்தத் தொழிலாளர்களாகக் கொண்டுவரப்பட்ட தாய்லாந்தியர்கள், பர்மிய மக்கள், பிற தென்கிழக்கு ஆசிய மக்கள் ஈடுபடுத்தப்பட்டனர். அவர்கள் மிக மோசமான சூழலில் பணியாற்ற வேண்டியிருந்தது. இரயில்பாதை கட்டுமானப் பணிகளின்போது அவர்களில் ஏராளமானோர் (சுமார் 80,000 பேர் என மதிப்பிடப்பட்டுள்ளது) உயிரிழந்தனர். போரின்போது மேற்கு பர்மாவின் பெரும் பகுதிகள், குறிப்பாக இந்தியாவுடனான எல்லையை ஒட்டிய மலைப்பகுதிகள் மற்றும் மண்டலே நகரம் ஆகியவை கடுமையாக பாதிப்புற்றன. ஜெனரல் ஆங் சான் தலைமையிலான பர்மிய விடுதலைப் போராட்ட வீரர்கள் முதலில் பிரித்தானியரை வெளியேற்றுவதற்காக சப்பானியர்களுக்கு ஒத்துப்பு அளித்தனர். அதற்கு ஈடாக பர்மாவுக்கு விடுதலை வழங்குவதாக சப்பானியர்கள் உறுதியளித்தனர். இருப்பினும், ஜப்பானிய ஆக்கிரமிப்பிற்கு பிகு மக்களின் வாழ்க்கை, பிரித்தானிய காலனித்துவத்தின் கீழ் இருந்ததை விட மிகவும் கொடூரமாக இருந்தது. மேலும் கலகோங் படுகொலை போன்ற நிகழ்வுகளில் பல பர்மியர்கள் கொல்லப்பட்டனர். அதைத் தொடர்ந்து ஆங் சான் தனது விசுவாசத்தை மாற்றி, சப்பானியர்களிடமிருந்து பர்மாவை மீண்டும் கைப்பற்ற நேச நாடுகளுக்கு உதவினார். இரண்டாம் உலகப் போருக்குப் பிறகு, பர்மிய விடுதலைக்காக ஆங் சான் பிரித்தானியருடன் பேச்சுவார்த்தைகளை நடத்தினார், மேலும் அடுத்த ஆண்டு பர்மாவுக்கு சுதந்திரம் வழங்க 1947-ல் பிரித்தானியர் ஒப்புக்கொண்டனர். ஆங் சான் 1947-இன் பிற்பகுதியில் படுகொலை செய்யப்பட்டார். அவருக்கு தனது கனவு நனவாவதைக் காணும் பாக்கியம் கிடைக்கவில்லை. பர்மா ஒன்றியம் என்ற பெயரில் பிரித்தானியரிடமிருந்து விடுதலை இறுதியாக 1948 சனவரி 4 பெறப்பட்டது. மேலும் ஜெனரல் ஆங் சான் பெரும்பாலான பர்மிய மக்களால் தங்களுக்கு விடுதலைப் பெற்றுத்தந்த ஒரு தேசத் தந்தையாகக் கருதப்படுகிறார். இன அடையாளங்களின் அடிப்படையில் அமைந்த பல்வேறு மாநிலங்களைக் கொண்டதாக இந்த புதிய ஒன்றியம் இருந்தது. இம்மாநிலங்களில் பல, ஒன்றுக்கொன்று எதிராகப் போராடியும், தன்னாட்சியுடன் விளங்கியும் பல நூற்றாண்டுகால வரலாற்றைக் கொண்டிருந்தன. பிரிட்டனிடமிருந்து தங்கள் கூட்டு விடுதலையை உறுதிப்படுத்தும் நோக்கில், இனக்குழுக்களுக்கும் மாநிலங்களுக்கும் இடையே அதிகாரப் பகிர்வுடன் கூடிய ஒரு கூட்டு நிர்வாகத்திற்குப் பத்து ஆண்டுகளுக்குக் கட்டுப்பட்டிருக்க அந்த இனக்குழுக்கள் ஒப்புக்கொண்டன. அக்காலகட்டத்திற்குப் பிறகு, ஒன்றியத்திலிருந்து பிரிந்து செல்லும் உரிமையுடன் கூடிய தன்னாட்சி உரிமை ஒவ்வொரு இனக்குழுவிற்கும் வழங்கப்படும் என்றும் தீர்மானிக்கப்பட்டது. "பின்லோன் ஒப்பந்தம்" என்று அழைக்கப்பட்ட இந்த ஒப்பந்தத்தின் விதிமுறைகள், புதிய 'பர்மா ஒன்றியத்தின்' 1947/1948-ஆம் ஆண்டு அரசியலமைப்பில் இடம்பெற்றது. நாட்டின் புதிய மத்திய அரசு விரைவாகத் தனது அதிகாரத்தை வலுப்படுத்த முயன்றது. இச்செயல் பழங்குடித் தலைவர்களை ஓரங்கட்டுவதாக இருந்தது. இது அவர்களைக் கோபமடையச் செய்ததுடன், இன்றுவரை தடையின்றித் தொடரும் இனரீதியான ஆயுத மோதல்களுக்கும் வித்திட்டது. கூட்டாட்சி அமைப்பிற்குள் தன்னாட்சி மற்றும் சுயநிர்ணய உரிமையை உறுதிசெய்யும் வகையிலான ஒரு புதிய அரசாங்க முறையை வடிவமைப்பதற்காக, 1961-ஆம் ஆண்டில் ஷான், கச்சின், ரெட் கரன், கரன், சின், மோன், ரகைன் ஆகிய இனங்களைச் சேர்ந்த 200-க்கும் மேற்பட்ட தலைவர்கள், பாமர் (பர்மீஸ்) இனத்தைச் சேர்ந்த மத்திய அரசு அதிகாரிகளைச் சந்தித்துப் பேச்சுவார்த்தை நடத்தினர். [[File:Aung San Suu Kyi December 2011 (cropped).jpg|thumb|ஆங் சான் சூ கி]] ஆனால் புதிய அரசாங்கமுறை அமைக்கப்படவில்லை. இருப்பினும், 1962-இல் நே வின்னின் ஆட்சிக்கவிழ்ப்பு வரை, பர்மா ஆசியாவின் மிகவும் வளர்ச்சியடைந்த மற்றும் வேகமாக வளர்ந்து வரும் பொருளாதார ஆற்றல்களில் ஒன்றாகக் கருதப்பட்டது. மேலும் அடுத்த சப்பானாக உருவெடுக்கும் போட்டியாளராகப் பரவலாகப் பாராட்டப்பட்டது. இராணுவத் தலைவர் ஜெனரல் நே வின், 1962-இல் ஜனநாயக முறையில் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட அரசாங்கத்தைக் கவிழ்த்து, தானே தலைவராகப் பொறுப்பேற்றார். ஜெனரல் நே வின் 1962 முதல் 1988 வரை அரசாங்கத்தில் ஆதிக்கம் செலுத்தினார். முதலில் இராணுவ ஆட்சியாளராகவும், பின்னர் தன்னைத்தானே ஜனாதிபதியாக நியமித்துக் கொண்டார். அதன் பிறகு அரசியல் செல்வாக்கு மிக்கவராகவும் திகழ்ந்தார். நே வின்னின் ஆட்சியில் ஊழலும், உறவினர் நியமனங்களும் பர்மியப் பொருளாதாரத்தை ஒரு கீழ்நோக்கிய சுழலுக்குள் தள்ளின. அதிலிருந்து அது எப்போதும் முழுமையாக மீளவில்லை. 1988-இல் நடந்த ஜனநாயக ஆதரவு ஆர்ப்பாட்டங்கள் வன்முறையால் ஒடுக்கப்பட்டன. ஜெனரல் சா மாங் ஆட்சிக்கவிழ்ப்பின் மூலம் பொறுப்பேற்று, தற்போது மியான்மர் எனப் பெயர் மாற்றப்பட்டுள்ள நாட்டை ஆள, அரசு சட்டம், ஒழுங்கு மறுசீரமைப்பு அவையை நிறுவினார். 1990-இல் பல கட்சிகள் பங்கேற்ற மக்களவைத் தேர்தல்கள் நடைபெற்றன. இதில் முக்கிய எதிர்க்கட்சியான 'ஜனநாயகத்திற்கான தேசியக் கூட்டணி' அமோக வெற்றி பெற்றது (489 இடங்களில் 392 இடங்களைக் கைப்பற்றியது). ஆனால், அதிகாரத்தை ஒப்படைக்க மறுத்த அரசு சட்டம், ஒழுங்கு மறுசீரமைப்பு அவை, அதற்குப் பதிலாக ஜனநாயகத்திற்கான தேசியக் கூட்டணியின் தலைவரும் அமைதிக்கான நோபல் பரிசு பெற்றவருமான ஆங் சான் சூச்சியை (தேசிய நாயகன் ஆங் சானின் மகள்) வீட்டுக் காவலில் வைத்தது; கடந்த 20 ஆண்டுகளில் 14 ஆண்டுகளை அவர் இத்தகைய வீட்டுக் காவலில் கழித்துள்ளார். இன்று, வளங்கள் நிறைந்த நாடான மியான்மர், மிகுமியான அரசு கட்டுப்பாடுகள், திறமையற்ற பொருளாதாரக் கொள்கைகள், கிராமப்புற வறுமை போன்றவற்றால் பாதிக்கப்பட்டுள்ளது. ஒரு காலத்தில் ஆசியாவின் பணக்கார, மிகவும் வளர்ந்த நாடுகளில் ஒன்றாக இருந்த இது, பரவலான ஊழல் காரணமாக வறுமையில் வீழ்ந்துள்ளது. "சோசலிசத்திற்கான பர்மிய வழி" திட்டத்தின் கீழ் பல தசாப்தங்களாக ஏற்பட்ட தோல்விகளுக்குப் பிறகு, 1990-களின் முற்பகுதியில் இராணுவ ஆட்சிக்குழு விலைக் கட்டுப்பாடுகளைத் தளர்த்த நடவடிக்கை எடுத்தது. ஆனால், உணவுக் கலவரங்களை எதிர்கொண்டதால், அத்தியாவசியப் பொருட்களுக்கு மானிய விலைகளை மீண்டும் அமல்படுத்த வேண்டியிருந்தது. இந்தக் கலவரங்களின் மீதுதான் ஜனநாயக இயக்கம் தனது செயல்திட்டத்தை இணைத்தது. அரசாங்கம் படைகளை வரவழைத்தது, ஆனால் துறவிகள் தலையிடும் வரை கலவரக்காரர்கள் அடங்காமல் இருந்தன. இரு தரப்பினருக்கும் இடையில் நின்று, அவர்கள் அனைவரையும் வீட்டிற்குச் செல்லுமாறு கூறினர், அவர்களும் அவ்வாறே செய்தனர். இந்தக் கலவரங்களால் வெளிநாட்டு வளர்ச்சி உதவிகள் நிறுத்தப்பட்டன, அதைத் தொடர்ந்து அரசாங்கம் 1990 சட்டமன்றத் தேர்தல் முடிவுகளை இரத்து செய்தது. 2003ஆம் ஆண்டு மே மாதத்தில் ஆங் சான் சூ கி மற்றும் அவரது வாகன அணி மீது அரசாங்கம் நடத்திய தாக்குதலுக்குப் எதிர்வினையாக, மியான்மரிலிருந்து பொருட்களை இறக்குமதி செய்வதற்கும், அமெரிக்கக் குடிமக்கள் நிதிச் சேவைகளை வழங்குவதற்கும் தடை விதிப்பது உள்ளிட்ட புதிய பொருளாதாரத் தடைகளை அமெரிக்கா மியான்மர் மீது விதித்தது. [[File:NLD Flag from car Yangon.png|thumb|யாங்கூனில் 'ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக்'கின் ஆதரவாளர் ஒருவர்.]] 2007-ஆம் ஆண்டின் கோடைக்காலத்தில், இராணுவ ஆட்சிக்கு எதிரான போராட்டங்கள் உருவாயின. அவை மீண்டும் கொடூரமான முறையில் ஒடுக்கப்பட்டன. பெட்ரோல் விலையின் கடுமையான உயர்வுக்கு எதிரான போராட்டமாக, ஆகத்து மாதத்தில் எவ்வித ஒருங்கிணைப்புமின்றித் தொடங்கிய இப்போராட்டங்கள், பாகோக்கு நகரில் நடைபெற்ற பேரணியின்போது மூன்று துறவிகள் தாக்கப்பட்ட நிகழ்வுக்குப் பிறகு அரசாங்கத்திற்கு எதிரான தீவிரமான சவாலாக உருவெடுத்தன. துறவிகள் மன்னிப்பு கோரியும் அது கிடைக்காத நிலையில், விரைவில் பிச்சைப் பாத்திரங்களைத் தலைகீழாக ஏந்தியவாறு துறவிகள் மேற்கொண்ட ஊர்வலங்கள் சிட்வே, மண்டலே, இரங்கூன் உள்ளிட்ட பல நகரங்களில் பரவின. குறிப்பாக இரங்கூன் நகரின் மையப்பகுதியில் உள்ள சூலே பகோடா பகுதி இப்போராட்டங்களின் மையப்புள்ளியாகத் திகழ்ந்தது. துறவிகள் பேரணி நடத்தியபோதும், பல சாதாரண குடிமக்கள் அவர்களுக்கு ஆதரவாகத் திரண்டபோதும், இது தொடர்பான படங்கள், காணொளிகள், வலைப்பதிவுகள் போன்றவை இணையத்தில் குவிந்தன. உலகம் இதனை உற்றுநோக்கியது. இருப்பினும், கூட்டத்தின் மீது துப்பாக்கிச் சூடு நடத்தியும், துறவிகளைக் கைது செய்தும், மடாலயங்களை மூடியும் அரசாங்கம் விரைவில் போராட்டங்களை ஒடுக்கியது. அத்துடன் உலகின் பிற பகுதிகளுடனான இணையத் தொடர்புகளையும் தற்காலிகமாகத் துண்டித்தது. இச்செயலால் அமெரிக்கா, ஆஸ்திரேலியா, கனடா, ஐரோப்பிய ஒன்றியம் ஆகியவற்றை கூடுதல் பொருளாதாரத் தடைகளை விதிக்கக் காரணமாயிற்று. இத்தடைகளில் சில, இராணுவத் தலைவர்களின் குடும்பங்கள் மற்றும் அவர்களின் நிதி ஆதாரங்களை இலக்காகக் கொண்டவையாக இருந்தன. [[File:Protesters against the military coup.jpg|thumb|2021-ஆம் ஆண்டு இராணுவப் புரட்சிக்கு எதிராகப் போராடுபவர்கள்]] 2010இல் நடைபெற்ற தேர்தல்களைத் தொடர்ந்து, பர்மா தாராளமயமாக்கல் நடைமுறைகளைத் தொடங்கியது; இது அமெரிக்கா உள்ளிட்ட பல நாடுகள் தங்கள் பொருளாதாரத் தடைகளைக் குறைப்பதற்கோ அல்லது முழுமையாக நீக்குவதற்கோ காரணமாயிற்று. 2012இல், ஆங் சான் சூ கி பர்மா நாடாளுமன்ற உறிப்பினராகத் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டார். மேலும் அவர் ஐரோப்பா மற்றும் வட அமெரிக்காவிற்குப் பயணம் செய்யவும் அனுமதிக்கப்பட்டார். உள்நாட்டு மற்றும் வெளிநாட்டுச் ஊடகங்கள் மீதான தணிக்கையும் இடைநிறுத்தப்பட்டது. 2015 நவம்பரில், நாடு தழுவிய தேர்தல்களில் ஆங் சான் சூ கியின் 'ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக்' கட்சி பெரும் வெற்றி பெற்றது; அதனைத் தொடர்ந்து, அவரது நெருங்கிய கூட்டாளியான தின் கியாவ் நாட்டின் அதிபரானார். 2016 ஏப்ரலில், ஆங் சான் சூ கி பிரதமருக்கு இணையான பதவியான 'அரசு ஆலோசகர்' பொறுப்பை ஏற்றார். இதன் மூலம் அவர் மியான்மரின் நடைமுறை அரசாங்கத் தலைவரானார். 2021 பிப்ரவரியில், ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் கட்சி அமோக வெற்றி பெற்றதைத் தொடர்ந்து, இராணுவம் சதிப்புரட்சி மூலம் மீண்டும் அதிகாரத்தைக் கைப்பற்றியது. இதன் விளைவாக நாடு முழுவதும் பெரும் போராட்டங்களும் சட்ட மறுப்பு இயக்கமும் வெடித்தன; நூற்றுக்கணக்கான ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் கட்சி ஆதரவாளர்களையும் ஜனநாயக ஆர்வலர்களையும் ராணுவம் கொன்று குவித்து போராட்டங்கள் கொடூரமாக ஒடுக்கியது. ஆங் சான் சூ கி உள்ளிட்ட ஆயிரக்கணக்கான ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் கட்சி மற்றும் பிற ஜனநாயக ஆதரவு அரசியல்வாதிகளும், சமூகத் தலைவர்களும் கைது செய்யப்பட்டனர். அமைதியான போராட்டங்கள் அவ்வப்போது தொடர்ந்து நடைபெற்று வரும் அதே வேளையில், குறிப்பாக எல்லைப் பகுதிகளில் உள்ள போராட்டக் குழுக்கள் ராணுவ ஆட்சிக்கு எதிராக ஆயுதமேந்திப் போராடத் தொடங்கியுள்ளன. இச்சதிப்புரட்சியின் விளைவாக, மேற்கத்திய நாடுகள் மியான்மர் மீது மீண்டும் பொருளாதாரத் தடைகளை விதித்துள்ளன. 2024ஆம் ஆண்டின் மத்தியில், நாட்டின் பாதிக்கும் குறைவான பகுதியே இராணுவ ஆட்சியின் கட்டுப்பாட்டில் உள்ளது. அதே சமயம், இனக்குழு சார்ந்த ஆயுதமேந்திய அமைப்புகள் (EAOs) மிகுந்த தன்னம்பிக்கையுடன் ஒருங்கிணைந்த தாக்குதல்களை வெற்றிகரமாக நடத்தி வருகின்றன. இந்தக் கொடூரமான உள்நாட்டுப் போர் முடிவுக்கு வருவதற்கான எந்த அறிகுறியும் இன்னும் தென்படவில்லை. === பண்பாடு === மியான்மரின் பண்பாடு, இந்தியத் தாக்கங்கள், உள்ளூர் மரபுகள், சீனத் தாக்கங்கள் ஆகியவற்றின் கலவையாக உருவானது. நாடு முழுவதும் காணப்படும் பல்வேறு தூபிகளும், கோயில்களும் இதற்குச் சான்றாக உள்ளன. இவை வட இந்தியாவில் உள்ளவற்றோடு குறிப்பிடத்தக்க அளவு ஒற்றுமையைக் கொண்டுள்ளன. அண்டை நாடான தாய்லாந்தைப் போலவே, இங்கும் தேரவாத பௌத்தம் முதன்மையான சமயமாக விளங்குகிறது. மக்கள் தொகையில் 88 விழுக்காட்டினர் பௌத்த நடைமுறைகளைப் பின்பற்றுகின்றனர். மிகவும் தொலைதூரக் கிராமங்களில் கூட மக்கள் வழிபட ஏதுவாக கோயில் அமைந்திருப்பதைக் காண முடியும். இது தவிர, கிறித்தவம், இசுலாம், இந்து சமயம் ஆகிய மதங்களைப் பின்பற்றுபவர்களும் குறைந்த எண்ணிக்கையில் உள்ளனர். மேலும், நாட்டின் சில பகுதிகளில், குறிப்பாக மலைவாழ் பழங்குடியினர் வசிக்கும் தொலைதூரப் பகுதிகளில், அனிமிசம் (இயற்கை வழிபாட்டு முறை) மற்றும் முன்னோர்களை வழிபடும் வழக்கமும் காணப்படுகிறது. மியான்மரில் பௌத்த சமயத்துக்கு முந்தைய மரபு ஒன்று இன்றும் நீடிக்கிறது; அதுதான் 'நாட்' எனப்படும் பாரம்பரிய பர்மீய ஆவி வழிபாட்டு முறை. அந்நாடு முழுவதும் இத்தகைய ஆவிகளுக்காக அமைக்கபட்ட பல சிறிய வழிபாட்டு இல்லங்களைக் காணலாம். தேரவாத பௌத்தம் பரவியதைத் தொடர்ந்து, இந்த 'நாட்' வழிபாட்டு முறையானது பர்மீய பௌத்த மதத்துடன் இணைக்கப்பட்டது. இன்று இவை புத்தருக்குக் கீழ்ப்பட்ட நிலையில் உள்ளவையாகக் கருதப்படுகின்றன. === மக்கள் === [[File:Burmese people 01.jpg|thumb|யாங்கோனில் முகத்தில் தனகா பூச்சு பூசிய சிறுவர்கள்]] மியான்மரில் பெரும்பான்மையாக வாழும் இனக்குழுவினர் ''பாமர்'' என்று அழைக்கப்படுகின்றனர். ஆங்கிலத்தில் இந்நாட்டிற்கு வழங்கப்பட்ட 'பர்மா' என்ற பெயர் இவர்களிடமிருந்தே உருவானது. பாமர்களைத் தவிர, மியான்மரில் தனித்துவமான பண்பாடுகளையும் மொழிகளையும் கொண்ட பல சிறுபான்மை இனக்குழுக்களும், தேசிய இனங்களும் வாழ்கின்றன. இதுமட்டுமின்றி, காலனித்துவ காலத்தில் மியான்மருக்கு இடம்பெயர்ந்த சீன, இந்திய வம்சாவளியினரும் இங்கு வசிக்கின்றனர். இவர்களை யாங்கோன், மண்டலே போன்ற நகரங்களில் அதிகமாகக் காண முடியும். மியான்மர் பதினான்கு நிருவாகப் பிரிவுகளாகப் பிரிக்கப்பட்டுள்ளது. அதாவது ஏழு 'பிராந்தியங்கள்' மற்றும் ஏழு 'மாநிலங்கள்' ஆகும். பொதுவாக, பிராந்தியங்கள் பாமர் இனத்தவர் பெரும்பான்மையாக வாழும் பகுதிகளாகவும், மாநிலங்கள் அந்தந்த சிறுபான்மை இனத்தவர் பெரும்பான்மையாக வாழும் பகுதிகளாகவும் உள்ளன. வங்காளதேச எல்லையை ஒட்டியுள்ள ரக்கைன் மாநிலத்தில், ரோகிங்கியா முசுலிம்களுக்கு எதிராக நடத்தப்படும் வன்முறைகளுக்காக மியான்மர் அரசாங்கம் பிற நாடுகளின் கண்டனத்திற்கு உள்ளாகியுள்ளது. ரோகிங்கியர்கள் பல தலைமுறைகளாக ரக்கைன் மாநிலத்தில் வாழ்ந்து வந்த போதிலும், மியான்மர் அரசாங்கம் அவர்களை அந்நாட்டின் குடிமக்களாக அங்கீகரிக்கவில்லை. மாறாக, அவர்கள் வங்காளதேசத்திலிருந்து சட்டவிரோதமாக குடியேறியவர்கள் என்று வாதிடுகிறது. இந்த வாதத்தை மியான்மர் மக்கள் பெரும்பாலோர் ஏற்றுக்கொண்டுள்ளனர். பெருமளவில் வங்காளதேசத்திற்குத் தப்பிச் செல்ல நிர்ப்பந்திக்கப்பட்ட ரோகிங்கியர்கள். அங்கு சென்ற பிறகும் அந்நியர்களாகவே நடத்தப்படுகின்றனர். இவர்களில் பலர், மலேசியாவில் அடைக்கலம் தேடிச் செல்ல முயன்றபோது உயிரிழந்துள்ளனர். பொதுவாகச் சொன்னால், மியான்மர் மக்கள் பெரும்பாலானோர் மிகவும் நட்புணர்வுகொண்டவர்களாகவும், கண்ணியமானவர்களாகவும் இருக்கிறனர். நீங்கள் அவர்களின் நாட்டிற்கு வரும்போது, ​​உங்களை அன்புடன் வரவேற்க அவர்கள் தங்களால் இயன்ற அனைத்தையும் செய்வர். === அரசியல் === மியான்மர், அதிகாரப்பூர்வமாக மியான்மர் ஒன்றியக் குடியரசு (ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်) என்று அழைக்கபடுகிறது. நாட்டின் தலைவர் குடியரசுத் தலைவர் ஆவார். அவர் சட்டமன்றத்தால் நியமிக்கப்படுகிறார். அவர் மாநிலத் தலைவராகவும், அரசாங்கத் தலைவராகவும் பணியாற்றுகிறார். அவரும் அவரது அமைச்சரவையும் நிருவாகப் பிரிவாக உள்ளனர். சட்டமன்றமானது பிடாங்சு ஹ்லுட்டாவ் (ஒன்றியத்தின் சட்டமன்றம்), மேல் அமியோதா ஹ்லுட்டாவ் (தேசியங்களின் அவை), கீழ் பைத்து ஹ்லுட்டாவ் (பிரதிநிதிகள் சபை) ஆகியவற்றைக் கொண்டுள்ளது. சட்டமன்ற உறுப்பினர்களில் பெரும்பான்மையானவர்கள் மக்களால் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டாலும், நான்கில் ஒரு பங்கு இடங்கள் இராணுவத்தில் இருந்து நியமிக்கப்படுபவர்களுக்கு ஒதுக்கப்பட்டுள்ளது. 2015 தேர்தலில் ஆங் சான் சூகியின் ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் (NLD) பெரும்பான்மை இடங்களை வென்றது. அவர் குடியரசுத் தலைவர் பதவி ஏற்க அரசியலமைப்பு ரீதியாக தடைசெய்யப்பட்டதால் (வெளிநாட்டவரை திருமணம் செய்து கொண்டதன் மூலம்), அதற்கு பதிலாக அவர் மாநில ஆலோசகர் என்ற பாத்திரத்தில் அரசாங்கத்தின் உண்மையான தலைவராக பணியாற்றினார். பிப்ரவரி 2021 முதல், மியான்மரில் இராணுவ ஆட்சியால் ஆளப்படுகிறது. === காலநிலை === மியான்மரில் மூன்று பருவ காலங்கள் இருப்பதாகக் கருதப்படுகிறது. மார்ச் முதல் ஏப்ரல் வரை வெப்பமான காலம் நிலவுகிறது. மே முதல் அக்டோபர் வரையிலான மழைக்காலத்தில் வெப்பநிலை குறைகிறது. நவம்பர் முதல் பிப்ரவரி வரையிலான குளிர்ச்சியான காலம், சுற்றுலாப் பயணிகள் அதிகம் வருகை தரும் முக்கிய பருவமாகும். வெப்பமான பருவத்தில் யாங்கோனில் வெப்பநிலை 36°C வரை உயரக்கூடும்; அதே சமயம் குளிர்ச்சியான பருவத்தில், நண்பகல் வேளையில் வெப்பநிலை சுமார் 32°C ஆகவும், இரவு நேரங்களில் சுமார் 19°C ஆகவும் இருக்கும். மண்டலே பகுதியில் குளிர்ச்சியான பருவத்தில் வெப்பநிலை 13°C வரை குறையக்கூடும், அதே சமயம் வெப்பமான பருவத்தில் 37°C வரை உயரக்கூடும். பொதுவாக, யாங்கோனைச் சுற்றியுள்ள கீழ் மியான்மர் பகுதி, மண்டலேயைச் சுற்றியுள்ள வறண்ட மேல் மியான்மர் பகுதியை விட அதிக மழையைப் பெறுகிறது. இன்லே ஏரி மற்றும் பியின் யு லவின் போன்ற மலைப்பாங்கான பகுதிகளில், குளிர்காலத்தில் இரவு நேர வெப்பநிலை 10°C-க்கும் கீழே செல்லக்கூடும். அதே சமயம் பகல் நேர வெப்பநிலை மிகவும் இதமாக இருக்கும். கோடைகாலத்தில் கூட, வெப்பநிலை அரிதாகவே 32°C-க்கு மேல் உயரும். கச்சின் மாநிலத்தில், இந்திய எல்லையை ஒட்டிய பகுதிகளில், எப்போதும் பனியால் மூடப்பட்ட மலைகள் காணப்படுகின்றன. === விடுமுறைகள் === *4 ஜனவரி: விடுதலை நாள் *ஜனவரி: கயின் புத்தாண்டு தினம் - பியாத்தோவின் முதல் வளர்பிறை. *12 பிப்ரவரி: ஒன்றிய நாள் *மார்ச்: தபௌங் முழு நிலவு நாள் *மார்ச் 27: ஆயுதப் படைகள் நாள் *ஏப்ரல்: திங்கியான் (பர்மீய புத்தாண்டு) — மியான்மரின் மிக முக்கியமான விழா. இதில் மக்கள் ஒருவருக்கொருவர் தண்ணீர் தெளித்து மகிழ்வர். இது 'நீர் திருவிழா' என்றும் அழைக்கப்படுகிறது. அண்டை நாடான தாய்லாந்தில் கொண்டாடப்படும் 'சோங்க்ரான்' பண்டிகையைப் போன்றதே இது. *மே: காசோனின் பௌர்ணமி நாள் *ஜூலை: வாசோவின் பௌர்ணமி நாள் *அக்டோபர்: தாடிங்யுட் பௌர்ணமி நாள் *ஜூலை 19: தியாகிகள் தினம் *நவம்பர்: தேசிய நாள் - தாசௌங்மோன் மாதத்தின் தேய்பிறை காலத்தின் 10-ஆம் நாள் *திசம்பர் 25: கிறிஸ்துமஸ் நாள் === அளவீட்டு அலகுகள் === 2013 முதல், மியான்மர் மெட்ரிக் முறையை பின்பற்றத் தொடங்கியுள்ளது. இது தற்போது வானிலை அறிக்கைகள், பெட்ரோல் விலை, புதிய சாலை அடையாளங்கள் போன்றவற்றில் பயன்படுத்தப்படுகிறது. இருப்பினும், இம்பீரியல் முறை மற்றும் பாரம்பரிய பர்மிய அளவீட்டு அலகுகளின் பயன்பாடு பெருமளவில் தொடர்கிறது. பழைய சாலை அடையாளங்களில் மைல் போன்ற அளவுகள் பயன்படுத்தப்படலாம், மேலும் அரசாங்க வலைத்தளங்களில் பர்மிய அலகுகளை மெட்ரிக் அல்லது இம்பீரியல் அலகுகளாக சீரற்ற முறையில் மாற்றிகாட்டுகின்றன. === சுற்றுலாத் தகவல் === * [https://tourism.gov.mm/ மியான்மர் விடுதிகள் மற்றும் சுற்றுலா அமைச்சகத்தின்] இணையதளம் == பேச்சுமொழி == [[File:Vendeurs de plantes médicinales vers Kyaiktiyo Paya.jpg|thumb|சந்தையில் பர்மிய மொழியில் எழுதப்பட்ட பலகைகள்]] மியான்மரின் உத்தியோகபூர்வ மொழி பர்மிஸ் (မြန်မာစကား mien ma za ga) (அரசாங்கத்தால் மியான்மர் என அழைக்கப்படுகிறது), இது சீன மொழியுடன் தொடர்புடைய ஒரு சீன-திபெத்திய மொழி ஆகும். இது பண்டைய பாலி எழுத்துக்களை அடிப்படையாகக் கொண்ட பர்மிய எழுத்துக்களைப் பயன்படுத்தி எழுதப்படுகிறது. இருமொழி அடையாளங்கள் (ஆங்கிலம் மற்றும் பர்மிஸ்) பெரும்பாலான சுற்றுலாத் தலங்களில் உள்ளன. எண்கள் பெரும்பாலும் பர்மிய எழுத்துக்களிலும் எழுதப்படுகின்றன. பல சொற்களஞ்சியம் பாலி (புத்தரின் காலத்தில்), சமஸ்கிருதத மொழிகளிலிருந்து பெறப்பட்டது. மியான்மரில் மோன், ஷான், பா-ஓ, ரோஹிங்கியா போன்ற பல இனக்குழுவினர் பலர் தங்கள் சொந்த மொழிகளை தொடர்ந்து பேசுகின்றனர். அரசாங்கக் கட்டுப்பாட்டில் உள்ள பகுதிகளில் பர்மிய மொழி பேசும் போது, ​​சில பிரிவினைவாதக் கட்டுப்பாட்டுப் பகுதிகளில் அது பேசப்படாமல் இருக்கலாம். மாண்டரின் மற்றும்/அல்லது பல்வேறு சீன பேச்சுவழக்குகளைப் பேசும் கணிசமான சீனச் சமூகத்தினர் உள்ளனர். யாங்கூனில், பெரும்பாலான சீனர்கள் புஜியான் மற்றும் குவாங்டாங்கிலிருந்து குடியேறியவர்களின் வழித்தோன்றல்கள், எனவே முக்கியமாக ஹொக்கியன் அல்லது தைஷானீஸ் பேசுகிறார்கள். அதே சமயம் மாண்டலேயில், சீனர்கள் பெரும்பாலும் யுனானில் இருந்து குடியேறியவர்களின் வழித்தோன்றல்கள். மேலும் முக்கியமாக மாண்டரின் யுன்னான் பேச்சுவழக்கு பேசுகிறார்கள். சில பகுதிகள் பல்வேறு இந்திய மொழிகளை தொடர்ந்து பேசும் பல்வேறு இந்திய சமூகங்களின் இருப்பிடமாகவும் உள்ளது. மியான்மர் ஒரு முன்னாள் பிரித்தானிய காலனி என்பதால் பல பர்மியர்கள் குறைந்தபட்சம் சில அடிப்படை ஆங்கிலத்தை புரிந்துகொள்கிறனர். நன்கு படித்த மேல்தட்டு பர்மியர்கள் ஆங்கிலத்தில் சரளமாக பேசுகிறனர். அதே சமயம் படித்த எந்த பர்மியரும் குறைந்தபட்சம் ஆங்கில அடிப்படைகளை அறிந்திருப்பார்கள். ஓட்டல் மற்றும் விமான ஊழியர்களும், சுற்றுலாத் துறையில் பணிபுரிபவர்களும் பொதுவாக நல்ல அளவில் ஆங்கிலம் பேசுகிறனர். == சென்றடையுங்கள் == === நுழைவுத் தேவைகள் === [[File:Visa policy of Myanmar.svg|450px|thumbnail|right|மியான்மரின் நுழைவிசைவு (விசா) கொள்கை {{Wy/ta/Legend|#ED1C24|மியான்மார்}} {{Wy/ta/Legend|#B5E61D|நுழைவிசைவு தேவையில்லை (30 நாட்கள்)}} {{Wy/ta/Legend|#DDF395|நுழைவிசைவு தேவையில்லை (14 நாட்கள்)}} {{Wy/ta/Legend|#FFD000|வருகையின் போது நுழைவிசைவு / மின்நுழைவிசைவு}} {{Wy/ta/Legend|#61C7A1|மின்நுழைவிசைவு (தொழில் / சுற்றுலா)}} {{Wy/ta/Legend|#9FD5BE|மின்நுழைவிசைவு (சுற்றுலா மட்டும்)}} {{Wy/ta/Legend|#ABABAB|நுழைவிசைவு தேவை}}]] மியான்மரில் நுழைவிசைவு நிலைமை வேகமாக மாறிவருவதால்,, குடிவரவுத் துறை ஊழியர்களிடையே கூட குழப்பம் ஏற்பட்டுள்ளது. மேலும், பல வழிகாட்டி குறிப்புகளும் அதிகாரப்பூர்வ வலைத்தளங்களும் காலாவதியாகிவிட்டன. விசா [https://en.wikipedia.org/wiki/Visa_policy_of_Myanmar கொள்கை விவரங்களுக்கு] விக்கிப்பீடியாவைப் பார்க்கவும். ==== இலவச நுழைவிசைவு ==== பின்வரும் நாட்டுக் குடிமக்கள் சுற்றுலா நோக்கத்திற்காக மியான்மருக்கு விசா இன்றிச் செல்லலாம். இதற்கு அவர்கள் யாங்கோன் சர்வதேச விமான நிலையம், நே பி டா சர்வதேச விமான நிலையம், மண்டலே சர்வதேச விமான நிலையம் ஆகியவற்றில் ஏதேனும் ஒன்றின் வழியாக விமானம் மூலம் வருகை தர வேண்டும். மேலும், அவர்களின் தங்கும் காலம் கீழே குறிப்பிடப்பட்டுள்ள நாட்களுக்கு மிகாமல் இருக்க வேண்டும்: *14 நாட்கள்: புருனே, கம்போடியா, இந்தோனேசியா, லாவோஸ், மலேசியா, பிலிப்பைன்ஸ், தாய்லாந்து *30 நாட்கள்: உருசியா, வியட்நாம் சிங்கப்பூர் குடிமக்கள் மியான்மருக்குள் நுழையும் முறை எதுவாக இருந்தாலும், விசா இன்றி 30 நாட்கள் வரை அங்கு தங்கலாம். இந்த விசா விலக்கு காலத்தை நீட்டிக்க முடியாது. மற்ற நாட்டுப் பயணிகள் அனைவரும் முன்கூட்டியே விசாவுக்கு விண்ணப்பிக்க வேண்டும். ==== மின் நுழைவிசைவு ==== மேற்கத்திய நாடுகள் உட்பட பல நாடுகளைச் சேர்ந்த மக்களுக்கு, மியான்மர் குடிவரவுத் துறையின் இணையதளம் வழியாக சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு 50 அமெரிக்க டாலரும், வணிகப் பயணிகளுக்கு 70 அமெரிக்க டாலர் (2020 சனவரி நிலவரப்படி) கட்டணத்தில் மின்-நுழைவிசைவுகள் கிடைக்கின்றன. இவற்றின் செயலாக்கத்துக்கு 3 நாட்கள் ஆகும். இருப்பினும், அரசாங்கத்தின் இணையதளத்தில், வழக்கமான 50 அமெரிக்க டாலருக்குப் பதிலாக 56 அமெரிக்க டாலர் கட்டணத்தில் ஒரு விரைவு சுற்றுலா மின்-விசாவும் வழங்கப்படுகிறது. இதற்கு 24 மணிநேரம் ஆகும் (சில நேரங்களில் சில மணிநேரங்கள் மட்டுமே ஆகும்). எந்தெந்த நாட்டு குடிமக்களுக்கு இந்த மின்-நுழைவிசைவு (ஈ-விசா) வசதி உண்டு என்பது குறித்த விவரங்களை அதன் இணையதளத்தில் சரிபார்க்கவும். இந்த நுழைவிசைவு வழங்கப்பட்ட தேதியிலிருந்து 90 நாட்களுக்குள் பயணத்தைத் தொடங்கினால், 28 நாட்கள் வரை தங்குவதற்குச் செல்லுபடியாகும். இது ஒருமுறை மட்டுமே நுழைவதற்கானது. விண்ணப்பிக்கும்போது, ​கடவுச்சீட்டு (​பாஸ்போர்ட்) அளவுள்ள வண்ணப் புகைப்படம் ஒன்றை பதிவேற்ற வேண்டும். கட்டணத்தைச் செலுத்த கடன் அட்டைகளை மட்டுமே பயன்படுத்த முடியும். அனுமதிக்கப்பட்ட நுழைவு இடங்கள்: யாங்கோன் பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம், மண்டலே பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம், நே பி டா (Nay Pyi Taw) பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம், தாய்லாந்தின் ரனோங்கிலிருந்து கவ்தாங் (Kawthaung) பகுதிக்கு படகு மூலம் வரும் வழித்தடம் ஆகியவை ஆகும். சுற்றுலா விசாக்கள் மூன்று மாதங்களுக்குச் செல்லுபடியாகும். இந்த விசா, (நுழைந்த தேதியிலிருந்து) நான்கு வாரங்கள் வரை தங்குவதற்குச் செல்லுபடியாகும். இருப்பினும், நீங்கள் புறப்படும்போது ஒரு நாளைக்கு 3 அமெரிக்க டாலர் கட்டணம் செலுத்தத் தயாராக இருந்தால், விசா காலம் முடிந்த பிறகும் தங்கலாம். சுற்றுலா விசாவில் வேலை செய்ய அனுமதி இல்லை. மீறி வேலை செய்தால் கைது செய்யப்பட்டு நாடு கடத்தப்படும் அபாயம் உள்ளது. தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட விண்ணப்பதாரர்களுக்கு "வருகைப் படிவம்" ஒன்றும் வழங்கப்படும். அது உங்கள் கடவுச்சீட்டில் இணைக்கப்படும் செய்யப்படும். மியான்மருக்கு வந்தவுடன், விசா ஸ்டிக்கர் ஒட்டப்பட்ட உங்கள் கடவுச்சீட்டுடன் இந்தப் படிவத்தையும் சமர்ப்பிக்க வேண்டும். ==== வருகையின் போது நுழைவிசைவு ==== 2026 அக்டோபர் நிலவரப்படி, சீனா, ஆங்காங், இந்தியா, ஜப்பான், மக்காவ், தென் கொரியாவிலிருந்து வரும் சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு, வணிகப் பயணிகளுக்கு, யாங்கூன், மண்டலே, நேபிடாவ் வானூர்தி நிலையங்களில் வருகையின் போது விசா (visa on arrival) வழங்கும் வசதி உள்ளது. இதற்கான கட்டணம் 50 அமெரிக்க டாலர்கள் ஆகும். நீங்கள் கடவுச்சீட்டு அளவில் இரண்டு வண்ணப் புகைப்படங்களைக் கொண்டு வர வேண்டும். வணிக நுழைவிசைவுக்கு (விசா) விண்ணப்பிப்பவர்கள், தங்களுக்கு விசா வழங்க ஏற்பாடு செய்யும் நிறுவனத்திடமிருந்து அழைப்புக் கடிதத்தையும் (letter of invitation) சமர்ப்பிக்க வேண்டும். வானூர்தி நிலையங்களில் இது குறித்து இன்னும் சில குழப்பங்கள் நிலவுகின்றன. ஏனெனில் மாற்றங்களுக்கு ஏற்ப அதிகாரப்பூர்வத் தகவல்கள் அவ்வப்போது புதுப்பிக்கப்படுவதில்லை. இருப்பினும், பெரும்பாலான சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு எந்தச் சிக்கலும் ஏற்படுவதில்லை. ஒருவேளை உங்களுக்கு ஏதேனும் சிக்கல் ஏற்பட்டால், தங்களுக்கு விசா பெறுவதற்கான தகுதி உண்டு என்று உறுதியாகக் கூறி, மூத்த அதிகாரியை அழைத்து வருமாறு கேட்டுக்கொள்ளுங்கள். குறிப்பு: 2022 ஆகத்தில், மியான்மர் விமான நிறுவன ஊழியர்களுக்கு பிறப்பித்த ஓர் உத்தரவின்படி, அனைத்து நாட்டினருக்குமான வருகை சுற்றுலா விசா உடனடியாக (விவரிக்க முடியாத வகையில்) இடைநிறுத்தப்பட்டது. இது அரசாங்க இணையதளங்களில் புதுப்பிக்கப்படவில்லை. செக்-இன் கவுன்டரில் அதன் தற்போதைய நிலையை முன்கூட்டியே சரிபார்த்துக் கொள்ளுங்கள். மேலும் பாதுகாப்பாக இருக்க மின்-விசா (e-visa) எடுத்துக்கொள்வதற்கு முன்னுரிமை தாருங்கள். ==== தூதரகம் அல்லது துணைத் தூதரகத்தில் நுழைவிசைவு ==== உலகெங்கிலும் உள்ள நாடுகளின் தலைநகரங்களிலும் பெரிய நகரங்களிலும் அமைந்துள்ள மியான்மர் தூதரகங்கள் அல்லது துணைத் தூதரகங்களில் நீங்கள் அனைத்து வகையான விசாக்களுக்கும் விண்ணப்பிக்கலாம். தொடர்பு விவரங்கள், அலுவலக நேரம் போன்ற கூடுதல் தகவல்களை அங்கேயே தெரிந்துகொள்ளலாம். குறிப்பாக தாய்லாந்தின் பேங்காக் மற்றும் சியாங் மாய், இந்தியாவின் தில்லி, சீனாவின் ஆங்காங் மற்றும் அமெரிக்காவின் வாஷிங்டன் டி.சி. ஆகிய இடங்களில் உள்ள தூதரகங்கள் குறித்த விவரங்களைச் சரிபார்க்கவும். பொதுவாக, விசா விண்ணப்பத்திற்கு, பூர்த்தி செய்யப்பட்ட விசா படிவம் (மியான்மர் தூதரகத்திலிருந்து பெறலாம்), பூர்த்தி செய்யப்பட்ட வருகைப் படிவம் (இதையும் தூதரகத்திலிருந்தே பெறலாம்), உங்கள் கடவுச்சீட்டின் புகைப்படப் பக்கத்தின் நகல், கடவுச்சீட்டு அளவிலான இரண்டு புகைப்படங்கள், உங்கள் தொழில் குறித்த சான்று, அதற்கான கட்டணம் ஆகியவை தேவைப்படும். === வானுர்தியில்=== மியான்மரின் முதன்மையான பன்னாட்டு வனூர்தி நிலையம், அந்நாட்டின் மிகப்பெரிய நகரமும் முக்கிய பொருளாதார மையமுமான யாங்கூனில் (IATA குறியீடு: RGN) அமைந்துள்ளது. யாங்கூனிலிருந்து ஆசியாவின் பல முக்கிய நகரங்களுக்கு வானூர்தி சேவைகள் உள்ளன. இப்பகுதிக்கு வெளியிலிருந்து வரும் பயணிகளுக்கு, சிங்கப்பூர் அல்லது பேங்காக் வழியாக மியான்மர் செல்வது மிகவும் எளிதான வழியாகும். ஏனெனில், இந்த இரு நகரங்களிலும் மியான்மரைச் சேர்ந்தவர்கள் பெருமளவில் வசிக்கின்றனர். மேலும் இங்கிருந்து யாங்கூனுக்குத் நாள்தோறும் பல விமானங்கள் இயக்கப்படுகின்றன. மியான்மரில் மண்டலே (Mandalay - MDL IATA) நகரில் இரண்டாவது பன்னாட்டு விமான நிலையம் ஒன்றும் உள்ளது. இங்கிருந்து அண்டை நாடுகளுக்குப் பல வானூர்திகள் இயக்கப்படுகின்றன. வானூர்தி நிறுவனங்கள் மற்றும் சேருமிடங்களின் தற்போதைய பட்டியலுக்கு, [https://www.yangonairport.aero/index.php/en/ யாங்கூன் வானூர்தி நிலையத்தைப்]{{Wy/ta/Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot }} பார்க்கவும். யாங்கூனைத் தளமாகக் கொண்ட இரண்டு முக்கிய பன்னாட்டு வானூர்தி நிறுவனங்கள், தேசிய விமான நிறுவனமான '''[http://flymna.com/ மியான்மர் நேசனல் ஏர்லைன்ஸ்]''' மற்றும் தனியாருக்குச் சொந்தமான '''[http://www.maiair.com/ மியான்மர் ஏர்வேஸ் இன்டர்நேசனல்]''' ஆகும். === தரைவழியாக === மியான்மர் சீனா, இந்தியா, வங்கதேசம், தாய்லாந்து, லாவோஸ் ஆகிய ஐந்து நாடுகளுடன் எல்லையைப் பகிர்ந்து கொள்கிறது. இருப்பினும், அங்கு நிலவும் உள்நாட்டுப் போர் காரணமாக, 2026-ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, தரை வழியாக மியான்மருக்குள் நுழைவது கடினமானதாகவோ அல்லது முற்றிலும் இயலாததாகவோ உள்ளது. ஒருவேளை நீங்கள் உள்ளே நுழைந்தாலும், எல்லைப் பகுதிகளிலிருந்து யாங்கோன் நகருக்குப் பயணிப்பது மிகவும் சவாலான செயலாக இருக்கலாம். குறைந்தபட்சம், நீங்கள் முன்கூட்டியே சிறப்பு அனுமதிகளுக்கு விண்ணப்பிக்க வேண்டியிருக்கும். மேலும், இத்தகைய அனுமதி கிடைப்பதற்கு, நீங்கள் ஒரு வழிகாட்டப்பட்ட சுற்றுலாக் குழுவிலோ அல்லது வாகன அணிவகுப்பிலோ (convoy) இணைய வேண்டியிருக்கலாம். ====தாய்லாந்து ==== மியான்மருக்கும் தாய்லாந்திற்கும் இடையே தச்சிலைக்/மே சாய், மியாவாடி/மே சோட், ஹ்டீ கீ/பான் புனம்ரான், மூன்று பகோடா கணவாய் ஆகிய இடங்களில் நான்கு எல்லைக் கடக்கும் இடங்கள் உள்ளன. 2026 ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, இவற்றில் எதுவும் சுற்றுலாப் பயணிகளுக்காகத் திறக்கப்படவில்லை. ==== சீனா ==== வெளிநாட்டினர் யுன்னானில் உள்ள ரூய்லி (Ruili) வழியாக மியான்மரின் மியூஸ் (Muse) பகுதிக்குள் நுழைய முடியும். இதற்கு விசாவுடன் சேர்த்து, ஒரு சிறப்பு அனுமதி மற்றும் வழிகாட்டி (guide) தேவைப்படும். பெரும்பாலும், நீங்கள் ஒரு சுற்றுலா நிறுவனத்தின் ஏற்பாட்டில் மேற்கொள்ளப்படும் பயணக் குழுவில் இணைய வேண்டியிருக்கும். இதற்கு நேர்மாறான திசையில் (மியான்மரிலிருந்து சீனாவுக்குள்) செல்வதற்கான ஏற்பாடுகளைச் செய்வது மிகவும் கடினம், மேலும் அது குறித்த தெளிவான தகவல்கள் இல்லை. இருப்பினும், மண்டலேயிலிருந்து குன்மிங்கிற்கு வானூர்தி மூலம் செல்ல முடியும். மேலும், மண்டலேயிலேயே விசா வழங்கும் சீனத் தூதரக அலுவலகமும் உள்ளது. ==== இந்தியா ==== இந்தியாவுக்கும் மியான்மருக்கு இடையே மோரே/தமு (Moreh/Tamu) பகுதியில் தரைவழி எல்லைக் கடப்பு ஒன்று உள்ளது. இது வாகனங்களில் வருபவர்கள், நடந்தே வருபவர்கள், சுற்றுலாக் குழுக்களாக வருபவர்களுக்குத் திறந்திருக்கும். 2023-ஆம் நிலவரப்படி, இந்த எல்லை வழியாக நுழைவதற்கு மியான்மரின் மின்-விசாக்கள் (eVisas) செல்லுபடியாகாது. எனவே, நீங்கள் முன்னதாகவே விசா பெற்றுக்கொள்ள வேண்டும். இந்த எல்லைப் பகுதி அரசியல் ரீதியாக நிலையற்ற சூழலில் உள்ளது. இந்திய நகரமான மோரேயில் போராட்டங்களும், இரண்டு குண்டுவெடிப்புகளும் (அக்டோபர் 2019) நிகழ்ந்தன. இதனால் எல்லை தற்காலிகமாக மூடப்பட்டது. சுற்றுலாப் பயணிகள் மோரே பகுதியில், குறிப்பாக இரவு நேரங்களில், தேவையின்றிச் சுற்றித் திரிவதைத் தவிர்க்குமாறு அறிவுறுத்தப்படுகிறார்கள். முடிந்தவரை, மியான்மர் பக்கத்தில் உள்ள தமு (Tamu) நகரிலேயே தங்குவது சிறந்தது. மியான்மருடன் எல்லையைப் பகிர்ந்து கொள்ளும் இந்தியாவின் மணிப்பூர் மாநிலத்திற்குச் செல்வதற்கு, தற்போது அனுமதிச் சீட்டு (permit) பெற வேண்டிய அவசியம் இல்லை. ==== லாவோஸ் ==== மீகாங் ஆற்றின் குறுக்கே உள்ள மியான்மர்-லாவோஸ் நட்புப் பாலம் மியான்மருக்கும் லாவோசுக்கும் இடையே உள்ள ஒரே அதிகாரப்பூர்வ எல்லைக் கடப்பாகும். இந்த பாலம் மியான்மரில் உள்ள ஷான் மாநிலத்தை லாவோஸில் உள்ள லுவாங் நாம்தா மாகாணத்துடன் இணைக்கிறது. இந்த எல்லைக் கடப்பு இரு நாடுகளுக்கும் மிகவும் தொலைதூரப் பகுதியில் உள்ளது. மேலும் கடக்கும்போது (அல்லது) எப்போது இயங்குகிறது என்பது பற்றிய தகவல்களைக் கண்டுபிடிப்பது கடினம். இந்தக் கடப்பில் நுழைவதற்கு மின் விசா ஏற்றுக்கொள்ளப்படாததால், நீங்கள் முன்கூட்டியே விசாவைப் பெற வேண்டும். ==== வங்கதேசம் ==== மியான்மருக்கும் வங்கதேசத்திற்கும் இடையிலான எல்லையைத் தனிப்பட்ட முறையில் கடப்பது சாத்தியமற்றது. இவ்விரு நாடுகளுக்கும் இடையே எல்லைக் கடப்புகள் ஏதுமில்லை. மேலும், கடத்தல்காரர்களைத் தடுப்பதற்காக மியான்மர் தரைப்படை எல்லைப் பகுதியில் கண்ணிவெடிகளைப் புதைத்து வைத்துள்ளது. === படகில் === தாய்லாந்தின் ரானோங்கிற்கும் மியான்மரின் கவ்தாங்கிற்கும் இடையே சிறிய மரத்தாலான நீள்வால் படகுகள் இயக்கப்படுகின்றன. இதற்கு நிலையான கால அட்டவணை எதுவும் இல்லை. நீங்கள் படகு இயக்குபவர்களில் ஒருவருடன் நேரடியாகப் பேரம் பேச வேண்டும். பயணக் கட்டணம் ஒப்புக்கொள்ளப்பட்டவுடன் அவர்கள் புறப்பட்டுவிடுவார்கள். கடுமையாகப் பேரம் பேசுவதை உறுதிப்படுத்திக் கொள்ளுங்கள். இல்லையெனில் நீங்கள் ஏமாற்றப்படலாம். நீங்கள் குடிவரவு முத்திரையைப் பெறுவதற்காகக் கட்டடத்தைக் கண்டுபிடிப்பதற்கு முன்பே, படகு இயக்குபவர்கள் உங்களை அவர்களின் படகில் வலுக்கட்டாயமாக ஏற்ற முயற்சிக்கலாம். உறுதியாக இருந்து குடிவரவுச் சோதனை வழியாகச் செல்ல வலியுறுத்துங்கள். இல்லையெனில் நீங்கள் சட்டவிரோதமாக நாட்டை விட்டு வெளியேறியதாகக் கருதப்படுவீர்கள். இந்தச் சோதனைச் சாவடி வழியாக நுழையும்போதும் அல்லது வெளியேறும்போதும் மியான்மர் குடிவரவுத் துறைக்கு நீங்கள் 10 அமெரிக்க டாலர் அல்லது 500 தாய் பாட் "முத்திரைக் கட்டணம்" செலுத்த வேண்டும். அமெரிக்க டாலர்களில் பணம் செலுத்தத் தேர்வுசெய்தால், உங்கள் பணத்தாள்கள் நல்லபடி இருப்பதை உறுதிப்படுத்திக் கொள்ளுங்கள். சிறிய மடிப்புகள் கூட உங்கள் பணத்தாள்கள் நிராகரிக்கப்படுவதற்குக் காரணமாகிவிடும். ==பார்க்க== மியான்மர் தென்கிழக்கு ஆசியாவில் ஒரு பிரபலமான சுற்றுலாத் தலமாக இருந்ததில்லை. ஏனெனில், அந்நாட்டில் நிலவும் நிலையற்ற அரசியல் சூழலும் பயணக் கட்டுப்பாடுகளும் சுற்றுலாப் பயணிகளைத் தடுத்து வந்தன. இருப்பினும், 2015-ஆம் ஆண்டு முதல் அரசியல் சூழலிலும் பயணச் சூழலிலும் குறிப்பிடத்தக்க முன்னேற்றம் ஏற்பட்டுள்ளது. பண்பாடு, வரலாறு ஆகியவற்றில் ஆர்வம் கொண்ட எவரையும் ஈர்க்கக்கூடிய, இன்னும் சிதையாத ஒரு பொக்கிசமாக இந்த நாடு திகழ்கிறது. யாங்கோன் நகரில் உலாவும்போது, ​​19-ஆம் நூற்றாண்டின் பிரித்தானிய காலனித்துவ ஆட்சிக் காலத்திற்குச் சென்ற உணர்வு ஏற்படும். அங்கு தூய்மையான பூங்காக்களும் கோயில்களும், சிதிலமடைந்த காலனித்துவக் கட்டடங்களுக்கும் சாலைகளுக்கும் அருகிலேயே அமைந்துள்ளன. ஸ்வேடகான் அடுக்குத்தூபி (Shwedagon Pagoda) போன்ற பண்பாட்டு மற்றும் சமயச் சின்னங்களும், உள்ளூர் மக்களின் புன்னகையும் இந்நகருக்கு ஒரு தனித்துவமான, விசித்திரமான அழகைத் தருகின்றன. ஒவ்வொரு தெரு முனையிலும் புதியதொரு அனுபவம் காத்திருக்கிறது. ஆற்றைக் கடக்கும் ஒரு சிறிய படகுப் பயணம், அந்நாட்டின் கிராமப்புற வாழ்க்கையைப் புரிந்துகொள்ளும் வாய்ப்பையும் வழங்குகிறது. யாங்கோனுக்கு அருகில் பண்பாட்டு, வரலாற்று முக்கியத்துவம் வாய்ந்த இடங்களாக, பௌத்த சின்னங்களைக் கொண்ட பாகோ, மட்பாண்டத் தொழிலுக்குப் புகழ்பெற்ற வடிநில நகரமான டுவாண்டே (Twante), மலை உச்சியின் விளிம்பில் சமநிலை தவறி நிற்பது போலத் தோன்றும் தங்க முலாம் பூசப்பட்ட பாறையைக் கொண்ட புனிதத் தலமான கியாய்க்டியோ (Kyaiktiyo) ஆகியவை உள்ளன. ==சாப்பிட== ==குடிக்க== நாடு இல் எல்லா இடங்களிலும் மதுபானம் குடிப்பவர்களை நீங்கள் காணலாம். ==நித்திரை கொள்ள== ==கற்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஆசிய நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] {{INTERWIKI|Q836}} 7pnyydov5p0a73j2bjw1j2ttzxvqvti 7385392 7385390 2026-11-08T06:53:01Z Arularasan. G 1290908 /* பார்க்க */ 7385392 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|Bagan (Myanmar) banner Sunset.jpg|caption=The temples of Bagan at dawn}} '''மியான்மார்''' (அல்லது '''பர்மா''') என்பது தென்கிழக்கு [[Wy/ta/ஆசியா|ஆசியா]]வில் அமைந்துள்ள ஒரு நாடாகும். இந்நாடு பிரமிக்க வைக்கும் பழமையான கோயில்கள், பரபரப்பான உள்ளூர் சந்தைகள், இயற்கை எழில் கொஞ்சும் இடங்களான மாசுபடாத கடற்கரைகள், அழகான மலைகள், பசுமையான காடுகள் ஆகியவற்றைக் கொண்டுள்ளது. பர்மிய மக்களின் உண்மையான அன்பும் உபசரிப்பும், சுவையான உணவு வகைகளும் இணைந்து, இந்நாட்டை உணவுப் பிரியர்களுக்கும் பண்பாட்டு ஆர்வலர்களுக்கும் ஒரு சிறந்த இடமாக மாற்றுகின்றன. 1960-கள் முதல், இந்நாடு பல்வேறு எதிர்மறையான காரணங்களுக்காகவே செய்திகளில் இடம்பிடித்து வருகிறது. நீண்ட காலமாகவே, அரசியல் நிலைத்தன்மையின்மை, சமய அல்லது இனக் குழுக்களுக்கு இடையிலான வன்முறை, ஊழல், போதிய உள்கட்டமைப்பு வசதிகள் இல்லாமை, மனித மேம்பாட்டிற்குப் போதிய முக்கியத்துவம் அளிக்காத நீண்டகாலக் காலனித்துவச் சுரண்டல் ஆகியவற்றால் மியான்மர் பாதிக்கப்பட்டுள்ளது. == பிராந்தியங்கள் == {{Wy/ta/Regionlist | regionmap=Burma Regions Map.png | regionmapsize=425px | region1name=[[Wy/ta/தெற்கு மியான்மர்|தெற்கு மியான்மர்]] | region1items=''ஆயார்வாடி, பாகோ, ரங்கூன்'' | region1color=#CAA7C9 | region1description=இராவாடி வடிநில தாழ்நிலப் பகுதிகள்; இங்குதான் மிகப்பெரிய நகரமும் முன்னாள் தலைநகருமான யாங்கோன் அமைந்துள்ளது. | region2name=[[Wy/ta/நடு மியான்மர்|நடு மியான்மர்]] | region2items=''மக்வே, மண்டலே, நேய்பிடாவ்'' | region2color=#E5B775 | region2description=மண்டலே, வரலாற்று சிறப்புமிக்க தொல்லியல் தளங்கள், குளிர்ந்த மலை நகரங்கள். | region3name=[[Wy/ta/மேற்கு மியான்மர்|மேற்கு மியான்மர்]] | region3items=''ரக்கின், சின்'' | region3color=#A4C78A | region3description=தொலைதூர மலைப்பகுதிகள் மற்றும் வங்காள விரிகுடாவில் உள்ள சில அழகான கடற்கரைகள். | region4name=[[Wy/ta/வடக்கு மியான்மர்|வடக்கு மியான்மர்]] | region4items=''சாகைங், கச்சின்'' | region4color=#d17c82 | region4description=இமயமலையின் தென்பகுதிகளையும் பல பழங்குடியினரையும் உள்ளடக்கிய, பரந்த மற்றும் அமைதியற்ற ஒரு பகுதி. | region5name=[[Wy/ta/கிழக்கு மியான்மர்|கிழக்கு மியான்மர்]] | region5items=''ஷான், கயா, வா'' | region5color=#76AED2 | region5description=தங்க முன்னோணம் மற்றும் மலைக்க வைக்கும் எண்ணிக்கையிலான இனக்குழுக்கள். | region6name=[[Wy/ta/தென்கிழக்கு மியான்மர்|தென்கிழக்கு மியான்மர்]] | region6items=''தனிந்தாரி, மோன், கயின்'' | region6color=#DDE28E | region6description=தாய்லாந்தின் எல்லையாக அமைந்துள்ள, ஏராளமான கடலோரத் தீவுகளைக் கொண்ட தெற்கு கடற்கரைப் பகுதி. }} ==நகரங்கள்== * '''நைபிடா''' (முன்னர் பியின்மனா) — நாட்டின் புதிதாக அறிவிக்கப்பட்ட தலைநகரம் மற்றும் மூன்றாவது பெரிய நகரம் *'''பாகோ''' (முன்னர் பெகு) — யாங்கோனுக்கு அருகில் உள்ள, பௌத்தச் சின்னங்கள் நிறைந்த வரலாற்றுச் சிறப்புமிக்க நகரம். *'''கவ்தாங்''' — மியான்மரின் தென்கோடியில் அமைந்துள்ள கடற்கரை நகரம். இது மியான்மரின் பிற பகுதிகளை விட தாய்லாந்தை அதிகம் ஒத்திருக்கிறது. *'''மண்டலே''' — மண்டலேஅரண்மனையைச் சுற்றி அமைக்கப்பட்ட கோன்பாங் வம்சத்தின் முன்னாள் தலைநகரம் மற்றும் மேல் மியான்மரின் முக்கிய வணிக மையம். *'''மவ்லாமைன்''' (மௌல்மைன்) — மோன் மாநிலத்தின் தலைநகரம் மற்றும் மூன்றாவது பெரிய நகரம். *'''பியின் யூ லவின்''' (மேம்யோ) — இது பிரித்தானிய காலனித்துவ ஆட்சிக் காலத்தில் மலைவாழிடமாகத் திகழ்ந்த, (தட்பவெப்பநிலை மற்றும் சுற்றுலா ஈர்ப்புகள் ஆகிய இரு வகையிலும்) ஒரு குளிர்ச்சியான நகரமாகும். *'''டவுங்கி''' — 'தங்க முக்கோணம்' பகுதியின் மையத்தில் அமைந்துள்ள ஷான் மாநிலத்தின் தலைநகரம். *'''டிவாண்டே''' — மட்பாண்டத் தொழிலுக்குப் பெயர் பெற்ற ஒரு நகரம். *'''யாங்கூன்''' (முன்னர் ரங்கூன்) — அடுக்குத் தூபிகள் (பகோடாக்கள்), காலனித்துவக் கட்டிடக்கலைக்கு பெயர் பெற்ற பொருளாதார மையம். == பிற இடங்கள் == *'''பாகான்''' — இராவாடி ஆற்றின் கரைகளுக்கு அருகே ஆயிரக்கணக்கான பழங்காலப் அடுக்குத்தூபிகளை (பகோடா) கொண்ட ஒரு தொல்லியல் மண்டலமும், யுனெஸ்கோ உலகப் பாரம்பரியத் தளமும். *'''இன்லே ஏரி''' — படகு சவாரிகள், இன்தா மக்கள் வசிக்கும் மிதக்கும் கிராமங்களைப் பார்வையிடுதல், மலையேற்றம் ஆகியவற்றிற்குப் பெயர் பெற்றதும், உயர்தர பட்டு உற்பத்திக்கான இடமாகவும் திகழும் ஒரு பெரிய, ஆழம் குறைந்த ஏரி. *'''கெங்டங்''' — தங்க முக்கோணப் பகுதியில், (சீன எல்லையில் உள்ள) மோங் லா மற்றும் (தாய்லாந்து எல்லையில் உள்ள) டாச்சிலெய்க் ஆகியவற்றுக்கு இடையில் அமைந்துள்ள இப்பகுதி, ஆன் (கருப்புப் பல் மக்கள்), அக்கா பழங்குடியினர் ஆகியோருக்காகவும், மலையேற்றத்திற்காகவும் அறியப்படுகிறது. *'''கைய்க்டியோ''' — குன்றின் உச்சியில் அமைந்துள்ள, தங்க முலாம் பூசப்பட்ட பாறை மற்றும் ஒரு முக்கியத் திருத்தலம். *'''போபா மலை''' — மியான்மரின் 'ஒலிம்பஸ் மலை' என்று கருதப்படும் ஒரு செயலற்ற எரிமலை; வெப்பமான சமவெளிகளுக்கு அடுத்து அமைந்துள்ள பசுமையான சோலை; பாகானிலிருந்து எளிதாகச் சென்று வரக்கூடிய ஒரு நாள் சுற்றுலாத் தலம். *'''மிராவ் கி யூ''' (Mrauk U) — ராகைன் (Rakhine) இராஜ்யத்தின் முன்னாள் தலைநகரம்; இங்குள்ள பல பழமையான அடுக்குத் தூபிகள் (பகோடா) அந்தக் காலத்தை நினைவூட்டும் சான்றுகளாகத் திகழ்கின்றன. *'''நங்காபாலி''' - வங்காள விரிகுடாவில் மேற்கு ராக்கைன் மாநிலத்தில் உள்ள கடற்கரை உல்லாசவிடுதி *'''இங்வே சௌங்''' (Ngwe Saung) — இது ஒரு மிக நீண்ட கடற்கரைப் பகுதியாகும்; வெண்மையான மணல், படிகம் போன்ற தெளிவான நீர் ஆகியவை இங்வே கடற்கரையின் சிறப்பம்சங்களாகும். *'''பியாய்''' (Pyay) — யாங்கோன் மற்றும் பாகான் நகரங்களுக்கு இடையே இரவாடி ஆற்றங்கரையில் அமைந்துள்ள ஒரு நகரமாகும். இது கி.பி. 2 முதல் 9-ஆம் நூற்றாண்டு வரையிலான பியூ இனத்தவரின் பண்டைய தலைநகரான 'ஸ்ரீ கித்தாரா' எனும் தொல்லியல் தளத்திற்குப் பெயர் பெற்றது. *'''பதேன்''' — இரவாடி வடிநிலப் பகுதியில் அமைந்துள்ள ஒரு ஆற்றங்கரை நகரம்; இது குடை தயாரிப்புக்கு பெயர் பெற்றது. மேலும் இது சுவாங் தா மற்றும் இங்வே சௌங் கடற்கரைகளுக்குச் செல்லும் நுழைவாயிலாகவும் விளங்குகிறது. == புரிந்துகொள்ள == === வரலாறு === தென்கிழக்கு ஆசியாவின் பெரும்பாலான நாடுகளைப் போலவே, மியான்மரின் மக்களும், வரலாறும் அனைத்து முனைகளிலிருந்தும் வந்த குடியேறியவர்கள் மற்றும் படையெடுப்பாளர்களின் ஒரு கலவையாகும். மோன், பியூ ஆகிய இனத்தவர் இந்தியாவிலிருந்து வந்ததாகக் கருதப்படுகிறது, அதே நேரத்தில் தற்போது ஆதிக்கம் செலுத்தும் பமர் (பர்மா) மக்கள் திபெத் வழியாகப் புலம்பெயர்ந்து, 849-ஆம் ஆண்டளவில் பாகனை மையமாகக் கொண்டு ஒரு சக்திவாய்ந்த இராச்சியத்தை நிறுவினர். இப்பகுதியின் இனப் பன்முகத்தன்மையும், மத்திய சமவெளிகளில் பமர் மக்களின் ஆதிக்கமும், அவர்களுக்கும் அவர்களைச் சுற்றியுள்ள எண்ணற்ற சிறிய இனக் குழுக்களுக்கும் இடையே புவிசார் அரசியல் போராட்டங்களை உண்டாக்கின. அவை இன்றுவரை தடையின்றித் தொடர்கின்றன. 9-ஆம் நூற்றாண்டு முதல் 19-ஆம் நூற்றாண்டு வரை, பர்மியப் பேரரசு தாய்லாந்து (அயுத்தாயா) மற்றும் இந்தியா (மணிப்பூர்) மீதான படையெடுப்புகளின் மூலம் வளர்ந்தது. பின்னர் சீனாவின் தாக்குதல்கள், உள்நாட்டுக் கிளர்ச்சி போன்றவற்றால் சுருங்கியது. [[File:Bago, Myanmar (Burma) - panoramio (44).jpg|thumb|அடுக்குத்தூபியில் உள்ள பள்ளிகொண்ட புத்தர் சிலை]] இறுதியில், 1824 முதல் 1886 வரையிலான 62 ஆண்டுகாலத்தில் பிரிட்டன் பர்மாவைக் கைப்பற்றி அதைத் தனது இந்தியப் பேரரசின் ஒரு பகுதியாக இணைத்துக்கொண்டது. பர்மாவின் கடைசி மன்னரான திபா, இன்றைய இந்தியாவில் உள்ள இரத்னகிரிக்கு நாடு கடத்தப்பட்டார். தங்கள் பிற குடியேற்றப் பகுதிகளைப் போலவே, இங்கும் பிரித்தானியர் "பிரித்தாளும் கொள்கை" மூலம் தங்கள் கட்டுப்பாட்டைத் தக்கவைத்துக் கொண்டனர். இதன்படி, பல்வேறு இன மற்றும் சமயக் குழுக்களிடையே அவர்கள் வேண்டுமென்றே பதற்றத்தை உருவாக்கினர். இதன் விளைவாக இன்றுவரை தீர்க்கப்படாத இன, சமய மோதல்கள் இருந்துவருகின்றன. உதாரணமாக, நிருவாக அதிகாரிகள் இந்தியாவிலிருந்து அழைத்து வரப்பட்டனர், அதேவேளையில் பிற அரசுப் பதவிகள் பெரும்பாலும் சிறிய இனக் குழுக்களைச் சேர்ந்த உள்ளூர் மக்கள் நிரப்பப்பட்டனர். 1937-இல் தனி குடியேற்ற நாடாக மாறும் வரை, பர்மா இந்தியாவின் ஒரு மாகாணமாகவே நிர்வகிக்கப்பட்டது. இரண்டாம் உலகப் போரின்போது, ​​ஆசியாவில் ஆதிக்கத்தை நிலைநாட்ட நேச நாடுகள் சப்பானியர்களுடன் போரிட்டதால், பர்மா ஒரு முக்கிய போர்க்களமாகத் திகழ்ந்தது. சீனாவிற்குத் தேவையான பொருட்களைக் கொண்டு செல்வதற்காக 'பர்மா சாலை' அமைக்கப்பட்டது. தாய்லாந்தின் கஞ்சனபுரியிலிருந்து குவாய் ஆற்றின் வழியாக பர்மா வரை செல்லும் தாய்லாந்து-பர்மா ரயில்பாதை ("மரண ரயில்பாதை" என்று அழைக்கப்பட்டது) சப்பானியர்களால் கட்டாய உழைப்பைக் கொண்டு கட்டப்பட்டது. இதில் நேச நாட்டுப் போர்க்கைதிகள், ஒப்பந்தத் தொழிலாளர்களாகக் கொண்டுவரப்பட்ட தாய்லாந்தியர்கள், பர்மிய மக்கள், பிற தென்கிழக்கு ஆசிய மக்கள் ஈடுபடுத்தப்பட்டனர். அவர்கள் மிக மோசமான சூழலில் பணியாற்ற வேண்டியிருந்தது. இரயில்பாதை கட்டுமானப் பணிகளின்போது அவர்களில் ஏராளமானோர் (சுமார் 80,000 பேர் என மதிப்பிடப்பட்டுள்ளது) உயிரிழந்தனர். போரின்போது மேற்கு பர்மாவின் பெரும் பகுதிகள், குறிப்பாக இந்தியாவுடனான எல்லையை ஒட்டிய மலைப்பகுதிகள் மற்றும் மண்டலே நகரம் ஆகியவை கடுமையாக பாதிப்புற்றன. ஜெனரல் ஆங் சான் தலைமையிலான பர்மிய விடுதலைப் போராட்ட வீரர்கள் முதலில் பிரித்தானியரை வெளியேற்றுவதற்காக சப்பானியர்களுக்கு ஒத்துப்பு அளித்தனர். அதற்கு ஈடாக பர்மாவுக்கு விடுதலை வழங்குவதாக சப்பானியர்கள் உறுதியளித்தனர். இருப்பினும், ஜப்பானிய ஆக்கிரமிப்பிற்கு பிகு மக்களின் வாழ்க்கை, பிரித்தானிய காலனித்துவத்தின் கீழ் இருந்ததை விட மிகவும் கொடூரமாக இருந்தது. மேலும் கலகோங் படுகொலை போன்ற நிகழ்வுகளில் பல பர்மியர்கள் கொல்லப்பட்டனர். அதைத் தொடர்ந்து ஆங் சான் தனது விசுவாசத்தை மாற்றி, சப்பானியர்களிடமிருந்து பர்மாவை மீண்டும் கைப்பற்ற நேச நாடுகளுக்கு உதவினார். இரண்டாம் உலகப் போருக்குப் பிறகு, பர்மிய விடுதலைக்காக ஆங் சான் பிரித்தானியருடன் பேச்சுவார்த்தைகளை நடத்தினார், மேலும் அடுத்த ஆண்டு பர்மாவுக்கு சுதந்திரம் வழங்க 1947-ல் பிரித்தானியர் ஒப்புக்கொண்டனர். ஆங் சான் 1947-இன் பிற்பகுதியில் படுகொலை செய்யப்பட்டார். அவருக்கு தனது கனவு நனவாவதைக் காணும் பாக்கியம் கிடைக்கவில்லை. பர்மா ஒன்றியம் என்ற பெயரில் பிரித்தானியரிடமிருந்து விடுதலை இறுதியாக 1948 சனவரி 4 பெறப்பட்டது. மேலும் ஜெனரல் ஆங் சான் பெரும்பாலான பர்மிய மக்களால் தங்களுக்கு விடுதலைப் பெற்றுத்தந்த ஒரு தேசத் தந்தையாகக் கருதப்படுகிறார். இன அடையாளங்களின் அடிப்படையில் அமைந்த பல்வேறு மாநிலங்களைக் கொண்டதாக இந்த புதிய ஒன்றியம் இருந்தது. இம்மாநிலங்களில் பல, ஒன்றுக்கொன்று எதிராகப் போராடியும், தன்னாட்சியுடன் விளங்கியும் பல நூற்றாண்டுகால வரலாற்றைக் கொண்டிருந்தன. பிரிட்டனிடமிருந்து தங்கள் கூட்டு விடுதலையை உறுதிப்படுத்தும் நோக்கில், இனக்குழுக்களுக்கும் மாநிலங்களுக்கும் இடையே அதிகாரப் பகிர்வுடன் கூடிய ஒரு கூட்டு நிர்வாகத்திற்குப் பத்து ஆண்டுகளுக்குக் கட்டுப்பட்டிருக்க அந்த இனக்குழுக்கள் ஒப்புக்கொண்டன. அக்காலகட்டத்திற்குப் பிறகு, ஒன்றியத்திலிருந்து பிரிந்து செல்லும் உரிமையுடன் கூடிய தன்னாட்சி உரிமை ஒவ்வொரு இனக்குழுவிற்கும் வழங்கப்படும் என்றும் தீர்மானிக்கப்பட்டது. "பின்லோன் ஒப்பந்தம்" என்று அழைக்கப்பட்ட இந்த ஒப்பந்தத்தின் விதிமுறைகள், புதிய 'பர்மா ஒன்றியத்தின்' 1947/1948-ஆம் ஆண்டு அரசியலமைப்பில் இடம்பெற்றது. நாட்டின் புதிய மத்திய அரசு விரைவாகத் தனது அதிகாரத்தை வலுப்படுத்த முயன்றது. இச்செயல் பழங்குடித் தலைவர்களை ஓரங்கட்டுவதாக இருந்தது. இது அவர்களைக் கோபமடையச் செய்ததுடன், இன்றுவரை தடையின்றித் தொடரும் இனரீதியான ஆயுத மோதல்களுக்கும் வித்திட்டது. கூட்டாட்சி அமைப்பிற்குள் தன்னாட்சி மற்றும் சுயநிர்ணய உரிமையை உறுதிசெய்யும் வகையிலான ஒரு புதிய அரசாங்க முறையை வடிவமைப்பதற்காக, 1961-ஆம் ஆண்டில் ஷான், கச்சின், ரெட் கரன், கரன், சின், மோன், ரகைன் ஆகிய இனங்களைச் சேர்ந்த 200-க்கும் மேற்பட்ட தலைவர்கள், பாமர் (பர்மீஸ்) இனத்தைச் சேர்ந்த மத்திய அரசு அதிகாரிகளைச் சந்தித்துப் பேச்சுவார்த்தை நடத்தினர். [[File:Aung San Suu Kyi December 2011 (cropped).jpg|thumb|ஆங் சான் சூ கி]] ஆனால் புதிய அரசாங்கமுறை அமைக்கப்படவில்லை. இருப்பினும், 1962-இல் நே வின்னின் ஆட்சிக்கவிழ்ப்பு வரை, பர்மா ஆசியாவின் மிகவும் வளர்ச்சியடைந்த மற்றும் வேகமாக வளர்ந்து வரும் பொருளாதார ஆற்றல்களில் ஒன்றாகக் கருதப்பட்டது. மேலும் அடுத்த சப்பானாக உருவெடுக்கும் போட்டியாளராகப் பரவலாகப் பாராட்டப்பட்டது. இராணுவத் தலைவர் ஜெனரல் நே வின், 1962-இல் ஜனநாயக முறையில் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட அரசாங்கத்தைக் கவிழ்த்து, தானே தலைவராகப் பொறுப்பேற்றார். ஜெனரல் நே வின் 1962 முதல் 1988 வரை அரசாங்கத்தில் ஆதிக்கம் செலுத்தினார். முதலில் இராணுவ ஆட்சியாளராகவும், பின்னர் தன்னைத்தானே ஜனாதிபதியாக நியமித்துக் கொண்டார். அதன் பிறகு அரசியல் செல்வாக்கு மிக்கவராகவும் திகழ்ந்தார். நே வின்னின் ஆட்சியில் ஊழலும், உறவினர் நியமனங்களும் பர்மியப் பொருளாதாரத்தை ஒரு கீழ்நோக்கிய சுழலுக்குள் தள்ளின. அதிலிருந்து அது எப்போதும் முழுமையாக மீளவில்லை. 1988-இல் நடந்த ஜனநாயக ஆதரவு ஆர்ப்பாட்டங்கள் வன்முறையால் ஒடுக்கப்பட்டன. ஜெனரல் சா மாங் ஆட்சிக்கவிழ்ப்பின் மூலம் பொறுப்பேற்று, தற்போது மியான்மர் எனப் பெயர் மாற்றப்பட்டுள்ள நாட்டை ஆள, அரசு சட்டம், ஒழுங்கு மறுசீரமைப்பு அவையை நிறுவினார். 1990-இல் பல கட்சிகள் பங்கேற்ற மக்களவைத் தேர்தல்கள் நடைபெற்றன. இதில் முக்கிய எதிர்க்கட்சியான 'ஜனநாயகத்திற்கான தேசியக் கூட்டணி' அமோக வெற்றி பெற்றது (489 இடங்களில் 392 இடங்களைக் கைப்பற்றியது). ஆனால், அதிகாரத்தை ஒப்படைக்க மறுத்த அரசு சட்டம், ஒழுங்கு மறுசீரமைப்பு அவை, அதற்குப் பதிலாக ஜனநாயகத்திற்கான தேசியக் கூட்டணியின் தலைவரும் அமைதிக்கான நோபல் பரிசு பெற்றவருமான ஆங் சான் சூச்சியை (தேசிய நாயகன் ஆங் சானின் மகள்) வீட்டுக் காவலில் வைத்தது; கடந்த 20 ஆண்டுகளில் 14 ஆண்டுகளை அவர் இத்தகைய வீட்டுக் காவலில் கழித்துள்ளார். இன்று, வளங்கள் நிறைந்த நாடான மியான்மர், மிகுமியான அரசு கட்டுப்பாடுகள், திறமையற்ற பொருளாதாரக் கொள்கைகள், கிராமப்புற வறுமை போன்றவற்றால் பாதிக்கப்பட்டுள்ளது. ஒரு காலத்தில் ஆசியாவின் பணக்கார, மிகவும் வளர்ந்த நாடுகளில் ஒன்றாக இருந்த இது, பரவலான ஊழல் காரணமாக வறுமையில் வீழ்ந்துள்ளது. "சோசலிசத்திற்கான பர்மிய வழி" திட்டத்தின் கீழ் பல தசாப்தங்களாக ஏற்பட்ட தோல்விகளுக்குப் பிறகு, 1990-களின் முற்பகுதியில் இராணுவ ஆட்சிக்குழு விலைக் கட்டுப்பாடுகளைத் தளர்த்த நடவடிக்கை எடுத்தது. ஆனால், உணவுக் கலவரங்களை எதிர்கொண்டதால், அத்தியாவசியப் பொருட்களுக்கு மானிய விலைகளை மீண்டும் அமல்படுத்த வேண்டியிருந்தது. இந்தக் கலவரங்களின் மீதுதான் ஜனநாயக இயக்கம் தனது செயல்திட்டத்தை இணைத்தது. அரசாங்கம் படைகளை வரவழைத்தது, ஆனால் துறவிகள் தலையிடும் வரை கலவரக்காரர்கள் அடங்காமல் இருந்தன. இரு தரப்பினருக்கும் இடையில் நின்று, அவர்கள் அனைவரையும் வீட்டிற்குச் செல்லுமாறு கூறினர், அவர்களும் அவ்வாறே செய்தனர். இந்தக் கலவரங்களால் வெளிநாட்டு வளர்ச்சி உதவிகள் நிறுத்தப்பட்டன, அதைத் தொடர்ந்து அரசாங்கம் 1990 சட்டமன்றத் தேர்தல் முடிவுகளை இரத்து செய்தது. 2003ஆம் ஆண்டு மே மாதத்தில் ஆங் சான் சூ கி மற்றும் அவரது வாகன அணி மீது அரசாங்கம் நடத்திய தாக்குதலுக்குப் எதிர்வினையாக, மியான்மரிலிருந்து பொருட்களை இறக்குமதி செய்வதற்கும், அமெரிக்கக் குடிமக்கள் நிதிச் சேவைகளை வழங்குவதற்கும் தடை விதிப்பது உள்ளிட்ட புதிய பொருளாதாரத் தடைகளை அமெரிக்கா மியான்மர் மீது விதித்தது. [[File:NLD Flag from car Yangon.png|thumb|யாங்கூனில் 'ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக்'கின் ஆதரவாளர் ஒருவர்.]] 2007-ஆம் ஆண்டின் கோடைக்காலத்தில், இராணுவ ஆட்சிக்கு எதிரான போராட்டங்கள் உருவாயின. அவை மீண்டும் கொடூரமான முறையில் ஒடுக்கப்பட்டன. பெட்ரோல் விலையின் கடுமையான உயர்வுக்கு எதிரான போராட்டமாக, ஆகத்து மாதத்தில் எவ்வித ஒருங்கிணைப்புமின்றித் தொடங்கிய இப்போராட்டங்கள், பாகோக்கு நகரில் நடைபெற்ற பேரணியின்போது மூன்று துறவிகள் தாக்கப்பட்ட நிகழ்வுக்குப் பிறகு அரசாங்கத்திற்கு எதிரான தீவிரமான சவாலாக உருவெடுத்தன. துறவிகள் மன்னிப்பு கோரியும் அது கிடைக்காத நிலையில், விரைவில் பிச்சைப் பாத்திரங்களைத் தலைகீழாக ஏந்தியவாறு துறவிகள் மேற்கொண்ட ஊர்வலங்கள் சிட்வே, மண்டலே, இரங்கூன் உள்ளிட்ட பல நகரங்களில் பரவின. குறிப்பாக இரங்கூன் நகரின் மையப்பகுதியில் உள்ள சூலே பகோடா பகுதி இப்போராட்டங்களின் மையப்புள்ளியாகத் திகழ்ந்தது. துறவிகள் பேரணி நடத்தியபோதும், பல சாதாரண குடிமக்கள் அவர்களுக்கு ஆதரவாகத் திரண்டபோதும், இது தொடர்பான படங்கள், காணொளிகள், வலைப்பதிவுகள் போன்றவை இணையத்தில் குவிந்தன. உலகம் இதனை உற்றுநோக்கியது. இருப்பினும், கூட்டத்தின் மீது துப்பாக்கிச் சூடு நடத்தியும், துறவிகளைக் கைது செய்தும், மடாலயங்களை மூடியும் அரசாங்கம் விரைவில் போராட்டங்களை ஒடுக்கியது. அத்துடன் உலகின் பிற பகுதிகளுடனான இணையத் தொடர்புகளையும் தற்காலிகமாகத் துண்டித்தது. இச்செயலால் அமெரிக்கா, ஆஸ்திரேலியா, கனடா, ஐரோப்பிய ஒன்றியம் ஆகியவற்றை கூடுதல் பொருளாதாரத் தடைகளை விதிக்கக் காரணமாயிற்று. இத்தடைகளில் சில, இராணுவத் தலைவர்களின் குடும்பங்கள் மற்றும் அவர்களின் நிதி ஆதாரங்களை இலக்காகக் கொண்டவையாக இருந்தன. [[File:Protesters against the military coup.jpg|thumb|2021-ஆம் ஆண்டு இராணுவப் புரட்சிக்கு எதிராகப் போராடுபவர்கள்]] 2010இல் நடைபெற்ற தேர்தல்களைத் தொடர்ந்து, பர்மா தாராளமயமாக்கல் நடைமுறைகளைத் தொடங்கியது; இது அமெரிக்கா உள்ளிட்ட பல நாடுகள் தங்கள் பொருளாதாரத் தடைகளைக் குறைப்பதற்கோ அல்லது முழுமையாக நீக்குவதற்கோ காரணமாயிற்று. 2012இல், ஆங் சான் சூ கி பர்மா நாடாளுமன்ற உறிப்பினராகத் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டார். மேலும் அவர் ஐரோப்பா மற்றும் வட அமெரிக்காவிற்குப் பயணம் செய்யவும் அனுமதிக்கப்பட்டார். உள்நாட்டு மற்றும் வெளிநாட்டுச் ஊடகங்கள் மீதான தணிக்கையும் இடைநிறுத்தப்பட்டது. 2015 நவம்பரில், நாடு தழுவிய தேர்தல்களில் ஆங் சான் சூ கியின் 'ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக்' கட்சி பெரும் வெற்றி பெற்றது; அதனைத் தொடர்ந்து, அவரது நெருங்கிய கூட்டாளியான தின் கியாவ் நாட்டின் அதிபரானார். 2016 ஏப்ரலில், ஆங் சான் சூ கி பிரதமருக்கு இணையான பதவியான 'அரசு ஆலோசகர்' பொறுப்பை ஏற்றார். இதன் மூலம் அவர் மியான்மரின் நடைமுறை அரசாங்கத் தலைவரானார். 2021 பிப்ரவரியில், ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் கட்சி அமோக வெற்றி பெற்றதைத் தொடர்ந்து, இராணுவம் சதிப்புரட்சி மூலம் மீண்டும் அதிகாரத்தைக் கைப்பற்றியது. இதன் விளைவாக நாடு முழுவதும் பெரும் போராட்டங்களும் சட்ட மறுப்பு இயக்கமும் வெடித்தன; நூற்றுக்கணக்கான ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் கட்சி ஆதரவாளர்களையும் ஜனநாயக ஆர்வலர்களையும் ராணுவம் கொன்று குவித்து போராட்டங்கள் கொடூரமாக ஒடுக்கியது. ஆங் சான் சூ கி உள்ளிட்ட ஆயிரக்கணக்கான ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் கட்சி மற்றும் பிற ஜனநாயக ஆதரவு அரசியல்வாதிகளும், சமூகத் தலைவர்களும் கைது செய்யப்பட்டனர். அமைதியான போராட்டங்கள் அவ்வப்போது தொடர்ந்து நடைபெற்று வரும் அதே வேளையில், குறிப்பாக எல்லைப் பகுதிகளில் உள்ள போராட்டக் குழுக்கள் ராணுவ ஆட்சிக்கு எதிராக ஆயுதமேந்திப் போராடத் தொடங்கியுள்ளன. இச்சதிப்புரட்சியின் விளைவாக, மேற்கத்திய நாடுகள் மியான்மர் மீது மீண்டும் பொருளாதாரத் தடைகளை விதித்துள்ளன. 2024ஆம் ஆண்டின் மத்தியில், நாட்டின் பாதிக்கும் குறைவான பகுதியே இராணுவ ஆட்சியின் கட்டுப்பாட்டில் உள்ளது. அதே சமயம், இனக்குழு சார்ந்த ஆயுதமேந்திய அமைப்புகள் (EAOs) மிகுந்த தன்னம்பிக்கையுடன் ஒருங்கிணைந்த தாக்குதல்களை வெற்றிகரமாக நடத்தி வருகின்றன. இந்தக் கொடூரமான உள்நாட்டுப் போர் முடிவுக்கு வருவதற்கான எந்த அறிகுறியும் இன்னும் தென்படவில்லை. === பண்பாடு === மியான்மரின் பண்பாடு, இந்தியத் தாக்கங்கள், உள்ளூர் மரபுகள், சீனத் தாக்கங்கள் ஆகியவற்றின் கலவையாக உருவானது. நாடு முழுவதும் காணப்படும் பல்வேறு தூபிகளும், கோயில்களும் இதற்குச் சான்றாக உள்ளன. இவை வட இந்தியாவில் உள்ளவற்றோடு குறிப்பிடத்தக்க அளவு ஒற்றுமையைக் கொண்டுள்ளன. அண்டை நாடான தாய்லாந்தைப் போலவே, இங்கும் தேரவாத பௌத்தம் முதன்மையான சமயமாக விளங்குகிறது. மக்கள் தொகையில் 88 விழுக்காட்டினர் பௌத்த நடைமுறைகளைப் பின்பற்றுகின்றனர். மிகவும் தொலைதூரக் கிராமங்களில் கூட மக்கள் வழிபட ஏதுவாக கோயில் அமைந்திருப்பதைக் காண முடியும். இது தவிர, கிறித்தவம், இசுலாம், இந்து சமயம் ஆகிய மதங்களைப் பின்பற்றுபவர்களும் குறைந்த எண்ணிக்கையில் உள்ளனர். மேலும், நாட்டின் சில பகுதிகளில், குறிப்பாக மலைவாழ் பழங்குடியினர் வசிக்கும் தொலைதூரப் பகுதிகளில், அனிமிசம் (இயற்கை வழிபாட்டு முறை) மற்றும் முன்னோர்களை வழிபடும் வழக்கமும் காணப்படுகிறது. மியான்மரில் பௌத்த சமயத்துக்கு முந்தைய மரபு ஒன்று இன்றும் நீடிக்கிறது; அதுதான் 'நாட்' எனப்படும் பாரம்பரிய பர்மீய ஆவி வழிபாட்டு முறை. அந்நாடு முழுவதும் இத்தகைய ஆவிகளுக்காக அமைக்கபட்ட பல சிறிய வழிபாட்டு இல்லங்களைக் காணலாம். தேரவாத பௌத்தம் பரவியதைத் தொடர்ந்து, இந்த 'நாட்' வழிபாட்டு முறையானது பர்மீய பௌத்த மதத்துடன் இணைக்கப்பட்டது. இன்று இவை புத்தருக்குக் கீழ்ப்பட்ட நிலையில் உள்ளவையாகக் கருதப்படுகின்றன. === மக்கள் === [[File:Burmese people 01.jpg|thumb|யாங்கோனில் முகத்தில் தனகா பூச்சு பூசிய சிறுவர்கள்]] மியான்மரில் பெரும்பான்மையாக வாழும் இனக்குழுவினர் ''பாமர்'' என்று அழைக்கப்படுகின்றனர். ஆங்கிலத்தில் இந்நாட்டிற்கு வழங்கப்பட்ட 'பர்மா' என்ற பெயர் இவர்களிடமிருந்தே உருவானது. பாமர்களைத் தவிர, மியான்மரில் தனித்துவமான பண்பாடுகளையும் மொழிகளையும் கொண்ட பல சிறுபான்மை இனக்குழுக்களும், தேசிய இனங்களும் வாழ்கின்றன. இதுமட்டுமின்றி, காலனித்துவ காலத்தில் மியான்மருக்கு இடம்பெயர்ந்த சீன, இந்திய வம்சாவளியினரும் இங்கு வசிக்கின்றனர். இவர்களை யாங்கோன், மண்டலே போன்ற நகரங்களில் அதிகமாகக் காண முடியும். மியான்மர் பதினான்கு நிருவாகப் பிரிவுகளாகப் பிரிக்கப்பட்டுள்ளது. அதாவது ஏழு 'பிராந்தியங்கள்' மற்றும் ஏழு 'மாநிலங்கள்' ஆகும். பொதுவாக, பிராந்தியங்கள் பாமர் இனத்தவர் பெரும்பான்மையாக வாழும் பகுதிகளாகவும், மாநிலங்கள் அந்தந்த சிறுபான்மை இனத்தவர் பெரும்பான்மையாக வாழும் பகுதிகளாகவும் உள்ளன. வங்காளதேச எல்லையை ஒட்டியுள்ள ரக்கைன் மாநிலத்தில், ரோகிங்கியா முசுலிம்களுக்கு எதிராக நடத்தப்படும் வன்முறைகளுக்காக மியான்மர் அரசாங்கம் பிற நாடுகளின் கண்டனத்திற்கு உள்ளாகியுள்ளது. ரோகிங்கியர்கள் பல தலைமுறைகளாக ரக்கைன் மாநிலத்தில் வாழ்ந்து வந்த போதிலும், மியான்மர் அரசாங்கம் அவர்களை அந்நாட்டின் குடிமக்களாக அங்கீகரிக்கவில்லை. மாறாக, அவர்கள் வங்காளதேசத்திலிருந்து சட்டவிரோதமாக குடியேறியவர்கள் என்று வாதிடுகிறது. இந்த வாதத்தை மியான்மர் மக்கள் பெரும்பாலோர் ஏற்றுக்கொண்டுள்ளனர். பெருமளவில் வங்காளதேசத்திற்குத் தப்பிச் செல்ல நிர்ப்பந்திக்கப்பட்ட ரோகிங்கியர்கள். அங்கு சென்ற பிறகும் அந்நியர்களாகவே நடத்தப்படுகின்றனர். இவர்களில் பலர், மலேசியாவில் அடைக்கலம் தேடிச் செல்ல முயன்றபோது உயிரிழந்துள்ளனர். பொதுவாகச் சொன்னால், மியான்மர் மக்கள் பெரும்பாலானோர் மிகவும் நட்புணர்வுகொண்டவர்களாகவும், கண்ணியமானவர்களாகவும் இருக்கிறனர். நீங்கள் அவர்களின் நாட்டிற்கு வரும்போது, ​​உங்களை அன்புடன் வரவேற்க அவர்கள் தங்களால் இயன்ற அனைத்தையும் செய்வர். === அரசியல் === மியான்மர், அதிகாரப்பூர்வமாக மியான்மர் ஒன்றியக் குடியரசு (ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်) என்று அழைக்கபடுகிறது. நாட்டின் தலைவர் குடியரசுத் தலைவர் ஆவார். அவர் சட்டமன்றத்தால் நியமிக்கப்படுகிறார். அவர் மாநிலத் தலைவராகவும், அரசாங்கத் தலைவராகவும் பணியாற்றுகிறார். அவரும் அவரது அமைச்சரவையும் நிருவாகப் பிரிவாக உள்ளனர். சட்டமன்றமானது பிடாங்சு ஹ்லுட்டாவ் (ஒன்றியத்தின் சட்டமன்றம்), மேல் அமியோதா ஹ்லுட்டாவ் (தேசியங்களின் அவை), கீழ் பைத்து ஹ்லுட்டாவ் (பிரதிநிதிகள் சபை) ஆகியவற்றைக் கொண்டுள்ளது. சட்டமன்ற உறுப்பினர்களில் பெரும்பான்மையானவர்கள் மக்களால் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டாலும், நான்கில் ஒரு பங்கு இடங்கள் இராணுவத்தில் இருந்து நியமிக்கப்படுபவர்களுக்கு ஒதுக்கப்பட்டுள்ளது. 2015 தேர்தலில் ஆங் சான் சூகியின் ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் (NLD) பெரும்பான்மை இடங்களை வென்றது. அவர் குடியரசுத் தலைவர் பதவி ஏற்க அரசியலமைப்பு ரீதியாக தடைசெய்யப்பட்டதால் (வெளிநாட்டவரை திருமணம் செய்து கொண்டதன் மூலம்), அதற்கு பதிலாக அவர் மாநில ஆலோசகர் என்ற பாத்திரத்தில் அரசாங்கத்தின் உண்மையான தலைவராக பணியாற்றினார். பிப்ரவரி 2021 முதல், மியான்மரில் இராணுவ ஆட்சியால் ஆளப்படுகிறது. === காலநிலை === மியான்மரில் மூன்று பருவ காலங்கள் இருப்பதாகக் கருதப்படுகிறது. மார்ச் முதல் ஏப்ரல் வரை வெப்பமான காலம் நிலவுகிறது. மே முதல் அக்டோபர் வரையிலான மழைக்காலத்தில் வெப்பநிலை குறைகிறது. நவம்பர் முதல் பிப்ரவரி வரையிலான குளிர்ச்சியான காலம், சுற்றுலாப் பயணிகள் அதிகம் வருகை தரும் முக்கிய பருவமாகும். வெப்பமான பருவத்தில் யாங்கோனில் வெப்பநிலை 36°C வரை உயரக்கூடும்; அதே சமயம் குளிர்ச்சியான பருவத்தில், நண்பகல் வேளையில் வெப்பநிலை சுமார் 32°C ஆகவும், இரவு நேரங்களில் சுமார் 19°C ஆகவும் இருக்கும். மண்டலே பகுதியில் குளிர்ச்சியான பருவத்தில் வெப்பநிலை 13°C வரை குறையக்கூடும், அதே சமயம் வெப்பமான பருவத்தில் 37°C வரை உயரக்கூடும். பொதுவாக, யாங்கோனைச் சுற்றியுள்ள கீழ் மியான்மர் பகுதி, மண்டலேயைச் சுற்றியுள்ள வறண்ட மேல் மியான்மர் பகுதியை விட அதிக மழையைப் பெறுகிறது. இன்லே ஏரி மற்றும் பியின் யு லவின் போன்ற மலைப்பாங்கான பகுதிகளில், குளிர்காலத்தில் இரவு நேர வெப்பநிலை 10°C-க்கும் கீழே செல்லக்கூடும். அதே சமயம் பகல் நேர வெப்பநிலை மிகவும் இதமாக இருக்கும். கோடைகாலத்தில் கூட, வெப்பநிலை அரிதாகவே 32°C-க்கு மேல் உயரும். கச்சின் மாநிலத்தில், இந்திய எல்லையை ஒட்டிய பகுதிகளில், எப்போதும் பனியால் மூடப்பட்ட மலைகள் காணப்படுகின்றன. === விடுமுறைகள் === *4 ஜனவரி: விடுதலை நாள் *ஜனவரி: கயின் புத்தாண்டு தினம் - பியாத்தோவின் முதல் வளர்பிறை. *12 பிப்ரவரி: ஒன்றிய நாள் *மார்ச்: தபௌங் முழு நிலவு நாள் *மார்ச் 27: ஆயுதப் படைகள் நாள் *ஏப்ரல்: திங்கியான் (பர்மீய புத்தாண்டு) — மியான்மரின் மிக முக்கியமான விழா. இதில் மக்கள் ஒருவருக்கொருவர் தண்ணீர் தெளித்து மகிழ்வர். இது 'நீர் திருவிழா' என்றும் அழைக்கப்படுகிறது. அண்டை நாடான தாய்லாந்தில் கொண்டாடப்படும் 'சோங்க்ரான்' பண்டிகையைப் போன்றதே இது. *மே: காசோனின் பௌர்ணமி நாள் *ஜூலை: வாசோவின் பௌர்ணமி நாள் *அக்டோபர்: தாடிங்யுட் பௌர்ணமி நாள் *ஜூலை 19: தியாகிகள் தினம் *நவம்பர்: தேசிய நாள் - தாசௌங்மோன் மாதத்தின் தேய்பிறை காலத்தின் 10-ஆம் நாள் *திசம்பர் 25: கிறிஸ்துமஸ் நாள் === அளவீட்டு அலகுகள் === 2013 முதல், மியான்மர் மெட்ரிக் முறையை பின்பற்றத் தொடங்கியுள்ளது. இது தற்போது வானிலை அறிக்கைகள், பெட்ரோல் விலை, புதிய சாலை அடையாளங்கள் போன்றவற்றில் பயன்படுத்தப்படுகிறது. இருப்பினும், இம்பீரியல் முறை மற்றும் பாரம்பரிய பர்மிய அளவீட்டு அலகுகளின் பயன்பாடு பெருமளவில் தொடர்கிறது. பழைய சாலை அடையாளங்களில் மைல் போன்ற அளவுகள் பயன்படுத்தப்படலாம், மேலும் அரசாங்க வலைத்தளங்களில் பர்மிய அலகுகளை மெட்ரிக் அல்லது இம்பீரியல் அலகுகளாக சீரற்ற முறையில் மாற்றிகாட்டுகின்றன. === சுற்றுலாத் தகவல் === * [https://tourism.gov.mm/ மியான்மர் விடுதிகள் மற்றும் சுற்றுலா அமைச்சகத்தின்] இணையதளம் == பேச்சுமொழி == [[File:Vendeurs de plantes médicinales vers Kyaiktiyo Paya.jpg|thumb|சந்தையில் பர்மிய மொழியில் எழுதப்பட்ட பலகைகள்]] மியான்மரின் உத்தியோகபூர்வ மொழி பர்மிஸ் (မြန်မာစကား mien ma za ga) (அரசாங்கத்தால் மியான்மர் என அழைக்கப்படுகிறது), இது சீன மொழியுடன் தொடர்புடைய ஒரு சீன-திபெத்திய மொழி ஆகும். இது பண்டைய பாலி எழுத்துக்களை அடிப்படையாகக் கொண்ட பர்மிய எழுத்துக்களைப் பயன்படுத்தி எழுதப்படுகிறது. இருமொழி அடையாளங்கள் (ஆங்கிலம் மற்றும் பர்மிஸ்) பெரும்பாலான சுற்றுலாத் தலங்களில் உள்ளன. எண்கள் பெரும்பாலும் பர்மிய எழுத்துக்களிலும் எழுதப்படுகின்றன. பல சொற்களஞ்சியம் பாலி (புத்தரின் காலத்தில்), சமஸ்கிருதத மொழிகளிலிருந்து பெறப்பட்டது. மியான்மரில் மோன், ஷான், பா-ஓ, ரோஹிங்கியா போன்ற பல இனக்குழுவினர் பலர் தங்கள் சொந்த மொழிகளை தொடர்ந்து பேசுகின்றனர். அரசாங்கக் கட்டுப்பாட்டில் உள்ள பகுதிகளில் பர்மிய மொழி பேசும் போது, ​​சில பிரிவினைவாதக் கட்டுப்பாட்டுப் பகுதிகளில் அது பேசப்படாமல் இருக்கலாம். மாண்டரின் மற்றும்/அல்லது பல்வேறு சீன பேச்சுவழக்குகளைப் பேசும் கணிசமான சீனச் சமூகத்தினர் உள்ளனர். யாங்கூனில், பெரும்பாலான சீனர்கள் புஜியான் மற்றும் குவாங்டாங்கிலிருந்து குடியேறியவர்களின் வழித்தோன்றல்கள், எனவே முக்கியமாக ஹொக்கியன் அல்லது தைஷானீஸ் பேசுகிறார்கள். அதே சமயம் மாண்டலேயில், சீனர்கள் பெரும்பாலும் யுனானில் இருந்து குடியேறியவர்களின் வழித்தோன்றல்கள். மேலும் முக்கியமாக மாண்டரின் யுன்னான் பேச்சுவழக்கு பேசுகிறார்கள். சில பகுதிகள் பல்வேறு இந்திய மொழிகளை தொடர்ந்து பேசும் பல்வேறு இந்திய சமூகங்களின் இருப்பிடமாகவும் உள்ளது. மியான்மர் ஒரு முன்னாள் பிரித்தானிய காலனி என்பதால் பல பர்மியர்கள் குறைந்தபட்சம் சில அடிப்படை ஆங்கிலத்தை புரிந்துகொள்கிறனர். நன்கு படித்த மேல்தட்டு பர்மியர்கள் ஆங்கிலத்தில் சரளமாக பேசுகிறனர். அதே சமயம் படித்த எந்த பர்மியரும் குறைந்தபட்சம் ஆங்கில அடிப்படைகளை அறிந்திருப்பார்கள். ஓட்டல் மற்றும் விமான ஊழியர்களும், சுற்றுலாத் துறையில் பணிபுரிபவர்களும் பொதுவாக நல்ல அளவில் ஆங்கிலம் பேசுகிறனர். == சென்றடையுங்கள் == === நுழைவுத் தேவைகள் === [[File:Visa policy of Myanmar.svg|450px|thumbnail|right|மியான்மரின் நுழைவிசைவு (விசா) கொள்கை {{Wy/ta/Legend|#ED1C24|மியான்மார்}} {{Wy/ta/Legend|#B5E61D|நுழைவிசைவு தேவையில்லை (30 நாட்கள்)}} {{Wy/ta/Legend|#DDF395|நுழைவிசைவு தேவையில்லை (14 நாட்கள்)}} {{Wy/ta/Legend|#FFD000|வருகையின் போது நுழைவிசைவு / மின்நுழைவிசைவு}} {{Wy/ta/Legend|#61C7A1|மின்நுழைவிசைவு (தொழில் / சுற்றுலா)}} {{Wy/ta/Legend|#9FD5BE|மின்நுழைவிசைவு (சுற்றுலா மட்டும்)}} {{Wy/ta/Legend|#ABABAB|நுழைவிசைவு தேவை}}]] மியான்மரில் நுழைவிசைவு நிலைமை வேகமாக மாறிவருவதால்,, குடிவரவுத் துறை ஊழியர்களிடையே கூட குழப்பம் ஏற்பட்டுள்ளது. மேலும், பல வழிகாட்டி குறிப்புகளும் அதிகாரப்பூர்வ வலைத்தளங்களும் காலாவதியாகிவிட்டன. விசா [https://en.wikipedia.org/wiki/Visa_policy_of_Myanmar கொள்கை விவரங்களுக்கு] விக்கிப்பீடியாவைப் பார்க்கவும். ==== இலவச நுழைவிசைவு ==== பின்வரும் நாட்டுக் குடிமக்கள் சுற்றுலா நோக்கத்திற்காக மியான்மருக்கு விசா இன்றிச் செல்லலாம். இதற்கு அவர்கள் யாங்கோன் சர்வதேச விமான நிலையம், நே பி டா சர்வதேச விமான நிலையம், மண்டலே சர்வதேச விமான நிலையம் ஆகியவற்றில் ஏதேனும் ஒன்றின் வழியாக விமானம் மூலம் வருகை தர வேண்டும். மேலும், அவர்களின் தங்கும் காலம் கீழே குறிப்பிடப்பட்டுள்ள நாட்களுக்கு மிகாமல் இருக்க வேண்டும்: *14 நாட்கள்: புருனே, கம்போடியா, இந்தோனேசியா, லாவோஸ், மலேசியா, பிலிப்பைன்ஸ், தாய்லாந்து *30 நாட்கள்: உருசியா, வியட்நாம் சிங்கப்பூர் குடிமக்கள் மியான்மருக்குள் நுழையும் முறை எதுவாக இருந்தாலும், விசா இன்றி 30 நாட்கள் வரை அங்கு தங்கலாம். இந்த விசா விலக்கு காலத்தை நீட்டிக்க முடியாது. மற்ற நாட்டுப் பயணிகள் அனைவரும் முன்கூட்டியே விசாவுக்கு விண்ணப்பிக்க வேண்டும். ==== மின் நுழைவிசைவு ==== மேற்கத்திய நாடுகள் உட்பட பல நாடுகளைச் சேர்ந்த மக்களுக்கு, மியான்மர் குடிவரவுத் துறையின் இணையதளம் வழியாக சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு 50 அமெரிக்க டாலரும், வணிகப் பயணிகளுக்கு 70 அமெரிக்க டாலர் (2020 சனவரி நிலவரப்படி) கட்டணத்தில் மின்-நுழைவிசைவுகள் கிடைக்கின்றன. இவற்றின் செயலாக்கத்துக்கு 3 நாட்கள் ஆகும். இருப்பினும், அரசாங்கத்தின் இணையதளத்தில், வழக்கமான 50 அமெரிக்க டாலருக்குப் பதிலாக 56 அமெரிக்க டாலர் கட்டணத்தில் ஒரு விரைவு சுற்றுலா மின்-விசாவும் வழங்கப்படுகிறது. இதற்கு 24 மணிநேரம் ஆகும் (சில நேரங்களில் சில மணிநேரங்கள் மட்டுமே ஆகும்). எந்தெந்த நாட்டு குடிமக்களுக்கு இந்த மின்-நுழைவிசைவு (ஈ-விசா) வசதி உண்டு என்பது குறித்த விவரங்களை அதன் இணையதளத்தில் சரிபார்க்கவும். இந்த நுழைவிசைவு வழங்கப்பட்ட தேதியிலிருந்து 90 நாட்களுக்குள் பயணத்தைத் தொடங்கினால், 28 நாட்கள் வரை தங்குவதற்குச் செல்லுபடியாகும். இது ஒருமுறை மட்டுமே நுழைவதற்கானது. விண்ணப்பிக்கும்போது, ​கடவுச்சீட்டு (​பாஸ்போர்ட்) அளவுள்ள வண்ணப் புகைப்படம் ஒன்றை பதிவேற்ற வேண்டும். கட்டணத்தைச் செலுத்த கடன் அட்டைகளை மட்டுமே பயன்படுத்த முடியும். அனுமதிக்கப்பட்ட நுழைவு இடங்கள்: யாங்கோன் பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம், மண்டலே பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம், நே பி டா (Nay Pyi Taw) பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம், தாய்லாந்தின் ரனோங்கிலிருந்து கவ்தாங் (Kawthaung) பகுதிக்கு படகு மூலம் வரும் வழித்தடம் ஆகியவை ஆகும். சுற்றுலா விசாக்கள் மூன்று மாதங்களுக்குச் செல்லுபடியாகும். இந்த விசா, (நுழைந்த தேதியிலிருந்து) நான்கு வாரங்கள் வரை தங்குவதற்குச் செல்லுபடியாகும். இருப்பினும், நீங்கள் புறப்படும்போது ஒரு நாளைக்கு 3 அமெரிக்க டாலர் கட்டணம் செலுத்தத் தயாராக இருந்தால், விசா காலம் முடிந்த பிறகும் தங்கலாம். சுற்றுலா விசாவில் வேலை செய்ய அனுமதி இல்லை. மீறி வேலை செய்தால் கைது செய்யப்பட்டு நாடு கடத்தப்படும் அபாயம் உள்ளது. தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட விண்ணப்பதாரர்களுக்கு "வருகைப் படிவம்" ஒன்றும் வழங்கப்படும். அது உங்கள் கடவுச்சீட்டில் இணைக்கப்படும் செய்யப்படும். மியான்மருக்கு வந்தவுடன், விசா ஸ்டிக்கர் ஒட்டப்பட்ட உங்கள் கடவுச்சீட்டுடன் இந்தப் படிவத்தையும் சமர்ப்பிக்க வேண்டும். ==== வருகையின் போது நுழைவிசைவு ==== 2026 அக்டோபர் நிலவரப்படி, சீனா, ஆங்காங், இந்தியா, ஜப்பான், மக்காவ், தென் கொரியாவிலிருந்து வரும் சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு, வணிகப் பயணிகளுக்கு, யாங்கூன், மண்டலே, நேபிடாவ் வானூர்தி நிலையங்களில் வருகையின் போது விசா (visa on arrival) வழங்கும் வசதி உள்ளது. இதற்கான கட்டணம் 50 அமெரிக்க டாலர்கள் ஆகும். நீங்கள் கடவுச்சீட்டு அளவில் இரண்டு வண்ணப் புகைப்படங்களைக் கொண்டு வர வேண்டும். வணிக நுழைவிசைவுக்கு (விசா) விண்ணப்பிப்பவர்கள், தங்களுக்கு விசா வழங்க ஏற்பாடு செய்யும் நிறுவனத்திடமிருந்து அழைப்புக் கடிதத்தையும் (letter of invitation) சமர்ப்பிக்க வேண்டும். வானூர்தி நிலையங்களில் இது குறித்து இன்னும் சில குழப்பங்கள் நிலவுகின்றன. ஏனெனில் மாற்றங்களுக்கு ஏற்ப அதிகாரப்பூர்வத் தகவல்கள் அவ்வப்போது புதுப்பிக்கப்படுவதில்லை. இருப்பினும், பெரும்பாலான சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு எந்தச் சிக்கலும் ஏற்படுவதில்லை. ஒருவேளை உங்களுக்கு ஏதேனும் சிக்கல் ஏற்பட்டால், தங்களுக்கு விசா பெறுவதற்கான தகுதி உண்டு என்று உறுதியாகக் கூறி, மூத்த அதிகாரியை அழைத்து வருமாறு கேட்டுக்கொள்ளுங்கள். குறிப்பு: 2022 ஆகத்தில், மியான்மர் விமான நிறுவன ஊழியர்களுக்கு பிறப்பித்த ஓர் உத்தரவின்படி, அனைத்து நாட்டினருக்குமான வருகை சுற்றுலா விசா உடனடியாக (விவரிக்க முடியாத வகையில்) இடைநிறுத்தப்பட்டது. இது அரசாங்க இணையதளங்களில் புதுப்பிக்கப்படவில்லை. செக்-இன் கவுன்டரில் அதன் தற்போதைய நிலையை முன்கூட்டியே சரிபார்த்துக் கொள்ளுங்கள். மேலும் பாதுகாப்பாக இருக்க மின்-விசா (e-visa) எடுத்துக்கொள்வதற்கு முன்னுரிமை தாருங்கள். ==== தூதரகம் அல்லது துணைத் தூதரகத்தில் நுழைவிசைவு ==== உலகெங்கிலும் உள்ள நாடுகளின் தலைநகரங்களிலும் பெரிய நகரங்களிலும் அமைந்துள்ள மியான்மர் தூதரகங்கள் அல்லது துணைத் தூதரகங்களில் நீங்கள் அனைத்து வகையான விசாக்களுக்கும் விண்ணப்பிக்கலாம். தொடர்பு விவரங்கள், அலுவலக நேரம் போன்ற கூடுதல் தகவல்களை அங்கேயே தெரிந்துகொள்ளலாம். குறிப்பாக தாய்லாந்தின் பேங்காக் மற்றும் சியாங் மாய், இந்தியாவின் தில்லி, சீனாவின் ஆங்காங் மற்றும் அமெரிக்காவின் வாஷிங்டன் டி.சி. ஆகிய இடங்களில் உள்ள தூதரகங்கள் குறித்த விவரங்களைச் சரிபார்க்கவும். பொதுவாக, விசா விண்ணப்பத்திற்கு, பூர்த்தி செய்யப்பட்ட விசா படிவம் (மியான்மர் தூதரகத்திலிருந்து பெறலாம்), பூர்த்தி செய்யப்பட்ட வருகைப் படிவம் (இதையும் தூதரகத்திலிருந்தே பெறலாம்), உங்கள் கடவுச்சீட்டின் புகைப்படப் பக்கத்தின் நகல், கடவுச்சீட்டு அளவிலான இரண்டு புகைப்படங்கள், உங்கள் தொழில் குறித்த சான்று, அதற்கான கட்டணம் ஆகியவை தேவைப்படும். === வானுர்தியில்=== மியான்மரின் முதன்மையான பன்னாட்டு வனூர்தி நிலையம், அந்நாட்டின் மிகப்பெரிய நகரமும் முக்கிய பொருளாதார மையமுமான யாங்கூனில் (IATA குறியீடு: RGN) அமைந்துள்ளது. யாங்கூனிலிருந்து ஆசியாவின் பல முக்கிய நகரங்களுக்கு வானூர்தி சேவைகள் உள்ளன. இப்பகுதிக்கு வெளியிலிருந்து வரும் பயணிகளுக்கு, சிங்கப்பூர் அல்லது பேங்காக் வழியாக மியான்மர் செல்வது மிகவும் எளிதான வழியாகும். ஏனெனில், இந்த இரு நகரங்களிலும் மியான்மரைச் சேர்ந்தவர்கள் பெருமளவில் வசிக்கின்றனர். மேலும் இங்கிருந்து யாங்கூனுக்குத் நாள்தோறும் பல விமானங்கள் இயக்கப்படுகின்றன. மியான்மரில் மண்டலே (Mandalay - MDL IATA) நகரில் இரண்டாவது பன்னாட்டு விமான நிலையம் ஒன்றும் உள்ளது. இங்கிருந்து அண்டை நாடுகளுக்குப் பல வானூர்திகள் இயக்கப்படுகின்றன. வானூர்தி நிறுவனங்கள் மற்றும் சேருமிடங்களின் தற்போதைய பட்டியலுக்கு, [https://www.yangonairport.aero/index.php/en/ யாங்கூன் வானூர்தி நிலையத்தைப்]{{Wy/ta/Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot }} பார்க்கவும். யாங்கூனைத் தளமாகக் கொண்ட இரண்டு முக்கிய பன்னாட்டு வானூர்தி நிறுவனங்கள், தேசிய விமான நிறுவனமான '''[http://flymna.com/ மியான்மர் நேசனல் ஏர்லைன்ஸ்]''' மற்றும் தனியாருக்குச் சொந்தமான '''[http://www.maiair.com/ மியான்மர் ஏர்வேஸ் இன்டர்நேசனல்]''' ஆகும். === தரைவழியாக === மியான்மர் சீனா, இந்தியா, வங்கதேசம், தாய்லாந்து, லாவோஸ் ஆகிய ஐந்து நாடுகளுடன் எல்லையைப் பகிர்ந்து கொள்கிறது. இருப்பினும், அங்கு நிலவும் உள்நாட்டுப் போர் காரணமாக, 2026-ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, தரை வழியாக மியான்மருக்குள் நுழைவது கடினமானதாகவோ அல்லது முற்றிலும் இயலாததாகவோ உள்ளது. ஒருவேளை நீங்கள் உள்ளே நுழைந்தாலும், எல்லைப் பகுதிகளிலிருந்து யாங்கோன் நகருக்குப் பயணிப்பது மிகவும் சவாலான செயலாக இருக்கலாம். குறைந்தபட்சம், நீங்கள் முன்கூட்டியே சிறப்பு அனுமதிகளுக்கு விண்ணப்பிக்க வேண்டியிருக்கும். மேலும், இத்தகைய அனுமதி கிடைப்பதற்கு, நீங்கள் ஒரு வழிகாட்டப்பட்ட சுற்றுலாக் குழுவிலோ அல்லது வாகன அணிவகுப்பிலோ (convoy) இணைய வேண்டியிருக்கலாம். ====தாய்லாந்து ==== மியான்மருக்கும் தாய்லாந்திற்கும் இடையே தச்சிலைக்/மே சாய், மியாவாடி/மே சோட், ஹ்டீ கீ/பான் புனம்ரான், மூன்று பகோடா கணவாய் ஆகிய இடங்களில் நான்கு எல்லைக் கடக்கும் இடங்கள் உள்ளன. 2026 ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, இவற்றில் எதுவும் சுற்றுலாப் பயணிகளுக்காகத் திறக்கப்படவில்லை. ==== சீனா ==== வெளிநாட்டினர் யுன்னானில் உள்ள ரூய்லி (Ruili) வழியாக மியான்மரின் மியூஸ் (Muse) பகுதிக்குள் நுழைய முடியும். இதற்கு விசாவுடன் சேர்த்து, ஒரு சிறப்பு அனுமதி மற்றும் வழிகாட்டி (guide) தேவைப்படும். பெரும்பாலும், நீங்கள் ஒரு சுற்றுலா நிறுவனத்தின் ஏற்பாட்டில் மேற்கொள்ளப்படும் பயணக் குழுவில் இணைய வேண்டியிருக்கும். இதற்கு நேர்மாறான திசையில் (மியான்மரிலிருந்து சீனாவுக்குள்) செல்வதற்கான ஏற்பாடுகளைச் செய்வது மிகவும் கடினம், மேலும் அது குறித்த தெளிவான தகவல்கள் இல்லை. இருப்பினும், மண்டலேயிலிருந்து குன்மிங்கிற்கு வானூர்தி மூலம் செல்ல முடியும். மேலும், மண்டலேயிலேயே விசா வழங்கும் சீனத் தூதரக அலுவலகமும் உள்ளது. ==== இந்தியா ==== இந்தியாவுக்கும் மியான்மருக்கு இடையே மோரே/தமு (Moreh/Tamu) பகுதியில் தரைவழி எல்லைக் கடப்பு ஒன்று உள்ளது. இது வாகனங்களில் வருபவர்கள், நடந்தே வருபவர்கள், சுற்றுலாக் குழுக்களாக வருபவர்களுக்குத் திறந்திருக்கும். 2023-ஆம் நிலவரப்படி, இந்த எல்லை வழியாக நுழைவதற்கு மியான்மரின் மின்-விசாக்கள் (eVisas) செல்லுபடியாகாது. எனவே, நீங்கள் முன்னதாகவே விசா பெற்றுக்கொள்ள வேண்டும். இந்த எல்லைப் பகுதி அரசியல் ரீதியாக நிலையற்ற சூழலில் உள்ளது. இந்திய நகரமான மோரேயில் போராட்டங்களும், இரண்டு குண்டுவெடிப்புகளும் (அக்டோபர் 2019) நிகழ்ந்தன. இதனால் எல்லை தற்காலிகமாக மூடப்பட்டது. சுற்றுலாப் பயணிகள் மோரே பகுதியில், குறிப்பாக இரவு நேரங்களில், தேவையின்றிச் சுற்றித் திரிவதைத் தவிர்க்குமாறு அறிவுறுத்தப்படுகிறார்கள். முடிந்தவரை, மியான்மர் பக்கத்தில் உள்ள தமு (Tamu) நகரிலேயே தங்குவது சிறந்தது. மியான்மருடன் எல்லையைப் பகிர்ந்து கொள்ளும் இந்தியாவின் மணிப்பூர் மாநிலத்திற்குச் செல்வதற்கு, தற்போது அனுமதிச் சீட்டு (permit) பெற வேண்டிய அவசியம் இல்லை. ==== லாவோஸ் ==== மீகாங் ஆற்றின் குறுக்கே உள்ள மியான்மர்-லாவோஸ் நட்புப் பாலம் மியான்மருக்கும் லாவோசுக்கும் இடையே உள்ள ஒரே அதிகாரப்பூர்வ எல்லைக் கடப்பாகும். இந்த பாலம் மியான்மரில் உள்ள ஷான் மாநிலத்தை லாவோஸில் உள்ள லுவாங் நாம்தா மாகாணத்துடன் இணைக்கிறது. இந்த எல்லைக் கடப்பு இரு நாடுகளுக்கும் மிகவும் தொலைதூரப் பகுதியில் உள்ளது. மேலும் கடக்கும்போது (அல்லது) எப்போது இயங்குகிறது என்பது பற்றிய தகவல்களைக் கண்டுபிடிப்பது கடினம். இந்தக் கடப்பில் நுழைவதற்கு மின் விசா ஏற்றுக்கொள்ளப்படாததால், நீங்கள் முன்கூட்டியே விசாவைப் பெற வேண்டும். ==== வங்கதேசம் ==== மியான்மருக்கும் வங்கதேசத்திற்கும் இடையிலான எல்லையைத் தனிப்பட்ட முறையில் கடப்பது சாத்தியமற்றது. இவ்விரு நாடுகளுக்கும் இடையே எல்லைக் கடப்புகள் ஏதுமில்லை. மேலும், கடத்தல்காரர்களைத் தடுப்பதற்காக மியான்மர் தரைப்படை எல்லைப் பகுதியில் கண்ணிவெடிகளைப் புதைத்து வைத்துள்ளது. === படகில் === தாய்லாந்தின் ரானோங்கிற்கும் மியான்மரின் கவ்தாங்கிற்கும் இடையே சிறிய மரத்தாலான நீள்வால் படகுகள் இயக்கப்படுகின்றன. இதற்கு நிலையான கால அட்டவணை எதுவும் இல்லை. நீங்கள் படகு இயக்குபவர்களில் ஒருவருடன் நேரடியாகப் பேரம் பேச வேண்டும். பயணக் கட்டணம் ஒப்புக்கொள்ளப்பட்டவுடன் அவர்கள் புறப்பட்டுவிடுவார்கள். கடுமையாகப் பேரம் பேசுவதை உறுதிப்படுத்திக் கொள்ளுங்கள். இல்லையெனில் நீங்கள் ஏமாற்றப்படலாம். நீங்கள் குடிவரவு முத்திரையைப் பெறுவதற்காகக் கட்டடத்தைக் கண்டுபிடிப்பதற்கு முன்பே, படகு இயக்குபவர்கள் உங்களை அவர்களின் படகில் வலுக்கட்டாயமாக ஏற்ற முயற்சிக்கலாம். உறுதியாக இருந்து குடிவரவுச் சோதனை வழியாகச் செல்ல வலியுறுத்துங்கள். இல்லையெனில் நீங்கள் சட்டவிரோதமாக நாட்டை விட்டு வெளியேறியதாகக் கருதப்படுவீர்கள். இந்தச் சோதனைச் சாவடி வழியாக நுழையும்போதும் அல்லது வெளியேறும்போதும் மியான்மர் குடிவரவுத் துறைக்கு நீங்கள் 10 அமெரிக்க டாலர் அல்லது 500 தாய் பாட் "முத்திரைக் கட்டணம்" செலுத்த வேண்டும். அமெரிக்க டாலர்களில் பணம் செலுத்தத் தேர்வுசெய்தால், உங்கள் பணத்தாள்கள் நல்லபடி இருப்பதை உறுதிப்படுத்திக் கொள்ளுங்கள். சிறிய மடிப்புகள் கூட உங்கள் பணத்தாள்கள் நிராகரிக்கப்படுவதற்குக் காரணமாகிவிடும். ==பார்க்க== மியான்மர் தென்கிழக்கு ஆசியாவில் ஒரு பிரபலமான சுற்றுலாத் தலமாக இருந்ததில்லை. ஏனெனில், அந்நாட்டில் நிலவும் நிலையற்ற அரசியல் சூழலும் பயணக் கட்டுப்பாடுகளும் சுற்றுலாப் பயணிகளைத் தடுத்து வந்தன. இருப்பினும், 2015-ஆம் ஆண்டு முதல் அரசியல் சூழலிலும் பயணச் சூழலிலும் குறிப்பிடத்தக்க முன்னேற்றம் ஏற்பட்டுள்ளது. பண்பாடு, வரலாறு ஆகியவற்றில் ஆர்வம் கொண்ட எவரையும் ஈர்க்கக்கூடிய, இன்னும் சிதையாத ஒரு பொக்கிசமாக இந்த நாடு திகழ்கிறது. யாங்கோன் நகரில் உலாவும்போது, ​​19-ஆம் நூற்றாண்டின் பிரித்தானிய காலனித்துவ ஆட்சிக் காலத்திற்குச் சென்ற உணர்வு ஏற்படும். அங்கு தூய்மையான பூங்காக்களும் கோயில்களும், சிதிலமடைந்த காலனித்துவக் கட்டடங்களுக்கும் சாலைகளுக்கும் அருகிலேயே அமைந்துள்ளன. ஸ்வேடகான் அடுக்குத்தூபி (Shwedagon Pagoda) போன்ற பண்பாட்டு மற்றும் சமயச் சின்னங்களும், உள்ளூர் மக்களின் புன்னகையும் இந்நகருக்கு ஒரு தனித்துவமான, விசித்திரமான அழகைத் தருகின்றன. ஒவ்வொரு தெரு முனையிலும் புதியதொரு அனுபவம் காத்திருக்கிறது. ஆற்றைக் கடக்கும் ஒரு சிறிய படகுப் பயணம், அந்நாட்டின் கிராமப்புற வாழ்க்கையைப் புரிந்துகொள்ளும் வாய்ப்பையும் வழங்குகிறது. யாங்கோனுக்கு அருகில் பண்பாட்டு, வரலாற்று முக்கியத்துவம் வாய்ந்த இடங்களாக, பௌத்த சின்னங்களைக் கொண்ட பாகோ, மட்பாண்டத் தொழிலுக்குப் புகழ்பெற்ற வடிநில நகரமான டுவாண்டே (Twante), மலை உச்சியின் விளிம்பில் சமநிலை தவறி நிற்பது போலத் தோன்றும் தங்க முலாம் பூசப்பட்ட பாறையைக் கொண்ட புனிதத் தலமான கியாய்க்டியோ (Kyaiktiyo) ஆகியவை உள்ளன. பாமார் மக்கள் வாழும் பகுதிகளை மேலும் ஆராய்ந்து பார்ப்பது நிச்சயமாகப் பயனுள்ளதாக இருக்கும். துரதிர்சிட்டவசமாக, நாட்டின் சில நொலைதூரப் பகுதிகளுக்கு வெளிநாட்டினர் செல்வதற்கு அனுமதி இல்லை. இருப்பினும், அங்குள்ள நிலவரம் மிக வேகமாக மாறக்கூடும் என்பதால், அவ்வப்போது களத்தில் இருப்பவர்களிடம் தற்போதைய சூழலைக் கேட்டுத் தெரிந்துகொள்வது நல்லது. ஏனெனில், இணையத்தில் கிடைக்கும் தகவல்கள் பெரும்பாலும் காலாவதியானவையாகவோ அல்லது தவறானவையாகவோ இருக்கக்கூடும். ==சாப்பிட== ==குடிக்க== நாடு இல் எல்லா இடங்களிலும் மதுபானம் குடிப்பவர்களை நீங்கள் காணலாம். ==நித்திரை கொள்ள== ==கற்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஆசிய நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] {{INTERWIKI|Q836}} pyyh55lrbgngy4uc3jsj82n8r0voowu 7385394 7385392 2026-11-08T06:54:07Z Arularasan. G 1290908 /* பார்க்க */ 7385394 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|Bagan (Myanmar) banner Sunset.jpg|caption=The temples of Bagan at dawn}} '''மியான்மார்''' (அல்லது '''பர்மா''') என்பது தென்கிழக்கு [[Wy/ta/ஆசியா|ஆசியா]]வில் அமைந்துள்ள ஒரு நாடாகும். இந்நாடு பிரமிக்க வைக்கும் பழமையான கோயில்கள், பரபரப்பான உள்ளூர் சந்தைகள், இயற்கை எழில் கொஞ்சும் இடங்களான மாசுபடாத கடற்கரைகள், அழகான மலைகள், பசுமையான காடுகள் ஆகியவற்றைக் கொண்டுள்ளது. பர்மிய மக்களின் உண்மையான அன்பும் உபசரிப்பும், சுவையான உணவு வகைகளும் இணைந்து, இந்நாட்டை உணவுப் பிரியர்களுக்கும் பண்பாட்டு ஆர்வலர்களுக்கும் ஒரு சிறந்த இடமாக மாற்றுகின்றன. 1960-கள் முதல், இந்நாடு பல்வேறு எதிர்மறையான காரணங்களுக்காகவே செய்திகளில் இடம்பிடித்து வருகிறது. நீண்ட காலமாகவே, அரசியல் நிலைத்தன்மையின்மை, சமய அல்லது இனக் குழுக்களுக்கு இடையிலான வன்முறை, ஊழல், போதிய உள்கட்டமைப்பு வசதிகள் இல்லாமை, மனித மேம்பாட்டிற்குப் போதிய முக்கியத்துவம் அளிக்காத நீண்டகாலக் காலனித்துவச் சுரண்டல் ஆகியவற்றால் மியான்மர் பாதிக்கப்பட்டுள்ளது. == பிராந்தியங்கள் == {{Wy/ta/Regionlist | regionmap=Burma Regions Map.png | regionmapsize=425px | region1name=[[Wy/ta/தெற்கு மியான்மர்|தெற்கு மியான்மர்]] | region1items=''ஆயார்வாடி, பாகோ, ரங்கூன்'' | region1color=#CAA7C9 | region1description=இராவாடி வடிநில தாழ்நிலப் பகுதிகள்; இங்குதான் மிகப்பெரிய நகரமும் முன்னாள் தலைநகருமான யாங்கோன் அமைந்துள்ளது. | region2name=[[Wy/ta/நடு மியான்மர்|நடு மியான்மர்]] | region2items=''மக்வே, மண்டலே, நேய்பிடாவ்'' | region2color=#E5B775 | region2description=மண்டலே, வரலாற்று சிறப்புமிக்க தொல்லியல் தளங்கள், குளிர்ந்த மலை நகரங்கள். | region3name=[[Wy/ta/மேற்கு மியான்மர்|மேற்கு மியான்மர்]] | region3items=''ரக்கின், சின்'' | region3color=#A4C78A | region3description=தொலைதூர மலைப்பகுதிகள் மற்றும் வங்காள விரிகுடாவில் உள்ள சில அழகான கடற்கரைகள். | region4name=[[Wy/ta/வடக்கு மியான்மர்|வடக்கு மியான்மர்]] | region4items=''சாகைங், கச்சின்'' | region4color=#d17c82 | region4description=இமயமலையின் தென்பகுதிகளையும் பல பழங்குடியினரையும் உள்ளடக்கிய, பரந்த மற்றும் அமைதியற்ற ஒரு பகுதி. | region5name=[[Wy/ta/கிழக்கு மியான்மர்|கிழக்கு மியான்மர்]] | region5items=''ஷான், கயா, வா'' | region5color=#76AED2 | region5description=தங்க முன்னோணம் மற்றும் மலைக்க வைக்கும் எண்ணிக்கையிலான இனக்குழுக்கள். | region6name=[[Wy/ta/தென்கிழக்கு மியான்மர்|தென்கிழக்கு மியான்மர்]] | region6items=''தனிந்தாரி, மோன், கயின்'' | region6color=#DDE28E | region6description=தாய்லாந்தின் எல்லையாக அமைந்துள்ள, ஏராளமான கடலோரத் தீவுகளைக் கொண்ட தெற்கு கடற்கரைப் பகுதி. }} ==நகரங்கள்== * '''நைபிடா''' (முன்னர் பியின்மனா) — நாட்டின் புதிதாக அறிவிக்கப்பட்ட தலைநகரம் மற்றும் மூன்றாவது பெரிய நகரம் *'''பாகோ''' (முன்னர் பெகு) — யாங்கோனுக்கு அருகில் உள்ள, பௌத்தச் சின்னங்கள் நிறைந்த வரலாற்றுச் சிறப்புமிக்க நகரம். *'''கவ்தாங்''' — மியான்மரின் தென்கோடியில் அமைந்துள்ள கடற்கரை நகரம். இது மியான்மரின் பிற பகுதிகளை விட தாய்லாந்தை அதிகம் ஒத்திருக்கிறது. *'''மண்டலே''' — மண்டலேஅரண்மனையைச் சுற்றி அமைக்கப்பட்ட கோன்பாங் வம்சத்தின் முன்னாள் தலைநகரம் மற்றும் மேல் மியான்மரின் முக்கிய வணிக மையம். *'''மவ்லாமைன்''' (மௌல்மைன்) — மோன் மாநிலத்தின் தலைநகரம் மற்றும் மூன்றாவது பெரிய நகரம். *'''பியின் யூ லவின்''' (மேம்யோ) — இது பிரித்தானிய காலனித்துவ ஆட்சிக் காலத்தில் மலைவாழிடமாகத் திகழ்ந்த, (தட்பவெப்பநிலை மற்றும் சுற்றுலா ஈர்ப்புகள் ஆகிய இரு வகையிலும்) ஒரு குளிர்ச்சியான நகரமாகும். *'''டவுங்கி''' — 'தங்க முக்கோணம்' பகுதியின் மையத்தில் அமைந்துள்ள ஷான் மாநிலத்தின் தலைநகரம். *'''டிவாண்டே''' — மட்பாண்டத் தொழிலுக்குப் பெயர் பெற்ற ஒரு நகரம். *'''யாங்கூன்''' (முன்னர் ரங்கூன்) — அடுக்குத் தூபிகள் (பகோடாக்கள்), காலனித்துவக் கட்டிடக்கலைக்கு பெயர் பெற்ற பொருளாதார மையம். == பிற இடங்கள் == *'''பாகான்''' — இராவாடி ஆற்றின் கரைகளுக்கு அருகே ஆயிரக்கணக்கான பழங்காலப் அடுக்குத்தூபிகளை (பகோடா) கொண்ட ஒரு தொல்லியல் மண்டலமும், யுனெஸ்கோ உலகப் பாரம்பரியத் தளமும். *'''இன்லே ஏரி''' — படகு சவாரிகள், இன்தா மக்கள் வசிக்கும் மிதக்கும் கிராமங்களைப் பார்வையிடுதல், மலையேற்றம் ஆகியவற்றிற்குப் பெயர் பெற்றதும், உயர்தர பட்டு உற்பத்திக்கான இடமாகவும் திகழும் ஒரு பெரிய, ஆழம் குறைந்த ஏரி. *'''கெங்டங்''' — தங்க முக்கோணப் பகுதியில், (சீன எல்லையில் உள்ள) மோங் லா மற்றும் (தாய்லாந்து எல்லையில் உள்ள) டாச்சிலெய்க் ஆகியவற்றுக்கு இடையில் அமைந்துள்ள இப்பகுதி, ஆன் (கருப்புப் பல் மக்கள்), அக்கா பழங்குடியினர் ஆகியோருக்காகவும், மலையேற்றத்திற்காகவும் அறியப்படுகிறது. *'''கைய்க்டியோ''' — குன்றின் உச்சியில் அமைந்துள்ள, தங்க முலாம் பூசப்பட்ட பாறை மற்றும் ஒரு முக்கியத் திருத்தலம். *'''போபா மலை''' — மியான்மரின் 'ஒலிம்பஸ் மலை' என்று கருதப்படும் ஒரு செயலற்ற எரிமலை; வெப்பமான சமவெளிகளுக்கு அடுத்து அமைந்துள்ள பசுமையான சோலை; பாகானிலிருந்து எளிதாகச் சென்று வரக்கூடிய ஒரு நாள் சுற்றுலாத் தலம். *'''மிராவ் கி யூ''' (Mrauk U) — ராகைன் (Rakhine) இராஜ்யத்தின் முன்னாள் தலைநகரம்; இங்குள்ள பல பழமையான அடுக்குத் தூபிகள் (பகோடா) அந்தக் காலத்தை நினைவூட்டும் சான்றுகளாகத் திகழ்கின்றன. *'''நங்காபாலி''' - வங்காள விரிகுடாவில் மேற்கு ராக்கைன் மாநிலத்தில் உள்ள கடற்கரை உல்லாசவிடுதி *'''இங்வே சௌங்''' (Ngwe Saung) — இது ஒரு மிக நீண்ட கடற்கரைப் பகுதியாகும்; வெண்மையான மணல், படிகம் போன்ற தெளிவான நீர் ஆகியவை இங்வே கடற்கரையின் சிறப்பம்சங்களாகும். *'''பியாய்''' (Pyay) — யாங்கோன் மற்றும் பாகான் நகரங்களுக்கு இடையே இரவாடி ஆற்றங்கரையில் அமைந்துள்ள ஒரு நகரமாகும். இது கி.பி. 2 முதல் 9-ஆம் நூற்றாண்டு வரையிலான பியூ இனத்தவரின் பண்டைய தலைநகரான 'ஸ்ரீ கித்தாரா' எனும் தொல்லியல் தளத்திற்குப் பெயர் பெற்றது. *'''பதேன்''' — இரவாடி வடிநிலப் பகுதியில் அமைந்துள்ள ஒரு ஆற்றங்கரை நகரம்; இது குடை தயாரிப்புக்கு பெயர் பெற்றது. மேலும் இது சுவாங் தா மற்றும் இங்வே சௌங் கடற்கரைகளுக்குச் செல்லும் நுழைவாயிலாகவும் விளங்குகிறது. == புரிந்துகொள்ள == === வரலாறு === தென்கிழக்கு ஆசியாவின் பெரும்பாலான நாடுகளைப் போலவே, மியான்மரின் மக்களும், வரலாறும் அனைத்து முனைகளிலிருந்தும் வந்த குடியேறியவர்கள் மற்றும் படையெடுப்பாளர்களின் ஒரு கலவையாகும். மோன், பியூ ஆகிய இனத்தவர் இந்தியாவிலிருந்து வந்ததாகக் கருதப்படுகிறது, அதே நேரத்தில் தற்போது ஆதிக்கம் செலுத்தும் பமர் (பர்மா) மக்கள் திபெத் வழியாகப் புலம்பெயர்ந்து, 849-ஆம் ஆண்டளவில் பாகனை மையமாகக் கொண்டு ஒரு சக்திவாய்ந்த இராச்சியத்தை நிறுவினர். இப்பகுதியின் இனப் பன்முகத்தன்மையும், மத்திய சமவெளிகளில் பமர் மக்களின் ஆதிக்கமும், அவர்களுக்கும் அவர்களைச் சுற்றியுள்ள எண்ணற்ற சிறிய இனக் குழுக்களுக்கும் இடையே புவிசார் அரசியல் போராட்டங்களை உண்டாக்கின. அவை இன்றுவரை தடையின்றித் தொடர்கின்றன. 9-ஆம் நூற்றாண்டு முதல் 19-ஆம் நூற்றாண்டு வரை, பர்மியப் பேரரசு தாய்லாந்து (அயுத்தாயா) மற்றும் இந்தியா (மணிப்பூர்) மீதான படையெடுப்புகளின் மூலம் வளர்ந்தது. பின்னர் சீனாவின் தாக்குதல்கள், உள்நாட்டுக் கிளர்ச்சி போன்றவற்றால் சுருங்கியது. [[File:Bago, Myanmar (Burma) - panoramio (44).jpg|thumb|அடுக்குத்தூபியில் உள்ள பள்ளிகொண்ட புத்தர் சிலை]] இறுதியில், 1824 முதல் 1886 வரையிலான 62 ஆண்டுகாலத்தில் பிரிட்டன் பர்மாவைக் கைப்பற்றி அதைத் தனது இந்தியப் பேரரசின் ஒரு பகுதியாக இணைத்துக்கொண்டது. பர்மாவின் கடைசி மன்னரான திபா, இன்றைய இந்தியாவில் உள்ள இரத்னகிரிக்கு நாடு கடத்தப்பட்டார். தங்கள் பிற குடியேற்றப் பகுதிகளைப் போலவே, இங்கும் பிரித்தானியர் "பிரித்தாளும் கொள்கை" மூலம் தங்கள் கட்டுப்பாட்டைத் தக்கவைத்துக் கொண்டனர். இதன்படி, பல்வேறு இன மற்றும் சமயக் குழுக்களிடையே அவர்கள் வேண்டுமென்றே பதற்றத்தை உருவாக்கினர். இதன் விளைவாக இன்றுவரை தீர்க்கப்படாத இன, சமய மோதல்கள் இருந்துவருகின்றன. உதாரணமாக, நிருவாக அதிகாரிகள் இந்தியாவிலிருந்து அழைத்து வரப்பட்டனர், அதேவேளையில் பிற அரசுப் பதவிகள் பெரும்பாலும் சிறிய இனக் குழுக்களைச் சேர்ந்த உள்ளூர் மக்கள் நிரப்பப்பட்டனர். 1937-இல் தனி குடியேற்ற நாடாக மாறும் வரை, பர்மா இந்தியாவின் ஒரு மாகாணமாகவே நிர்வகிக்கப்பட்டது. இரண்டாம் உலகப் போரின்போது, ​​ஆசியாவில் ஆதிக்கத்தை நிலைநாட்ட நேச நாடுகள் சப்பானியர்களுடன் போரிட்டதால், பர்மா ஒரு முக்கிய போர்க்களமாகத் திகழ்ந்தது. சீனாவிற்குத் தேவையான பொருட்களைக் கொண்டு செல்வதற்காக 'பர்மா சாலை' அமைக்கப்பட்டது. தாய்லாந்தின் கஞ்சனபுரியிலிருந்து குவாய் ஆற்றின் வழியாக பர்மா வரை செல்லும் தாய்லாந்து-பர்மா ரயில்பாதை ("மரண ரயில்பாதை" என்று அழைக்கப்பட்டது) சப்பானியர்களால் கட்டாய உழைப்பைக் கொண்டு கட்டப்பட்டது. இதில் நேச நாட்டுப் போர்க்கைதிகள், ஒப்பந்தத் தொழிலாளர்களாகக் கொண்டுவரப்பட்ட தாய்லாந்தியர்கள், பர்மிய மக்கள், பிற தென்கிழக்கு ஆசிய மக்கள் ஈடுபடுத்தப்பட்டனர். அவர்கள் மிக மோசமான சூழலில் பணியாற்ற வேண்டியிருந்தது. இரயில்பாதை கட்டுமானப் பணிகளின்போது அவர்களில் ஏராளமானோர் (சுமார் 80,000 பேர் என மதிப்பிடப்பட்டுள்ளது) உயிரிழந்தனர். போரின்போது மேற்கு பர்மாவின் பெரும் பகுதிகள், குறிப்பாக இந்தியாவுடனான எல்லையை ஒட்டிய மலைப்பகுதிகள் மற்றும் மண்டலே நகரம் ஆகியவை கடுமையாக பாதிப்புற்றன. ஜெனரல் ஆங் சான் தலைமையிலான பர்மிய விடுதலைப் போராட்ட வீரர்கள் முதலில் பிரித்தானியரை வெளியேற்றுவதற்காக சப்பானியர்களுக்கு ஒத்துப்பு அளித்தனர். அதற்கு ஈடாக பர்மாவுக்கு விடுதலை வழங்குவதாக சப்பானியர்கள் உறுதியளித்தனர். இருப்பினும், ஜப்பானிய ஆக்கிரமிப்பிற்கு பிகு மக்களின் வாழ்க்கை, பிரித்தானிய காலனித்துவத்தின் கீழ் இருந்ததை விட மிகவும் கொடூரமாக இருந்தது. மேலும் கலகோங் படுகொலை போன்ற நிகழ்வுகளில் பல பர்மியர்கள் கொல்லப்பட்டனர். அதைத் தொடர்ந்து ஆங் சான் தனது விசுவாசத்தை மாற்றி, சப்பானியர்களிடமிருந்து பர்மாவை மீண்டும் கைப்பற்ற நேச நாடுகளுக்கு உதவினார். இரண்டாம் உலகப் போருக்குப் பிறகு, பர்மிய விடுதலைக்காக ஆங் சான் பிரித்தானியருடன் பேச்சுவார்த்தைகளை நடத்தினார், மேலும் அடுத்த ஆண்டு பர்மாவுக்கு சுதந்திரம் வழங்க 1947-ல் பிரித்தானியர் ஒப்புக்கொண்டனர். ஆங் சான் 1947-இன் பிற்பகுதியில் படுகொலை செய்யப்பட்டார். அவருக்கு தனது கனவு நனவாவதைக் காணும் பாக்கியம் கிடைக்கவில்லை. பர்மா ஒன்றியம் என்ற பெயரில் பிரித்தானியரிடமிருந்து விடுதலை இறுதியாக 1948 சனவரி 4 பெறப்பட்டது. மேலும் ஜெனரல் ஆங் சான் பெரும்பாலான பர்மிய மக்களால் தங்களுக்கு விடுதலைப் பெற்றுத்தந்த ஒரு தேசத் தந்தையாகக் கருதப்படுகிறார். இன அடையாளங்களின் அடிப்படையில் அமைந்த பல்வேறு மாநிலங்களைக் கொண்டதாக இந்த புதிய ஒன்றியம் இருந்தது. இம்மாநிலங்களில் பல, ஒன்றுக்கொன்று எதிராகப் போராடியும், தன்னாட்சியுடன் விளங்கியும் பல நூற்றாண்டுகால வரலாற்றைக் கொண்டிருந்தன. பிரிட்டனிடமிருந்து தங்கள் கூட்டு விடுதலையை உறுதிப்படுத்தும் நோக்கில், இனக்குழுக்களுக்கும் மாநிலங்களுக்கும் இடையே அதிகாரப் பகிர்வுடன் கூடிய ஒரு கூட்டு நிர்வாகத்திற்குப் பத்து ஆண்டுகளுக்குக் கட்டுப்பட்டிருக்க அந்த இனக்குழுக்கள் ஒப்புக்கொண்டன. அக்காலகட்டத்திற்குப் பிறகு, ஒன்றியத்திலிருந்து பிரிந்து செல்லும் உரிமையுடன் கூடிய தன்னாட்சி உரிமை ஒவ்வொரு இனக்குழுவிற்கும் வழங்கப்படும் என்றும் தீர்மானிக்கப்பட்டது. "பின்லோன் ஒப்பந்தம்" என்று அழைக்கப்பட்ட இந்த ஒப்பந்தத்தின் விதிமுறைகள், புதிய 'பர்மா ஒன்றியத்தின்' 1947/1948-ஆம் ஆண்டு அரசியலமைப்பில் இடம்பெற்றது. நாட்டின் புதிய மத்திய அரசு விரைவாகத் தனது அதிகாரத்தை வலுப்படுத்த முயன்றது. இச்செயல் பழங்குடித் தலைவர்களை ஓரங்கட்டுவதாக இருந்தது. இது அவர்களைக் கோபமடையச் செய்ததுடன், இன்றுவரை தடையின்றித் தொடரும் இனரீதியான ஆயுத மோதல்களுக்கும் வித்திட்டது. கூட்டாட்சி அமைப்பிற்குள் தன்னாட்சி மற்றும் சுயநிர்ணய உரிமையை உறுதிசெய்யும் வகையிலான ஒரு புதிய அரசாங்க முறையை வடிவமைப்பதற்காக, 1961-ஆம் ஆண்டில் ஷான், கச்சின், ரெட் கரன், கரன், சின், மோன், ரகைன் ஆகிய இனங்களைச் சேர்ந்த 200-க்கும் மேற்பட்ட தலைவர்கள், பாமர் (பர்மீஸ்) இனத்தைச் சேர்ந்த மத்திய அரசு அதிகாரிகளைச் சந்தித்துப் பேச்சுவார்த்தை நடத்தினர். [[File:Aung San Suu Kyi December 2011 (cropped).jpg|thumb|ஆங் சான் சூ கி]] ஆனால் புதிய அரசாங்கமுறை அமைக்கப்படவில்லை. இருப்பினும், 1962-இல் நே வின்னின் ஆட்சிக்கவிழ்ப்பு வரை, பர்மா ஆசியாவின் மிகவும் வளர்ச்சியடைந்த மற்றும் வேகமாக வளர்ந்து வரும் பொருளாதார ஆற்றல்களில் ஒன்றாகக் கருதப்பட்டது. மேலும் அடுத்த சப்பானாக உருவெடுக்கும் போட்டியாளராகப் பரவலாகப் பாராட்டப்பட்டது. இராணுவத் தலைவர் ஜெனரல் நே வின், 1962-இல் ஜனநாயக முறையில் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட அரசாங்கத்தைக் கவிழ்த்து, தானே தலைவராகப் பொறுப்பேற்றார். ஜெனரல் நே வின் 1962 முதல் 1988 வரை அரசாங்கத்தில் ஆதிக்கம் செலுத்தினார். முதலில் இராணுவ ஆட்சியாளராகவும், பின்னர் தன்னைத்தானே ஜனாதிபதியாக நியமித்துக் கொண்டார். அதன் பிறகு அரசியல் செல்வாக்கு மிக்கவராகவும் திகழ்ந்தார். நே வின்னின் ஆட்சியில் ஊழலும், உறவினர் நியமனங்களும் பர்மியப் பொருளாதாரத்தை ஒரு கீழ்நோக்கிய சுழலுக்குள் தள்ளின. அதிலிருந்து அது எப்போதும் முழுமையாக மீளவில்லை. 1988-இல் நடந்த ஜனநாயக ஆதரவு ஆர்ப்பாட்டங்கள் வன்முறையால் ஒடுக்கப்பட்டன. ஜெனரல் சா மாங் ஆட்சிக்கவிழ்ப்பின் மூலம் பொறுப்பேற்று, தற்போது மியான்மர் எனப் பெயர் மாற்றப்பட்டுள்ள நாட்டை ஆள, அரசு சட்டம், ஒழுங்கு மறுசீரமைப்பு அவையை நிறுவினார். 1990-இல் பல கட்சிகள் பங்கேற்ற மக்களவைத் தேர்தல்கள் நடைபெற்றன. இதில் முக்கிய எதிர்க்கட்சியான 'ஜனநாயகத்திற்கான தேசியக் கூட்டணி' அமோக வெற்றி பெற்றது (489 இடங்களில் 392 இடங்களைக் கைப்பற்றியது). ஆனால், அதிகாரத்தை ஒப்படைக்க மறுத்த அரசு சட்டம், ஒழுங்கு மறுசீரமைப்பு அவை, அதற்குப் பதிலாக ஜனநாயகத்திற்கான தேசியக் கூட்டணியின் தலைவரும் அமைதிக்கான நோபல் பரிசு பெற்றவருமான ஆங் சான் சூச்சியை (தேசிய நாயகன் ஆங் சானின் மகள்) வீட்டுக் காவலில் வைத்தது; கடந்த 20 ஆண்டுகளில் 14 ஆண்டுகளை அவர் இத்தகைய வீட்டுக் காவலில் கழித்துள்ளார். இன்று, வளங்கள் நிறைந்த நாடான மியான்மர், மிகுமியான அரசு கட்டுப்பாடுகள், திறமையற்ற பொருளாதாரக் கொள்கைகள், கிராமப்புற வறுமை போன்றவற்றால் பாதிக்கப்பட்டுள்ளது. ஒரு காலத்தில் ஆசியாவின் பணக்கார, மிகவும் வளர்ந்த நாடுகளில் ஒன்றாக இருந்த இது, பரவலான ஊழல் காரணமாக வறுமையில் வீழ்ந்துள்ளது. "சோசலிசத்திற்கான பர்மிய வழி" திட்டத்தின் கீழ் பல தசாப்தங்களாக ஏற்பட்ட தோல்விகளுக்குப் பிறகு, 1990-களின் முற்பகுதியில் இராணுவ ஆட்சிக்குழு விலைக் கட்டுப்பாடுகளைத் தளர்த்த நடவடிக்கை எடுத்தது. ஆனால், உணவுக் கலவரங்களை எதிர்கொண்டதால், அத்தியாவசியப் பொருட்களுக்கு மானிய விலைகளை மீண்டும் அமல்படுத்த வேண்டியிருந்தது. இந்தக் கலவரங்களின் மீதுதான் ஜனநாயக இயக்கம் தனது செயல்திட்டத்தை இணைத்தது. அரசாங்கம் படைகளை வரவழைத்தது, ஆனால் துறவிகள் தலையிடும் வரை கலவரக்காரர்கள் அடங்காமல் இருந்தன. இரு தரப்பினருக்கும் இடையில் நின்று, அவர்கள் அனைவரையும் வீட்டிற்குச் செல்லுமாறு கூறினர், அவர்களும் அவ்வாறே செய்தனர். இந்தக் கலவரங்களால் வெளிநாட்டு வளர்ச்சி உதவிகள் நிறுத்தப்பட்டன, அதைத் தொடர்ந்து அரசாங்கம் 1990 சட்டமன்றத் தேர்தல் முடிவுகளை இரத்து செய்தது. 2003ஆம் ஆண்டு மே மாதத்தில் ஆங் சான் சூ கி மற்றும் அவரது வாகன அணி மீது அரசாங்கம் நடத்திய தாக்குதலுக்குப் எதிர்வினையாக, மியான்மரிலிருந்து பொருட்களை இறக்குமதி செய்வதற்கும், அமெரிக்கக் குடிமக்கள் நிதிச் சேவைகளை வழங்குவதற்கும் தடை விதிப்பது உள்ளிட்ட புதிய பொருளாதாரத் தடைகளை அமெரிக்கா மியான்மர் மீது விதித்தது. [[File:NLD Flag from car Yangon.png|thumb|யாங்கூனில் 'ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக்'கின் ஆதரவாளர் ஒருவர்.]] 2007-ஆம் ஆண்டின் கோடைக்காலத்தில், இராணுவ ஆட்சிக்கு எதிரான போராட்டங்கள் உருவாயின. அவை மீண்டும் கொடூரமான முறையில் ஒடுக்கப்பட்டன. பெட்ரோல் விலையின் கடுமையான உயர்வுக்கு எதிரான போராட்டமாக, ஆகத்து மாதத்தில் எவ்வித ஒருங்கிணைப்புமின்றித் தொடங்கிய இப்போராட்டங்கள், பாகோக்கு நகரில் நடைபெற்ற பேரணியின்போது மூன்று துறவிகள் தாக்கப்பட்ட நிகழ்வுக்குப் பிறகு அரசாங்கத்திற்கு எதிரான தீவிரமான சவாலாக உருவெடுத்தன. துறவிகள் மன்னிப்பு கோரியும் அது கிடைக்காத நிலையில், விரைவில் பிச்சைப் பாத்திரங்களைத் தலைகீழாக ஏந்தியவாறு துறவிகள் மேற்கொண்ட ஊர்வலங்கள் சிட்வே, மண்டலே, இரங்கூன் உள்ளிட்ட பல நகரங்களில் பரவின. குறிப்பாக இரங்கூன் நகரின் மையப்பகுதியில் உள்ள சூலே பகோடா பகுதி இப்போராட்டங்களின் மையப்புள்ளியாகத் திகழ்ந்தது. துறவிகள் பேரணி நடத்தியபோதும், பல சாதாரண குடிமக்கள் அவர்களுக்கு ஆதரவாகத் திரண்டபோதும், இது தொடர்பான படங்கள், காணொளிகள், வலைப்பதிவுகள் போன்றவை இணையத்தில் குவிந்தன. உலகம் இதனை உற்றுநோக்கியது. இருப்பினும், கூட்டத்தின் மீது துப்பாக்கிச் சூடு நடத்தியும், துறவிகளைக் கைது செய்தும், மடாலயங்களை மூடியும் அரசாங்கம் விரைவில் போராட்டங்களை ஒடுக்கியது. அத்துடன் உலகின் பிற பகுதிகளுடனான இணையத் தொடர்புகளையும் தற்காலிகமாகத் துண்டித்தது. இச்செயலால் அமெரிக்கா, ஆஸ்திரேலியா, கனடா, ஐரோப்பிய ஒன்றியம் ஆகியவற்றை கூடுதல் பொருளாதாரத் தடைகளை விதிக்கக் காரணமாயிற்று. இத்தடைகளில் சில, இராணுவத் தலைவர்களின் குடும்பங்கள் மற்றும் அவர்களின் நிதி ஆதாரங்களை இலக்காகக் கொண்டவையாக இருந்தன. [[File:Protesters against the military coup.jpg|thumb|2021-ஆம் ஆண்டு இராணுவப் புரட்சிக்கு எதிராகப் போராடுபவர்கள்]] 2010இல் நடைபெற்ற தேர்தல்களைத் தொடர்ந்து, பர்மா தாராளமயமாக்கல் நடைமுறைகளைத் தொடங்கியது; இது அமெரிக்கா உள்ளிட்ட பல நாடுகள் தங்கள் பொருளாதாரத் தடைகளைக் குறைப்பதற்கோ அல்லது முழுமையாக நீக்குவதற்கோ காரணமாயிற்று. 2012இல், ஆங் சான் சூ கி பர்மா நாடாளுமன்ற உறிப்பினராகத் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டார். மேலும் அவர் ஐரோப்பா மற்றும் வட அமெரிக்காவிற்குப் பயணம் செய்யவும் அனுமதிக்கப்பட்டார். உள்நாட்டு மற்றும் வெளிநாட்டுச் ஊடகங்கள் மீதான தணிக்கையும் இடைநிறுத்தப்பட்டது. 2015 நவம்பரில், நாடு தழுவிய தேர்தல்களில் ஆங் சான் சூ கியின் 'ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக்' கட்சி பெரும் வெற்றி பெற்றது; அதனைத் தொடர்ந்து, அவரது நெருங்கிய கூட்டாளியான தின் கியாவ் நாட்டின் அதிபரானார். 2016 ஏப்ரலில், ஆங் சான் சூ கி பிரதமருக்கு இணையான பதவியான 'அரசு ஆலோசகர்' பொறுப்பை ஏற்றார். இதன் மூலம் அவர் மியான்மரின் நடைமுறை அரசாங்கத் தலைவரானார். 2021 பிப்ரவரியில், ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் கட்சி அமோக வெற்றி பெற்றதைத் தொடர்ந்து, இராணுவம் சதிப்புரட்சி மூலம் மீண்டும் அதிகாரத்தைக் கைப்பற்றியது. இதன் விளைவாக நாடு முழுவதும் பெரும் போராட்டங்களும் சட்ட மறுப்பு இயக்கமும் வெடித்தன; நூற்றுக்கணக்கான ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் கட்சி ஆதரவாளர்களையும் ஜனநாயக ஆர்வலர்களையும் ராணுவம் கொன்று குவித்து போராட்டங்கள் கொடூரமாக ஒடுக்கியது. ஆங் சான் சூ கி உள்ளிட்ட ஆயிரக்கணக்கான ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் கட்சி மற்றும் பிற ஜனநாயக ஆதரவு அரசியல்வாதிகளும், சமூகத் தலைவர்களும் கைது செய்யப்பட்டனர். அமைதியான போராட்டங்கள் அவ்வப்போது தொடர்ந்து நடைபெற்று வரும் அதே வேளையில், குறிப்பாக எல்லைப் பகுதிகளில் உள்ள போராட்டக் குழுக்கள் ராணுவ ஆட்சிக்கு எதிராக ஆயுதமேந்திப் போராடத் தொடங்கியுள்ளன. இச்சதிப்புரட்சியின் விளைவாக, மேற்கத்திய நாடுகள் மியான்மர் மீது மீண்டும் பொருளாதாரத் தடைகளை விதித்துள்ளன. 2024ஆம் ஆண்டின் மத்தியில், நாட்டின் பாதிக்கும் குறைவான பகுதியே இராணுவ ஆட்சியின் கட்டுப்பாட்டில் உள்ளது. அதே சமயம், இனக்குழு சார்ந்த ஆயுதமேந்திய அமைப்புகள் (EAOs) மிகுந்த தன்னம்பிக்கையுடன் ஒருங்கிணைந்த தாக்குதல்களை வெற்றிகரமாக நடத்தி வருகின்றன. இந்தக் கொடூரமான உள்நாட்டுப் போர் முடிவுக்கு வருவதற்கான எந்த அறிகுறியும் இன்னும் தென்படவில்லை. === பண்பாடு === மியான்மரின் பண்பாடு, இந்தியத் தாக்கங்கள், உள்ளூர் மரபுகள், சீனத் தாக்கங்கள் ஆகியவற்றின் கலவையாக உருவானது. நாடு முழுவதும் காணப்படும் பல்வேறு தூபிகளும், கோயில்களும் இதற்குச் சான்றாக உள்ளன. இவை வட இந்தியாவில் உள்ளவற்றோடு குறிப்பிடத்தக்க அளவு ஒற்றுமையைக் கொண்டுள்ளன. அண்டை நாடான தாய்லாந்தைப் போலவே, இங்கும் தேரவாத பௌத்தம் முதன்மையான சமயமாக விளங்குகிறது. மக்கள் தொகையில் 88 விழுக்காட்டினர் பௌத்த நடைமுறைகளைப் பின்பற்றுகின்றனர். மிகவும் தொலைதூரக் கிராமங்களில் கூட மக்கள் வழிபட ஏதுவாக கோயில் அமைந்திருப்பதைக் காண முடியும். இது தவிர, கிறித்தவம், இசுலாம், இந்து சமயம் ஆகிய மதங்களைப் பின்பற்றுபவர்களும் குறைந்த எண்ணிக்கையில் உள்ளனர். மேலும், நாட்டின் சில பகுதிகளில், குறிப்பாக மலைவாழ் பழங்குடியினர் வசிக்கும் தொலைதூரப் பகுதிகளில், அனிமிசம் (இயற்கை வழிபாட்டு முறை) மற்றும் முன்னோர்களை வழிபடும் வழக்கமும் காணப்படுகிறது. மியான்மரில் பௌத்த சமயத்துக்கு முந்தைய மரபு ஒன்று இன்றும் நீடிக்கிறது; அதுதான் 'நாட்' எனப்படும் பாரம்பரிய பர்மீய ஆவி வழிபாட்டு முறை. அந்நாடு முழுவதும் இத்தகைய ஆவிகளுக்காக அமைக்கபட்ட பல சிறிய வழிபாட்டு இல்லங்களைக் காணலாம். தேரவாத பௌத்தம் பரவியதைத் தொடர்ந்து, இந்த 'நாட்' வழிபாட்டு முறையானது பர்மீய பௌத்த மதத்துடன் இணைக்கப்பட்டது. இன்று இவை புத்தருக்குக் கீழ்ப்பட்ட நிலையில் உள்ளவையாகக் கருதப்படுகின்றன. === மக்கள் === [[File:Burmese people 01.jpg|thumb|யாங்கோனில் முகத்தில் தனகா பூச்சு பூசிய சிறுவர்கள்]] மியான்மரில் பெரும்பான்மையாக வாழும் இனக்குழுவினர் ''பாமர்'' என்று அழைக்கப்படுகின்றனர். ஆங்கிலத்தில் இந்நாட்டிற்கு வழங்கப்பட்ட 'பர்மா' என்ற பெயர் இவர்களிடமிருந்தே உருவானது. பாமர்களைத் தவிர, மியான்மரில் தனித்துவமான பண்பாடுகளையும் மொழிகளையும் கொண்ட பல சிறுபான்மை இனக்குழுக்களும், தேசிய இனங்களும் வாழ்கின்றன. இதுமட்டுமின்றி, காலனித்துவ காலத்தில் மியான்மருக்கு இடம்பெயர்ந்த சீன, இந்திய வம்சாவளியினரும் இங்கு வசிக்கின்றனர். இவர்களை யாங்கோன், மண்டலே போன்ற நகரங்களில் அதிகமாகக் காண முடியும். மியான்மர் பதினான்கு நிருவாகப் பிரிவுகளாகப் பிரிக்கப்பட்டுள்ளது. அதாவது ஏழு 'பிராந்தியங்கள்' மற்றும் ஏழு 'மாநிலங்கள்' ஆகும். பொதுவாக, பிராந்தியங்கள் பாமர் இனத்தவர் பெரும்பான்மையாக வாழும் பகுதிகளாகவும், மாநிலங்கள் அந்தந்த சிறுபான்மை இனத்தவர் பெரும்பான்மையாக வாழும் பகுதிகளாகவும் உள்ளன. வங்காளதேச எல்லையை ஒட்டியுள்ள ரக்கைன் மாநிலத்தில், ரோகிங்கியா முசுலிம்களுக்கு எதிராக நடத்தப்படும் வன்முறைகளுக்காக மியான்மர் அரசாங்கம் பிற நாடுகளின் கண்டனத்திற்கு உள்ளாகியுள்ளது. ரோகிங்கியர்கள் பல தலைமுறைகளாக ரக்கைன் மாநிலத்தில் வாழ்ந்து வந்த போதிலும், மியான்மர் அரசாங்கம் அவர்களை அந்நாட்டின் குடிமக்களாக அங்கீகரிக்கவில்லை. மாறாக, அவர்கள் வங்காளதேசத்திலிருந்து சட்டவிரோதமாக குடியேறியவர்கள் என்று வாதிடுகிறது. இந்த வாதத்தை மியான்மர் மக்கள் பெரும்பாலோர் ஏற்றுக்கொண்டுள்ளனர். பெருமளவில் வங்காளதேசத்திற்குத் தப்பிச் செல்ல நிர்ப்பந்திக்கப்பட்ட ரோகிங்கியர்கள். அங்கு சென்ற பிறகும் அந்நியர்களாகவே நடத்தப்படுகின்றனர். இவர்களில் பலர், மலேசியாவில் அடைக்கலம் தேடிச் செல்ல முயன்றபோது உயிரிழந்துள்ளனர். பொதுவாகச் சொன்னால், மியான்மர் மக்கள் பெரும்பாலானோர் மிகவும் நட்புணர்வுகொண்டவர்களாகவும், கண்ணியமானவர்களாகவும் இருக்கிறனர். நீங்கள் அவர்களின் நாட்டிற்கு வரும்போது, ​​உங்களை அன்புடன் வரவேற்க அவர்கள் தங்களால் இயன்ற அனைத்தையும் செய்வர். === அரசியல் === மியான்மர், அதிகாரப்பூர்வமாக மியான்மர் ஒன்றியக் குடியரசு (ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်) என்று அழைக்கபடுகிறது. நாட்டின் தலைவர் குடியரசுத் தலைவர் ஆவார். அவர் சட்டமன்றத்தால் நியமிக்கப்படுகிறார். அவர் மாநிலத் தலைவராகவும், அரசாங்கத் தலைவராகவும் பணியாற்றுகிறார். அவரும் அவரது அமைச்சரவையும் நிருவாகப் பிரிவாக உள்ளனர். சட்டமன்றமானது பிடாங்சு ஹ்லுட்டாவ் (ஒன்றியத்தின் சட்டமன்றம்), மேல் அமியோதா ஹ்லுட்டாவ் (தேசியங்களின் அவை), கீழ் பைத்து ஹ்லுட்டாவ் (பிரதிநிதிகள் சபை) ஆகியவற்றைக் கொண்டுள்ளது. சட்டமன்ற உறுப்பினர்களில் பெரும்பான்மையானவர்கள் மக்களால் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டாலும், நான்கில் ஒரு பங்கு இடங்கள் இராணுவத்தில் இருந்து நியமிக்கப்படுபவர்களுக்கு ஒதுக்கப்பட்டுள்ளது. 2015 தேர்தலில் ஆங் சான் சூகியின் ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் (NLD) பெரும்பான்மை இடங்களை வென்றது. அவர் குடியரசுத் தலைவர் பதவி ஏற்க அரசியலமைப்பு ரீதியாக தடைசெய்யப்பட்டதால் (வெளிநாட்டவரை திருமணம் செய்து கொண்டதன் மூலம்), அதற்கு பதிலாக அவர் மாநில ஆலோசகர் என்ற பாத்திரத்தில் அரசாங்கத்தின் உண்மையான தலைவராக பணியாற்றினார். பிப்ரவரி 2021 முதல், மியான்மரில் இராணுவ ஆட்சியால் ஆளப்படுகிறது. === காலநிலை === மியான்மரில் மூன்று பருவ காலங்கள் இருப்பதாகக் கருதப்படுகிறது. மார்ச் முதல் ஏப்ரல் வரை வெப்பமான காலம் நிலவுகிறது. மே முதல் அக்டோபர் வரையிலான மழைக்காலத்தில் வெப்பநிலை குறைகிறது. நவம்பர் முதல் பிப்ரவரி வரையிலான குளிர்ச்சியான காலம், சுற்றுலாப் பயணிகள் அதிகம் வருகை தரும் முக்கிய பருவமாகும். வெப்பமான பருவத்தில் யாங்கோனில் வெப்பநிலை 36°C வரை உயரக்கூடும்; அதே சமயம் குளிர்ச்சியான பருவத்தில், நண்பகல் வேளையில் வெப்பநிலை சுமார் 32°C ஆகவும், இரவு நேரங்களில் சுமார் 19°C ஆகவும் இருக்கும். மண்டலே பகுதியில் குளிர்ச்சியான பருவத்தில் வெப்பநிலை 13°C வரை குறையக்கூடும், அதே சமயம் வெப்பமான பருவத்தில் 37°C வரை உயரக்கூடும். பொதுவாக, யாங்கோனைச் சுற்றியுள்ள கீழ் மியான்மர் பகுதி, மண்டலேயைச் சுற்றியுள்ள வறண்ட மேல் மியான்மர் பகுதியை விட அதிக மழையைப் பெறுகிறது. இன்லே ஏரி மற்றும் பியின் யு லவின் போன்ற மலைப்பாங்கான பகுதிகளில், குளிர்காலத்தில் இரவு நேர வெப்பநிலை 10°C-க்கும் கீழே செல்லக்கூடும். அதே சமயம் பகல் நேர வெப்பநிலை மிகவும் இதமாக இருக்கும். கோடைகாலத்தில் கூட, வெப்பநிலை அரிதாகவே 32°C-க்கு மேல் உயரும். கச்சின் மாநிலத்தில், இந்திய எல்லையை ஒட்டிய பகுதிகளில், எப்போதும் பனியால் மூடப்பட்ட மலைகள் காணப்படுகின்றன. === விடுமுறைகள் === *4 ஜனவரி: விடுதலை நாள் *ஜனவரி: கயின் புத்தாண்டு தினம் - பியாத்தோவின் முதல் வளர்பிறை. *12 பிப்ரவரி: ஒன்றிய நாள் *மார்ச்: தபௌங் முழு நிலவு நாள் *மார்ச் 27: ஆயுதப் படைகள் நாள் *ஏப்ரல்: திங்கியான் (பர்மீய புத்தாண்டு) — மியான்மரின் மிக முக்கியமான விழா. இதில் மக்கள் ஒருவருக்கொருவர் தண்ணீர் தெளித்து மகிழ்வர். இது 'நீர் திருவிழா' என்றும் அழைக்கப்படுகிறது. அண்டை நாடான தாய்லாந்தில் கொண்டாடப்படும் 'சோங்க்ரான்' பண்டிகையைப் போன்றதே இது. *மே: காசோனின் பௌர்ணமி நாள் *ஜூலை: வாசோவின் பௌர்ணமி நாள் *அக்டோபர்: தாடிங்யுட் பௌர்ணமி நாள் *ஜூலை 19: தியாகிகள் தினம் *நவம்பர்: தேசிய நாள் - தாசௌங்மோன் மாதத்தின் தேய்பிறை காலத்தின் 10-ஆம் நாள் *திசம்பர் 25: கிறிஸ்துமஸ் நாள் === அளவீட்டு அலகுகள் === 2013 முதல், மியான்மர் மெட்ரிக் முறையை பின்பற்றத் தொடங்கியுள்ளது. இது தற்போது வானிலை அறிக்கைகள், பெட்ரோல் விலை, புதிய சாலை அடையாளங்கள் போன்றவற்றில் பயன்படுத்தப்படுகிறது. இருப்பினும், இம்பீரியல் முறை மற்றும் பாரம்பரிய பர்மிய அளவீட்டு அலகுகளின் பயன்பாடு பெருமளவில் தொடர்கிறது. பழைய சாலை அடையாளங்களில் மைல் போன்ற அளவுகள் பயன்படுத்தப்படலாம், மேலும் அரசாங்க வலைத்தளங்களில் பர்மிய அலகுகளை மெட்ரிக் அல்லது இம்பீரியல் அலகுகளாக சீரற்ற முறையில் மாற்றிகாட்டுகின்றன. === சுற்றுலாத் தகவல் === * [https://tourism.gov.mm/ மியான்மர் விடுதிகள் மற்றும் சுற்றுலா அமைச்சகத்தின்] இணையதளம் == பேச்சுமொழி == [[File:Vendeurs de plantes médicinales vers Kyaiktiyo Paya.jpg|thumb|சந்தையில் பர்மிய மொழியில் எழுதப்பட்ட பலகைகள்]] மியான்மரின் உத்தியோகபூர்வ மொழி பர்மிஸ் (မြန်မာစကား mien ma za ga) (அரசாங்கத்தால் மியான்மர் என அழைக்கப்படுகிறது), இது சீன மொழியுடன் தொடர்புடைய ஒரு சீன-திபெத்திய மொழி ஆகும். இது பண்டைய பாலி எழுத்துக்களை அடிப்படையாகக் கொண்ட பர்மிய எழுத்துக்களைப் பயன்படுத்தி எழுதப்படுகிறது. இருமொழி அடையாளங்கள் (ஆங்கிலம் மற்றும் பர்மிஸ்) பெரும்பாலான சுற்றுலாத் தலங்களில் உள்ளன. எண்கள் பெரும்பாலும் பர்மிய எழுத்துக்களிலும் எழுதப்படுகின்றன. பல சொற்களஞ்சியம் பாலி (புத்தரின் காலத்தில்), சமஸ்கிருதத மொழிகளிலிருந்து பெறப்பட்டது. மியான்மரில் மோன், ஷான், பா-ஓ, ரோஹிங்கியா போன்ற பல இனக்குழுவினர் பலர் தங்கள் சொந்த மொழிகளை தொடர்ந்து பேசுகின்றனர். அரசாங்கக் கட்டுப்பாட்டில் உள்ள பகுதிகளில் பர்மிய மொழி பேசும் போது, ​​சில பிரிவினைவாதக் கட்டுப்பாட்டுப் பகுதிகளில் அது பேசப்படாமல் இருக்கலாம். மாண்டரின் மற்றும்/அல்லது பல்வேறு சீன பேச்சுவழக்குகளைப் பேசும் கணிசமான சீனச் சமூகத்தினர் உள்ளனர். யாங்கூனில், பெரும்பாலான சீனர்கள் புஜியான் மற்றும் குவாங்டாங்கிலிருந்து குடியேறியவர்களின் வழித்தோன்றல்கள், எனவே முக்கியமாக ஹொக்கியன் அல்லது தைஷானீஸ் பேசுகிறார்கள். அதே சமயம் மாண்டலேயில், சீனர்கள் பெரும்பாலும் யுனானில் இருந்து குடியேறியவர்களின் வழித்தோன்றல்கள். மேலும் முக்கியமாக மாண்டரின் யுன்னான் பேச்சுவழக்கு பேசுகிறார்கள். சில பகுதிகள் பல்வேறு இந்திய மொழிகளை தொடர்ந்து பேசும் பல்வேறு இந்திய சமூகங்களின் இருப்பிடமாகவும் உள்ளது. மியான்மர் ஒரு முன்னாள் பிரித்தானிய காலனி என்பதால் பல பர்மியர்கள் குறைந்தபட்சம் சில அடிப்படை ஆங்கிலத்தை புரிந்துகொள்கிறனர். நன்கு படித்த மேல்தட்டு பர்மியர்கள் ஆங்கிலத்தில் சரளமாக பேசுகிறனர். அதே சமயம் படித்த எந்த பர்மியரும் குறைந்தபட்சம் ஆங்கில அடிப்படைகளை அறிந்திருப்பார்கள். ஓட்டல் மற்றும் விமான ஊழியர்களும், சுற்றுலாத் துறையில் பணிபுரிபவர்களும் பொதுவாக நல்ல அளவில் ஆங்கிலம் பேசுகிறனர். == சென்றடையுங்கள் == === நுழைவுத் தேவைகள் === [[File:Visa policy of Myanmar.svg|450px|thumbnail|right|மியான்மரின் நுழைவிசைவு (விசா) கொள்கை {{Wy/ta/Legend|#ED1C24|மியான்மார்}} {{Wy/ta/Legend|#B5E61D|நுழைவிசைவு தேவையில்லை (30 நாட்கள்)}} {{Wy/ta/Legend|#DDF395|நுழைவிசைவு தேவையில்லை (14 நாட்கள்)}} {{Wy/ta/Legend|#FFD000|வருகையின் போது நுழைவிசைவு / மின்நுழைவிசைவு}} {{Wy/ta/Legend|#61C7A1|மின்நுழைவிசைவு (தொழில் / சுற்றுலா)}} {{Wy/ta/Legend|#9FD5BE|மின்நுழைவிசைவு (சுற்றுலா மட்டும்)}} {{Wy/ta/Legend|#ABABAB|நுழைவிசைவு தேவை}}]] மியான்மரில் நுழைவிசைவு நிலைமை வேகமாக மாறிவருவதால்,, குடிவரவுத் துறை ஊழியர்களிடையே கூட குழப்பம் ஏற்பட்டுள்ளது. மேலும், பல வழிகாட்டி குறிப்புகளும் அதிகாரப்பூர்வ வலைத்தளங்களும் காலாவதியாகிவிட்டன. விசா [https://en.wikipedia.org/wiki/Visa_policy_of_Myanmar கொள்கை விவரங்களுக்கு] விக்கிப்பீடியாவைப் பார்க்கவும். ==== இலவச நுழைவிசைவு ==== பின்வரும் நாட்டுக் குடிமக்கள் சுற்றுலா நோக்கத்திற்காக மியான்மருக்கு விசா இன்றிச் செல்லலாம். இதற்கு அவர்கள் யாங்கோன் சர்வதேச விமான நிலையம், நே பி டா சர்வதேச விமான நிலையம், மண்டலே சர்வதேச விமான நிலையம் ஆகியவற்றில் ஏதேனும் ஒன்றின் வழியாக விமானம் மூலம் வருகை தர வேண்டும். மேலும், அவர்களின் தங்கும் காலம் கீழே குறிப்பிடப்பட்டுள்ள நாட்களுக்கு மிகாமல் இருக்க வேண்டும்: *14 நாட்கள்: புருனே, கம்போடியா, இந்தோனேசியா, லாவோஸ், மலேசியா, பிலிப்பைன்ஸ், தாய்லாந்து *30 நாட்கள்: உருசியா, வியட்நாம் சிங்கப்பூர் குடிமக்கள் மியான்மருக்குள் நுழையும் முறை எதுவாக இருந்தாலும், விசா இன்றி 30 நாட்கள் வரை அங்கு தங்கலாம். இந்த விசா விலக்கு காலத்தை நீட்டிக்க முடியாது. மற்ற நாட்டுப் பயணிகள் அனைவரும் முன்கூட்டியே விசாவுக்கு விண்ணப்பிக்க வேண்டும். ==== மின் நுழைவிசைவு ==== மேற்கத்திய நாடுகள் உட்பட பல நாடுகளைச் சேர்ந்த மக்களுக்கு, மியான்மர் குடிவரவுத் துறையின் இணையதளம் வழியாக சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு 50 அமெரிக்க டாலரும், வணிகப் பயணிகளுக்கு 70 அமெரிக்க டாலர் (2020 சனவரி நிலவரப்படி) கட்டணத்தில் மின்-நுழைவிசைவுகள் கிடைக்கின்றன. இவற்றின் செயலாக்கத்துக்கு 3 நாட்கள் ஆகும். இருப்பினும், அரசாங்கத்தின் இணையதளத்தில், வழக்கமான 50 அமெரிக்க டாலருக்குப் பதிலாக 56 அமெரிக்க டாலர் கட்டணத்தில் ஒரு விரைவு சுற்றுலா மின்-விசாவும் வழங்கப்படுகிறது. இதற்கு 24 மணிநேரம் ஆகும் (சில நேரங்களில் சில மணிநேரங்கள் மட்டுமே ஆகும்). எந்தெந்த நாட்டு குடிமக்களுக்கு இந்த மின்-நுழைவிசைவு (ஈ-விசா) வசதி உண்டு என்பது குறித்த விவரங்களை அதன் இணையதளத்தில் சரிபார்க்கவும். இந்த நுழைவிசைவு வழங்கப்பட்ட தேதியிலிருந்து 90 நாட்களுக்குள் பயணத்தைத் தொடங்கினால், 28 நாட்கள் வரை தங்குவதற்குச் செல்லுபடியாகும். இது ஒருமுறை மட்டுமே நுழைவதற்கானது. விண்ணப்பிக்கும்போது, ​கடவுச்சீட்டு (​பாஸ்போர்ட்) அளவுள்ள வண்ணப் புகைப்படம் ஒன்றை பதிவேற்ற வேண்டும். கட்டணத்தைச் செலுத்த கடன் அட்டைகளை மட்டுமே பயன்படுத்த முடியும். அனுமதிக்கப்பட்ட நுழைவு இடங்கள்: யாங்கோன் பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம், மண்டலே பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம், நே பி டா (Nay Pyi Taw) பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம், தாய்லாந்தின் ரனோங்கிலிருந்து கவ்தாங் (Kawthaung) பகுதிக்கு படகு மூலம் வரும் வழித்தடம் ஆகியவை ஆகும். சுற்றுலா விசாக்கள் மூன்று மாதங்களுக்குச் செல்லுபடியாகும். இந்த விசா, (நுழைந்த தேதியிலிருந்து) நான்கு வாரங்கள் வரை தங்குவதற்குச் செல்லுபடியாகும். இருப்பினும், நீங்கள் புறப்படும்போது ஒரு நாளைக்கு 3 அமெரிக்க டாலர் கட்டணம் செலுத்தத் தயாராக இருந்தால், விசா காலம் முடிந்த பிறகும் தங்கலாம். சுற்றுலா விசாவில் வேலை செய்ய அனுமதி இல்லை. மீறி வேலை செய்தால் கைது செய்யப்பட்டு நாடு கடத்தப்படும் அபாயம் உள்ளது. தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட விண்ணப்பதாரர்களுக்கு "வருகைப் படிவம்" ஒன்றும் வழங்கப்படும். அது உங்கள் கடவுச்சீட்டில் இணைக்கப்படும் செய்யப்படும். மியான்மருக்கு வந்தவுடன், விசா ஸ்டிக்கர் ஒட்டப்பட்ட உங்கள் கடவுச்சீட்டுடன் இந்தப் படிவத்தையும் சமர்ப்பிக்க வேண்டும். ==== வருகையின் போது நுழைவிசைவு ==== 2026 அக்டோபர் நிலவரப்படி, சீனா, ஆங்காங், இந்தியா, ஜப்பான், மக்காவ், தென் கொரியாவிலிருந்து வரும் சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு, வணிகப் பயணிகளுக்கு, யாங்கூன், மண்டலே, நேபிடாவ் வானூர்தி நிலையங்களில் வருகையின் போது விசா (visa on arrival) வழங்கும் வசதி உள்ளது. இதற்கான கட்டணம் 50 அமெரிக்க டாலர்கள் ஆகும். நீங்கள் கடவுச்சீட்டு அளவில் இரண்டு வண்ணப் புகைப்படங்களைக் கொண்டு வர வேண்டும். வணிக நுழைவிசைவுக்கு (விசா) விண்ணப்பிப்பவர்கள், தங்களுக்கு விசா வழங்க ஏற்பாடு செய்யும் நிறுவனத்திடமிருந்து அழைப்புக் கடிதத்தையும் (letter of invitation) சமர்ப்பிக்க வேண்டும். வானூர்தி நிலையங்களில் இது குறித்து இன்னும் சில குழப்பங்கள் நிலவுகின்றன. ஏனெனில் மாற்றங்களுக்கு ஏற்ப அதிகாரப்பூர்வத் தகவல்கள் அவ்வப்போது புதுப்பிக்கப்படுவதில்லை. இருப்பினும், பெரும்பாலான சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு எந்தச் சிக்கலும் ஏற்படுவதில்லை. ஒருவேளை உங்களுக்கு ஏதேனும் சிக்கல் ஏற்பட்டால், தங்களுக்கு விசா பெறுவதற்கான தகுதி உண்டு என்று உறுதியாகக் கூறி, மூத்த அதிகாரியை அழைத்து வருமாறு கேட்டுக்கொள்ளுங்கள். குறிப்பு: 2022 ஆகத்தில், மியான்மர் விமான நிறுவன ஊழியர்களுக்கு பிறப்பித்த ஓர் உத்தரவின்படி, அனைத்து நாட்டினருக்குமான வருகை சுற்றுலா விசா உடனடியாக (விவரிக்க முடியாத வகையில்) இடைநிறுத்தப்பட்டது. இது அரசாங்க இணையதளங்களில் புதுப்பிக்கப்படவில்லை. செக்-இன் கவுன்டரில் அதன் தற்போதைய நிலையை முன்கூட்டியே சரிபார்த்துக் கொள்ளுங்கள். மேலும் பாதுகாப்பாக இருக்க மின்-விசா (e-visa) எடுத்துக்கொள்வதற்கு முன்னுரிமை தாருங்கள். ==== தூதரகம் அல்லது துணைத் தூதரகத்தில் நுழைவிசைவு ==== உலகெங்கிலும் உள்ள நாடுகளின் தலைநகரங்களிலும் பெரிய நகரங்களிலும் அமைந்துள்ள மியான்மர் தூதரகங்கள் அல்லது துணைத் தூதரகங்களில் நீங்கள் அனைத்து வகையான விசாக்களுக்கும் விண்ணப்பிக்கலாம். தொடர்பு விவரங்கள், அலுவலக நேரம் போன்ற கூடுதல் தகவல்களை அங்கேயே தெரிந்துகொள்ளலாம். குறிப்பாக தாய்லாந்தின் பேங்காக் மற்றும் சியாங் மாய், இந்தியாவின் தில்லி, சீனாவின் ஆங்காங் மற்றும் அமெரிக்காவின் வாஷிங்டன் டி.சி. ஆகிய இடங்களில் உள்ள தூதரகங்கள் குறித்த விவரங்களைச் சரிபார்க்கவும். பொதுவாக, விசா விண்ணப்பத்திற்கு, பூர்த்தி செய்யப்பட்ட விசா படிவம் (மியான்மர் தூதரகத்திலிருந்து பெறலாம்), பூர்த்தி செய்யப்பட்ட வருகைப் படிவம் (இதையும் தூதரகத்திலிருந்தே பெறலாம்), உங்கள் கடவுச்சீட்டின் புகைப்படப் பக்கத்தின் நகல், கடவுச்சீட்டு அளவிலான இரண்டு புகைப்படங்கள், உங்கள் தொழில் குறித்த சான்று, அதற்கான கட்டணம் ஆகியவை தேவைப்படும். === வானுர்தியில்=== மியான்மரின் முதன்மையான பன்னாட்டு வனூர்தி நிலையம், அந்நாட்டின் மிகப்பெரிய நகரமும் முக்கிய பொருளாதார மையமுமான யாங்கூனில் (IATA குறியீடு: RGN) அமைந்துள்ளது. யாங்கூனிலிருந்து ஆசியாவின் பல முக்கிய நகரங்களுக்கு வானூர்தி சேவைகள் உள்ளன. இப்பகுதிக்கு வெளியிலிருந்து வரும் பயணிகளுக்கு, சிங்கப்பூர் அல்லது பேங்காக் வழியாக மியான்மர் செல்வது மிகவும் எளிதான வழியாகும். ஏனெனில், இந்த இரு நகரங்களிலும் மியான்மரைச் சேர்ந்தவர்கள் பெருமளவில் வசிக்கின்றனர். மேலும் இங்கிருந்து யாங்கூனுக்குத் நாள்தோறும் பல விமானங்கள் இயக்கப்படுகின்றன. மியான்மரில் மண்டலே (Mandalay - MDL IATA) நகரில் இரண்டாவது பன்னாட்டு விமான நிலையம் ஒன்றும் உள்ளது. இங்கிருந்து அண்டை நாடுகளுக்குப் பல வானூர்திகள் இயக்கப்படுகின்றன. வானூர்தி நிறுவனங்கள் மற்றும் சேருமிடங்களின் தற்போதைய பட்டியலுக்கு, [https://www.yangonairport.aero/index.php/en/ யாங்கூன் வானூர்தி நிலையத்தைப்]{{Wy/ta/Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot }} பார்க்கவும். யாங்கூனைத் தளமாகக் கொண்ட இரண்டு முக்கிய பன்னாட்டு வானூர்தி நிறுவனங்கள், தேசிய விமான நிறுவனமான '''[http://flymna.com/ மியான்மர் நேசனல் ஏர்லைன்ஸ்]''' மற்றும் தனியாருக்குச் சொந்தமான '''[http://www.maiair.com/ மியான்மர் ஏர்வேஸ் இன்டர்நேசனல்]''' ஆகும். === தரைவழியாக === மியான்மர் சீனா, இந்தியா, வங்கதேசம், தாய்லாந்து, லாவோஸ் ஆகிய ஐந்து நாடுகளுடன் எல்லையைப் பகிர்ந்து கொள்கிறது. இருப்பினும், அங்கு நிலவும் உள்நாட்டுப் போர் காரணமாக, 2026-ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, தரை வழியாக மியான்மருக்குள் நுழைவது கடினமானதாகவோ அல்லது முற்றிலும் இயலாததாகவோ உள்ளது. ஒருவேளை நீங்கள் உள்ளே நுழைந்தாலும், எல்லைப் பகுதிகளிலிருந்து யாங்கோன் நகருக்குப் பயணிப்பது மிகவும் சவாலான செயலாக இருக்கலாம். குறைந்தபட்சம், நீங்கள் முன்கூட்டியே சிறப்பு அனுமதிகளுக்கு விண்ணப்பிக்க வேண்டியிருக்கும். மேலும், இத்தகைய அனுமதி கிடைப்பதற்கு, நீங்கள் ஒரு வழிகாட்டப்பட்ட சுற்றுலாக் குழுவிலோ அல்லது வாகன அணிவகுப்பிலோ (convoy) இணைய வேண்டியிருக்கலாம். ====தாய்லாந்து ==== மியான்மருக்கும் தாய்லாந்திற்கும் இடையே தச்சிலைக்/மே சாய், மியாவாடி/மே சோட், ஹ்டீ கீ/பான் புனம்ரான், மூன்று பகோடா கணவாய் ஆகிய இடங்களில் நான்கு எல்லைக் கடக்கும் இடங்கள் உள்ளன. 2026 ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, இவற்றில் எதுவும் சுற்றுலாப் பயணிகளுக்காகத் திறக்கப்படவில்லை. ==== சீனா ==== வெளிநாட்டினர் யுன்னானில் உள்ள ரூய்லி (Ruili) வழியாக மியான்மரின் மியூஸ் (Muse) பகுதிக்குள் நுழைய முடியும். இதற்கு விசாவுடன் சேர்த்து, ஒரு சிறப்பு அனுமதி மற்றும் வழிகாட்டி (guide) தேவைப்படும். பெரும்பாலும், நீங்கள் ஒரு சுற்றுலா நிறுவனத்தின் ஏற்பாட்டில் மேற்கொள்ளப்படும் பயணக் குழுவில் இணைய வேண்டியிருக்கும். இதற்கு நேர்மாறான திசையில் (மியான்மரிலிருந்து சீனாவுக்குள்) செல்வதற்கான ஏற்பாடுகளைச் செய்வது மிகவும் கடினம், மேலும் அது குறித்த தெளிவான தகவல்கள் இல்லை. இருப்பினும், மண்டலேயிலிருந்து குன்மிங்கிற்கு வானூர்தி மூலம் செல்ல முடியும். மேலும், மண்டலேயிலேயே விசா வழங்கும் சீனத் தூதரக அலுவலகமும் உள்ளது. ==== இந்தியா ==== இந்தியாவுக்கும் மியான்மருக்கு இடையே மோரே/தமு (Moreh/Tamu) பகுதியில் தரைவழி எல்லைக் கடப்பு ஒன்று உள்ளது. இது வாகனங்களில் வருபவர்கள், நடந்தே வருபவர்கள், சுற்றுலாக் குழுக்களாக வருபவர்களுக்குத் திறந்திருக்கும். 2023-ஆம் நிலவரப்படி, இந்த எல்லை வழியாக நுழைவதற்கு மியான்மரின் மின்-விசாக்கள் (eVisas) செல்லுபடியாகாது. எனவே, நீங்கள் முன்னதாகவே விசா பெற்றுக்கொள்ள வேண்டும். இந்த எல்லைப் பகுதி அரசியல் ரீதியாக நிலையற்ற சூழலில் உள்ளது. இந்திய நகரமான மோரேயில் போராட்டங்களும், இரண்டு குண்டுவெடிப்புகளும் (அக்டோபர் 2019) நிகழ்ந்தன. இதனால் எல்லை தற்காலிகமாக மூடப்பட்டது. சுற்றுலாப் பயணிகள் மோரே பகுதியில், குறிப்பாக இரவு நேரங்களில், தேவையின்றிச் சுற்றித் திரிவதைத் தவிர்க்குமாறு அறிவுறுத்தப்படுகிறார்கள். முடிந்தவரை, மியான்மர் பக்கத்தில் உள்ள தமு (Tamu) நகரிலேயே தங்குவது சிறந்தது. மியான்மருடன் எல்லையைப் பகிர்ந்து கொள்ளும் இந்தியாவின் மணிப்பூர் மாநிலத்திற்குச் செல்வதற்கு, தற்போது அனுமதிச் சீட்டு (permit) பெற வேண்டிய அவசியம் இல்லை. ==== லாவோஸ் ==== மீகாங் ஆற்றின் குறுக்கே உள்ள மியான்மர்-லாவோஸ் நட்புப் பாலம் மியான்மருக்கும் லாவோசுக்கும் இடையே உள்ள ஒரே அதிகாரப்பூர்வ எல்லைக் கடப்பாகும். இந்த பாலம் மியான்மரில் உள்ள ஷான் மாநிலத்தை லாவோஸில் உள்ள லுவாங் நாம்தா மாகாணத்துடன் இணைக்கிறது. இந்த எல்லைக் கடப்பு இரு நாடுகளுக்கும் மிகவும் தொலைதூரப் பகுதியில் உள்ளது. மேலும் கடக்கும்போது (அல்லது) எப்போது இயங்குகிறது என்பது பற்றிய தகவல்களைக் கண்டுபிடிப்பது கடினம். இந்தக் கடப்பில் நுழைவதற்கு மின் விசா ஏற்றுக்கொள்ளப்படாததால், நீங்கள் முன்கூட்டியே விசாவைப் பெற வேண்டும். ==== வங்கதேசம் ==== மியான்மருக்கும் வங்கதேசத்திற்கும் இடையிலான எல்லையைத் தனிப்பட்ட முறையில் கடப்பது சாத்தியமற்றது. இவ்விரு நாடுகளுக்கும் இடையே எல்லைக் கடப்புகள் ஏதுமில்லை. மேலும், கடத்தல்காரர்களைத் தடுப்பதற்காக மியான்மர் தரைப்படை எல்லைப் பகுதியில் கண்ணிவெடிகளைப் புதைத்து வைத்துள்ளது. === படகில் === தாய்லாந்தின் ரானோங்கிற்கும் மியான்மரின் கவ்தாங்கிற்கும் இடையே சிறிய மரத்தாலான நீள்வால் படகுகள் இயக்கப்படுகின்றன. இதற்கு நிலையான கால அட்டவணை எதுவும் இல்லை. நீங்கள் படகு இயக்குபவர்களில் ஒருவருடன் நேரடியாகப் பேரம் பேச வேண்டும். பயணக் கட்டணம் ஒப்புக்கொள்ளப்பட்டவுடன் அவர்கள் புறப்பட்டுவிடுவார்கள். கடுமையாகப் பேரம் பேசுவதை உறுதிப்படுத்திக் கொள்ளுங்கள். இல்லையெனில் நீங்கள் ஏமாற்றப்படலாம். நீங்கள் குடிவரவு முத்திரையைப் பெறுவதற்காகக் கட்டடத்தைக் கண்டுபிடிப்பதற்கு முன்பே, படகு இயக்குபவர்கள் உங்களை அவர்களின் படகில் வலுக்கட்டாயமாக ஏற்ற முயற்சிக்கலாம். உறுதியாக இருந்து குடிவரவுச் சோதனை வழியாகச் செல்ல வலியுறுத்துங்கள். இல்லையெனில் நீங்கள் சட்டவிரோதமாக நாட்டை விட்டு வெளியேறியதாகக் கருதப்படுவீர்கள். இந்தச் சோதனைச் சாவடி வழியாக நுழையும்போதும் அல்லது வெளியேறும்போதும் மியான்மர் குடிவரவுத் துறைக்கு நீங்கள் 10 அமெரிக்க டாலர் அல்லது 500 தாய் பாட் "முத்திரைக் கட்டணம்" செலுத்த வேண்டும். அமெரிக்க டாலர்களில் பணம் செலுத்தத் தேர்வுசெய்தால், உங்கள் பணத்தாள்கள் நல்லபடி இருப்பதை உறுதிப்படுத்திக் கொள்ளுங்கள். சிறிய மடிப்புகள் கூட உங்கள் பணத்தாள்கள் நிராகரிக்கப்படுவதற்குக் காரணமாகிவிடும். ==பார்க்க== [[File:InleRowing.jpg|300px|thumb|இன்லே ஏரியில், காலால் துடுப்பு போடுதல்.]] மியான்மர் தென்கிழக்கு ஆசியாவில் ஒரு பிரபலமான சுற்றுலாத் தலமாக இருந்ததில்லை. ஏனெனில், அந்நாட்டில் நிலவும் நிலையற்ற அரசியல் சூழலும் பயணக் கட்டுப்பாடுகளும் சுற்றுலாப் பயணிகளைத் தடுத்து வந்தன. இருப்பினும், 2015-ஆம் ஆண்டு முதல் அரசியல் சூழலிலும் பயணச் சூழலிலும் குறிப்பிடத்தக்க முன்னேற்றம் ஏற்பட்டுள்ளது. பண்பாடு, வரலாறு ஆகியவற்றில் ஆர்வம் கொண்ட எவரையும் ஈர்க்கக்கூடிய, இன்னும் சிதையாத ஒரு பொக்கிசமாக இந்த நாடு திகழ்கிறது. யாங்கோன் நகரில் உலாவும்போது, ​​19-ஆம் நூற்றாண்டின் பிரித்தானிய காலனித்துவ ஆட்சிக் காலத்திற்குச் சென்ற உணர்வு ஏற்படும். அங்கு தூய்மையான பூங்காக்களும் கோயில்களும், சிதிலமடைந்த காலனித்துவக் கட்டடங்களுக்கும் சாலைகளுக்கும் அருகிலேயே அமைந்துள்ளன. ஸ்வேடகான் அடுக்குத்தூபி (Shwedagon Pagoda) போன்ற பண்பாட்டு மற்றும் சமயச் சின்னங்களும், உள்ளூர் மக்களின் புன்னகையும் இந்நகருக்கு ஒரு தனித்துவமான, விசித்திரமான அழகைத் தருகின்றன. ஒவ்வொரு தெரு முனையிலும் புதியதொரு அனுபவம் காத்திருக்கிறது. ஆற்றைக் கடக்கும் ஒரு சிறிய படகுப் பயணம், அந்நாட்டின் கிராமப்புற வாழ்க்கையைப் புரிந்துகொள்ளும் வாய்ப்பையும் வழங்குகிறது. யாங்கோனுக்கு அருகில் பண்பாட்டு, வரலாற்று முக்கியத்துவம் வாய்ந்த இடங்களாக, பௌத்த சின்னங்களைக் கொண்ட பாகோ, மட்பாண்டத் தொழிலுக்குப் புகழ்பெற்ற வடிநில நகரமான டுவாண்டே (Twante), மலை உச்சியின் விளிம்பில் சமநிலை தவறி நிற்பது போலத் தோன்றும் தங்க முலாம் பூசப்பட்ட பாறையைக் கொண்ட புனிதத் தலமான கியாய்க்டியோ (Kyaiktiyo) ஆகியவை உள்ளன. பாமார் மக்கள் வாழும் பகுதிகளை மேலும் ஆராய்ந்து பார்ப்பது நிச்சயமாகப் பயனுள்ளதாக இருக்கும். துரதிர்சிட்டவசமாக, நாட்டின் சில நொலைதூரப் பகுதிகளுக்கு வெளிநாட்டினர் செல்வதற்கு அனுமதி இல்லை. இருப்பினும், அங்குள்ள நிலவரம் மிக வேகமாக மாறக்கூடும் என்பதால், அவ்வப்போது களத்தில் இருப்பவர்களிடம் தற்போதைய சூழலைக் கேட்டுத் தெரிந்துகொள்வது நல்லது. ஏனெனில், இணையத்தில் கிடைக்கும் தகவல்கள் பெரும்பாலும் காலாவதியானவையாகவோ அல்லது தவறானவையாகவோ இருக்கக்கூடும். ==சாப்பிட== ==குடிக்க== நாடு இல் எல்லா இடங்களிலும் மதுபானம் குடிப்பவர்களை நீங்கள் காணலாம். ==நித்திரை கொள்ள== ==கற்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஆசிய நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] {{INTERWIKI|Q836}} sj5aomswlrsvyt6qx6zge9p6v5cyz74 7385398 7385394 2026-11-08T06:57:20Z Arularasan. G 1290908 /* பார்க்க */ 7385398 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|Bagan (Myanmar) banner Sunset.jpg|caption=The temples of Bagan at dawn}} '''மியான்மார்''' (அல்லது '''பர்மா''') என்பது தென்கிழக்கு [[Wy/ta/ஆசியா|ஆசியா]]வில் அமைந்துள்ள ஒரு நாடாகும். இந்நாடு பிரமிக்க வைக்கும் பழமையான கோயில்கள், பரபரப்பான உள்ளூர் சந்தைகள், இயற்கை எழில் கொஞ்சும் இடங்களான மாசுபடாத கடற்கரைகள், அழகான மலைகள், பசுமையான காடுகள் ஆகியவற்றைக் கொண்டுள்ளது. பர்மிய மக்களின் உண்மையான அன்பும் உபசரிப்பும், சுவையான உணவு வகைகளும் இணைந்து, இந்நாட்டை உணவுப் பிரியர்களுக்கும் பண்பாட்டு ஆர்வலர்களுக்கும் ஒரு சிறந்த இடமாக மாற்றுகின்றன. 1960-கள் முதல், இந்நாடு பல்வேறு எதிர்மறையான காரணங்களுக்காகவே செய்திகளில் இடம்பிடித்து வருகிறது. நீண்ட காலமாகவே, அரசியல் நிலைத்தன்மையின்மை, சமய அல்லது இனக் குழுக்களுக்கு இடையிலான வன்முறை, ஊழல், போதிய உள்கட்டமைப்பு வசதிகள் இல்லாமை, மனித மேம்பாட்டிற்குப் போதிய முக்கியத்துவம் அளிக்காத நீண்டகாலக் காலனித்துவச் சுரண்டல் ஆகியவற்றால் மியான்மர் பாதிக்கப்பட்டுள்ளது. == பிராந்தியங்கள் == {{Wy/ta/Regionlist | regionmap=Burma Regions Map.png | regionmapsize=425px | region1name=[[Wy/ta/தெற்கு மியான்மர்|தெற்கு மியான்மர்]] | region1items=''ஆயார்வாடி, பாகோ, ரங்கூன்'' | region1color=#CAA7C9 | region1description=இராவாடி வடிநில தாழ்நிலப் பகுதிகள்; இங்குதான் மிகப்பெரிய நகரமும் முன்னாள் தலைநகருமான யாங்கோன் அமைந்துள்ளது. | region2name=[[Wy/ta/நடு மியான்மர்|நடு மியான்மர்]] | region2items=''மக்வே, மண்டலே, நேய்பிடாவ்'' | region2color=#E5B775 | region2description=மண்டலே, வரலாற்று சிறப்புமிக்க தொல்லியல் தளங்கள், குளிர்ந்த மலை நகரங்கள். | region3name=[[Wy/ta/மேற்கு மியான்மர்|மேற்கு மியான்மர்]] | region3items=''ரக்கின், சின்'' | region3color=#A4C78A | region3description=தொலைதூர மலைப்பகுதிகள் மற்றும் வங்காள விரிகுடாவில் உள்ள சில அழகான கடற்கரைகள். | region4name=[[Wy/ta/வடக்கு மியான்மர்|வடக்கு மியான்மர்]] | region4items=''சாகைங், கச்சின்'' | region4color=#d17c82 | region4description=இமயமலையின் தென்பகுதிகளையும் பல பழங்குடியினரையும் உள்ளடக்கிய, பரந்த மற்றும் அமைதியற்ற ஒரு பகுதி. | region5name=[[Wy/ta/கிழக்கு மியான்மர்|கிழக்கு மியான்மர்]] | region5items=''ஷான், கயா, வா'' | region5color=#76AED2 | region5description=தங்க முன்னோணம் மற்றும் மலைக்க வைக்கும் எண்ணிக்கையிலான இனக்குழுக்கள். | region6name=[[Wy/ta/தென்கிழக்கு மியான்மர்|தென்கிழக்கு மியான்மர்]] | region6items=''தனிந்தாரி, மோன், கயின்'' | region6color=#DDE28E | region6description=தாய்லாந்தின் எல்லையாக அமைந்துள்ள, ஏராளமான கடலோரத் தீவுகளைக் கொண்ட தெற்கு கடற்கரைப் பகுதி. }} ==நகரங்கள்== * '''நைபிடா''' (முன்னர் பியின்மனா) — நாட்டின் புதிதாக அறிவிக்கப்பட்ட தலைநகரம் மற்றும் மூன்றாவது பெரிய நகரம் *'''பாகோ''' (முன்னர் பெகு) — யாங்கோனுக்கு அருகில் உள்ள, பௌத்தச் சின்னங்கள் நிறைந்த வரலாற்றுச் சிறப்புமிக்க நகரம். *'''கவ்தாங்''' — மியான்மரின் தென்கோடியில் அமைந்துள்ள கடற்கரை நகரம். இது மியான்மரின் பிற பகுதிகளை விட தாய்லாந்தை அதிகம் ஒத்திருக்கிறது. *'''மண்டலே''' — மண்டலேஅரண்மனையைச் சுற்றி அமைக்கப்பட்ட கோன்பாங் வம்சத்தின் முன்னாள் தலைநகரம் மற்றும் மேல் மியான்மரின் முக்கிய வணிக மையம். *'''மவ்லாமைன்''' (மௌல்மைன்) — மோன் மாநிலத்தின் தலைநகரம் மற்றும் மூன்றாவது பெரிய நகரம். *'''பியின் யூ லவின்''' (மேம்யோ) — இது பிரித்தானிய காலனித்துவ ஆட்சிக் காலத்தில் மலைவாழிடமாகத் திகழ்ந்த, (தட்பவெப்பநிலை மற்றும் சுற்றுலா ஈர்ப்புகள் ஆகிய இரு வகையிலும்) ஒரு குளிர்ச்சியான நகரமாகும். *'''டவுங்கி''' — 'தங்க முக்கோணம்' பகுதியின் மையத்தில் அமைந்துள்ள ஷான் மாநிலத்தின் தலைநகரம். *'''டிவாண்டே''' — மட்பாண்டத் தொழிலுக்குப் பெயர் பெற்ற ஒரு நகரம். *'''யாங்கூன்''' (முன்னர் ரங்கூன்) — அடுக்குத் தூபிகள் (பகோடாக்கள்), காலனித்துவக் கட்டிடக்கலைக்கு பெயர் பெற்ற பொருளாதார மையம். == பிற இடங்கள் == *'''பாகான்''' — இராவாடி ஆற்றின் கரைகளுக்கு அருகே ஆயிரக்கணக்கான பழங்காலப் அடுக்குத்தூபிகளை (பகோடா) கொண்ட ஒரு தொல்லியல் மண்டலமும், யுனெஸ்கோ உலகப் பாரம்பரியத் தளமும். *'''இன்லே ஏரி''' — படகு சவாரிகள், இன்தா மக்கள் வசிக்கும் மிதக்கும் கிராமங்களைப் பார்வையிடுதல், மலையேற்றம் ஆகியவற்றிற்குப் பெயர் பெற்றதும், உயர்தர பட்டு உற்பத்திக்கான இடமாகவும் திகழும் ஒரு பெரிய, ஆழம் குறைந்த ஏரி. *'''கெங்டங்''' — தங்க முக்கோணப் பகுதியில், (சீன எல்லையில் உள்ள) மோங் லா மற்றும் (தாய்லாந்து எல்லையில் உள்ள) டாச்சிலெய்க் ஆகியவற்றுக்கு இடையில் அமைந்துள்ள இப்பகுதி, ஆன் (கருப்புப் பல் மக்கள்), அக்கா பழங்குடியினர் ஆகியோருக்காகவும், மலையேற்றத்திற்காகவும் அறியப்படுகிறது. *'''கைய்க்டியோ''' — குன்றின் உச்சியில் அமைந்துள்ள, தங்க முலாம் பூசப்பட்ட பாறை மற்றும் ஒரு முக்கியத் திருத்தலம். *'''போபா மலை''' — மியான்மரின் 'ஒலிம்பஸ் மலை' என்று கருதப்படும் ஒரு செயலற்ற எரிமலை; வெப்பமான சமவெளிகளுக்கு அடுத்து அமைந்துள்ள பசுமையான சோலை; பாகானிலிருந்து எளிதாகச் சென்று வரக்கூடிய ஒரு நாள் சுற்றுலாத் தலம். *'''மிராவ் கி யூ''' (Mrauk U) — ராகைன் (Rakhine) இராஜ்யத்தின் முன்னாள் தலைநகரம்; இங்குள்ள பல பழமையான அடுக்குத் தூபிகள் (பகோடா) அந்தக் காலத்தை நினைவூட்டும் சான்றுகளாகத் திகழ்கின்றன. *'''நங்காபாலி''' - வங்காள விரிகுடாவில் மேற்கு ராக்கைன் மாநிலத்தில் உள்ள கடற்கரை உல்லாசவிடுதி *'''இங்வே சௌங்''' (Ngwe Saung) — இது ஒரு மிக நீண்ட கடற்கரைப் பகுதியாகும்; வெண்மையான மணல், படிகம் போன்ற தெளிவான நீர் ஆகியவை இங்வே கடற்கரையின் சிறப்பம்சங்களாகும். *'''பியாய்''' (Pyay) — யாங்கோன் மற்றும் பாகான் நகரங்களுக்கு இடையே இரவாடி ஆற்றங்கரையில் அமைந்துள்ள ஒரு நகரமாகும். இது கி.பி. 2 முதல் 9-ஆம் நூற்றாண்டு வரையிலான பியூ இனத்தவரின் பண்டைய தலைநகரான 'ஸ்ரீ கித்தாரா' எனும் தொல்லியல் தளத்திற்குப் பெயர் பெற்றது. *'''பதேன்''' — இரவாடி வடிநிலப் பகுதியில் அமைந்துள்ள ஒரு ஆற்றங்கரை நகரம்; இது குடை தயாரிப்புக்கு பெயர் பெற்றது. மேலும் இது சுவாங் தா மற்றும் இங்வே சௌங் கடற்கரைகளுக்குச் செல்லும் நுழைவாயிலாகவும் விளங்குகிறது. == புரிந்துகொள்ள == === வரலாறு === தென்கிழக்கு ஆசியாவின் பெரும்பாலான நாடுகளைப் போலவே, மியான்மரின் மக்களும், வரலாறும் அனைத்து முனைகளிலிருந்தும் வந்த குடியேறியவர்கள் மற்றும் படையெடுப்பாளர்களின் ஒரு கலவையாகும். மோன், பியூ ஆகிய இனத்தவர் இந்தியாவிலிருந்து வந்ததாகக் கருதப்படுகிறது, அதே நேரத்தில் தற்போது ஆதிக்கம் செலுத்தும் பமர் (பர்மா) மக்கள் திபெத் வழியாகப் புலம்பெயர்ந்து, 849-ஆம் ஆண்டளவில் பாகனை மையமாகக் கொண்டு ஒரு சக்திவாய்ந்த இராச்சியத்தை நிறுவினர். இப்பகுதியின் இனப் பன்முகத்தன்மையும், மத்திய சமவெளிகளில் பமர் மக்களின் ஆதிக்கமும், அவர்களுக்கும் அவர்களைச் சுற்றியுள்ள எண்ணற்ற சிறிய இனக் குழுக்களுக்கும் இடையே புவிசார் அரசியல் போராட்டங்களை உண்டாக்கின. அவை இன்றுவரை தடையின்றித் தொடர்கின்றன. 9-ஆம் நூற்றாண்டு முதல் 19-ஆம் நூற்றாண்டு வரை, பர்மியப் பேரரசு தாய்லாந்து (அயுத்தாயா) மற்றும் இந்தியா (மணிப்பூர்) மீதான படையெடுப்புகளின் மூலம் வளர்ந்தது. பின்னர் சீனாவின் தாக்குதல்கள், உள்நாட்டுக் கிளர்ச்சி போன்றவற்றால் சுருங்கியது. [[File:Bago, Myanmar (Burma) - panoramio (44).jpg|thumb|அடுக்குத்தூபியில் உள்ள பள்ளிகொண்ட புத்தர் சிலை]] இறுதியில், 1824 முதல் 1886 வரையிலான 62 ஆண்டுகாலத்தில் பிரிட்டன் பர்மாவைக் கைப்பற்றி அதைத் தனது இந்தியப் பேரரசின் ஒரு பகுதியாக இணைத்துக்கொண்டது. பர்மாவின் கடைசி மன்னரான திபா, இன்றைய இந்தியாவில் உள்ள இரத்னகிரிக்கு நாடு கடத்தப்பட்டார். தங்கள் பிற குடியேற்றப் பகுதிகளைப் போலவே, இங்கும் பிரித்தானியர் "பிரித்தாளும் கொள்கை" மூலம் தங்கள் கட்டுப்பாட்டைத் தக்கவைத்துக் கொண்டனர். இதன்படி, பல்வேறு இன மற்றும் சமயக் குழுக்களிடையே அவர்கள் வேண்டுமென்றே பதற்றத்தை உருவாக்கினர். இதன் விளைவாக இன்றுவரை தீர்க்கப்படாத இன, சமய மோதல்கள் இருந்துவருகின்றன. உதாரணமாக, நிருவாக அதிகாரிகள் இந்தியாவிலிருந்து அழைத்து வரப்பட்டனர், அதேவேளையில் பிற அரசுப் பதவிகள் பெரும்பாலும் சிறிய இனக் குழுக்களைச் சேர்ந்த உள்ளூர் மக்கள் நிரப்பப்பட்டனர். 1937-இல் தனி குடியேற்ற நாடாக மாறும் வரை, பர்மா இந்தியாவின் ஒரு மாகாணமாகவே நிர்வகிக்கப்பட்டது. இரண்டாம் உலகப் போரின்போது, ​​ஆசியாவில் ஆதிக்கத்தை நிலைநாட்ட நேச நாடுகள் சப்பானியர்களுடன் போரிட்டதால், பர்மா ஒரு முக்கிய போர்க்களமாகத் திகழ்ந்தது. சீனாவிற்குத் தேவையான பொருட்களைக் கொண்டு செல்வதற்காக 'பர்மா சாலை' அமைக்கப்பட்டது. தாய்லாந்தின் கஞ்சனபுரியிலிருந்து குவாய் ஆற்றின் வழியாக பர்மா வரை செல்லும் தாய்லாந்து-பர்மா ரயில்பாதை ("மரண ரயில்பாதை" என்று அழைக்கப்பட்டது) சப்பானியர்களால் கட்டாய உழைப்பைக் கொண்டு கட்டப்பட்டது. இதில் நேச நாட்டுப் போர்க்கைதிகள், ஒப்பந்தத் தொழிலாளர்களாகக் கொண்டுவரப்பட்ட தாய்லாந்தியர்கள், பர்மிய மக்கள், பிற தென்கிழக்கு ஆசிய மக்கள் ஈடுபடுத்தப்பட்டனர். அவர்கள் மிக மோசமான சூழலில் பணியாற்ற வேண்டியிருந்தது. இரயில்பாதை கட்டுமானப் பணிகளின்போது அவர்களில் ஏராளமானோர் (சுமார் 80,000 பேர் என மதிப்பிடப்பட்டுள்ளது) உயிரிழந்தனர். போரின்போது மேற்கு பர்மாவின் பெரும் பகுதிகள், குறிப்பாக இந்தியாவுடனான எல்லையை ஒட்டிய மலைப்பகுதிகள் மற்றும் மண்டலே நகரம் ஆகியவை கடுமையாக பாதிப்புற்றன. ஜெனரல் ஆங் சான் தலைமையிலான பர்மிய விடுதலைப் போராட்ட வீரர்கள் முதலில் பிரித்தானியரை வெளியேற்றுவதற்காக சப்பானியர்களுக்கு ஒத்துப்பு அளித்தனர். அதற்கு ஈடாக பர்மாவுக்கு விடுதலை வழங்குவதாக சப்பானியர்கள் உறுதியளித்தனர். இருப்பினும், ஜப்பானிய ஆக்கிரமிப்பிற்கு பிகு மக்களின் வாழ்க்கை, பிரித்தானிய காலனித்துவத்தின் கீழ் இருந்ததை விட மிகவும் கொடூரமாக இருந்தது. மேலும் கலகோங் படுகொலை போன்ற நிகழ்வுகளில் பல பர்மியர்கள் கொல்லப்பட்டனர். அதைத் தொடர்ந்து ஆங் சான் தனது விசுவாசத்தை மாற்றி, சப்பானியர்களிடமிருந்து பர்மாவை மீண்டும் கைப்பற்ற நேச நாடுகளுக்கு உதவினார். இரண்டாம் உலகப் போருக்குப் பிறகு, பர்மிய விடுதலைக்காக ஆங் சான் பிரித்தானியருடன் பேச்சுவார்த்தைகளை நடத்தினார், மேலும் அடுத்த ஆண்டு பர்மாவுக்கு சுதந்திரம் வழங்க 1947-ல் பிரித்தானியர் ஒப்புக்கொண்டனர். ஆங் சான் 1947-இன் பிற்பகுதியில் படுகொலை செய்யப்பட்டார். அவருக்கு தனது கனவு நனவாவதைக் காணும் பாக்கியம் கிடைக்கவில்லை. பர்மா ஒன்றியம் என்ற பெயரில் பிரித்தானியரிடமிருந்து விடுதலை இறுதியாக 1948 சனவரி 4 பெறப்பட்டது. மேலும் ஜெனரல் ஆங் சான் பெரும்பாலான பர்மிய மக்களால் தங்களுக்கு விடுதலைப் பெற்றுத்தந்த ஒரு தேசத் தந்தையாகக் கருதப்படுகிறார். இன அடையாளங்களின் அடிப்படையில் அமைந்த பல்வேறு மாநிலங்களைக் கொண்டதாக இந்த புதிய ஒன்றியம் இருந்தது. இம்மாநிலங்களில் பல, ஒன்றுக்கொன்று எதிராகப் போராடியும், தன்னாட்சியுடன் விளங்கியும் பல நூற்றாண்டுகால வரலாற்றைக் கொண்டிருந்தன. பிரிட்டனிடமிருந்து தங்கள் கூட்டு விடுதலையை உறுதிப்படுத்தும் நோக்கில், இனக்குழுக்களுக்கும் மாநிலங்களுக்கும் இடையே அதிகாரப் பகிர்வுடன் கூடிய ஒரு கூட்டு நிர்வாகத்திற்குப் பத்து ஆண்டுகளுக்குக் கட்டுப்பட்டிருக்க அந்த இனக்குழுக்கள் ஒப்புக்கொண்டன. அக்காலகட்டத்திற்குப் பிறகு, ஒன்றியத்திலிருந்து பிரிந்து செல்லும் உரிமையுடன் கூடிய தன்னாட்சி உரிமை ஒவ்வொரு இனக்குழுவிற்கும் வழங்கப்படும் என்றும் தீர்மானிக்கப்பட்டது. "பின்லோன் ஒப்பந்தம்" என்று அழைக்கப்பட்ட இந்த ஒப்பந்தத்தின் விதிமுறைகள், புதிய 'பர்மா ஒன்றியத்தின்' 1947/1948-ஆம் ஆண்டு அரசியலமைப்பில் இடம்பெற்றது. நாட்டின் புதிய மத்திய அரசு விரைவாகத் தனது அதிகாரத்தை வலுப்படுத்த முயன்றது. இச்செயல் பழங்குடித் தலைவர்களை ஓரங்கட்டுவதாக இருந்தது. இது அவர்களைக் கோபமடையச் செய்ததுடன், இன்றுவரை தடையின்றித் தொடரும் இனரீதியான ஆயுத மோதல்களுக்கும் வித்திட்டது. கூட்டாட்சி அமைப்பிற்குள் தன்னாட்சி மற்றும் சுயநிர்ணய உரிமையை உறுதிசெய்யும் வகையிலான ஒரு புதிய அரசாங்க முறையை வடிவமைப்பதற்காக, 1961-ஆம் ஆண்டில் ஷான், கச்சின், ரெட் கரன், கரன், சின், மோன், ரகைன் ஆகிய இனங்களைச் சேர்ந்த 200-க்கும் மேற்பட்ட தலைவர்கள், பாமர் (பர்மீஸ்) இனத்தைச் சேர்ந்த மத்திய அரசு அதிகாரிகளைச் சந்தித்துப் பேச்சுவார்த்தை நடத்தினர். [[File:Aung San Suu Kyi December 2011 (cropped).jpg|thumb|ஆங் சான் சூ கி]] ஆனால் புதிய அரசாங்கமுறை அமைக்கப்படவில்லை. இருப்பினும், 1962-இல் நே வின்னின் ஆட்சிக்கவிழ்ப்பு வரை, பர்மா ஆசியாவின் மிகவும் வளர்ச்சியடைந்த மற்றும் வேகமாக வளர்ந்து வரும் பொருளாதார ஆற்றல்களில் ஒன்றாகக் கருதப்பட்டது. மேலும் அடுத்த சப்பானாக உருவெடுக்கும் போட்டியாளராகப் பரவலாகப் பாராட்டப்பட்டது. இராணுவத் தலைவர் ஜெனரல் நே வின், 1962-இல் ஜனநாயக முறையில் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட அரசாங்கத்தைக் கவிழ்த்து, தானே தலைவராகப் பொறுப்பேற்றார். ஜெனரல் நே வின் 1962 முதல் 1988 வரை அரசாங்கத்தில் ஆதிக்கம் செலுத்தினார். முதலில் இராணுவ ஆட்சியாளராகவும், பின்னர் தன்னைத்தானே ஜனாதிபதியாக நியமித்துக் கொண்டார். அதன் பிறகு அரசியல் செல்வாக்கு மிக்கவராகவும் திகழ்ந்தார். நே வின்னின் ஆட்சியில் ஊழலும், உறவினர் நியமனங்களும் பர்மியப் பொருளாதாரத்தை ஒரு கீழ்நோக்கிய சுழலுக்குள் தள்ளின. அதிலிருந்து அது எப்போதும் முழுமையாக மீளவில்லை. 1988-இல் நடந்த ஜனநாயக ஆதரவு ஆர்ப்பாட்டங்கள் வன்முறையால் ஒடுக்கப்பட்டன. ஜெனரல் சா மாங் ஆட்சிக்கவிழ்ப்பின் மூலம் பொறுப்பேற்று, தற்போது மியான்மர் எனப் பெயர் மாற்றப்பட்டுள்ள நாட்டை ஆள, அரசு சட்டம், ஒழுங்கு மறுசீரமைப்பு அவையை நிறுவினார். 1990-இல் பல கட்சிகள் பங்கேற்ற மக்களவைத் தேர்தல்கள் நடைபெற்றன. இதில் முக்கிய எதிர்க்கட்சியான 'ஜனநாயகத்திற்கான தேசியக் கூட்டணி' அமோக வெற்றி பெற்றது (489 இடங்களில் 392 இடங்களைக் கைப்பற்றியது). ஆனால், அதிகாரத்தை ஒப்படைக்க மறுத்த அரசு சட்டம், ஒழுங்கு மறுசீரமைப்பு அவை, அதற்குப் பதிலாக ஜனநாயகத்திற்கான தேசியக் கூட்டணியின் தலைவரும் அமைதிக்கான நோபல் பரிசு பெற்றவருமான ஆங் சான் சூச்சியை (தேசிய நாயகன் ஆங் சானின் மகள்) வீட்டுக் காவலில் வைத்தது; கடந்த 20 ஆண்டுகளில் 14 ஆண்டுகளை அவர் இத்தகைய வீட்டுக் காவலில் கழித்துள்ளார். இன்று, வளங்கள் நிறைந்த நாடான மியான்மர், மிகுமியான அரசு கட்டுப்பாடுகள், திறமையற்ற பொருளாதாரக் கொள்கைகள், கிராமப்புற வறுமை போன்றவற்றால் பாதிக்கப்பட்டுள்ளது. ஒரு காலத்தில் ஆசியாவின் பணக்கார, மிகவும் வளர்ந்த நாடுகளில் ஒன்றாக இருந்த இது, பரவலான ஊழல் காரணமாக வறுமையில் வீழ்ந்துள்ளது. "சோசலிசத்திற்கான பர்மிய வழி" திட்டத்தின் கீழ் பல தசாப்தங்களாக ஏற்பட்ட தோல்விகளுக்குப் பிறகு, 1990-களின் முற்பகுதியில் இராணுவ ஆட்சிக்குழு விலைக் கட்டுப்பாடுகளைத் தளர்த்த நடவடிக்கை எடுத்தது. ஆனால், உணவுக் கலவரங்களை எதிர்கொண்டதால், அத்தியாவசியப் பொருட்களுக்கு மானிய விலைகளை மீண்டும் அமல்படுத்த வேண்டியிருந்தது. இந்தக் கலவரங்களின் மீதுதான் ஜனநாயக இயக்கம் தனது செயல்திட்டத்தை இணைத்தது. அரசாங்கம் படைகளை வரவழைத்தது, ஆனால் துறவிகள் தலையிடும் வரை கலவரக்காரர்கள் அடங்காமல் இருந்தன. இரு தரப்பினருக்கும் இடையில் நின்று, அவர்கள் அனைவரையும் வீட்டிற்குச் செல்லுமாறு கூறினர், அவர்களும் அவ்வாறே செய்தனர். இந்தக் கலவரங்களால் வெளிநாட்டு வளர்ச்சி உதவிகள் நிறுத்தப்பட்டன, அதைத் தொடர்ந்து அரசாங்கம் 1990 சட்டமன்றத் தேர்தல் முடிவுகளை இரத்து செய்தது. 2003ஆம் ஆண்டு மே மாதத்தில் ஆங் சான் சூ கி மற்றும் அவரது வாகன அணி மீது அரசாங்கம் நடத்திய தாக்குதலுக்குப் எதிர்வினையாக, மியான்மரிலிருந்து பொருட்களை இறக்குமதி செய்வதற்கும், அமெரிக்கக் குடிமக்கள் நிதிச் சேவைகளை வழங்குவதற்கும் தடை விதிப்பது உள்ளிட்ட புதிய பொருளாதாரத் தடைகளை அமெரிக்கா மியான்மர் மீது விதித்தது. [[File:NLD Flag from car Yangon.png|thumb|யாங்கூனில் 'ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக்'கின் ஆதரவாளர் ஒருவர்.]] 2007-ஆம் ஆண்டின் கோடைக்காலத்தில், இராணுவ ஆட்சிக்கு எதிரான போராட்டங்கள் உருவாயின. அவை மீண்டும் கொடூரமான முறையில் ஒடுக்கப்பட்டன. பெட்ரோல் விலையின் கடுமையான உயர்வுக்கு எதிரான போராட்டமாக, ஆகத்து மாதத்தில் எவ்வித ஒருங்கிணைப்புமின்றித் தொடங்கிய இப்போராட்டங்கள், பாகோக்கு நகரில் நடைபெற்ற பேரணியின்போது மூன்று துறவிகள் தாக்கப்பட்ட நிகழ்வுக்குப் பிறகு அரசாங்கத்திற்கு எதிரான தீவிரமான சவாலாக உருவெடுத்தன. துறவிகள் மன்னிப்பு கோரியும் அது கிடைக்காத நிலையில், விரைவில் பிச்சைப் பாத்திரங்களைத் தலைகீழாக ஏந்தியவாறு துறவிகள் மேற்கொண்ட ஊர்வலங்கள் சிட்வே, மண்டலே, இரங்கூன் உள்ளிட்ட பல நகரங்களில் பரவின. குறிப்பாக இரங்கூன் நகரின் மையப்பகுதியில் உள்ள சூலே பகோடா பகுதி இப்போராட்டங்களின் மையப்புள்ளியாகத் திகழ்ந்தது. துறவிகள் பேரணி நடத்தியபோதும், பல சாதாரண குடிமக்கள் அவர்களுக்கு ஆதரவாகத் திரண்டபோதும், இது தொடர்பான படங்கள், காணொளிகள், வலைப்பதிவுகள் போன்றவை இணையத்தில் குவிந்தன. உலகம் இதனை உற்றுநோக்கியது. இருப்பினும், கூட்டத்தின் மீது துப்பாக்கிச் சூடு நடத்தியும், துறவிகளைக் கைது செய்தும், மடாலயங்களை மூடியும் அரசாங்கம் விரைவில் போராட்டங்களை ஒடுக்கியது. அத்துடன் உலகின் பிற பகுதிகளுடனான இணையத் தொடர்புகளையும் தற்காலிகமாகத் துண்டித்தது. இச்செயலால் அமெரிக்கா, ஆஸ்திரேலியா, கனடா, ஐரோப்பிய ஒன்றியம் ஆகியவற்றை கூடுதல் பொருளாதாரத் தடைகளை விதிக்கக் காரணமாயிற்று. இத்தடைகளில் சில, இராணுவத் தலைவர்களின் குடும்பங்கள் மற்றும் அவர்களின் நிதி ஆதாரங்களை இலக்காகக் கொண்டவையாக இருந்தன. [[File:Protesters against the military coup.jpg|thumb|2021-ஆம் ஆண்டு இராணுவப் புரட்சிக்கு எதிராகப் போராடுபவர்கள்]] 2010இல் நடைபெற்ற தேர்தல்களைத் தொடர்ந்து, பர்மா தாராளமயமாக்கல் நடைமுறைகளைத் தொடங்கியது; இது அமெரிக்கா உள்ளிட்ட பல நாடுகள் தங்கள் பொருளாதாரத் தடைகளைக் குறைப்பதற்கோ அல்லது முழுமையாக நீக்குவதற்கோ காரணமாயிற்று. 2012இல், ஆங் சான் சூ கி பர்மா நாடாளுமன்ற உறிப்பினராகத் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டார். மேலும் அவர் ஐரோப்பா மற்றும் வட அமெரிக்காவிற்குப் பயணம் செய்யவும் அனுமதிக்கப்பட்டார். உள்நாட்டு மற்றும் வெளிநாட்டுச் ஊடகங்கள் மீதான தணிக்கையும் இடைநிறுத்தப்பட்டது. 2015 நவம்பரில், நாடு தழுவிய தேர்தல்களில் ஆங் சான் சூ கியின் 'ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக்' கட்சி பெரும் வெற்றி பெற்றது; அதனைத் தொடர்ந்து, அவரது நெருங்கிய கூட்டாளியான தின் கியாவ் நாட்டின் அதிபரானார். 2016 ஏப்ரலில், ஆங் சான் சூ கி பிரதமருக்கு இணையான பதவியான 'அரசு ஆலோசகர்' பொறுப்பை ஏற்றார். இதன் மூலம் அவர் மியான்மரின் நடைமுறை அரசாங்கத் தலைவரானார். 2021 பிப்ரவரியில், ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் கட்சி அமோக வெற்றி பெற்றதைத் தொடர்ந்து, இராணுவம் சதிப்புரட்சி மூலம் மீண்டும் அதிகாரத்தைக் கைப்பற்றியது. இதன் விளைவாக நாடு முழுவதும் பெரும் போராட்டங்களும் சட்ட மறுப்பு இயக்கமும் வெடித்தன; நூற்றுக்கணக்கான ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் கட்சி ஆதரவாளர்களையும் ஜனநாயக ஆர்வலர்களையும் ராணுவம் கொன்று குவித்து போராட்டங்கள் கொடூரமாக ஒடுக்கியது. ஆங் சான் சூ கி உள்ளிட்ட ஆயிரக்கணக்கான ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் கட்சி மற்றும் பிற ஜனநாயக ஆதரவு அரசியல்வாதிகளும், சமூகத் தலைவர்களும் கைது செய்யப்பட்டனர். அமைதியான போராட்டங்கள் அவ்வப்போது தொடர்ந்து நடைபெற்று வரும் அதே வேளையில், குறிப்பாக எல்லைப் பகுதிகளில் உள்ள போராட்டக் குழுக்கள் ராணுவ ஆட்சிக்கு எதிராக ஆயுதமேந்திப் போராடத் தொடங்கியுள்ளன. இச்சதிப்புரட்சியின் விளைவாக, மேற்கத்திய நாடுகள் மியான்மர் மீது மீண்டும் பொருளாதாரத் தடைகளை விதித்துள்ளன. 2024ஆம் ஆண்டின் மத்தியில், நாட்டின் பாதிக்கும் குறைவான பகுதியே இராணுவ ஆட்சியின் கட்டுப்பாட்டில் உள்ளது. அதே சமயம், இனக்குழு சார்ந்த ஆயுதமேந்திய அமைப்புகள் (EAOs) மிகுந்த தன்னம்பிக்கையுடன் ஒருங்கிணைந்த தாக்குதல்களை வெற்றிகரமாக நடத்தி வருகின்றன. இந்தக் கொடூரமான உள்நாட்டுப் போர் முடிவுக்கு வருவதற்கான எந்த அறிகுறியும் இன்னும் தென்படவில்லை. === பண்பாடு === மியான்மரின் பண்பாடு, இந்தியத் தாக்கங்கள், உள்ளூர் மரபுகள், சீனத் தாக்கங்கள் ஆகியவற்றின் கலவையாக உருவானது. நாடு முழுவதும் காணப்படும் பல்வேறு தூபிகளும், கோயில்களும் இதற்குச் சான்றாக உள்ளன. இவை வட இந்தியாவில் உள்ளவற்றோடு குறிப்பிடத்தக்க அளவு ஒற்றுமையைக் கொண்டுள்ளன. அண்டை நாடான தாய்லாந்தைப் போலவே, இங்கும் தேரவாத பௌத்தம் முதன்மையான சமயமாக விளங்குகிறது. மக்கள் தொகையில் 88 விழுக்காட்டினர் பௌத்த நடைமுறைகளைப் பின்பற்றுகின்றனர். மிகவும் தொலைதூரக் கிராமங்களில் கூட மக்கள் வழிபட ஏதுவாக கோயில் அமைந்திருப்பதைக் காண முடியும். இது தவிர, கிறித்தவம், இசுலாம், இந்து சமயம் ஆகிய மதங்களைப் பின்பற்றுபவர்களும் குறைந்த எண்ணிக்கையில் உள்ளனர். மேலும், நாட்டின் சில பகுதிகளில், குறிப்பாக மலைவாழ் பழங்குடியினர் வசிக்கும் தொலைதூரப் பகுதிகளில், அனிமிசம் (இயற்கை வழிபாட்டு முறை) மற்றும் முன்னோர்களை வழிபடும் வழக்கமும் காணப்படுகிறது. மியான்மரில் பௌத்த சமயத்துக்கு முந்தைய மரபு ஒன்று இன்றும் நீடிக்கிறது; அதுதான் 'நாட்' எனப்படும் பாரம்பரிய பர்மீய ஆவி வழிபாட்டு முறை. அந்நாடு முழுவதும் இத்தகைய ஆவிகளுக்காக அமைக்கபட்ட பல சிறிய வழிபாட்டு இல்லங்களைக் காணலாம். தேரவாத பௌத்தம் பரவியதைத் தொடர்ந்து, இந்த 'நாட்' வழிபாட்டு முறையானது பர்மீய பௌத்த மதத்துடன் இணைக்கப்பட்டது. இன்று இவை புத்தருக்குக் கீழ்ப்பட்ட நிலையில் உள்ளவையாகக் கருதப்படுகின்றன. === மக்கள் === [[File:Burmese people 01.jpg|thumb|யாங்கோனில் முகத்தில் தனகா பூச்சு பூசிய சிறுவர்கள்]] மியான்மரில் பெரும்பான்மையாக வாழும் இனக்குழுவினர் ''பாமர்'' என்று அழைக்கப்படுகின்றனர். ஆங்கிலத்தில் இந்நாட்டிற்கு வழங்கப்பட்ட 'பர்மா' என்ற பெயர் இவர்களிடமிருந்தே உருவானது. பாமர்களைத் தவிர, மியான்மரில் தனித்துவமான பண்பாடுகளையும் மொழிகளையும் கொண்ட பல சிறுபான்மை இனக்குழுக்களும், தேசிய இனங்களும் வாழ்கின்றன. இதுமட்டுமின்றி, காலனித்துவ காலத்தில் மியான்மருக்கு இடம்பெயர்ந்த சீன, இந்திய வம்சாவளியினரும் இங்கு வசிக்கின்றனர். இவர்களை யாங்கோன், மண்டலே போன்ற நகரங்களில் அதிகமாகக் காண முடியும். மியான்மர் பதினான்கு நிருவாகப் பிரிவுகளாகப் பிரிக்கப்பட்டுள்ளது. அதாவது ஏழு 'பிராந்தியங்கள்' மற்றும் ஏழு 'மாநிலங்கள்' ஆகும். பொதுவாக, பிராந்தியங்கள் பாமர் இனத்தவர் பெரும்பான்மையாக வாழும் பகுதிகளாகவும், மாநிலங்கள் அந்தந்த சிறுபான்மை இனத்தவர் பெரும்பான்மையாக வாழும் பகுதிகளாகவும் உள்ளன. வங்காளதேச எல்லையை ஒட்டியுள்ள ரக்கைன் மாநிலத்தில், ரோகிங்கியா முசுலிம்களுக்கு எதிராக நடத்தப்படும் வன்முறைகளுக்காக மியான்மர் அரசாங்கம் பிற நாடுகளின் கண்டனத்திற்கு உள்ளாகியுள்ளது. ரோகிங்கியர்கள் பல தலைமுறைகளாக ரக்கைன் மாநிலத்தில் வாழ்ந்து வந்த போதிலும், மியான்மர் அரசாங்கம் அவர்களை அந்நாட்டின் குடிமக்களாக அங்கீகரிக்கவில்லை. மாறாக, அவர்கள் வங்காளதேசத்திலிருந்து சட்டவிரோதமாக குடியேறியவர்கள் என்று வாதிடுகிறது. இந்த வாதத்தை மியான்மர் மக்கள் பெரும்பாலோர் ஏற்றுக்கொண்டுள்ளனர். பெருமளவில் வங்காளதேசத்திற்குத் தப்பிச் செல்ல நிர்ப்பந்திக்கப்பட்ட ரோகிங்கியர்கள். அங்கு சென்ற பிறகும் அந்நியர்களாகவே நடத்தப்படுகின்றனர். இவர்களில் பலர், மலேசியாவில் அடைக்கலம் தேடிச் செல்ல முயன்றபோது உயிரிழந்துள்ளனர். பொதுவாகச் சொன்னால், மியான்மர் மக்கள் பெரும்பாலானோர் மிகவும் நட்புணர்வுகொண்டவர்களாகவும், கண்ணியமானவர்களாகவும் இருக்கிறனர். நீங்கள் அவர்களின் நாட்டிற்கு வரும்போது, ​​உங்களை அன்புடன் வரவேற்க அவர்கள் தங்களால் இயன்ற அனைத்தையும் செய்வர். === அரசியல் === மியான்மர், அதிகாரப்பூர்வமாக மியான்மர் ஒன்றியக் குடியரசு (ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်) என்று அழைக்கபடுகிறது. நாட்டின் தலைவர் குடியரசுத் தலைவர் ஆவார். அவர் சட்டமன்றத்தால் நியமிக்கப்படுகிறார். அவர் மாநிலத் தலைவராகவும், அரசாங்கத் தலைவராகவும் பணியாற்றுகிறார். அவரும் அவரது அமைச்சரவையும் நிருவாகப் பிரிவாக உள்ளனர். சட்டமன்றமானது பிடாங்சு ஹ்லுட்டாவ் (ஒன்றியத்தின் சட்டமன்றம்), மேல் அமியோதா ஹ்லுட்டாவ் (தேசியங்களின் அவை), கீழ் பைத்து ஹ்லுட்டாவ் (பிரதிநிதிகள் சபை) ஆகியவற்றைக் கொண்டுள்ளது. சட்டமன்ற உறுப்பினர்களில் பெரும்பான்மையானவர்கள் மக்களால் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டாலும், நான்கில் ஒரு பங்கு இடங்கள் இராணுவத்தில் இருந்து நியமிக்கப்படுபவர்களுக்கு ஒதுக்கப்பட்டுள்ளது. 2015 தேர்தலில் ஆங் சான் சூகியின் ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் (NLD) பெரும்பான்மை இடங்களை வென்றது. அவர் குடியரசுத் தலைவர் பதவி ஏற்க அரசியலமைப்பு ரீதியாக தடைசெய்யப்பட்டதால் (வெளிநாட்டவரை திருமணம் செய்து கொண்டதன் மூலம்), அதற்கு பதிலாக அவர் மாநில ஆலோசகர் என்ற பாத்திரத்தில் அரசாங்கத்தின் உண்மையான தலைவராக பணியாற்றினார். பிப்ரவரி 2021 முதல், மியான்மரில் இராணுவ ஆட்சியால் ஆளப்படுகிறது. === காலநிலை === மியான்மரில் மூன்று பருவ காலங்கள் இருப்பதாகக் கருதப்படுகிறது. மார்ச் முதல் ஏப்ரல் வரை வெப்பமான காலம் நிலவுகிறது. மே முதல் அக்டோபர் வரையிலான மழைக்காலத்தில் வெப்பநிலை குறைகிறது. நவம்பர் முதல் பிப்ரவரி வரையிலான குளிர்ச்சியான காலம், சுற்றுலாப் பயணிகள் அதிகம் வருகை தரும் முக்கிய பருவமாகும். வெப்பமான பருவத்தில் யாங்கோனில் வெப்பநிலை 36°C வரை உயரக்கூடும்; அதே சமயம் குளிர்ச்சியான பருவத்தில், நண்பகல் வேளையில் வெப்பநிலை சுமார் 32°C ஆகவும், இரவு நேரங்களில் சுமார் 19°C ஆகவும் இருக்கும். மண்டலே பகுதியில் குளிர்ச்சியான பருவத்தில் வெப்பநிலை 13°C வரை குறையக்கூடும், அதே சமயம் வெப்பமான பருவத்தில் 37°C வரை உயரக்கூடும். பொதுவாக, யாங்கோனைச் சுற்றியுள்ள கீழ் மியான்மர் பகுதி, மண்டலேயைச் சுற்றியுள்ள வறண்ட மேல் மியான்மர் பகுதியை விட அதிக மழையைப் பெறுகிறது. இன்லே ஏரி மற்றும் பியின் யு லவின் போன்ற மலைப்பாங்கான பகுதிகளில், குளிர்காலத்தில் இரவு நேர வெப்பநிலை 10°C-க்கும் கீழே செல்லக்கூடும். அதே சமயம் பகல் நேர வெப்பநிலை மிகவும் இதமாக இருக்கும். கோடைகாலத்தில் கூட, வெப்பநிலை அரிதாகவே 32°C-க்கு மேல் உயரும். கச்சின் மாநிலத்தில், இந்திய எல்லையை ஒட்டிய பகுதிகளில், எப்போதும் பனியால் மூடப்பட்ட மலைகள் காணப்படுகின்றன. === விடுமுறைகள் === *4 ஜனவரி: விடுதலை நாள் *ஜனவரி: கயின் புத்தாண்டு தினம் - பியாத்தோவின் முதல் வளர்பிறை. *12 பிப்ரவரி: ஒன்றிய நாள் *மார்ச்: தபௌங் முழு நிலவு நாள் *மார்ச் 27: ஆயுதப் படைகள் நாள் *ஏப்ரல்: திங்கியான் (பர்மீய புத்தாண்டு) — மியான்மரின் மிக முக்கியமான விழா. இதில் மக்கள் ஒருவருக்கொருவர் தண்ணீர் தெளித்து மகிழ்வர். இது 'நீர் திருவிழா' என்றும் அழைக்கப்படுகிறது. அண்டை நாடான தாய்லாந்தில் கொண்டாடப்படும் 'சோங்க்ரான்' பண்டிகையைப் போன்றதே இது. *மே: காசோனின் பௌர்ணமி நாள் *ஜூலை: வாசோவின் பௌர்ணமி நாள் *அக்டோபர்: தாடிங்யுட் பௌர்ணமி நாள் *ஜூலை 19: தியாகிகள் தினம் *நவம்பர்: தேசிய நாள் - தாசௌங்மோன் மாதத்தின் தேய்பிறை காலத்தின் 10-ஆம் நாள் *திசம்பர் 25: கிறிஸ்துமஸ் நாள் === அளவீட்டு அலகுகள் === 2013 முதல், மியான்மர் மெட்ரிக் முறையை பின்பற்றத் தொடங்கியுள்ளது. இது தற்போது வானிலை அறிக்கைகள், பெட்ரோல் விலை, புதிய சாலை அடையாளங்கள் போன்றவற்றில் பயன்படுத்தப்படுகிறது. இருப்பினும், இம்பீரியல் முறை மற்றும் பாரம்பரிய பர்மிய அளவீட்டு அலகுகளின் பயன்பாடு பெருமளவில் தொடர்கிறது. பழைய சாலை அடையாளங்களில் மைல் போன்ற அளவுகள் பயன்படுத்தப்படலாம், மேலும் அரசாங்க வலைத்தளங்களில் பர்மிய அலகுகளை மெட்ரிக் அல்லது இம்பீரியல் அலகுகளாக சீரற்ற முறையில் மாற்றிகாட்டுகின்றன. === சுற்றுலாத் தகவல் === * [https://tourism.gov.mm/ மியான்மர் விடுதிகள் மற்றும் சுற்றுலா அமைச்சகத்தின்] இணையதளம் == பேச்சுமொழி == [[File:Vendeurs de plantes médicinales vers Kyaiktiyo Paya.jpg|thumb|சந்தையில் பர்மிய மொழியில் எழுதப்பட்ட பலகைகள்]] மியான்மரின் உத்தியோகபூர்வ மொழி பர்மிஸ் (မြန်မာစကား mien ma za ga) (அரசாங்கத்தால் மியான்மர் என அழைக்கப்படுகிறது), இது சீன மொழியுடன் தொடர்புடைய ஒரு சீன-திபெத்திய மொழி ஆகும். இது பண்டைய பாலி எழுத்துக்களை அடிப்படையாகக் கொண்ட பர்மிய எழுத்துக்களைப் பயன்படுத்தி எழுதப்படுகிறது. இருமொழி அடையாளங்கள் (ஆங்கிலம் மற்றும் பர்மிஸ்) பெரும்பாலான சுற்றுலாத் தலங்களில் உள்ளன. எண்கள் பெரும்பாலும் பர்மிய எழுத்துக்களிலும் எழுதப்படுகின்றன. பல சொற்களஞ்சியம் பாலி (புத்தரின் காலத்தில்), சமஸ்கிருதத மொழிகளிலிருந்து பெறப்பட்டது. மியான்மரில் மோன், ஷான், பா-ஓ, ரோஹிங்கியா போன்ற பல இனக்குழுவினர் பலர் தங்கள் சொந்த மொழிகளை தொடர்ந்து பேசுகின்றனர். அரசாங்கக் கட்டுப்பாட்டில் உள்ள பகுதிகளில் பர்மிய மொழி பேசும் போது, ​​சில பிரிவினைவாதக் கட்டுப்பாட்டுப் பகுதிகளில் அது பேசப்படாமல் இருக்கலாம். மாண்டரின் மற்றும்/அல்லது பல்வேறு சீன பேச்சுவழக்குகளைப் பேசும் கணிசமான சீனச் சமூகத்தினர் உள்ளனர். யாங்கூனில், பெரும்பாலான சீனர்கள் புஜியான் மற்றும் குவாங்டாங்கிலிருந்து குடியேறியவர்களின் வழித்தோன்றல்கள், எனவே முக்கியமாக ஹொக்கியன் அல்லது தைஷானீஸ் பேசுகிறார்கள். அதே சமயம் மாண்டலேயில், சீனர்கள் பெரும்பாலும் யுனானில் இருந்து குடியேறியவர்களின் வழித்தோன்றல்கள். மேலும் முக்கியமாக மாண்டரின் யுன்னான் பேச்சுவழக்கு பேசுகிறார்கள். சில பகுதிகள் பல்வேறு இந்திய மொழிகளை தொடர்ந்து பேசும் பல்வேறு இந்திய சமூகங்களின் இருப்பிடமாகவும் உள்ளது. மியான்மர் ஒரு முன்னாள் பிரித்தானிய காலனி என்பதால் பல பர்மியர்கள் குறைந்தபட்சம் சில அடிப்படை ஆங்கிலத்தை புரிந்துகொள்கிறனர். நன்கு படித்த மேல்தட்டு பர்மியர்கள் ஆங்கிலத்தில் சரளமாக பேசுகிறனர். அதே சமயம் படித்த எந்த பர்மியரும் குறைந்தபட்சம் ஆங்கில அடிப்படைகளை அறிந்திருப்பார்கள். ஓட்டல் மற்றும் விமான ஊழியர்களும், சுற்றுலாத் துறையில் பணிபுரிபவர்களும் பொதுவாக நல்ல அளவில் ஆங்கிலம் பேசுகிறனர். == சென்றடையுங்கள் == === நுழைவுத் தேவைகள் === [[File:Visa policy of Myanmar.svg|450px|thumbnail|right|மியான்மரின் நுழைவிசைவு (விசா) கொள்கை {{Wy/ta/Legend|#ED1C24|மியான்மார்}} {{Wy/ta/Legend|#B5E61D|நுழைவிசைவு தேவையில்லை (30 நாட்கள்)}} {{Wy/ta/Legend|#DDF395|நுழைவிசைவு தேவையில்லை (14 நாட்கள்)}} {{Wy/ta/Legend|#FFD000|வருகையின் போது நுழைவிசைவு / மின்நுழைவிசைவு}} {{Wy/ta/Legend|#61C7A1|மின்நுழைவிசைவு (தொழில் / சுற்றுலா)}} {{Wy/ta/Legend|#9FD5BE|மின்நுழைவிசைவு (சுற்றுலா மட்டும்)}} {{Wy/ta/Legend|#ABABAB|நுழைவிசைவு தேவை}}]] மியான்மரில் நுழைவிசைவு நிலைமை வேகமாக மாறிவருவதால்,, குடிவரவுத் துறை ஊழியர்களிடையே கூட குழப்பம் ஏற்பட்டுள்ளது. மேலும், பல வழிகாட்டி குறிப்புகளும் அதிகாரப்பூர்வ வலைத்தளங்களும் காலாவதியாகிவிட்டன. விசா [https://en.wikipedia.org/wiki/Visa_policy_of_Myanmar கொள்கை விவரங்களுக்கு] விக்கிப்பீடியாவைப் பார்க்கவும். ==== இலவச நுழைவிசைவு ==== பின்வரும் நாட்டுக் குடிமக்கள் சுற்றுலா நோக்கத்திற்காக மியான்மருக்கு விசா இன்றிச் செல்லலாம். இதற்கு அவர்கள் யாங்கோன் சர்வதேச விமான நிலையம், நே பி டா சர்வதேச விமான நிலையம், மண்டலே சர்வதேச விமான நிலையம் ஆகியவற்றில் ஏதேனும் ஒன்றின் வழியாக விமானம் மூலம் வருகை தர வேண்டும். மேலும், அவர்களின் தங்கும் காலம் கீழே குறிப்பிடப்பட்டுள்ள நாட்களுக்கு மிகாமல் இருக்க வேண்டும்: *14 நாட்கள்: புருனே, கம்போடியா, இந்தோனேசியா, லாவோஸ், மலேசியா, பிலிப்பைன்ஸ், தாய்லாந்து *30 நாட்கள்: உருசியா, வியட்நாம் சிங்கப்பூர் குடிமக்கள் மியான்மருக்குள் நுழையும் முறை எதுவாக இருந்தாலும், விசா இன்றி 30 நாட்கள் வரை அங்கு தங்கலாம். இந்த விசா விலக்கு காலத்தை நீட்டிக்க முடியாது. மற்ற நாட்டுப் பயணிகள் அனைவரும் முன்கூட்டியே விசாவுக்கு விண்ணப்பிக்க வேண்டும். ==== மின் நுழைவிசைவு ==== மேற்கத்திய நாடுகள் உட்பட பல நாடுகளைச் சேர்ந்த மக்களுக்கு, மியான்மர் குடிவரவுத் துறையின் இணையதளம் வழியாக சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு 50 அமெரிக்க டாலரும், வணிகப் பயணிகளுக்கு 70 அமெரிக்க டாலர் (2020 சனவரி நிலவரப்படி) கட்டணத்தில் மின்-நுழைவிசைவுகள் கிடைக்கின்றன. இவற்றின் செயலாக்கத்துக்கு 3 நாட்கள் ஆகும். இருப்பினும், அரசாங்கத்தின் இணையதளத்தில், வழக்கமான 50 அமெரிக்க டாலருக்குப் பதிலாக 56 அமெரிக்க டாலர் கட்டணத்தில் ஒரு விரைவு சுற்றுலா மின்-விசாவும் வழங்கப்படுகிறது. இதற்கு 24 மணிநேரம் ஆகும் (சில நேரங்களில் சில மணிநேரங்கள் மட்டுமே ஆகும்). எந்தெந்த நாட்டு குடிமக்களுக்கு இந்த மின்-நுழைவிசைவு (ஈ-விசா) வசதி உண்டு என்பது குறித்த விவரங்களை அதன் இணையதளத்தில் சரிபார்க்கவும். இந்த நுழைவிசைவு வழங்கப்பட்ட தேதியிலிருந்து 90 நாட்களுக்குள் பயணத்தைத் தொடங்கினால், 28 நாட்கள் வரை தங்குவதற்குச் செல்லுபடியாகும். இது ஒருமுறை மட்டுமே நுழைவதற்கானது. விண்ணப்பிக்கும்போது, ​கடவுச்சீட்டு (​பாஸ்போர்ட்) அளவுள்ள வண்ணப் புகைப்படம் ஒன்றை பதிவேற்ற வேண்டும். கட்டணத்தைச் செலுத்த கடன் அட்டைகளை மட்டுமே பயன்படுத்த முடியும். அனுமதிக்கப்பட்ட நுழைவு இடங்கள்: யாங்கோன் பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம், மண்டலே பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம், நே பி டா (Nay Pyi Taw) பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம், தாய்லாந்தின் ரனோங்கிலிருந்து கவ்தாங் (Kawthaung) பகுதிக்கு படகு மூலம் வரும் வழித்தடம் ஆகியவை ஆகும். சுற்றுலா விசாக்கள் மூன்று மாதங்களுக்குச் செல்லுபடியாகும். இந்த விசா, (நுழைந்த தேதியிலிருந்து) நான்கு வாரங்கள் வரை தங்குவதற்குச் செல்லுபடியாகும். இருப்பினும், நீங்கள் புறப்படும்போது ஒரு நாளைக்கு 3 அமெரிக்க டாலர் கட்டணம் செலுத்தத் தயாராக இருந்தால், விசா காலம் முடிந்த பிறகும் தங்கலாம். சுற்றுலா விசாவில் வேலை செய்ய அனுமதி இல்லை. மீறி வேலை செய்தால் கைது செய்யப்பட்டு நாடு கடத்தப்படும் அபாயம் உள்ளது. தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட விண்ணப்பதாரர்களுக்கு "வருகைப் படிவம்" ஒன்றும் வழங்கப்படும். அது உங்கள் கடவுச்சீட்டில் இணைக்கப்படும் செய்யப்படும். மியான்மருக்கு வந்தவுடன், விசா ஸ்டிக்கர் ஒட்டப்பட்ட உங்கள் கடவுச்சீட்டுடன் இந்தப் படிவத்தையும் சமர்ப்பிக்க வேண்டும். ==== வருகையின் போது நுழைவிசைவு ==== 2026 அக்டோபர் நிலவரப்படி, சீனா, ஆங்காங், இந்தியா, ஜப்பான், மக்காவ், தென் கொரியாவிலிருந்து வரும் சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு, வணிகப் பயணிகளுக்கு, யாங்கூன், மண்டலே, நேபிடாவ் வானூர்தி நிலையங்களில் வருகையின் போது விசா (visa on arrival) வழங்கும் வசதி உள்ளது. இதற்கான கட்டணம் 50 அமெரிக்க டாலர்கள் ஆகும். நீங்கள் கடவுச்சீட்டு அளவில் இரண்டு வண்ணப் புகைப்படங்களைக் கொண்டு வர வேண்டும். வணிக நுழைவிசைவுக்கு (விசா) விண்ணப்பிப்பவர்கள், தங்களுக்கு விசா வழங்க ஏற்பாடு செய்யும் நிறுவனத்திடமிருந்து அழைப்புக் கடிதத்தையும் (letter of invitation) சமர்ப்பிக்க வேண்டும். வானூர்தி நிலையங்களில் இது குறித்து இன்னும் சில குழப்பங்கள் நிலவுகின்றன. ஏனெனில் மாற்றங்களுக்கு ஏற்ப அதிகாரப்பூர்வத் தகவல்கள் அவ்வப்போது புதுப்பிக்கப்படுவதில்லை. இருப்பினும், பெரும்பாலான சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு எந்தச் சிக்கலும் ஏற்படுவதில்லை. ஒருவேளை உங்களுக்கு ஏதேனும் சிக்கல் ஏற்பட்டால், தங்களுக்கு விசா பெறுவதற்கான தகுதி உண்டு என்று உறுதியாகக் கூறி, மூத்த அதிகாரியை அழைத்து வருமாறு கேட்டுக்கொள்ளுங்கள். குறிப்பு: 2022 ஆகத்தில், மியான்மர் விமான நிறுவன ஊழியர்களுக்கு பிறப்பித்த ஓர் உத்தரவின்படி, அனைத்து நாட்டினருக்குமான வருகை சுற்றுலா விசா உடனடியாக (விவரிக்க முடியாத வகையில்) இடைநிறுத்தப்பட்டது. இது அரசாங்க இணையதளங்களில் புதுப்பிக்கப்படவில்லை. செக்-இன் கவுன்டரில் அதன் தற்போதைய நிலையை முன்கூட்டியே சரிபார்த்துக் கொள்ளுங்கள். மேலும் பாதுகாப்பாக இருக்க மின்-விசா (e-visa) எடுத்துக்கொள்வதற்கு முன்னுரிமை தாருங்கள். ==== தூதரகம் அல்லது துணைத் தூதரகத்தில் நுழைவிசைவு ==== உலகெங்கிலும் உள்ள நாடுகளின் தலைநகரங்களிலும் பெரிய நகரங்களிலும் அமைந்துள்ள மியான்மர் தூதரகங்கள் அல்லது துணைத் தூதரகங்களில் நீங்கள் அனைத்து வகையான விசாக்களுக்கும் விண்ணப்பிக்கலாம். தொடர்பு விவரங்கள், அலுவலக நேரம் போன்ற கூடுதல் தகவல்களை அங்கேயே தெரிந்துகொள்ளலாம். குறிப்பாக தாய்லாந்தின் பேங்காக் மற்றும் சியாங் மாய், இந்தியாவின் தில்லி, சீனாவின் ஆங்காங் மற்றும் அமெரிக்காவின் வாஷிங்டன் டி.சி. ஆகிய இடங்களில் உள்ள தூதரகங்கள் குறித்த விவரங்களைச் சரிபார்க்கவும். பொதுவாக, விசா விண்ணப்பத்திற்கு, பூர்த்தி செய்யப்பட்ட விசா படிவம் (மியான்மர் தூதரகத்திலிருந்து பெறலாம்), பூர்த்தி செய்யப்பட்ட வருகைப் படிவம் (இதையும் தூதரகத்திலிருந்தே பெறலாம்), உங்கள் கடவுச்சீட்டின் புகைப்படப் பக்கத்தின் நகல், கடவுச்சீட்டு அளவிலான இரண்டு புகைப்படங்கள், உங்கள் தொழில் குறித்த சான்று, அதற்கான கட்டணம் ஆகியவை தேவைப்படும். === வானுர்தியில்=== மியான்மரின் முதன்மையான பன்னாட்டு வனூர்தி நிலையம், அந்நாட்டின் மிகப்பெரிய நகரமும் முக்கிய பொருளாதார மையமுமான யாங்கூனில் (IATA குறியீடு: RGN) அமைந்துள்ளது. யாங்கூனிலிருந்து ஆசியாவின் பல முக்கிய நகரங்களுக்கு வானூர்தி சேவைகள் உள்ளன. இப்பகுதிக்கு வெளியிலிருந்து வரும் பயணிகளுக்கு, சிங்கப்பூர் அல்லது பேங்காக் வழியாக மியான்மர் செல்வது மிகவும் எளிதான வழியாகும். ஏனெனில், இந்த இரு நகரங்களிலும் மியான்மரைச் சேர்ந்தவர்கள் பெருமளவில் வசிக்கின்றனர். மேலும் இங்கிருந்து யாங்கூனுக்குத் நாள்தோறும் பல விமானங்கள் இயக்கப்படுகின்றன. மியான்மரில் மண்டலே (Mandalay - MDL IATA) நகரில் இரண்டாவது பன்னாட்டு விமான நிலையம் ஒன்றும் உள்ளது. இங்கிருந்து அண்டை நாடுகளுக்குப் பல வானூர்திகள் இயக்கப்படுகின்றன. வானூர்தி நிறுவனங்கள் மற்றும் சேருமிடங்களின் தற்போதைய பட்டியலுக்கு, [https://www.yangonairport.aero/index.php/en/ யாங்கூன் வானூர்தி நிலையத்தைப்]{{Wy/ta/Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot }} பார்க்கவும். யாங்கூனைத் தளமாகக் கொண்ட இரண்டு முக்கிய பன்னாட்டு வானூர்தி நிறுவனங்கள், தேசிய விமான நிறுவனமான '''[http://flymna.com/ மியான்மர் நேசனல் ஏர்லைன்ஸ்]''' மற்றும் தனியாருக்குச் சொந்தமான '''[http://www.maiair.com/ மியான்மர் ஏர்வேஸ் இன்டர்நேசனல்]''' ஆகும். === தரைவழியாக === மியான்மர் சீனா, இந்தியா, வங்கதேசம், தாய்லாந்து, லாவோஸ் ஆகிய ஐந்து நாடுகளுடன் எல்லையைப் பகிர்ந்து கொள்கிறது. இருப்பினும், அங்கு நிலவும் உள்நாட்டுப் போர் காரணமாக, 2026-ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, தரை வழியாக மியான்மருக்குள் நுழைவது கடினமானதாகவோ அல்லது முற்றிலும் இயலாததாகவோ உள்ளது. ஒருவேளை நீங்கள் உள்ளே நுழைந்தாலும், எல்லைப் பகுதிகளிலிருந்து யாங்கோன் நகருக்குப் பயணிப்பது மிகவும் சவாலான செயலாக இருக்கலாம். குறைந்தபட்சம், நீங்கள் முன்கூட்டியே சிறப்பு அனுமதிகளுக்கு விண்ணப்பிக்க வேண்டியிருக்கும். மேலும், இத்தகைய அனுமதி கிடைப்பதற்கு, நீங்கள் ஒரு வழிகாட்டப்பட்ட சுற்றுலாக் குழுவிலோ அல்லது வாகன அணிவகுப்பிலோ (convoy) இணைய வேண்டியிருக்கலாம். ====தாய்லாந்து ==== மியான்மருக்கும் தாய்லாந்திற்கும் இடையே தச்சிலைக்/மே சாய், மியாவாடி/மே சோட், ஹ்டீ கீ/பான் புனம்ரான், மூன்று பகோடா கணவாய் ஆகிய இடங்களில் நான்கு எல்லைக் கடக்கும் இடங்கள் உள்ளன. 2026 ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, இவற்றில் எதுவும் சுற்றுலாப் பயணிகளுக்காகத் திறக்கப்படவில்லை. ==== சீனா ==== வெளிநாட்டினர் யுன்னானில் உள்ள ரூய்லி (Ruili) வழியாக மியான்மரின் மியூஸ் (Muse) பகுதிக்குள் நுழைய முடியும். இதற்கு விசாவுடன் சேர்த்து, ஒரு சிறப்பு அனுமதி மற்றும் வழிகாட்டி (guide) தேவைப்படும். பெரும்பாலும், நீங்கள் ஒரு சுற்றுலா நிறுவனத்தின் ஏற்பாட்டில் மேற்கொள்ளப்படும் பயணக் குழுவில் இணைய வேண்டியிருக்கும். இதற்கு நேர்மாறான திசையில் (மியான்மரிலிருந்து சீனாவுக்குள்) செல்வதற்கான ஏற்பாடுகளைச் செய்வது மிகவும் கடினம், மேலும் அது குறித்த தெளிவான தகவல்கள் இல்லை. இருப்பினும், மண்டலேயிலிருந்து குன்மிங்கிற்கு வானூர்தி மூலம் செல்ல முடியும். மேலும், மண்டலேயிலேயே விசா வழங்கும் சீனத் தூதரக அலுவலகமும் உள்ளது. ==== இந்தியா ==== இந்தியாவுக்கும் மியான்மருக்கு இடையே மோரே/தமு (Moreh/Tamu) பகுதியில் தரைவழி எல்லைக் கடப்பு ஒன்று உள்ளது. இது வாகனங்களில் வருபவர்கள், நடந்தே வருபவர்கள், சுற்றுலாக் குழுக்களாக வருபவர்களுக்குத் திறந்திருக்கும். 2023-ஆம் நிலவரப்படி, இந்த எல்லை வழியாக நுழைவதற்கு மியான்மரின் மின்-விசாக்கள் (eVisas) செல்லுபடியாகாது. எனவே, நீங்கள் முன்னதாகவே விசா பெற்றுக்கொள்ள வேண்டும். இந்த எல்லைப் பகுதி அரசியல் ரீதியாக நிலையற்ற சூழலில் உள்ளது. இந்திய நகரமான மோரேயில் போராட்டங்களும், இரண்டு குண்டுவெடிப்புகளும் (அக்டோபர் 2019) நிகழ்ந்தன. இதனால் எல்லை தற்காலிகமாக மூடப்பட்டது. சுற்றுலாப் பயணிகள் மோரே பகுதியில், குறிப்பாக இரவு நேரங்களில், தேவையின்றிச் சுற்றித் திரிவதைத் தவிர்க்குமாறு அறிவுறுத்தப்படுகிறார்கள். முடிந்தவரை, மியான்மர் பக்கத்தில் உள்ள தமு (Tamu) நகரிலேயே தங்குவது சிறந்தது. மியான்மருடன் எல்லையைப் பகிர்ந்து கொள்ளும் இந்தியாவின் மணிப்பூர் மாநிலத்திற்குச் செல்வதற்கு, தற்போது அனுமதிச் சீட்டு (permit) பெற வேண்டிய அவசியம் இல்லை. ==== லாவோஸ் ==== மீகாங் ஆற்றின் குறுக்கே உள்ள மியான்மர்-லாவோஸ் நட்புப் பாலம் மியான்மருக்கும் லாவோசுக்கும் இடையே உள்ள ஒரே அதிகாரப்பூர்வ எல்லைக் கடப்பாகும். இந்த பாலம் மியான்மரில் உள்ள ஷான் மாநிலத்தை லாவோஸில் உள்ள லுவாங் நாம்தா மாகாணத்துடன் இணைக்கிறது. இந்த எல்லைக் கடப்பு இரு நாடுகளுக்கும் மிகவும் தொலைதூரப் பகுதியில் உள்ளது. மேலும் கடக்கும்போது (அல்லது) எப்போது இயங்குகிறது என்பது பற்றிய தகவல்களைக் கண்டுபிடிப்பது கடினம். இந்தக் கடப்பில் நுழைவதற்கு மின் விசா ஏற்றுக்கொள்ளப்படாததால், நீங்கள் முன்கூட்டியே விசாவைப் பெற வேண்டும். ==== வங்கதேசம் ==== மியான்மருக்கும் வங்கதேசத்திற்கும் இடையிலான எல்லையைத் தனிப்பட்ட முறையில் கடப்பது சாத்தியமற்றது. இவ்விரு நாடுகளுக்கும் இடையே எல்லைக் கடப்புகள் ஏதுமில்லை. மேலும், கடத்தல்காரர்களைத் தடுப்பதற்காக மியான்மர் தரைப்படை எல்லைப் பகுதியில் கண்ணிவெடிகளைப் புதைத்து வைத்துள்ளது. === படகில் === தாய்லாந்தின் ரானோங்கிற்கும் மியான்மரின் கவ்தாங்கிற்கும் இடையே சிறிய மரத்தாலான நீள்வால் படகுகள் இயக்கப்படுகின்றன. இதற்கு நிலையான கால அட்டவணை எதுவும் இல்லை. நீங்கள் படகு இயக்குபவர்களில் ஒருவருடன் நேரடியாகப் பேரம் பேச வேண்டும். பயணக் கட்டணம் ஒப்புக்கொள்ளப்பட்டவுடன் அவர்கள் புறப்பட்டுவிடுவார்கள். கடுமையாகப் பேரம் பேசுவதை உறுதிப்படுத்திக் கொள்ளுங்கள். இல்லையெனில் நீங்கள் ஏமாற்றப்படலாம். நீங்கள் குடிவரவு முத்திரையைப் பெறுவதற்காகக் கட்டடத்தைக் கண்டுபிடிப்பதற்கு முன்பே, படகு இயக்குபவர்கள் உங்களை அவர்களின் படகில் வலுக்கட்டாயமாக ஏற்ற முயற்சிக்கலாம். உறுதியாக இருந்து குடிவரவுச் சோதனை வழியாகச் செல்ல வலியுறுத்துங்கள். இல்லையெனில் நீங்கள் சட்டவிரோதமாக நாட்டை விட்டு வெளியேறியதாகக் கருதப்படுவீர்கள். இந்தச் சோதனைச் சாவடி வழியாக நுழையும்போதும் அல்லது வெளியேறும்போதும் மியான்மர் குடிவரவுத் துறைக்கு நீங்கள் 10 அமெரிக்க டாலர் அல்லது 500 தாய் பாட் "முத்திரைக் கட்டணம்" செலுத்த வேண்டும். அமெரிக்க டாலர்களில் பணம் செலுத்தத் தேர்வுசெய்தால், உங்கள் பணத்தாள்கள் நல்லபடி இருப்பதை உறுதிப்படுத்திக் கொள்ளுங்கள். சிறிய மடிப்புகள் கூட உங்கள் பணத்தாள்கள் நிராகரிக்கப்படுவதற்குக் காரணமாகிவிடும். ==பார்க்க== [[File:InleRowing.jpg|300px|thumb|இன்லே ஏரியில், காலால் துடுப்பு போடுதல்.]] மியான்மர் தென்கிழக்கு ஆசியாவில் ஒரு பிரபலமான சுற்றுலாத் தலமாக இருந்ததில்லை. ஏனெனில், அந்நாட்டில் நிலவும் நிலையற்ற அரசியல் சூழலும் பயணக் கட்டுப்பாடுகளும் சுற்றுலாப் பயணிகளைத் தடுத்து வந்தன. இருப்பினும், 2015-ஆம் ஆண்டு முதல் அரசியல் சூழலிலும் பயணச் சூழலிலும் குறிப்பிடத்தக்க முன்னேற்றம் ஏற்பட்டுள்ளது. பண்பாடு, வரலாறு ஆகியவற்றில் ஆர்வம் கொண்ட எவரையும் ஈர்க்கக்கூடிய, இன்னும் சிதையாத ஒரு பொக்கிசமாக இந்த நாடு திகழ்கிறது. யாங்கோன் நகரில் உலாவும்போது, ​​19-ஆம் நூற்றாண்டின் பிரித்தானிய காலனித்துவ ஆட்சிக் காலத்திற்குச் சென்ற உணர்வு ஏற்படும். அங்கு தூய்மையான பூங்காக்களும் கோயில்களும், சிதிலமடைந்த காலனித்துவக் கட்டடங்களுக்கும் சாலைகளுக்கும் அருகிலேயே அமைந்துள்ளன. ஸ்வேடகான் அடுக்குத்தூபி (Shwedagon Pagoda) போன்ற பண்பாட்டு மற்றும் சமயச் சின்னங்களும், உள்ளூர் மக்களின் புன்னகையும் இந்நகருக்கு ஒரு தனித்துவமான, விசித்திரமான அழகைத் தருகின்றன. ஒவ்வொரு தெரு முனையிலும் புதியதொரு அனுபவம் காத்திருக்கிறது. ஆற்றைக் கடக்கும் ஒரு சிறிய படகுப் பயணம், அந்நாட்டின் கிராமப்புற வாழ்க்கையைப் புரிந்துகொள்ளும் வாய்ப்பையும் வழங்குகிறது. யாங்கோனுக்கு அருகில் பண்பாட்டு, வரலாற்று முக்கியத்துவம் வாய்ந்த இடங்களாக, பௌத்த சின்னங்களைக் கொண்ட பாகோ, மட்பாண்டத் தொழிலுக்குப் புகழ்பெற்ற வடிநில நகரமான டுவாண்டே (Twante), மலை உச்சியின் விளிம்பில் சமநிலை தவறி நிற்பது போலத் தோன்றும் தங்க முலாம் பூசப்பட்ட பாறையைக் கொண்ட புனிதத் தலமான கியாய்க்டியோ (Kyaiktiyo) ஆகியவை உள்ளன. பாமார் மக்கள் வாழும் பகுதிகளை மேலும் ஆராய்ந்து பார்ப்பது நிச்சயமாகப் பயனுள்ளதாக இருக்கும். துரதிர்சிட்டவசமாக, நாட்டின் சில நொலைதூரப் பகுதிகளுக்கு வெளிநாட்டினர் செல்வதற்கு அனுமதி இல்லை. இருப்பினும், அங்குள்ள நிலவரம் மிக வேகமாக மாறக்கூடும் என்பதால், அவ்வப்போது களத்தில் இருப்பவர்களிடம் தற்போதைய சூழலைக் கேட்டுத் தெரிந்துகொள்வது நல்லது. ஏனெனில், இணையத்தில் கிடைக்கும் தகவல்கள் பெரும்பாலும் காலாவதியானவையாகவோ அல்லது தவறானவையாகவோ இருக்கக்கூடும். முன்பு நகரமாக இருந்த பாகன் ஒரு பொக்கிமாகும். 11, 12 ஆம் நூற்றாண்டுகளில் இங்கு வாழ்க்கை எப்படி இருந்திருக்கும் என்பதற்கான ஒரு காட்சியை இது அளிக்கிறது. மார்கோ போலோ இதை, "சலசலக்கும் மணிகளின் ஓசையாலும், துறவிகளின் ஆடைகளின் படபடப்பு ஒலியாலும் உயிர்ப்புடன் இருக்கும் பொன்னால் ஆன நகரம்" என்று விவரித்தார். இது உலகில் பௌத்தக் கோயில்கள், பகோடாக்கள், ஸ்தூபிகள், இடிபாடுகள் ஆகியவற்றின் மிகப்பெரிய மற்றும் அடர்த்தியான தொகுப்பாகும். மிராக் யூ இன்று ஒரு அமைதியான கிராமமாக உள்ளது. ஆனால் அதன் சிதைந்துபோன பகோடாக்களும் கோயில்களும், போர்த்துகீசிய, டச்சு, பிரெஞ்சு, அரபு வர்த்தகர்களுடன் விரிவான கடல்வழி வர்த்தகத்தில் ஈடுபட்டிருந்த ஒரு பேரரசின் தலைநகராக இருந்த ஆரம்பகால நவீன காலத்தை நினைவூட்டுகின்றன. மாண்டலேயிலிருந்து ஒரு நாள் பயணத்தில் இன்வா உள்ளது, இது மற்றொரு முன்னாள் தலைநகரமாகும். அங்கு அதன் முந்தைய பெருமையை பார்வையாளர்களுக்கு நினைவூட்ட இடிபாடுகள் எஞ்சியுள்ளன. மேலும், சற்றே குளிர்ச்சியான தட்பவெப்பநிலையைக் கொண்ட முன்னாள் பிரித்தானிய மலைவாசத்தலமான பின் யூ லுவினையும் தவறவிடாதீர்கள். ==சாப்பிட== ==குடிக்க== நாடு இல் எல்லா இடங்களிலும் மதுபானம் குடிப்பவர்களை நீங்கள் காணலாம். ==நித்திரை கொள்ள== ==கற்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஆசிய நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] {{INTERWIKI|Q836}} ahuis9zqof5kb5lu14ytz65l58s4exd 7385399 7385398 2026-11-08T06:58:29Z Arularasan. G 1290908 /* பார்க்க */ 7385399 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|Bagan (Myanmar) banner Sunset.jpg|caption=The temples of Bagan at dawn}} '''மியான்மார்''' (அல்லது '''பர்மா''') என்பது தென்கிழக்கு [[Wy/ta/ஆசியா|ஆசியா]]வில் அமைந்துள்ள ஒரு நாடாகும். இந்நாடு பிரமிக்க வைக்கும் பழமையான கோயில்கள், பரபரப்பான உள்ளூர் சந்தைகள், இயற்கை எழில் கொஞ்சும் இடங்களான மாசுபடாத கடற்கரைகள், அழகான மலைகள், பசுமையான காடுகள் ஆகியவற்றைக் கொண்டுள்ளது. பர்மிய மக்களின் உண்மையான அன்பும் உபசரிப்பும், சுவையான உணவு வகைகளும் இணைந்து, இந்நாட்டை உணவுப் பிரியர்களுக்கும் பண்பாட்டு ஆர்வலர்களுக்கும் ஒரு சிறந்த இடமாக மாற்றுகின்றன. 1960-கள் முதல், இந்நாடு பல்வேறு எதிர்மறையான காரணங்களுக்காகவே செய்திகளில் இடம்பிடித்து வருகிறது. நீண்ட காலமாகவே, அரசியல் நிலைத்தன்மையின்மை, சமய அல்லது இனக் குழுக்களுக்கு இடையிலான வன்முறை, ஊழல், போதிய உள்கட்டமைப்பு வசதிகள் இல்லாமை, மனித மேம்பாட்டிற்குப் போதிய முக்கியத்துவம் அளிக்காத நீண்டகாலக் காலனித்துவச் சுரண்டல் ஆகியவற்றால் மியான்மர் பாதிக்கப்பட்டுள்ளது. == பிராந்தியங்கள் == {{Wy/ta/Regionlist | regionmap=Burma Regions Map.png | regionmapsize=425px | region1name=[[Wy/ta/தெற்கு மியான்மர்|தெற்கு மியான்மர்]] | region1items=''ஆயார்வாடி, பாகோ, ரங்கூன்'' | region1color=#CAA7C9 | region1description=இராவாடி வடிநில தாழ்நிலப் பகுதிகள்; இங்குதான் மிகப்பெரிய நகரமும் முன்னாள் தலைநகருமான யாங்கோன் அமைந்துள்ளது. | region2name=[[Wy/ta/நடு மியான்மர்|நடு மியான்மர்]] | region2items=''மக்வே, மண்டலே, நேய்பிடாவ்'' | region2color=#E5B775 | region2description=மண்டலே, வரலாற்று சிறப்புமிக்க தொல்லியல் தளங்கள், குளிர்ந்த மலை நகரங்கள். | region3name=[[Wy/ta/மேற்கு மியான்மர்|மேற்கு மியான்மர்]] | region3items=''ரக்கின், சின்'' | region3color=#A4C78A | region3description=தொலைதூர மலைப்பகுதிகள் மற்றும் வங்காள விரிகுடாவில் உள்ள சில அழகான கடற்கரைகள். | region4name=[[Wy/ta/வடக்கு மியான்மர்|வடக்கு மியான்மர்]] | region4items=''சாகைங், கச்சின்'' | region4color=#d17c82 | region4description=இமயமலையின் தென்பகுதிகளையும் பல பழங்குடியினரையும் உள்ளடக்கிய, பரந்த மற்றும் அமைதியற்ற ஒரு பகுதி. | region5name=[[Wy/ta/கிழக்கு மியான்மர்|கிழக்கு மியான்மர்]] | region5items=''ஷான், கயா, வா'' | region5color=#76AED2 | region5description=தங்க முன்னோணம் மற்றும் மலைக்க வைக்கும் எண்ணிக்கையிலான இனக்குழுக்கள். | region6name=[[Wy/ta/தென்கிழக்கு மியான்மர்|தென்கிழக்கு மியான்மர்]] | region6items=''தனிந்தாரி, மோன், கயின்'' | region6color=#DDE28E | region6description=தாய்லாந்தின் எல்லையாக அமைந்துள்ள, ஏராளமான கடலோரத் தீவுகளைக் கொண்ட தெற்கு கடற்கரைப் பகுதி. }} ==நகரங்கள்== * '''நைபிடா''' (முன்னர் பியின்மனா) — நாட்டின் புதிதாக அறிவிக்கப்பட்ட தலைநகரம் மற்றும் மூன்றாவது பெரிய நகரம் *'''பாகோ''' (முன்னர் பெகு) — யாங்கோனுக்கு அருகில் உள்ள, பௌத்தச் சின்னங்கள் நிறைந்த வரலாற்றுச் சிறப்புமிக்க நகரம். *'''கவ்தாங்''' — மியான்மரின் தென்கோடியில் அமைந்துள்ள கடற்கரை நகரம். இது மியான்மரின் பிற பகுதிகளை விட தாய்லாந்தை அதிகம் ஒத்திருக்கிறது. *'''மண்டலே''' — மண்டலேஅரண்மனையைச் சுற்றி அமைக்கப்பட்ட கோன்பாங் வம்சத்தின் முன்னாள் தலைநகரம் மற்றும் மேல் மியான்மரின் முக்கிய வணிக மையம். *'''மவ்லாமைன்''' (மௌல்மைன்) — மோன் மாநிலத்தின் தலைநகரம் மற்றும் மூன்றாவது பெரிய நகரம். *'''பியின் யூ லவின்''' (மேம்யோ) — இது பிரித்தானிய காலனித்துவ ஆட்சிக் காலத்தில் மலைவாழிடமாகத் திகழ்ந்த, (தட்பவெப்பநிலை மற்றும் சுற்றுலா ஈர்ப்புகள் ஆகிய இரு வகையிலும்) ஒரு குளிர்ச்சியான நகரமாகும். *'''டவுங்கி''' — 'தங்க முக்கோணம்' பகுதியின் மையத்தில் அமைந்துள்ள ஷான் மாநிலத்தின் தலைநகரம். *'''டிவாண்டே''' — மட்பாண்டத் தொழிலுக்குப் பெயர் பெற்ற ஒரு நகரம். *'''யாங்கூன்''' (முன்னர் ரங்கூன்) — அடுக்குத் தூபிகள் (பகோடாக்கள்), காலனித்துவக் கட்டிடக்கலைக்கு பெயர் பெற்ற பொருளாதார மையம். == பிற இடங்கள் == *'''பாகான்''' — இராவாடி ஆற்றின் கரைகளுக்கு அருகே ஆயிரக்கணக்கான பழங்காலப் அடுக்குத்தூபிகளை (பகோடா) கொண்ட ஒரு தொல்லியல் மண்டலமும், யுனெஸ்கோ உலகப் பாரம்பரியத் தளமும். *'''இன்லே ஏரி''' — படகு சவாரிகள், இன்தா மக்கள் வசிக்கும் மிதக்கும் கிராமங்களைப் பார்வையிடுதல், மலையேற்றம் ஆகியவற்றிற்குப் பெயர் பெற்றதும், உயர்தர பட்டு உற்பத்திக்கான இடமாகவும் திகழும் ஒரு பெரிய, ஆழம் குறைந்த ஏரி. *'''கெங்டங்''' — தங்க முக்கோணப் பகுதியில், (சீன எல்லையில் உள்ள) மோங் லா மற்றும் (தாய்லாந்து எல்லையில் உள்ள) டாச்சிலெய்க் ஆகியவற்றுக்கு இடையில் அமைந்துள்ள இப்பகுதி, ஆன் (கருப்புப் பல் மக்கள்), அக்கா பழங்குடியினர் ஆகியோருக்காகவும், மலையேற்றத்திற்காகவும் அறியப்படுகிறது. *'''கைய்க்டியோ''' — குன்றின் உச்சியில் அமைந்துள்ள, தங்க முலாம் பூசப்பட்ட பாறை மற்றும் ஒரு முக்கியத் திருத்தலம். *'''போபா மலை''' — மியான்மரின் 'ஒலிம்பஸ் மலை' என்று கருதப்படும் ஒரு செயலற்ற எரிமலை; வெப்பமான சமவெளிகளுக்கு அடுத்து அமைந்துள்ள பசுமையான சோலை; பாகானிலிருந்து எளிதாகச் சென்று வரக்கூடிய ஒரு நாள் சுற்றுலாத் தலம். *'''மிராவ் கி யூ''' (Mrauk U) — ராகைன் (Rakhine) இராஜ்யத்தின் முன்னாள் தலைநகரம்; இங்குள்ள பல பழமையான அடுக்குத் தூபிகள் (பகோடா) அந்தக் காலத்தை நினைவூட்டும் சான்றுகளாகத் திகழ்கின்றன. *'''நங்காபாலி''' - வங்காள விரிகுடாவில் மேற்கு ராக்கைன் மாநிலத்தில் உள்ள கடற்கரை உல்லாசவிடுதி *'''இங்வே சௌங்''' (Ngwe Saung) — இது ஒரு மிக நீண்ட கடற்கரைப் பகுதியாகும்; வெண்மையான மணல், படிகம் போன்ற தெளிவான நீர் ஆகியவை இங்வே கடற்கரையின் சிறப்பம்சங்களாகும். *'''பியாய்''' (Pyay) — யாங்கோன் மற்றும் பாகான் நகரங்களுக்கு இடையே இரவாடி ஆற்றங்கரையில் அமைந்துள்ள ஒரு நகரமாகும். இது கி.பி. 2 முதல் 9-ஆம் நூற்றாண்டு வரையிலான பியூ இனத்தவரின் பண்டைய தலைநகரான 'ஸ்ரீ கித்தாரா' எனும் தொல்லியல் தளத்திற்குப் பெயர் பெற்றது. *'''பதேன்''' — இரவாடி வடிநிலப் பகுதியில் அமைந்துள்ள ஒரு ஆற்றங்கரை நகரம்; இது குடை தயாரிப்புக்கு பெயர் பெற்றது. மேலும் இது சுவாங் தா மற்றும் இங்வே சௌங் கடற்கரைகளுக்குச் செல்லும் நுழைவாயிலாகவும் விளங்குகிறது. == புரிந்துகொள்ள == === வரலாறு === தென்கிழக்கு ஆசியாவின் பெரும்பாலான நாடுகளைப் போலவே, மியான்மரின் மக்களும், வரலாறும் அனைத்து முனைகளிலிருந்தும் வந்த குடியேறியவர்கள் மற்றும் படையெடுப்பாளர்களின் ஒரு கலவையாகும். மோன், பியூ ஆகிய இனத்தவர் இந்தியாவிலிருந்து வந்ததாகக் கருதப்படுகிறது, அதே நேரத்தில் தற்போது ஆதிக்கம் செலுத்தும் பமர் (பர்மா) மக்கள் திபெத் வழியாகப் புலம்பெயர்ந்து, 849-ஆம் ஆண்டளவில் பாகனை மையமாகக் கொண்டு ஒரு சக்திவாய்ந்த இராச்சியத்தை நிறுவினர். இப்பகுதியின் இனப் பன்முகத்தன்மையும், மத்திய சமவெளிகளில் பமர் மக்களின் ஆதிக்கமும், அவர்களுக்கும் அவர்களைச் சுற்றியுள்ள எண்ணற்ற சிறிய இனக் குழுக்களுக்கும் இடையே புவிசார் அரசியல் போராட்டங்களை உண்டாக்கின. அவை இன்றுவரை தடையின்றித் தொடர்கின்றன. 9-ஆம் நூற்றாண்டு முதல் 19-ஆம் நூற்றாண்டு வரை, பர்மியப் பேரரசு தாய்லாந்து (அயுத்தாயா) மற்றும் இந்தியா (மணிப்பூர்) மீதான படையெடுப்புகளின் மூலம் வளர்ந்தது. பின்னர் சீனாவின் தாக்குதல்கள், உள்நாட்டுக் கிளர்ச்சி போன்றவற்றால் சுருங்கியது. [[File:Bago, Myanmar (Burma) - panoramio (44).jpg|thumb|அடுக்குத்தூபியில் உள்ள பள்ளிகொண்ட புத்தர் சிலை]] இறுதியில், 1824 முதல் 1886 வரையிலான 62 ஆண்டுகாலத்தில் பிரிட்டன் பர்மாவைக் கைப்பற்றி அதைத் தனது இந்தியப் பேரரசின் ஒரு பகுதியாக இணைத்துக்கொண்டது. பர்மாவின் கடைசி மன்னரான திபா, இன்றைய இந்தியாவில் உள்ள இரத்னகிரிக்கு நாடு கடத்தப்பட்டார். தங்கள் பிற குடியேற்றப் பகுதிகளைப் போலவே, இங்கும் பிரித்தானியர் "பிரித்தாளும் கொள்கை" மூலம் தங்கள் கட்டுப்பாட்டைத் தக்கவைத்துக் கொண்டனர். இதன்படி, பல்வேறு இன மற்றும் சமயக் குழுக்களிடையே அவர்கள் வேண்டுமென்றே பதற்றத்தை உருவாக்கினர். இதன் விளைவாக இன்றுவரை தீர்க்கப்படாத இன, சமய மோதல்கள் இருந்துவருகின்றன. உதாரணமாக, நிருவாக அதிகாரிகள் இந்தியாவிலிருந்து அழைத்து வரப்பட்டனர், அதேவேளையில் பிற அரசுப் பதவிகள் பெரும்பாலும் சிறிய இனக் குழுக்களைச் சேர்ந்த உள்ளூர் மக்கள் நிரப்பப்பட்டனர். 1937-இல் தனி குடியேற்ற நாடாக மாறும் வரை, பர்மா இந்தியாவின் ஒரு மாகாணமாகவே நிர்வகிக்கப்பட்டது. இரண்டாம் உலகப் போரின்போது, ​​ஆசியாவில் ஆதிக்கத்தை நிலைநாட்ட நேச நாடுகள் சப்பானியர்களுடன் போரிட்டதால், பர்மா ஒரு முக்கிய போர்க்களமாகத் திகழ்ந்தது. சீனாவிற்குத் தேவையான பொருட்களைக் கொண்டு செல்வதற்காக 'பர்மா சாலை' அமைக்கப்பட்டது. தாய்லாந்தின் கஞ்சனபுரியிலிருந்து குவாய் ஆற்றின் வழியாக பர்மா வரை செல்லும் தாய்லாந்து-பர்மா ரயில்பாதை ("மரண ரயில்பாதை" என்று அழைக்கப்பட்டது) சப்பானியர்களால் கட்டாய உழைப்பைக் கொண்டு கட்டப்பட்டது. இதில் நேச நாட்டுப் போர்க்கைதிகள், ஒப்பந்தத் தொழிலாளர்களாகக் கொண்டுவரப்பட்ட தாய்லாந்தியர்கள், பர்மிய மக்கள், பிற தென்கிழக்கு ஆசிய மக்கள் ஈடுபடுத்தப்பட்டனர். அவர்கள் மிக மோசமான சூழலில் பணியாற்ற வேண்டியிருந்தது. இரயில்பாதை கட்டுமானப் பணிகளின்போது அவர்களில் ஏராளமானோர் (சுமார் 80,000 பேர் என மதிப்பிடப்பட்டுள்ளது) உயிரிழந்தனர். போரின்போது மேற்கு பர்மாவின் பெரும் பகுதிகள், குறிப்பாக இந்தியாவுடனான எல்லையை ஒட்டிய மலைப்பகுதிகள் மற்றும் மண்டலே நகரம் ஆகியவை கடுமையாக பாதிப்புற்றன. ஜெனரல் ஆங் சான் தலைமையிலான பர்மிய விடுதலைப் போராட்ட வீரர்கள் முதலில் பிரித்தானியரை வெளியேற்றுவதற்காக சப்பானியர்களுக்கு ஒத்துப்பு அளித்தனர். அதற்கு ஈடாக பர்மாவுக்கு விடுதலை வழங்குவதாக சப்பானியர்கள் உறுதியளித்தனர். இருப்பினும், ஜப்பானிய ஆக்கிரமிப்பிற்கு பிகு மக்களின் வாழ்க்கை, பிரித்தானிய காலனித்துவத்தின் கீழ் இருந்ததை விட மிகவும் கொடூரமாக இருந்தது. மேலும் கலகோங் படுகொலை போன்ற நிகழ்வுகளில் பல பர்மியர்கள் கொல்லப்பட்டனர். அதைத் தொடர்ந்து ஆங் சான் தனது விசுவாசத்தை மாற்றி, சப்பானியர்களிடமிருந்து பர்மாவை மீண்டும் கைப்பற்ற நேச நாடுகளுக்கு உதவினார். இரண்டாம் உலகப் போருக்குப் பிறகு, பர்மிய விடுதலைக்காக ஆங் சான் பிரித்தானியருடன் பேச்சுவார்த்தைகளை நடத்தினார், மேலும் அடுத்த ஆண்டு பர்மாவுக்கு சுதந்திரம் வழங்க 1947-ல் பிரித்தானியர் ஒப்புக்கொண்டனர். ஆங் சான் 1947-இன் பிற்பகுதியில் படுகொலை செய்யப்பட்டார். அவருக்கு தனது கனவு நனவாவதைக் காணும் பாக்கியம் கிடைக்கவில்லை. பர்மா ஒன்றியம் என்ற பெயரில் பிரித்தானியரிடமிருந்து விடுதலை இறுதியாக 1948 சனவரி 4 பெறப்பட்டது. மேலும் ஜெனரல் ஆங் சான் பெரும்பாலான பர்மிய மக்களால் தங்களுக்கு விடுதலைப் பெற்றுத்தந்த ஒரு தேசத் தந்தையாகக் கருதப்படுகிறார். இன அடையாளங்களின் அடிப்படையில் அமைந்த பல்வேறு மாநிலங்களைக் கொண்டதாக இந்த புதிய ஒன்றியம் இருந்தது. இம்மாநிலங்களில் பல, ஒன்றுக்கொன்று எதிராகப் போராடியும், தன்னாட்சியுடன் விளங்கியும் பல நூற்றாண்டுகால வரலாற்றைக் கொண்டிருந்தன. பிரிட்டனிடமிருந்து தங்கள் கூட்டு விடுதலையை உறுதிப்படுத்தும் நோக்கில், இனக்குழுக்களுக்கும் மாநிலங்களுக்கும் இடையே அதிகாரப் பகிர்வுடன் கூடிய ஒரு கூட்டு நிர்வாகத்திற்குப் பத்து ஆண்டுகளுக்குக் கட்டுப்பட்டிருக்க அந்த இனக்குழுக்கள் ஒப்புக்கொண்டன. அக்காலகட்டத்திற்குப் பிறகு, ஒன்றியத்திலிருந்து பிரிந்து செல்லும் உரிமையுடன் கூடிய தன்னாட்சி உரிமை ஒவ்வொரு இனக்குழுவிற்கும் வழங்கப்படும் என்றும் தீர்மானிக்கப்பட்டது. "பின்லோன் ஒப்பந்தம்" என்று அழைக்கப்பட்ட இந்த ஒப்பந்தத்தின் விதிமுறைகள், புதிய 'பர்மா ஒன்றியத்தின்' 1947/1948-ஆம் ஆண்டு அரசியலமைப்பில் இடம்பெற்றது. நாட்டின் புதிய மத்திய அரசு விரைவாகத் தனது அதிகாரத்தை வலுப்படுத்த முயன்றது. இச்செயல் பழங்குடித் தலைவர்களை ஓரங்கட்டுவதாக இருந்தது. இது அவர்களைக் கோபமடையச் செய்ததுடன், இன்றுவரை தடையின்றித் தொடரும் இனரீதியான ஆயுத மோதல்களுக்கும் வித்திட்டது. கூட்டாட்சி அமைப்பிற்குள் தன்னாட்சி மற்றும் சுயநிர்ணய உரிமையை உறுதிசெய்யும் வகையிலான ஒரு புதிய அரசாங்க முறையை வடிவமைப்பதற்காக, 1961-ஆம் ஆண்டில் ஷான், கச்சின், ரெட் கரன், கரன், சின், மோன், ரகைன் ஆகிய இனங்களைச் சேர்ந்த 200-க்கும் மேற்பட்ட தலைவர்கள், பாமர் (பர்மீஸ்) இனத்தைச் சேர்ந்த மத்திய அரசு அதிகாரிகளைச் சந்தித்துப் பேச்சுவார்த்தை நடத்தினர். [[File:Aung San Suu Kyi December 2011 (cropped).jpg|thumb|ஆங் சான் சூ கி]] ஆனால் புதிய அரசாங்கமுறை அமைக்கப்படவில்லை. இருப்பினும், 1962-இல் நே வின்னின் ஆட்சிக்கவிழ்ப்பு வரை, பர்மா ஆசியாவின் மிகவும் வளர்ச்சியடைந்த மற்றும் வேகமாக வளர்ந்து வரும் பொருளாதார ஆற்றல்களில் ஒன்றாகக் கருதப்பட்டது. மேலும் அடுத்த சப்பானாக உருவெடுக்கும் போட்டியாளராகப் பரவலாகப் பாராட்டப்பட்டது. இராணுவத் தலைவர் ஜெனரல் நே வின், 1962-இல் ஜனநாயக முறையில் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட அரசாங்கத்தைக் கவிழ்த்து, தானே தலைவராகப் பொறுப்பேற்றார். ஜெனரல் நே வின் 1962 முதல் 1988 வரை அரசாங்கத்தில் ஆதிக்கம் செலுத்தினார். முதலில் இராணுவ ஆட்சியாளராகவும், பின்னர் தன்னைத்தானே ஜனாதிபதியாக நியமித்துக் கொண்டார். அதன் பிறகு அரசியல் செல்வாக்கு மிக்கவராகவும் திகழ்ந்தார். நே வின்னின் ஆட்சியில் ஊழலும், உறவினர் நியமனங்களும் பர்மியப் பொருளாதாரத்தை ஒரு கீழ்நோக்கிய சுழலுக்குள் தள்ளின. அதிலிருந்து அது எப்போதும் முழுமையாக மீளவில்லை. 1988-இல் நடந்த ஜனநாயக ஆதரவு ஆர்ப்பாட்டங்கள் வன்முறையால் ஒடுக்கப்பட்டன. ஜெனரல் சா மாங் ஆட்சிக்கவிழ்ப்பின் மூலம் பொறுப்பேற்று, தற்போது மியான்மர் எனப் பெயர் மாற்றப்பட்டுள்ள நாட்டை ஆள, அரசு சட்டம், ஒழுங்கு மறுசீரமைப்பு அவையை நிறுவினார். 1990-இல் பல கட்சிகள் பங்கேற்ற மக்களவைத் தேர்தல்கள் நடைபெற்றன. இதில் முக்கிய எதிர்க்கட்சியான 'ஜனநாயகத்திற்கான தேசியக் கூட்டணி' அமோக வெற்றி பெற்றது (489 இடங்களில் 392 இடங்களைக் கைப்பற்றியது). ஆனால், அதிகாரத்தை ஒப்படைக்க மறுத்த அரசு சட்டம், ஒழுங்கு மறுசீரமைப்பு அவை, அதற்குப் பதிலாக ஜனநாயகத்திற்கான தேசியக் கூட்டணியின் தலைவரும் அமைதிக்கான நோபல் பரிசு பெற்றவருமான ஆங் சான் சூச்சியை (தேசிய நாயகன் ஆங் சானின் மகள்) வீட்டுக் காவலில் வைத்தது; கடந்த 20 ஆண்டுகளில் 14 ஆண்டுகளை அவர் இத்தகைய வீட்டுக் காவலில் கழித்துள்ளார். இன்று, வளங்கள் நிறைந்த நாடான மியான்மர், மிகுமியான அரசு கட்டுப்பாடுகள், திறமையற்ற பொருளாதாரக் கொள்கைகள், கிராமப்புற வறுமை போன்றவற்றால் பாதிக்கப்பட்டுள்ளது. ஒரு காலத்தில் ஆசியாவின் பணக்கார, மிகவும் வளர்ந்த நாடுகளில் ஒன்றாக இருந்த இது, பரவலான ஊழல் காரணமாக வறுமையில் வீழ்ந்துள்ளது. "சோசலிசத்திற்கான பர்மிய வழி" திட்டத்தின் கீழ் பல தசாப்தங்களாக ஏற்பட்ட தோல்விகளுக்குப் பிறகு, 1990-களின் முற்பகுதியில் இராணுவ ஆட்சிக்குழு விலைக் கட்டுப்பாடுகளைத் தளர்த்த நடவடிக்கை எடுத்தது. ஆனால், உணவுக் கலவரங்களை எதிர்கொண்டதால், அத்தியாவசியப் பொருட்களுக்கு மானிய விலைகளை மீண்டும் அமல்படுத்த வேண்டியிருந்தது. இந்தக் கலவரங்களின் மீதுதான் ஜனநாயக இயக்கம் தனது செயல்திட்டத்தை இணைத்தது. அரசாங்கம் படைகளை வரவழைத்தது, ஆனால் துறவிகள் தலையிடும் வரை கலவரக்காரர்கள் அடங்காமல் இருந்தன. இரு தரப்பினருக்கும் இடையில் நின்று, அவர்கள் அனைவரையும் வீட்டிற்குச் செல்லுமாறு கூறினர், அவர்களும் அவ்வாறே செய்தனர். இந்தக் கலவரங்களால் வெளிநாட்டு வளர்ச்சி உதவிகள் நிறுத்தப்பட்டன, அதைத் தொடர்ந்து அரசாங்கம் 1990 சட்டமன்றத் தேர்தல் முடிவுகளை இரத்து செய்தது. 2003ஆம் ஆண்டு மே மாதத்தில் ஆங் சான் சூ கி மற்றும் அவரது வாகன அணி மீது அரசாங்கம் நடத்திய தாக்குதலுக்குப் எதிர்வினையாக, மியான்மரிலிருந்து பொருட்களை இறக்குமதி செய்வதற்கும், அமெரிக்கக் குடிமக்கள் நிதிச் சேவைகளை வழங்குவதற்கும் தடை விதிப்பது உள்ளிட்ட புதிய பொருளாதாரத் தடைகளை அமெரிக்கா மியான்மர் மீது விதித்தது. [[File:NLD Flag from car Yangon.png|thumb|யாங்கூனில் 'ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக்'கின் ஆதரவாளர் ஒருவர்.]] 2007-ஆம் ஆண்டின் கோடைக்காலத்தில், இராணுவ ஆட்சிக்கு எதிரான போராட்டங்கள் உருவாயின. அவை மீண்டும் கொடூரமான முறையில் ஒடுக்கப்பட்டன. பெட்ரோல் விலையின் கடுமையான உயர்வுக்கு எதிரான போராட்டமாக, ஆகத்து மாதத்தில் எவ்வித ஒருங்கிணைப்புமின்றித் தொடங்கிய இப்போராட்டங்கள், பாகோக்கு நகரில் நடைபெற்ற பேரணியின்போது மூன்று துறவிகள் தாக்கப்பட்ட நிகழ்வுக்குப் பிறகு அரசாங்கத்திற்கு எதிரான தீவிரமான சவாலாக உருவெடுத்தன. துறவிகள் மன்னிப்பு கோரியும் அது கிடைக்காத நிலையில், விரைவில் பிச்சைப் பாத்திரங்களைத் தலைகீழாக ஏந்தியவாறு துறவிகள் மேற்கொண்ட ஊர்வலங்கள் சிட்வே, மண்டலே, இரங்கூன் உள்ளிட்ட பல நகரங்களில் பரவின. குறிப்பாக இரங்கூன் நகரின் மையப்பகுதியில் உள்ள சூலே பகோடா பகுதி இப்போராட்டங்களின் மையப்புள்ளியாகத் திகழ்ந்தது. துறவிகள் பேரணி நடத்தியபோதும், பல சாதாரண குடிமக்கள் அவர்களுக்கு ஆதரவாகத் திரண்டபோதும், இது தொடர்பான படங்கள், காணொளிகள், வலைப்பதிவுகள் போன்றவை இணையத்தில் குவிந்தன. உலகம் இதனை உற்றுநோக்கியது. இருப்பினும், கூட்டத்தின் மீது துப்பாக்கிச் சூடு நடத்தியும், துறவிகளைக் கைது செய்தும், மடாலயங்களை மூடியும் அரசாங்கம் விரைவில் போராட்டங்களை ஒடுக்கியது. அத்துடன் உலகின் பிற பகுதிகளுடனான இணையத் தொடர்புகளையும் தற்காலிகமாகத் துண்டித்தது. இச்செயலால் அமெரிக்கா, ஆஸ்திரேலியா, கனடா, ஐரோப்பிய ஒன்றியம் ஆகியவற்றை கூடுதல் பொருளாதாரத் தடைகளை விதிக்கக் காரணமாயிற்று. இத்தடைகளில் சில, இராணுவத் தலைவர்களின் குடும்பங்கள் மற்றும் அவர்களின் நிதி ஆதாரங்களை இலக்காகக் கொண்டவையாக இருந்தன. [[File:Protesters against the military coup.jpg|thumb|2021-ஆம் ஆண்டு இராணுவப் புரட்சிக்கு எதிராகப் போராடுபவர்கள்]] 2010இல் நடைபெற்ற தேர்தல்களைத் தொடர்ந்து, பர்மா தாராளமயமாக்கல் நடைமுறைகளைத் தொடங்கியது; இது அமெரிக்கா உள்ளிட்ட பல நாடுகள் தங்கள் பொருளாதாரத் தடைகளைக் குறைப்பதற்கோ அல்லது முழுமையாக நீக்குவதற்கோ காரணமாயிற்று. 2012இல், ஆங் சான் சூ கி பர்மா நாடாளுமன்ற உறிப்பினராகத் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டார். மேலும் அவர் ஐரோப்பா மற்றும் வட அமெரிக்காவிற்குப் பயணம் செய்யவும் அனுமதிக்கப்பட்டார். உள்நாட்டு மற்றும் வெளிநாட்டுச் ஊடகங்கள் மீதான தணிக்கையும் இடைநிறுத்தப்பட்டது. 2015 நவம்பரில், நாடு தழுவிய தேர்தல்களில் ஆங் சான் சூ கியின் 'ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக்' கட்சி பெரும் வெற்றி பெற்றது; அதனைத் தொடர்ந்து, அவரது நெருங்கிய கூட்டாளியான தின் கியாவ் நாட்டின் அதிபரானார். 2016 ஏப்ரலில், ஆங் சான் சூ கி பிரதமருக்கு இணையான பதவியான 'அரசு ஆலோசகர்' பொறுப்பை ஏற்றார். இதன் மூலம் அவர் மியான்மரின் நடைமுறை அரசாங்கத் தலைவரானார். 2021 பிப்ரவரியில், ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் கட்சி அமோக வெற்றி பெற்றதைத் தொடர்ந்து, இராணுவம் சதிப்புரட்சி மூலம் மீண்டும் அதிகாரத்தைக் கைப்பற்றியது. இதன் விளைவாக நாடு முழுவதும் பெரும் போராட்டங்களும் சட்ட மறுப்பு இயக்கமும் வெடித்தன; நூற்றுக்கணக்கான ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் கட்சி ஆதரவாளர்களையும் ஜனநாயக ஆர்வலர்களையும் ராணுவம் கொன்று குவித்து போராட்டங்கள் கொடூரமாக ஒடுக்கியது. ஆங் சான் சூ கி உள்ளிட்ட ஆயிரக்கணக்கான ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் கட்சி மற்றும் பிற ஜனநாயக ஆதரவு அரசியல்வாதிகளும், சமூகத் தலைவர்களும் கைது செய்யப்பட்டனர். அமைதியான போராட்டங்கள் அவ்வப்போது தொடர்ந்து நடைபெற்று வரும் அதே வேளையில், குறிப்பாக எல்லைப் பகுதிகளில் உள்ள போராட்டக் குழுக்கள் ராணுவ ஆட்சிக்கு எதிராக ஆயுதமேந்திப் போராடத் தொடங்கியுள்ளன. இச்சதிப்புரட்சியின் விளைவாக, மேற்கத்திய நாடுகள் மியான்மர் மீது மீண்டும் பொருளாதாரத் தடைகளை விதித்துள்ளன. 2024ஆம் ஆண்டின் மத்தியில், நாட்டின் பாதிக்கும் குறைவான பகுதியே இராணுவ ஆட்சியின் கட்டுப்பாட்டில் உள்ளது. அதே சமயம், இனக்குழு சார்ந்த ஆயுதமேந்திய அமைப்புகள் (EAOs) மிகுந்த தன்னம்பிக்கையுடன் ஒருங்கிணைந்த தாக்குதல்களை வெற்றிகரமாக நடத்தி வருகின்றன. இந்தக் கொடூரமான உள்நாட்டுப் போர் முடிவுக்கு வருவதற்கான எந்த அறிகுறியும் இன்னும் தென்படவில்லை. === பண்பாடு === மியான்மரின் பண்பாடு, இந்தியத் தாக்கங்கள், உள்ளூர் மரபுகள், சீனத் தாக்கங்கள் ஆகியவற்றின் கலவையாக உருவானது. நாடு முழுவதும் காணப்படும் பல்வேறு தூபிகளும், கோயில்களும் இதற்குச் சான்றாக உள்ளன. இவை வட இந்தியாவில் உள்ளவற்றோடு குறிப்பிடத்தக்க அளவு ஒற்றுமையைக் கொண்டுள்ளன. அண்டை நாடான தாய்லாந்தைப் போலவே, இங்கும் தேரவாத பௌத்தம் முதன்மையான சமயமாக விளங்குகிறது. மக்கள் தொகையில் 88 விழுக்காட்டினர் பௌத்த நடைமுறைகளைப் பின்பற்றுகின்றனர். மிகவும் தொலைதூரக் கிராமங்களில் கூட மக்கள் வழிபட ஏதுவாக கோயில் அமைந்திருப்பதைக் காண முடியும். இது தவிர, கிறித்தவம், இசுலாம், இந்து சமயம் ஆகிய மதங்களைப் பின்பற்றுபவர்களும் குறைந்த எண்ணிக்கையில் உள்ளனர். மேலும், நாட்டின் சில பகுதிகளில், குறிப்பாக மலைவாழ் பழங்குடியினர் வசிக்கும் தொலைதூரப் பகுதிகளில், அனிமிசம் (இயற்கை வழிபாட்டு முறை) மற்றும் முன்னோர்களை வழிபடும் வழக்கமும் காணப்படுகிறது. மியான்மரில் பௌத்த சமயத்துக்கு முந்தைய மரபு ஒன்று இன்றும் நீடிக்கிறது; அதுதான் 'நாட்' எனப்படும் பாரம்பரிய பர்மீய ஆவி வழிபாட்டு முறை. அந்நாடு முழுவதும் இத்தகைய ஆவிகளுக்காக அமைக்கபட்ட பல சிறிய வழிபாட்டு இல்லங்களைக் காணலாம். தேரவாத பௌத்தம் பரவியதைத் தொடர்ந்து, இந்த 'நாட்' வழிபாட்டு முறையானது பர்மீய பௌத்த மதத்துடன் இணைக்கப்பட்டது. இன்று இவை புத்தருக்குக் கீழ்ப்பட்ட நிலையில் உள்ளவையாகக் கருதப்படுகின்றன. === மக்கள் === [[File:Burmese people 01.jpg|thumb|யாங்கோனில் முகத்தில் தனகா பூச்சு பூசிய சிறுவர்கள்]] மியான்மரில் பெரும்பான்மையாக வாழும் இனக்குழுவினர் ''பாமர்'' என்று அழைக்கப்படுகின்றனர். ஆங்கிலத்தில் இந்நாட்டிற்கு வழங்கப்பட்ட 'பர்மா' என்ற பெயர் இவர்களிடமிருந்தே உருவானது. பாமர்களைத் தவிர, மியான்மரில் தனித்துவமான பண்பாடுகளையும் மொழிகளையும் கொண்ட பல சிறுபான்மை இனக்குழுக்களும், தேசிய இனங்களும் வாழ்கின்றன. இதுமட்டுமின்றி, காலனித்துவ காலத்தில் மியான்மருக்கு இடம்பெயர்ந்த சீன, இந்திய வம்சாவளியினரும் இங்கு வசிக்கின்றனர். இவர்களை யாங்கோன், மண்டலே போன்ற நகரங்களில் அதிகமாகக் காண முடியும். மியான்மர் பதினான்கு நிருவாகப் பிரிவுகளாகப் பிரிக்கப்பட்டுள்ளது. அதாவது ஏழு 'பிராந்தியங்கள்' மற்றும் ஏழு 'மாநிலங்கள்' ஆகும். பொதுவாக, பிராந்தியங்கள் பாமர் இனத்தவர் பெரும்பான்மையாக வாழும் பகுதிகளாகவும், மாநிலங்கள் அந்தந்த சிறுபான்மை இனத்தவர் பெரும்பான்மையாக வாழும் பகுதிகளாகவும் உள்ளன. வங்காளதேச எல்லையை ஒட்டியுள்ள ரக்கைன் மாநிலத்தில், ரோகிங்கியா முசுலிம்களுக்கு எதிராக நடத்தப்படும் வன்முறைகளுக்காக மியான்மர் அரசாங்கம் பிற நாடுகளின் கண்டனத்திற்கு உள்ளாகியுள்ளது. ரோகிங்கியர்கள் பல தலைமுறைகளாக ரக்கைன் மாநிலத்தில் வாழ்ந்து வந்த போதிலும், மியான்மர் அரசாங்கம் அவர்களை அந்நாட்டின் குடிமக்களாக அங்கீகரிக்கவில்லை. மாறாக, அவர்கள் வங்காளதேசத்திலிருந்து சட்டவிரோதமாக குடியேறியவர்கள் என்று வாதிடுகிறது. இந்த வாதத்தை மியான்மர் மக்கள் பெரும்பாலோர் ஏற்றுக்கொண்டுள்ளனர். பெருமளவில் வங்காளதேசத்திற்குத் தப்பிச் செல்ல நிர்ப்பந்திக்கப்பட்ட ரோகிங்கியர்கள். அங்கு சென்ற பிறகும் அந்நியர்களாகவே நடத்தப்படுகின்றனர். இவர்களில் பலர், மலேசியாவில் அடைக்கலம் தேடிச் செல்ல முயன்றபோது உயிரிழந்துள்ளனர். பொதுவாகச் சொன்னால், மியான்மர் மக்கள் பெரும்பாலானோர் மிகவும் நட்புணர்வுகொண்டவர்களாகவும், கண்ணியமானவர்களாகவும் இருக்கிறனர். நீங்கள் அவர்களின் நாட்டிற்கு வரும்போது, ​​உங்களை அன்புடன் வரவேற்க அவர்கள் தங்களால் இயன்ற அனைத்தையும் செய்வர். === அரசியல் === மியான்மர், அதிகாரப்பூர்வமாக மியான்மர் ஒன்றியக் குடியரசு (ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်) என்று அழைக்கபடுகிறது. நாட்டின் தலைவர் குடியரசுத் தலைவர் ஆவார். அவர் சட்டமன்றத்தால் நியமிக்கப்படுகிறார். அவர் மாநிலத் தலைவராகவும், அரசாங்கத் தலைவராகவும் பணியாற்றுகிறார். அவரும் அவரது அமைச்சரவையும் நிருவாகப் பிரிவாக உள்ளனர். சட்டமன்றமானது பிடாங்சு ஹ்லுட்டாவ் (ஒன்றியத்தின் சட்டமன்றம்), மேல் அமியோதா ஹ்லுட்டாவ் (தேசியங்களின் அவை), கீழ் பைத்து ஹ்லுட்டாவ் (பிரதிநிதிகள் சபை) ஆகியவற்றைக் கொண்டுள்ளது. சட்டமன்ற உறுப்பினர்களில் பெரும்பான்மையானவர்கள் மக்களால் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டாலும், நான்கில் ஒரு பங்கு இடங்கள் இராணுவத்தில் இருந்து நியமிக்கப்படுபவர்களுக்கு ஒதுக்கப்பட்டுள்ளது. 2015 தேர்தலில் ஆங் சான் சூகியின் ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் (NLD) பெரும்பான்மை இடங்களை வென்றது. அவர் குடியரசுத் தலைவர் பதவி ஏற்க அரசியலமைப்பு ரீதியாக தடைசெய்யப்பட்டதால் (வெளிநாட்டவரை திருமணம் செய்து கொண்டதன் மூலம்), அதற்கு பதிலாக அவர் மாநில ஆலோசகர் என்ற பாத்திரத்தில் அரசாங்கத்தின் உண்மையான தலைவராக பணியாற்றினார். பிப்ரவரி 2021 முதல், மியான்மரில் இராணுவ ஆட்சியால் ஆளப்படுகிறது. === காலநிலை === மியான்மரில் மூன்று பருவ காலங்கள் இருப்பதாகக் கருதப்படுகிறது. மார்ச் முதல் ஏப்ரல் வரை வெப்பமான காலம் நிலவுகிறது. மே முதல் அக்டோபர் வரையிலான மழைக்காலத்தில் வெப்பநிலை குறைகிறது. நவம்பர் முதல் பிப்ரவரி வரையிலான குளிர்ச்சியான காலம், சுற்றுலாப் பயணிகள் அதிகம் வருகை தரும் முக்கிய பருவமாகும். வெப்பமான பருவத்தில் யாங்கோனில் வெப்பநிலை 36°C வரை உயரக்கூடும்; அதே சமயம் குளிர்ச்சியான பருவத்தில், நண்பகல் வேளையில் வெப்பநிலை சுமார் 32°C ஆகவும், இரவு நேரங்களில் சுமார் 19°C ஆகவும் இருக்கும். மண்டலே பகுதியில் குளிர்ச்சியான பருவத்தில் வெப்பநிலை 13°C வரை குறையக்கூடும், அதே சமயம் வெப்பமான பருவத்தில் 37°C வரை உயரக்கூடும். பொதுவாக, யாங்கோனைச் சுற்றியுள்ள கீழ் மியான்மர் பகுதி, மண்டலேயைச் சுற்றியுள்ள வறண்ட மேல் மியான்மர் பகுதியை விட அதிக மழையைப் பெறுகிறது. இன்லே ஏரி மற்றும் பியின் யு லவின் போன்ற மலைப்பாங்கான பகுதிகளில், குளிர்காலத்தில் இரவு நேர வெப்பநிலை 10°C-க்கும் கீழே செல்லக்கூடும். அதே சமயம் பகல் நேர வெப்பநிலை மிகவும் இதமாக இருக்கும். கோடைகாலத்தில் கூட, வெப்பநிலை அரிதாகவே 32°C-க்கு மேல் உயரும். கச்சின் மாநிலத்தில், இந்திய எல்லையை ஒட்டிய பகுதிகளில், எப்போதும் பனியால் மூடப்பட்ட மலைகள் காணப்படுகின்றன. === விடுமுறைகள் === *4 ஜனவரி: விடுதலை நாள் *ஜனவரி: கயின் புத்தாண்டு தினம் - பியாத்தோவின் முதல் வளர்பிறை. *12 பிப்ரவரி: ஒன்றிய நாள் *மார்ச்: தபௌங் முழு நிலவு நாள் *மார்ச் 27: ஆயுதப் படைகள் நாள் *ஏப்ரல்: திங்கியான் (பர்மீய புத்தாண்டு) — மியான்மரின் மிக முக்கியமான விழா. இதில் மக்கள் ஒருவருக்கொருவர் தண்ணீர் தெளித்து மகிழ்வர். இது 'நீர் திருவிழா' என்றும் அழைக்கப்படுகிறது. அண்டை நாடான தாய்லாந்தில் கொண்டாடப்படும் 'சோங்க்ரான்' பண்டிகையைப் போன்றதே இது. *மே: காசோனின் பௌர்ணமி நாள் *ஜூலை: வாசோவின் பௌர்ணமி நாள் *அக்டோபர்: தாடிங்யுட் பௌர்ணமி நாள் *ஜூலை 19: தியாகிகள் தினம் *நவம்பர்: தேசிய நாள் - தாசௌங்மோன் மாதத்தின் தேய்பிறை காலத்தின் 10-ஆம் நாள் *திசம்பர் 25: கிறிஸ்துமஸ் நாள் === அளவீட்டு அலகுகள் === 2013 முதல், மியான்மர் மெட்ரிக் முறையை பின்பற்றத் தொடங்கியுள்ளது. இது தற்போது வானிலை அறிக்கைகள், பெட்ரோல் விலை, புதிய சாலை அடையாளங்கள் போன்றவற்றில் பயன்படுத்தப்படுகிறது. இருப்பினும், இம்பீரியல் முறை மற்றும் பாரம்பரிய பர்மிய அளவீட்டு அலகுகளின் பயன்பாடு பெருமளவில் தொடர்கிறது. பழைய சாலை அடையாளங்களில் மைல் போன்ற அளவுகள் பயன்படுத்தப்படலாம், மேலும் அரசாங்க வலைத்தளங்களில் பர்மிய அலகுகளை மெட்ரிக் அல்லது இம்பீரியல் அலகுகளாக சீரற்ற முறையில் மாற்றிகாட்டுகின்றன. === சுற்றுலாத் தகவல் === * [https://tourism.gov.mm/ மியான்மர் விடுதிகள் மற்றும் சுற்றுலா அமைச்சகத்தின்] இணையதளம் == பேச்சுமொழி == [[File:Vendeurs de plantes médicinales vers Kyaiktiyo Paya.jpg|thumb|சந்தையில் பர்மிய மொழியில் எழுதப்பட்ட பலகைகள்]] மியான்மரின் உத்தியோகபூர்வ மொழி பர்மிஸ் (မြန်မာစကား mien ma za ga) (அரசாங்கத்தால் மியான்மர் என அழைக்கப்படுகிறது), இது சீன மொழியுடன் தொடர்புடைய ஒரு சீன-திபெத்திய மொழி ஆகும். இது பண்டைய பாலி எழுத்துக்களை அடிப்படையாகக் கொண்ட பர்மிய எழுத்துக்களைப் பயன்படுத்தி எழுதப்படுகிறது. இருமொழி அடையாளங்கள் (ஆங்கிலம் மற்றும் பர்மிஸ்) பெரும்பாலான சுற்றுலாத் தலங்களில் உள்ளன. எண்கள் பெரும்பாலும் பர்மிய எழுத்துக்களிலும் எழுதப்படுகின்றன. பல சொற்களஞ்சியம் பாலி (புத்தரின் காலத்தில்), சமஸ்கிருதத மொழிகளிலிருந்து பெறப்பட்டது. மியான்மரில் மோன், ஷான், பா-ஓ, ரோஹிங்கியா போன்ற பல இனக்குழுவினர் பலர் தங்கள் சொந்த மொழிகளை தொடர்ந்து பேசுகின்றனர். அரசாங்கக் கட்டுப்பாட்டில் உள்ள பகுதிகளில் பர்மிய மொழி பேசும் போது, ​​சில பிரிவினைவாதக் கட்டுப்பாட்டுப் பகுதிகளில் அது பேசப்படாமல் இருக்கலாம். மாண்டரின் மற்றும்/அல்லது பல்வேறு சீன பேச்சுவழக்குகளைப் பேசும் கணிசமான சீனச் சமூகத்தினர் உள்ளனர். யாங்கூனில், பெரும்பாலான சீனர்கள் புஜியான் மற்றும் குவாங்டாங்கிலிருந்து குடியேறியவர்களின் வழித்தோன்றல்கள், எனவே முக்கியமாக ஹொக்கியன் அல்லது தைஷானீஸ் பேசுகிறார்கள். அதே சமயம் மாண்டலேயில், சீனர்கள் பெரும்பாலும் யுனானில் இருந்து குடியேறியவர்களின் வழித்தோன்றல்கள். மேலும் முக்கியமாக மாண்டரின் யுன்னான் பேச்சுவழக்கு பேசுகிறார்கள். சில பகுதிகள் பல்வேறு இந்திய மொழிகளை தொடர்ந்து பேசும் பல்வேறு இந்திய சமூகங்களின் இருப்பிடமாகவும் உள்ளது. மியான்மர் ஒரு முன்னாள் பிரித்தானிய காலனி என்பதால் பல பர்மியர்கள் குறைந்தபட்சம் சில அடிப்படை ஆங்கிலத்தை புரிந்துகொள்கிறனர். நன்கு படித்த மேல்தட்டு பர்மியர்கள் ஆங்கிலத்தில் சரளமாக பேசுகிறனர். அதே சமயம் படித்த எந்த பர்மியரும் குறைந்தபட்சம் ஆங்கில அடிப்படைகளை அறிந்திருப்பார்கள். ஓட்டல் மற்றும் விமான ஊழியர்களும், சுற்றுலாத் துறையில் பணிபுரிபவர்களும் பொதுவாக நல்ல அளவில் ஆங்கிலம் பேசுகிறனர். == சென்றடையுங்கள் == === நுழைவுத் தேவைகள் === [[File:Visa policy of Myanmar.svg|450px|thumbnail|right|மியான்மரின் நுழைவிசைவு (விசா) கொள்கை {{Wy/ta/Legend|#ED1C24|மியான்மார்}} {{Wy/ta/Legend|#B5E61D|நுழைவிசைவு தேவையில்லை (30 நாட்கள்)}} {{Wy/ta/Legend|#DDF395|நுழைவிசைவு தேவையில்லை (14 நாட்கள்)}} {{Wy/ta/Legend|#FFD000|வருகையின் போது நுழைவிசைவு / மின்நுழைவிசைவு}} {{Wy/ta/Legend|#61C7A1|மின்நுழைவிசைவு (தொழில் / சுற்றுலா)}} {{Wy/ta/Legend|#9FD5BE|மின்நுழைவிசைவு (சுற்றுலா மட்டும்)}} {{Wy/ta/Legend|#ABABAB|நுழைவிசைவு தேவை}}]] மியான்மரில் நுழைவிசைவு நிலைமை வேகமாக மாறிவருவதால்,, குடிவரவுத் துறை ஊழியர்களிடையே கூட குழப்பம் ஏற்பட்டுள்ளது. மேலும், பல வழிகாட்டி குறிப்புகளும் அதிகாரப்பூர்வ வலைத்தளங்களும் காலாவதியாகிவிட்டன. விசா [https://en.wikipedia.org/wiki/Visa_policy_of_Myanmar கொள்கை விவரங்களுக்கு] விக்கிப்பீடியாவைப் பார்க்கவும். ==== இலவச நுழைவிசைவு ==== பின்வரும் நாட்டுக் குடிமக்கள் சுற்றுலா நோக்கத்திற்காக மியான்மருக்கு விசா இன்றிச் செல்லலாம். இதற்கு அவர்கள் யாங்கோன் சர்வதேச விமான நிலையம், நே பி டா சர்வதேச விமான நிலையம், மண்டலே சர்வதேச விமான நிலையம் ஆகியவற்றில் ஏதேனும் ஒன்றின் வழியாக விமானம் மூலம் வருகை தர வேண்டும். மேலும், அவர்களின் தங்கும் காலம் கீழே குறிப்பிடப்பட்டுள்ள நாட்களுக்கு மிகாமல் இருக்க வேண்டும்: *14 நாட்கள்: புருனே, கம்போடியா, இந்தோனேசியா, லாவோஸ், மலேசியா, பிலிப்பைன்ஸ், தாய்லாந்து *30 நாட்கள்: உருசியா, வியட்நாம் சிங்கப்பூர் குடிமக்கள் மியான்மருக்குள் நுழையும் முறை எதுவாக இருந்தாலும், விசா இன்றி 30 நாட்கள் வரை அங்கு தங்கலாம். இந்த விசா விலக்கு காலத்தை நீட்டிக்க முடியாது. மற்ற நாட்டுப் பயணிகள் அனைவரும் முன்கூட்டியே விசாவுக்கு விண்ணப்பிக்க வேண்டும். ==== மின் நுழைவிசைவு ==== மேற்கத்திய நாடுகள் உட்பட பல நாடுகளைச் சேர்ந்த மக்களுக்கு, மியான்மர் குடிவரவுத் துறையின் இணையதளம் வழியாக சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு 50 அமெரிக்க டாலரும், வணிகப் பயணிகளுக்கு 70 அமெரிக்க டாலர் (2020 சனவரி நிலவரப்படி) கட்டணத்தில் மின்-நுழைவிசைவுகள் கிடைக்கின்றன. இவற்றின் செயலாக்கத்துக்கு 3 நாட்கள் ஆகும். இருப்பினும், அரசாங்கத்தின் இணையதளத்தில், வழக்கமான 50 அமெரிக்க டாலருக்குப் பதிலாக 56 அமெரிக்க டாலர் கட்டணத்தில் ஒரு விரைவு சுற்றுலா மின்-விசாவும் வழங்கப்படுகிறது. இதற்கு 24 மணிநேரம் ஆகும் (சில நேரங்களில் சில மணிநேரங்கள் மட்டுமே ஆகும்). எந்தெந்த நாட்டு குடிமக்களுக்கு இந்த மின்-நுழைவிசைவு (ஈ-விசா) வசதி உண்டு என்பது குறித்த விவரங்களை அதன் இணையதளத்தில் சரிபார்க்கவும். இந்த நுழைவிசைவு வழங்கப்பட்ட தேதியிலிருந்து 90 நாட்களுக்குள் பயணத்தைத் தொடங்கினால், 28 நாட்கள் வரை தங்குவதற்குச் செல்லுபடியாகும். இது ஒருமுறை மட்டுமே நுழைவதற்கானது. விண்ணப்பிக்கும்போது, ​கடவுச்சீட்டு (​பாஸ்போர்ட்) அளவுள்ள வண்ணப் புகைப்படம் ஒன்றை பதிவேற்ற வேண்டும். கட்டணத்தைச் செலுத்த கடன் அட்டைகளை மட்டுமே பயன்படுத்த முடியும். அனுமதிக்கப்பட்ட நுழைவு இடங்கள்: யாங்கோன் பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம், மண்டலே பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம், நே பி டா (Nay Pyi Taw) பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம், தாய்லாந்தின் ரனோங்கிலிருந்து கவ்தாங் (Kawthaung) பகுதிக்கு படகு மூலம் வரும் வழித்தடம் ஆகியவை ஆகும். சுற்றுலா விசாக்கள் மூன்று மாதங்களுக்குச் செல்லுபடியாகும். இந்த விசா, (நுழைந்த தேதியிலிருந்து) நான்கு வாரங்கள் வரை தங்குவதற்குச் செல்லுபடியாகும். இருப்பினும், நீங்கள் புறப்படும்போது ஒரு நாளைக்கு 3 அமெரிக்க டாலர் கட்டணம் செலுத்தத் தயாராக இருந்தால், விசா காலம் முடிந்த பிறகும் தங்கலாம். சுற்றுலா விசாவில் வேலை செய்ய அனுமதி இல்லை. மீறி வேலை செய்தால் கைது செய்யப்பட்டு நாடு கடத்தப்படும் அபாயம் உள்ளது. தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட விண்ணப்பதாரர்களுக்கு "வருகைப் படிவம்" ஒன்றும் வழங்கப்படும். அது உங்கள் கடவுச்சீட்டில் இணைக்கப்படும் செய்யப்படும். மியான்மருக்கு வந்தவுடன், விசா ஸ்டிக்கர் ஒட்டப்பட்ட உங்கள் கடவுச்சீட்டுடன் இந்தப் படிவத்தையும் சமர்ப்பிக்க வேண்டும். ==== வருகையின் போது நுழைவிசைவு ==== 2026 அக்டோபர் நிலவரப்படி, சீனா, ஆங்காங், இந்தியா, ஜப்பான், மக்காவ், தென் கொரியாவிலிருந்து வரும் சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு, வணிகப் பயணிகளுக்கு, யாங்கூன், மண்டலே, நேபிடாவ் வானூர்தி நிலையங்களில் வருகையின் போது விசா (visa on arrival) வழங்கும் வசதி உள்ளது. இதற்கான கட்டணம் 50 அமெரிக்க டாலர்கள் ஆகும். நீங்கள் கடவுச்சீட்டு அளவில் இரண்டு வண்ணப் புகைப்படங்களைக் கொண்டு வர வேண்டும். வணிக நுழைவிசைவுக்கு (விசா) விண்ணப்பிப்பவர்கள், தங்களுக்கு விசா வழங்க ஏற்பாடு செய்யும் நிறுவனத்திடமிருந்து அழைப்புக் கடிதத்தையும் (letter of invitation) சமர்ப்பிக்க வேண்டும். வானூர்தி நிலையங்களில் இது குறித்து இன்னும் சில குழப்பங்கள் நிலவுகின்றன. ஏனெனில் மாற்றங்களுக்கு ஏற்ப அதிகாரப்பூர்வத் தகவல்கள் அவ்வப்போது புதுப்பிக்கப்படுவதில்லை. இருப்பினும், பெரும்பாலான சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு எந்தச் சிக்கலும் ஏற்படுவதில்லை. ஒருவேளை உங்களுக்கு ஏதேனும் சிக்கல் ஏற்பட்டால், தங்களுக்கு விசா பெறுவதற்கான தகுதி உண்டு என்று உறுதியாகக் கூறி, மூத்த அதிகாரியை அழைத்து வருமாறு கேட்டுக்கொள்ளுங்கள். குறிப்பு: 2022 ஆகத்தில், மியான்மர் விமான நிறுவன ஊழியர்களுக்கு பிறப்பித்த ஓர் உத்தரவின்படி, அனைத்து நாட்டினருக்குமான வருகை சுற்றுலா விசா உடனடியாக (விவரிக்க முடியாத வகையில்) இடைநிறுத்தப்பட்டது. இது அரசாங்க இணையதளங்களில் புதுப்பிக்கப்படவில்லை. செக்-இன் கவுன்டரில் அதன் தற்போதைய நிலையை முன்கூட்டியே சரிபார்த்துக் கொள்ளுங்கள். மேலும் பாதுகாப்பாக இருக்க மின்-விசா (e-visa) எடுத்துக்கொள்வதற்கு முன்னுரிமை தாருங்கள். ==== தூதரகம் அல்லது துணைத் தூதரகத்தில் நுழைவிசைவு ==== உலகெங்கிலும் உள்ள நாடுகளின் தலைநகரங்களிலும் பெரிய நகரங்களிலும் அமைந்துள்ள மியான்மர் தூதரகங்கள் அல்லது துணைத் தூதரகங்களில் நீங்கள் அனைத்து வகையான விசாக்களுக்கும் விண்ணப்பிக்கலாம். தொடர்பு விவரங்கள், அலுவலக நேரம் போன்ற கூடுதல் தகவல்களை அங்கேயே தெரிந்துகொள்ளலாம். குறிப்பாக தாய்லாந்தின் பேங்காக் மற்றும் சியாங் மாய், இந்தியாவின் தில்லி, சீனாவின் ஆங்காங் மற்றும் அமெரிக்காவின் வாஷிங்டன் டி.சி. ஆகிய இடங்களில் உள்ள தூதரகங்கள் குறித்த விவரங்களைச் சரிபார்க்கவும். பொதுவாக, விசா விண்ணப்பத்திற்கு, பூர்த்தி செய்யப்பட்ட விசா படிவம் (மியான்மர் தூதரகத்திலிருந்து பெறலாம்), பூர்த்தி செய்யப்பட்ட வருகைப் படிவம் (இதையும் தூதரகத்திலிருந்தே பெறலாம்), உங்கள் கடவுச்சீட்டின் புகைப்படப் பக்கத்தின் நகல், கடவுச்சீட்டு அளவிலான இரண்டு புகைப்படங்கள், உங்கள் தொழில் குறித்த சான்று, அதற்கான கட்டணம் ஆகியவை தேவைப்படும். === வானுர்தியில்=== மியான்மரின் முதன்மையான பன்னாட்டு வனூர்தி நிலையம், அந்நாட்டின் மிகப்பெரிய நகரமும் முக்கிய பொருளாதார மையமுமான யாங்கூனில் (IATA குறியீடு: RGN) அமைந்துள்ளது. யாங்கூனிலிருந்து ஆசியாவின் பல முக்கிய நகரங்களுக்கு வானூர்தி சேவைகள் உள்ளன. இப்பகுதிக்கு வெளியிலிருந்து வரும் பயணிகளுக்கு, சிங்கப்பூர் அல்லது பேங்காக் வழியாக மியான்மர் செல்வது மிகவும் எளிதான வழியாகும். ஏனெனில், இந்த இரு நகரங்களிலும் மியான்மரைச் சேர்ந்தவர்கள் பெருமளவில் வசிக்கின்றனர். மேலும் இங்கிருந்து யாங்கூனுக்குத் நாள்தோறும் பல விமானங்கள் இயக்கப்படுகின்றன. மியான்மரில் மண்டலே (Mandalay - MDL IATA) நகரில் இரண்டாவது பன்னாட்டு விமான நிலையம் ஒன்றும் உள்ளது. இங்கிருந்து அண்டை நாடுகளுக்குப் பல வானூர்திகள் இயக்கப்படுகின்றன. வானூர்தி நிறுவனங்கள் மற்றும் சேருமிடங்களின் தற்போதைய பட்டியலுக்கு, [https://www.yangonairport.aero/index.php/en/ யாங்கூன் வானூர்தி நிலையத்தைப்]{{Wy/ta/Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot }} பார்க்கவும். யாங்கூனைத் தளமாகக் கொண்ட இரண்டு முக்கிய பன்னாட்டு வானூர்தி நிறுவனங்கள், தேசிய விமான நிறுவனமான '''[http://flymna.com/ மியான்மர் நேசனல் ஏர்லைன்ஸ்]''' மற்றும் தனியாருக்குச் சொந்தமான '''[http://www.maiair.com/ மியான்மர் ஏர்வேஸ் இன்டர்நேசனல்]''' ஆகும். === தரைவழியாக === மியான்மர் சீனா, இந்தியா, வங்கதேசம், தாய்லாந்து, லாவோஸ் ஆகிய ஐந்து நாடுகளுடன் எல்லையைப் பகிர்ந்து கொள்கிறது. இருப்பினும், அங்கு நிலவும் உள்நாட்டுப் போர் காரணமாக, 2026-ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, தரை வழியாக மியான்மருக்குள் நுழைவது கடினமானதாகவோ அல்லது முற்றிலும் இயலாததாகவோ உள்ளது. ஒருவேளை நீங்கள் உள்ளே நுழைந்தாலும், எல்லைப் பகுதிகளிலிருந்து யாங்கோன் நகருக்குப் பயணிப்பது மிகவும் சவாலான செயலாக இருக்கலாம். குறைந்தபட்சம், நீங்கள் முன்கூட்டியே சிறப்பு அனுமதிகளுக்கு விண்ணப்பிக்க வேண்டியிருக்கும். மேலும், இத்தகைய அனுமதி கிடைப்பதற்கு, நீங்கள் ஒரு வழிகாட்டப்பட்ட சுற்றுலாக் குழுவிலோ அல்லது வாகன அணிவகுப்பிலோ (convoy) இணைய வேண்டியிருக்கலாம். ====தாய்லாந்து ==== மியான்மருக்கும் தாய்லாந்திற்கும் இடையே தச்சிலைக்/மே சாய், மியாவாடி/மே சோட், ஹ்டீ கீ/பான் புனம்ரான், மூன்று பகோடா கணவாய் ஆகிய இடங்களில் நான்கு எல்லைக் கடக்கும் இடங்கள் உள்ளன. 2026 ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, இவற்றில் எதுவும் சுற்றுலாப் பயணிகளுக்காகத் திறக்கப்படவில்லை. ==== சீனா ==== வெளிநாட்டினர் யுன்னானில் உள்ள ரூய்லி (Ruili) வழியாக மியான்மரின் மியூஸ் (Muse) பகுதிக்குள் நுழைய முடியும். இதற்கு விசாவுடன் சேர்த்து, ஒரு சிறப்பு அனுமதி மற்றும் வழிகாட்டி (guide) தேவைப்படும். பெரும்பாலும், நீங்கள் ஒரு சுற்றுலா நிறுவனத்தின் ஏற்பாட்டில் மேற்கொள்ளப்படும் பயணக் குழுவில் இணைய வேண்டியிருக்கும். இதற்கு நேர்மாறான திசையில் (மியான்மரிலிருந்து சீனாவுக்குள்) செல்வதற்கான ஏற்பாடுகளைச் செய்வது மிகவும் கடினம், மேலும் அது குறித்த தெளிவான தகவல்கள் இல்லை. இருப்பினும், மண்டலேயிலிருந்து குன்மிங்கிற்கு வானூர்தி மூலம் செல்ல முடியும். மேலும், மண்டலேயிலேயே விசா வழங்கும் சீனத் தூதரக அலுவலகமும் உள்ளது. ==== இந்தியா ==== இந்தியாவுக்கும் மியான்மருக்கு இடையே மோரே/தமு (Moreh/Tamu) பகுதியில் தரைவழி எல்லைக் கடப்பு ஒன்று உள்ளது. இது வாகனங்களில் வருபவர்கள், நடந்தே வருபவர்கள், சுற்றுலாக் குழுக்களாக வருபவர்களுக்குத் திறந்திருக்கும். 2023-ஆம் நிலவரப்படி, இந்த எல்லை வழியாக நுழைவதற்கு மியான்மரின் மின்-விசாக்கள் (eVisas) செல்லுபடியாகாது. எனவே, நீங்கள் முன்னதாகவே விசா பெற்றுக்கொள்ள வேண்டும். இந்த எல்லைப் பகுதி அரசியல் ரீதியாக நிலையற்ற சூழலில் உள்ளது. இந்திய நகரமான மோரேயில் போராட்டங்களும், இரண்டு குண்டுவெடிப்புகளும் (அக்டோபர் 2019) நிகழ்ந்தன. இதனால் எல்லை தற்காலிகமாக மூடப்பட்டது. சுற்றுலாப் பயணிகள் மோரே பகுதியில், குறிப்பாக இரவு நேரங்களில், தேவையின்றிச் சுற்றித் திரிவதைத் தவிர்க்குமாறு அறிவுறுத்தப்படுகிறார்கள். முடிந்தவரை, மியான்மர் பக்கத்தில் உள்ள தமு (Tamu) நகரிலேயே தங்குவது சிறந்தது. மியான்மருடன் எல்லையைப் பகிர்ந்து கொள்ளும் இந்தியாவின் மணிப்பூர் மாநிலத்திற்குச் செல்வதற்கு, தற்போது அனுமதிச் சீட்டு (permit) பெற வேண்டிய அவசியம் இல்லை. ==== லாவோஸ் ==== மீகாங் ஆற்றின் குறுக்கே உள்ள மியான்மர்-லாவோஸ் நட்புப் பாலம் மியான்மருக்கும் லாவோசுக்கும் இடையே உள்ள ஒரே அதிகாரப்பூர்வ எல்லைக் கடப்பாகும். இந்த பாலம் மியான்மரில் உள்ள ஷான் மாநிலத்தை லாவோஸில் உள்ள லுவாங் நாம்தா மாகாணத்துடன் இணைக்கிறது. இந்த எல்லைக் கடப்பு இரு நாடுகளுக்கும் மிகவும் தொலைதூரப் பகுதியில் உள்ளது. மேலும் கடக்கும்போது (அல்லது) எப்போது இயங்குகிறது என்பது பற்றிய தகவல்களைக் கண்டுபிடிப்பது கடினம். இந்தக் கடப்பில் நுழைவதற்கு மின் விசா ஏற்றுக்கொள்ளப்படாததால், நீங்கள் முன்கூட்டியே விசாவைப் பெற வேண்டும். ==== வங்கதேசம் ==== மியான்மருக்கும் வங்கதேசத்திற்கும் இடையிலான எல்லையைத் தனிப்பட்ட முறையில் கடப்பது சாத்தியமற்றது. இவ்விரு நாடுகளுக்கும் இடையே எல்லைக் கடப்புகள் ஏதுமில்லை. மேலும், கடத்தல்காரர்களைத் தடுப்பதற்காக மியான்மர் தரைப்படை எல்லைப் பகுதியில் கண்ணிவெடிகளைப் புதைத்து வைத்துள்ளது. === படகில் === தாய்லாந்தின் ரானோங்கிற்கும் மியான்மரின் கவ்தாங்கிற்கும் இடையே சிறிய மரத்தாலான நீள்வால் படகுகள் இயக்கப்படுகின்றன. இதற்கு நிலையான கால அட்டவணை எதுவும் இல்லை. நீங்கள் படகு இயக்குபவர்களில் ஒருவருடன் நேரடியாகப் பேரம் பேச வேண்டும். பயணக் கட்டணம் ஒப்புக்கொள்ளப்பட்டவுடன் அவர்கள் புறப்பட்டுவிடுவார்கள். கடுமையாகப் பேரம் பேசுவதை உறுதிப்படுத்திக் கொள்ளுங்கள். இல்லையெனில் நீங்கள் ஏமாற்றப்படலாம். நீங்கள் குடிவரவு முத்திரையைப் பெறுவதற்காகக் கட்டடத்தைக் கண்டுபிடிப்பதற்கு முன்பே, படகு இயக்குபவர்கள் உங்களை அவர்களின் படகில் வலுக்கட்டாயமாக ஏற்ற முயற்சிக்கலாம். உறுதியாக இருந்து குடிவரவுச் சோதனை வழியாகச் செல்ல வலியுறுத்துங்கள். இல்லையெனில் நீங்கள் சட்டவிரோதமாக நாட்டை விட்டு வெளியேறியதாகக் கருதப்படுவீர்கள். இந்தச் சோதனைச் சாவடி வழியாக நுழையும்போதும் அல்லது வெளியேறும்போதும் மியான்மர் குடிவரவுத் துறைக்கு நீங்கள் 10 அமெரிக்க டாலர் அல்லது 500 தாய் பாட் "முத்திரைக் கட்டணம்" செலுத்த வேண்டும். அமெரிக்க டாலர்களில் பணம் செலுத்தத் தேர்வுசெய்தால், உங்கள் பணத்தாள்கள் நல்லபடி இருப்பதை உறுதிப்படுத்திக் கொள்ளுங்கள். சிறிய மடிப்புகள் கூட உங்கள் பணத்தாள்கள் நிராகரிக்கப்படுவதற்குக் காரணமாகிவிடும். ==பார்க்க== [[File:InleRowing.jpg|300px|thumb|இன்லே ஏரியில், காலால் துடுப்பு போடுதல்.]] மியான்மர் தென்கிழக்கு ஆசியாவில் ஒரு பிரபலமான சுற்றுலாத் தலமாக இருந்ததில்லை. ஏனெனில், அந்நாட்டில் நிலவும் நிலையற்ற அரசியல் சூழலும் பயணக் கட்டுப்பாடுகளும் சுற்றுலாப் பயணிகளைத் தடுத்து வந்தன. இருப்பினும், 2015-ஆம் ஆண்டு முதல் அரசியல் சூழலிலும் பயணச் சூழலிலும் குறிப்பிடத்தக்க முன்னேற்றம் ஏற்பட்டுள்ளது. பண்பாடு, வரலாறு ஆகியவற்றில் ஆர்வம் கொண்ட எவரையும் ஈர்க்கக்கூடிய, இன்னும் சிதையாத ஒரு பொக்கிசமாக இந்த நாடு திகழ்கிறது. யாங்கோன் நகரில் உலாவும்போது, ​​19-ஆம் நூற்றாண்டின் பிரித்தானிய காலனித்துவ ஆட்சிக் காலத்திற்குச் சென்ற உணர்வு ஏற்படும். அங்கு தூய்மையான பூங்காக்களும் கோயில்களும், சிதிலமடைந்த காலனித்துவக் கட்டடங்களுக்கும் சாலைகளுக்கும் அருகிலேயே அமைந்துள்ளன. ஸ்வேடகான் அடுக்குத்தூபி (Shwedagon Pagoda) போன்ற பண்பாட்டு மற்றும் சமயச் சின்னங்களும், உள்ளூர் மக்களின் புன்னகையும் இந்நகருக்கு ஒரு தனித்துவமான, விசித்திரமான அழகைத் தருகின்றன. ஒவ்வொரு தெரு முனையிலும் புதியதொரு அனுபவம் காத்திருக்கிறது. ஆற்றைக் கடக்கும் ஒரு சிறிய படகுப் பயணம், அந்நாட்டின் கிராமப்புற வாழ்க்கையைப் புரிந்துகொள்ளும் வாய்ப்பையும் வழங்குகிறது. யாங்கோனுக்கு அருகில் பண்பாட்டு, வரலாற்று முக்கியத்துவம் வாய்ந்த இடங்களாக, பௌத்த சின்னங்களைக் கொண்ட பாகோ, மட்பாண்டத் தொழிலுக்குப் புகழ்பெற்ற வடிநில நகரமான டுவாண்டே (Twante), மலை உச்சியின் விளிம்பில் சமநிலை தவறி நிற்பது போலத் தோன்றும் தங்க முலாம் பூசப்பட்ட பாறையைக் கொண்ட புனிதத் தலமான கியாய்க்டியோ (Kyaiktiyo) ஆகியவை உள்ளன. பாமார் மக்கள் வாழும் பகுதிகளை மேலும் ஆராய்ந்து பார்ப்பது நிச்சயமாகப் பயனுள்ளதாக இருக்கும். துரதிர்சிட்டவசமாக, நாட்டின் சில நொலைதூரப் பகுதிகளுக்கு வெளிநாட்டினர் செல்வதற்கு அனுமதி இல்லை. இருப்பினும், அங்குள்ள நிலவரம் மிக வேகமாக மாறக்கூடும் என்பதால், அவ்வப்போது களத்தில் இருப்பவர்களிடம் தற்போதைய சூழலைக் கேட்டுத் தெரிந்துகொள்வது நல்லது. ஏனெனில், இணையத்தில் கிடைக்கும் தகவல்கள் பெரும்பாலும் காலாவதியானவையாகவோ அல்லது தவறானவையாகவோ இருக்கக்கூடும். [[File:Maymyo also known as Pyin Oo Lwin (14703742020).jpg|thumb|பியின் யு லவின்]] முன்பு நகரமாக இருந்த பாகன் ஒரு பொக்கிமாகும். 11, 12 ஆம் நூற்றாண்டுகளில் இங்கு வாழ்க்கை எப்படி இருந்திருக்கும் என்பதற்கான ஒரு காட்சியை இது அளிக்கிறது. மார்கோ போலோ இதை, "சலசலக்கும் மணிகளின் ஓசையாலும், துறவிகளின் ஆடைகளின் படபடப்பு ஒலியாலும் உயிர்ப்புடன் இருக்கும் பொன்னால் ஆன நகரம்" என்று விவரித்தார். இது உலகில் பௌத்தக் கோயில்கள், பகோடாக்கள், ஸ்தூபிகள், இடிபாடுகள் ஆகியவற்றின் மிகப்பெரிய மற்றும் அடர்த்தியான தொகுப்பாகும். மிராக் யூ இன்று ஒரு அமைதியான கிராமமாக உள்ளது. ஆனால் அதன் சிதைந்துபோன பகோடாக்களும் கோயில்களும், போர்த்துகீசிய, டச்சு, பிரெஞ்சு, அரபு வர்த்தகர்களுடன் விரிவான கடல்வழி வர்த்தகத்தில் ஈடுபட்டிருந்த ஒரு பேரரசின் தலைநகராக இருந்த ஆரம்பகால நவீன காலத்தை நினைவூட்டுகின்றன. மாண்டலேயிலிருந்து ஒரு நாள் பயணத்தில் இன்வா உள்ளது, இது மற்றொரு முன்னாள் தலைநகரமாகும். அங்கு அதன் முந்தைய பெருமையை பார்வையாளர்களுக்கு நினைவூட்ட இடிபாடுகள் எஞ்சியுள்ளன. மேலும், சற்றே குளிர்ச்சியான தட்பவெப்பநிலையைக் கொண்ட முன்னாள் பிரித்தானிய மலைவாசத்தலமான பின் யூ லுவினையும் தவறவிடாதீர்கள். ==சாப்பிட== ==குடிக்க== நாடு இல் எல்லா இடங்களிலும் மதுபானம் குடிப்பவர்களை நீங்கள் காணலாம். ==நித்திரை கொள்ள== ==கற்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஆசிய நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] {{INTERWIKI|Q836}} lmliss7euiap064tqqcbdcpmoafjhvi 7385401 7385399 2026-11-08T07:01:41Z Arularasan. G 1290908 /* பார்க்க */ 7385401 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|Bagan (Myanmar) banner Sunset.jpg|caption=The temples of Bagan at dawn}} '''மியான்மார்''' (அல்லது '''பர்மா''') என்பது தென்கிழக்கு [[Wy/ta/ஆசியா|ஆசியா]]வில் அமைந்துள்ள ஒரு நாடாகும். இந்நாடு பிரமிக்க வைக்கும் பழமையான கோயில்கள், பரபரப்பான உள்ளூர் சந்தைகள், இயற்கை எழில் கொஞ்சும் இடங்களான மாசுபடாத கடற்கரைகள், அழகான மலைகள், பசுமையான காடுகள் ஆகியவற்றைக் கொண்டுள்ளது. பர்மிய மக்களின் உண்மையான அன்பும் உபசரிப்பும், சுவையான உணவு வகைகளும் இணைந்து, இந்நாட்டை உணவுப் பிரியர்களுக்கும் பண்பாட்டு ஆர்வலர்களுக்கும் ஒரு சிறந்த இடமாக மாற்றுகின்றன. 1960-கள் முதல், இந்நாடு பல்வேறு எதிர்மறையான காரணங்களுக்காகவே செய்திகளில் இடம்பிடித்து வருகிறது. நீண்ட காலமாகவே, அரசியல் நிலைத்தன்மையின்மை, சமய அல்லது இனக் குழுக்களுக்கு இடையிலான வன்முறை, ஊழல், போதிய உள்கட்டமைப்பு வசதிகள் இல்லாமை, மனித மேம்பாட்டிற்குப் போதிய முக்கியத்துவம் அளிக்காத நீண்டகாலக் காலனித்துவச் சுரண்டல் ஆகியவற்றால் மியான்மர் பாதிக்கப்பட்டுள்ளது. == பிராந்தியங்கள் == {{Wy/ta/Regionlist | regionmap=Burma Regions Map.png | regionmapsize=425px | region1name=[[Wy/ta/தெற்கு மியான்மர்|தெற்கு மியான்மர்]] | region1items=''ஆயார்வாடி, பாகோ, ரங்கூன்'' | region1color=#CAA7C9 | region1description=இராவாடி வடிநில தாழ்நிலப் பகுதிகள்; இங்குதான் மிகப்பெரிய நகரமும் முன்னாள் தலைநகருமான யாங்கோன் அமைந்துள்ளது. | region2name=[[Wy/ta/நடு மியான்மர்|நடு மியான்மர்]] | region2items=''மக்வே, மண்டலே, நேய்பிடாவ்'' | region2color=#E5B775 | region2description=மண்டலே, வரலாற்று சிறப்புமிக்க தொல்லியல் தளங்கள், குளிர்ந்த மலை நகரங்கள். | region3name=[[Wy/ta/மேற்கு மியான்மர்|மேற்கு மியான்மர்]] | region3items=''ரக்கின், சின்'' | region3color=#A4C78A | region3description=தொலைதூர மலைப்பகுதிகள் மற்றும் வங்காள விரிகுடாவில் உள்ள சில அழகான கடற்கரைகள். | region4name=[[Wy/ta/வடக்கு மியான்மர்|வடக்கு மியான்மர்]] | region4items=''சாகைங், கச்சின்'' | region4color=#d17c82 | region4description=இமயமலையின் தென்பகுதிகளையும் பல பழங்குடியினரையும் உள்ளடக்கிய, பரந்த மற்றும் அமைதியற்ற ஒரு பகுதி. | region5name=[[Wy/ta/கிழக்கு மியான்மர்|கிழக்கு மியான்மர்]] | region5items=''ஷான், கயா, வா'' | region5color=#76AED2 | region5description=தங்க முன்னோணம் மற்றும் மலைக்க வைக்கும் எண்ணிக்கையிலான இனக்குழுக்கள். | region6name=[[Wy/ta/தென்கிழக்கு மியான்மர்|தென்கிழக்கு மியான்மர்]] | region6items=''தனிந்தாரி, மோன், கயின்'' | region6color=#DDE28E | region6description=தாய்லாந்தின் எல்லையாக அமைந்துள்ள, ஏராளமான கடலோரத் தீவுகளைக் கொண்ட தெற்கு கடற்கரைப் பகுதி. }} ==நகரங்கள்== * '''நைபிடா''' (முன்னர் பியின்மனா) — நாட்டின் புதிதாக அறிவிக்கப்பட்ட தலைநகரம் மற்றும் மூன்றாவது பெரிய நகரம் *'''பாகோ''' (முன்னர் பெகு) — யாங்கோனுக்கு அருகில் உள்ள, பௌத்தச் சின்னங்கள் நிறைந்த வரலாற்றுச் சிறப்புமிக்க நகரம். *'''கவ்தாங்''' — மியான்மரின் தென்கோடியில் அமைந்துள்ள கடற்கரை நகரம். இது மியான்மரின் பிற பகுதிகளை விட தாய்லாந்தை அதிகம் ஒத்திருக்கிறது. *'''மண்டலே''' — மண்டலேஅரண்மனையைச் சுற்றி அமைக்கப்பட்ட கோன்பாங் வம்சத்தின் முன்னாள் தலைநகரம் மற்றும் மேல் மியான்மரின் முக்கிய வணிக மையம். *'''மவ்லாமைன்''' (மௌல்மைன்) — மோன் மாநிலத்தின் தலைநகரம் மற்றும் மூன்றாவது பெரிய நகரம். *'''பியின் யூ லவின்''' (மேம்யோ) — இது பிரித்தானிய காலனித்துவ ஆட்சிக் காலத்தில் மலைவாழிடமாகத் திகழ்ந்த, (தட்பவெப்பநிலை மற்றும் சுற்றுலா ஈர்ப்புகள் ஆகிய இரு வகையிலும்) ஒரு குளிர்ச்சியான நகரமாகும். *'''டவுங்கி''' — 'தங்க முக்கோணம்' பகுதியின் மையத்தில் அமைந்துள்ள ஷான் மாநிலத்தின் தலைநகரம். *'''டிவாண்டே''' — மட்பாண்டத் தொழிலுக்குப் பெயர் பெற்ற ஒரு நகரம். *'''யாங்கூன்''' (முன்னர் ரங்கூன்) — அடுக்குத் தூபிகள் (பகோடாக்கள்), காலனித்துவக் கட்டிடக்கலைக்கு பெயர் பெற்ற பொருளாதார மையம். == பிற இடங்கள் == *'''பாகான்''' — இராவாடி ஆற்றின் கரைகளுக்கு அருகே ஆயிரக்கணக்கான பழங்காலப் அடுக்குத்தூபிகளை (பகோடா) கொண்ட ஒரு தொல்லியல் மண்டலமும், யுனெஸ்கோ உலகப் பாரம்பரியத் தளமும். *'''இன்லே ஏரி''' — படகு சவாரிகள், இன்தா மக்கள் வசிக்கும் மிதக்கும் கிராமங்களைப் பார்வையிடுதல், மலையேற்றம் ஆகியவற்றிற்குப் பெயர் பெற்றதும், உயர்தர பட்டு உற்பத்திக்கான இடமாகவும் திகழும் ஒரு பெரிய, ஆழம் குறைந்த ஏரி. *'''கெங்டங்''' — தங்க முக்கோணப் பகுதியில், (சீன எல்லையில் உள்ள) மோங் லா மற்றும் (தாய்லாந்து எல்லையில் உள்ள) டாச்சிலெய்க் ஆகியவற்றுக்கு இடையில் அமைந்துள்ள இப்பகுதி, ஆன் (கருப்புப் பல் மக்கள்), அக்கா பழங்குடியினர் ஆகியோருக்காகவும், மலையேற்றத்திற்காகவும் அறியப்படுகிறது. *'''கைய்க்டியோ''' — குன்றின் உச்சியில் அமைந்துள்ள, தங்க முலாம் பூசப்பட்ட பாறை மற்றும் ஒரு முக்கியத் திருத்தலம். *'''போபா மலை''' — மியான்மரின் 'ஒலிம்பஸ் மலை' என்று கருதப்படும் ஒரு செயலற்ற எரிமலை; வெப்பமான சமவெளிகளுக்கு அடுத்து அமைந்துள்ள பசுமையான சோலை; பாகானிலிருந்து எளிதாகச் சென்று வரக்கூடிய ஒரு நாள் சுற்றுலாத் தலம். *'''மிராவ் கி யூ''' (Mrauk U) — ராகைன் (Rakhine) இராஜ்யத்தின் முன்னாள் தலைநகரம்; இங்குள்ள பல பழமையான அடுக்குத் தூபிகள் (பகோடா) அந்தக் காலத்தை நினைவூட்டும் சான்றுகளாகத் திகழ்கின்றன. *'''நங்காபாலி''' - வங்காள விரிகுடாவில் மேற்கு ராக்கைன் மாநிலத்தில் உள்ள கடற்கரை உல்லாசவிடுதி *'''இங்வே சௌங்''' (Ngwe Saung) — இது ஒரு மிக நீண்ட கடற்கரைப் பகுதியாகும்; வெண்மையான மணல், படிகம் போன்ற தெளிவான நீர் ஆகியவை இங்வே கடற்கரையின் சிறப்பம்சங்களாகும். *'''பியாய்''' (Pyay) — யாங்கோன் மற்றும் பாகான் நகரங்களுக்கு இடையே இரவாடி ஆற்றங்கரையில் அமைந்துள்ள ஒரு நகரமாகும். இது கி.பி. 2 முதல் 9-ஆம் நூற்றாண்டு வரையிலான பியூ இனத்தவரின் பண்டைய தலைநகரான 'ஸ்ரீ கித்தாரா' எனும் தொல்லியல் தளத்திற்குப் பெயர் பெற்றது. *'''பதேன்''' — இரவாடி வடிநிலப் பகுதியில் அமைந்துள்ள ஒரு ஆற்றங்கரை நகரம்; இது குடை தயாரிப்புக்கு பெயர் பெற்றது. மேலும் இது சுவாங் தா மற்றும் இங்வே சௌங் கடற்கரைகளுக்குச் செல்லும் நுழைவாயிலாகவும் விளங்குகிறது. == புரிந்துகொள்ள == === வரலாறு === தென்கிழக்கு ஆசியாவின் பெரும்பாலான நாடுகளைப் போலவே, மியான்மரின் மக்களும், வரலாறும் அனைத்து முனைகளிலிருந்தும் வந்த குடியேறியவர்கள் மற்றும் படையெடுப்பாளர்களின் ஒரு கலவையாகும். மோன், பியூ ஆகிய இனத்தவர் இந்தியாவிலிருந்து வந்ததாகக் கருதப்படுகிறது, அதே நேரத்தில் தற்போது ஆதிக்கம் செலுத்தும் பமர் (பர்மா) மக்கள் திபெத் வழியாகப் புலம்பெயர்ந்து, 849-ஆம் ஆண்டளவில் பாகனை மையமாகக் கொண்டு ஒரு சக்திவாய்ந்த இராச்சியத்தை நிறுவினர். இப்பகுதியின் இனப் பன்முகத்தன்மையும், மத்திய சமவெளிகளில் பமர் மக்களின் ஆதிக்கமும், அவர்களுக்கும் அவர்களைச் சுற்றியுள்ள எண்ணற்ற சிறிய இனக் குழுக்களுக்கும் இடையே புவிசார் அரசியல் போராட்டங்களை உண்டாக்கின. அவை இன்றுவரை தடையின்றித் தொடர்கின்றன. 9-ஆம் நூற்றாண்டு முதல் 19-ஆம் நூற்றாண்டு வரை, பர்மியப் பேரரசு தாய்லாந்து (அயுத்தாயா) மற்றும் இந்தியா (மணிப்பூர்) மீதான படையெடுப்புகளின் மூலம் வளர்ந்தது. பின்னர் சீனாவின் தாக்குதல்கள், உள்நாட்டுக் கிளர்ச்சி போன்றவற்றால் சுருங்கியது. [[File:Bago, Myanmar (Burma) - panoramio (44).jpg|thumb|அடுக்குத்தூபியில் உள்ள பள்ளிகொண்ட புத்தர் சிலை]] இறுதியில், 1824 முதல் 1886 வரையிலான 62 ஆண்டுகாலத்தில் பிரிட்டன் பர்மாவைக் கைப்பற்றி அதைத் தனது இந்தியப் பேரரசின் ஒரு பகுதியாக இணைத்துக்கொண்டது. பர்மாவின் கடைசி மன்னரான திபா, இன்றைய இந்தியாவில் உள்ள இரத்னகிரிக்கு நாடு கடத்தப்பட்டார். தங்கள் பிற குடியேற்றப் பகுதிகளைப் போலவே, இங்கும் பிரித்தானியர் "பிரித்தாளும் கொள்கை" மூலம் தங்கள் கட்டுப்பாட்டைத் தக்கவைத்துக் கொண்டனர். இதன்படி, பல்வேறு இன மற்றும் சமயக் குழுக்களிடையே அவர்கள் வேண்டுமென்றே பதற்றத்தை உருவாக்கினர். இதன் விளைவாக இன்றுவரை தீர்க்கப்படாத இன, சமய மோதல்கள் இருந்துவருகின்றன. உதாரணமாக, நிருவாக அதிகாரிகள் இந்தியாவிலிருந்து அழைத்து வரப்பட்டனர், அதேவேளையில் பிற அரசுப் பதவிகள் பெரும்பாலும் சிறிய இனக் குழுக்களைச் சேர்ந்த உள்ளூர் மக்கள் நிரப்பப்பட்டனர். 1937-இல் தனி குடியேற்ற நாடாக மாறும் வரை, பர்மா இந்தியாவின் ஒரு மாகாணமாகவே நிர்வகிக்கப்பட்டது. இரண்டாம் உலகப் போரின்போது, ​​ஆசியாவில் ஆதிக்கத்தை நிலைநாட்ட நேச நாடுகள் சப்பானியர்களுடன் போரிட்டதால், பர்மா ஒரு முக்கிய போர்க்களமாகத் திகழ்ந்தது. சீனாவிற்குத் தேவையான பொருட்களைக் கொண்டு செல்வதற்காக 'பர்மா சாலை' அமைக்கப்பட்டது. தாய்லாந்தின் கஞ்சனபுரியிலிருந்து குவாய் ஆற்றின் வழியாக பர்மா வரை செல்லும் தாய்லாந்து-பர்மா ரயில்பாதை ("மரண ரயில்பாதை" என்று அழைக்கப்பட்டது) சப்பானியர்களால் கட்டாய உழைப்பைக் கொண்டு கட்டப்பட்டது. இதில் நேச நாட்டுப் போர்க்கைதிகள், ஒப்பந்தத் தொழிலாளர்களாகக் கொண்டுவரப்பட்ட தாய்லாந்தியர்கள், பர்மிய மக்கள், பிற தென்கிழக்கு ஆசிய மக்கள் ஈடுபடுத்தப்பட்டனர். அவர்கள் மிக மோசமான சூழலில் பணியாற்ற வேண்டியிருந்தது. இரயில்பாதை கட்டுமானப் பணிகளின்போது அவர்களில் ஏராளமானோர் (சுமார் 80,000 பேர் என மதிப்பிடப்பட்டுள்ளது) உயிரிழந்தனர். போரின்போது மேற்கு பர்மாவின் பெரும் பகுதிகள், குறிப்பாக இந்தியாவுடனான எல்லையை ஒட்டிய மலைப்பகுதிகள் மற்றும் மண்டலே நகரம் ஆகியவை கடுமையாக பாதிப்புற்றன. ஜெனரல் ஆங் சான் தலைமையிலான பர்மிய விடுதலைப் போராட்ட வீரர்கள் முதலில் பிரித்தானியரை வெளியேற்றுவதற்காக சப்பானியர்களுக்கு ஒத்துப்பு அளித்தனர். அதற்கு ஈடாக பர்மாவுக்கு விடுதலை வழங்குவதாக சப்பானியர்கள் உறுதியளித்தனர். இருப்பினும், ஜப்பானிய ஆக்கிரமிப்பிற்கு பிகு மக்களின் வாழ்க்கை, பிரித்தானிய காலனித்துவத்தின் கீழ் இருந்ததை விட மிகவும் கொடூரமாக இருந்தது. மேலும் கலகோங் படுகொலை போன்ற நிகழ்வுகளில் பல பர்மியர்கள் கொல்லப்பட்டனர். அதைத் தொடர்ந்து ஆங் சான் தனது விசுவாசத்தை மாற்றி, சப்பானியர்களிடமிருந்து பர்மாவை மீண்டும் கைப்பற்ற நேச நாடுகளுக்கு உதவினார். இரண்டாம் உலகப் போருக்குப் பிறகு, பர்மிய விடுதலைக்காக ஆங் சான் பிரித்தானியருடன் பேச்சுவார்த்தைகளை நடத்தினார், மேலும் அடுத்த ஆண்டு பர்மாவுக்கு சுதந்திரம் வழங்க 1947-ல் பிரித்தானியர் ஒப்புக்கொண்டனர். ஆங் சான் 1947-இன் பிற்பகுதியில் படுகொலை செய்யப்பட்டார். அவருக்கு தனது கனவு நனவாவதைக் காணும் பாக்கியம் கிடைக்கவில்லை. பர்மா ஒன்றியம் என்ற பெயரில் பிரித்தானியரிடமிருந்து விடுதலை இறுதியாக 1948 சனவரி 4 பெறப்பட்டது. மேலும் ஜெனரல் ஆங் சான் பெரும்பாலான பர்மிய மக்களால் தங்களுக்கு விடுதலைப் பெற்றுத்தந்த ஒரு தேசத் தந்தையாகக் கருதப்படுகிறார். இன அடையாளங்களின் அடிப்படையில் அமைந்த பல்வேறு மாநிலங்களைக் கொண்டதாக இந்த புதிய ஒன்றியம் இருந்தது. இம்மாநிலங்களில் பல, ஒன்றுக்கொன்று எதிராகப் போராடியும், தன்னாட்சியுடன் விளங்கியும் பல நூற்றாண்டுகால வரலாற்றைக் கொண்டிருந்தன. பிரிட்டனிடமிருந்து தங்கள் கூட்டு விடுதலையை உறுதிப்படுத்தும் நோக்கில், இனக்குழுக்களுக்கும் மாநிலங்களுக்கும் இடையே அதிகாரப் பகிர்வுடன் கூடிய ஒரு கூட்டு நிர்வாகத்திற்குப் பத்து ஆண்டுகளுக்குக் கட்டுப்பட்டிருக்க அந்த இனக்குழுக்கள் ஒப்புக்கொண்டன. அக்காலகட்டத்திற்குப் பிறகு, ஒன்றியத்திலிருந்து பிரிந்து செல்லும் உரிமையுடன் கூடிய தன்னாட்சி உரிமை ஒவ்வொரு இனக்குழுவிற்கும் வழங்கப்படும் என்றும் தீர்மானிக்கப்பட்டது. "பின்லோன் ஒப்பந்தம்" என்று அழைக்கப்பட்ட இந்த ஒப்பந்தத்தின் விதிமுறைகள், புதிய 'பர்மா ஒன்றியத்தின்' 1947/1948-ஆம் ஆண்டு அரசியலமைப்பில் இடம்பெற்றது. நாட்டின் புதிய மத்திய அரசு விரைவாகத் தனது அதிகாரத்தை வலுப்படுத்த முயன்றது. இச்செயல் பழங்குடித் தலைவர்களை ஓரங்கட்டுவதாக இருந்தது. இது அவர்களைக் கோபமடையச் செய்ததுடன், இன்றுவரை தடையின்றித் தொடரும் இனரீதியான ஆயுத மோதல்களுக்கும் வித்திட்டது. கூட்டாட்சி அமைப்பிற்குள் தன்னாட்சி மற்றும் சுயநிர்ணய உரிமையை உறுதிசெய்யும் வகையிலான ஒரு புதிய அரசாங்க முறையை வடிவமைப்பதற்காக, 1961-ஆம் ஆண்டில் ஷான், கச்சின், ரெட் கரன், கரன், சின், மோன், ரகைன் ஆகிய இனங்களைச் சேர்ந்த 200-க்கும் மேற்பட்ட தலைவர்கள், பாமர் (பர்மீஸ்) இனத்தைச் சேர்ந்த மத்திய அரசு அதிகாரிகளைச் சந்தித்துப் பேச்சுவார்த்தை நடத்தினர். [[File:Aung San Suu Kyi December 2011 (cropped).jpg|thumb|ஆங் சான் சூ கி]] ஆனால் புதிய அரசாங்கமுறை அமைக்கப்படவில்லை. இருப்பினும், 1962-இல் நே வின்னின் ஆட்சிக்கவிழ்ப்பு வரை, பர்மா ஆசியாவின் மிகவும் வளர்ச்சியடைந்த மற்றும் வேகமாக வளர்ந்து வரும் பொருளாதார ஆற்றல்களில் ஒன்றாகக் கருதப்பட்டது. மேலும் அடுத்த சப்பானாக உருவெடுக்கும் போட்டியாளராகப் பரவலாகப் பாராட்டப்பட்டது. இராணுவத் தலைவர் ஜெனரல் நே வின், 1962-இல் ஜனநாயக முறையில் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட அரசாங்கத்தைக் கவிழ்த்து, தானே தலைவராகப் பொறுப்பேற்றார். ஜெனரல் நே வின் 1962 முதல் 1988 வரை அரசாங்கத்தில் ஆதிக்கம் செலுத்தினார். முதலில் இராணுவ ஆட்சியாளராகவும், பின்னர் தன்னைத்தானே ஜனாதிபதியாக நியமித்துக் கொண்டார். அதன் பிறகு அரசியல் செல்வாக்கு மிக்கவராகவும் திகழ்ந்தார். நே வின்னின் ஆட்சியில் ஊழலும், உறவினர் நியமனங்களும் பர்மியப் பொருளாதாரத்தை ஒரு கீழ்நோக்கிய சுழலுக்குள் தள்ளின. அதிலிருந்து அது எப்போதும் முழுமையாக மீளவில்லை. 1988-இல் நடந்த ஜனநாயக ஆதரவு ஆர்ப்பாட்டங்கள் வன்முறையால் ஒடுக்கப்பட்டன. ஜெனரல் சா மாங் ஆட்சிக்கவிழ்ப்பின் மூலம் பொறுப்பேற்று, தற்போது மியான்மர் எனப் பெயர் மாற்றப்பட்டுள்ள நாட்டை ஆள, அரசு சட்டம், ஒழுங்கு மறுசீரமைப்பு அவையை நிறுவினார். 1990-இல் பல கட்சிகள் பங்கேற்ற மக்களவைத் தேர்தல்கள் நடைபெற்றன. இதில் முக்கிய எதிர்க்கட்சியான 'ஜனநாயகத்திற்கான தேசியக் கூட்டணி' அமோக வெற்றி பெற்றது (489 இடங்களில் 392 இடங்களைக் கைப்பற்றியது). ஆனால், அதிகாரத்தை ஒப்படைக்க மறுத்த அரசு சட்டம், ஒழுங்கு மறுசீரமைப்பு அவை, அதற்குப் பதிலாக ஜனநாயகத்திற்கான தேசியக் கூட்டணியின் தலைவரும் அமைதிக்கான நோபல் பரிசு பெற்றவருமான ஆங் சான் சூச்சியை (தேசிய நாயகன் ஆங் சானின் மகள்) வீட்டுக் காவலில் வைத்தது; கடந்த 20 ஆண்டுகளில் 14 ஆண்டுகளை அவர் இத்தகைய வீட்டுக் காவலில் கழித்துள்ளார். இன்று, வளங்கள் நிறைந்த நாடான மியான்மர், மிகுமியான அரசு கட்டுப்பாடுகள், திறமையற்ற பொருளாதாரக் கொள்கைகள், கிராமப்புற வறுமை போன்றவற்றால் பாதிக்கப்பட்டுள்ளது. ஒரு காலத்தில் ஆசியாவின் பணக்கார, மிகவும் வளர்ந்த நாடுகளில் ஒன்றாக இருந்த இது, பரவலான ஊழல் காரணமாக வறுமையில் வீழ்ந்துள்ளது. "சோசலிசத்திற்கான பர்மிய வழி" திட்டத்தின் கீழ் பல தசாப்தங்களாக ஏற்பட்ட தோல்விகளுக்குப் பிறகு, 1990-களின் முற்பகுதியில் இராணுவ ஆட்சிக்குழு விலைக் கட்டுப்பாடுகளைத் தளர்த்த நடவடிக்கை எடுத்தது. ஆனால், உணவுக் கலவரங்களை எதிர்கொண்டதால், அத்தியாவசியப் பொருட்களுக்கு மானிய விலைகளை மீண்டும் அமல்படுத்த வேண்டியிருந்தது. இந்தக் கலவரங்களின் மீதுதான் ஜனநாயக இயக்கம் தனது செயல்திட்டத்தை இணைத்தது. அரசாங்கம் படைகளை வரவழைத்தது, ஆனால் துறவிகள் தலையிடும் வரை கலவரக்காரர்கள் அடங்காமல் இருந்தன. இரு தரப்பினருக்கும் இடையில் நின்று, அவர்கள் அனைவரையும் வீட்டிற்குச் செல்லுமாறு கூறினர், அவர்களும் அவ்வாறே செய்தனர். இந்தக் கலவரங்களால் வெளிநாட்டு வளர்ச்சி உதவிகள் நிறுத்தப்பட்டன, அதைத் தொடர்ந்து அரசாங்கம் 1990 சட்டமன்றத் தேர்தல் முடிவுகளை இரத்து செய்தது. 2003ஆம் ஆண்டு மே மாதத்தில் ஆங் சான் சூ கி மற்றும் அவரது வாகன அணி மீது அரசாங்கம் நடத்திய தாக்குதலுக்குப் எதிர்வினையாக, மியான்மரிலிருந்து பொருட்களை இறக்குமதி செய்வதற்கும், அமெரிக்கக் குடிமக்கள் நிதிச் சேவைகளை வழங்குவதற்கும் தடை விதிப்பது உள்ளிட்ட புதிய பொருளாதாரத் தடைகளை அமெரிக்கா மியான்மர் மீது விதித்தது. [[File:NLD Flag from car Yangon.png|thumb|யாங்கூனில் 'ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக்'கின் ஆதரவாளர் ஒருவர்.]] 2007-ஆம் ஆண்டின் கோடைக்காலத்தில், இராணுவ ஆட்சிக்கு எதிரான போராட்டங்கள் உருவாயின. அவை மீண்டும் கொடூரமான முறையில் ஒடுக்கப்பட்டன. பெட்ரோல் விலையின் கடுமையான உயர்வுக்கு எதிரான போராட்டமாக, ஆகத்து மாதத்தில் எவ்வித ஒருங்கிணைப்புமின்றித் தொடங்கிய இப்போராட்டங்கள், பாகோக்கு நகரில் நடைபெற்ற பேரணியின்போது மூன்று துறவிகள் தாக்கப்பட்ட நிகழ்வுக்குப் பிறகு அரசாங்கத்திற்கு எதிரான தீவிரமான சவாலாக உருவெடுத்தன. துறவிகள் மன்னிப்பு கோரியும் அது கிடைக்காத நிலையில், விரைவில் பிச்சைப் பாத்திரங்களைத் தலைகீழாக ஏந்தியவாறு துறவிகள் மேற்கொண்ட ஊர்வலங்கள் சிட்வே, மண்டலே, இரங்கூன் உள்ளிட்ட பல நகரங்களில் பரவின. குறிப்பாக இரங்கூன் நகரின் மையப்பகுதியில் உள்ள சூலே பகோடா பகுதி இப்போராட்டங்களின் மையப்புள்ளியாகத் திகழ்ந்தது. துறவிகள் பேரணி நடத்தியபோதும், பல சாதாரண குடிமக்கள் அவர்களுக்கு ஆதரவாகத் திரண்டபோதும், இது தொடர்பான படங்கள், காணொளிகள், வலைப்பதிவுகள் போன்றவை இணையத்தில் குவிந்தன. உலகம் இதனை உற்றுநோக்கியது. இருப்பினும், கூட்டத்தின் மீது துப்பாக்கிச் சூடு நடத்தியும், துறவிகளைக் கைது செய்தும், மடாலயங்களை மூடியும் அரசாங்கம் விரைவில் போராட்டங்களை ஒடுக்கியது. அத்துடன் உலகின் பிற பகுதிகளுடனான இணையத் தொடர்புகளையும் தற்காலிகமாகத் துண்டித்தது. இச்செயலால் அமெரிக்கா, ஆஸ்திரேலியா, கனடா, ஐரோப்பிய ஒன்றியம் ஆகியவற்றை கூடுதல் பொருளாதாரத் தடைகளை விதிக்கக் காரணமாயிற்று. இத்தடைகளில் சில, இராணுவத் தலைவர்களின் குடும்பங்கள் மற்றும் அவர்களின் நிதி ஆதாரங்களை இலக்காகக் கொண்டவையாக இருந்தன. [[File:Protesters against the military coup.jpg|thumb|2021-ஆம் ஆண்டு இராணுவப் புரட்சிக்கு எதிராகப் போராடுபவர்கள்]] 2010இல் நடைபெற்ற தேர்தல்களைத் தொடர்ந்து, பர்மா தாராளமயமாக்கல் நடைமுறைகளைத் தொடங்கியது; இது அமெரிக்கா உள்ளிட்ட பல நாடுகள் தங்கள் பொருளாதாரத் தடைகளைக் குறைப்பதற்கோ அல்லது முழுமையாக நீக்குவதற்கோ காரணமாயிற்று. 2012இல், ஆங் சான் சூ கி பர்மா நாடாளுமன்ற உறிப்பினராகத் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டார். மேலும் அவர் ஐரோப்பா மற்றும் வட அமெரிக்காவிற்குப் பயணம் செய்யவும் அனுமதிக்கப்பட்டார். உள்நாட்டு மற்றும் வெளிநாட்டுச் ஊடகங்கள் மீதான தணிக்கையும் இடைநிறுத்தப்பட்டது. 2015 நவம்பரில், நாடு தழுவிய தேர்தல்களில் ஆங் சான் சூ கியின் 'ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக்' கட்சி பெரும் வெற்றி பெற்றது; அதனைத் தொடர்ந்து, அவரது நெருங்கிய கூட்டாளியான தின் கியாவ் நாட்டின் அதிபரானார். 2016 ஏப்ரலில், ஆங் சான் சூ கி பிரதமருக்கு இணையான பதவியான 'அரசு ஆலோசகர்' பொறுப்பை ஏற்றார். இதன் மூலம் அவர் மியான்மரின் நடைமுறை அரசாங்கத் தலைவரானார். 2021 பிப்ரவரியில், ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் கட்சி அமோக வெற்றி பெற்றதைத் தொடர்ந்து, இராணுவம் சதிப்புரட்சி மூலம் மீண்டும் அதிகாரத்தைக் கைப்பற்றியது. இதன் விளைவாக நாடு முழுவதும் பெரும் போராட்டங்களும் சட்ட மறுப்பு இயக்கமும் வெடித்தன; நூற்றுக்கணக்கான ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் கட்சி ஆதரவாளர்களையும் ஜனநாயக ஆர்வலர்களையும் ராணுவம் கொன்று குவித்து போராட்டங்கள் கொடூரமாக ஒடுக்கியது. ஆங் சான் சூ கி உள்ளிட்ட ஆயிரக்கணக்கான ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் கட்சி மற்றும் பிற ஜனநாயக ஆதரவு அரசியல்வாதிகளும், சமூகத் தலைவர்களும் கைது செய்யப்பட்டனர். அமைதியான போராட்டங்கள் அவ்வப்போது தொடர்ந்து நடைபெற்று வரும் அதே வேளையில், குறிப்பாக எல்லைப் பகுதிகளில் உள்ள போராட்டக் குழுக்கள் ராணுவ ஆட்சிக்கு எதிராக ஆயுதமேந்திப் போராடத் தொடங்கியுள்ளன. இச்சதிப்புரட்சியின் விளைவாக, மேற்கத்திய நாடுகள் மியான்மர் மீது மீண்டும் பொருளாதாரத் தடைகளை விதித்துள்ளன. 2024ஆம் ஆண்டின் மத்தியில், நாட்டின் பாதிக்கும் குறைவான பகுதியே இராணுவ ஆட்சியின் கட்டுப்பாட்டில் உள்ளது. அதே சமயம், இனக்குழு சார்ந்த ஆயுதமேந்திய அமைப்புகள் (EAOs) மிகுந்த தன்னம்பிக்கையுடன் ஒருங்கிணைந்த தாக்குதல்களை வெற்றிகரமாக நடத்தி வருகின்றன. இந்தக் கொடூரமான உள்நாட்டுப் போர் முடிவுக்கு வருவதற்கான எந்த அறிகுறியும் இன்னும் தென்படவில்லை. === பண்பாடு === மியான்மரின் பண்பாடு, இந்தியத் தாக்கங்கள், உள்ளூர் மரபுகள், சீனத் தாக்கங்கள் ஆகியவற்றின் கலவையாக உருவானது. நாடு முழுவதும் காணப்படும் பல்வேறு தூபிகளும், கோயில்களும் இதற்குச் சான்றாக உள்ளன. இவை வட இந்தியாவில் உள்ளவற்றோடு குறிப்பிடத்தக்க அளவு ஒற்றுமையைக் கொண்டுள்ளன. அண்டை நாடான தாய்லாந்தைப் போலவே, இங்கும் தேரவாத பௌத்தம் முதன்மையான சமயமாக விளங்குகிறது. மக்கள் தொகையில் 88 விழுக்காட்டினர் பௌத்த நடைமுறைகளைப் பின்பற்றுகின்றனர். மிகவும் தொலைதூரக் கிராமங்களில் கூட மக்கள் வழிபட ஏதுவாக கோயில் அமைந்திருப்பதைக் காண முடியும். இது தவிர, கிறித்தவம், இசுலாம், இந்து சமயம் ஆகிய மதங்களைப் பின்பற்றுபவர்களும் குறைந்த எண்ணிக்கையில் உள்ளனர். மேலும், நாட்டின் சில பகுதிகளில், குறிப்பாக மலைவாழ் பழங்குடியினர் வசிக்கும் தொலைதூரப் பகுதிகளில், அனிமிசம் (இயற்கை வழிபாட்டு முறை) மற்றும் முன்னோர்களை வழிபடும் வழக்கமும் காணப்படுகிறது. மியான்மரில் பௌத்த சமயத்துக்கு முந்தைய மரபு ஒன்று இன்றும் நீடிக்கிறது; அதுதான் 'நாட்' எனப்படும் பாரம்பரிய பர்மீய ஆவி வழிபாட்டு முறை. அந்நாடு முழுவதும் இத்தகைய ஆவிகளுக்காக அமைக்கபட்ட பல சிறிய வழிபாட்டு இல்லங்களைக் காணலாம். தேரவாத பௌத்தம் பரவியதைத் தொடர்ந்து, இந்த 'நாட்' வழிபாட்டு முறையானது பர்மீய பௌத்த மதத்துடன் இணைக்கப்பட்டது. இன்று இவை புத்தருக்குக் கீழ்ப்பட்ட நிலையில் உள்ளவையாகக் கருதப்படுகின்றன. === மக்கள் === [[File:Burmese people 01.jpg|thumb|யாங்கோனில் முகத்தில் தனகா பூச்சு பூசிய சிறுவர்கள்]] மியான்மரில் பெரும்பான்மையாக வாழும் இனக்குழுவினர் ''பாமர்'' என்று அழைக்கப்படுகின்றனர். ஆங்கிலத்தில் இந்நாட்டிற்கு வழங்கப்பட்ட 'பர்மா' என்ற பெயர் இவர்களிடமிருந்தே உருவானது. பாமர்களைத் தவிர, மியான்மரில் தனித்துவமான பண்பாடுகளையும் மொழிகளையும் கொண்ட பல சிறுபான்மை இனக்குழுக்களும், தேசிய இனங்களும் வாழ்கின்றன. இதுமட்டுமின்றி, காலனித்துவ காலத்தில் மியான்மருக்கு இடம்பெயர்ந்த சீன, இந்திய வம்சாவளியினரும் இங்கு வசிக்கின்றனர். இவர்களை யாங்கோன், மண்டலே போன்ற நகரங்களில் அதிகமாகக் காண முடியும். மியான்மர் பதினான்கு நிருவாகப் பிரிவுகளாகப் பிரிக்கப்பட்டுள்ளது. அதாவது ஏழு 'பிராந்தியங்கள்' மற்றும் ஏழு 'மாநிலங்கள்' ஆகும். பொதுவாக, பிராந்தியங்கள் பாமர் இனத்தவர் பெரும்பான்மையாக வாழும் பகுதிகளாகவும், மாநிலங்கள் அந்தந்த சிறுபான்மை இனத்தவர் பெரும்பான்மையாக வாழும் பகுதிகளாகவும் உள்ளன. வங்காளதேச எல்லையை ஒட்டியுள்ள ரக்கைன் மாநிலத்தில், ரோகிங்கியா முசுலிம்களுக்கு எதிராக நடத்தப்படும் வன்முறைகளுக்காக மியான்மர் அரசாங்கம் பிற நாடுகளின் கண்டனத்திற்கு உள்ளாகியுள்ளது. ரோகிங்கியர்கள் பல தலைமுறைகளாக ரக்கைன் மாநிலத்தில் வாழ்ந்து வந்த போதிலும், மியான்மர் அரசாங்கம் அவர்களை அந்நாட்டின் குடிமக்களாக அங்கீகரிக்கவில்லை. மாறாக, அவர்கள் வங்காளதேசத்திலிருந்து சட்டவிரோதமாக குடியேறியவர்கள் என்று வாதிடுகிறது. இந்த வாதத்தை மியான்மர் மக்கள் பெரும்பாலோர் ஏற்றுக்கொண்டுள்ளனர். பெருமளவில் வங்காளதேசத்திற்குத் தப்பிச் செல்ல நிர்ப்பந்திக்கப்பட்ட ரோகிங்கியர்கள். அங்கு சென்ற பிறகும் அந்நியர்களாகவே நடத்தப்படுகின்றனர். இவர்களில் பலர், மலேசியாவில் அடைக்கலம் தேடிச் செல்ல முயன்றபோது உயிரிழந்துள்ளனர். பொதுவாகச் சொன்னால், மியான்மர் மக்கள் பெரும்பாலானோர் மிகவும் நட்புணர்வுகொண்டவர்களாகவும், கண்ணியமானவர்களாகவும் இருக்கிறனர். நீங்கள் அவர்களின் நாட்டிற்கு வரும்போது, ​​உங்களை அன்புடன் வரவேற்க அவர்கள் தங்களால் இயன்ற அனைத்தையும் செய்வர். === அரசியல் === மியான்மர், அதிகாரப்பூர்வமாக மியான்மர் ஒன்றியக் குடியரசு (ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်) என்று அழைக்கபடுகிறது. நாட்டின் தலைவர் குடியரசுத் தலைவர் ஆவார். அவர் சட்டமன்றத்தால் நியமிக்கப்படுகிறார். அவர் மாநிலத் தலைவராகவும், அரசாங்கத் தலைவராகவும் பணியாற்றுகிறார். அவரும் அவரது அமைச்சரவையும் நிருவாகப் பிரிவாக உள்ளனர். சட்டமன்றமானது பிடாங்சு ஹ்லுட்டாவ் (ஒன்றியத்தின் சட்டமன்றம்), மேல் அமியோதா ஹ்லுட்டாவ் (தேசியங்களின் அவை), கீழ் பைத்து ஹ்லுட்டாவ் (பிரதிநிதிகள் சபை) ஆகியவற்றைக் கொண்டுள்ளது. சட்டமன்ற உறுப்பினர்களில் பெரும்பான்மையானவர்கள் மக்களால் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டாலும், நான்கில் ஒரு பங்கு இடங்கள் இராணுவத்தில் இருந்து நியமிக்கப்படுபவர்களுக்கு ஒதுக்கப்பட்டுள்ளது. 2015 தேர்தலில் ஆங் சான் சூகியின் ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் (NLD) பெரும்பான்மை இடங்களை வென்றது. அவர் குடியரசுத் தலைவர் பதவி ஏற்க அரசியலமைப்பு ரீதியாக தடைசெய்யப்பட்டதால் (வெளிநாட்டவரை திருமணம் செய்து கொண்டதன் மூலம்), அதற்கு பதிலாக அவர் மாநில ஆலோசகர் என்ற பாத்திரத்தில் அரசாங்கத்தின் உண்மையான தலைவராக பணியாற்றினார். பிப்ரவரி 2021 முதல், மியான்மரில் இராணுவ ஆட்சியால் ஆளப்படுகிறது. === காலநிலை === மியான்மரில் மூன்று பருவ காலங்கள் இருப்பதாகக் கருதப்படுகிறது. மார்ச் முதல் ஏப்ரல் வரை வெப்பமான காலம் நிலவுகிறது. மே முதல் அக்டோபர் வரையிலான மழைக்காலத்தில் வெப்பநிலை குறைகிறது. நவம்பர் முதல் பிப்ரவரி வரையிலான குளிர்ச்சியான காலம், சுற்றுலாப் பயணிகள் அதிகம் வருகை தரும் முக்கிய பருவமாகும். வெப்பமான பருவத்தில் யாங்கோனில் வெப்பநிலை 36°C வரை உயரக்கூடும்; அதே சமயம் குளிர்ச்சியான பருவத்தில், நண்பகல் வேளையில் வெப்பநிலை சுமார் 32°C ஆகவும், இரவு நேரங்களில் சுமார் 19°C ஆகவும் இருக்கும். மண்டலே பகுதியில் குளிர்ச்சியான பருவத்தில் வெப்பநிலை 13°C வரை குறையக்கூடும், அதே சமயம் வெப்பமான பருவத்தில் 37°C வரை உயரக்கூடும். பொதுவாக, யாங்கோனைச் சுற்றியுள்ள கீழ் மியான்மர் பகுதி, மண்டலேயைச் சுற்றியுள்ள வறண்ட மேல் மியான்மர் பகுதியை விட அதிக மழையைப் பெறுகிறது. இன்லே ஏரி மற்றும் பியின் யு லவின் போன்ற மலைப்பாங்கான பகுதிகளில், குளிர்காலத்தில் இரவு நேர வெப்பநிலை 10°C-க்கும் கீழே செல்லக்கூடும். அதே சமயம் பகல் நேர வெப்பநிலை மிகவும் இதமாக இருக்கும். கோடைகாலத்தில் கூட, வெப்பநிலை அரிதாகவே 32°C-க்கு மேல் உயரும். கச்சின் மாநிலத்தில், இந்திய எல்லையை ஒட்டிய பகுதிகளில், எப்போதும் பனியால் மூடப்பட்ட மலைகள் காணப்படுகின்றன. === விடுமுறைகள் === *4 ஜனவரி: விடுதலை நாள் *ஜனவரி: கயின் புத்தாண்டு தினம் - பியாத்தோவின் முதல் வளர்பிறை. *12 பிப்ரவரி: ஒன்றிய நாள் *மார்ச்: தபௌங் முழு நிலவு நாள் *மார்ச் 27: ஆயுதப் படைகள் நாள் *ஏப்ரல்: திங்கியான் (பர்மீய புத்தாண்டு) — மியான்மரின் மிக முக்கியமான விழா. இதில் மக்கள் ஒருவருக்கொருவர் தண்ணீர் தெளித்து மகிழ்வர். இது 'நீர் திருவிழா' என்றும் அழைக்கப்படுகிறது. அண்டை நாடான தாய்லாந்தில் கொண்டாடப்படும் 'சோங்க்ரான்' பண்டிகையைப் போன்றதே இது. *மே: காசோனின் பௌர்ணமி நாள் *ஜூலை: வாசோவின் பௌர்ணமி நாள் *அக்டோபர்: தாடிங்யுட் பௌர்ணமி நாள் *ஜூலை 19: தியாகிகள் தினம் *நவம்பர்: தேசிய நாள் - தாசௌங்மோன் மாதத்தின் தேய்பிறை காலத்தின் 10-ஆம் நாள் *திசம்பர் 25: கிறிஸ்துமஸ் நாள் === அளவீட்டு அலகுகள் === 2013 முதல், மியான்மர் மெட்ரிக் முறையை பின்பற்றத் தொடங்கியுள்ளது. இது தற்போது வானிலை அறிக்கைகள், பெட்ரோல் விலை, புதிய சாலை அடையாளங்கள் போன்றவற்றில் பயன்படுத்தப்படுகிறது. இருப்பினும், இம்பீரியல் முறை மற்றும் பாரம்பரிய பர்மிய அளவீட்டு அலகுகளின் பயன்பாடு பெருமளவில் தொடர்கிறது. பழைய சாலை அடையாளங்களில் மைல் போன்ற அளவுகள் பயன்படுத்தப்படலாம், மேலும் அரசாங்க வலைத்தளங்களில் பர்மிய அலகுகளை மெட்ரிக் அல்லது இம்பீரியல் அலகுகளாக சீரற்ற முறையில் மாற்றிகாட்டுகின்றன. === சுற்றுலாத் தகவல் === * [https://tourism.gov.mm/ மியான்மர் விடுதிகள் மற்றும் சுற்றுலா அமைச்சகத்தின்] இணையதளம் == பேச்சுமொழி == [[File:Vendeurs de plantes médicinales vers Kyaiktiyo Paya.jpg|thumb|சந்தையில் பர்மிய மொழியில் எழுதப்பட்ட பலகைகள்]] மியான்மரின் உத்தியோகபூர்வ மொழி பர்மிஸ் (မြန်မာစကား mien ma za ga) (அரசாங்கத்தால் மியான்மர் என அழைக்கப்படுகிறது), இது சீன மொழியுடன் தொடர்புடைய ஒரு சீன-திபெத்திய மொழி ஆகும். இது பண்டைய பாலி எழுத்துக்களை அடிப்படையாகக் கொண்ட பர்மிய எழுத்துக்களைப் பயன்படுத்தி எழுதப்படுகிறது. இருமொழி அடையாளங்கள் (ஆங்கிலம் மற்றும் பர்மிஸ்) பெரும்பாலான சுற்றுலாத் தலங்களில் உள்ளன. எண்கள் பெரும்பாலும் பர்மிய எழுத்துக்களிலும் எழுதப்படுகின்றன. பல சொற்களஞ்சியம் பாலி (புத்தரின் காலத்தில்), சமஸ்கிருதத மொழிகளிலிருந்து பெறப்பட்டது. மியான்மரில் மோன், ஷான், பா-ஓ, ரோஹிங்கியா போன்ற பல இனக்குழுவினர் பலர் தங்கள் சொந்த மொழிகளை தொடர்ந்து பேசுகின்றனர். அரசாங்கக் கட்டுப்பாட்டில் உள்ள பகுதிகளில் பர்மிய மொழி பேசும் போது, ​​சில பிரிவினைவாதக் கட்டுப்பாட்டுப் பகுதிகளில் அது பேசப்படாமல் இருக்கலாம். மாண்டரின் மற்றும்/அல்லது பல்வேறு சீன பேச்சுவழக்குகளைப் பேசும் கணிசமான சீனச் சமூகத்தினர் உள்ளனர். யாங்கூனில், பெரும்பாலான சீனர்கள் புஜியான் மற்றும் குவாங்டாங்கிலிருந்து குடியேறியவர்களின் வழித்தோன்றல்கள், எனவே முக்கியமாக ஹொக்கியன் அல்லது தைஷானீஸ் பேசுகிறார்கள். அதே சமயம் மாண்டலேயில், சீனர்கள் பெரும்பாலும் யுனானில் இருந்து குடியேறியவர்களின் வழித்தோன்றல்கள். மேலும் முக்கியமாக மாண்டரின் யுன்னான் பேச்சுவழக்கு பேசுகிறார்கள். சில பகுதிகள் பல்வேறு இந்திய மொழிகளை தொடர்ந்து பேசும் பல்வேறு இந்திய சமூகங்களின் இருப்பிடமாகவும் உள்ளது. மியான்மர் ஒரு முன்னாள் பிரித்தானிய காலனி என்பதால் பல பர்மியர்கள் குறைந்தபட்சம் சில அடிப்படை ஆங்கிலத்தை புரிந்துகொள்கிறனர். நன்கு படித்த மேல்தட்டு பர்மியர்கள் ஆங்கிலத்தில் சரளமாக பேசுகிறனர். அதே சமயம் படித்த எந்த பர்மியரும் குறைந்தபட்சம் ஆங்கில அடிப்படைகளை அறிந்திருப்பார்கள். ஓட்டல் மற்றும் விமான ஊழியர்களும், சுற்றுலாத் துறையில் பணிபுரிபவர்களும் பொதுவாக நல்ல அளவில் ஆங்கிலம் பேசுகிறனர். == சென்றடையுங்கள் == === நுழைவுத் தேவைகள் === [[File:Visa policy of Myanmar.svg|450px|thumbnail|right|மியான்மரின் நுழைவிசைவு (விசா) கொள்கை {{Wy/ta/Legend|#ED1C24|மியான்மார்}} {{Wy/ta/Legend|#B5E61D|நுழைவிசைவு தேவையில்லை (30 நாட்கள்)}} {{Wy/ta/Legend|#DDF395|நுழைவிசைவு தேவையில்லை (14 நாட்கள்)}} {{Wy/ta/Legend|#FFD000|வருகையின் போது நுழைவிசைவு / மின்நுழைவிசைவு}} {{Wy/ta/Legend|#61C7A1|மின்நுழைவிசைவு (தொழில் / சுற்றுலா)}} {{Wy/ta/Legend|#9FD5BE|மின்நுழைவிசைவு (சுற்றுலா மட்டும்)}} {{Wy/ta/Legend|#ABABAB|நுழைவிசைவு தேவை}}]] மியான்மரில் நுழைவிசைவு நிலைமை வேகமாக மாறிவருவதால்,, குடிவரவுத் துறை ஊழியர்களிடையே கூட குழப்பம் ஏற்பட்டுள்ளது. மேலும், பல வழிகாட்டி குறிப்புகளும் அதிகாரப்பூர்வ வலைத்தளங்களும் காலாவதியாகிவிட்டன. விசா [https://en.wikipedia.org/wiki/Visa_policy_of_Myanmar கொள்கை விவரங்களுக்கு] விக்கிப்பீடியாவைப் பார்க்கவும். ==== இலவச நுழைவிசைவு ==== பின்வரும் நாட்டுக் குடிமக்கள் சுற்றுலா நோக்கத்திற்காக மியான்மருக்கு விசா இன்றிச் செல்லலாம். இதற்கு அவர்கள் யாங்கோன் சர்வதேச விமான நிலையம், நே பி டா சர்வதேச விமான நிலையம், மண்டலே சர்வதேச விமான நிலையம் ஆகியவற்றில் ஏதேனும் ஒன்றின் வழியாக விமானம் மூலம் வருகை தர வேண்டும். மேலும், அவர்களின் தங்கும் காலம் கீழே குறிப்பிடப்பட்டுள்ள நாட்களுக்கு மிகாமல் இருக்க வேண்டும்: *14 நாட்கள்: புருனே, கம்போடியா, இந்தோனேசியா, லாவோஸ், மலேசியா, பிலிப்பைன்ஸ், தாய்லாந்து *30 நாட்கள்: உருசியா, வியட்நாம் சிங்கப்பூர் குடிமக்கள் மியான்மருக்குள் நுழையும் முறை எதுவாக இருந்தாலும், விசா இன்றி 30 நாட்கள் வரை அங்கு தங்கலாம். இந்த விசா விலக்கு காலத்தை நீட்டிக்க முடியாது. மற்ற நாட்டுப் பயணிகள் அனைவரும் முன்கூட்டியே விசாவுக்கு விண்ணப்பிக்க வேண்டும். ==== மின் நுழைவிசைவு ==== மேற்கத்திய நாடுகள் உட்பட பல நாடுகளைச் சேர்ந்த மக்களுக்கு, மியான்மர் குடிவரவுத் துறையின் இணையதளம் வழியாக சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு 50 அமெரிக்க டாலரும், வணிகப் பயணிகளுக்கு 70 அமெரிக்க டாலர் (2020 சனவரி நிலவரப்படி) கட்டணத்தில் மின்-நுழைவிசைவுகள் கிடைக்கின்றன. இவற்றின் செயலாக்கத்துக்கு 3 நாட்கள் ஆகும். இருப்பினும், அரசாங்கத்தின் இணையதளத்தில், வழக்கமான 50 அமெரிக்க டாலருக்குப் பதிலாக 56 அமெரிக்க டாலர் கட்டணத்தில் ஒரு விரைவு சுற்றுலா மின்-விசாவும் வழங்கப்படுகிறது. இதற்கு 24 மணிநேரம் ஆகும் (சில நேரங்களில் சில மணிநேரங்கள் மட்டுமே ஆகும்). எந்தெந்த நாட்டு குடிமக்களுக்கு இந்த மின்-நுழைவிசைவு (ஈ-விசா) வசதி உண்டு என்பது குறித்த விவரங்களை அதன் இணையதளத்தில் சரிபார்க்கவும். இந்த நுழைவிசைவு வழங்கப்பட்ட தேதியிலிருந்து 90 நாட்களுக்குள் பயணத்தைத் தொடங்கினால், 28 நாட்கள் வரை தங்குவதற்குச் செல்லுபடியாகும். இது ஒருமுறை மட்டுமே நுழைவதற்கானது. விண்ணப்பிக்கும்போது, ​கடவுச்சீட்டு (​பாஸ்போர்ட்) அளவுள்ள வண்ணப் புகைப்படம் ஒன்றை பதிவேற்ற வேண்டும். கட்டணத்தைச் செலுத்த கடன் அட்டைகளை மட்டுமே பயன்படுத்த முடியும். அனுமதிக்கப்பட்ட நுழைவு இடங்கள்: யாங்கோன் பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம், மண்டலே பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம், நே பி டா (Nay Pyi Taw) பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம், தாய்லாந்தின் ரனோங்கிலிருந்து கவ்தாங் (Kawthaung) பகுதிக்கு படகு மூலம் வரும் வழித்தடம் ஆகியவை ஆகும். சுற்றுலா விசாக்கள் மூன்று மாதங்களுக்குச் செல்லுபடியாகும். இந்த விசா, (நுழைந்த தேதியிலிருந்து) நான்கு வாரங்கள் வரை தங்குவதற்குச் செல்லுபடியாகும். இருப்பினும், நீங்கள் புறப்படும்போது ஒரு நாளைக்கு 3 அமெரிக்க டாலர் கட்டணம் செலுத்தத் தயாராக இருந்தால், விசா காலம் முடிந்த பிறகும் தங்கலாம். சுற்றுலா விசாவில் வேலை செய்ய அனுமதி இல்லை. மீறி வேலை செய்தால் கைது செய்யப்பட்டு நாடு கடத்தப்படும் அபாயம் உள்ளது. தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட விண்ணப்பதாரர்களுக்கு "வருகைப் படிவம்" ஒன்றும் வழங்கப்படும். அது உங்கள் கடவுச்சீட்டில் இணைக்கப்படும் செய்யப்படும். மியான்மருக்கு வந்தவுடன், விசா ஸ்டிக்கர் ஒட்டப்பட்ட உங்கள் கடவுச்சீட்டுடன் இந்தப் படிவத்தையும் சமர்ப்பிக்க வேண்டும். ==== வருகையின் போது நுழைவிசைவு ==== 2026 அக்டோபர் நிலவரப்படி, சீனா, ஆங்காங், இந்தியா, ஜப்பான், மக்காவ், தென் கொரியாவிலிருந்து வரும் சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு, வணிகப் பயணிகளுக்கு, யாங்கூன், மண்டலே, நேபிடாவ் வானூர்தி நிலையங்களில் வருகையின் போது விசா (visa on arrival) வழங்கும் வசதி உள்ளது. இதற்கான கட்டணம் 50 அமெரிக்க டாலர்கள் ஆகும். நீங்கள் கடவுச்சீட்டு அளவில் இரண்டு வண்ணப் புகைப்படங்களைக் கொண்டு வர வேண்டும். வணிக நுழைவிசைவுக்கு (விசா) விண்ணப்பிப்பவர்கள், தங்களுக்கு விசா வழங்க ஏற்பாடு செய்யும் நிறுவனத்திடமிருந்து அழைப்புக் கடிதத்தையும் (letter of invitation) சமர்ப்பிக்க வேண்டும். வானூர்தி நிலையங்களில் இது குறித்து இன்னும் சில குழப்பங்கள் நிலவுகின்றன. ஏனெனில் மாற்றங்களுக்கு ஏற்ப அதிகாரப்பூர்வத் தகவல்கள் அவ்வப்போது புதுப்பிக்கப்படுவதில்லை. இருப்பினும், பெரும்பாலான சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு எந்தச் சிக்கலும் ஏற்படுவதில்லை. ஒருவேளை உங்களுக்கு ஏதேனும் சிக்கல் ஏற்பட்டால், தங்களுக்கு விசா பெறுவதற்கான தகுதி உண்டு என்று உறுதியாகக் கூறி, மூத்த அதிகாரியை அழைத்து வருமாறு கேட்டுக்கொள்ளுங்கள். குறிப்பு: 2022 ஆகத்தில், மியான்மர் விமான நிறுவன ஊழியர்களுக்கு பிறப்பித்த ஓர் உத்தரவின்படி, அனைத்து நாட்டினருக்குமான வருகை சுற்றுலா விசா உடனடியாக (விவரிக்க முடியாத வகையில்) இடைநிறுத்தப்பட்டது. இது அரசாங்க இணையதளங்களில் புதுப்பிக்கப்படவில்லை. செக்-இன் கவுன்டரில் அதன் தற்போதைய நிலையை முன்கூட்டியே சரிபார்த்துக் கொள்ளுங்கள். மேலும் பாதுகாப்பாக இருக்க மின்-விசா (e-visa) எடுத்துக்கொள்வதற்கு முன்னுரிமை தாருங்கள். ==== தூதரகம் அல்லது துணைத் தூதரகத்தில் நுழைவிசைவு ==== உலகெங்கிலும் உள்ள நாடுகளின் தலைநகரங்களிலும் பெரிய நகரங்களிலும் அமைந்துள்ள மியான்மர் தூதரகங்கள் அல்லது துணைத் தூதரகங்களில் நீங்கள் அனைத்து வகையான விசாக்களுக்கும் விண்ணப்பிக்கலாம். தொடர்பு விவரங்கள், அலுவலக நேரம் போன்ற கூடுதல் தகவல்களை அங்கேயே தெரிந்துகொள்ளலாம். குறிப்பாக தாய்லாந்தின் பேங்காக் மற்றும் சியாங் மாய், இந்தியாவின் தில்லி, சீனாவின் ஆங்காங் மற்றும் அமெரிக்காவின் வாஷிங்டன் டி.சி. ஆகிய இடங்களில் உள்ள தூதரகங்கள் குறித்த விவரங்களைச் சரிபார்க்கவும். பொதுவாக, விசா விண்ணப்பத்திற்கு, பூர்த்தி செய்யப்பட்ட விசா படிவம் (மியான்மர் தூதரகத்திலிருந்து பெறலாம்), பூர்த்தி செய்யப்பட்ட வருகைப் படிவம் (இதையும் தூதரகத்திலிருந்தே பெறலாம்), உங்கள் கடவுச்சீட்டின் புகைப்படப் பக்கத்தின் நகல், கடவுச்சீட்டு அளவிலான இரண்டு புகைப்படங்கள், உங்கள் தொழில் குறித்த சான்று, அதற்கான கட்டணம் ஆகியவை தேவைப்படும். === வானுர்தியில்=== மியான்மரின் முதன்மையான பன்னாட்டு வனூர்தி நிலையம், அந்நாட்டின் மிகப்பெரிய நகரமும் முக்கிய பொருளாதார மையமுமான யாங்கூனில் (IATA குறியீடு: RGN) அமைந்துள்ளது. யாங்கூனிலிருந்து ஆசியாவின் பல முக்கிய நகரங்களுக்கு வானூர்தி சேவைகள் உள்ளன. இப்பகுதிக்கு வெளியிலிருந்து வரும் பயணிகளுக்கு, சிங்கப்பூர் அல்லது பேங்காக் வழியாக மியான்மர் செல்வது மிகவும் எளிதான வழியாகும். ஏனெனில், இந்த இரு நகரங்களிலும் மியான்மரைச் சேர்ந்தவர்கள் பெருமளவில் வசிக்கின்றனர். மேலும் இங்கிருந்து யாங்கூனுக்குத் நாள்தோறும் பல விமானங்கள் இயக்கப்படுகின்றன. மியான்மரில் மண்டலே (Mandalay - MDL IATA) நகரில் இரண்டாவது பன்னாட்டு விமான நிலையம் ஒன்றும் உள்ளது. இங்கிருந்து அண்டை நாடுகளுக்குப் பல வானூர்திகள் இயக்கப்படுகின்றன. வானூர்தி நிறுவனங்கள் மற்றும் சேருமிடங்களின் தற்போதைய பட்டியலுக்கு, [https://www.yangonairport.aero/index.php/en/ யாங்கூன் வானூர்தி நிலையத்தைப்]{{Wy/ta/Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot }} பார்க்கவும். யாங்கூனைத் தளமாகக் கொண்ட இரண்டு முக்கிய பன்னாட்டு வானூர்தி நிறுவனங்கள், தேசிய விமான நிறுவனமான '''[http://flymna.com/ மியான்மர் நேசனல் ஏர்லைன்ஸ்]''' மற்றும் தனியாருக்குச் சொந்தமான '''[http://www.maiair.com/ மியான்மர் ஏர்வேஸ் இன்டர்நேசனல்]''' ஆகும். === தரைவழியாக === மியான்மர் சீனா, இந்தியா, வங்கதேசம், தாய்லாந்து, லாவோஸ் ஆகிய ஐந்து நாடுகளுடன் எல்லையைப் பகிர்ந்து கொள்கிறது. இருப்பினும், அங்கு நிலவும் உள்நாட்டுப் போர் காரணமாக, 2026-ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, தரை வழியாக மியான்மருக்குள் நுழைவது கடினமானதாகவோ அல்லது முற்றிலும் இயலாததாகவோ உள்ளது. ஒருவேளை நீங்கள் உள்ளே நுழைந்தாலும், எல்லைப் பகுதிகளிலிருந்து யாங்கோன் நகருக்குப் பயணிப்பது மிகவும் சவாலான செயலாக இருக்கலாம். குறைந்தபட்சம், நீங்கள் முன்கூட்டியே சிறப்பு அனுமதிகளுக்கு விண்ணப்பிக்க வேண்டியிருக்கும். மேலும், இத்தகைய அனுமதி கிடைப்பதற்கு, நீங்கள் ஒரு வழிகாட்டப்பட்ட சுற்றுலாக் குழுவிலோ அல்லது வாகன அணிவகுப்பிலோ (convoy) இணைய வேண்டியிருக்கலாம். ====தாய்லாந்து ==== மியான்மருக்கும் தாய்லாந்திற்கும் இடையே தச்சிலைக்/மே சாய், மியாவாடி/மே சோட், ஹ்டீ கீ/பான் புனம்ரான், மூன்று பகோடா கணவாய் ஆகிய இடங்களில் நான்கு எல்லைக் கடக்கும் இடங்கள் உள்ளன. 2026 ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, இவற்றில் எதுவும் சுற்றுலாப் பயணிகளுக்காகத் திறக்கப்படவில்லை. ==== சீனா ==== வெளிநாட்டினர் யுன்னானில் உள்ள ரூய்லி (Ruili) வழியாக மியான்மரின் மியூஸ் (Muse) பகுதிக்குள் நுழைய முடியும். இதற்கு விசாவுடன் சேர்த்து, ஒரு சிறப்பு அனுமதி மற்றும் வழிகாட்டி (guide) தேவைப்படும். பெரும்பாலும், நீங்கள் ஒரு சுற்றுலா நிறுவனத்தின் ஏற்பாட்டில் மேற்கொள்ளப்படும் பயணக் குழுவில் இணைய வேண்டியிருக்கும். இதற்கு நேர்மாறான திசையில் (மியான்மரிலிருந்து சீனாவுக்குள்) செல்வதற்கான ஏற்பாடுகளைச் செய்வது மிகவும் கடினம், மேலும் அது குறித்த தெளிவான தகவல்கள் இல்லை. இருப்பினும், மண்டலேயிலிருந்து குன்மிங்கிற்கு வானூர்தி மூலம் செல்ல முடியும். மேலும், மண்டலேயிலேயே விசா வழங்கும் சீனத் தூதரக அலுவலகமும் உள்ளது. ==== இந்தியா ==== இந்தியாவுக்கும் மியான்மருக்கு இடையே மோரே/தமு (Moreh/Tamu) பகுதியில் தரைவழி எல்லைக் கடப்பு ஒன்று உள்ளது. இது வாகனங்களில் வருபவர்கள், நடந்தே வருபவர்கள், சுற்றுலாக் குழுக்களாக வருபவர்களுக்குத் திறந்திருக்கும். 2023-ஆம் நிலவரப்படி, இந்த எல்லை வழியாக நுழைவதற்கு மியான்மரின் மின்-விசாக்கள் (eVisas) செல்லுபடியாகாது. எனவே, நீங்கள் முன்னதாகவே விசா பெற்றுக்கொள்ள வேண்டும். இந்த எல்லைப் பகுதி அரசியல் ரீதியாக நிலையற்ற சூழலில் உள்ளது. இந்திய நகரமான மோரேயில் போராட்டங்களும், இரண்டு குண்டுவெடிப்புகளும் (அக்டோபர் 2019) நிகழ்ந்தன. இதனால் எல்லை தற்காலிகமாக மூடப்பட்டது. சுற்றுலாப் பயணிகள் மோரே பகுதியில், குறிப்பாக இரவு நேரங்களில், தேவையின்றிச் சுற்றித் திரிவதைத் தவிர்க்குமாறு அறிவுறுத்தப்படுகிறார்கள். முடிந்தவரை, மியான்மர் பக்கத்தில் உள்ள தமு (Tamu) நகரிலேயே தங்குவது சிறந்தது. மியான்மருடன் எல்லையைப் பகிர்ந்து கொள்ளும் இந்தியாவின் மணிப்பூர் மாநிலத்திற்குச் செல்வதற்கு, தற்போது அனுமதிச் சீட்டு (permit) பெற வேண்டிய அவசியம் இல்லை. ==== லாவோஸ் ==== மீகாங் ஆற்றின் குறுக்கே உள்ள மியான்மர்-லாவோஸ் நட்புப் பாலம் மியான்மருக்கும் லாவோசுக்கும் இடையே உள்ள ஒரே அதிகாரப்பூர்வ எல்லைக் கடப்பாகும். இந்த பாலம் மியான்மரில் உள்ள ஷான் மாநிலத்தை லாவோஸில் உள்ள லுவாங் நாம்தா மாகாணத்துடன் இணைக்கிறது. இந்த எல்லைக் கடப்பு இரு நாடுகளுக்கும் மிகவும் தொலைதூரப் பகுதியில் உள்ளது. மேலும் கடக்கும்போது (அல்லது) எப்போது இயங்குகிறது என்பது பற்றிய தகவல்களைக் கண்டுபிடிப்பது கடினம். இந்தக் கடப்பில் நுழைவதற்கு மின் விசா ஏற்றுக்கொள்ளப்படாததால், நீங்கள் முன்கூட்டியே விசாவைப் பெற வேண்டும். ==== வங்கதேசம் ==== மியான்மருக்கும் வங்கதேசத்திற்கும் இடையிலான எல்லையைத் தனிப்பட்ட முறையில் கடப்பது சாத்தியமற்றது. இவ்விரு நாடுகளுக்கும் இடையே எல்லைக் கடப்புகள் ஏதுமில்லை. மேலும், கடத்தல்காரர்களைத் தடுப்பதற்காக மியான்மர் தரைப்படை எல்லைப் பகுதியில் கண்ணிவெடிகளைப் புதைத்து வைத்துள்ளது. === படகில் === தாய்லாந்தின் ரானோங்கிற்கும் மியான்மரின் கவ்தாங்கிற்கும் இடையே சிறிய மரத்தாலான நீள்வால் படகுகள் இயக்கப்படுகின்றன. இதற்கு நிலையான கால அட்டவணை எதுவும் இல்லை. நீங்கள் படகு இயக்குபவர்களில் ஒருவருடன் நேரடியாகப் பேரம் பேச வேண்டும். பயணக் கட்டணம் ஒப்புக்கொள்ளப்பட்டவுடன் அவர்கள் புறப்பட்டுவிடுவார்கள். கடுமையாகப் பேரம் பேசுவதை உறுதிப்படுத்திக் கொள்ளுங்கள். இல்லையெனில் நீங்கள் ஏமாற்றப்படலாம். நீங்கள் குடிவரவு முத்திரையைப் பெறுவதற்காகக் கட்டடத்தைக் கண்டுபிடிப்பதற்கு முன்பே, படகு இயக்குபவர்கள் உங்களை அவர்களின் படகில் வலுக்கட்டாயமாக ஏற்ற முயற்சிக்கலாம். உறுதியாக இருந்து குடிவரவுச் சோதனை வழியாகச் செல்ல வலியுறுத்துங்கள். இல்லையெனில் நீங்கள் சட்டவிரோதமாக நாட்டை விட்டு வெளியேறியதாகக் கருதப்படுவீர்கள். இந்தச் சோதனைச் சாவடி வழியாக நுழையும்போதும் அல்லது வெளியேறும்போதும் மியான்மர் குடிவரவுத் துறைக்கு நீங்கள் 10 அமெரிக்க டாலர் அல்லது 500 தாய் பாட் "முத்திரைக் கட்டணம்" செலுத்த வேண்டும். அமெரிக்க டாலர்களில் பணம் செலுத்தத் தேர்வுசெய்தால், உங்கள் பணத்தாள்கள் நல்லபடி இருப்பதை உறுதிப்படுத்திக் கொள்ளுங்கள். சிறிய மடிப்புகள் கூட உங்கள் பணத்தாள்கள் நிராகரிக்கப்படுவதற்குக் காரணமாகிவிடும். ==பார்க்க== [[File:InleRowing.jpg|300px|thumb|இன்லே ஏரியில், காலால் துடுப்பு போடுதல்.]] மியான்மர் தென்கிழக்கு ஆசியாவில் ஒரு பிரபலமான சுற்றுலாத் தலமாக இருந்ததில்லை. ஏனெனில், அந்நாட்டில் நிலவும் நிலையற்ற அரசியல் சூழலும் பயணக் கட்டுப்பாடுகளும் சுற்றுலாப் பயணிகளைத் தடுத்து வந்தன. இருப்பினும், 2015-ஆம் ஆண்டு முதல் அரசியல் சூழலிலும் பயணச் சூழலிலும் குறிப்பிடத்தக்க முன்னேற்றம் ஏற்பட்டுள்ளது. பண்பாடு, வரலாறு ஆகியவற்றில் ஆர்வம் கொண்ட எவரையும் ஈர்க்கக்கூடிய, இன்னும் சிதையாத ஒரு பொக்கிசமாக இந்த நாடு திகழ்கிறது. யாங்கோன் நகரில் உலாவும்போது, ​​19-ஆம் நூற்றாண்டின் பிரித்தானிய காலனித்துவ ஆட்சிக் காலத்திற்குச் சென்ற உணர்வு ஏற்படும். அங்கு தூய்மையான பூங்காக்களும் கோயில்களும், சிதிலமடைந்த காலனித்துவக் கட்டடங்களுக்கும் சாலைகளுக்கும் அருகிலேயே அமைந்துள்ளன. ஸ்வேடகான் அடுக்குத்தூபி (Shwedagon Pagoda) போன்ற பண்பாட்டு மற்றும் சமயச் சின்னங்களும், உள்ளூர் மக்களின் புன்னகையும் இந்நகருக்கு ஒரு தனித்துவமான, விசித்திரமான அழகைத் தருகின்றன. ஒவ்வொரு தெரு முனையிலும் புதியதொரு அனுபவம் காத்திருக்கிறது. ஆற்றைக் கடக்கும் ஒரு சிறிய படகுப் பயணம், அந்நாட்டின் கிராமப்புற வாழ்க்கையைப் புரிந்துகொள்ளும் வாய்ப்பையும் வழங்குகிறது. யாங்கோனுக்கு அருகில் பண்பாட்டு, வரலாற்று முக்கியத்துவம் வாய்ந்த இடங்களாக, பௌத்த சின்னங்களைக் கொண்ட பாகோ, மட்பாண்டத் தொழிலுக்குப் புகழ்பெற்ற வடிநில நகரமான டுவாண்டே (Twante), மலை உச்சியின் விளிம்பில் சமநிலை தவறி நிற்பது போலத் தோன்றும் தங்க முலாம் பூசப்பட்ட பாறையைக் கொண்ட புனிதத் தலமான கியாய்க்டியோ (Kyaiktiyo) ஆகியவை உள்ளன. பாமார் மக்கள் வாழும் பகுதிகளை மேலும் ஆராய்ந்து பார்ப்பது நிச்சயமாகப் பயனுள்ளதாக இருக்கும். துரதிர்சிட்டவசமாக, நாட்டின் சில நொலைதூரப் பகுதிகளுக்கு வெளிநாட்டினர் செல்வதற்கு அனுமதி இல்லை. இருப்பினும், அங்குள்ள நிலவரம் மிக வேகமாக மாறக்கூடும் என்பதால், அவ்வப்போது களத்தில் இருப்பவர்களிடம் தற்போதைய சூழலைக் கேட்டுத் தெரிந்துகொள்வது நல்லது. ஏனெனில், இணையத்தில் கிடைக்கும் தகவல்கள் பெரும்பாலும் காலாவதியானவையாகவோ அல்லது தவறானவையாகவோ இருக்கக்கூடும். [[File:Maymyo also known as Pyin Oo Lwin (14703742020).jpg|thumb|பியின் யு லவின்]] முன்பு நகரமாக இருந்த பாகன் ஒரு பொக்கிமாகும். 11, 12 ஆம் நூற்றாண்டுகளில் இங்கு வாழ்க்கை எப்படி இருந்திருக்கும் என்பதற்கான ஒரு காட்சியை இது அளிக்கிறது. மார்கோ போலோ இதை, "சலசலக்கும் மணிகளின் ஓசையாலும், துறவிகளின் ஆடைகளின் படபடப்பு ஒலியாலும் உயிர்ப்புடன் இருக்கும் பொன்னால் ஆன நகரம்" என்று விவரித்தார். இது உலகில் பௌத்தக் கோயில்கள், பகோடாக்கள், ஸ்தூபிகள், இடிபாடுகள் ஆகியவற்றின் மிகப்பெரிய மற்றும் அடர்த்தியான தொகுப்பாகும். மிராக் யூ இன்று ஒரு அமைதியான கிராமமாக உள்ளது. ஆனால் அதன் சிதைந்துபோன பகோடாக்களும் கோயில்களும், போர்த்துகீசிய, டச்சு, பிரெஞ்சு, அரபு வர்த்தகர்களுடன் விரிவான கடல்வழி வர்த்தகத்தில் ஈடுபட்டிருந்த ஒரு பேரரசின் தலைநகராக இருந்த ஆரம்பகால நவீன காலத்தை நினைவூட்டுகின்றன. மாண்டலேயிலிருந்து ஒரு நாள் பயணத்தில் இன்வா உள்ளது, இது மற்றொரு முன்னாள் தலைநகரமாகும். அங்கு அதன் முந்தைய பெருமையை பார்வையாளர்களுக்கு நினைவூட்ட இடிபாடுகள் எஞ்சியுள்ளன. மேலும், சற்றே குளிர்ச்சியான தட்பவெப்பநிலையைக் கொண்ட முன்னாள் பிரித்தானிய மலைவாசத்தலமான பின் யூ லுவினையும் தவறவிடாதீர்கள். இந்த நாட்டில் பயணிகளை ஈர்க்கும் இயற்கைப் பகுதிகள் ஏராளமாக உள்ளன. ''இன்லே ஏரி'' சுற்றுலாப் பயணிகளிடையே மிகவும் பிரபலமானது. இது தற்போது சுற்றுலாப் பயணிகளின் வருகை மிக அதிகமாக இருக்கும் இடங்களுள் ஒன்றாக மாறி வருகிறது. இருப்பினும், மியான்மர் பயணமானது இந்த ஏரியில் படகு சவாரி செய்யாமல் முழுமையடையாது. மரத் தூண்களின் மீது அமைக்கப்பட்ட வீடுகளில் வசிக்கும் பழங்குடியின மக்கள், தங்கள் பாரம்பரிய மரப் படகுகளில் ஒற்றைக் காலால் துடுப்பு போட்டுச் செலுத்தும் காட்சி, அந்த இடத்திற்கு ஒரு தனித்துவமான சூழலைத் தருகிறது. நாட்டின் தென்மேற்கு நீண்ட கடற்கரைப் பகுதியில் 'சௌங் தா' மற்றும் 'இங்காபாலி' (Ngapali) போன்ற சில கடற்கரைகளும் உள்ளன. வழக்கமான சுற்றுலாப் பருவம் அல்லாத காலங்களில் நீங்கள் அங்கு சென்றால், அழகான வெண்மணல் கடற்கரையை முழுமையாக உங்களுக்கென மட்டுமே என இரசித்து மகிழலாம். ==சாப்பிட== ==குடிக்க== நாடு இல் எல்லா இடங்களிலும் மதுபானம் குடிப்பவர்களை நீங்கள் காணலாம். ==நித்திரை கொள்ள== ==கற்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஆசிய நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] {{INTERWIKI|Q836}} jteic4dls2vdzjopx17r027y6s0xq6x 7385404 7385401 2026-11-08T07:02:44Z Arularasan. G 1290908 /* பார்க்க */ 7385404 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|Bagan (Myanmar) banner Sunset.jpg|caption=The temples of Bagan at dawn}} '''மியான்மார்''' (அல்லது '''பர்மா''') என்பது தென்கிழக்கு [[Wy/ta/ஆசியா|ஆசியா]]வில் அமைந்துள்ள ஒரு நாடாகும். இந்நாடு பிரமிக்க வைக்கும் பழமையான கோயில்கள், பரபரப்பான உள்ளூர் சந்தைகள், இயற்கை எழில் கொஞ்சும் இடங்களான மாசுபடாத கடற்கரைகள், அழகான மலைகள், பசுமையான காடுகள் ஆகியவற்றைக் கொண்டுள்ளது. பர்மிய மக்களின் உண்மையான அன்பும் உபசரிப்பும், சுவையான உணவு வகைகளும் இணைந்து, இந்நாட்டை உணவுப் பிரியர்களுக்கும் பண்பாட்டு ஆர்வலர்களுக்கும் ஒரு சிறந்த இடமாக மாற்றுகின்றன. 1960-கள் முதல், இந்நாடு பல்வேறு எதிர்மறையான காரணங்களுக்காகவே செய்திகளில் இடம்பிடித்து வருகிறது. நீண்ட காலமாகவே, அரசியல் நிலைத்தன்மையின்மை, சமய அல்லது இனக் குழுக்களுக்கு இடையிலான வன்முறை, ஊழல், போதிய உள்கட்டமைப்பு வசதிகள் இல்லாமை, மனித மேம்பாட்டிற்குப் போதிய முக்கியத்துவம் அளிக்காத நீண்டகாலக் காலனித்துவச் சுரண்டல் ஆகியவற்றால் மியான்மர் பாதிக்கப்பட்டுள்ளது. == பிராந்தியங்கள் == {{Wy/ta/Regionlist | regionmap=Burma Regions Map.png | regionmapsize=425px | region1name=[[Wy/ta/தெற்கு மியான்மர்|தெற்கு மியான்மர்]] | region1items=''ஆயார்வாடி, பாகோ, ரங்கூன்'' | region1color=#CAA7C9 | region1description=இராவாடி வடிநில தாழ்நிலப் பகுதிகள்; இங்குதான் மிகப்பெரிய நகரமும் முன்னாள் தலைநகருமான யாங்கோன் அமைந்துள்ளது. | region2name=[[Wy/ta/நடு மியான்மர்|நடு மியான்மர்]] | region2items=''மக்வே, மண்டலே, நேய்பிடாவ்'' | region2color=#E5B775 | region2description=மண்டலே, வரலாற்று சிறப்புமிக்க தொல்லியல் தளங்கள், குளிர்ந்த மலை நகரங்கள். | region3name=[[Wy/ta/மேற்கு மியான்மர்|மேற்கு மியான்மர்]] | region3items=''ரக்கின், சின்'' | region3color=#A4C78A | region3description=தொலைதூர மலைப்பகுதிகள் மற்றும் வங்காள விரிகுடாவில் உள்ள சில அழகான கடற்கரைகள். | region4name=[[Wy/ta/வடக்கு மியான்மர்|வடக்கு மியான்மர்]] | region4items=''சாகைங், கச்சின்'' | region4color=#d17c82 | region4description=இமயமலையின் தென்பகுதிகளையும் பல பழங்குடியினரையும் உள்ளடக்கிய, பரந்த மற்றும் அமைதியற்ற ஒரு பகுதி. | region5name=[[Wy/ta/கிழக்கு மியான்மர்|கிழக்கு மியான்மர்]] | region5items=''ஷான், கயா, வா'' | region5color=#76AED2 | region5description=தங்க முன்னோணம் மற்றும் மலைக்க வைக்கும் எண்ணிக்கையிலான இனக்குழுக்கள். | region6name=[[Wy/ta/தென்கிழக்கு மியான்மர்|தென்கிழக்கு மியான்மர்]] | region6items=''தனிந்தாரி, மோன், கயின்'' | region6color=#DDE28E | region6description=தாய்லாந்தின் எல்லையாக அமைந்துள்ள, ஏராளமான கடலோரத் தீவுகளைக் கொண்ட தெற்கு கடற்கரைப் பகுதி. }} ==நகரங்கள்== * '''நைபிடா''' (முன்னர் பியின்மனா) — நாட்டின் புதிதாக அறிவிக்கப்பட்ட தலைநகரம் மற்றும் மூன்றாவது பெரிய நகரம் *'''பாகோ''' (முன்னர் பெகு) — யாங்கோனுக்கு அருகில் உள்ள, பௌத்தச் சின்னங்கள் நிறைந்த வரலாற்றுச் சிறப்புமிக்க நகரம். *'''கவ்தாங்''' — மியான்மரின் தென்கோடியில் அமைந்துள்ள கடற்கரை நகரம். இது மியான்மரின் பிற பகுதிகளை விட தாய்லாந்தை அதிகம் ஒத்திருக்கிறது. *'''மண்டலே''' — மண்டலேஅரண்மனையைச் சுற்றி அமைக்கப்பட்ட கோன்பாங் வம்சத்தின் முன்னாள் தலைநகரம் மற்றும் மேல் மியான்மரின் முக்கிய வணிக மையம். *'''மவ்லாமைன்''' (மௌல்மைன்) — மோன் மாநிலத்தின் தலைநகரம் மற்றும் மூன்றாவது பெரிய நகரம். *'''பியின் யூ லவின்''' (மேம்யோ) — இது பிரித்தானிய காலனித்துவ ஆட்சிக் காலத்தில் மலைவாழிடமாகத் திகழ்ந்த, (தட்பவெப்பநிலை மற்றும் சுற்றுலா ஈர்ப்புகள் ஆகிய இரு வகையிலும்) ஒரு குளிர்ச்சியான நகரமாகும். *'''டவுங்கி''' — 'தங்க முக்கோணம்' பகுதியின் மையத்தில் அமைந்துள்ள ஷான் மாநிலத்தின் தலைநகரம். *'''டிவாண்டே''' — மட்பாண்டத் தொழிலுக்குப் பெயர் பெற்ற ஒரு நகரம். *'''யாங்கூன்''' (முன்னர் ரங்கூன்) — அடுக்குத் தூபிகள் (பகோடாக்கள்), காலனித்துவக் கட்டிடக்கலைக்கு பெயர் பெற்ற பொருளாதார மையம். == பிற இடங்கள் == *'''பாகான்''' — இராவாடி ஆற்றின் கரைகளுக்கு அருகே ஆயிரக்கணக்கான பழங்காலப் அடுக்குத்தூபிகளை (பகோடா) கொண்ட ஒரு தொல்லியல் மண்டலமும், யுனெஸ்கோ உலகப் பாரம்பரியத் தளமும். *'''இன்லே ஏரி''' — படகு சவாரிகள், இன்தா மக்கள் வசிக்கும் மிதக்கும் கிராமங்களைப் பார்வையிடுதல், மலையேற்றம் ஆகியவற்றிற்குப் பெயர் பெற்றதும், உயர்தர பட்டு உற்பத்திக்கான இடமாகவும் திகழும் ஒரு பெரிய, ஆழம் குறைந்த ஏரி. *'''கெங்டங்''' — தங்க முக்கோணப் பகுதியில், (சீன எல்லையில் உள்ள) மோங் லா மற்றும் (தாய்லாந்து எல்லையில் உள்ள) டாச்சிலெய்க் ஆகியவற்றுக்கு இடையில் அமைந்துள்ள இப்பகுதி, ஆன் (கருப்புப் பல் மக்கள்), அக்கா பழங்குடியினர் ஆகியோருக்காகவும், மலையேற்றத்திற்காகவும் அறியப்படுகிறது. *'''கைய்க்டியோ''' — குன்றின் உச்சியில் அமைந்துள்ள, தங்க முலாம் பூசப்பட்ட பாறை மற்றும் ஒரு முக்கியத் திருத்தலம். *'''போபா மலை''' — மியான்மரின் 'ஒலிம்பஸ் மலை' என்று கருதப்படும் ஒரு செயலற்ற எரிமலை; வெப்பமான சமவெளிகளுக்கு அடுத்து அமைந்துள்ள பசுமையான சோலை; பாகானிலிருந்து எளிதாகச் சென்று வரக்கூடிய ஒரு நாள் சுற்றுலாத் தலம். *'''மிராவ் கி யூ''' (Mrauk U) — ராகைன் (Rakhine) இராஜ்யத்தின் முன்னாள் தலைநகரம்; இங்குள்ள பல பழமையான அடுக்குத் தூபிகள் (பகோடா) அந்தக் காலத்தை நினைவூட்டும் சான்றுகளாகத் திகழ்கின்றன. *'''நங்காபாலி''' - வங்காள விரிகுடாவில் மேற்கு ராக்கைன் மாநிலத்தில் உள்ள கடற்கரை உல்லாசவிடுதி *'''இங்வே சௌங்''' (Ngwe Saung) — இது ஒரு மிக நீண்ட கடற்கரைப் பகுதியாகும்; வெண்மையான மணல், படிகம் போன்ற தெளிவான நீர் ஆகியவை இங்வே கடற்கரையின் சிறப்பம்சங்களாகும். *'''பியாய்''' (Pyay) — யாங்கோன் மற்றும் பாகான் நகரங்களுக்கு இடையே இரவாடி ஆற்றங்கரையில் அமைந்துள்ள ஒரு நகரமாகும். இது கி.பி. 2 முதல் 9-ஆம் நூற்றாண்டு வரையிலான பியூ இனத்தவரின் பண்டைய தலைநகரான 'ஸ்ரீ கித்தாரா' எனும் தொல்லியல் தளத்திற்குப் பெயர் பெற்றது. *'''பதேன்''' — இரவாடி வடிநிலப் பகுதியில் அமைந்துள்ள ஒரு ஆற்றங்கரை நகரம்; இது குடை தயாரிப்புக்கு பெயர் பெற்றது. மேலும் இது சுவாங் தா மற்றும் இங்வே சௌங் கடற்கரைகளுக்குச் செல்லும் நுழைவாயிலாகவும் விளங்குகிறது. == புரிந்துகொள்ள == === வரலாறு === தென்கிழக்கு ஆசியாவின் பெரும்பாலான நாடுகளைப் போலவே, மியான்மரின் மக்களும், வரலாறும் அனைத்து முனைகளிலிருந்தும் வந்த குடியேறியவர்கள் மற்றும் படையெடுப்பாளர்களின் ஒரு கலவையாகும். மோன், பியூ ஆகிய இனத்தவர் இந்தியாவிலிருந்து வந்ததாகக் கருதப்படுகிறது, அதே நேரத்தில் தற்போது ஆதிக்கம் செலுத்தும் பமர் (பர்மா) மக்கள் திபெத் வழியாகப் புலம்பெயர்ந்து, 849-ஆம் ஆண்டளவில் பாகனை மையமாகக் கொண்டு ஒரு சக்திவாய்ந்த இராச்சியத்தை நிறுவினர். இப்பகுதியின் இனப் பன்முகத்தன்மையும், மத்திய சமவெளிகளில் பமர் மக்களின் ஆதிக்கமும், அவர்களுக்கும் அவர்களைச் சுற்றியுள்ள எண்ணற்ற சிறிய இனக் குழுக்களுக்கும் இடையே புவிசார் அரசியல் போராட்டங்களை உண்டாக்கின. அவை இன்றுவரை தடையின்றித் தொடர்கின்றன. 9-ஆம் நூற்றாண்டு முதல் 19-ஆம் நூற்றாண்டு வரை, பர்மியப் பேரரசு தாய்லாந்து (அயுத்தாயா) மற்றும் இந்தியா (மணிப்பூர்) மீதான படையெடுப்புகளின் மூலம் வளர்ந்தது. பின்னர் சீனாவின் தாக்குதல்கள், உள்நாட்டுக் கிளர்ச்சி போன்றவற்றால் சுருங்கியது. [[File:Bago, Myanmar (Burma) - panoramio (44).jpg|thumb|அடுக்குத்தூபியில் உள்ள பள்ளிகொண்ட புத்தர் சிலை]] இறுதியில், 1824 முதல் 1886 வரையிலான 62 ஆண்டுகாலத்தில் பிரிட்டன் பர்மாவைக் கைப்பற்றி அதைத் தனது இந்தியப் பேரரசின் ஒரு பகுதியாக இணைத்துக்கொண்டது. பர்மாவின் கடைசி மன்னரான திபா, இன்றைய இந்தியாவில் உள்ள இரத்னகிரிக்கு நாடு கடத்தப்பட்டார். தங்கள் பிற குடியேற்றப் பகுதிகளைப் போலவே, இங்கும் பிரித்தானியர் "பிரித்தாளும் கொள்கை" மூலம் தங்கள் கட்டுப்பாட்டைத் தக்கவைத்துக் கொண்டனர். இதன்படி, பல்வேறு இன மற்றும் சமயக் குழுக்களிடையே அவர்கள் வேண்டுமென்றே பதற்றத்தை உருவாக்கினர். இதன் விளைவாக இன்றுவரை தீர்க்கப்படாத இன, சமய மோதல்கள் இருந்துவருகின்றன. உதாரணமாக, நிருவாக அதிகாரிகள் இந்தியாவிலிருந்து அழைத்து வரப்பட்டனர், அதேவேளையில் பிற அரசுப் பதவிகள் பெரும்பாலும் சிறிய இனக் குழுக்களைச் சேர்ந்த உள்ளூர் மக்கள் நிரப்பப்பட்டனர். 1937-இல் தனி குடியேற்ற நாடாக மாறும் வரை, பர்மா இந்தியாவின் ஒரு மாகாணமாகவே நிர்வகிக்கப்பட்டது. இரண்டாம் உலகப் போரின்போது, ​​ஆசியாவில் ஆதிக்கத்தை நிலைநாட்ட நேச நாடுகள் சப்பானியர்களுடன் போரிட்டதால், பர்மா ஒரு முக்கிய போர்க்களமாகத் திகழ்ந்தது. சீனாவிற்குத் தேவையான பொருட்களைக் கொண்டு செல்வதற்காக 'பர்மா சாலை' அமைக்கப்பட்டது. தாய்லாந்தின் கஞ்சனபுரியிலிருந்து குவாய் ஆற்றின் வழியாக பர்மா வரை செல்லும் தாய்லாந்து-பர்மா ரயில்பாதை ("மரண ரயில்பாதை" என்று அழைக்கப்பட்டது) சப்பானியர்களால் கட்டாய உழைப்பைக் கொண்டு கட்டப்பட்டது. இதில் நேச நாட்டுப் போர்க்கைதிகள், ஒப்பந்தத் தொழிலாளர்களாகக் கொண்டுவரப்பட்ட தாய்லாந்தியர்கள், பர்மிய மக்கள், பிற தென்கிழக்கு ஆசிய மக்கள் ஈடுபடுத்தப்பட்டனர். அவர்கள் மிக மோசமான சூழலில் பணியாற்ற வேண்டியிருந்தது. இரயில்பாதை கட்டுமானப் பணிகளின்போது அவர்களில் ஏராளமானோர் (சுமார் 80,000 பேர் என மதிப்பிடப்பட்டுள்ளது) உயிரிழந்தனர். போரின்போது மேற்கு பர்மாவின் பெரும் பகுதிகள், குறிப்பாக இந்தியாவுடனான எல்லையை ஒட்டிய மலைப்பகுதிகள் மற்றும் மண்டலே நகரம் ஆகியவை கடுமையாக பாதிப்புற்றன. ஜெனரல் ஆங் சான் தலைமையிலான பர்மிய விடுதலைப் போராட்ட வீரர்கள் முதலில் பிரித்தானியரை வெளியேற்றுவதற்காக சப்பானியர்களுக்கு ஒத்துப்பு அளித்தனர். அதற்கு ஈடாக பர்மாவுக்கு விடுதலை வழங்குவதாக சப்பானியர்கள் உறுதியளித்தனர். இருப்பினும், ஜப்பானிய ஆக்கிரமிப்பிற்கு பிகு மக்களின் வாழ்க்கை, பிரித்தானிய காலனித்துவத்தின் கீழ் இருந்ததை விட மிகவும் கொடூரமாக இருந்தது. மேலும் கலகோங் படுகொலை போன்ற நிகழ்வுகளில் பல பர்மியர்கள் கொல்லப்பட்டனர். அதைத் தொடர்ந்து ஆங் சான் தனது விசுவாசத்தை மாற்றி, சப்பானியர்களிடமிருந்து பர்மாவை மீண்டும் கைப்பற்ற நேச நாடுகளுக்கு உதவினார். இரண்டாம் உலகப் போருக்குப் பிறகு, பர்மிய விடுதலைக்காக ஆங் சான் பிரித்தானியருடன் பேச்சுவார்த்தைகளை நடத்தினார், மேலும் அடுத்த ஆண்டு பர்மாவுக்கு சுதந்திரம் வழங்க 1947-ல் பிரித்தானியர் ஒப்புக்கொண்டனர். ஆங் சான் 1947-இன் பிற்பகுதியில் படுகொலை செய்யப்பட்டார். அவருக்கு தனது கனவு நனவாவதைக் காணும் பாக்கியம் கிடைக்கவில்லை. பர்மா ஒன்றியம் என்ற பெயரில் பிரித்தானியரிடமிருந்து விடுதலை இறுதியாக 1948 சனவரி 4 பெறப்பட்டது. மேலும் ஜெனரல் ஆங் சான் பெரும்பாலான பர்மிய மக்களால் தங்களுக்கு விடுதலைப் பெற்றுத்தந்த ஒரு தேசத் தந்தையாகக் கருதப்படுகிறார். இன அடையாளங்களின் அடிப்படையில் அமைந்த பல்வேறு மாநிலங்களைக் கொண்டதாக இந்த புதிய ஒன்றியம் இருந்தது. இம்மாநிலங்களில் பல, ஒன்றுக்கொன்று எதிராகப் போராடியும், தன்னாட்சியுடன் விளங்கியும் பல நூற்றாண்டுகால வரலாற்றைக் கொண்டிருந்தன. பிரிட்டனிடமிருந்து தங்கள் கூட்டு விடுதலையை உறுதிப்படுத்தும் நோக்கில், இனக்குழுக்களுக்கும் மாநிலங்களுக்கும் இடையே அதிகாரப் பகிர்வுடன் கூடிய ஒரு கூட்டு நிர்வாகத்திற்குப் பத்து ஆண்டுகளுக்குக் கட்டுப்பட்டிருக்க அந்த இனக்குழுக்கள் ஒப்புக்கொண்டன. அக்காலகட்டத்திற்குப் பிறகு, ஒன்றியத்திலிருந்து பிரிந்து செல்லும் உரிமையுடன் கூடிய தன்னாட்சி உரிமை ஒவ்வொரு இனக்குழுவிற்கும் வழங்கப்படும் என்றும் தீர்மானிக்கப்பட்டது. "பின்லோன் ஒப்பந்தம்" என்று அழைக்கப்பட்ட இந்த ஒப்பந்தத்தின் விதிமுறைகள், புதிய 'பர்மா ஒன்றியத்தின்' 1947/1948-ஆம் ஆண்டு அரசியலமைப்பில் இடம்பெற்றது. நாட்டின் புதிய மத்திய அரசு விரைவாகத் தனது அதிகாரத்தை வலுப்படுத்த முயன்றது. இச்செயல் பழங்குடித் தலைவர்களை ஓரங்கட்டுவதாக இருந்தது. இது அவர்களைக் கோபமடையச் செய்ததுடன், இன்றுவரை தடையின்றித் தொடரும் இனரீதியான ஆயுத மோதல்களுக்கும் வித்திட்டது. கூட்டாட்சி அமைப்பிற்குள் தன்னாட்சி மற்றும் சுயநிர்ணய உரிமையை உறுதிசெய்யும் வகையிலான ஒரு புதிய அரசாங்க முறையை வடிவமைப்பதற்காக, 1961-ஆம் ஆண்டில் ஷான், கச்சின், ரெட் கரன், கரன், சின், மோன், ரகைன் ஆகிய இனங்களைச் சேர்ந்த 200-க்கும் மேற்பட்ட தலைவர்கள், பாமர் (பர்மீஸ்) இனத்தைச் சேர்ந்த மத்திய அரசு அதிகாரிகளைச் சந்தித்துப் பேச்சுவார்த்தை நடத்தினர். [[File:Aung San Suu Kyi December 2011 (cropped).jpg|thumb|ஆங் சான் சூ கி]] ஆனால் புதிய அரசாங்கமுறை அமைக்கப்படவில்லை. இருப்பினும், 1962-இல் நே வின்னின் ஆட்சிக்கவிழ்ப்பு வரை, பர்மா ஆசியாவின் மிகவும் வளர்ச்சியடைந்த மற்றும் வேகமாக வளர்ந்து வரும் பொருளாதார ஆற்றல்களில் ஒன்றாகக் கருதப்பட்டது. மேலும் அடுத்த சப்பானாக உருவெடுக்கும் போட்டியாளராகப் பரவலாகப் பாராட்டப்பட்டது. இராணுவத் தலைவர் ஜெனரல் நே வின், 1962-இல் ஜனநாயக முறையில் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட அரசாங்கத்தைக் கவிழ்த்து, தானே தலைவராகப் பொறுப்பேற்றார். ஜெனரல் நே வின் 1962 முதல் 1988 வரை அரசாங்கத்தில் ஆதிக்கம் செலுத்தினார். முதலில் இராணுவ ஆட்சியாளராகவும், பின்னர் தன்னைத்தானே ஜனாதிபதியாக நியமித்துக் கொண்டார். அதன் பிறகு அரசியல் செல்வாக்கு மிக்கவராகவும் திகழ்ந்தார். நே வின்னின் ஆட்சியில் ஊழலும், உறவினர் நியமனங்களும் பர்மியப் பொருளாதாரத்தை ஒரு கீழ்நோக்கிய சுழலுக்குள் தள்ளின. அதிலிருந்து அது எப்போதும் முழுமையாக மீளவில்லை. 1988-இல் நடந்த ஜனநாயக ஆதரவு ஆர்ப்பாட்டங்கள் வன்முறையால் ஒடுக்கப்பட்டன. ஜெனரல் சா மாங் ஆட்சிக்கவிழ்ப்பின் மூலம் பொறுப்பேற்று, தற்போது மியான்மர் எனப் பெயர் மாற்றப்பட்டுள்ள நாட்டை ஆள, அரசு சட்டம், ஒழுங்கு மறுசீரமைப்பு அவையை நிறுவினார். 1990-இல் பல கட்சிகள் பங்கேற்ற மக்களவைத் தேர்தல்கள் நடைபெற்றன. இதில் முக்கிய எதிர்க்கட்சியான 'ஜனநாயகத்திற்கான தேசியக் கூட்டணி' அமோக வெற்றி பெற்றது (489 இடங்களில் 392 இடங்களைக் கைப்பற்றியது). ஆனால், அதிகாரத்தை ஒப்படைக்க மறுத்த அரசு சட்டம், ஒழுங்கு மறுசீரமைப்பு அவை, அதற்குப் பதிலாக ஜனநாயகத்திற்கான தேசியக் கூட்டணியின் தலைவரும் அமைதிக்கான நோபல் பரிசு பெற்றவருமான ஆங் சான் சூச்சியை (தேசிய நாயகன் ஆங் சானின் மகள்) வீட்டுக் காவலில் வைத்தது; கடந்த 20 ஆண்டுகளில் 14 ஆண்டுகளை அவர் இத்தகைய வீட்டுக் காவலில் கழித்துள்ளார். இன்று, வளங்கள் நிறைந்த நாடான மியான்மர், மிகுமியான அரசு கட்டுப்பாடுகள், திறமையற்ற பொருளாதாரக் கொள்கைகள், கிராமப்புற வறுமை போன்றவற்றால் பாதிக்கப்பட்டுள்ளது. ஒரு காலத்தில் ஆசியாவின் பணக்கார, மிகவும் வளர்ந்த நாடுகளில் ஒன்றாக இருந்த இது, பரவலான ஊழல் காரணமாக வறுமையில் வீழ்ந்துள்ளது. "சோசலிசத்திற்கான பர்மிய வழி" திட்டத்தின் கீழ் பல தசாப்தங்களாக ஏற்பட்ட தோல்விகளுக்குப் பிறகு, 1990-களின் முற்பகுதியில் இராணுவ ஆட்சிக்குழு விலைக் கட்டுப்பாடுகளைத் தளர்த்த நடவடிக்கை எடுத்தது. ஆனால், உணவுக் கலவரங்களை எதிர்கொண்டதால், அத்தியாவசியப் பொருட்களுக்கு மானிய விலைகளை மீண்டும் அமல்படுத்த வேண்டியிருந்தது. இந்தக் கலவரங்களின் மீதுதான் ஜனநாயக இயக்கம் தனது செயல்திட்டத்தை இணைத்தது. அரசாங்கம் படைகளை வரவழைத்தது, ஆனால் துறவிகள் தலையிடும் வரை கலவரக்காரர்கள் அடங்காமல் இருந்தன. இரு தரப்பினருக்கும் இடையில் நின்று, அவர்கள் அனைவரையும் வீட்டிற்குச் செல்லுமாறு கூறினர், அவர்களும் அவ்வாறே செய்தனர். இந்தக் கலவரங்களால் வெளிநாட்டு வளர்ச்சி உதவிகள் நிறுத்தப்பட்டன, அதைத் தொடர்ந்து அரசாங்கம் 1990 சட்டமன்றத் தேர்தல் முடிவுகளை இரத்து செய்தது. 2003ஆம் ஆண்டு மே மாதத்தில் ஆங் சான் சூ கி மற்றும் அவரது வாகன அணி மீது அரசாங்கம் நடத்திய தாக்குதலுக்குப் எதிர்வினையாக, மியான்மரிலிருந்து பொருட்களை இறக்குமதி செய்வதற்கும், அமெரிக்கக் குடிமக்கள் நிதிச் சேவைகளை வழங்குவதற்கும் தடை விதிப்பது உள்ளிட்ட புதிய பொருளாதாரத் தடைகளை அமெரிக்கா மியான்மர் மீது விதித்தது. [[File:NLD Flag from car Yangon.png|thumb|யாங்கூனில் 'ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக்'கின் ஆதரவாளர் ஒருவர்.]] 2007-ஆம் ஆண்டின் கோடைக்காலத்தில், இராணுவ ஆட்சிக்கு எதிரான போராட்டங்கள் உருவாயின. அவை மீண்டும் கொடூரமான முறையில் ஒடுக்கப்பட்டன. பெட்ரோல் விலையின் கடுமையான உயர்வுக்கு எதிரான போராட்டமாக, ஆகத்து மாதத்தில் எவ்வித ஒருங்கிணைப்புமின்றித் தொடங்கிய இப்போராட்டங்கள், பாகோக்கு நகரில் நடைபெற்ற பேரணியின்போது மூன்று துறவிகள் தாக்கப்பட்ட நிகழ்வுக்குப் பிறகு அரசாங்கத்திற்கு எதிரான தீவிரமான சவாலாக உருவெடுத்தன. துறவிகள் மன்னிப்பு கோரியும் அது கிடைக்காத நிலையில், விரைவில் பிச்சைப் பாத்திரங்களைத் தலைகீழாக ஏந்தியவாறு துறவிகள் மேற்கொண்ட ஊர்வலங்கள் சிட்வே, மண்டலே, இரங்கூன் உள்ளிட்ட பல நகரங்களில் பரவின. குறிப்பாக இரங்கூன் நகரின் மையப்பகுதியில் உள்ள சூலே பகோடா பகுதி இப்போராட்டங்களின் மையப்புள்ளியாகத் திகழ்ந்தது. துறவிகள் பேரணி நடத்தியபோதும், பல சாதாரண குடிமக்கள் அவர்களுக்கு ஆதரவாகத் திரண்டபோதும், இது தொடர்பான படங்கள், காணொளிகள், வலைப்பதிவுகள் போன்றவை இணையத்தில் குவிந்தன. உலகம் இதனை உற்றுநோக்கியது. இருப்பினும், கூட்டத்தின் மீது துப்பாக்கிச் சூடு நடத்தியும், துறவிகளைக் கைது செய்தும், மடாலயங்களை மூடியும் அரசாங்கம் விரைவில் போராட்டங்களை ஒடுக்கியது. அத்துடன் உலகின் பிற பகுதிகளுடனான இணையத் தொடர்புகளையும் தற்காலிகமாகத் துண்டித்தது. இச்செயலால் அமெரிக்கா, ஆஸ்திரேலியா, கனடா, ஐரோப்பிய ஒன்றியம் ஆகியவற்றை கூடுதல் பொருளாதாரத் தடைகளை விதிக்கக் காரணமாயிற்று. இத்தடைகளில் சில, இராணுவத் தலைவர்களின் குடும்பங்கள் மற்றும் அவர்களின் நிதி ஆதாரங்களை இலக்காகக் கொண்டவையாக இருந்தன. [[File:Protesters against the military coup.jpg|thumb|2021-ஆம் ஆண்டு இராணுவப் புரட்சிக்கு எதிராகப் போராடுபவர்கள்]] 2010இல் நடைபெற்ற தேர்தல்களைத் தொடர்ந்து, பர்மா தாராளமயமாக்கல் நடைமுறைகளைத் தொடங்கியது; இது அமெரிக்கா உள்ளிட்ட பல நாடுகள் தங்கள் பொருளாதாரத் தடைகளைக் குறைப்பதற்கோ அல்லது முழுமையாக நீக்குவதற்கோ காரணமாயிற்று. 2012இல், ஆங் சான் சூ கி பர்மா நாடாளுமன்ற உறிப்பினராகத் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டார். மேலும் அவர் ஐரோப்பா மற்றும் வட அமெரிக்காவிற்குப் பயணம் செய்யவும் அனுமதிக்கப்பட்டார். உள்நாட்டு மற்றும் வெளிநாட்டுச் ஊடகங்கள் மீதான தணிக்கையும் இடைநிறுத்தப்பட்டது. 2015 நவம்பரில், நாடு தழுவிய தேர்தல்களில் ஆங் சான் சூ கியின் 'ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக்' கட்சி பெரும் வெற்றி பெற்றது; அதனைத் தொடர்ந்து, அவரது நெருங்கிய கூட்டாளியான தின் கியாவ் நாட்டின் அதிபரானார். 2016 ஏப்ரலில், ஆங் சான் சூ கி பிரதமருக்கு இணையான பதவியான 'அரசு ஆலோசகர்' பொறுப்பை ஏற்றார். இதன் மூலம் அவர் மியான்மரின் நடைமுறை அரசாங்கத் தலைவரானார். 2021 பிப்ரவரியில், ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் கட்சி அமோக வெற்றி பெற்றதைத் தொடர்ந்து, இராணுவம் சதிப்புரட்சி மூலம் மீண்டும் அதிகாரத்தைக் கைப்பற்றியது. இதன் விளைவாக நாடு முழுவதும் பெரும் போராட்டங்களும் சட்ட மறுப்பு இயக்கமும் வெடித்தன; நூற்றுக்கணக்கான ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் கட்சி ஆதரவாளர்களையும் ஜனநாயக ஆர்வலர்களையும் ராணுவம் கொன்று குவித்து போராட்டங்கள் கொடூரமாக ஒடுக்கியது. ஆங் சான் சூ கி உள்ளிட்ட ஆயிரக்கணக்கான ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் கட்சி மற்றும் பிற ஜனநாயக ஆதரவு அரசியல்வாதிகளும், சமூகத் தலைவர்களும் கைது செய்யப்பட்டனர். அமைதியான போராட்டங்கள் அவ்வப்போது தொடர்ந்து நடைபெற்று வரும் அதே வேளையில், குறிப்பாக எல்லைப் பகுதிகளில் உள்ள போராட்டக் குழுக்கள் ராணுவ ஆட்சிக்கு எதிராக ஆயுதமேந்திப் போராடத் தொடங்கியுள்ளன. இச்சதிப்புரட்சியின் விளைவாக, மேற்கத்திய நாடுகள் மியான்மர் மீது மீண்டும் பொருளாதாரத் தடைகளை விதித்துள்ளன. 2024ஆம் ஆண்டின் மத்தியில், நாட்டின் பாதிக்கும் குறைவான பகுதியே இராணுவ ஆட்சியின் கட்டுப்பாட்டில் உள்ளது. அதே சமயம், இனக்குழு சார்ந்த ஆயுதமேந்திய அமைப்புகள் (EAOs) மிகுந்த தன்னம்பிக்கையுடன் ஒருங்கிணைந்த தாக்குதல்களை வெற்றிகரமாக நடத்தி வருகின்றன. இந்தக் கொடூரமான உள்நாட்டுப் போர் முடிவுக்கு வருவதற்கான எந்த அறிகுறியும் இன்னும் தென்படவில்லை. === பண்பாடு === மியான்மரின் பண்பாடு, இந்தியத் தாக்கங்கள், உள்ளூர் மரபுகள், சீனத் தாக்கங்கள் ஆகியவற்றின் கலவையாக உருவானது. நாடு முழுவதும் காணப்படும் பல்வேறு தூபிகளும், கோயில்களும் இதற்குச் சான்றாக உள்ளன. இவை வட இந்தியாவில் உள்ளவற்றோடு குறிப்பிடத்தக்க அளவு ஒற்றுமையைக் கொண்டுள்ளன. அண்டை நாடான தாய்லாந்தைப் போலவே, இங்கும் தேரவாத பௌத்தம் முதன்மையான சமயமாக விளங்குகிறது. மக்கள் தொகையில் 88 விழுக்காட்டினர் பௌத்த நடைமுறைகளைப் பின்பற்றுகின்றனர். மிகவும் தொலைதூரக் கிராமங்களில் கூட மக்கள் வழிபட ஏதுவாக கோயில் அமைந்திருப்பதைக் காண முடியும். இது தவிர, கிறித்தவம், இசுலாம், இந்து சமயம் ஆகிய மதங்களைப் பின்பற்றுபவர்களும் குறைந்த எண்ணிக்கையில் உள்ளனர். மேலும், நாட்டின் சில பகுதிகளில், குறிப்பாக மலைவாழ் பழங்குடியினர் வசிக்கும் தொலைதூரப் பகுதிகளில், அனிமிசம் (இயற்கை வழிபாட்டு முறை) மற்றும் முன்னோர்களை வழிபடும் வழக்கமும் காணப்படுகிறது. மியான்மரில் பௌத்த சமயத்துக்கு முந்தைய மரபு ஒன்று இன்றும் நீடிக்கிறது; அதுதான் 'நாட்' எனப்படும் பாரம்பரிய பர்மீய ஆவி வழிபாட்டு முறை. அந்நாடு முழுவதும் இத்தகைய ஆவிகளுக்காக அமைக்கபட்ட பல சிறிய வழிபாட்டு இல்லங்களைக் காணலாம். தேரவாத பௌத்தம் பரவியதைத் தொடர்ந்து, இந்த 'நாட்' வழிபாட்டு முறையானது பர்மீய பௌத்த மதத்துடன் இணைக்கப்பட்டது. இன்று இவை புத்தருக்குக் கீழ்ப்பட்ட நிலையில் உள்ளவையாகக் கருதப்படுகின்றன. === மக்கள் === [[File:Burmese people 01.jpg|thumb|யாங்கோனில் முகத்தில் தனகா பூச்சு பூசிய சிறுவர்கள்]] மியான்மரில் பெரும்பான்மையாக வாழும் இனக்குழுவினர் ''பாமர்'' என்று அழைக்கப்படுகின்றனர். ஆங்கிலத்தில் இந்நாட்டிற்கு வழங்கப்பட்ட 'பர்மா' என்ற பெயர் இவர்களிடமிருந்தே உருவானது. பாமர்களைத் தவிர, மியான்மரில் தனித்துவமான பண்பாடுகளையும் மொழிகளையும் கொண்ட பல சிறுபான்மை இனக்குழுக்களும், தேசிய இனங்களும் வாழ்கின்றன. இதுமட்டுமின்றி, காலனித்துவ காலத்தில் மியான்மருக்கு இடம்பெயர்ந்த சீன, இந்திய வம்சாவளியினரும் இங்கு வசிக்கின்றனர். இவர்களை யாங்கோன், மண்டலே போன்ற நகரங்களில் அதிகமாகக் காண முடியும். மியான்மர் பதினான்கு நிருவாகப் பிரிவுகளாகப் பிரிக்கப்பட்டுள்ளது. அதாவது ஏழு 'பிராந்தியங்கள்' மற்றும் ஏழு 'மாநிலங்கள்' ஆகும். பொதுவாக, பிராந்தியங்கள் பாமர் இனத்தவர் பெரும்பான்மையாக வாழும் பகுதிகளாகவும், மாநிலங்கள் அந்தந்த சிறுபான்மை இனத்தவர் பெரும்பான்மையாக வாழும் பகுதிகளாகவும் உள்ளன. வங்காளதேச எல்லையை ஒட்டியுள்ள ரக்கைன் மாநிலத்தில், ரோகிங்கியா முசுலிம்களுக்கு எதிராக நடத்தப்படும் வன்முறைகளுக்காக மியான்மர் அரசாங்கம் பிற நாடுகளின் கண்டனத்திற்கு உள்ளாகியுள்ளது. ரோகிங்கியர்கள் பல தலைமுறைகளாக ரக்கைன் மாநிலத்தில் வாழ்ந்து வந்த போதிலும், மியான்மர் அரசாங்கம் அவர்களை அந்நாட்டின் குடிமக்களாக அங்கீகரிக்கவில்லை. மாறாக, அவர்கள் வங்காளதேசத்திலிருந்து சட்டவிரோதமாக குடியேறியவர்கள் என்று வாதிடுகிறது. இந்த வாதத்தை மியான்மர் மக்கள் பெரும்பாலோர் ஏற்றுக்கொண்டுள்ளனர். பெருமளவில் வங்காளதேசத்திற்குத் தப்பிச் செல்ல நிர்ப்பந்திக்கப்பட்ட ரோகிங்கியர்கள். அங்கு சென்ற பிறகும் அந்நியர்களாகவே நடத்தப்படுகின்றனர். இவர்களில் பலர், மலேசியாவில் அடைக்கலம் தேடிச் செல்ல முயன்றபோது உயிரிழந்துள்ளனர். பொதுவாகச் சொன்னால், மியான்மர் மக்கள் பெரும்பாலானோர் மிகவும் நட்புணர்வுகொண்டவர்களாகவும், கண்ணியமானவர்களாகவும் இருக்கிறனர். நீங்கள் அவர்களின் நாட்டிற்கு வரும்போது, ​​உங்களை அன்புடன் வரவேற்க அவர்கள் தங்களால் இயன்ற அனைத்தையும் செய்வர். === அரசியல் === மியான்மர், அதிகாரப்பூர்வமாக மியான்மர் ஒன்றியக் குடியரசு (ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်) என்று அழைக்கபடுகிறது. நாட்டின் தலைவர் குடியரசுத் தலைவர் ஆவார். அவர் சட்டமன்றத்தால் நியமிக்கப்படுகிறார். அவர் மாநிலத் தலைவராகவும், அரசாங்கத் தலைவராகவும் பணியாற்றுகிறார். அவரும் அவரது அமைச்சரவையும் நிருவாகப் பிரிவாக உள்ளனர். சட்டமன்றமானது பிடாங்சு ஹ்லுட்டாவ் (ஒன்றியத்தின் சட்டமன்றம்), மேல் அமியோதா ஹ்லுட்டாவ் (தேசியங்களின் அவை), கீழ் பைத்து ஹ்லுட்டாவ் (பிரதிநிதிகள் சபை) ஆகியவற்றைக் கொண்டுள்ளது. சட்டமன்ற உறுப்பினர்களில் பெரும்பான்மையானவர்கள் மக்களால் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டாலும், நான்கில் ஒரு பங்கு இடங்கள் இராணுவத்தில் இருந்து நியமிக்கப்படுபவர்களுக்கு ஒதுக்கப்பட்டுள்ளது. 2015 தேர்தலில் ஆங் சான் சூகியின் ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் (NLD) பெரும்பான்மை இடங்களை வென்றது. அவர் குடியரசுத் தலைவர் பதவி ஏற்க அரசியலமைப்பு ரீதியாக தடைசெய்யப்பட்டதால் (வெளிநாட்டவரை திருமணம் செய்து கொண்டதன் மூலம்), அதற்கு பதிலாக அவர் மாநில ஆலோசகர் என்ற பாத்திரத்தில் அரசாங்கத்தின் உண்மையான தலைவராக பணியாற்றினார். பிப்ரவரி 2021 முதல், மியான்மரில் இராணுவ ஆட்சியால் ஆளப்படுகிறது. === காலநிலை === மியான்மரில் மூன்று பருவ காலங்கள் இருப்பதாகக் கருதப்படுகிறது. மார்ச் முதல் ஏப்ரல் வரை வெப்பமான காலம் நிலவுகிறது. மே முதல் அக்டோபர் வரையிலான மழைக்காலத்தில் வெப்பநிலை குறைகிறது. நவம்பர் முதல் பிப்ரவரி வரையிலான குளிர்ச்சியான காலம், சுற்றுலாப் பயணிகள் அதிகம் வருகை தரும் முக்கிய பருவமாகும். வெப்பமான பருவத்தில் யாங்கோனில் வெப்பநிலை 36°C வரை உயரக்கூடும்; அதே சமயம் குளிர்ச்சியான பருவத்தில், நண்பகல் வேளையில் வெப்பநிலை சுமார் 32°C ஆகவும், இரவு நேரங்களில் சுமார் 19°C ஆகவும் இருக்கும். மண்டலே பகுதியில் குளிர்ச்சியான பருவத்தில் வெப்பநிலை 13°C வரை குறையக்கூடும், அதே சமயம் வெப்பமான பருவத்தில் 37°C வரை உயரக்கூடும். பொதுவாக, யாங்கோனைச் சுற்றியுள்ள கீழ் மியான்மர் பகுதி, மண்டலேயைச் சுற்றியுள்ள வறண்ட மேல் மியான்மர் பகுதியை விட அதிக மழையைப் பெறுகிறது. இன்லே ஏரி மற்றும் பியின் யு லவின் போன்ற மலைப்பாங்கான பகுதிகளில், குளிர்காலத்தில் இரவு நேர வெப்பநிலை 10°C-க்கும் கீழே செல்லக்கூடும். அதே சமயம் பகல் நேர வெப்பநிலை மிகவும் இதமாக இருக்கும். கோடைகாலத்தில் கூட, வெப்பநிலை அரிதாகவே 32°C-க்கு மேல் உயரும். கச்சின் மாநிலத்தில், இந்திய எல்லையை ஒட்டிய பகுதிகளில், எப்போதும் பனியால் மூடப்பட்ட மலைகள் காணப்படுகின்றன. === விடுமுறைகள் === *4 ஜனவரி: விடுதலை நாள் *ஜனவரி: கயின் புத்தாண்டு தினம் - பியாத்தோவின் முதல் வளர்பிறை. *12 பிப்ரவரி: ஒன்றிய நாள் *மார்ச்: தபௌங் முழு நிலவு நாள் *மார்ச் 27: ஆயுதப் படைகள் நாள் *ஏப்ரல்: திங்கியான் (பர்மீய புத்தாண்டு) — மியான்மரின் மிக முக்கியமான விழா. இதில் மக்கள் ஒருவருக்கொருவர் தண்ணீர் தெளித்து மகிழ்வர். இது 'நீர் திருவிழா' என்றும் அழைக்கப்படுகிறது. அண்டை நாடான தாய்லாந்தில் கொண்டாடப்படும் 'சோங்க்ரான்' பண்டிகையைப் போன்றதே இது. *மே: காசோனின் பௌர்ணமி நாள் *ஜூலை: வாசோவின் பௌர்ணமி நாள் *அக்டோபர்: தாடிங்யுட் பௌர்ணமி நாள் *ஜூலை 19: தியாகிகள் தினம் *நவம்பர்: தேசிய நாள் - தாசௌங்மோன் மாதத்தின் தேய்பிறை காலத்தின் 10-ஆம் நாள் *திசம்பர் 25: கிறிஸ்துமஸ் நாள் === அளவீட்டு அலகுகள் === 2013 முதல், மியான்மர் மெட்ரிக் முறையை பின்பற்றத் தொடங்கியுள்ளது. இது தற்போது வானிலை அறிக்கைகள், பெட்ரோல் விலை, புதிய சாலை அடையாளங்கள் போன்றவற்றில் பயன்படுத்தப்படுகிறது. இருப்பினும், இம்பீரியல் முறை மற்றும் பாரம்பரிய பர்மிய அளவீட்டு அலகுகளின் பயன்பாடு பெருமளவில் தொடர்கிறது. பழைய சாலை அடையாளங்களில் மைல் போன்ற அளவுகள் பயன்படுத்தப்படலாம், மேலும் அரசாங்க வலைத்தளங்களில் பர்மிய அலகுகளை மெட்ரிக் அல்லது இம்பீரியல் அலகுகளாக சீரற்ற முறையில் மாற்றிகாட்டுகின்றன. === சுற்றுலாத் தகவல் === * [https://tourism.gov.mm/ மியான்மர் விடுதிகள் மற்றும் சுற்றுலா அமைச்சகத்தின்] இணையதளம் == பேச்சுமொழி == [[File:Vendeurs de plantes médicinales vers Kyaiktiyo Paya.jpg|thumb|சந்தையில் பர்மிய மொழியில் எழுதப்பட்ட பலகைகள்]] மியான்மரின் உத்தியோகபூர்வ மொழி பர்மிஸ் (မြန်မာစကား mien ma za ga) (அரசாங்கத்தால் மியான்மர் என அழைக்கப்படுகிறது), இது சீன மொழியுடன் தொடர்புடைய ஒரு சீன-திபெத்திய மொழி ஆகும். இது பண்டைய பாலி எழுத்துக்களை அடிப்படையாகக் கொண்ட பர்மிய எழுத்துக்களைப் பயன்படுத்தி எழுதப்படுகிறது. இருமொழி அடையாளங்கள் (ஆங்கிலம் மற்றும் பர்மிஸ்) பெரும்பாலான சுற்றுலாத் தலங்களில் உள்ளன. எண்கள் பெரும்பாலும் பர்மிய எழுத்துக்களிலும் எழுதப்படுகின்றன. பல சொற்களஞ்சியம் பாலி (புத்தரின் காலத்தில்), சமஸ்கிருதத மொழிகளிலிருந்து பெறப்பட்டது. மியான்மரில் மோன், ஷான், பா-ஓ, ரோஹிங்கியா போன்ற பல இனக்குழுவினர் பலர் தங்கள் சொந்த மொழிகளை தொடர்ந்து பேசுகின்றனர். அரசாங்கக் கட்டுப்பாட்டில் உள்ள பகுதிகளில் பர்மிய மொழி பேசும் போது, ​​சில பிரிவினைவாதக் கட்டுப்பாட்டுப் பகுதிகளில் அது பேசப்படாமல் இருக்கலாம். மாண்டரின் மற்றும்/அல்லது பல்வேறு சீன பேச்சுவழக்குகளைப் பேசும் கணிசமான சீனச் சமூகத்தினர் உள்ளனர். யாங்கூனில், பெரும்பாலான சீனர்கள் புஜியான் மற்றும் குவாங்டாங்கிலிருந்து குடியேறியவர்களின் வழித்தோன்றல்கள், எனவே முக்கியமாக ஹொக்கியன் அல்லது தைஷானீஸ் பேசுகிறார்கள். அதே சமயம் மாண்டலேயில், சீனர்கள் பெரும்பாலும் யுனானில் இருந்து குடியேறியவர்களின் வழித்தோன்றல்கள். மேலும் முக்கியமாக மாண்டரின் யுன்னான் பேச்சுவழக்கு பேசுகிறார்கள். சில பகுதிகள் பல்வேறு இந்திய மொழிகளை தொடர்ந்து பேசும் பல்வேறு இந்திய சமூகங்களின் இருப்பிடமாகவும் உள்ளது. மியான்மர் ஒரு முன்னாள் பிரித்தானிய காலனி என்பதால் பல பர்மியர்கள் குறைந்தபட்சம் சில அடிப்படை ஆங்கிலத்தை புரிந்துகொள்கிறனர். நன்கு படித்த மேல்தட்டு பர்மியர்கள் ஆங்கிலத்தில் சரளமாக பேசுகிறனர். அதே சமயம் படித்த எந்த பர்மியரும் குறைந்தபட்சம் ஆங்கில அடிப்படைகளை அறிந்திருப்பார்கள். ஓட்டல் மற்றும் விமான ஊழியர்களும், சுற்றுலாத் துறையில் பணிபுரிபவர்களும் பொதுவாக நல்ல அளவில் ஆங்கிலம் பேசுகிறனர். == சென்றடையுங்கள் == === நுழைவுத் தேவைகள் === [[File:Visa policy of Myanmar.svg|450px|thumbnail|right|மியான்மரின் நுழைவிசைவு (விசா) கொள்கை {{Wy/ta/Legend|#ED1C24|மியான்மார்}} {{Wy/ta/Legend|#B5E61D|நுழைவிசைவு தேவையில்லை (30 நாட்கள்)}} {{Wy/ta/Legend|#DDF395|நுழைவிசைவு தேவையில்லை (14 நாட்கள்)}} {{Wy/ta/Legend|#FFD000|வருகையின் போது நுழைவிசைவு / மின்நுழைவிசைவு}} {{Wy/ta/Legend|#61C7A1|மின்நுழைவிசைவு (தொழில் / சுற்றுலா)}} {{Wy/ta/Legend|#9FD5BE|மின்நுழைவிசைவு (சுற்றுலா மட்டும்)}} {{Wy/ta/Legend|#ABABAB|நுழைவிசைவு தேவை}}]] மியான்மரில் நுழைவிசைவு நிலைமை வேகமாக மாறிவருவதால்,, குடிவரவுத் துறை ஊழியர்களிடையே கூட குழப்பம் ஏற்பட்டுள்ளது. மேலும், பல வழிகாட்டி குறிப்புகளும் அதிகாரப்பூர்வ வலைத்தளங்களும் காலாவதியாகிவிட்டன. விசா [https://en.wikipedia.org/wiki/Visa_policy_of_Myanmar கொள்கை விவரங்களுக்கு] விக்கிப்பீடியாவைப் பார்க்கவும். ==== இலவச நுழைவிசைவு ==== பின்வரும் நாட்டுக் குடிமக்கள் சுற்றுலா நோக்கத்திற்காக மியான்மருக்கு விசா இன்றிச் செல்லலாம். இதற்கு அவர்கள் யாங்கோன் சர்வதேச விமான நிலையம், நே பி டா சர்வதேச விமான நிலையம், மண்டலே சர்வதேச விமான நிலையம் ஆகியவற்றில் ஏதேனும் ஒன்றின் வழியாக விமானம் மூலம் வருகை தர வேண்டும். மேலும், அவர்களின் தங்கும் காலம் கீழே குறிப்பிடப்பட்டுள்ள நாட்களுக்கு மிகாமல் இருக்க வேண்டும்: *14 நாட்கள்: புருனே, கம்போடியா, இந்தோனேசியா, லாவோஸ், மலேசியா, பிலிப்பைன்ஸ், தாய்லாந்து *30 நாட்கள்: உருசியா, வியட்நாம் சிங்கப்பூர் குடிமக்கள் மியான்மருக்குள் நுழையும் முறை எதுவாக இருந்தாலும், விசா இன்றி 30 நாட்கள் வரை அங்கு தங்கலாம். இந்த விசா விலக்கு காலத்தை நீட்டிக்க முடியாது. மற்ற நாட்டுப் பயணிகள் அனைவரும் முன்கூட்டியே விசாவுக்கு விண்ணப்பிக்க வேண்டும். ==== மின் நுழைவிசைவு ==== மேற்கத்திய நாடுகள் உட்பட பல நாடுகளைச் சேர்ந்த மக்களுக்கு, மியான்மர் குடிவரவுத் துறையின் இணையதளம் வழியாக சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு 50 அமெரிக்க டாலரும், வணிகப் பயணிகளுக்கு 70 அமெரிக்க டாலர் (2020 சனவரி நிலவரப்படி) கட்டணத்தில் மின்-நுழைவிசைவுகள் கிடைக்கின்றன. இவற்றின் செயலாக்கத்துக்கு 3 நாட்கள் ஆகும். இருப்பினும், அரசாங்கத்தின் இணையதளத்தில், வழக்கமான 50 அமெரிக்க டாலருக்குப் பதிலாக 56 அமெரிக்க டாலர் கட்டணத்தில் ஒரு விரைவு சுற்றுலா மின்-விசாவும் வழங்கப்படுகிறது. இதற்கு 24 மணிநேரம் ஆகும் (சில நேரங்களில் சில மணிநேரங்கள் மட்டுமே ஆகும்). எந்தெந்த நாட்டு குடிமக்களுக்கு இந்த மின்-நுழைவிசைவு (ஈ-விசா) வசதி உண்டு என்பது குறித்த விவரங்களை அதன் இணையதளத்தில் சரிபார்க்கவும். இந்த நுழைவிசைவு வழங்கப்பட்ட தேதியிலிருந்து 90 நாட்களுக்குள் பயணத்தைத் தொடங்கினால், 28 நாட்கள் வரை தங்குவதற்குச் செல்லுபடியாகும். இது ஒருமுறை மட்டுமே நுழைவதற்கானது. விண்ணப்பிக்கும்போது, ​கடவுச்சீட்டு (​பாஸ்போர்ட்) அளவுள்ள வண்ணப் புகைப்படம் ஒன்றை பதிவேற்ற வேண்டும். கட்டணத்தைச் செலுத்த கடன் அட்டைகளை மட்டுமே பயன்படுத்த முடியும். அனுமதிக்கப்பட்ட நுழைவு இடங்கள்: யாங்கோன் பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம், மண்டலே பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம், நே பி டா (Nay Pyi Taw) பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம், தாய்லாந்தின் ரனோங்கிலிருந்து கவ்தாங் (Kawthaung) பகுதிக்கு படகு மூலம் வரும் வழித்தடம் ஆகியவை ஆகும். சுற்றுலா விசாக்கள் மூன்று மாதங்களுக்குச் செல்லுபடியாகும். இந்த விசா, (நுழைந்த தேதியிலிருந்து) நான்கு வாரங்கள் வரை தங்குவதற்குச் செல்லுபடியாகும். இருப்பினும், நீங்கள் புறப்படும்போது ஒரு நாளைக்கு 3 அமெரிக்க டாலர் கட்டணம் செலுத்தத் தயாராக இருந்தால், விசா காலம் முடிந்த பிறகும் தங்கலாம். சுற்றுலா விசாவில் வேலை செய்ய அனுமதி இல்லை. மீறி வேலை செய்தால் கைது செய்யப்பட்டு நாடு கடத்தப்படும் அபாயம் உள்ளது. தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட விண்ணப்பதாரர்களுக்கு "வருகைப் படிவம்" ஒன்றும் வழங்கப்படும். அது உங்கள் கடவுச்சீட்டில் இணைக்கப்படும் செய்யப்படும். மியான்மருக்கு வந்தவுடன், விசா ஸ்டிக்கர் ஒட்டப்பட்ட உங்கள் கடவுச்சீட்டுடன் இந்தப் படிவத்தையும் சமர்ப்பிக்க வேண்டும். ==== வருகையின் போது நுழைவிசைவு ==== 2026 அக்டோபர் நிலவரப்படி, சீனா, ஆங்காங், இந்தியா, ஜப்பான், மக்காவ், தென் கொரியாவிலிருந்து வரும் சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு, வணிகப் பயணிகளுக்கு, யாங்கூன், மண்டலே, நேபிடாவ் வானூர்தி நிலையங்களில் வருகையின் போது விசா (visa on arrival) வழங்கும் வசதி உள்ளது. இதற்கான கட்டணம் 50 அமெரிக்க டாலர்கள் ஆகும். நீங்கள் கடவுச்சீட்டு அளவில் இரண்டு வண்ணப் புகைப்படங்களைக் கொண்டு வர வேண்டும். வணிக நுழைவிசைவுக்கு (விசா) விண்ணப்பிப்பவர்கள், தங்களுக்கு விசா வழங்க ஏற்பாடு செய்யும் நிறுவனத்திடமிருந்து அழைப்புக் கடிதத்தையும் (letter of invitation) சமர்ப்பிக்க வேண்டும். வானூர்தி நிலையங்களில் இது குறித்து இன்னும் சில குழப்பங்கள் நிலவுகின்றன. ஏனெனில் மாற்றங்களுக்கு ஏற்ப அதிகாரப்பூர்வத் தகவல்கள் அவ்வப்போது புதுப்பிக்கப்படுவதில்லை. இருப்பினும், பெரும்பாலான சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு எந்தச் சிக்கலும் ஏற்படுவதில்லை. ஒருவேளை உங்களுக்கு ஏதேனும் சிக்கல் ஏற்பட்டால், தங்களுக்கு விசா பெறுவதற்கான தகுதி உண்டு என்று உறுதியாகக் கூறி, மூத்த அதிகாரியை அழைத்து வருமாறு கேட்டுக்கொள்ளுங்கள். குறிப்பு: 2022 ஆகத்தில், மியான்மர் விமான நிறுவன ஊழியர்களுக்கு பிறப்பித்த ஓர் உத்தரவின்படி, அனைத்து நாட்டினருக்குமான வருகை சுற்றுலா விசா உடனடியாக (விவரிக்க முடியாத வகையில்) இடைநிறுத்தப்பட்டது. இது அரசாங்க இணையதளங்களில் புதுப்பிக்கப்படவில்லை. செக்-இன் கவுன்டரில் அதன் தற்போதைய நிலையை முன்கூட்டியே சரிபார்த்துக் கொள்ளுங்கள். மேலும் பாதுகாப்பாக இருக்க மின்-விசா (e-visa) எடுத்துக்கொள்வதற்கு முன்னுரிமை தாருங்கள். ==== தூதரகம் அல்லது துணைத் தூதரகத்தில் நுழைவிசைவு ==== உலகெங்கிலும் உள்ள நாடுகளின் தலைநகரங்களிலும் பெரிய நகரங்களிலும் அமைந்துள்ள மியான்மர் தூதரகங்கள் அல்லது துணைத் தூதரகங்களில் நீங்கள் அனைத்து வகையான விசாக்களுக்கும் விண்ணப்பிக்கலாம். தொடர்பு விவரங்கள், அலுவலக நேரம் போன்ற கூடுதல் தகவல்களை அங்கேயே தெரிந்துகொள்ளலாம். குறிப்பாக தாய்லாந்தின் பேங்காக் மற்றும் சியாங் மாய், இந்தியாவின் தில்லி, சீனாவின் ஆங்காங் மற்றும் அமெரிக்காவின் வாஷிங்டன் டி.சி. ஆகிய இடங்களில் உள்ள தூதரகங்கள் குறித்த விவரங்களைச் சரிபார்க்கவும். பொதுவாக, விசா விண்ணப்பத்திற்கு, பூர்த்தி செய்யப்பட்ட விசா படிவம் (மியான்மர் தூதரகத்திலிருந்து பெறலாம்), பூர்த்தி செய்யப்பட்ட வருகைப் படிவம் (இதையும் தூதரகத்திலிருந்தே பெறலாம்), உங்கள் கடவுச்சீட்டின் புகைப்படப் பக்கத்தின் நகல், கடவுச்சீட்டு அளவிலான இரண்டு புகைப்படங்கள், உங்கள் தொழில் குறித்த சான்று, அதற்கான கட்டணம் ஆகியவை தேவைப்படும். === வானுர்தியில்=== மியான்மரின் முதன்மையான பன்னாட்டு வனூர்தி நிலையம், அந்நாட்டின் மிகப்பெரிய நகரமும் முக்கிய பொருளாதார மையமுமான யாங்கூனில் (IATA குறியீடு: RGN) அமைந்துள்ளது. யாங்கூனிலிருந்து ஆசியாவின் பல முக்கிய நகரங்களுக்கு வானூர்தி சேவைகள் உள்ளன. இப்பகுதிக்கு வெளியிலிருந்து வரும் பயணிகளுக்கு, சிங்கப்பூர் அல்லது பேங்காக் வழியாக மியான்மர் செல்வது மிகவும் எளிதான வழியாகும். ஏனெனில், இந்த இரு நகரங்களிலும் மியான்மரைச் சேர்ந்தவர்கள் பெருமளவில் வசிக்கின்றனர். மேலும் இங்கிருந்து யாங்கூனுக்குத் நாள்தோறும் பல விமானங்கள் இயக்கப்படுகின்றன. மியான்மரில் மண்டலே (Mandalay - MDL IATA) நகரில் இரண்டாவது பன்னாட்டு விமான நிலையம் ஒன்றும் உள்ளது. இங்கிருந்து அண்டை நாடுகளுக்குப் பல வானூர்திகள் இயக்கப்படுகின்றன. வானூர்தி நிறுவனங்கள் மற்றும் சேருமிடங்களின் தற்போதைய பட்டியலுக்கு, [https://www.yangonairport.aero/index.php/en/ யாங்கூன் வானூர்தி நிலையத்தைப்]{{Wy/ta/Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot }} பார்க்கவும். யாங்கூனைத் தளமாகக் கொண்ட இரண்டு முக்கிய பன்னாட்டு வானூர்தி நிறுவனங்கள், தேசிய விமான நிறுவனமான '''[http://flymna.com/ மியான்மர் நேசனல் ஏர்லைன்ஸ்]''' மற்றும் தனியாருக்குச் சொந்தமான '''[http://www.maiair.com/ மியான்மர் ஏர்வேஸ் இன்டர்நேசனல்]''' ஆகும். === தரைவழியாக === மியான்மர் சீனா, இந்தியா, வங்கதேசம், தாய்லாந்து, லாவோஸ் ஆகிய ஐந்து நாடுகளுடன் எல்லையைப் பகிர்ந்து கொள்கிறது. இருப்பினும், அங்கு நிலவும் உள்நாட்டுப் போர் காரணமாக, 2026-ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, தரை வழியாக மியான்மருக்குள் நுழைவது கடினமானதாகவோ அல்லது முற்றிலும் இயலாததாகவோ உள்ளது. ஒருவேளை நீங்கள் உள்ளே நுழைந்தாலும், எல்லைப் பகுதிகளிலிருந்து யாங்கோன் நகருக்குப் பயணிப்பது மிகவும் சவாலான செயலாக இருக்கலாம். குறைந்தபட்சம், நீங்கள் முன்கூட்டியே சிறப்பு அனுமதிகளுக்கு விண்ணப்பிக்க வேண்டியிருக்கும். மேலும், இத்தகைய அனுமதி கிடைப்பதற்கு, நீங்கள் ஒரு வழிகாட்டப்பட்ட சுற்றுலாக் குழுவிலோ அல்லது வாகன அணிவகுப்பிலோ (convoy) இணைய வேண்டியிருக்கலாம். ====தாய்லாந்து ==== மியான்மருக்கும் தாய்லாந்திற்கும் இடையே தச்சிலைக்/மே சாய், மியாவாடி/மே சோட், ஹ்டீ கீ/பான் புனம்ரான், மூன்று பகோடா கணவாய் ஆகிய இடங்களில் நான்கு எல்லைக் கடக்கும் இடங்கள் உள்ளன. 2026 ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, இவற்றில் எதுவும் சுற்றுலாப் பயணிகளுக்காகத் திறக்கப்படவில்லை. ==== சீனா ==== வெளிநாட்டினர் யுன்னானில் உள்ள ரூய்லி (Ruili) வழியாக மியான்மரின் மியூஸ் (Muse) பகுதிக்குள் நுழைய முடியும். இதற்கு விசாவுடன் சேர்த்து, ஒரு சிறப்பு அனுமதி மற்றும் வழிகாட்டி (guide) தேவைப்படும். பெரும்பாலும், நீங்கள் ஒரு சுற்றுலா நிறுவனத்தின் ஏற்பாட்டில் மேற்கொள்ளப்படும் பயணக் குழுவில் இணைய வேண்டியிருக்கும். இதற்கு நேர்மாறான திசையில் (மியான்மரிலிருந்து சீனாவுக்குள்) செல்வதற்கான ஏற்பாடுகளைச் செய்வது மிகவும் கடினம், மேலும் அது குறித்த தெளிவான தகவல்கள் இல்லை. இருப்பினும், மண்டலேயிலிருந்து குன்மிங்கிற்கு வானூர்தி மூலம் செல்ல முடியும். மேலும், மண்டலேயிலேயே விசா வழங்கும் சீனத் தூதரக அலுவலகமும் உள்ளது. ==== இந்தியா ==== இந்தியாவுக்கும் மியான்மருக்கு இடையே மோரே/தமு (Moreh/Tamu) பகுதியில் தரைவழி எல்லைக் கடப்பு ஒன்று உள்ளது. இது வாகனங்களில் வருபவர்கள், நடந்தே வருபவர்கள், சுற்றுலாக் குழுக்களாக வருபவர்களுக்குத் திறந்திருக்கும். 2023-ஆம் நிலவரப்படி, இந்த எல்லை வழியாக நுழைவதற்கு மியான்மரின் மின்-விசாக்கள் (eVisas) செல்லுபடியாகாது. எனவே, நீங்கள் முன்னதாகவே விசா பெற்றுக்கொள்ள வேண்டும். இந்த எல்லைப் பகுதி அரசியல் ரீதியாக நிலையற்ற சூழலில் உள்ளது. இந்திய நகரமான மோரேயில் போராட்டங்களும், இரண்டு குண்டுவெடிப்புகளும் (அக்டோபர் 2019) நிகழ்ந்தன. இதனால் எல்லை தற்காலிகமாக மூடப்பட்டது. சுற்றுலாப் பயணிகள் மோரே பகுதியில், குறிப்பாக இரவு நேரங்களில், தேவையின்றிச் சுற்றித் திரிவதைத் தவிர்க்குமாறு அறிவுறுத்தப்படுகிறார்கள். முடிந்தவரை, மியான்மர் பக்கத்தில் உள்ள தமு (Tamu) நகரிலேயே தங்குவது சிறந்தது. மியான்மருடன் எல்லையைப் பகிர்ந்து கொள்ளும் இந்தியாவின் மணிப்பூர் மாநிலத்திற்குச் செல்வதற்கு, தற்போது அனுமதிச் சீட்டு (permit) பெற வேண்டிய அவசியம் இல்லை. ==== லாவோஸ் ==== மீகாங் ஆற்றின் குறுக்கே உள்ள மியான்மர்-லாவோஸ் நட்புப் பாலம் மியான்மருக்கும் லாவோசுக்கும் இடையே உள்ள ஒரே அதிகாரப்பூர்வ எல்லைக் கடப்பாகும். இந்த பாலம் மியான்மரில் உள்ள ஷான் மாநிலத்தை லாவோஸில் உள்ள லுவாங் நாம்தா மாகாணத்துடன் இணைக்கிறது. இந்த எல்லைக் கடப்பு இரு நாடுகளுக்கும் மிகவும் தொலைதூரப் பகுதியில் உள்ளது. மேலும் கடக்கும்போது (அல்லது) எப்போது இயங்குகிறது என்பது பற்றிய தகவல்களைக் கண்டுபிடிப்பது கடினம். இந்தக் கடப்பில் நுழைவதற்கு மின் விசா ஏற்றுக்கொள்ளப்படாததால், நீங்கள் முன்கூட்டியே விசாவைப் பெற வேண்டும். ==== வங்கதேசம் ==== மியான்மருக்கும் வங்கதேசத்திற்கும் இடையிலான எல்லையைத் தனிப்பட்ட முறையில் கடப்பது சாத்தியமற்றது. இவ்விரு நாடுகளுக்கும் இடையே எல்லைக் கடப்புகள் ஏதுமில்லை. மேலும், கடத்தல்காரர்களைத் தடுப்பதற்காக மியான்மர் தரைப்படை எல்லைப் பகுதியில் கண்ணிவெடிகளைப் புதைத்து வைத்துள்ளது. === படகில் === தாய்லாந்தின் ரானோங்கிற்கும் மியான்மரின் கவ்தாங்கிற்கும் இடையே சிறிய மரத்தாலான நீள்வால் படகுகள் இயக்கப்படுகின்றன. இதற்கு நிலையான கால அட்டவணை எதுவும் இல்லை. நீங்கள் படகு இயக்குபவர்களில் ஒருவருடன் நேரடியாகப் பேரம் பேச வேண்டும். பயணக் கட்டணம் ஒப்புக்கொள்ளப்பட்டவுடன் அவர்கள் புறப்பட்டுவிடுவார்கள். கடுமையாகப் பேரம் பேசுவதை உறுதிப்படுத்திக் கொள்ளுங்கள். இல்லையெனில் நீங்கள் ஏமாற்றப்படலாம். நீங்கள் குடிவரவு முத்திரையைப் பெறுவதற்காகக் கட்டடத்தைக் கண்டுபிடிப்பதற்கு முன்பே, படகு இயக்குபவர்கள் உங்களை அவர்களின் படகில் வலுக்கட்டாயமாக ஏற்ற முயற்சிக்கலாம். உறுதியாக இருந்து குடிவரவுச் சோதனை வழியாகச் செல்ல வலியுறுத்துங்கள். இல்லையெனில் நீங்கள் சட்டவிரோதமாக நாட்டை விட்டு வெளியேறியதாகக் கருதப்படுவீர்கள். இந்தச் சோதனைச் சாவடி வழியாக நுழையும்போதும் அல்லது வெளியேறும்போதும் மியான்மர் குடிவரவுத் துறைக்கு நீங்கள் 10 அமெரிக்க டாலர் அல்லது 500 தாய் பாட் "முத்திரைக் கட்டணம்" செலுத்த வேண்டும். அமெரிக்க டாலர்களில் பணம் செலுத்தத் தேர்வுசெய்தால், உங்கள் பணத்தாள்கள் நல்லபடி இருப்பதை உறுதிப்படுத்திக் கொள்ளுங்கள். சிறிய மடிப்புகள் கூட உங்கள் பணத்தாள்கள் நிராகரிக்கப்படுவதற்குக் காரணமாகிவிடும். ==பார்க்க== [[File:InleRowing.jpg|300px|thumb|இன்லே ஏரியில், காலால் துடுப்பு போடுதல்.]] மியான்மர் தென்கிழக்கு ஆசியாவில் ஒரு பிரபலமான சுற்றுலாத் தலமாக இருந்ததில்லை. ஏனெனில், அந்நாட்டில் நிலவும் நிலையற்ற அரசியல் சூழலும் பயணக் கட்டுப்பாடுகளும் சுற்றுலாப் பயணிகளைத் தடுத்து வந்தன. இருப்பினும், 2015-ஆம் ஆண்டு முதல் அரசியல் சூழலிலும் பயணச் சூழலிலும் குறிப்பிடத்தக்க முன்னேற்றம் ஏற்பட்டுள்ளது. பண்பாடு, வரலாறு ஆகியவற்றில் ஆர்வம் கொண்ட எவரையும் ஈர்க்கக்கூடிய, இன்னும் சிதையாத ஒரு பொக்கிசமாக இந்த நாடு திகழ்கிறது. யாங்கோன் நகரில் உலாவும்போது, ​​19-ஆம் நூற்றாண்டின் பிரித்தானிய காலனித்துவ ஆட்சிக் காலத்திற்குச் சென்ற உணர்வு ஏற்படும். அங்கு தூய்மையான பூங்காக்களும் கோயில்களும், சிதிலமடைந்த காலனித்துவக் கட்டடங்களுக்கும் சாலைகளுக்கும் அருகிலேயே அமைந்துள்ளன. ஸ்வேடகான் அடுக்குத்தூபி (Shwedagon Pagoda) போன்ற பண்பாட்டு மற்றும் சமயச் சின்னங்களும், உள்ளூர் மக்களின் புன்னகையும் இந்நகருக்கு ஒரு தனித்துவமான, விசித்திரமான அழகைத் தருகின்றன. ஒவ்வொரு தெரு முனையிலும் புதியதொரு அனுபவம் காத்திருக்கிறது. ஆற்றைக் கடக்கும் ஒரு சிறிய படகுப் பயணம், அந்நாட்டின் கிராமப்புற வாழ்க்கையைப் புரிந்துகொள்ளும் வாய்ப்பையும் வழங்குகிறது. யாங்கோனுக்கு அருகில் பண்பாட்டு, வரலாற்று முக்கியத்துவம் வாய்ந்த இடங்களாக, பௌத்த சின்னங்களைக் கொண்ட பாகோ, மட்பாண்டத் தொழிலுக்குப் புகழ்பெற்ற வடிநில நகரமான டுவாண்டே (Twante), மலை உச்சியின் விளிம்பில் சமநிலை தவறி நிற்பது போலத் தோன்றும் தங்க முலாம் பூசப்பட்ட பாறையைக் கொண்ட புனிதத் தலமான கியாய்க்டியோ (Kyaiktiyo) ஆகியவை உள்ளன. பாமார் மக்கள் வாழும் பகுதிகளை மேலும் ஆராய்ந்து பார்ப்பது நிச்சயமாகப் பயனுள்ளதாக இருக்கும். துரதிர்சிட்டவசமாக, நாட்டின் சில நொலைதூரப் பகுதிகளுக்கு வெளிநாட்டினர் செல்வதற்கு அனுமதி இல்லை. இருப்பினும், அங்குள்ள நிலவரம் மிக வேகமாக மாறக்கூடும் என்பதால், அவ்வப்போது களத்தில் இருப்பவர்களிடம் தற்போதைய சூழலைக் கேட்டுத் தெரிந்துகொள்வது நல்லது. ஏனெனில், இணையத்தில் கிடைக்கும் தகவல்கள் பெரும்பாலும் காலாவதியானவையாகவோ அல்லது தவறானவையாகவோ இருக்கக்கூடும். [[File:Maymyo also known as Pyin Oo Lwin (14703742020).jpg|thumb|பியின் யு லவின்]] முன்பு நகரமாக இருந்த பாகன் ஒரு பொக்கிமாகும். 11, 12 ஆம் நூற்றாண்டுகளில் இங்கு வாழ்க்கை எப்படி இருந்திருக்கும் என்பதற்கான ஒரு காட்சியை இது அளிக்கிறது. மார்கோ போலோ இதை, "சலசலக்கும் மணிகளின் ஓசையாலும், துறவிகளின் ஆடைகளின் படபடப்பு ஒலியாலும் உயிர்ப்புடன் இருக்கும் பொன்னால் ஆன நகரம்" என்று விவரித்தார். இது உலகில் பௌத்தக் கோயில்கள், பகோடாக்கள், ஸ்தூபிகள், இடிபாடுகள் ஆகியவற்றின் மிகப்பெரிய மற்றும் அடர்த்தியான தொகுப்பாகும். மிராக் யூ இன்று ஒரு அமைதியான கிராமமாக உள்ளது. ஆனால் அதன் சிதைந்துபோன பகோடாக்களும் கோயில்களும், போர்த்துகீசிய, டச்சு, பிரெஞ்சு, அரபு வர்த்தகர்களுடன் விரிவான கடல்வழி வர்த்தகத்தில் ஈடுபட்டிருந்த ஒரு பேரரசின் தலைநகராக இருந்த ஆரம்பகால நவீன காலத்தை நினைவூட்டுகின்றன. மாண்டலேயிலிருந்து ஒரு நாள் பயணத்தில் இன்வா உள்ளது, இது மற்றொரு முன்னாள் தலைநகரமாகும். அங்கு அதன் முந்தைய பெருமையை பார்வையாளர்களுக்கு நினைவூட்ட இடிபாடுகள் எஞ்சியுள்ளன. மேலும், சற்றே குளிர்ச்சியான தட்பவெப்பநிலையைக் கொண்ட முன்னாள் பிரித்தானிய மலைவாசத்தலமான பின் யூ லுவினையும் தவறவிடாதீர்கள். இந்த நாட்டில் பயணிகளை ஈர்க்கும் இயற்கைப் பகுதிகள் ஏராளமாக உள்ளன. ''இன்லே ஏரி'' சுற்றுலாப் பயணிகளிடையே மிகவும் பிரபலமானது. இது தற்போது சுற்றுலாப் பயணிகளின் வருகை மிக அதிகமாக இருக்கும் இடங்களுள் ஒன்றாக மாறி வருகிறது. இருப்பினும், மியான்மர் பயணமானது இந்த ஏரியில் படகு சவாரி செய்யாமல் முழுமையடையாது. மரத் தூண்களின் மீது அமைக்கப்பட்ட வீடுகளில் வசிக்கும் பழங்குடியின மக்கள், தங்கள் பாரம்பரிய மரப் படகுகளில் ஒற்றைக் காலால் துடுப்பு போட்டுச் செலுத்தும் காட்சி, அந்த இடத்திற்கு ஒரு தனித்துவமான சூழலைத் தருகிறது. நாட்டின் தென்மேற்கு நீண்ட கடற்கரைப் பகுதியில் 'சௌங் தா' மற்றும் 'இங்காபாலி' (Ngapali) போன்ற சில கடற்கரைகளும் உள்ளன. வழக்கமான சுற்றுலாப் பருவம் அல்லாத காலங்களில் நீங்கள் அங்கு சென்றால், அழகான வெண்மணல் கடற்கரையை முழுமையாக உங்களுக்கென மட்டுமே என இரசித்து மகிழலாம். மியான்மர் பல இனக்குழுக்கள் வாழும் நாடாகும். அதே வேளையில், ஒன்பதாம் நூற்றாண்டைச் சேர்ந்த முக்கியமான சுதந்திர பர்மிய அரசுகளின் எச்சங்களை அந்நாட்டின் சில பகுதிகளில் இன்றும் காண முடியும். ==சாப்பிட== ==குடிக்க== நாடு இல் எல்லா இடங்களிலும் மதுபானம் குடிப்பவர்களை நீங்கள் காணலாம். ==நித்திரை கொள்ள== ==கற்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஆசிய நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] {{INTERWIKI|Q836}} 0aq8a673f63oqinemay6iez77p1tqz1 7385405 7385404 2026-11-08T07:04:07Z Arularasan. G 1290908 /* சாப்பிட */ 7385405 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|Bagan (Myanmar) banner Sunset.jpg|caption=The temples of Bagan at dawn}} '''மியான்மார்''' (அல்லது '''பர்மா''') என்பது தென்கிழக்கு [[Wy/ta/ஆசியா|ஆசியா]]வில் அமைந்துள்ள ஒரு நாடாகும். இந்நாடு பிரமிக்க வைக்கும் பழமையான கோயில்கள், பரபரப்பான உள்ளூர் சந்தைகள், இயற்கை எழில் கொஞ்சும் இடங்களான மாசுபடாத கடற்கரைகள், அழகான மலைகள், பசுமையான காடுகள் ஆகியவற்றைக் கொண்டுள்ளது. பர்மிய மக்களின் உண்மையான அன்பும் உபசரிப்பும், சுவையான உணவு வகைகளும் இணைந்து, இந்நாட்டை உணவுப் பிரியர்களுக்கும் பண்பாட்டு ஆர்வலர்களுக்கும் ஒரு சிறந்த இடமாக மாற்றுகின்றன. 1960-கள் முதல், இந்நாடு பல்வேறு எதிர்மறையான காரணங்களுக்காகவே செய்திகளில் இடம்பிடித்து வருகிறது. நீண்ட காலமாகவே, அரசியல் நிலைத்தன்மையின்மை, சமய அல்லது இனக் குழுக்களுக்கு இடையிலான வன்முறை, ஊழல், போதிய உள்கட்டமைப்பு வசதிகள் இல்லாமை, மனித மேம்பாட்டிற்குப் போதிய முக்கியத்துவம் அளிக்காத நீண்டகாலக் காலனித்துவச் சுரண்டல் ஆகியவற்றால் மியான்மர் பாதிக்கப்பட்டுள்ளது. == பிராந்தியங்கள் == {{Wy/ta/Regionlist | regionmap=Burma Regions Map.png | regionmapsize=425px | region1name=[[Wy/ta/தெற்கு மியான்மர்|தெற்கு மியான்மர்]] | region1items=''ஆயார்வாடி, பாகோ, ரங்கூன்'' | region1color=#CAA7C9 | region1description=இராவாடி வடிநில தாழ்நிலப் பகுதிகள்; இங்குதான் மிகப்பெரிய நகரமும் முன்னாள் தலைநகருமான யாங்கோன் அமைந்துள்ளது. | region2name=[[Wy/ta/நடு மியான்மர்|நடு மியான்மர்]] | region2items=''மக்வே, மண்டலே, நேய்பிடாவ்'' | region2color=#E5B775 | region2description=மண்டலே, வரலாற்று சிறப்புமிக்க தொல்லியல் தளங்கள், குளிர்ந்த மலை நகரங்கள். | region3name=[[Wy/ta/மேற்கு மியான்மர்|மேற்கு மியான்மர்]] | region3items=''ரக்கின், சின்'' | region3color=#A4C78A | region3description=தொலைதூர மலைப்பகுதிகள் மற்றும் வங்காள விரிகுடாவில் உள்ள சில அழகான கடற்கரைகள். | region4name=[[Wy/ta/வடக்கு மியான்மர்|வடக்கு மியான்மர்]] | region4items=''சாகைங், கச்சின்'' | region4color=#d17c82 | region4description=இமயமலையின் தென்பகுதிகளையும் பல பழங்குடியினரையும் உள்ளடக்கிய, பரந்த மற்றும் அமைதியற்ற ஒரு பகுதி. | region5name=[[Wy/ta/கிழக்கு மியான்மர்|கிழக்கு மியான்மர்]] | region5items=''ஷான், கயா, வா'' | region5color=#76AED2 | region5description=தங்க முன்னோணம் மற்றும் மலைக்க வைக்கும் எண்ணிக்கையிலான இனக்குழுக்கள். | region6name=[[Wy/ta/தென்கிழக்கு மியான்மர்|தென்கிழக்கு மியான்மர்]] | region6items=''தனிந்தாரி, மோன், கயின்'' | region6color=#DDE28E | region6description=தாய்லாந்தின் எல்லையாக அமைந்துள்ள, ஏராளமான கடலோரத் தீவுகளைக் கொண்ட தெற்கு கடற்கரைப் பகுதி. }} ==நகரங்கள்== * '''நைபிடா''' (முன்னர் பியின்மனா) — நாட்டின் புதிதாக அறிவிக்கப்பட்ட தலைநகரம் மற்றும் மூன்றாவது பெரிய நகரம் *'''பாகோ''' (முன்னர் பெகு) — யாங்கோனுக்கு அருகில் உள்ள, பௌத்தச் சின்னங்கள் நிறைந்த வரலாற்றுச் சிறப்புமிக்க நகரம். *'''கவ்தாங்''' — மியான்மரின் தென்கோடியில் அமைந்துள்ள கடற்கரை நகரம். இது மியான்மரின் பிற பகுதிகளை விட தாய்லாந்தை அதிகம் ஒத்திருக்கிறது. *'''மண்டலே''' — மண்டலேஅரண்மனையைச் சுற்றி அமைக்கப்பட்ட கோன்பாங் வம்சத்தின் முன்னாள் தலைநகரம் மற்றும் மேல் மியான்மரின் முக்கிய வணிக மையம். *'''மவ்லாமைன்''' (மௌல்மைன்) — மோன் மாநிலத்தின் தலைநகரம் மற்றும் மூன்றாவது பெரிய நகரம். *'''பியின் யூ லவின்''' (மேம்யோ) — இது பிரித்தானிய காலனித்துவ ஆட்சிக் காலத்தில் மலைவாழிடமாகத் திகழ்ந்த, (தட்பவெப்பநிலை மற்றும் சுற்றுலா ஈர்ப்புகள் ஆகிய இரு வகையிலும்) ஒரு குளிர்ச்சியான நகரமாகும். *'''டவுங்கி''' — 'தங்க முக்கோணம்' பகுதியின் மையத்தில் அமைந்துள்ள ஷான் மாநிலத்தின் தலைநகரம். *'''டிவாண்டே''' — மட்பாண்டத் தொழிலுக்குப் பெயர் பெற்ற ஒரு நகரம். *'''யாங்கூன்''' (முன்னர் ரங்கூன்) — அடுக்குத் தூபிகள் (பகோடாக்கள்), காலனித்துவக் கட்டிடக்கலைக்கு பெயர் பெற்ற பொருளாதார மையம். == பிற இடங்கள் == *'''பாகான்''' — இராவாடி ஆற்றின் கரைகளுக்கு அருகே ஆயிரக்கணக்கான பழங்காலப் அடுக்குத்தூபிகளை (பகோடா) கொண்ட ஒரு தொல்லியல் மண்டலமும், யுனெஸ்கோ உலகப் பாரம்பரியத் தளமும். *'''இன்லே ஏரி''' — படகு சவாரிகள், இன்தா மக்கள் வசிக்கும் மிதக்கும் கிராமங்களைப் பார்வையிடுதல், மலையேற்றம் ஆகியவற்றிற்குப் பெயர் பெற்றதும், உயர்தர பட்டு உற்பத்திக்கான இடமாகவும் திகழும் ஒரு பெரிய, ஆழம் குறைந்த ஏரி. *'''கெங்டங்''' — தங்க முக்கோணப் பகுதியில், (சீன எல்லையில் உள்ள) மோங் லா மற்றும் (தாய்லாந்து எல்லையில் உள்ள) டாச்சிலெய்க் ஆகியவற்றுக்கு இடையில் அமைந்துள்ள இப்பகுதி, ஆன் (கருப்புப் பல் மக்கள்), அக்கா பழங்குடியினர் ஆகியோருக்காகவும், மலையேற்றத்திற்காகவும் அறியப்படுகிறது. *'''கைய்க்டியோ''' — குன்றின் உச்சியில் அமைந்துள்ள, தங்க முலாம் பூசப்பட்ட பாறை மற்றும் ஒரு முக்கியத் திருத்தலம். *'''போபா மலை''' — மியான்மரின் 'ஒலிம்பஸ் மலை' என்று கருதப்படும் ஒரு செயலற்ற எரிமலை; வெப்பமான சமவெளிகளுக்கு அடுத்து அமைந்துள்ள பசுமையான சோலை; பாகானிலிருந்து எளிதாகச் சென்று வரக்கூடிய ஒரு நாள் சுற்றுலாத் தலம். *'''மிராவ் கி யூ''' (Mrauk U) — ராகைன் (Rakhine) இராஜ்யத்தின் முன்னாள் தலைநகரம்; இங்குள்ள பல பழமையான அடுக்குத் தூபிகள் (பகோடா) அந்தக் காலத்தை நினைவூட்டும் சான்றுகளாகத் திகழ்கின்றன. *'''நங்காபாலி''' - வங்காள விரிகுடாவில் மேற்கு ராக்கைன் மாநிலத்தில் உள்ள கடற்கரை உல்லாசவிடுதி *'''இங்வே சௌங்''' (Ngwe Saung) — இது ஒரு மிக நீண்ட கடற்கரைப் பகுதியாகும்; வெண்மையான மணல், படிகம் போன்ற தெளிவான நீர் ஆகியவை இங்வே கடற்கரையின் சிறப்பம்சங்களாகும். *'''பியாய்''' (Pyay) — யாங்கோன் மற்றும் பாகான் நகரங்களுக்கு இடையே இரவாடி ஆற்றங்கரையில் அமைந்துள்ள ஒரு நகரமாகும். இது கி.பி. 2 முதல் 9-ஆம் நூற்றாண்டு வரையிலான பியூ இனத்தவரின் பண்டைய தலைநகரான 'ஸ்ரீ கித்தாரா' எனும் தொல்லியல் தளத்திற்குப் பெயர் பெற்றது. *'''பதேன்''' — இரவாடி வடிநிலப் பகுதியில் அமைந்துள்ள ஒரு ஆற்றங்கரை நகரம்; இது குடை தயாரிப்புக்கு பெயர் பெற்றது. மேலும் இது சுவாங் தா மற்றும் இங்வே சௌங் கடற்கரைகளுக்குச் செல்லும் நுழைவாயிலாகவும் விளங்குகிறது. == புரிந்துகொள்ள == === வரலாறு === தென்கிழக்கு ஆசியாவின் பெரும்பாலான நாடுகளைப் போலவே, மியான்மரின் மக்களும், வரலாறும் அனைத்து முனைகளிலிருந்தும் வந்த குடியேறியவர்கள் மற்றும் படையெடுப்பாளர்களின் ஒரு கலவையாகும். மோன், பியூ ஆகிய இனத்தவர் இந்தியாவிலிருந்து வந்ததாகக் கருதப்படுகிறது, அதே நேரத்தில் தற்போது ஆதிக்கம் செலுத்தும் பமர் (பர்மா) மக்கள் திபெத் வழியாகப் புலம்பெயர்ந்து, 849-ஆம் ஆண்டளவில் பாகனை மையமாகக் கொண்டு ஒரு சக்திவாய்ந்த இராச்சியத்தை நிறுவினர். இப்பகுதியின் இனப் பன்முகத்தன்மையும், மத்திய சமவெளிகளில் பமர் மக்களின் ஆதிக்கமும், அவர்களுக்கும் அவர்களைச் சுற்றியுள்ள எண்ணற்ற சிறிய இனக் குழுக்களுக்கும் இடையே புவிசார் அரசியல் போராட்டங்களை உண்டாக்கின. அவை இன்றுவரை தடையின்றித் தொடர்கின்றன. 9-ஆம் நூற்றாண்டு முதல் 19-ஆம் நூற்றாண்டு வரை, பர்மியப் பேரரசு தாய்லாந்து (அயுத்தாயா) மற்றும் இந்தியா (மணிப்பூர்) மீதான படையெடுப்புகளின் மூலம் வளர்ந்தது. பின்னர் சீனாவின் தாக்குதல்கள், உள்நாட்டுக் கிளர்ச்சி போன்றவற்றால் சுருங்கியது. [[File:Bago, Myanmar (Burma) - panoramio (44).jpg|thumb|அடுக்குத்தூபியில் உள்ள பள்ளிகொண்ட புத்தர் சிலை]] இறுதியில், 1824 முதல் 1886 வரையிலான 62 ஆண்டுகாலத்தில் பிரிட்டன் பர்மாவைக் கைப்பற்றி அதைத் தனது இந்தியப் பேரரசின் ஒரு பகுதியாக இணைத்துக்கொண்டது. பர்மாவின் கடைசி மன்னரான திபா, இன்றைய இந்தியாவில் உள்ள இரத்னகிரிக்கு நாடு கடத்தப்பட்டார். தங்கள் பிற குடியேற்றப் பகுதிகளைப் போலவே, இங்கும் பிரித்தானியர் "பிரித்தாளும் கொள்கை" மூலம் தங்கள் கட்டுப்பாட்டைத் தக்கவைத்துக் கொண்டனர். இதன்படி, பல்வேறு இன மற்றும் சமயக் குழுக்களிடையே அவர்கள் வேண்டுமென்றே பதற்றத்தை உருவாக்கினர். இதன் விளைவாக இன்றுவரை தீர்க்கப்படாத இன, சமய மோதல்கள் இருந்துவருகின்றன. உதாரணமாக, நிருவாக அதிகாரிகள் இந்தியாவிலிருந்து அழைத்து வரப்பட்டனர், அதேவேளையில் பிற அரசுப் பதவிகள் பெரும்பாலும் சிறிய இனக் குழுக்களைச் சேர்ந்த உள்ளூர் மக்கள் நிரப்பப்பட்டனர். 1937-இல் தனி குடியேற்ற நாடாக மாறும் வரை, பர்மா இந்தியாவின் ஒரு மாகாணமாகவே நிர்வகிக்கப்பட்டது. இரண்டாம் உலகப் போரின்போது, ​​ஆசியாவில் ஆதிக்கத்தை நிலைநாட்ட நேச நாடுகள் சப்பானியர்களுடன் போரிட்டதால், பர்மா ஒரு முக்கிய போர்க்களமாகத் திகழ்ந்தது. சீனாவிற்குத் தேவையான பொருட்களைக் கொண்டு செல்வதற்காக 'பர்மா சாலை' அமைக்கப்பட்டது. தாய்லாந்தின் கஞ்சனபுரியிலிருந்து குவாய் ஆற்றின் வழியாக பர்மா வரை செல்லும் தாய்லாந்து-பர்மா ரயில்பாதை ("மரண ரயில்பாதை" என்று அழைக்கப்பட்டது) சப்பானியர்களால் கட்டாய உழைப்பைக் கொண்டு கட்டப்பட்டது. இதில் நேச நாட்டுப் போர்க்கைதிகள், ஒப்பந்தத் தொழிலாளர்களாகக் கொண்டுவரப்பட்ட தாய்லாந்தியர்கள், பர்மிய மக்கள், பிற தென்கிழக்கு ஆசிய மக்கள் ஈடுபடுத்தப்பட்டனர். அவர்கள் மிக மோசமான சூழலில் பணியாற்ற வேண்டியிருந்தது. இரயில்பாதை கட்டுமானப் பணிகளின்போது அவர்களில் ஏராளமானோர் (சுமார் 80,000 பேர் என மதிப்பிடப்பட்டுள்ளது) உயிரிழந்தனர். போரின்போது மேற்கு பர்மாவின் பெரும் பகுதிகள், குறிப்பாக இந்தியாவுடனான எல்லையை ஒட்டிய மலைப்பகுதிகள் மற்றும் மண்டலே நகரம் ஆகியவை கடுமையாக பாதிப்புற்றன. ஜெனரல் ஆங் சான் தலைமையிலான பர்மிய விடுதலைப் போராட்ட வீரர்கள் முதலில் பிரித்தானியரை வெளியேற்றுவதற்காக சப்பானியர்களுக்கு ஒத்துப்பு அளித்தனர். அதற்கு ஈடாக பர்மாவுக்கு விடுதலை வழங்குவதாக சப்பானியர்கள் உறுதியளித்தனர். இருப்பினும், ஜப்பானிய ஆக்கிரமிப்பிற்கு பிகு மக்களின் வாழ்க்கை, பிரித்தானிய காலனித்துவத்தின் கீழ் இருந்ததை விட மிகவும் கொடூரமாக இருந்தது. மேலும் கலகோங் படுகொலை போன்ற நிகழ்வுகளில் பல பர்மியர்கள் கொல்லப்பட்டனர். அதைத் தொடர்ந்து ஆங் சான் தனது விசுவாசத்தை மாற்றி, சப்பானியர்களிடமிருந்து பர்மாவை மீண்டும் கைப்பற்ற நேச நாடுகளுக்கு உதவினார். இரண்டாம் உலகப் போருக்குப் பிறகு, பர்மிய விடுதலைக்காக ஆங் சான் பிரித்தானியருடன் பேச்சுவார்த்தைகளை நடத்தினார், மேலும் அடுத்த ஆண்டு பர்மாவுக்கு சுதந்திரம் வழங்க 1947-ல் பிரித்தானியர் ஒப்புக்கொண்டனர். ஆங் சான் 1947-இன் பிற்பகுதியில் படுகொலை செய்யப்பட்டார். அவருக்கு தனது கனவு நனவாவதைக் காணும் பாக்கியம் கிடைக்கவில்லை. பர்மா ஒன்றியம் என்ற பெயரில் பிரித்தானியரிடமிருந்து விடுதலை இறுதியாக 1948 சனவரி 4 பெறப்பட்டது. மேலும் ஜெனரல் ஆங் சான் பெரும்பாலான பர்மிய மக்களால் தங்களுக்கு விடுதலைப் பெற்றுத்தந்த ஒரு தேசத் தந்தையாகக் கருதப்படுகிறார். இன அடையாளங்களின் அடிப்படையில் அமைந்த பல்வேறு மாநிலங்களைக் கொண்டதாக இந்த புதிய ஒன்றியம் இருந்தது. இம்மாநிலங்களில் பல, ஒன்றுக்கொன்று எதிராகப் போராடியும், தன்னாட்சியுடன் விளங்கியும் பல நூற்றாண்டுகால வரலாற்றைக் கொண்டிருந்தன. பிரிட்டனிடமிருந்து தங்கள் கூட்டு விடுதலையை உறுதிப்படுத்தும் நோக்கில், இனக்குழுக்களுக்கும் மாநிலங்களுக்கும் இடையே அதிகாரப் பகிர்வுடன் கூடிய ஒரு கூட்டு நிர்வாகத்திற்குப் பத்து ஆண்டுகளுக்குக் கட்டுப்பட்டிருக்க அந்த இனக்குழுக்கள் ஒப்புக்கொண்டன. அக்காலகட்டத்திற்குப் பிறகு, ஒன்றியத்திலிருந்து பிரிந்து செல்லும் உரிமையுடன் கூடிய தன்னாட்சி உரிமை ஒவ்வொரு இனக்குழுவிற்கும் வழங்கப்படும் என்றும் தீர்மானிக்கப்பட்டது. "பின்லோன் ஒப்பந்தம்" என்று அழைக்கப்பட்ட இந்த ஒப்பந்தத்தின் விதிமுறைகள், புதிய 'பர்மா ஒன்றியத்தின்' 1947/1948-ஆம் ஆண்டு அரசியலமைப்பில் இடம்பெற்றது. நாட்டின் புதிய மத்திய அரசு விரைவாகத் தனது அதிகாரத்தை வலுப்படுத்த முயன்றது. இச்செயல் பழங்குடித் தலைவர்களை ஓரங்கட்டுவதாக இருந்தது. இது அவர்களைக் கோபமடையச் செய்ததுடன், இன்றுவரை தடையின்றித் தொடரும் இனரீதியான ஆயுத மோதல்களுக்கும் வித்திட்டது. கூட்டாட்சி அமைப்பிற்குள் தன்னாட்சி மற்றும் சுயநிர்ணய உரிமையை உறுதிசெய்யும் வகையிலான ஒரு புதிய அரசாங்க முறையை வடிவமைப்பதற்காக, 1961-ஆம் ஆண்டில் ஷான், கச்சின், ரெட் கரன், கரன், சின், மோன், ரகைன் ஆகிய இனங்களைச் சேர்ந்த 200-க்கும் மேற்பட்ட தலைவர்கள், பாமர் (பர்மீஸ்) இனத்தைச் சேர்ந்த மத்திய அரசு அதிகாரிகளைச் சந்தித்துப் பேச்சுவார்த்தை நடத்தினர். [[File:Aung San Suu Kyi December 2011 (cropped).jpg|thumb|ஆங் சான் சூ கி]] ஆனால் புதிய அரசாங்கமுறை அமைக்கப்படவில்லை. இருப்பினும், 1962-இல் நே வின்னின் ஆட்சிக்கவிழ்ப்பு வரை, பர்மா ஆசியாவின் மிகவும் வளர்ச்சியடைந்த மற்றும் வேகமாக வளர்ந்து வரும் பொருளாதார ஆற்றல்களில் ஒன்றாகக் கருதப்பட்டது. மேலும் அடுத்த சப்பானாக உருவெடுக்கும் போட்டியாளராகப் பரவலாகப் பாராட்டப்பட்டது. இராணுவத் தலைவர் ஜெனரல் நே வின், 1962-இல் ஜனநாயக முறையில் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட அரசாங்கத்தைக் கவிழ்த்து, தானே தலைவராகப் பொறுப்பேற்றார். ஜெனரல் நே வின் 1962 முதல் 1988 வரை அரசாங்கத்தில் ஆதிக்கம் செலுத்தினார். முதலில் இராணுவ ஆட்சியாளராகவும், பின்னர் தன்னைத்தானே ஜனாதிபதியாக நியமித்துக் கொண்டார். அதன் பிறகு அரசியல் செல்வாக்கு மிக்கவராகவும் திகழ்ந்தார். நே வின்னின் ஆட்சியில் ஊழலும், உறவினர் நியமனங்களும் பர்மியப் பொருளாதாரத்தை ஒரு கீழ்நோக்கிய சுழலுக்குள் தள்ளின. அதிலிருந்து அது எப்போதும் முழுமையாக மீளவில்லை. 1988-இல் நடந்த ஜனநாயக ஆதரவு ஆர்ப்பாட்டங்கள் வன்முறையால் ஒடுக்கப்பட்டன. ஜெனரல் சா மாங் ஆட்சிக்கவிழ்ப்பின் மூலம் பொறுப்பேற்று, தற்போது மியான்மர் எனப் பெயர் மாற்றப்பட்டுள்ள நாட்டை ஆள, அரசு சட்டம், ஒழுங்கு மறுசீரமைப்பு அவையை நிறுவினார். 1990-இல் பல கட்சிகள் பங்கேற்ற மக்களவைத் தேர்தல்கள் நடைபெற்றன. இதில் முக்கிய எதிர்க்கட்சியான 'ஜனநாயகத்திற்கான தேசியக் கூட்டணி' அமோக வெற்றி பெற்றது (489 இடங்களில் 392 இடங்களைக் கைப்பற்றியது). ஆனால், அதிகாரத்தை ஒப்படைக்க மறுத்த அரசு சட்டம், ஒழுங்கு மறுசீரமைப்பு அவை, அதற்குப் பதிலாக ஜனநாயகத்திற்கான தேசியக் கூட்டணியின் தலைவரும் அமைதிக்கான நோபல் பரிசு பெற்றவருமான ஆங் சான் சூச்சியை (தேசிய நாயகன் ஆங் சானின் மகள்) வீட்டுக் காவலில் வைத்தது; கடந்த 20 ஆண்டுகளில் 14 ஆண்டுகளை அவர் இத்தகைய வீட்டுக் காவலில் கழித்துள்ளார். இன்று, வளங்கள் நிறைந்த நாடான மியான்மர், மிகுமியான அரசு கட்டுப்பாடுகள், திறமையற்ற பொருளாதாரக் கொள்கைகள், கிராமப்புற வறுமை போன்றவற்றால் பாதிக்கப்பட்டுள்ளது. ஒரு காலத்தில் ஆசியாவின் பணக்கார, மிகவும் வளர்ந்த நாடுகளில் ஒன்றாக இருந்த இது, பரவலான ஊழல் காரணமாக வறுமையில் வீழ்ந்துள்ளது. "சோசலிசத்திற்கான பர்மிய வழி" திட்டத்தின் கீழ் பல தசாப்தங்களாக ஏற்பட்ட தோல்விகளுக்குப் பிறகு, 1990-களின் முற்பகுதியில் இராணுவ ஆட்சிக்குழு விலைக் கட்டுப்பாடுகளைத் தளர்த்த நடவடிக்கை எடுத்தது. ஆனால், உணவுக் கலவரங்களை எதிர்கொண்டதால், அத்தியாவசியப் பொருட்களுக்கு மானிய விலைகளை மீண்டும் அமல்படுத்த வேண்டியிருந்தது. இந்தக் கலவரங்களின் மீதுதான் ஜனநாயக இயக்கம் தனது செயல்திட்டத்தை இணைத்தது. அரசாங்கம் படைகளை வரவழைத்தது, ஆனால் துறவிகள் தலையிடும் வரை கலவரக்காரர்கள் அடங்காமல் இருந்தன. இரு தரப்பினருக்கும் இடையில் நின்று, அவர்கள் அனைவரையும் வீட்டிற்குச் செல்லுமாறு கூறினர், அவர்களும் அவ்வாறே செய்தனர். இந்தக் கலவரங்களால் வெளிநாட்டு வளர்ச்சி உதவிகள் நிறுத்தப்பட்டன, அதைத் தொடர்ந்து அரசாங்கம் 1990 சட்டமன்றத் தேர்தல் முடிவுகளை இரத்து செய்தது. 2003ஆம் ஆண்டு மே மாதத்தில் ஆங் சான் சூ கி மற்றும் அவரது வாகன அணி மீது அரசாங்கம் நடத்திய தாக்குதலுக்குப் எதிர்வினையாக, மியான்மரிலிருந்து பொருட்களை இறக்குமதி செய்வதற்கும், அமெரிக்கக் குடிமக்கள் நிதிச் சேவைகளை வழங்குவதற்கும் தடை விதிப்பது உள்ளிட்ட புதிய பொருளாதாரத் தடைகளை அமெரிக்கா மியான்மர் மீது விதித்தது. [[File:NLD Flag from car Yangon.png|thumb|யாங்கூனில் 'ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக்'கின் ஆதரவாளர் ஒருவர்.]] 2007-ஆம் ஆண்டின் கோடைக்காலத்தில், இராணுவ ஆட்சிக்கு எதிரான போராட்டங்கள் உருவாயின. அவை மீண்டும் கொடூரமான முறையில் ஒடுக்கப்பட்டன. பெட்ரோல் விலையின் கடுமையான உயர்வுக்கு எதிரான போராட்டமாக, ஆகத்து மாதத்தில் எவ்வித ஒருங்கிணைப்புமின்றித் தொடங்கிய இப்போராட்டங்கள், பாகோக்கு நகரில் நடைபெற்ற பேரணியின்போது மூன்று துறவிகள் தாக்கப்பட்ட நிகழ்வுக்குப் பிறகு அரசாங்கத்திற்கு எதிரான தீவிரமான சவாலாக உருவெடுத்தன. துறவிகள் மன்னிப்பு கோரியும் அது கிடைக்காத நிலையில், விரைவில் பிச்சைப் பாத்திரங்களைத் தலைகீழாக ஏந்தியவாறு துறவிகள் மேற்கொண்ட ஊர்வலங்கள் சிட்வே, மண்டலே, இரங்கூன் உள்ளிட்ட பல நகரங்களில் பரவின. குறிப்பாக இரங்கூன் நகரின் மையப்பகுதியில் உள்ள சூலே பகோடா பகுதி இப்போராட்டங்களின் மையப்புள்ளியாகத் திகழ்ந்தது. துறவிகள் பேரணி நடத்தியபோதும், பல சாதாரண குடிமக்கள் அவர்களுக்கு ஆதரவாகத் திரண்டபோதும், இது தொடர்பான படங்கள், காணொளிகள், வலைப்பதிவுகள் போன்றவை இணையத்தில் குவிந்தன. உலகம் இதனை உற்றுநோக்கியது. இருப்பினும், கூட்டத்தின் மீது துப்பாக்கிச் சூடு நடத்தியும், துறவிகளைக் கைது செய்தும், மடாலயங்களை மூடியும் அரசாங்கம் விரைவில் போராட்டங்களை ஒடுக்கியது. அத்துடன் உலகின் பிற பகுதிகளுடனான இணையத் தொடர்புகளையும் தற்காலிகமாகத் துண்டித்தது. இச்செயலால் அமெரிக்கா, ஆஸ்திரேலியா, கனடா, ஐரோப்பிய ஒன்றியம் ஆகியவற்றை கூடுதல் பொருளாதாரத் தடைகளை விதிக்கக் காரணமாயிற்று. இத்தடைகளில் சில, இராணுவத் தலைவர்களின் குடும்பங்கள் மற்றும் அவர்களின் நிதி ஆதாரங்களை இலக்காகக் கொண்டவையாக இருந்தன. [[File:Protesters against the military coup.jpg|thumb|2021-ஆம் ஆண்டு இராணுவப் புரட்சிக்கு எதிராகப் போராடுபவர்கள்]] 2010இல் நடைபெற்ற தேர்தல்களைத் தொடர்ந்து, பர்மா தாராளமயமாக்கல் நடைமுறைகளைத் தொடங்கியது; இது அமெரிக்கா உள்ளிட்ட பல நாடுகள் தங்கள் பொருளாதாரத் தடைகளைக் குறைப்பதற்கோ அல்லது முழுமையாக நீக்குவதற்கோ காரணமாயிற்று. 2012இல், ஆங் சான் சூ கி பர்மா நாடாளுமன்ற உறிப்பினராகத் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டார். மேலும் அவர் ஐரோப்பா மற்றும் வட அமெரிக்காவிற்குப் பயணம் செய்யவும் அனுமதிக்கப்பட்டார். உள்நாட்டு மற்றும் வெளிநாட்டுச் ஊடகங்கள் மீதான தணிக்கையும் இடைநிறுத்தப்பட்டது. 2015 நவம்பரில், நாடு தழுவிய தேர்தல்களில் ஆங் சான் சூ கியின் 'ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக்' கட்சி பெரும் வெற்றி பெற்றது; அதனைத் தொடர்ந்து, அவரது நெருங்கிய கூட்டாளியான தின் கியாவ் நாட்டின் அதிபரானார். 2016 ஏப்ரலில், ஆங் சான் சூ கி பிரதமருக்கு இணையான பதவியான 'அரசு ஆலோசகர்' பொறுப்பை ஏற்றார். இதன் மூலம் அவர் மியான்மரின் நடைமுறை அரசாங்கத் தலைவரானார். 2021 பிப்ரவரியில், ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் கட்சி அமோக வெற்றி பெற்றதைத் தொடர்ந்து, இராணுவம் சதிப்புரட்சி மூலம் மீண்டும் அதிகாரத்தைக் கைப்பற்றியது. இதன் விளைவாக நாடு முழுவதும் பெரும் போராட்டங்களும் சட்ட மறுப்பு இயக்கமும் வெடித்தன; நூற்றுக்கணக்கான ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் கட்சி ஆதரவாளர்களையும் ஜனநாயக ஆர்வலர்களையும் ராணுவம் கொன்று குவித்து போராட்டங்கள் கொடூரமாக ஒடுக்கியது. ஆங் சான் சூ கி உள்ளிட்ட ஆயிரக்கணக்கான ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் கட்சி மற்றும் பிற ஜனநாயக ஆதரவு அரசியல்வாதிகளும், சமூகத் தலைவர்களும் கைது செய்யப்பட்டனர். அமைதியான போராட்டங்கள் அவ்வப்போது தொடர்ந்து நடைபெற்று வரும் அதே வேளையில், குறிப்பாக எல்லைப் பகுதிகளில் உள்ள போராட்டக் குழுக்கள் ராணுவ ஆட்சிக்கு எதிராக ஆயுதமேந்திப் போராடத் தொடங்கியுள்ளன. இச்சதிப்புரட்சியின் விளைவாக, மேற்கத்திய நாடுகள் மியான்மர் மீது மீண்டும் பொருளாதாரத் தடைகளை விதித்துள்ளன. 2024ஆம் ஆண்டின் மத்தியில், நாட்டின் பாதிக்கும் குறைவான பகுதியே இராணுவ ஆட்சியின் கட்டுப்பாட்டில் உள்ளது. அதே சமயம், இனக்குழு சார்ந்த ஆயுதமேந்திய அமைப்புகள் (EAOs) மிகுந்த தன்னம்பிக்கையுடன் ஒருங்கிணைந்த தாக்குதல்களை வெற்றிகரமாக நடத்தி வருகின்றன. இந்தக் கொடூரமான உள்நாட்டுப் போர் முடிவுக்கு வருவதற்கான எந்த அறிகுறியும் இன்னும் தென்படவில்லை. === பண்பாடு === மியான்மரின் பண்பாடு, இந்தியத் தாக்கங்கள், உள்ளூர் மரபுகள், சீனத் தாக்கங்கள் ஆகியவற்றின் கலவையாக உருவானது. நாடு முழுவதும் காணப்படும் பல்வேறு தூபிகளும், கோயில்களும் இதற்குச் சான்றாக உள்ளன. இவை வட இந்தியாவில் உள்ளவற்றோடு குறிப்பிடத்தக்க அளவு ஒற்றுமையைக் கொண்டுள்ளன. அண்டை நாடான தாய்லாந்தைப் போலவே, இங்கும் தேரவாத பௌத்தம் முதன்மையான சமயமாக விளங்குகிறது. மக்கள் தொகையில் 88 விழுக்காட்டினர் பௌத்த நடைமுறைகளைப் பின்பற்றுகின்றனர். மிகவும் தொலைதூரக் கிராமங்களில் கூட மக்கள் வழிபட ஏதுவாக கோயில் அமைந்திருப்பதைக் காண முடியும். இது தவிர, கிறித்தவம், இசுலாம், இந்து சமயம் ஆகிய மதங்களைப் பின்பற்றுபவர்களும் குறைந்த எண்ணிக்கையில் உள்ளனர். மேலும், நாட்டின் சில பகுதிகளில், குறிப்பாக மலைவாழ் பழங்குடியினர் வசிக்கும் தொலைதூரப் பகுதிகளில், அனிமிசம் (இயற்கை வழிபாட்டு முறை) மற்றும் முன்னோர்களை வழிபடும் வழக்கமும் காணப்படுகிறது. மியான்மரில் பௌத்த சமயத்துக்கு முந்தைய மரபு ஒன்று இன்றும் நீடிக்கிறது; அதுதான் 'நாட்' எனப்படும் பாரம்பரிய பர்மீய ஆவி வழிபாட்டு முறை. அந்நாடு முழுவதும் இத்தகைய ஆவிகளுக்காக அமைக்கபட்ட பல சிறிய வழிபாட்டு இல்லங்களைக் காணலாம். தேரவாத பௌத்தம் பரவியதைத் தொடர்ந்து, இந்த 'நாட்' வழிபாட்டு முறையானது பர்மீய பௌத்த மதத்துடன் இணைக்கப்பட்டது. இன்று இவை புத்தருக்குக் கீழ்ப்பட்ட நிலையில் உள்ளவையாகக் கருதப்படுகின்றன. === மக்கள் === [[File:Burmese people 01.jpg|thumb|யாங்கோனில் முகத்தில் தனகா பூச்சு பூசிய சிறுவர்கள்]] மியான்மரில் பெரும்பான்மையாக வாழும் இனக்குழுவினர் ''பாமர்'' என்று அழைக்கப்படுகின்றனர். ஆங்கிலத்தில் இந்நாட்டிற்கு வழங்கப்பட்ட 'பர்மா' என்ற பெயர் இவர்களிடமிருந்தே உருவானது. பாமர்களைத் தவிர, மியான்மரில் தனித்துவமான பண்பாடுகளையும் மொழிகளையும் கொண்ட பல சிறுபான்மை இனக்குழுக்களும், தேசிய இனங்களும் வாழ்கின்றன. இதுமட்டுமின்றி, காலனித்துவ காலத்தில் மியான்மருக்கு இடம்பெயர்ந்த சீன, இந்திய வம்சாவளியினரும் இங்கு வசிக்கின்றனர். இவர்களை யாங்கோன், மண்டலே போன்ற நகரங்களில் அதிகமாகக் காண முடியும். மியான்மர் பதினான்கு நிருவாகப் பிரிவுகளாகப் பிரிக்கப்பட்டுள்ளது. அதாவது ஏழு 'பிராந்தியங்கள்' மற்றும் ஏழு 'மாநிலங்கள்' ஆகும். பொதுவாக, பிராந்தியங்கள் பாமர் இனத்தவர் பெரும்பான்மையாக வாழும் பகுதிகளாகவும், மாநிலங்கள் அந்தந்த சிறுபான்மை இனத்தவர் பெரும்பான்மையாக வாழும் பகுதிகளாகவும் உள்ளன. வங்காளதேச எல்லையை ஒட்டியுள்ள ரக்கைன் மாநிலத்தில், ரோகிங்கியா முசுலிம்களுக்கு எதிராக நடத்தப்படும் வன்முறைகளுக்காக மியான்மர் அரசாங்கம் பிற நாடுகளின் கண்டனத்திற்கு உள்ளாகியுள்ளது. ரோகிங்கியர்கள் பல தலைமுறைகளாக ரக்கைன் மாநிலத்தில் வாழ்ந்து வந்த போதிலும், மியான்மர் அரசாங்கம் அவர்களை அந்நாட்டின் குடிமக்களாக அங்கீகரிக்கவில்லை. மாறாக, அவர்கள் வங்காளதேசத்திலிருந்து சட்டவிரோதமாக குடியேறியவர்கள் என்று வாதிடுகிறது. இந்த வாதத்தை மியான்மர் மக்கள் பெரும்பாலோர் ஏற்றுக்கொண்டுள்ளனர். பெருமளவில் வங்காளதேசத்திற்குத் தப்பிச் செல்ல நிர்ப்பந்திக்கப்பட்ட ரோகிங்கியர்கள். அங்கு சென்ற பிறகும் அந்நியர்களாகவே நடத்தப்படுகின்றனர். இவர்களில் பலர், மலேசியாவில் அடைக்கலம் தேடிச் செல்ல முயன்றபோது உயிரிழந்துள்ளனர். பொதுவாகச் சொன்னால், மியான்மர் மக்கள் பெரும்பாலானோர் மிகவும் நட்புணர்வுகொண்டவர்களாகவும், கண்ணியமானவர்களாகவும் இருக்கிறனர். நீங்கள் அவர்களின் நாட்டிற்கு வரும்போது, ​​உங்களை அன்புடன் வரவேற்க அவர்கள் தங்களால் இயன்ற அனைத்தையும் செய்வர். === அரசியல் === மியான்மர், அதிகாரப்பூர்வமாக மியான்மர் ஒன்றியக் குடியரசு (ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်) என்று அழைக்கபடுகிறது. நாட்டின் தலைவர் குடியரசுத் தலைவர் ஆவார். அவர் சட்டமன்றத்தால் நியமிக்கப்படுகிறார். அவர் மாநிலத் தலைவராகவும், அரசாங்கத் தலைவராகவும் பணியாற்றுகிறார். அவரும் அவரது அமைச்சரவையும் நிருவாகப் பிரிவாக உள்ளனர். சட்டமன்றமானது பிடாங்சு ஹ்லுட்டாவ் (ஒன்றியத்தின் சட்டமன்றம்), மேல் அமியோதா ஹ்லுட்டாவ் (தேசியங்களின் அவை), கீழ் பைத்து ஹ்லுட்டாவ் (பிரதிநிதிகள் சபை) ஆகியவற்றைக் கொண்டுள்ளது. சட்டமன்ற உறுப்பினர்களில் பெரும்பான்மையானவர்கள் மக்களால் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டாலும், நான்கில் ஒரு பங்கு இடங்கள் இராணுவத்தில் இருந்து நியமிக்கப்படுபவர்களுக்கு ஒதுக்கப்பட்டுள்ளது. 2015 தேர்தலில் ஆங் சான் சூகியின் ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் (NLD) பெரும்பான்மை இடங்களை வென்றது. அவர் குடியரசுத் தலைவர் பதவி ஏற்க அரசியலமைப்பு ரீதியாக தடைசெய்யப்பட்டதால் (வெளிநாட்டவரை திருமணம் செய்து கொண்டதன் மூலம்), அதற்கு பதிலாக அவர் மாநில ஆலோசகர் என்ற பாத்திரத்தில் அரசாங்கத்தின் உண்மையான தலைவராக பணியாற்றினார். பிப்ரவரி 2021 முதல், மியான்மரில் இராணுவ ஆட்சியால் ஆளப்படுகிறது. === காலநிலை === மியான்மரில் மூன்று பருவ காலங்கள் இருப்பதாகக் கருதப்படுகிறது. மார்ச் முதல் ஏப்ரல் வரை வெப்பமான காலம் நிலவுகிறது. மே முதல் அக்டோபர் வரையிலான மழைக்காலத்தில் வெப்பநிலை குறைகிறது. நவம்பர் முதல் பிப்ரவரி வரையிலான குளிர்ச்சியான காலம், சுற்றுலாப் பயணிகள் அதிகம் வருகை தரும் முக்கிய பருவமாகும். வெப்பமான பருவத்தில் யாங்கோனில் வெப்பநிலை 36°C வரை உயரக்கூடும்; அதே சமயம் குளிர்ச்சியான பருவத்தில், நண்பகல் வேளையில் வெப்பநிலை சுமார் 32°C ஆகவும், இரவு நேரங்களில் சுமார் 19°C ஆகவும் இருக்கும். மண்டலே பகுதியில் குளிர்ச்சியான பருவத்தில் வெப்பநிலை 13°C வரை குறையக்கூடும், அதே சமயம் வெப்பமான பருவத்தில் 37°C வரை உயரக்கூடும். பொதுவாக, யாங்கோனைச் சுற்றியுள்ள கீழ் மியான்மர் பகுதி, மண்டலேயைச் சுற்றியுள்ள வறண்ட மேல் மியான்மர் பகுதியை விட அதிக மழையைப் பெறுகிறது. இன்லே ஏரி மற்றும் பியின் யு லவின் போன்ற மலைப்பாங்கான பகுதிகளில், குளிர்காலத்தில் இரவு நேர வெப்பநிலை 10°C-க்கும் கீழே செல்லக்கூடும். அதே சமயம் பகல் நேர வெப்பநிலை மிகவும் இதமாக இருக்கும். கோடைகாலத்தில் கூட, வெப்பநிலை அரிதாகவே 32°C-க்கு மேல் உயரும். கச்சின் மாநிலத்தில், இந்திய எல்லையை ஒட்டிய பகுதிகளில், எப்போதும் பனியால் மூடப்பட்ட மலைகள் காணப்படுகின்றன. === விடுமுறைகள் === *4 ஜனவரி: விடுதலை நாள் *ஜனவரி: கயின் புத்தாண்டு தினம் - பியாத்தோவின் முதல் வளர்பிறை. *12 பிப்ரவரி: ஒன்றிய நாள் *மார்ச்: தபௌங் முழு நிலவு நாள் *மார்ச் 27: ஆயுதப் படைகள் நாள் *ஏப்ரல்: திங்கியான் (பர்மீய புத்தாண்டு) — மியான்மரின் மிக முக்கியமான விழா. இதில் மக்கள் ஒருவருக்கொருவர் தண்ணீர் தெளித்து மகிழ்வர். இது 'நீர் திருவிழா' என்றும் அழைக்கப்படுகிறது. அண்டை நாடான தாய்லாந்தில் கொண்டாடப்படும் 'சோங்க்ரான்' பண்டிகையைப் போன்றதே இது. *மே: காசோனின் பௌர்ணமி நாள் *ஜூலை: வாசோவின் பௌர்ணமி நாள் *அக்டோபர்: தாடிங்யுட் பௌர்ணமி நாள் *ஜூலை 19: தியாகிகள் தினம் *நவம்பர்: தேசிய நாள் - தாசௌங்மோன் மாதத்தின் தேய்பிறை காலத்தின் 10-ஆம் நாள் *திசம்பர் 25: கிறிஸ்துமஸ் நாள் === அளவீட்டு அலகுகள் === 2013 முதல், மியான்மர் மெட்ரிக் முறையை பின்பற்றத் தொடங்கியுள்ளது. இது தற்போது வானிலை அறிக்கைகள், பெட்ரோல் விலை, புதிய சாலை அடையாளங்கள் போன்றவற்றில் பயன்படுத்தப்படுகிறது. இருப்பினும், இம்பீரியல் முறை மற்றும் பாரம்பரிய பர்மிய அளவீட்டு அலகுகளின் பயன்பாடு பெருமளவில் தொடர்கிறது. பழைய சாலை அடையாளங்களில் மைல் போன்ற அளவுகள் பயன்படுத்தப்படலாம், மேலும் அரசாங்க வலைத்தளங்களில் பர்மிய அலகுகளை மெட்ரிக் அல்லது இம்பீரியல் அலகுகளாக சீரற்ற முறையில் மாற்றிகாட்டுகின்றன. === சுற்றுலாத் தகவல் === * [https://tourism.gov.mm/ மியான்மர் விடுதிகள் மற்றும் சுற்றுலா அமைச்சகத்தின்] இணையதளம் == பேச்சுமொழி == [[File:Vendeurs de plantes médicinales vers Kyaiktiyo Paya.jpg|thumb|சந்தையில் பர்மிய மொழியில் எழுதப்பட்ட பலகைகள்]] மியான்மரின் உத்தியோகபூர்வ மொழி பர்மிஸ் (မြန်မာစကား mien ma za ga) (அரசாங்கத்தால் மியான்மர் என அழைக்கப்படுகிறது), இது சீன மொழியுடன் தொடர்புடைய ஒரு சீன-திபெத்திய மொழி ஆகும். இது பண்டைய பாலி எழுத்துக்களை அடிப்படையாகக் கொண்ட பர்மிய எழுத்துக்களைப் பயன்படுத்தி எழுதப்படுகிறது. இருமொழி அடையாளங்கள் (ஆங்கிலம் மற்றும் பர்மிஸ்) பெரும்பாலான சுற்றுலாத் தலங்களில் உள்ளன. எண்கள் பெரும்பாலும் பர்மிய எழுத்துக்களிலும் எழுதப்படுகின்றன. பல சொற்களஞ்சியம் பாலி (புத்தரின் காலத்தில்), சமஸ்கிருதத மொழிகளிலிருந்து பெறப்பட்டது. மியான்மரில் மோன், ஷான், பா-ஓ, ரோஹிங்கியா போன்ற பல இனக்குழுவினர் பலர் தங்கள் சொந்த மொழிகளை தொடர்ந்து பேசுகின்றனர். அரசாங்கக் கட்டுப்பாட்டில் உள்ள பகுதிகளில் பர்மிய மொழி பேசும் போது, ​​சில பிரிவினைவாதக் கட்டுப்பாட்டுப் பகுதிகளில் அது பேசப்படாமல் இருக்கலாம். மாண்டரின் மற்றும்/அல்லது பல்வேறு சீன பேச்சுவழக்குகளைப் பேசும் கணிசமான சீனச் சமூகத்தினர் உள்ளனர். யாங்கூனில், பெரும்பாலான சீனர்கள் புஜியான் மற்றும் குவாங்டாங்கிலிருந்து குடியேறியவர்களின் வழித்தோன்றல்கள், எனவே முக்கியமாக ஹொக்கியன் அல்லது தைஷானீஸ் பேசுகிறார்கள். அதே சமயம் மாண்டலேயில், சீனர்கள் பெரும்பாலும் யுனானில் இருந்து குடியேறியவர்களின் வழித்தோன்றல்கள். மேலும் முக்கியமாக மாண்டரின் யுன்னான் பேச்சுவழக்கு பேசுகிறார்கள். சில பகுதிகள் பல்வேறு இந்திய மொழிகளை தொடர்ந்து பேசும் பல்வேறு இந்திய சமூகங்களின் இருப்பிடமாகவும் உள்ளது. மியான்மர் ஒரு முன்னாள் பிரித்தானிய காலனி என்பதால் பல பர்மியர்கள் குறைந்தபட்சம் சில அடிப்படை ஆங்கிலத்தை புரிந்துகொள்கிறனர். நன்கு படித்த மேல்தட்டு பர்மியர்கள் ஆங்கிலத்தில் சரளமாக பேசுகிறனர். அதே சமயம் படித்த எந்த பர்மியரும் குறைந்தபட்சம் ஆங்கில அடிப்படைகளை அறிந்திருப்பார்கள். ஓட்டல் மற்றும் விமான ஊழியர்களும், சுற்றுலாத் துறையில் பணிபுரிபவர்களும் பொதுவாக நல்ல அளவில் ஆங்கிலம் பேசுகிறனர். == சென்றடையுங்கள் == === நுழைவுத் தேவைகள் === [[File:Visa policy of Myanmar.svg|450px|thumbnail|right|மியான்மரின் நுழைவிசைவு (விசா) கொள்கை {{Wy/ta/Legend|#ED1C24|மியான்மார்}} {{Wy/ta/Legend|#B5E61D|நுழைவிசைவு தேவையில்லை (30 நாட்கள்)}} {{Wy/ta/Legend|#DDF395|நுழைவிசைவு தேவையில்லை (14 நாட்கள்)}} {{Wy/ta/Legend|#FFD000|வருகையின் போது நுழைவிசைவு / மின்நுழைவிசைவு}} {{Wy/ta/Legend|#61C7A1|மின்நுழைவிசைவு (தொழில் / சுற்றுலா)}} {{Wy/ta/Legend|#9FD5BE|மின்நுழைவிசைவு (சுற்றுலா மட்டும்)}} {{Wy/ta/Legend|#ABABAB|நுழைவிசைவு தேவை}}]] மியான்மரில் நுழைவிசைவு நிலைமை வேகமாக மாறிவருவதால்,, குடிவரவுத் துறை ஊழியர்களிடையே கூட குழப்பம் ஏற்பட்டுள்ளது. மேலும், பல வழிகாட்டி குறிப்புகளும் அதிகாரப்பூர்வ வலைத்தளங்களும் காலாவதியாகிவிட்டன. விசா [https://en.wikipedia.org/wiki/Visa_policy_of_Myanmar கொள்கை விவரங்களுக்கு] விக்கிப்பீடியாவைப் பார்க்கவும். ==== இலவச நுழைவிசைவு ==== பின்வரும் நாட்டுக் குடிமக்கள் சுற்றுலா நோக்கத்திற்காக மியான்மருக்கு விசா இன்றிச் செல்லலாம். இதற்கு அவர்கள் யாங்கோன் சர்வதேச விமான நிலையம், நே பி டா சர்வதேச விமான நிலையம், மண்டலே சர்வதேச விமான நிலையம் ஆகியவற்றில் ஏதேனும் ஒன்றின் வழியாக விமானம் மூலம் வருகை தர வேண்டும். மேலும், அவர்களின் தங்கும் காலம் கீழே குறிப்பிடப்பட்டுள்ள நாட்களுக்கு மிகாமல் இருக்க வேண்டும்: *14 நாட்கள்: புருனே, கம்போடியா, இந்தோனேசியா, லாவோஸ், மலேசியா, பிலிப்பைன்ஸ், தாய்லாந்து *30 நாட்கள்: உருசியா, வியட்நாம் சிங்கப்பூர் குடிமக்கள் மியான்மருக்குள் நுழையும் முறை எதுவாக இருந்தாலும், விசா இன்றி 30 நாட்கள் வரை அங்கு தங்கலாம். இந்த விசா விலக்கு காலத்தை நீட்டிக்க முடியாது. மற்ற நாட்டுப் பயணிகள் அனைவரும் முன்கூட்டியே விசாவுக்கு விண்ணப்பிக்க வேண்டும். ==== மின் நுழைவிசைவு ==== மேற்கத்திய நாடுகள் உட்பட பல நாடுகளைச் சேர்ந்த மக்களுக்கு, மியான்மர் குடிவரவுத் துறையின் இணையதளம் வழியாக சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு 50 அமெரிக்க டாலரும், வணிகப் பயணிகளுக்கு 70 அமெரிக்க டாலர் (2020 சனவரி நிலவரப்படி) கட்டணத்தில் மின்-நுழைவிசைவுகள் கிடைக்கின்றன. இவற்றின் செயலாக்கத்துக்கு 3 நாட்கள் ஆகும். இருப்பினும், அரசாங்கத்தின் இணையதளத்தில், வழக்கமான 50 அமெரிக்க டாலருக்குப் பதிலாக 56 அமெரிக்க டாலர் கட்டணத்தில் ஒரு விரைவு சுற்றுலா மின்-விசாவும் வழங்கப்படுகிறது. இதற்கு 24 மணிநேரம் ஆகும் (சில நேரங்களில் சில மணிநேரங்கள் மட்டுமே ஆகும்). எந்தெந்த நாட்டு குடிமக்களுக்கு இந்த மின்-நுழைவிசைவு (ஈ-விசா) வசதி உண்டு என்பது குறித்த விவரங்களை அதன் இணையதளத்தில் சரிபார்க்கவும். இந்த நுழைவிசைவு வழங்கப்பட்ட தேதியிலிருந்து 90 நாட்களுக்குள் பயணத்தைத் தொடங்கினால், 28 நாட்கள் வரை தங்குவதற்குச் செல்லுபடியாகும். இது ஒருமுறை மட்டுமே நுழைவதற்கானது. விண்ணப்பிக்கும்போது, ​கடவுச்சீட்டு (​பாஸ்போர்ட்) அளவுள்ள வண்ணப் புகைப்படம் ஒன்றை பதிவேற்ற வேண்டும். கட்டணத்தைச் செலுத்த கடன் அட்டைகளை மட்டுமே பயன்படுத்த முடியும். அனுமதிக்கப்பட்ட நுழைவு இடங்கள்: யாங்கோன் பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம், மண்டலே பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம், நே பி டா (Nay Pyi Taw) பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம், தாய்லாந்தின் ரனோங்கிலிருந்து கவ்தாங் (Kawthaung) பகுதிக்கு படகு மூலம் வரும் வழித்தடம் ஆகியவை ஆகும். சுற்றுலா விசாக்கள் மூன்று மாதங்களுக்குச் செல்லுபடியாகும். இந்த விசா, (நுழைந்த தேதியிலிருந்து) நான்கு வாரங்கள் வரை தங்குவதற்குச் செல்லுபடியாகும். இருப்பினும், நீங்கள் புறப்படும்போது ஒரு நாளைக்கு 3 அமெரிக்க டாலர் கட்டணம் செலுத்தத் தயாராக இருந்தால், விசா காலம் முடிந்த பிறகும் தங்கலாம். சுற்றுலா விசாவில் வேலை செய்ய அனுமதி இல்லை. மீறி வேலை செய்தால் கைது செய்யப்பட்டு நாடு கடத்தப்படும் அபாயம் உள்ளது. தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட விண்ணப்பதாரர்களுக்கு "வருகைப் படிவம்" ஒன்றும் வழங்கப்படும். அது உங்கள் கடவுச்சீட்டில் இணைக்கப்படும் செய்யப்படும். மியான்மருக்கு வந்தவுடன், விசா ஸ்டிக்கர் ஒட்டப்பட்ட உங்கள் கடவுச்சீட்டுடன் இந்தப் படிவத்தையும் சமர்ப்பிக்க வேண்டும். ==== வருகையின் போது நுழைவிசைவு ==== 2026 அக்டோபர் நிலவரப்படி, சீனா, ஆங்காங், இந்தியா, ஜப்பான், மக்காவ், தென் கொரியாவிலிருந்து வரும் சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு, வணிகப் பயணிகளுக்கு, யாங்கூன், மண்டலே, நேபிடாவ் வானூர்தி நிலையங்களில் வருகையின் போது விசா (visa on arrival) வழங்கும் வசதி உள்ளது. இதற்கான கட்டணம் 50 அமெரிக்க டாலர்கள் ஆகும். நீங்கள் கடவுச்சீட்டு அளவில் இரண்டு வண்ணப் புகைப்படங்களைக் கொண்டு வர வேண்டும். வணிக நுழைவிசைவுக்கு (விசா) விண்ணப்பிப்பவர்கள், தங்களுக்கு விசா வழங்க ஏற்பாடு செய்யும் நிறுவனத்திடமிருந்து அழைப்புக் கடிதத்தையும் (letter of invitation) சமர்ப்பிக்க வேண்டும். வானூர்தி நிலையங்களில் இது குறித்து இன்னும் சில குழப்பங்கள் நிலவுகின்றன. ஏனெனில் மாற்றங்களுக்கு ஏற்ப அதிகாரப்பூர்வத் தகவல்கள் அவ்வப்போது புதுப்பிக்கப்படுவதில்லை. இருப்பினும், பெரும்பாலான சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு எந்தச் சிக்கலும் ஏற்படுவதில்லை. ஒருவேளை உங்களுக்கு ஏதேனும் சிக்கல் ஏற்பட்டால், தங்களுக்கு விசா பெறுவதற்கான தகுதி உண்டு என்று உறுதியாகக் கூறி, மூத்த அதிகாரியை அழைத்து வருமாறு கேட்டுக்கொள்ளுங்கள். குறிப்பு: 2022 ஆகத்தில், மியான்மர் விமான நிறுவன ஊழியர்களுக்கு பிறப்பித்த ஓர் உத்தரவின்படி, அனைத்து நாட்டினருக்குமான வருகை சுற்றுலா விசா உடனடியாக (விவரிக்க முடியாத வகையில்) இடைநிறுத்தப்பட்டது. இது அரசாங்க இணையதளங்களில் புதுப்பிக்கப்படவில்லை. செக்-இன் கவுன்டரில் அதன் தற்போதைய நிலையை முன்கூட்டியே சரிபார்த்துக் கொள்ளுங்கள். மேலும் பாதுகாப்பாக இருக்க மின்-விசா (e-visa) எடுத்துக்கொள்வதற்கு முன்னுரிமை தாருங்கள். ==== தூதரகம் அல்லது துணைத் தூதரகத்தில் நுழைவிசைவு ==== உலகெங்கிலும் உள்ள நாடுகளின் தலைநகரங்களிலும் பெரிய நகரங்களிலும் அமைந்துள்ள மியான்மர் தூதரகங்கள் அல்லது துணைத் தூதரகங்களில் நீங்கள் அனைத்து வகையான விசாக்களுக்கும் விண்ணப்பிக்கலாம். தொடர்பு விவரங்கள், அலுவலக நேரம் போன்ற கூடுதல் தகவல்களை அங்கேயே தெரிந்துகொள்ளலாம். குறிப்பாக தாய்லாந்தின் பேங்காக் மற்றும் சியாங் மாய், இந்தியாவின் தில்லி, சீனாவின் ஆங்காங் மற்றும் அமெரிக்காவின் வாஷிங்டன் டி.சி. ஆகிய இடங்களில் உள்ள தூதரகங்கள் குறித்த விவரங்களைச் சரிபார்க்கவும். பொதுவாக, விசா விண்ணப்பத்திற்கு, பூர்த்தி செய்யப்பட்ட விசா படிவம் (மியான்மர் தூதரகத்திலிருந்து பெறலாம்), பூர்த்தி செய்யப்பட்ட வருகைப் படிவம் (இதையும் தூதரகத்திலிருந்தே பெறலாம்), உங்கள் கடவுச்சீட்டின் புகைப்படப் பக்கத்தின் நகல், கடவுச்சீட்டு அளவிலான இரண்டு புகைப்படங்கள், உங்கள் தொழில் குறித்த சான்று, அதற்கான கட்டணம் ஆகியவை தேவைப்படும். === வானுர்தியில்=== மியான்மரின் முதன்மையான பன்னாட்டு வனூர்தி நிலையம், அந்நாட்டின் மிகப்பெரிய நகரமும் முக்கிய பொருளாதார மையமுமான யாங்கூனில் (IATA குறியீடு: RGN) அமைந்துள்ளது. யாங்கூனிலிருந்து ஆசியாவின் பல முக்கிய நகரங்களுக்கு வானூர்தி சேவைகள் உள்ளன. இப்பகுதிக்கு வெளியிலிருந்து வரும் பயணிகளுக்கு, சிங்கப்பூர் அல்லது பேங்காக் வழியாக மியான்மர் செல்வது மிகவும் எளிதான வழியாகும். ஏனெனில், இந்த இரு நகரங்களிலும் மியான்மரைச் சேர்ந்தவர்கள் பெருமளவில் வசிக்கின்றனர். மேலும் இங்கிருந்து யாங்கூனுக்குத் நாள்தோறும் பல விமானங்கள் இயக்கப்படுகின்றன. மியான்மரில் மண்டலே (Mandalay - MDL IATA) நகரில் இரண்டாவது பன்னாட்டு விமான நிலையம் ஒன்றும் உள்ளது. இங்கிருந்து அண்டை நாடுகளுக்குப் பல வானூர்திகள் இயக்கப்படுகின்றன. வானூர்தி நிறுவனங்கள் மற்றும் சேருமிடங்களின் தற்போதைய பட்டியலுக்கு, [https://www.yangonairport.aero/index.php/en/ யாங்கூன் வானூர்தி நிலையத்தைப்]{{Wy/ta/Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot }} பார்க்கவும். யாங்கூனைத் தளமாகக் கொண்ட இரண்டு முக்கிய பன்னாட்டு வானூர்தி நிறுவனங்கள், தேசிய விமான நிறுவனமான '''[http://flymna.com/ மியான்மர் நேசனல் ஏர்லைன்ஸ்]''' மற்றும் தனியாருக்குச் சொந்தமான '''[http://www.maiair.com/ மியான்மர் ஏர்வேஸ் இன்டர்நேசனல்]''' ஆகும். === தரைவழியாக === மியான்மர் சீனா, இந்தியா, வங்கதேசம், தாய்லாந்து, லாவோஸ் ஆகிய ஐந்து நாடுகளுடன் எல்லையைப் பகிர்ந்து கொள்கிறது. இருப்பினும், அங்கு நிலவும் உள்நாட்டுப் போர் காரணமாக, 2026-ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, தரை வழியாக மியான்மருக்குள் நுழைவது கடினமானதாகவோ அல்லது முற்றிலும் இயலாததாகவோ உள்ளது. ஒருவேளை நீங்கள் உள்ளே நுழைந்தாலும், எல்லைப் பகுதிகளிலிருந்து யாங்கோன் நகருக்குப் பயணிப்பது மிகவும் சவாலான செயலாக இருக்கலாம். குறைந்தபட்சம், நீங்கள் முன்கூட்டியே சிறப்பு அனுமதிகளுக்கு விண்ணப்பிக்க வேண்டியிருக்கும். மேலும், இத்தகைய அனுமதி கிடைப்பதற்கு, நீங்கள் ஒரு வழிகாட்டப்பட்ட சுற்றுலாக் குழுவிலோ அல்லது வாகன அணிவகுப்பிலோ (convoy) இணைய வேண்டியிருக்கலாம். ====தாய்லாந்து ==== மியான்மருக்கும் தாய்லாந்திற்கும் இடையே தச்சிலைக்/மே சாய், மியாவாடி/மே சோட், ஹ்டீ கீ/பான் புனம்ரான், மூன்று பகோடா கணவாய் ஆகிய இடங்களில் நான்கு எல்லைக் கடக்கும் இடங்கள் உள்ளன. 2026 ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, இவற்றில் எதுவும் சுற்றுலாப் பயணிகளுக்காகத் திறக்கப்படவில்லை. ==== சீனா ==== வெளிநாட்டினர் யுன்னானில் உள்ள ரூய்லி (Ruili) வழியாக மியான்மரின் மியூஸ் (Muse) பகுதிக்குள் நுழைய முடியும். இதற்கு விசாவுடன் சேர்த்து, ஒரு சிறப்பு அனுமதி மற்றும் வழிகாட்டி (guide) தேவைப்படும். பெரும்பாலும், நீங்கள் ஒரு சுற்றுலா நிறுவனத்தின் ஏற்பாட்டில் மேற்கொள்ளப்படும் பயணக் குழுவில் இணைய வேண்டியிருக்கும். இதற்கு நேர்மாறான திசையில் (மியான்மரிலிருந்து சீனாவுக்குள்) செல்வதற்கான ஏற்பாடுகளைச் செய்வது மிகவும் கடினம், மேலும் அது குறித்த தெளிவான தகவல்கள் இல்லை. இருப்பினும், மண்டலேயிலிருந்து குன்மிங்கிற்கு வானூர்தி மூலம் செல்ல முடியும். மேலும், மண்டலேயிலேயே விசா வழங்கும் சீனத் தூதரக அலுவலகமும் உள்ளது. ==== இந்தியா ==== இந்தியாவுக்கும் மியான்மருக்கு இடையே மோரே/தமு (Moreh/Tamu) பகுதியில் தரைவழி எல்லைக் கடப்பு ஒன்று உள்ளது. இது வாகனங்களில் வருபவர்கள், நடந்தே வருபவர்கள், சுற்றுலாக் குழுக்களாக வருபவர்களுக்குத் திறந்திருக்கும். 2023-ஆம் நிலவரப்படி, இந்த எல்லை வழியாக நுழைவதற்கு மியான்மரின் மின்-விசாக்கள் (eVisas) செல்லுபடியாகாது. எனவே, நீங்கள் முன்னதாகவே விசா பெற்றுக்கொள்ள வேண்டும். இந்த எல்லைப் பகுதி அரசியல் ரீதியாக நிலையற்ற சூழலில் உள்ளது. இந்திய நகரமான மோரேயில் போராட்டங்களும், இரண்டு குண்டுவெடிப்புகளும் (அக்டோபர் 2019) நிகழ்ந்தன. இதனால் எல்லை தற்காலிகமாக மூடப்பட்டது. சுற்றுலாப் பயணிகள் மோரே பகுதியில், குறிப்பாக இரவு நேரங்களில், தேவையின்றிச் சுற்றித் திரிவதைத் தவிர்க்குமாறு அறிவுறுத்தப்படுகிறார்கள். முடிந்தவரை, மியான்மர் பக்கத்தில் உள்ள தமு (Tamu) நகரிலேயே தங்குவது சிறந்தது. மியான்மருடன் எல்லையைப் பகிர்ந்து கொள்ளும் இந்தியாவின் மணிப்பூர் மாநிலத்திற்குச் செல்வதற்கு, தற்போது அனுமதிச் சீட்டு (permit) பெற வேண்டிய அவசியம் இல்லை. ==== லாவோஸ் ==== மீகாங் ஆற்றின் குறுக்கே உள்ள மியான்மர்-லாவோஸ் நட்புப் பாலம் மியான்மருக்கும் லாவோசுக்கும் இடையே உள்ள ஒரே அதிகாரப்பூர்வ எல்லைக் கடப்பாகும். இந்த பாலம் மியான்மரில் உள்ள ஷான் மாநிலத்தை லாவோஸில் உள்ள லுவாங் நாம்தா மாகாணத்துடன் இணைக்கிறது. இந்த எல்லைக் கடப்பு இரு நாடுகளுக்கும் மிகவும் தொலைதூரப் பகுதியில் உள்ளது. மேலும் கடக்கும்போது (அல்லது) எப்போது இயங்குகிறது என்பது பற்றிய தகவல்களைக் கண்டுபிடிப்பது கடினம். இந்தக் கடப்பில் நுழைவதற்கு மின் விசா ஏற்றுக்கொள்ளப்படாததால், நீங்கள் முன்கூட்டியே விசாவைப் பெற வேண்டும். ==== வங்கதேசம் ==== மியான்மருக்கும் வங்கதேசத்திற்கும் இடையிலான எல்லையைத் தனிப்பட்ட முறையில் கடப்பது சாத்தியமற்றது. இவ்விரு நாடுகளுக்கும் இடையே எல்லைக் கடப்புகள் ஏதுமில்லை. மேலும், கடத்தல்காரர்களைத் தடுப்பதற்காக மியான்மர் தரைப்படை எல்லைப் பகுதியில் கண்ணிவெடிகளைப் புதைத்து வைத்துள்ளது. === படகில் === தாய்லாந்தின் ரானோங்கிற்கும் மியான்மரின் கவ்தாங்கிற்கும் இடையே சிறிய மரத்தாலான நீள்வால் படகுகள் இயக்கப்படுகின்றன. இதற்கு நிலையான கால அட்டவணை எதுவும் இல்லை. நீங்கள் படகு இயக்குபவர்களில் ஒருவருடன் நேரடியாகப் பேரம் பேச வேண்டும். பயணக் கட்டணம் ஒப்புக்கொள்ளப்பட்டவுடன் அவர்கள் புறப்பட்டுவிடுவார்கள். கடுமையாகப் பேரம் பேசுவதை உறுதிப்படுத்திக் கொள்ளுங்கள். இல்லையெனில் நீங்கள் ஏமாற்றப்படலாம். நீங்கள் குடிவரவு முத்திரையைப் பெறுவதற்காகக் கட்டடத்தைக் கண்டுபிடிப்பதற்கு முன்பே, படகு இயக்குபவர்கள் உங்களை அவர்களின் படகில் வலுக்கட்டாயமாக ஏற்ற முயற்சிக்கலாம். உறுதியாக இருந்து குடிவரவுச் சோதனை வழியாகச் செல்ல வலியுறுத்துங்கள். இல்லையெனில் நீங்கள் சட்டவிரோதமாக நாட்டை விட்டு வெளியேறியதாகக் கருதப்படுவீர்கள். இந்தச் சோதனைச் சாவடி வழியாக நுழையும்போதும் அல்லது வெளியேறும்போதும் மியான்மர் குடிவரவுத் துறைக்கு நீங்கள் 10 அமெரிக்க டாலர் அல்லது 500 தாய் பாட் "முத்திரைக் கட்டணம்" செலுத்த வேண்டும். அமெரிக்க டாலர்களில் பணம் செலுத்தத் தேர்வுசெய்தால், உங்கள் பணத்தாள்கள் நல்லபடி இருப்பதை உறுதிப்படுத்திக் கொள்ளுங்கள். சிறிய மடிப்புகள் கூட உங்கள் பணத்தாள்கள் நிராகரிக்கப்படுவதற்குக் காரணமாகிவிடும். ==பார்க்க== [[File:InleRowing.jpg|300px|thumb|இன்லே ஏரியில், காலால் துடுப்பு போடுதல்.]] மியான்மர் தென்கிழக்கு ஆசியாவில் ஒரு பிரபலமான சுற்றுலாத் தலமாக இருந்ததில்லை. ஏனெனில், அந்நாட்டில் நிலவும் நிலையற்ற அரசியல் சூழலும் பயணக் கட்டுப்பாடுகளும் சுற்றுலாப் பயணிகளைத் தடுத்து வந்தன. இருப்பினும், 2015-ஆம் ஆண்டு முதல் அரசியல் சூழலிலும் பயணச் சூழலிலும் குறிப்பிடத்தக்க முன்னேற்றம் ஏற்பட்டுள்ளது. பண்பாடு, வரலாறு ஆகியவற்றில் ஆர்வம் கொண்ட எவரையும் ஈர்க்கக்கூடிய, இன்னும் சிதையாத ஒரு பொக்கிசமாக இந்த நாடு திகழ்கிறது. யாங்கோன் நகரில் உலாவும்போது, ​​19-ஆம் நூற்றாண்டின் பிரித்தானிய காலனித்துவ ஆட்சிக் காலத்திற்குச் சென்ற உணர்வு ஏற்படும். அங்கு தூய்மையான பூங்காக்களும் கோயில்களும், சிதிலமடைந்த காலனித்துவக் கட்டடங்களுக்கும் சாலைகளுக்கும் அருகிலேயே அமைந்துள்ளன. ஸ்வேடகான் அடுக்குத்தூபி (Shwedagon Pagoda) போன்ற பண்பாட்டு மற்றும் சமயச் சின்னங்களும், உள்ளூர் மக்களின் புன்னகையும் இந்நகருக்கு ஒரு தனித்துவமான, விசித்திரமான அழகைத் தருகின்றன. ஒவ்வொரு தெரு முனையிலும் புதியதொரு அனுபவம் காத்திருக்கிறது. ஆற்றைக் கடக்கும் ஒரு சிறிய படகுப் பயணம், அந்நாட்டின் கிராமப்புற வாழ்க்கையைப் புரிந்துகொள்ளும் வாய்ப்பையும் வழங்குகிறது. யாங்கோனுக்கு அருகில் பண்பாட்டு, வரலாற்று முக்கியத்துவம் வாய்ந்த இடங்களாக, பௌத்த சின்னங்களைக் கொண்ட பாகோ, மட்பாண்டத் தொழிலுக்குப் புகழ்பெற்ற வடிநில நகரமான டுவாண்டே (Twante), மலை உச்சியின் விளிம்பில் சமநிலை தவறி நிற்பது போலத் தோன்றும் தங்க முலாம் பூசப்பட்ட பாறையைக் கொண்ட புனிதத் தலமான கியாய்க்டியோ (Kyaiktiyo) ஆகியவை உள்ளன. பாமார் மக்கள் வாழும் பகுதிகளை மேலும் ஆராய்ந்து பார்ப்பது நிச்சயமாகப் பயனுள்ளதாக இருக்கும். துரதிர்சிட்டவசமாக, நாட்டின் சில நொலைதூரப் பகுதிகளுக்கு வெளிநாட்டினர் செல்வதற்கு அனுமதி இல்லை. இருப்பினும், அங்குள்ள நிலவரம் மிக வேகமாக மாறக்கூடும் என்பதால், அவ்வப்போது களத்தில் இருப்பவர்களிடம் தற்போதைய சூழலைக் கேட்டுத் தெரிந்துகொள்வது நல்லது. ஏனெனில், இணையத்தில் கிடைக்கும் தகவல்கள் பெரும்பாலும் காலாவதியானவையாகவோ அல்லது தவறானவையாகவோ இருக்கக்கூடும். [[File:Maymyo also known as Pyin Oo Lwin (14703742020).jpg|thumb|பியின் யு லவின்]] முன்பு நகரமாக இருந்த பாகன் ஒரு பொக்கிமாகும். 11, 12 ஆம் நூற்றாண்டுகளில் இங்கு வாழ்க்கை எப்படி இருந்திருக்கும் என்பதற்கான ஒரு காட்சியை இது அளிக்கிறது. மார்கோ போலோ இதை, "சலசலக்கும் மணிகளின் ஓசையாலும், துறவிகளின் ஆடைகளின் படபடப்பு ஒலியாலும் உயிர்ப்புடன் இருக்கும் பொன்னால் ஆன நகரம்" என்று விவரித்தார். இது உலகில் பௌத்தக் கோயில்கள், பகோடாக்கள், ஸ்தூபிகள், இடிபாடுகள் ஆகியவற்றின் மிகப்பெரிய மற்றும் அடர்த்தியான தொகுப்பாகும். மிராக் யூ இன்று ஒரு அமைதியான கிராமமாக உள்ளது. ஆனால் அதன் சிதைந்துபோன பகோடாக்களும் கோயில்களும், போர்த்துகீசிய, டச்சு, பிரெஞ்சு, அரபு வர்த்தகர்களுடன் விரிவான கடல்வழி வர்த்தகத்தில் ஈடுபட்டிருந்த ஒரு பேரரசின் தலைநகராக இருந்த ஆரம்பகால நவீன காலத்தை நினைவூட்டுகின்றன. மாண்டலேயிலிருந்து ஒரு நாள் பயணத்தில் இன்வா உள்ளது, இது மற்றொரு முன்னாள் தலைநகரமாகும். அங்கு அதன் முந்தைய பெருமையை பார்வையாளர்களுக்கு நினைவூட்ட இடிபாடுகள் எஞ்சியுள்ளன. மேலும், சற்றே குளிர்ச்சியான தட்பவெப்பநிலையைக் கொண்ட முன்னாள் பிரித்தானிய மலைவாசத்தலமான பின் யூ லுவினையும் தவறவிடாதீர்கள். இந்த நாட்டில் பயணிகளை ஈர்க்கும் இயற்கைப் பகுதிகள் ஏராளமாக உள்ளன. ''இன்லே ஏரி'' சுற்றுலாப் பயணிகளிடையே மிகவும் பிரபலமானது. இது தற்போது சுற்றுலாப் பயணிகளின் வருகை மிக அதிகமாக இருக்கும் இடங்களுள் ஒன்றாக மாறி வருகிறது. இருப்பினும், மியான்மர் பயணமானது இந்த ஏரியில் படகு சவாரி செய்யாமல் முழுமையடையாது. மரத் தூண்களின் மீது அமைக்கப்பட்ட வீடுகளில் வசிக்கும் பழங்குடியின மக்கள், தங்கள் பாரம்பரிய மரப் படகுகளில் ஒற்றைக் காலால் துடுப்பு போட்டுச் செலுத்தும் காட்சி, அந்த இடத்திற்கு ஒரு தனித்துவமான சூழலைத் தருகிறது. நாட்டின் தென்மேற்கு நீண்ட கடற்கரைப் பகுதியில் 'சௌங் தா' மற்றும் 'இங்காபாலி' (Ngapali) போன்ற சில கடற்கரைகளும் உள்ளன. வழக்கமான சுற்றுலாப் பருவம் அல்லாத காலங்களில் நீங்கள் அங்கு சென்றால், அழகான வெண்மணல் கடற்கரையை முழுமையாக உங்களுக்கென மட்டுமே என இரசித்து மகிழலாம். மியான்மர் பல இனக்குழுக்கள் வாழும் நாடாகும். அதே வேளையில், ஒன்பதாம் நூற்றாண்டைச் சேர்ந்த முக்கியமான சுதந்திர பர்மிய அரசுகளின் எச்சங்களை அந்நாட்டின் சில பகுதிகளில் இன்றும் காண முடியும். == செய்ய == [[File:Chinlone Burma.jpg|thumb|சின்லோன் விளையாடும் பர்மிய இளைஞர்கள்]] ==சாப்பிட== ==குடிக்க== நாடு இல் எல்லா இடங்களிலும் மதுபானம் குடிப்பவர்களை நீங்கள் காணலாம். ==நித்திரை கொள்ள== ==கற்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஆசிய நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] {{INTERWIKI|Q836}} 45vx77dm3otrpzk9tslfitmorgg6htu 7385407 7385405 2026-11-08T07:05:57Z Arularasan. G 1290908 /* செய்ய */ 7385407 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|Bagan (Myanmar) banner Sunset.jpg|caption=The temples of Bagan at dawn}} '''மியான்மார்''' (அல்லது '''பர்மா''') என்பது தென்கிழக்கு [[Wy/ta/ஆசியா|ஆசியா]]வில் அமைந்துள்ள ஒரு நாடாகும். இந்நாடு பிரமிக்க வைக்கும் பழமையான கோயில்கள், பரபரப்பான உள்ளூர் சந்தைகள், இயற்கை எழில் கொஞ்சும் இடங்களான மாசுபடாத கடற்கரைகள், அழகான மலைகள், பசுமையான காடுகள் ஆகியவற்றைக் கொண்டுள்ளது. பர்மிய மக்களின் உண்மையான அன்பும் உபசரிப்பும், சுவையான உணவு வகைகளும் இணைந்து, இந்நாட்டை உணவுப் பிரியர்களுக்கும் பண்பாட்டு ஆர்வலர்களுக்கும் ஒரு சிறந்த இடமாக மாற்றுகின்றன. 1960-கள் முதல், இந்நாடு பல்வேறு எதிர்மறையான காரணங்களுக்காகவே செய்திகளில் இடம்பிடித்து வருகிறது. நீண்ட காலமாகவே, அரசியல் நிலைத்தன்மையின்மை, சமய அல்லது இனக் குழுக்களுக்கு இடையிலான வன்முறை, ஊழல், போதிய உள்கட்டமைப்பு வசதிகள் இல்லாமை, மனித மேம்பாட்டிற்குப் போதிய முக்கியத்துவம் அளிக்காத நீண்டகாலக் காலனித்துவச் சுரண்டல் ஆகியவற்றால் மியான்மர் பாதிக்கப்பட்டுள்ளது. == பிராந்தியங்கள் == {{Wy/ta/Regionlist | regionmap=Burma Regions Map.png | regionmapsize=425px | region1name=[[Wy/ta/தெற்கு மியான்மர்|தெற்கு மியான்மர்]] | region1items=''ஆயார்வாடி, பாகோ, ரங்கூன்'' | region1color=#CAA7C9 | region1description=இராவாடி வடிநில தாழ்நிலப் பகுதிகள்; இங்குதான் மிகப்பெரிய நகரமும் முன்னாள் தலைநகருமான யாங்கோன் அமைந்துள்ளது. | region2name=[[Wy/ta/நடு மியான்மர்|நடு மியான்மர்]] | region2items=''மக்வே, மண்டலே, நேய்பிடாவ்'' | region2color=#E5B775 | region2description=மண்டலே, வரலாற்று சிறப்புமிக்க தொல்லியல் தளங்கள், குளிர்ந்த மலை நகரங்கள். | region3name=[[Wy/ta/மேற்கு மியான்மர்|மேற்கு மியான்மர்]] | region3items=''ரக்கின், சின்'' | region3color=#A4C78A | region3description=தொலைதூர மலைப்பகுதிகள் மற்றும் வங்காள விரிகுடாவில் உள்ள சில அழகான கடற்கரைகள். | region4name=[[Wy/ta/வடக்கு மியான்மர்|வடக்கு மியான்மர்]] | region4items=''சாகைங், கச்சின்'' | region4color=#d17c82 | region4description=இமயமலையின் தென்பகுதிகளையும் பல பழங்குடியினரையும் உள்ளடக்கிய, பரந்த மற்றும் அமைதியற்ற ஒரு பகுதி. | region5name=[[Wy/ta/கிழக்கு மியான்மர்|கிழக்கு மியான்மர்]] | region5items=''ஷான், கயா, வா'' | region5color=#76AED2 | region5description=தங்க முன்னோணம் மற்றும் மலைக்க வைக்கும் எண்ணிக்கையிலான இனக்குழுக்கள். | region6name=[[Wy/ta/தென்கிழக்கு மியான்மர்|தென்கிழக்கு மியான்மர்]] | region6items=''தனிந்தாரி, மோன், கயின்'' | region6color=#DDE28E | region6description=தாய்லாந்தின் எல்லையாக அமைந்துள்ள, ஏராளமான கடலோரத் தீவுகளைக் கொண்ட தெற்கு கடற்கரைப் பகுதி. }} ==நகரங்கள்== * '''நைபிடா''' (முன்னர் பியின்மனா) — நாட்டின் புதிதாக அறிவிக்கப்பட்ட தலைநகரம் மற்றும் மூன்றாவது பெரிய நகரம் *'''பாகோ''' (முன்னர் பெகு) — யாங்கோனுக்கு அருகில் உள்ள, பௌத்தச் சின்னங்கள் நிறைந்த வரலாற்றுச் சிறப்புமிக்க நகரம். *'''கவ்தாங்''' — மியான்மரின் தென்கோடியில் அமைந்துள்ள கடற்கரை நகரம். இது மியான்மரின் பிற பகுதிகளை விட தாய்லாந்தை அதிகம் ஒத்திருக்கிறது. *'''மண்டலே''' — மண்டலேஅரண்மனையைச் சுற்றி அமைக்கப்பட்ட கோன்பாங் வம்சத்தின் முன்னாள் தலைநகரம் மற்றும் மேல் மியான்மரின் முக்கிய வணிக மையம். *'''மவ்லாமைன்''' (மௌல்மைன்) — மோன் மாநிலத்தின் தலைநகரம் மற்றும் மூன்றாவது பெரிய நகரம். *'''பியின் யூ லவின்''' (மேம்யோ) — இது பிரித்தானிய காலனித்துவ ஆட்சிக் காலத்தில் மலைவாழிடமாகத் திகழ்ந்த, (தட்பவெப்பநிலை மற்றும் சுற்றுலா ஈர்ப்புகள் ஆகிய இரு வகையிலும்) ஒரு குளிர்ச்சியான நகரமாகும். *'''டவுங்கி''' — 'தங்க முக்கோணம்' பகுதியின் மையத்தில் அமைந்துள்ள ஷான் மாநிலத்தின் தலைநகரம். *'''டிவாண்டே''' — மட்பாண்டத் தொழிலுக்குப் பெயர் பெற்ற ஒரு நகரம். *'''யாங்கூன்''' (முன்னர் ரங்கூன்) — அடுக்குத் தூபிகள் (பகோடாக்கள்), காலனித்துவக் கட்டிடக்கலைக்கு பெயர் பெற்ற பொருளாதார மையம். == பிற இடங்கள் == *'''பாகான்''' — இராவாடி ஆற்றின் கரைகளுக்கு அருகே ஆயிரக்கணக்கான பழங்காலப் அடுக்குத்தூபிகளை (பகோடா) கொண்ட ஒரு தொல்லியல் மண்டலமும், யுனெஸ்கோ உலகப் பாரம்பரியத் தளமும். *'''இன்லே ஏரி''' — படகு சவாரிகள், இன்தா மக்கள் வசிக்கும் மிதக்கும் கிராமங்களைப் பார்வையிடுதல், மலையேற்றம் ஆகியவற்றிற்குப் பெயர் பெற்றதும், உயர்தர பட்டு உற்பத்திக்கான இடமாகவும் திகழும் ஒரு பெரிய, ஆழம் குறைந்த ஏரி. *'''கெங்டங்''' — தங்க முக்கோணப் பகுதியில், (சீன எல்லையில் உள்ள) மோங் லா மற்றும் (தாய்லாந்து எல்லையில் உள்ள) டாச்சிலெய்க் ஆகியவற்றுக்கு இடையில் அமைந்துள்ள இப்பகுதி, ஆன் (கருப்புப் பல் மக்கள்), அக்கா பழங்குடியினர் ஆகியோருக்காகவும், மலையேற்றத்திற்காகவும் அறியப்படுகிறது. *'''கைய்க்டியோ''' — குன்றின் உச்சியில் அமைந்துள்ள, தங்க முலாம் பூசப்பட்ட பாறை மற்றும் ஒரு முக்கியத் திருத்தலம். *'''போபா மலை''' — மியான்மரின் 'ஒலிம்பஸ் மலை' என்று கருதப்படும் ஒரு செயலற்ற எரிமலை; வெப்பமான சமவெளிகளுக்கு அடுத்து அமைந்துள்ள பசுமையான சோலை; பாகானிலிருந்து எளிதாகச் சென்று வரக்கூடிய ஒரு நாள் சுற்றுலாத் தலம். *'''மிராவ் கி யூ''' (Mrauk U) — ராகைன் (Rakhine) இராஜ்யத்தின் முன்னாள் தலைநகரம்; இங்குள்ள பல பழமையான அடுக்குத் தூபிகள் (பகோடா) அந்தக் காலத்தை நினைவூட்டும் சான்றுகளாகத் திகழ்கின்றன. *'''நங்காபாலி''' - வங்காள விரிகுடாவில் மேற்கு ராக்கைன் மாநிலத்தில் உள்ள கடற்கரை உல்லாசவிடுதி *'''இங்வே சௌங்''' (Ngwe Saung) — இது ஒரு மிக நீண்ட கடற்கரைப் பகுதியாகும்; வெண்மையான மணல், படிகம் போன்ற தெளிவான நீர் ஆகியவை இங்வே கடற்கரையின் சிறப்பம்சங்களாகும். *'''பியாய்''' (Pyay) — யாங்கோன் மற்றும் பாகான் நகரங்களுக்கு இடையே இரவாடி ஆற்றங்கரையில் அமைந்துள்ள ஒரு நகரமாகும். இது கி.பி. 2 முதல் 9-ஆம் நூற்றாண்டு வரையிலான பியூ இனத்தவரின் பண்டைய தலைநகரான 'ஸ்ரீ கித்தாரா' எனும் தொல்லியல் தளத்திற்குப் பெயர் பெற்றது. *'''பதேன்''' — இரவாடி வடிநிலப் பகுதியில் அமைந்துள்ள ஒரு ஆற்றங்கரை நகரம்; இது குடை தயாரிப்புக்கு பெயர் பெற்றது. மேலும் இது சுவாங் தா மற்றும் இங்வே சௌங் கடற்கரைகளுக்குச் செல்லும் நுழைவாயிலாகவும் விளங்குகிறது. == புரிந்துகொள்ள == === வரலாறு === தென்கிழக்கு ஆசியாவின் பெரும்பாலான நாடுகளைப் போலவே, மியான்மரின் மக்களும், வரலாறும் அனைத்து முனைகளிலிருந்தும் வந்த குடியேறியவர்கள் மற்றும் படையெடுப்பாளர்களின் ஒரு கலவையாகும். மோன், பியூ ஆகிய இனத்தவர் இந்தியாவிலிருந்து வந்ததாகக் கருதப்படுகிறது, அதே நேரத்தில் தற்போது ஆதிக்கம் செலுத்தும் பமர் (பர்மா) மக்கள் திபெத் வழியாகப் புலம்பெயர்ந்து, 849-ஆம் ஆண்டளவில் பாகனை மையமாகக் கொண்டு ஒரு சக்திவாய்ந்த இராச்சியத்தை நிறுவினர். இப்பகுதியின் இனப் பன்முகத்தன்மையும், மத்திய சமவெளிகளில் பமர் மக்களின் ஆதிக்கமும், அவர்களுக்கும் அவர்களைச் சுற்றியுள்ள எண்ணற்ற சிறிய இனக் குழுக்களுக்கும் இடையே புவிசார் அரசியல் போராட்டங்களை உண்டாக்கின. அவை இன்றுவரை தடையின்றித் தொடர்கின்றன. 9-ஆம் நூற்றாண்டு முதல் 19-ஆம் நூற்றாண்டு வரை, பர்மியப் பேரரசு தாய்லாந்து (அயுத்தாயா) மற்றும் இந்தியா (மணிப்பூர்) மீதான படையெடுப்புகளின் மூலம் வளர்ந்தது. பின்னர் சீனாவின் தாக்குதல்கள், உள்நாட்டுக் கிளர்ச்சி போன்றவற்றால் சுருங்கியது. [[File:Bago, Myanmar (Burma) - panoramio (44).jpg|thumb|அடுக்குத்தூபியில் உள்ள பள்ளிகொண்ட புத்தர் சிலை]] இறுதியில், 1824 முதல் 1886 வரையிலான 62 ஆண்டுகாலத்தில் பிரிட்டன் பர்மாவைக் கைப்பற்றி அதைத் தனது இந்தியப் பேரரசின் ஒரு பகுதியாக இணைத்துக்கொண்டது. பர்மாவின் கடைசி மன்னரான திபா, இன்றைய இந்தியாவில் உள்ள இரத்னகிரிக்கு நாடு கடத்தப்பட்டார். தங்கள் பிற குடியேற்றப் பகுதிகளைப் போலவே, இங்கும் பிரித்தானியர் "பிரித்தாளும் கொள்கை" மூலம் தங்கள் கட்டுப்பாட்டைத் தக்கவைத்துக் கொண்டனர். இதன்படி, பல்வேறு இன மற்றும் சமயக் குழுக்களிடையே அவர்கள் வேண்டுமென்றே பதற்றத்தை உருவாக்கினர். இதன் விளைவாக இன்றுவரை தீர்க்கப்படாத இன, சமய மோதல்கள் இருந்துவருகின்றன. உதாரணமாக, நிருவாக அதிகாரிகள் இந்தியாவிலிருந்து அழைத்து வரப்பட்டனர், அதேவேளையில் பிற அரசுப் பதவிகள் பெரும்பாலும் சிறிய இனக் குழுக்களைச் சேர்ந்த உள்ளூர் மக்கள் நிரப்பப்பட்டனர். 1937-இல் தனி குடியேற்ற நாடாக மாறும் வரை, பர்மா இந்தியாவின் ஒரு மாகாணமாகவே நிர்வகிக்கப்பட்டது. இரண்டாம் உலகப் போரின்போது, ​​ஆசியாவில் ஆதிக்கத்தை நிலைநாட்ட நேச நாடுகள் சப்பானியர்களுடன் போரிட்டதால், பர்மா ஒரு முக்கிய போர்க்களமாகத் திகழ்ந்தது. சீனாவிற்குத் தேவையான பொருட்களைக் கொண்டு செல்வதற்காக 'பர்மா சாலை' அமைக்கப்பட்டது. தாய்லாந்தின் கஞ்சனபுரியிலிருந்து குவாய் ஆற்றின் வழியாக பர்மா வரை செல்லும் தாய்லாந்து-பர்மா ரயில்பாதை ("மரண ரயில்பாதை" என்று அழைக்கப்பட்டது) சப்பானியர்களால் கட்டாய உழைப்பைக் கொண்டு கட்டப்பட்டது. இதில் நேச நாட்டுப் போர்க்கைதிகள், ஒப்பந்தத் தொழிலாளர்களாகக் கொண்டுவரப்பட்ட தாய்லாந்தியர்கள், பர்மிய மக்கள், பிற தென்கிழக்கு ஆசிய மக்கள் ஈடுபடுத்தப்பட்டனர். அவர்கள் மிக மோசமான சூழலில் பணியாற்ற வேண்டியிருந்தது. இரயில்பாதை கட்டுமானப் பணிகளின்போது அவர்களில் ஏராளமானோர் (சுமார் 80,000 பேர் என மதிப்பிடப்பட்டுள்ளது) உயிரிழந்தனர். போரின்போது மேற்கு பர்மாவின் பெரும் பகுதிகள், குறிப்பாக இந்தியாவுடனான எல்லையை ஒட்டிய மலைப்பகுதிகள் மற்றும் மண்டலே நகரம் ஆகியவை கடுமையாக பாதிப்புற்றன. ஜெனரல் ஆங் சான் தலைமையிலான பர்மிய விடுதலைப் போராட்ட வீரர்கள் முதலில் பிரித்தானியரை வெளியேற்றுவதற்காக சப்பானியர்களுக்கு ஒத்துப்பு அளித்தனர். அதற்கு ஈடாக பர்மாவுக்கு விடுதலை வழங்குவதாக சப்பானியர்கள் உறுதியளித்தனர். இருப்பினும், ஜப்பானிய ஆக்கிரமிப்பிற்கு பிகு மக்களின் வாழ்க்கை, பிரித்தானிய காலனித்துவத்தின் கீழ் இருந்ததை விட மிகவும் கொடூரமாக இருந்தது. மேலும் கலகோங் படுகொலை போன்ற நிகழ்வுகளில் பல பர்மியர்கள் கொல்லப்பட்டனர். அதைத் தொடர்ந்து ஆங் சான் தனது விசுவாசத்தை மாற்றி, சப்பானியர்களிடமிருந்து பர்மாவை மீண்டும் கைப்பற்ற நேச நாடுகளுக்கு உதவினார். இரண்டாம் உலகப் போருக்குப் பிறகு, பர்மிய விடுதலைக்காக ஆங் சான் பிரித்தானியருடன் பேச்சுவார்த்தைகளை நடத்தினார், மேலும் அடுத்த ஆண்டு பர்மாவுக்கு சுதந்திரம் வழங்க 1947-ல் பிரித்தானியர் ஒப்புக்கொண்டனர். ஆங் சான் 1947-இன் பிற்பகுதியில் படுகொலை செய்யப்பட்டார். அவருக்கு தனது கனவு நனவாவதைக் காணும் பாக்கியம் கிடைக்கவில்லை. பர்மா ஒன்றியம் என்ற பெயரில் பிரித்தானியரிடமிருந்து விடுதலை இறுதியாக 1948 சனவரி 4 பெறப்பட்டது. மேலும் ஜெனரல் ஆங் சான் பெரும்பாலான பர்மிய மக்களால் தங்களுக்கு விடுதலைப் பெற்றுத்தந்த ஒரு தேசத் தந்தையாகக் கருதப்படுகிறார். இன அடையாளங்களின் அடிப்படையில் அமைந்த பல்வேறு மாநிலங்களைக் கொண்டதாக இந்த புதிய ஒன்றியம் இருந்தது. இம்மாநிலங்களில் பல, ஒன்றுக்கொன்று எதிராகப் போராடியும், தன்னாட்சியுடன் விளங்கியும் பல நூற்றாண்டுகால வரலாற்றைக் கொண்டிருந்தன. பிரிட்டனிடமிருந்து தங்கள் கூட்டு விடுதலையை உறுதிப்படுத்தும் நோக்கில், இனக்குழுக்களுக்கும் மாநிலங்களுக்கும் இடையே அதிகாரப் பகிர்வுடன் கூடிய ஒரு கூட்டு நிர்வாகத்திற்குப் பத்து ஆண்டுகளுக்குக் கட்டுப்பட்டிருக்க அந்த இனக்குழுக்கள் ஒப்புக்கொண்டன. அக்காலகட்டத்திற்குப் பிறகு, ஒன்றியத்திலிருந்து பிரிந்து செல்லும் உரிமையுடன் கூடிய தன்னாட்சி உரிமை ஒவ்வொரு இனக்குழுவிற்கும் வழங்கப்படும் என்றும் தீர்மானிக்கப்பட்டது. "பின்லோன் ஒப்பந்தம்" என்று அழைக்கப்பட்ட இந்த ஒப்பந்தத்தின் விதிமுறைகள், புதிய 'பர்மா ஒன்றியத்தின்' 1947/1948-ஆம் ஆண்டு அரசியலமைப்பில் இடம்பெற்றது. நாட்டின் புதிய மத்திய அரசு விரைவாகத் தனது அதிகாரத்தை வலுப்படுத்த முயன்றது. இச்செயல் பழங்குடித் தலைவர்களை ஓரங்கட்டுவதாக இருந்தது. இது அவர்களைக் கோபமடையச் செய்ததுடன், இன்றுவரை தடையின்றித் தொடரும் இனரீதியான ஆயுத மோதல்களுக்கும் வித்திட்டது. கூட்டாட்சி அமைப்பிற்குள் தன்னாட்சி மற்றும் சுயநிர்ணய உரிமையை உறுதிசெய்யும் வகையிலான ஒரு புதிய அரசாங்க முறையை வடிவமைப்பதற்காக, 1961-ஆம் ஆண்டில் ஷான், கச்சின், ரெட் கரன், கரன், சின், மோன், ரகைன் ஆகிய இனங்களைச் சேர்ந்த 200-க்கும் மேற்பட்ட தலைவர்கள், பாமர் (பர்மீஸ்) இனத்தைச் சேர்ந்த மத்திய அரசு அதிகாரிகளைச் சந்தித்துப் பேச்சுவார்த்தை நடத்தினர். [[File:Aung San Suu Kyi December 2011 (cropped).jpg|thumb|ஆங் சான் சூ கி]] ஆனால் புதிய அரசாங்கமுறை அமைக்கப்படவில்லை. இருப்பினும், 1962-இல் நே வின்னின் ஆட்சிக்கவிழ்ப்பு வரை, பர்மா ஆசியாவின் மிகவும் வளர்ச்சியடைந்த மற்றும் வேகமாக வளர்ந்து வரும் பொருளாதார ஆற்றல்களில் ஒன்றாகக் கருதப்பட்டது. மேலும் அடுத்த சப்பானாக உருவெடுக்கும் போட்டியாளராகப் பரவலாகப் பாராட்டப்பட்டது. இராணுவத் தலைவர் ஜெனரல் நே வின், 1962-இல் ஜனநாயக முறையில் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட அரசாங்கத்தைக் கவிழ்த்து, தானே தலைவராகப் பொறுப்பேற்றார். ஜெனரல் நே வின் 1962 முதல் 1988 வரை அரசாங்கத்தில் ஆதிக்கம் செலுத்தினார். முதலில் இராணுவ ஆட்சியாளராகவும், பின்னர் தன்னைத்தானே ஜனாதிபதியாக நியமித்துக் கொண்டார். அதன் பிறகு அரசியல் செல்வாக்கு மிக்கவராகவும் திகழ்ந்தார். நே வின்னின் ஆட்சியில் ஊழலும், உறவினர் நியமனங்களும் பர்மியப் பொருளாதாரத்தை ஒரு கீழ்நோக்கிய சுழலுக்குள் தள்ளின. அதிலிருந்து அது எப்போதும் முழுமையாக மீளவில்லை. 1988-இல் நடந்த ஜனநாயக ஆதரவு ஆர்ப்பாட்டங்கள் வன்முறையால் ஒடுக்கப்பட்டன. ஜெனரல் சா மாங் ஆட்சிக்கவிழ்ப்பின் மூலம் பொறுப்பேற்று, தற்போது மியான்மர் எனப் பெயர் மாற்றப்பட்டுள்ள நாட்டை ஆள, அரசு சட்டம், ஒழுங்கு மறுசீரமைப்பு அவையை நிறுவினார். 1990-இல் பல கட்சிகள் பங்கேற்ற மக்களவைத் தேர்தல்கள் நடைபெற்றன. இதில் முக்கிய எதிர்க்கட்சியான 'ஜனநாயகத்திற்கான தேசியக் கூட்டணி' அமோக வெற்றி பெற்றது (489 இடங்களில் 392 இடங்களைக் கைப்பற்றியது). ஆனால், அதிகாரத்தை ஒப்படைக்க மறுத்த அரசு சட்டம், ஒழுங்கு மறுசீரமைப்பு அவை, அதற்குப் பதிலாக ஜனநாயகத்திற்கான தேசியக் கூட்டணியின் தலைவரும் அமைதிக்கான நோபல் பரிசு பெற்றவருமான ஆங் சான் சூச்சியை (தேசிய நாயகன் ஆங் சானின் மகள்) வீட்டுக் காவலில் வைத்தது; கடந்த 20 ஆண்டுகளில் 14 ஆண்டுகளை அவர் இத்தகைய வீட்டுக் காவலில் கழித்துள்ளார். இன்று, வளங்கள் நிறைந்த நாடான மியான்மர், மிகுமியான அரசு கட்டுப்பாடுகள், திறமையற்ற பொருளாதாரக் கொள்கைகள், கிராமப்புற வறுமை போன்றவற்றால் பாதிக்கப்பட்டுள்ளது. ஒரு காலத்தில் ஆசியாவின் பணக்கார, மிகவும் வளர்ந்த நாடுகளில் ஒன்றாக இருந்த இது, பரவலான ஊழல் காரணமாக வறுமையில் வீழ்ந்துள்ளது. "சோசலிசத்திற்கான பர்மிய வழி" திட்டத்தின் கீழ் பல தசாப்தங்களாக ஏற்பட்ட தோல்விகளுக்குப் பிறகு, 1990-களின் முற்பகுதியில் இராணுவ ஆட்சிக்குழு விலைக் கட்டுப்பாடுகளைத் தளர்த்த நடவடிக்கை எடுத்தது. ஆனால், உணவுக் கலவரங்களை எதிர்கொண்டதால், அத்தியாவசியப் பொருட்களுக்கு மானிய விலைகளை மீண்டும் அமல்படுத்த வேண்டியிருந்தது. இந்தக் கலவரங்களின் மீதுதான் ஜனநாயக இயக்கம் தனது செயல்திட்டத்தை இணைத்தது. அரசாங்கம் படைகளை வரவழைத்தது, ஆனால் துறவிகள் தலையிடும் வரை கலவரக்காரர்கள் அடங்காமல் இருந்தன. இரு தரப்பினருக்கும் இடையில் நின்று, அவர்கள் அனைவரையும் வீட்டிற்குச் செல்லுமாறு கூறினர், அவர்களும் அவ்வாறே செய்தனர். இந்தக் கலவரங்களால் வெளிநாட்டு வளர்ச்சி உதவிகள் நிறுத்தப்பட்டன, அதைத் தொடர்ந்து அரசாங்கம் 1990 சட்டமன்றத் தேர்தல் முடிவுகளை இரத்து செய்தது. 2003ஆம் ஆண்டு மே மாதத்தில் ஆங் சான் சூ கி மற்றும் அவரது வாகன அணி மீது அரசாங்கம் நடத்திய தாக்குதலுக்குப் எதிர்வினையாக, மியான்மரிலிருந்து பொருட்களை இறக்குமதி செய்வதற்கும், அமெரிக்கக் குடிமக்கள் நிதிச் சேவைகளை வழங்குவதற்கும் தடை விதிப்பது உள்ளிட்ட புதிய பொருளாதாரத் தடைகளை அமெரிக்கா மியான்மர் மீது விதித்தது. [[File:NLD Flag from car Yangon.png|thumb|யாங்கூனில் 'ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக்'கின் ஆதரவாளர் ஒருவர்.]] 2007-ஆம் ஆண்டின் கோடைக்காலத்தில், இராணுவ ஆட்சிக்கு எதிரான போராட்டங்கள் உருவாயின. அவை மீண்டும் கொடூரமான முறையில் ஒடுக்கப்பட்டன. பெட்ரோல் விலையின் கடுமையான உயர்வுக்கு எதிரான போராட்டமாக, ஆகத்து மாதத்தில் எவ்வித ஒருங்கிணைப்புமின்றித் தொடங்கிய இப்போராட்டங்கள், பாகோக்கு நகரில் நடைபெற்ற பேரணியின்போது மூன்று துறவிகள் தாக்கப்பட்ட நிகழ்வுக்குப் பிறகு அரசாங்கத்திற்கு எதிரான தீவிரமான சவாலாக உருவெடுத்தன. துறவிகள் மன்னிப்பு கோரியும் அது கிடைக்காத நிலையில், விரைவில் பிச்சைப் பாத்திரங்களைத் தலைகீழாக ஏந்தியவாறு துறவிகள் மேற்கொண்ட ஊர்வலங்கள் சிட்வே, மண்டலே, இரங்கூன் உள்ளிட்ட பல நகரங்களில் பரவின. குறிப்பாக இரங்கூன் நகரின் மையப்பகுதியில் உள்ள சூலே பகோடா பகுதி இப்போராட்டங்களின் மையப்புள்ளியாகத் திகழ்ந்தது. துறவிகள் பேரணி நடத்தியபோதும், பல சாதாரண குடிமக்கள் அவர்களுக்கு ஆதரவாகத் திரண்டபோதும், இது தொடர்பான படங்கள், காணொளிகள், வலைப்பதிவுகள் போன்றவை இணையத்தில் குவிந்தன. உலகம் இதனை உற்றுநோக்கியது. இருப்பினும், கூட்டத்தின் மீது துப்பாக்கிச் சூடு நடத்தியும், துறவிகளைக் கைது செய்தும், மடாலயங்களை மூடியும் அரசாங்கம் விரைவில் போராட்டங்களை ஒடுக்கியது. அத்துடன் உலகின் பிற பகுதிகளுடனான இணையத் தொடர்புகளையும் தற்காலிகமாகத் துண்டித்தது. இச்செயலால் அமெரிக்கா, ஆஸ்திரேலியா, கனடா, ஐரோப்பிய ஒன்றியம் ஆகியவற்றை கூடுதல் பொருளாதாரத் தடைகளை விதிக்கக் காரணமாயிற்று. இத்தடைகளில் சில, இராணுவத் தலைவர்களின் குடும்பங்கள் மற்றும் அவர்களின் நிதி ஆதாரங்களை இலக்காகக் கொண்டவையாக இருந்தன. [[File:Protesters against the military coup.jpg|thumb|2021-ஆம் ஆண்டு இராணுவப் புரட்சிக்கு எதிராகப் போராடுபவர்கள்]] 2010இல் நடைபெற்ற தேர்தல்களைத் தொடர்ந்து, பர்மா தாராளமயமாக்கல் நடைமுறைகளைத் தொடங்கியது; இது அமெரிக்கா உள்ளிட்ட பல நாடுகள் தங்கள் பொருளாதாரத் தடைகளைக் குறைப்பதற்கோ அல்லது முழுமையாக நீக்குவதற்கோ காரணமாயிற்று. 2012இல், ஆங் சான் சூ கி பர்மா நாடாளுமன்ற உறிப்பினராகத் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டார். மேலும் அவர் ஐரோப்பா மற்றும் வட அமெரிக்காவிற்குப் பயணம் செய்யவும் அனுமதிக்கப்பட்டார். உள்நாட்டு மற்றும் வெளிநாட்டுச் ஊடகங்கள் மீதான தணிக்கையும் இடைநிறுத்தப்பட்டது. 2015 நவம்பரில், நாடு தழுவிய தேர்தல்களில் ஆங் சான் சூ கியின் 'ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக்' கட்சி பெரும் வெற்றி பெற்றது; அதனைத் தொடர்ந்து, அவரது நெருங்கிய கூட்டாளியான தின் கியாவ் நாட்டின் அதிபரானார். 2016 ஏப்ரலில், ஆங் சான் சூ கி பிரதமருக்கு இணையான பதவியான 'அரசு ஆலோசகர்' பொறுப்பை ஏற்றார். இதன் மூலம் அவர் மியான்மரின் நடைமுறை அரசாங்கத் தலைவரானார். 2021 பிப்ரவரியில், ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் கட்சி அமோக வெற்றி பெற்றதைத் தொடர்ந்து, இராணுவம் சதிப்புரட்சி மூலம் மீண்டும் அதிகாரத்தைக் கைப்பற்றியது. இதன் விளைவாக நாடு முழுவதும் பெரும் போராட்டங்களும் சட்ட மறுப்பு இயக்கமும் வெடித்தன; நூற்றுக்கணக்கான ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் கட்சி ஆதரவாளர்களையும் ஜனநாயக ஆர்வலர்களையும் ராணுவம் கொன்று குவித்து போராட்டங்கள் கொடூரமாக ஒடுக்கியது. ஆங் சான் சூ கி உள்ளிட்ட ஆயிரக்கணக்கான ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் கட்சி மற்றும் பிற ஜனநாயக ஆதரவு அரசியல்வாதிகளும், சமூகத் தலைவர்களும் கைது செய்யப்பட்டனர். அமைதியான போராட்டங்கள் அவ்வப்போது தொடர்ந்து நடைபெற்று வரும் அதே வேளையில், குறிப்பாக எல்லைப் பகுதிகளில் உள்ள போராட்டக் குழுக்கள் ராணுவ ஆட்சிக்கு எதிராக ஆயுதமேந்திப் போராடத் தொடங்கியுள்ளன. இச்சதிப்புரட்சியின் விளைவாக, மேற்கத்திய நாடுகள் மியான்மர் மீது மீண்டும் பொருளாதாரத் தடைகளை விதித்துள்ளன. 2024ஆம் ஆண்டின் மத்தியில், நாட்டின் பாதிக்கும் குறைவான பகுதியே இராணுவ ஆட்சியின் கட்டுப்பாட்டில் உள்ளது. அதே சமயம், இனக்குழு சார்ந்த ஆயுதமேந்திய அமைப்புகள் (EAOs) மிகுந்த தன்னம்பிக்கையுடன் ஒருங்கிணைந்த தாக்குதல்களை வெற்றிகரமாக நடத்தி வருகின்றன. இந்தக் கொடூரமான உள்நாட்டுப் போர் முடிவுக்கு வருவதற்கான எந்த அறிகுறியும் இன்னும் தென்படவில்லை. === பண்பாடு === மியான்மரின் பண்பாடு, இந்தியத் தாக்கங்கள், உள்ளூர் மரபுகள், சீனத் தாக்கங்கள் ஆகியவற்றின் கலவையாக உருவானது. நாடு முழுவதும் காணப்படும் பல்வேறு தூபிகளும், கோயில்களும் இதற்குச் சான்றாக உள்ளன. இவை வட இந்தியாவில் உள்ளவற்றோடு குறிப்பிடத்தக்க அளவு ஒற்றுமையைக் கொண்டுள்ளன. அண்டை நாடான தாய்லாந்தைப் போலவே, இங்கும் தேரவாத பௌத்தம் முதன்மையான சமயமாக விளங்குகிறது. மக்கள் தொகையில் 88 விழுக்காட்டினர் பௌத்த நடைமுறைகளைப் பின்பற்றுகின்றனர். மிகவும் தொலைதூரக் கிராமங்களில் கூட மக்கள் வழிபட ஏதுவாக கோயில் அமைந்திருப்பதைக் காண முடியும். இது தவிர, கிறித்தவம், இசுலாம், இந்து சமயம் ஆகிய மதங்களைப் பின்பற்றுபவர்களும் குறைந்த எண்ணிக்கையில் உள்ளனர். மேலும், நாட்டின் சில பகுதிகளில், குறிப்பாக மலைவாழ் பழங்குடியினர் வசிக்கும் தொலைதூரப் பகுதிகளில், அனிமிசம் (இயற்கை வழிபாட்டு முறை) மற்றும் முன்னோர்களை வழிபடும் வழக்கமும் காணப்படுகிறது. மியான்மரில் பௌத்த சமயத்துக்கு முந்தைய மரபு ஒன்று இன்றும் நீடிக்கிறது; அதுதான் 'நாட்' எனப்படும் பாரம்பரிய பர்மீய ஆவி வழிபாட்டு முறை. அந்நாடு முழுவதும் இத்தகைய ஆவிகளுக்காக அமைக்கபட்ட பல சிறிய வழிபாட்டு இல்லங்களைக் காணலாம். தேரவாத பௌத்தம் பரவியதைத் தொடர்ந்து, இந்த 'நாட்' வழிபாட்டு முறையானது பர்மீய பௌத்த மதத்துடன் இணைக்கப்பட்டது. இன்று இவை புத்தருக்குக் கீழ்ப்பட்ட நிலையில் உள்ளவையாகக் கருதப்படுகின்றன. === மக்கள் === [[File:Burmese people 01.jpg|thumb|யாங்கோனில் முகத்தில் தனகா பூச்சு பூசிய சிறுவர்கள்]] மியான்மரில் பெரும்பான்மையாக வாழும் இனக்குழுவினர் ''பாமர்'' என்று அழைக்கப்படுகின்றனர். ஆங்கிலத்தில் இந்நாட்டிற்கு வழங்கப்பட்ட 'பர்மா' என்ற பெயர் இவர்களிடமிருந்தே உருவானது. பாமர்களைத் தவிர, மியான்மரில் தனித்துவமான பண்பாடுகளையும் மொழிகளையும் கொண்ட பல சிறுபான்மை இனக்குழுக்களும், தேசிய இனங்களும் வாழ்கின்றன. இதுமட்டுமின்றி, காலனித்துவ காலத்தில் மியான்மருக்கு இடம்பெயர்ந்த சீன, இந்திய வம்சாவளியினரும் இங்கு வசிக்கின்றனர். இவர்களை யாங்கோன், மண்டலே போன்ற நகரங்களில் அதிகமாகக் காண முடியும். மியான்மர் பதினான்கு நிருவாகப் பிரிவுகளாகப் பிரிக்கப்பட்டுள்ளது. அதாவது ஏழு 'பிராந்தியங்கள்' மற்றும் ஏழு 'மாநிலங்கள்' ஆகும். பொதுவாக, பிராந்தியங்கள் பாமர் இனத்தவர் பெரும்பான்மையாக வாழும் பகுதிகளாகவும், மாநிலங்கள் அந்தந்த சிறுபான்மை இனத்தவர் பெரும்பான்மையாக வாழும் பகுதிகளாகவும் உள்ளன. வங்காளதேச எல்லையை ஒட்டியுள்ள ரக்கைன் மாநிலத்தில், ரோகிங்கியா முசுலிம்களுக்கு எதிராக நடத்தப்படும் வன்முறைகளுக்காக மியான்மர் அரசாங்கம் பிற நாடுகளின் கண்டனத்திற்கு உள்ளாகியுள்ளது. ரோகிங்கியர்கள் பல தலைமுறைகளாக ரக்கைன் மாநிலத்தில் வாழ்ந்து வந்த போதிலும், மியான்மர் அரசாங்கம் அவர்களை அந்நாட்டின் குடிமக்களாக அங்கீகரிக்கவில்லை. மாறாக, அவர்கள் வங்காளதேசத்திலிருந்து சட்டவிரோதமாக குடியேறியவர்கள் என்று வாதிடுகிறது. இந்த வாதத்தை மியான்மர் மக்கள் பெரும்பாலோர் ஏற்றுக்கொண்டுள்ளனர். பெருமளவில் வங்காளதேசத்திற்குத் தப்பிச் செல்ல நிர்ப்பந்திக்கப்பட்ட ரோகிங்கியர்கள். அங்கு சென்ற பிறகும் அந்நியர்களாகவே நடத்தப்படுகின்றனர். இவர்களில் பலர், மலேசியாவில் அடைக்கலம் தேடிச் செல்ல முயன்றபோது உயிரிழந்துள்ளனர். பொதுவாகச் சொன்னால், மியான்மர் மக்கள் பெரும்பாலானோர் மிகவும் நட்புணர்வுகொண்டவர்களாகவும், கண்ணியமானவர்களாகவும் இருக்கிறனர். நீங்கள் அவர்களின் நாட்டிற்கு வரும்போது, ​​உங்களை அன்புடன் வரவேற்க அவர்கள் தங்களால் இயன்ற அனைத்தையும் செய்வர். === அரசியல் === மியான்மர், அதிகாரப்பூர்வமாக மியான்மர் ஒன்றியக் குடியரசு (ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်) என்று அழைக்கபடுகிறது. நாட்டின் தலைவர் குடியரசுத் தலைவர் ஆவார். அவர் சட்டமன்றத்தால் நியமிக்கப்படுகிறார். அவர் மாநிலத் தலைவராகவும், அரசாங்கத் தலைவராகவும் பணியாற்றுகிறார். அவரும் அவரது அமைச்சரவையும் நிருவாகப் பிரிவாக உள்ளனர். சட்டமன்றமானது பிடாங்சு ஹ்லுட்டாவ் (ஒன்றியத்தின் சட்டமன்றம்), மேல் அமியோதா ஹ்லுட்டாவ் (தேசியங்களின் அவை), கீழ் பைத்து ஹ்லுட்டாவ் (பிரதிநிதிகள் சபை) ஆகியவற்றைக் கொண்டுள்ளது. சட்டமன்ற உறுப்பினர்களில் பெரும்பான்மையானவர்கள் மக்களால் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டாலும், நான்கில் ஒரு பங்கு இடங்கள் இராணுவத்தில் இருந்து நியமிக்கப்படுபவர்களுக்கு ஒதுக்கப்பட்டுள்ளது. 2015 தேர்தலில் ஆங் சான் சூகியின் ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் (NLD) பெரும்பான்மை இடங்களை வென்றது. அவர் குடியரசுத் தலைவர் பதவி ஏற்க அரசியலமைப்பு ரீதியாக தடைசெய்யப்பட்டதால் (வெளிநாட்டவரை திருமணம் செய்து கொண்டதன் மூலம்), அதற்கு பதிலாக அவர் மாநில ஆலோசகர் என்ற பாத்திரத்தில் அரசாங்கத்தின் உண்மையான தலைவராக பணியாற்றினார். பிப்ரவரி 2021 முதல், மியான்மரில் இராணுவ ஆட்சியால் ஆளப்படுகிறது. === காலநிலை === மியான்மரில் மூன்று பருவ காலங்கள் இருப்பதாகக் கருதப்படுகிறது. மார்ச் முதல் ஏப்ரல் வரை வெப்பமான காலம் நிலவுகிறது. மே முதல் அக்டோபர் வரையிலான மழைக்காலத்தில் வெப்பநிலை குறைகிறது. நவம்பர் முதல் பிப்ரவரி வரையிலான குளிர்ச்சியான காலம், சுற்றுலாப் பயணிகள் அதிகம் வருகை தரும் முக்கிய பருவமாகும். வெப்பமான பருவத்தில் யாங்கோனில் வெப்பநிலை 36°C வரை உயரக்கூடும்; அதே சமயம் குளிர்ச்சியான பருவத்தில், நண்பகல் வேளையில் வெப்பநிலை சுமார் 32°C ஆகவும், இரவு நேரங்களில் சுமார் 19°C ஆகவும் இருக்கும். மண்டலே பகுதியில் குளிர்ச்சியான பருவத்தில் வெப்பநிலை 13°C வரை குறையக்கூடும், அதே சமயம் வெப்பமான பருவத்தில் 37°C வரை உயரக்கூடும். பொதுவாக, யாங்கோனைச் சுற்றியுள்ள கீழ் மியான்மர் பகுதி, மண்டலேயைச் சுற்றியுள்ள வறண்ட மேல் மியான்மர் பகுதியை விட அதிக மழையைப் பெறுகிறது. இன்லே ஏரி மற்றும் பியின் யு லவின் போன்ற மலைப்பாங்கான பகுதிகளில், குளிர்காலத்தில் இரவு நேர வெப்பநிலை 10°C-க்கும் கீழே செல்லக்கூடும். அதே சமயம் பகல் நேர வெப்பநிலை மிகவும் இதமாக இருக்கும். கோடைகாலத்தில் கூட, வெப்பநிலை அரிதாகவே 32°C-க்கு மேல் உயரும். கச்சின் மாநிலத்தில், இந்திய எல்லையை ஒட்டிய பகுதிகளில், எப்போதும் பனியால் மூடப்பட்ட மலைகள் காணப்படுகின்றன. === விடுமுறைகள் === *4 ஜனவரி: விடுதலை நாள் *ஜனவரி: கயின் புத்தாண்டு தினம் - பியாத்தோவின் முதல் வளர்பிறை. *12 பிப்ரவரி: ஒன்றிய நாள் *மார்ச்: தபௌங் முழு நிலவு நாள் *மார்ச் 27: ஆயுதப் படைகள் நாள் *ஏப்ரல்: திங்கியான் (பர்மீய புத்தாண்டு) — மியான்மரின் மிக முக்கியமான விழா. இதில் மக்கள் ஒருவருக்கொருவர் தண்ணீர் தெளித்து மகிழ்வர். இது 'நீர் திருவிழா' என்றும் அழைக்கப்படுகிறது. அண்டை நாடான தாய்லாந்தில் கொண்டாடப்படும் 'சோங்க்ரான்' பண்டிகையைப் போன்றதே இது. *மே: காசோனின் பௌர்ணமி நாள் *ஜூலை: வாசோவின் பௌர்ணமி நாள் *அக்டோபர்: தாடிங்யுட் பௌர்ணமி நாள் *ஜூலை 19: தியாகிகள் தினம் *நவம்பர்: தேசிய நாள் - தாசௌங்மோன் மாதத்தின் தேய்பிறை காலத்தின் 10-ஆம் நாள் *திசம்பர் 25: கிறிஸ்துமஸ் நாள் === அளவீட்டு அலகுகள் === 2013 முதல், மியான்மர் மெட்ரிக் முறையை பின்பற்றத் தொடங்கியுள்ளது. இது தற்போது வானிலை அறிக்கைகள், பெட்ரோல் விலை, புதிய சாலை அடையாளங்கள் போன்றவற்றில் பயன்படுத்தப்படுகிறது. இருப்பினும், இம்பீரியல் முறை மற்றும் பாரம்பரிய பர்மிய அளவீட்டு அலகுகளின் பயன்பாடு பெருமளவில் தொடர்கிறது. பழைய சாலை அடையாளங்களில் மைல் போன்ற அளவுகள் பயன்படுத்தப்படலாம், மேலும் அரசாங்க வலைத்தளங்களில் பர்மிய அலகுகளை மெட்ரிக் அல்லது இம்பீரியல் அலகுகளாக சீரற்ற முறையில் மாற்றிகாட்டுகின்றன. === சுற்றுலாத் தகவல் === * [https://tourism.gov.mm/ மியான்மர் விடுதிகள் மற்றும் சுற்றுலா அமைச்சகத்தின்] இணையதளம் == பேச்சுமொழி == [[File:Vendeurs de plantes médicinales vers Kyaiktiyo Paya.jpg|thumb|சந்தையில் பர்மிய மொழியில் எழுதப்பட்ட பலகைகள்]] மியான்மரின் உத்தியோகபூர்வ மொழி பர்மிஸ் (မြန်မာစကား mien ma za ga) (அரசாங்கத்தால் மியான்மர் என அழைக்கப்படுகிறது), இது சீன மொழியுடன் தொடர்புடைய ஒரு சீன-திபெத்திய மொழி ஆகும். இது பண்டைய பாலி எழுத்துக்களை அடிப்படையாகக் கொண்ட பர்மிய எழுத்துக்களைப் பயன்படுத்தி எழுதப்படுகிறது. இருமொழி அடையாளங்கள் (ஆங்கிலம் மற்றும் பர்மிஸ்) பெரும்பாலான சுற்றுலாத் தலங்களில் உள்ளன. எண்கள் பெரும்பாலும் பர்மிய எழுத்துக்களிலும் எழுதப்படுகின்றன. பல சொற்களஞ்சியம் பாலி (புத்தரின் காலத்தில்), சமஸ்கிருதத மொழிகளிலிருந்து பெறப்பட்டது. மியான்மரில் மோன், ஷான், பா-ஓ, ரோஹிங்கியா போன்ற பல இனக்குழுவினர் பலர் தங்கள் சொந்த மொழிகளை தொடர்ந்து பேசுகின்றனர். அரசாங்கக் கட்டுப்பாட்டில் உள்ள பகுதிகளில் பர்மிய மொழி பேசும் போது, ​​சில பிரிவினைவாதக் கட்டுப்பாட்டுப் பகுதிகளில் அது பேசப்படாமல் இருக்கலாம். மாண்டரின் மற்றும்/அல்லது பல்வேறு சீன பேச்சுவழக்குகளைப் பேசும் கணிசமான சீனச் சமூகத்தினர் உள்ளனர். யாங்கூனில், பெரும்பாலான சீனர்கள் புஜியான் மற்றும் குவாங்டாங்கிலிருந்து குடியேறியவர்களின் வழித்தோன்றல்கள், எனவே முக்கியமாக ஹொக்கியன் அல்லது தைஷானீஸ் பேசுகிறார்கள். அதே சமயம் மாண்டலேயில், சீனர்கள் பெரும்பாலும் யுனானில் இருந்து குடியேறியவர்களின் வழித்தோன்றல்கள். மேலும் முக்கியமாக மாண்டரின் யுன்னான் பேச்சுவழக்கு பேசுகிறார்கள். சில பகுதிகள் பல்வேறு இந்திய மொழிகளை தொடர்ந்து பேசும் பல்வேறு இந்திய சமூகங்களின் இருப்பிடமாகவும் உள்ளது. மியான்மர் ஒரு முன்னாள் பிரித்தானிய காலனி என்பதால் பல பர்மியர்கள் குறைந்தபட்சம் சில அடிப்படை ஆங்கிலத்தை புரிந்துகொள்கிறனர். நன்கு படித்த மேல்தட்டு பர்மியர்கள் ஆங்கிலத்தில் சரளமாக பேசுகிறனர். அதே சமயம் படித்த எந்த பர்மியரும் குறைந்தபட்சம் ஆங்கில அடிப்படைகளை அறிந்திருப்பார்கள். ஓட்டல் மற்றும் விமான ஊழியர்களும், சுற்றுலாத் துறையில் பணிபுரிபவர்களும் பொதுவாக நல்ல அளவில் ஆங்கிலம் பேசுகிறனர். == சென்றடையுங்கள் == === நுழைவுத் தேவைகள் === [[File:Visa policy of Myanmar.svg|450px|thumbnail|right|மியான்மரின் நுழைவிசைவு (விசா) கொள்கை {{Wy/ta/Legend|#ED1C24|மியான்மார்}} {{Wy/ta/Legend|#B5E61D|நுழைவிசைவு தேவையில்லை (30 நாட்கள்)}} {{Wy/ta/Legend|#DDF395|நுழைவிசைவு தேவையில்லை (14 நாட்கள்)}} {{Wy/ta/Legend|#FFD000|வருகையின் போது நுழைவிசைவு / மின்நுழைவிசைவு}} {{Wy/ta/Legend|#61C7A1|மின்நுழைவிசைவு (தொழில் / சுற்றுலா)}} {{Wy/ta/Legend|#9FD5BE|மின்நுழைவிசைவு (சுற்றுலா மட்டும்)}} {{Wy/ta/Legend|#ABABAB|நுழைவிசைவு தேவை}}]] மியான்மரில் நுழைவிசைவு நிலைமை வேகமாக மாறிவருவதால்,, குடிவரவுத் துறை ஊழியர்களிடையே கூட குழப்பம் ஏற்பட்டுள்ளது. மேலும், பல வழிகாட்டி குறிப்புகளும் அதிகாரப்பூர்வ வலைத்தளங்களும் காலாவதியாகிவிட்டன. விசா [https://en.wikipedia.org/wiki/Visa_policy_of_Myanmar கொள்கை விவரங்களுக்கு] விக்கிப்பீடியாவைப் பார்க்கவும். ==== இலவச நுழைவிசைவு ==== பின்வரும் நாட்டுக் குடிமக்கள் சுற்றுலா நோக்கத்திற்காக மியான்மருக்கு விசா இன்றிச் செல்லலாம். இதற்கு அவர்கள் யாங்கோன் சர்வதேச விமான நிலையம், நே பி டா சர்வதேச விமான நிலையம், மண்டலே சர்வதேச விமான நிலையம் ஆகியவற்றில் ஏதேனும் ஒன்றின் வழியாக விமானம் மூலம் வருகை தர வேண்டும். மேலும், அவர்களின் தங்கும் காலம் கீழே குறிப்பிடப்பட்டுள்ள நாட்களுக்கு மிகாமல் இருக்க வேண்டும்: *14 நாட்கள்: புருனே, கம்போடியா, இந்தோனேசியா, லாவோஸ், மலேசியா, பிலிப்பைன்ஸ், தாய்லாந்து *30 நாட்கள்: உருசியா, வியட்நாம் சிங்கப்பூர் குடிமக்கள் மியான்மருக்குள் நுழையும் முறை எதுவாக இருந்தாலும், விசா இன்றி 30 நாட்கள் வரை அங்கு தங்கலாம். இந்த விசா விலக்கு காலத்தை நீட்டிக்க முடியாது. மற்ற நாட்டுப் பயணிகள் அனைவரும் முன்கூட்டியே விசாவுக்கு விண்ணப்பிக்க வேண்டும். ==== மின் நுழைவிசைவு ==== மேற்கத்திய நாடுகள் உட்பட பல நாடுகளைச் சேர்ந்த மக்களுக்கு, மியான்மர் குடிவரவுத் துறையின் இணையதளம் வழியாக சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு 50 அமெரிக்க டாலரும், வணிகப் பயணிகளுக்கு 70 அமெரிக்க டாலர் (2020 சனவரி நிலவரப்படி) கட்டணத்தில் மின்-நுழைவிசைவுகள் கிடைக்கின்றன. இவற்றின் செயலாக்கத்துக்கு 3 நாட்கள் ஆகும். இருப்பினும், அரசாங்கத்தின் இணையதளத்தில், வழக்கமான 50 அமெரிக்க டாலருக்குப் பதிலாக 56 அமெரிக்க டாலர் கட்டணத்தில் ஒரு விரைவு சுற்றுலா மின்-விசாவும் வழங்கப்படுகிறது. இதற்கு 24 மணிநேரம் ஆகும் (சில நேரங்களில் சில மணிநேரங்கள் மட்டுமே ஆகும்). எந்தெந்த நாட்டு குடிமக்களுக்கு இந்த மின்-நுழைவிசைவு (ஈ-விசா) வசதி உண்டு என்பது குறித்த விவரங்களை அதன் இணையதளத்தில் சரிபார்க்கவும். இந்த நுழைவிசைவு வழங்கப்பட்ட தேதியிலிருந்து 90 நாட்களுக்குள் பயணத்தைத் தொடங்கினால், 28 நாட்கள் வரை தங்குவதற்குச் செல்லுபடியாகும். இது ஒருமுறை மட்டுமே நுழைவதற்கானது. விண்ணப்பிக்கும்போது, ​கடவுச்சீட்டு (​பாஸ்போர்ட்) அளவுள்ள வண்ணப் புகைப்படம் ஒன்றை பதிவேற்ற வேண்டும். கட்டணத்தைச் செலுத்த கடன் அட்டைகளை மட்டுமே பயன்படுத்த முடியும். அனுமதிக்கப்பட்ட நுழைவு இடங்கள்: யாங்கோன் பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம், மண்டலே பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம், நே பி டா (Nay Pyi Taw) பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம், தாய்லாந்தின் ரனோங்கிலிருந்து கவ்தாங் (Kawthaung) பகுதிக்கு படகு மூலம் வரும் வழித்தடம் ஆகியவை ஆகும். சுற்றுலா விசாக்கள் மூன்று மாதங்களுக்குச் செல்லுபடியாகும். இந்த விசா, (நுழைந்த தேதியிலிருந்து) நான்கு வாரங்கள் வரை தங்குவதற்குச் செல்லுபடியாகும். இருப்பினும், நீங்கள் புறப்படும்போது ஒரு நாளைக்கு 3 அமெரிக்க டாலர் கட்டணம் செலுத்தத் தயாராக இருந்தால், விசா காலம் முடிந்த பிறகும் தங்கலாம். சுற்றுலா விசாவில் வேலை செய்ய அனுமதி இல்லை. மீறி வேலை செய்தால் கைது செய்யப்பட்டு நாடு கடத்தப்படும் அபாயம் உள்ளது. தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட விண்ணப்பதாரர்களுக்கு "வருகைப் படிவம்" ஒன்றும் வழங்கப்படும். அது உங்கள் கடவுச்சீட்டில் இணைக்கப்படும் செய்யப்படும். மியான்மருக்கு வந்தவுடன், விசா ஸ்டிக்கர் ஒட்டப்பட்ட உங்கள் கடவுச்சீட்டுடன் இந்தப் படிவத்தையும் சமர்ப்பிக்க வேண்டும். ==== வருகையின் போது நுழைவிசைவு ==== 2026 அக்டோபர் நிலவரப்படி, சீனா, ஆங்காங், இந்தியா, ஜப்பான், மக்காவ், தென் கொரியாவிலிருந்து வரும் சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு, வணிகப் பயணிகளுக்கு, யாங்கூன், மண்டலே, நேபிடாவ் வானூர்தி நிலையங்களில் வருகையின் போது விசா (visa on arrival) வழங்கும் வசதி உள்ளது. இதற்கான கட்டணம் 50 அமெரிக்க டாலர்கள் ஆகும். நீங்கள் கடவுச்சீட்டு அளவில் இரண்டு வண்ணப் புகைப்படங்களைக் கொண்டு வர வேண்டும். வணிக நுழைவிசைவுக்கு (விசா) விண்ணப்பிப்பவர்கள், தங்களுக்கு விசா வழங்க ஏற்பாடு செய்யும் நிறுவனத்திடமிருந்து அழைப்புக் கடிதத்தையும் (letter of invitation) சமர்ப்பிக்க வேண்டும். வானூர்தி நிலையங்களில் இது குறித்து இன்னும் சில குழப்பங்கள் நிலவுகின்றன. ஏனெனில் மாற்றங்களுக்கு ஏற்ப அதிகாரப்பூர்வத் தகவல்கள் அவ்வப்போது புதுப்பிக்கப்படுவதில்லை. இருப்பினும், பெரும்பாலான சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு எந்தச் சிக்கலும் ஏற்படுவதில்லை. ஒருவேளை உங்களுக்கு ஏதேனும் சிக்கல் ஏற்பட்டால், தங்களுக்கு விசா பெறுவதற்கான தகுதி உண்டு என்று உறுதியாகக் கூறி, மூத்த அதிகாரியை அழைத்து வருமாறு கேட்டுக்கொள்ளுங்கள். குறிப்பு: 2022 ஆகத்தில், மியான்மர் விமான நிறுவன ஊழியர்களுக்கு பிறப்பித்த ஓர் உத்தரவின்படி, அனைத்து நாட்டினருக்குமான வருகை சுற்றுலா விசா உடனடியாக (விவரிக்க முடியாத வகையில்) இடைநிறுத்தப்பட்டது. இது அரசாங்க இணையதளங்களில் புதுப்பிக்கப்படவில்லை. செக்-இன் கவுன்டரில் அதன் தற்போதைய நிலையை முன்கூட்டியே சரிபார்த்துக் கொள்ளுங்கள். மேலும் பாதுகாப்பாக இருக்க மின்-விசா (e-visa) எடுத்துக்கொள்வதற்கு முன்னுரிமை தாருங்கள். ==== தூதரகம் அல்லது துணைத் தூதரகத்தில் நுழைவிசைவு ==== உலகெங்கிலும் உள்ள நாடுகளின் தலைநகரங்களிலும் பெரிய நகரங்களிலும் அமைந்துள்ள மியான்மர் தூதரகங்கள் அல்லது துணைத் தூதரகங்களில் நீங்கள் அனைத்து வகையான விசாக்களுக்கும் விண்ணப்பிக்கலாம். தொடர்பு விவரங்கள், அலுவலக நேரம் போன்ற கூடுதல் தகவல்களை அங்கேயே தெரிந்துகொள்ளலாம். குறிப்பாக தாய்லாந்தின் பேங்காக் மற்றும் சியாங் மாய், இந்தியாவின் தில்லி, சீனாவின் ஆங்காங் மற்றும் அமெரிக்காவின் வாஷிங்டன் டி.சி. ஆகிய இடங்களில் உள்ள தூதரகங்கள் குறித்த விவரங்களைச் சரிபார்க்கவும். பொதுவாக, விசா விண்ணப்பத்திற்கு, பூர்த்தி செய்யப்பட்ட விசா படிவம் (மியான்மர் தூதரகத்திலிருந்து பெறலாம்), பூர்த்தி செய்யப்பட்ட வருகைப் படிவம் (இதையும் தூதரகத்திலிருந்தே பெறலாம்), உங்கள் கடவுச்சீட்டின் புகைப்படப் பக்கத்தின் நகல், கடவுச்சீட்டு அளவிலான இரண்டு புகைப்படங்கள், உங்கள் தொழில் குறித்த சான்று, அதற்கான கட்டணம் ஆகியவை தேவைப்படும். === வானுர்தியில்=== மியான்மரின் முதன்மையான பன்னாட்டு வனூர்தி நிலையம், அந்நாட்டின் மிகப்பெரிய நகரமும் முக்கிய பொருளாதார மையமுமான யாங்கூனில் (IATA குறியீடு: RGN) அமைந்துள்ளது. யாங்கூனிலிருந்து ஆசியாவின் பல முக்கிய நகரங்களுக்கு வானூர்தி சேவைகள் உள்ளன. இப்பகுதிக்கு வெளியிலிருந்து வரும் பயணிகளுக்கு, சிங்கப்பூர் அல்லது பேங்காக் வழியாக மியான்மர் செல்வது மிகவும் எளிதான வழியாகும். ஏனெனில், இந்த இரு நகரங்களிலும் மியான்மரைச் சேர்ந்தவர்கள் பெருமளவில் வசிக்கின்றனர். மேலும் இங்கிருந்து யாங்கூனுக்குத் நாள்தோறும் பல விமானங்கள் இயக்கப்படுகின்றன. மியான்மரில் மண்டலே (Mandalay - MDL IATA) நகரில் இரண்டாவது பன்னாட்டு விமான நிலையம் ஒன்றும் உள்ளது. இங்கிருந்து அண்டை நாடுகளுக்குப் பல வானூர்திகள் இயக்கப்படுகின்றன. வானூர்தி நிறுவனங்கள் மற்றும் சேருமிடங்களின் தற்போதைய பட்டியலுக்கு, [https://www.yangonairport.aero/index.php/en/ யாங்கூன் வானூர்தி நிலையத்தைப்]{{Wy/ta/Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot }} பார்க்கவும். யாங்கூனைத் தளமாகக் கொண்ட இரண்டு முக்கிய பன்னாட்டு வானூர்தி நிறுவனங்கள், தேசிய விமான நிறுவனமான '''[http://flymna.com/ மியான்மர் நேசனல் ஏர்லைன்ஸ்]''' மற்றும் தனியாருக்குச் சொந்தமான '''[http://www.maiair.com/ மியான்மர் ஏர்வேஸ் இன்டர்நேசனல்]''' ஆகும். === தரைவழியாக === மியான்மர் சீனா, இந்தியா, வங்கதேசம், தாய்லாந்து, லாவோஸ் ஆகிய ஐந்து நாடுகளுடன் எல்லையைப் பகிர்ந்து கொள்கிறது. இருப்பினும், அங்கு நிலவும் உள்நாட்டுப் போர் காரணமாக, 2026-ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, தரை வழியாக மியான்மருக்குள் நுழைவது கடினமானதாகவோ அல்லது முற்றிலும் இயலாததாகவோ உள்ளது. ஒருவேளை நீங்கள் உள்ளே நுழைந்தாலும், எல்லைப் பகுதிகளிலிருந்து யாங்கோன் நகருக்குப் பயணிப்பது மிகவும் சவாலான செயலாக இருக்கலாம். குறைந்தபட்சம், நீங்கள் முன்கூட்டியே சிறப்பு அனுமதிகளுக்கு விண்ணப்பிக்க வேண்டியிருக்கும். மேலும், இத்தகைய அனுமதி கிடைப்பதற்கு, நீங்கள் ஒரு வழிகாட்டப்பட்ட சுற்றுலாக் குழுவிலோ அல்லது வாகன அணிவகுப்பிலோ (convoy) இணைய வேண்டியிருக்கலாம். ====தாய்லாந்து ==== மியான்மருக்கும் தாய்லாந்திற்கும் இடையே தச்சிலைக்/மே சாய், மியாவாடி/மே சோட், ஹ்டீ கீ/பான் புனம்ரான், மூன்று பகோடா கணவாய் ஆகிய இடங்களில் நான்கு எல்லைக் கடக்கும் இடங்கள் உள்ளன. 2026 ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, இவற்றில் எதுவும் சுற்றுலாப் பயணிகளுக்காகத் திறக்கப்படவில்லை. ==== சீனா ==== வெளிநாட்டினர் யுன்னானில் உள்ள ரூய்லி (Ruili) வழியாக மியான்மரின் மியூஸ் (Muse) பகுதிக்குள் நுழைய முடியும். இதற்கு விசாவுடன் சேர்த்து, ஒரு சிறப்பு அனுமதி மற்றும் வழிகாட்டி (guide) தேவைப்படும். பெரும்பாலும், நீங்கள் ஒரு சுற்றுலா நிறுவனத்தின் ஏற்பாட்டில் மேற்கொள்ளப்படும் பயணக் குழுவில் இணைய வேண்டியிருக்கும். இதற்கு நேர்மாறான திசையில் (மியான்மரிலிருந்து சீனாவுக்குள்) செல்வதற்கான ஏற்பாடுகளைச் செய்வது மிகவும் கடினம், மேலும் அது குறித்த தெளிவான தகவல்கள் இல்லை. இருப்பினும், மண்டலேயிலிருந்து குன்மிங்கிற்கு வானூர்தி மூலம் செல்ல முடியும். மேலும், மண்டலேயிலேயே விசா வழங்கும் சீனத் தூதரக அலுவலகமும் உள்ளது. ==== இந்தியா ==== இந்தியாவுக்கும் மியான்மருக்கு இடையே மோரே/தமு (Moreh/Tamu) பகுதியில் தரைவழி எல்லைக் கடப்பு ஒன்று உள்ளது. இது வாகனங்களில் வருபவர்கள், நடந்தே வருபவர்கள், சுற்றுலாக் குழுக்களாக வருபவர்களுக்குத் திறந்திருக்கும். 2023-ஆம் நிலவரப்படி, இந்த எல்லை வழியாக நுழைவதற்கு மியான்மரின் மின்-விசாக்கள் (eVisas) செல்லுபடியாகாது. எனவே, நீங்கள் முன்னதாகவே விசா பெற்றுக்கொள்ள வேண்டும். இந்த எல்லைப் பகுதி அரசியல் ரீதியாக நிலையற்ற சூழலில் உள்ளது. இந்திய நகரமான மோரேயில் போராட்டங்களும், இரண்டு குண்டுவெடிப்புகளும் (அக்டோபர் 2019) நிகழ்ந்தன. இதனால் எல்லை தற்காலிகமாக மூடப்பட்டது. சுற்றுலாப் பயணிகள் மோரே பகுதியில், குறிப்பாக இரவு நேரங்களில், தேவையின்றிச் சுற்றித் திரிவதைத் தவிர்க்குமாறு அறிவுறுத்தப்படுகிறார்கள். முடிந்தவரை, மியான்மர் பக்கத்தில் உள்ள தமு (Tamu) நகரிலேயே தங்குவது சிறந்தது. மியான்மருடன் எல்லையைப் பகிர்ந்து கொள்ளும் இந்தியாவின் மணிப்பூர் மாநிலத்திற்குச் செல்வதற்கு, தற்போது அனுமதிச் சீட்டு (permit) பெற வேண்டிய அவசியம் இல்லை. ==== லாவோஸ் ==== மீகாங் ஆற்றின் குறுக்கே உள்ள மியான்மர்-லாவோஸ் நட்புப் பாலம் மியான்மருக்கும் லாவோசுக்கும் இடையே உள்ள ஒரே அதிகாரப்பூர்வ எல்லைக் கடப்பாகும். இந்த பாலம் மியான்மரில் உள்ள ஷான் மாநிலத்தை லாவோஸில் உள்ள லுவாங் நாம்தா மாகாணத்துடன் இணைக்கிறது. இந்த எல்லைக் கடப்பு இரு நாடுகளுக்கும் மிகவும் தொலைதூரப் பகுதியில் உள்ளது. மேலும் கடக்கும்போது (அல்லது) எப்போது இயங்குகிறது என்பது பற்றிய தகவல்களைக் கண்டுபிடிப்பது கடினம். இந்தக் கடப்பில் நுழைவதற்கு மின் விசா ஏற்றுக்கொள்ளப்படாததால், நீங்கள் முன்கூட்டியே விசாவைப் பெற வேண்டும். ==== வங்கதேசம் ==== மியான்மருக்கும் வங்கதேசத்திற்கும் இடையிலான எல்லையைத் தனிப்பட்ட முறையில் கடப்பது சாத்தியமற்றது. இவ்விரு நாடுகளுக்கும் இடையே எல்லைக் கடப்புகள் ஏதுமில்லை. மேலும், கடத்தல்காரர்களைத் தடுப்பதற்காக மியான்மர் தரைப்படை எல்லைப் பகுதியில் கண்ணிவெடிகளைப் புதைத்து வைத்துள்ளது. === படகில் === தாய்லாந்தின் ரானோங்கிற்கும் மியான்மரின் கவ்தாங்கிற்கும் இடையே சிறிய மரத்தாலான நீள்வால் படகுகள் இயக்கப்படுகின்றன. இதற்கு நிலையான கால அட்டவணை எதுவும் இல்லை. நீங்கள் படகு இயக்குபவர்களில் ஒருவருடன் நேரடியாகப் பேரம் பேச வேண்டும். பயணக் கட்டணம் ஒப்புக்கொள்ளப்பட்டவுடன் அவர்கள் புறப்பட்டுவிடுவார்கள். கடுமையாகப் பேரம் பேசுவதை உறுதிப்படுத்திக் கொள்ளுங்கள். இல்லையெனில் நீங்கள் ஏமாற்றப்படலாம். நீங்கள் குடிவரவு முத்திரையைப் பெறுவதற்காகக் கட்டடத்தைக் கண்டுபிடிப்பதற்கு முன்பே, படகு இயக்குபவர்கள் உங்களை அவர்களின் படகில் வலுக்கட்டாயமாக ஏற்ற முயற்சிக்கலாம். உறுதியாக இருந்து குடிவரவுச் சோதனை வழியாகச் செல்ல வலியுறுத்துங்கள். இல்லையெனில் நீங்கள் சட்டவிரோதமாக நாட்டை விட்டு வெளியேறியதாகக் கருதப்படுவீர்கள். இந்தச் சோதனைச் சாவடி வழியாக நுழையும்போதும் அல்லது வெளியேறும்போதும் மியான்மர் குடிவரவுத் துறைக்கு நீங்கள் 10 அமெரிக்க டாலர் அல்லது 500 தாய் பாட் "முத்திரைக் கட்டணம்" செலுத்த வேண்டும். அமெரிக்க டாலர்களில் பணம் செலுத்தத் தேர்வுசெய்தால், உங்கள் பணத்தாள்கள் நல்லபடி இருப்பதை உறுதிப்படுத்திக் கொள்ளுங்கள். சிறிய மடிப்புகள் கூட உங்கள் பணத்தாள்கள் நிராகரிக்கப்படுவதற்குக் காரணமாகிவிடும். ==பார்க்க== [[File:InleRowing.jpg|300px|thumb|இன்லே ஏரியில், காலால் துடுப்பு போடுதல்.]] மியான்மர் தென்கிழக்கு ஆசியாவில் ஒரு பிரபலமான சுற்றுலாத் தலமாக இருந்ததில்லை. ஏனெனில், அந்நாட்டில் நிலவும் நிலையற்ற அரசியல் சூழலும் பயணக் கட்டுப்பாடுகளும் சுற்றுலாப் பயணிகளைத் தடுத்து வந்தன. இருப்பினும், 2015-ஆம் ஆண்டு முதல் அரசியல் சூழலிலும் பயணச் சூழலிலும் குறிப்பிடத்தக்க முன்னேற்றம் ஏற்பட்டுள்ளது. பண்பாடு, வரலாறு ஆகியவற்றில் ஆர்வம் கொண்ட எவரையும் ஈர்க்கக்கூடிய, இன்னும் சிதையாத ஒரு பொக்கிசமாக இந்த நாடு திகழ்கிறது. யாங்கோன் நகரில் உலாவும்போது, ​​19-ஆம் நூற்றாண்டின் பிரித்தானிய காலனித்துவ ஆட்சிக் காலத்திற்குச் சென்ற உணர்வு ஏற்படும். அங்கு தூய்மையான பூங்காக்களும் கோயில்களும், சிதிலமடைந்த காலனித்துவக் கட்டடங்களுக்கும் சாலைகளுக்கும் அருகிலேயே அமைந்துள்ளன. ஸ்வேடகான் அடுக்குத்தூபி (Shwedagon Pagoda) போன்ற பண்பாட்டு மற்றும் சமயச் சின்னங்களும், உள்ளூர் மக்களின் புன்னகையும் இந்நகருக்கு ஒரு தனித்துவமான, விசித்திரமான அழகைத் தருகின்றன. ஒவ்வொரு தெரு முனையிலும் புதியதொரு அனுபவம் காத்திருக்கிறது. ஆற்றைக் கடக்கும் ஒரு சிறிய படகுப் பயணம், அந்நாட்டின் கிராமப்புற வாழ்க்கையைப் புரிந்துகொள்ளும் வாய்ப்பையும் வழங்குகிறது. யாங்கோனுக்கு அருகில் பண்பாட்டு, வரலாற்று முக்கியத்துவம் வாய்ந்த இடங்களாக, பௌத்த சின்னங்களைக் கொண்ட பாகோ, மட்பாண்டத் தொழிலுக்குப் புகழ்பெற்ற வடிநில நகரமான டுவாண்டே (Twante), மலை உச்சியின் விளிம்பில் சமநிலை தவறி நிற்பது போலத் தோன்றும் தங்க முலாம் பூசப்பட்ட பாறையைக் கொண்ட புனிதத் தலமான கியாய்க்டியோ (Kyaiktiyo) ஆகியவை உள்ளன. பாமார் மக்கள் வாழும் பகுதிகளை மேலும் ஆராய்ந்து பார்ப்பது நிச்சயமாகப் பயனுள்ளதாக இருக்கும். துரதிர்சிட்டவசமாக, நாட்டின் சில நொலைதூரப் பகுதிகளுக்கு வெளிநாட்டினர் செல்வதற்கு அனுமதி இல்லை. இருப்பினும், அங்குள்ள நிலவரம் மிக வேகமாக மாறக்கூடும் என்பதால், அவ்வப்போது களத்தில் இருப்பவர்களிடம் தற்போதைய சூழலைக் கேட்டுத் தெரிந்துகொள்வது நல்லது. ஏனெனில், இணையத்தில் கிடைக்கும் தகவல்கள் பெரும்பாலும் காலாவதியானவையாகவோ அல்லது தவறானவையாகவோ இருக்கக்கூடும். [[File:Maymyo also known as Pyin Oo Lwin (14703742020).jpg|thumb|பியின் யு லவின்]] முன்பு நகரமாக இருந்த பாகன் ஒரு பொக்கிமாகும். 11, 12 ஆம் நூற்றாண்டுகளில் இங்கு வாழ்க்கை எப்படி இருந்திருக்கும் என்பதற்கான ஒரு காட்சியை இது அளிக்கிறது. மார்கோ போலோ இதை, "சலசலக்கும் மணிகளின் ஓசையாலும், துறவிகளின் ஆடைகளின் படபடப்பு ஒலியாலும் உயிர்ப்புடன் இருக்கும் பொன்னால் ஆன நகரம்" என்று விவரித்தார். இது உலகில் பௌத்தக் கோயில்கள், பகோடாக்கள், ஸ்தூபிகள், இடிபாடுகள் ஆகியவற்றின் மிகப்பெரிய மற்றும் அடர்த்தியான தொகுப்பாகும். மிராக் யூ இன்று ஒரு அமைதியான கிராமமாக உள்ளது. ஆனால் அதன் சிதைந்துபோன பகோடாக்களும் கோயில்களும், போர்த்துகீசிய, டச்சு, பிரெஞ்சு, அரபு வர்த்தகர்களுடன் விரிவான கடல்வழி வர்த்தகத்தில் ஈடுபட்டிருந்த ஒரு பேரரசின் தலைநகராக இருந்த ஆரம்பகால நவீன காலத்தை நினைவூட்டுகின்றன. மாண்டலேயிலிருந்து ஒரு நாள் பயணத்தில் இன்வா உள்ளது, இது மற்றொரு முன்னாள் தலைநகரமாகும். அங்கு அதன் முந்தைய பெருமையை பார்வையாளர்களுக்கு நினைவூட்ட இடிபாடுகள் எஞ்சியுள்ளன. மேலும், சற்றே குளிர்ச்சியான தட்பவெப்பநிலையைக் கொண்ட முன்னாள் பிரித்தானிய மலைவாசத்தலமான பின் யூ லுவினையும் தவறவிடாதீர்கள். இந்த நாட்டில் பயணிகளை ஈர்க்கும் இயற்கைப் பகுதிகள் ஏராளமாக உள்ளன. ''இன்லே ஏரி'' சுற்றுலாப் பயணிகளிடையே மிகவும் பிரபலமானது. இது தற்போது சுற்றுலாப் பயணிகளின் வருகை மிக அதிகமாக இருக்கும் இடங்களுள் ஒன்றாக மாறி வருகிறது. இருப்பினும், மியான்மர் பயணமானது இந்த ஏரியில் படகு சவாரி செய்யாமல் முழுமையடையாது. மரத் தூண்களின் மீது அமைக்கப்பட்ட வீடுகளில் வசிக்கும் பழங்குடியின மக்கள், தங்கள் பாரம்பரிய மரப் படகுகளில் ஒற்றைக் காலால் துடுப்பு போட்டுச் செலுத்தும் காட்சி, அந்த இடத்திற்கு ஒரு தனித்துவமான சூழலைத் தருகிறது. நாட்டின் தென்மேற்கு நீண்ட கடற்கரைப் பகுதியில் 'சௌங் தா' மற்றும் 'இங்காபாலி' (Ngapali) போன்ற சில கடற்கரைகளும் உள்ளன. வழக்கமான சுற்றுலாப் பருவம் அல்லாத காலங்களில் நீங்கள் அங்கு சென்றால், அழகான வெண்மணல் கடற்கரையை முழுமையாக உங்களுக்கென மட்டுமே என இரசித்து மகிழலாம். மியான்மர் பல இனக்குழுக்கள் வாழும் நாடாகும். அதே வேளையில், ஒன்பதாம் நூற்றாண்டைச் சேர்ந்த முக்கியமான சுதந்திர பர்மிய அரசுகளின் எச்சங்களை அந்நாட்டின் சில பகுதிகளில் இன்றும் காண முடியும். == செய்ய == [[File:Chinlone Burma.jpg|thumb|சின்லோன் விளையாடும் பர்மிய இளைஞர்கள்]] மலையேற்றத்திற்கு மியான்மர் ஒரு சிறந்த நாடாகும். கலாவ் மலையேற்றத்திற்கு ஏற்ற ஒரு மையமாக விளங்குகிறது. மேலும் இங்கு மலைகள் மற்றும் மலைவாழ் பழங்குடி கிராமங்கள் வழியாக மைல் கணக்கில் நீண்ட பாதைகள் உள்ளன. கெங்டங், மலைவாழ் பழங்குடி கிராமங்களுக்குச் செல்லும் அதன் நடைப்பாதைகளுக்காகவும் அறியப்படுகிறது. அதே சமயம் சிபாவ் அருவிகளுக்குச் செல்லும் சில சிறந்த மலையேற்றப் பாதைகளைக் கொண்டுள்ளது. இன்லே ஏரியைச் சுற்றி பறவைகளைக் காணலாம். ==சாப்பிட== ==குடிக்க== நாடு இல் எல்லா இடங்களிலும் மதுபானம் குடிப்பவர்களை நீங்கள் காணலாம். ==நித்திரை கொள்ள== ==கற்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஆசிய நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] {{INTERWIKI|Q836}} rj2giznpuphv5vhdtrgxpxe0gh0s2oj 7385411 7385407 2026-11-08T07:07:40Z Arularasan. G 1290908 /* செய்ய */ 7385411 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|Bagan (Myanmar) banner Sunset.jpg|caption=The temples of Bagan at dawn}} '''மியான்மார்''' (அல்லது '''பர்மா''') என்பது தென்கிழக்கு [[Wy/ta/ஆசியா|ஆசியா]]வில் அமைந்துள்ள ஒரு நாடாகும். இந்நாடு பிரமிக்க வைக்கும் பழமையான கோயில்கள், பரபரப்பான உள்ளூர் சந்தைகள், இயற்கை எழில் கொஞ்சும் இடங்களான மாசுபடாத கடற்கரைகள், அழகான மலைகள், பசுமையான காடுகள் ஆகியவற்றைக் கொண்டுள்ளது. பர்மிய மக்களின் உண்மையான அன்பும் உபசரிப்பும், சுவையான உணவு வகைகளும் இணைந்து, இந்நாட்டை உணவுப் பிரியர்களுக்கும் பண்பாட்டு ஆர்வலர்களுக்கும் ஒரு சிறந்த இடமாக மாற்றுகின்றன. 1960-கள் முதல், இந்நாடு பல்வேறு எதிர்மறையான காரணங்களுக்காகவே செய்திகளில் இடம்பிடித்து வருகிறது. நீண்ட காலமாகவே, அரசியல் நிலைத்தன்மையின்மை, சமய அல்லது இனக் குழுக்களுக்கு இடையிலான வன்முறை, ஊழல், போதிய உள்கட்டமைப்பு வசதிகள் இல்லாமை, மனித மேம்பாட்டிற்குப் போதிய முக்கியத்துவம் அளிக்காத நீண்டகாலக் காலனித்துவச் சுரண்டல் ஆகியவற்றால் மியான்மர் பாதிக்கப்பட்டுள்ளது. == பிராந்தியங்கள் == {{Wy/ta/Regionlist | regionmap=Burma Regions Map.png | regionmapsize=425px | region1name=[[Wy/ta/தெற்கு மியான்மர்|தெற்கு மியான்மர்]] | region1items=''ஆயார்வாடி, பாகோ, ரங்கூன்'' | region1color=#CAA7C9 | region1description=இராவாடி வடிநில தாழ்நிலப் பகுதிகள்; இங்குதான் மிகப்பெரிய நகரமும் முன்னாள் தலைநகருமான யாங்கோன் அமைந்துள்ளது. | region2name=[[Wy/ta/நடு மியான்மர்|நடு மியான்மர்]] | region2items=''மக்வே, மண்டலே, நேய்பிடாவ்'' | region2color=#E5B775 | region2description=மண்டலே, வரலாற்று சிறப்புமிக்க தொல்லியல் தளங்கள், குளிர்ந்த மலை நகரங்கள். | region3name=[[Wy/ta/மேற்கு மியான்மர்|மேற்கு மியான்மர்]] | region3items=''ரக்கின், சின்'' | region3color=#A4C78A | region3description=தொலைதூர மலைப்பகுதிகள் மற்றும் வங்காள விரிகுடாவில் உள்ள சில அழகான கடற்கரைகள். | region4name=[[Wy/ta/வடக்கு மியான்மர்|வடக்கு மியான்மர்]] | region4items=''சாகைங், கச்சின்'' | region4color=#d17c82 | region4description=இமயமலையின் தென்பகுதிகளையும் பல பழங்குடியினரையும் உள்ளடக்கிய, பரந்த மற்றும் அமைதியற்ற ஒரு பகுதி. | region5name=[[Wy/ta/கிழக்கு மியான்மர்|கிழக்கு மியான்மர்]] | region5items=''ஷான், கயா, வா'' | region5color=#76AED2 | region5description=தங்க முன்னோணம் மற்றும் மலைக்க வைக்கும் எண்ணிக்கையிலான இனக்குழுக்கள். | region6name=[[Wy/ta/தென்கிழக்கு மியான்மர்|தென்கிழக்கு மியான்மர்]] | region6items=''தனிந்தாரி, மோன், கயின்'' | region6color=#DDE28E | region6description=தாய்லாந்தின் எல்லையாக அமைந்துள்ள, ஏராளமான கடலோரத் தீவுகளைக் கொண்ட தெற்கு கடற்கரைப் பகுதி. }} ==நகரங்கள்== * '''நைபிடா''' (முன்னர் பியின்மனா) — நாட்டின் புதிதாக அறிவிக்கப்பட்ட தலைநகரம் மற்றும் மூன்றாவது பெரிய நகரம் *'''பாகோ''' (முன்னர் பெகு) — யாங்கோனுக்கு அருகில் உள்ள, பௌத்தச் சின்னங்கள் நிறைந்த வரலாற்றுச் சிறப்புமிக்க நகரம். *'''கவ்தாங்''' — மியான்மரின் தென்கோடியில் அமைந்துள்ள கடற்கரை நகரம். இது மியான்மரின் பிற பகுதிகளை விட தாய்லாந்தை அதிகம் ஒத்திருக்கிறது. *'''மண்டலே''' — மண்டலேஅரண்மனையைச் சுற்றி அமைக்கப்பட்ட கோன்பாங் வம்சத்தின் முன்னாள் தலைநகரம் மற்றும் மேல் மியான்மரின் முக்கிய வணிக மையம். *'''மவ்லாமைன்''' (மௌல்மைன்) — மோன் மாநிலத்தின் தலைநகரம் மற்றும் மூன்றாவது பெரிய நகரம். *'''பியின் யூ லவின்''' (மேம்யோ) — இது பிரித்தானிய காலனித்துவ ஆட்சிக் காலத்தில் மலைவாழிடமாகத் திகழ்ந்த, (தட்பவெப்பநிலை மற்றும் சுற்றுலா ஈர்ப்புகள் ஆகிய இரு வகையிலும்) ஒரு குளிர்ச்சியான நகரமாகும். *'''டவுங்கி''' — 'தங்க முக்கோணம்' பகுதியின் மையத்தில் அமைந்துள்ள ஷான் மாநிலத்தின் தலைநகரம். *'''டிவாண்டே''' — மட்பாண்டத் தொழிலுக்குப் பெயர் பெற்ற ஒரு நகரம். *'''யாங்கூன்''' (முன்னர் ரங்கூன்) — அடுக்குத் தூபிகள் (பகோடாக்கள்), காலனித்துவக் கட்டிடக்கலைக்கு பெயர் பெற்ற பொருளாதார மையம். == பிற இடங்கள் == *'''பாகான்''' — இராவாடி ஆற்றின் கரைகளுக்கு அருகே ஆயிரக்கணக்கான பழங்காலப் அடுக்குத்தூபிகளை (பகோடா) கொண்ட ஒரு தொல்லியல் மண்டலமும், யுனெஸ்கோ உலகப் பாரம்பரியத் தளமும். *'''இன்லே ஏரி''' — படகு சவாரிகள், இன்தா மக்கள் வசிக்கும் மிதக்கும் கிராமங்களைப் பார்வையிடுதல், மலையேற்றம் ஆகியவற்றிற்குப் பெயர் பெற்றதும், உயர்தர பட்டு உற்பத்திக்கான இடமாகவும் திகழும் ஒரு பெரிய, ஆழம் குறைந்த ஏரி. *'''கெங்டங்''' — தங்க முக்கோணப் பகுதியில், (சீன எல்லையில் உள்ள) மோங் லா மற்றும் (தாய்லாந்து எல்லையில் உள்ள) டாச்சிலெய்க் ஆகியவற்றுக்கு இடையில் அமைந்துள்ள இப்பகுதி, ஆன் (கருப்புப் பல் மக்கள்), அக்கா பழங்குடியினர் ஆகியோருக்காகவும், மலையேற்றத்திற்காகவும் அறியப்படுகிறது. *'''கைய்க்டியோ''' — குன்றின் உச்சியில் அமைந்துள்ள, தங்க முலாம் பூசப்பட்ட பாறை மற்றும் ஒரு முக்கியத் திருத்தலம். *'''போபா மலை''' — மியான்மரின் 'ஒலிம்பஸ் மலை' என்று கருதப்படும் ஒரு செயலற்ற எரிமலை; வெப்பமான சமவெளிகளுக்கு அடுத்து அமைந்துள்ள பசுமையான சோலை; பாகானிலிருந்து எளிதாகச் சென்று வரக்கூடிய ஒரு நாள் சுற்றுலாத் தலம். *'''மிராவ் கி யூ''' (Mrauk U) — ராகைன் (Rakhine) இராஜ்யத்தின் முன்னாள் தலைநகரம்; இங்குள்ள பல பழமையான அடுக்குத் தூபிகள் (பகோடா) அந்தக் காலத்தை நினைவூட்டும் சான்றுகளாகத் திகழ்கின்றன. *'''நங்காபாலி''' - வங்காள விரிகுடாவில் மேற்கு ராக்கைன் மாநிலத்தில் உள்ள கடற்கரை உல்லாசவிடுதி *'''இங்வே சௌங்''' (Ngwe Saung) — இது ஒரு மிக நீண்ட கடற்கரைப் பகுதியாகும்; வெண்மையான மணல், படிகம் போன்ற தெளிவான நீர் ஆகியவை இங்வே கடற்கரையின் சிறப்பம்சங்களாகும். *'''பியாய்''' (Pyay) — யாங்கோன் மற்றும் பாகான் நகரங்களுக்கு இடையே இரவாடி ஆற்றங்கரையில் அமைந்துள்ள ஒரு நகரமாகும். இது கி.பி. 2 முதல் 9-ஆம் நூற்றாண்டு வரையிலான பியூ இனத்தவரின் பண்டைய தலைநகரான 'ஸ்ரீ கித்தாரா' எனும் தொல்லியல் தளத்திற்குப் பெயர் பெற்றது. *'''பதேன்''' — இரவாடி வடிநிலப் பகுதியில் அமைந்துள்ள ஒரு ஆற்றங்கரை நகரம்; இது குடை தயாரிப்புக்கு பெயர் பெற்றது. மேலும் இது சுவாங் தா மற்றும் இங்வே சௌங் கடற்கரைகளுக்குச் செல்லும் நுழைவாயிலாகவும் விளங்குகிறது. == புரிந்துகொள்ள == === வரலாறு === தென்கிழக்கு ஆசியாவின் பெரும்பாலான நாடுகளைப் போலவே, மியான்மரின் மக்களும், வரலாறும் அனைத்து முனைகளிலிருந்தும் வந்த குடியேறியவர்கள் மற்றும் படையெடுப்பாளர்களின் ஒரு கலவையாகும். மோன், பியூ ஆகிய இனத்தவர் இந்தியாவிலிருந்து வந்ததாகக் கருதப்படுகிறது, அதே நேரத்தில் தற்போது ஆதிக்கம் செலுத்தும் பமர் (பர்மா) மக்கள் திபெத் வழியாகப் புலம்பெயர்ந்து, 849-ஆம் ஆண்டளவில் பாகனை மையமாகக் கொண்டு ஒரு சக்திவாய்ந்த இராச்சியத்தை நிறுவினர். இப்பகுதியின் இனப் பன்முகத்தன்மையும், மத்திய சமவெளிகளில் பமர் மக்களின் ஆதிக்கமும், அவர்களுக்கும் அவர்களைச் சுற்றியுள்ள எண்ணற்ற சிறிய இனக் குழுக்களுக்கும் இடையே புவிசார் அரசியல் போராட்டங்களை உண்டாக்கின. அவை இன்றுவரை தடையின்றித் தொடர்கின்றன. 9-ஆம் நூற்றாண்டு முதல் 19-ஆம் நூற்றாண்டு வரை, பர்மியப் பேரரசு தாய்லாந்து (அயுத்தாயா) மற்றும் இந்தியா (மணிப்பூர்) மீதான படையெடுப்புகளின் மூலம் வளர்ந்தது. பின்னர் சீனாவின் தாக்குதல்கள், உள்நாட்டுக் கிளர்ச்சி போன்றவற்றால் சுருங்கியது. [[File:Bago, Myanmar (Burma) - panoramio (44).jpg|thumb|அடுக்குத்தூபியில் உள்ள பள்ளிகொண்ட புத்தர் சிலை]] இறுதியில், 1824 முதல் 1886 வரையிலான 62 ஆண்டுகாலத்தில் பிரிட்டன் பர்மாவைக் கைப்பற்றி அதைத் தனது இந்தியப் பேரரசின் ஒரு பகுதியாக இணைத்துக்கொண்டது. பர்மாவின் கடைசி மன்னரான திபா, இன்றைய இந்தியாவில் உள்ள இரத்னகிரிக்கு நாடு கடத்தப்பட்டார். தங்கள் பிற குடியேற்றப் பகுதிகளைப் போலவே, இங்கும் பிரித்தானியர் "பிரித்தாளும் கொள்கை" மூலம் தங்கள் கட்டுப்பாட்டைத் தக்கவைத்துக் கொண்டனர். இதன்படி, பல்வேறு இன மற்றும் சமயக் குழுக்களிடையே அவர்கள் வேண்டுமென்றே பதற்றத்தை உருவாக்கினர். இதன் விளைவாக இன்றுவரை தீர்க்கப்படாத இன, சமய மோதல்கள் இருந்துவருகின்றன. உதாரணமாக, நிருவாக அதிகாரிகள் இந்தியாவிலிருந்து அழைத்து வரப்பட்டனர், அதேவேளையில் பிற அரசுப் பதவிகள் பெரும்பாலும் சிறிய இனக் குழுக்களைச் சேர்ந்த உள்ளூர் மக்கள் நிரப்பப்பட்டனர். 1937-இல் தனி குடியேற்ற நாடாக மாறும் வரை, பர்மா இந்தியாவின் ஒரு மாகாணமாகவே நிர்வகிக்கப்பட்டது. இரண்டாம் உலகப் போரின்போது, ​​ஆசியாவில் ஆதிக்கத்தை நிலைநாட்ட நேச நாடுகள் சப்பானியர்களுடன் போரிட்டதால், பர்மா ஒரு முக்கிய போர்க்களமாகத் திகழ்ந்தது. சீனாவிற்குத் தேவையான பொருட்களைக் கொண்டு செல்வதற்காக 'பர்மா சாலை' அமைக்கப்பட்டது. தாய்லாந்தின் கஞ்சனபுரியிலிருந்து குவாய் ஆற்றின் வழியாக பர்மா வரை செல்லும் தாய்லாந்து-பர்மா ரயில்பாதை ("மரண ரயில்பாதை" என்று அழைக்கப்பட்டது) சப்பானியர்களால் கட்டாய உழைப்பைக் கொண்டு கட்டப்பட்டது. இதில் நேச நாட்டுப் போர்க்கைதிகள், ஒப்பந்தத் தொழிலாளர்களாகக் கொண்டுவரப்பட்ட தாய்லாந்தியர்கள், பர்மிய மக்கள், பிற தென்கிழக்கு ஆசிய மக்கள் ஈடுபடுத்தப்பட்டனர். அவர்கள் மிக மோசமான சூழலில் பணியாற்ற வேண்டியிருந்தது. இரயில்பாதை கட்டுமானப் பணிகளின்போது அவர்களில் ஏராளமானோர் (சுமார் 80,000 பேர் என மதிப்பிடப்பட்டுள்ளது) உயிரிழந்தனர். போரின்போது மேற்கு பர்மாவின் பெரும் பகுதிகள், குறிப்பாக இந்தியாவுடனான எல்லையை ஒட்டிய மலைப்பகுதிகள் மற்றும் மண்டலே நகரம் ஆகியவை கடுமையாக பாதிப்புற்றன. ஜெனரல் ஆங் சான் தலைமையிலான பர்மிய விடுதலைப் போராட்ட வீரர்கள் முதலில் பிரித்தானியரை வெளியேற்றுவதற்காக சப்பானியர்களுக்கு ஒத்துப்பு அளித்தனர். அதற்கு ஈடாக பர்மாவுக்கு விடுதலை வழங்குவதாக சப்பானியர்கள் உறுதியளித்தனர். இருப்பினும், ஜப்பானிய ஆக்கிரமிப்பிற்கு பிகு மக்களின் வாழ்க்கை, பிரித்தானிய காலனித்துவத்தின் கீழ் இருந்ததை விட மிகவும் கொடூரமாக இருந்தது. மேலும் கலகோங் படுகொலை போன்ற நிகழ்வுகளில் பல பர்மியர்கள் கொல்லப்பட்டனர். அதைத் தொடர்ந்து ஆங் சான் தனது விசுவாசத்தை மாற்றி, சப்பானியர்களிடமிருந்து பர்மாவை மீண்டும் கைப்பற்ற நேச நாடுகளுக்கு உதவினார். இரண்டாம் உலகப் போருக்குப் பிறகு, பர்மிய விடுதலைக்காக ஆங் சான் பிரித்தானியருடன் பேச்சுவார்த்தைகளை நடத்தினார், மேலும் அடுத்த ஆண்டு பர்மாவுக்கு சுதந்திரம் வழங்க 1947-ல் பிரித்தானியர் ஒப்புக்கொண்டனர். ஆங் சான் 1947-இன் பிற்பகுதியில் படுகொலை செய்யப்பட்டார். அவருக்கு தனது கனவு நனவாவதைக் காணும் பாக்கியம் கிடைக்கவில்லை. பர்மா ஒன்றியம் என்ற பெயரில் பிரித்தானியரிடமிருந்து விடுதலை இறுதியாக 1948 சனவரி 4 பெறப்பட்டது. மேலும் ஜெனரல் ஆங் சான் பெரும்பாலான பர்மிய மக்களால் தங்களுக்கு விடுதலைப் பெற்றுத்தந்த ஒரு தேசத் தந்தையாகக் கருதப்படுகிறார். இன அடையாளங்களின் அடிப்படையில் அமைந்த பல்வேறு மாநிலங்களைக் கொண்டதாக இந்த புதிய ஒன்றியம் இருந்தது. இம்மாநிலங்களில் பல, ஒன்றுக்கொன்று எதிராகப் போராடியும், தன்னாட்சியுடன் விளங்கியும் பல நூற்றாண்டுகால வரலாற்றைக் கொண்டிருந்தன. பிரிட்டனிடமிருந்து தங்கள் கூட்டு விடுதலையை உறுதிப்படுத்தும் நோக்கில், இனக்குழுக்களுக்கும் மாநிலங்களுக்கும் இடையே அதிகாரப் பகிர்வுடன் கூடிய ஒரு கூட்டு நிர்வாகத்திற்குப் பத்து ஆண்டுகளுக்குக் கட்டுப்பட்டிருக்க அந்த இனக்குழுக்கள் ஒப்புக்கொண்டன. அக்காலகட்டத்திற்குப் பிறகு, ஒன்றியத்திலிருந்து பிரிந்து செல்லும் உரிமையுடன் கூடிய தன்னாட்சி உரிமை ஒவ்வொரு இனக்குழுவிற்கும் வழங்கப்படும் என்றும் தீர்மானிக்கப்பட்டது. "பின்லோன் ஒப்பந்தம்" என்று அழைக்கப்பட்ட இந்த ஒப்பந்தத்தின் விதிமுறைகள், புதிய 'பர்மா ஒன்றியத்தின்' 1947/1948-ஆம் ஆண்டு அரசியலமைப்பில் இடம்பெற்றது. நாட்டின் புதிய மத்திய அரசு விரைவாகத் தனது அதிகாரத்தை வலுப்படுத்த முயன்றது. இச்செயல் பழங்குடித் தலைவர்களை ஓரங்கட்டுவதாக இருந்தது. இது அவர்களைக் கோபமடையச் செய்ததுடன், இன்றுவரை தடையின்றித் தொடரும் இனரீதியான ஆயுத மோதல்களுக்கும் வித்திட்டது. கூட்டாட்சி அமைப்பிற்குள் தன்னாட்சி மற்றும் சுயநிர்ணய உரிமையை உறுதிசெய்யும் வகையிலான ஒரு புதிய அரசாங்க முறையை வடிவமைப்பதற்காக, 1961-ஆம் ஆண்டில் ஷான், கச்சின், ரெட் கரன், கரன், சின், மோன், ரகைன் ஆகிய இனங்களைச் சேர்ந்த 200-க்கும் மேற்பட்ட தலைவர்கள், பாமர் (பர்மீஸ்) இனத்தைச் சேர்ந்த மத்திய அரசு அதிகாரிகளைச் சந்தித்துப் பேச்சுவார்த்தை நடத்தினர். [[File:Aung San Suu Kyi December 2011 (cropped).jpg|thumb|ஆங் சான் சூ கி]] ஆனால் புதிய அரசாங்கமுறை அமைக்கப்படவில்லை. இருப்பினும், 1962-இல் நே வின்னின் ஆட்சிக்கவிழ்ப்பு வரை, பர்மா ஆசியாவின் மிகவும் வளர்ச்சியடைந்த மற்றும் வேகமாக வளர்ந்து வரும் பொருளாதார ஆற்றல்களில் ஒன்றாகக் கருதப்பட்டது. மேலும் அடுத்த சப்பானாக உருவெடுக்கும் போட்டியாளராகப் பரவலாகப் பாராட்டப்பட்டது. இராணுவத் தலைவர் ஜெனரல் நே வின், 1962-இல் ஜனநாயக முறையில் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட அரசாங்கத்தைக் கவிழ்த்து, தானே தலைவராகப் பொறுப்பேற்றார். ஜெனரல் நே வின் 1962 முதல் 1988 வரை அரசாங்கத்தில் ஆதிக்கம் செலுத்தினார். முதலில் இராணுவ ஆட்சியாளராகவும், பின்னர் தன்னைத்தானே ஜனாதிபதியாக நியமித்துக் கொண்டார். அதன் பிறகு அரசியல் செல்வாக்கு மிக்கவராகவும் திகழ்ந்தார். நே வின்னின் ஆட்சியில் ஊழலும், உறவினர் நியமனங்களும் பர்மியப் பொருளாதாரத்தை ஒரு கீழ்நோக்கிய சுழலுக்குள் தள்ளின. அதிலிருந்து அது எப்போதும் முழுமையாக மீளவில்லை. 1988-இல் நடந்த ஜனநாயக ஆதரவு ஆர்ப்பாட்டங்கள் வன்முறையால் ஒடுக்கப்பட்டன. ஜெனரல் சா மாங் ஆட்சிக்கவிழ்ப்பின் மூலம் பொறுப்பேற்று, தற்போது மியான்மர் எனப் பெயர் மாற்றப்பட்டுள்ள நாட்டை ஆள, அரசு சட்டம், ஒழுங்கு மறுசீரமைப்பு அவையை நிறுவினார். 1990-இல் பல கட்சிகள் பங்கேற்ற மக்களவைத் தேர்தல்கள் நடைபெற்றன. இதில் முக்கிய எதிர்க்கட்சியான 'ஜனநாயகத்திற்கான தேசியக் கூட்டணி' அமோக வெற்றி பெற்றது (489 இடங்களில் 392 இடங்களைக் கைப்பற்றியது). ஆனால், அதிகாரத்தை ஒப்படைக்க மறுத்த அரசு சட்டம், ஒழுங்கு மறுசீரமைப்பு அவை, அதற்குப் பதிலாக ஜனநாயகத்திற்கான தேசியக் கூட்டணியின் தலைவரும் அமைதிக்கான நோபல் பரிசு பெற்றவருமான ஆங் சான் சூச்சியை (தேசிய நாயகன் ஆங் சானின் மகள்) வீட்டுக் காவலில் வைத்தது; கடந்த 20 ஆண்டுகளில் 14 ஆண்டுகளை அவர் இத்தகைய வீட்டுக் காவலில் கழித்துள்ளார். இன்று, வளங்கள் நிறைந்த நாடான மியான்மர், மிகுமியான அரசு கட்டுப்பாடுகள், திறமையற்ற பொருளாதாரக் கொள்கைகள், கிராமப்புற வறுமை போன்றவற்றால் பாதிக்கப்பட்டுள்ளது. ஒரு காலத்தில் ஆசியாவின் பணக்கார, மிகவும் வளர்ந்த நாடுகளில் ஒன்றாக இருந்த இது, பரவலான ஊழல் காரணமாக வறுமையில் வீழ்ந்துள்ளது. "சோசலிசத்திற்கான பர்மிய வழி" திட்டத்தின் கீழ் பல தசாப்தங்களாக ஏற்பட்ட தோல்விகளுக்குப் பிறகு, 1990-களின் முற்பகுதியில் இராணுவ ஆட்சிக்குழு விலைக் கட்டுப்பாடுகளைத் தளர்த்த நடவடிக்கை எடுத்தது. ஆனால், உணவுக் கலவரங்களை எதிர்கொண்டதால், அத்தியாவசியப் பொருட்களுக்கு மானிய விலைகளை மீண்டும் அமல்படுத்த வேண்டியிருந்தது. இந்தக் கலவரங்களின் மீதுதான் ஜனநாயக இயக்கம் தனது செயல்திட்டத்தை இணைத்தது. அரசாங்கம் படைகளை வரவழைத்தது, ஆனால் துறவிகள் தலையிடும் வரை கலவரக்காரர்கள் அடங்காமல் இருந்தன. இரு தரப்பினருக்கும் இடையில் நின்று, அவர்கள் அனைவரையும் வீட்டிற்குச் செல்லுமாறு கூறினர், அவர்களும் அவ்வாறே செய்தனர். இந்தக் கலவரங்களால் வெளிநாட்டு வளர்ச்சி உதவிகள் நிறுத்தப்பட்டன, அதைத் தொடர்ந்து அரசாங்கம் 1990 சட்டமன்றத் தேர்தல் முடிவுகளை இரத்து செய்தது. 2003ஆம் ஆண்டு மே மாதத்தில் ஆங் சான் சூ கி மற்றும் அவரது வாகன அணி மீது அரசாங்கம் நடத்திய தாக்குதலுக்குப் எதிர்வினையாக, மியான்மரிலிருந்து பொருட்களை இறக்குமதி செய்வதற்கும், அமெரிக்கக் குடிமக்கள் நிதிச் சேவைகளை வழங்குவதற்கும் தடை விதிப்பது உள்ளிட்ட புதிய பொருளாதாரத் தடைகளை அமெரிக்கா மியான்மர் மீது விதித்தது. [[File:NLD Flag from car Yangon.png|thumb|யாங்கூனில் 'ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக்'கின் ஆதரவாளர் ஒருவர்.]] 2007-ஆம் ஆண்டின் கோடைக்காலத்தில், இராணுவ ஆட்சிக்கு எதிரான போராட்டங்கள் உருவாயின. அவை மீண்டும் கொடூரமான முறையில் ஒடுக்கப்பட்டன. பெட்ரோல் விலையின் கடுமையான உயர்வுக்கு எதிரான போராட்டமாக, ஆகத்து மாதத்தில் எவ்வித ஒருங்கிணைப்புமின்றித் தொடங்கிய இப்போராட்டங்கள், பாகோக்கு நகரில் நடைபெற்ற பேரணியின்போது மூன்று துறவிகள் தாக்கப்பட்ட நிகழ்வுக்குப் பிறகு அரசாங்கத்திற்கு எதிரான தீவிரமான சவாலாக உருவெடுத்தன. துறவிகள் மன்னிப்பு கோரியும் அது கிடைக்காத நிலையில், விரைவில் பிச்சைப் பாத்திரங்களைத் தலைகீழாக ஏந்தியவாறு துறவிகள் மேற்கொண்ட ஊர்வலங்கள் சிட்வே, மண்டலே, இரங்கூன் உள்ளிட்ட பல நகரங்களில் பரவின. குறிப்பாக இரங்கூன் நகரின் மையப்பகுதியில் உள்ள சூலே பகோடா பகுதி இப்போராட்டங்களின் மையப்புள்ளியாகத் திகழ்ந்தது. துறவிகள் பேரணி நடத்தியபோதும், பல சாதாரண குடிமக்கள் அவர்களுக்கு ஆதரவாகத் திரண்டபோதும், இது தொடர்பான படங்கள், காணொளிகள், வலைப்பதிவுகள் போன்றவை இணையத்தில் குவிந்தன. உலகம் இதனை உற்றுநோக்கியது. இருப்பினும், கூட்டத்தின் மீது துப்பாக்கிச் சூடு நடத்தியும், துறவிகளைக் கைது செய்தும், மடாலயங்களை மூடியும் அரசாங்கம் விரைவில் போராட்டங்களை ஒடுக்கியது. அத்துடன் உலகின் பிற பகுதிகளுடனான இணையத் தொடர்புகளையும் தற்காலிகமாகத் துண்டித்தது. இச்செயலால் அமெரிக்கா, ஆஸ்திரேலியா, கனடா, ஐரோப்பிய ஒன்றியம் ஆகியவற்றை கூடுதல் பொருளாதாரத் தடைகளை விதிக்கக் காரணமாயிற்று. இத்தடைகளில் சில, இராணுவத் தலைவர்களின் குடும்பங்கள் மற்றும் அவர்களின் நிதி ஆதாரங்களை இலக்காகக் கொண்டவையாக இருந்தன. [[File:Protesters against the military coup.jpg|thumb|2021-ஆம் ஆண்டு இராணுவப் புரட்சிக்கு எதிராகப் போராடுபவர்கள்]] 2010இல் நடைபெற்ற தேர்தல்களைத் தொடர்ந்து, பர்மா தாராளமயமாக்கல் நடைமுறைகளைத் தொடங்கியது; இது அமெரிக்கா உள்ளிட்ட பல நாடுகள் தங்கள் பொருளாதாரத் தடைகளைக் குறைப்பதற்கோ அல்லது முழுமையாக நீக்குவதற்கோ காரணமாயிற்று. 2012இல், ஆங் சான் சூ கி பர்மா நாடாளுமன்ற உறிப்பினராகத் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டார். மேலும் அவர் ஐரோப்பா மற்றும் வட அமெரிக்காவிற்குப் பயணம் செய்யவும் அனுமதிக்கப்பட்டார். உள்நாட்டு மற்றும் வெளிநாட்டுச் ஊடகங்கள் மீதான தணிக்கையும் இடைநிறுத்தப்பட்டது. 2015 நவம்பரில், நாடு தழுவிய தேர்தல்களில் ஆங் சான் சூ கியின் 'ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக்' கட்சி பெரும் வெற்றி பெற்றது; அதனைத் தொடர்ந்து, அவரது நெருங்கிய கூட்டாளியான தின் கியாவ் நாட்டின் அதிபரானார். 2016 ஏப்ரலில், ஆங் சான் சூ கி பிரதமருக்கு இணையான பதவியான 'அரசு ஆலோசகர்' பொறுப்பை ஏற்றார். இதன் மூலம் அவர் மியான்மரின் நடைமுறை அரசாங்கத் தலைவரானார். 2021 பிப்ரவரியில், ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் கட்சி அமோக வெற்றி பெற்றதைத் தொடர்ந்து, இராணுவம் சதிப்புரட்சி மூலம் மீண்டும் அதிகாரத்தைக் கைப்பற்றியது. இதன் விளைவாக நாடு முழுவதும் பெரும் போராட்டங்களும் சட்ட மறுப்பு இயக்கமும் வெடித்தன; நூற்றுக்கணக்கான ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் கட்சி ஆதரவாளர்களையும் ஜனநாயக ஆர்வலர்களையும் ராணுவம் கொன்று குவித்து போராட்டங்கள் கொடூரமாக ஒடுக்கியது. ஆங் சான் சூ கி உள்ளிட்ட ஆயிரக்கணக்கான ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் கட்சி மற்றும் பிற ஜனநாயக ஆதரவு அரசியல்வாதிகளும், சமூகத் தலைவர்களும் கைது செய்யப்பட்டனர். அமைதியான போராட்டங்கள் அவ்வப்போது தொடர்ந்து நடைபெற்று வரும் அதே வேளையில், குறிப்பாக எல்லைப் பகுதிகளில் உள்ள போராட்டக் குழுக்கள் ராணுவ ஆட்சிக்கு எதிராக ஆயுதமேந்திப் போராடத் தொடங்கியுள்ளன. இச்சதிப்புரட்சியின் விளைவாக, மேற்கத்திய நாடுகள் மியான்மர் மீது மீண்டும் பொருளாதாரத் தடைகளை விதித்துள்ளன. 2024ஆம் ஆண்டின் மத்தியில், நாட்டின் பாதிக்கும் குறைவான பகுதியே இராணுவ ஆட்சியின் கட்டுப்பாட்டில் உள்ளது. அதே சமயம், இனக்குழு சார்ந்த ஆயுதமேந்திய அமைப்புகள் (EAOs) மிகுந்த தன்னம்பிக்கையுடன் ஒருங்கிணைந்த தாக்குதல்களை வெற்றிகரமாக நடத்தி வருகின்றன. இந்தக் கொடூரமான உள்நாட்டுப் போர் முடிவுக்கு வருவதற்கான எந்த அறிகுறியும் இன்னும் தென்படவில்லை. === பண்பாடு === மியான்மரின் பண்பாடு, இந்தியத் தாக்கங்கள், உள்ளூர் மரபுகள், சீனத் தாக்கங்கள் ஆகியவற்றின் கலவையாக உருவானது. நாடு முழுவதும் காணப்படும் பல்வேறு தூபிகளும், கோயில்களும் இதற்குச் சான்றாக உள்ளன. இவை வட இந்தியாவில் உள்ளவற்றோடு குறிப்பிடத்தக்க அளவு ஒற்றுமையைக் கொண்டுள்ளன. அண்டை நாடான தாய்லாந்தைப் போலவே, இங்கும் தேரவாத பௌத்தம் முதன்மையான சமயமாக விளங்குகிறது. மக்கள் தொகையில் 88 விழுக்காட்டினர் பௌத்த நடைமுறைகளைப் பின்பற்றுகின்றனர். மிகவும் தொலைதூரக் கிராமங்களில் கூட மக்கள் வழிபட ஏதுவாக கோயில் அமைந்திருப்பதைக் காண முடியும். இது தவிர, கிறித்தவம், இசுலாம், இந்து சமயம் ஆகிய மதங்களைப் பின்பற்றுபவர்களும் குறைந்த எண்ணிக்கையில் உள்ளனர். மேலும், நாட்டின் சில பகுதிகளில், குறிப்பாக மலைவாழ் பழங்குடியினர் வசிக்கும் தொலைதூரப் பகுதிகளில், அனிமிசம் (இயற்கை வழிபாட்டு முறை) மற்றும் முன்னோர்களை வழிபடும் வழக்கமும் காணப்படுகிறது. மியான்மரில் பௌத்த சமயத்துக்கு முந்தைய மரபு ஒன்று இன்றும் நீடிக்கிறது; அதுதான் 'நாட்' எனப்படும் பாரம்பரிய பர்மீய ஆவி வழிபாட்டு முறை. அந்நாடு முழுவதும் இத்தகைய ஆவிகளுக்காக அமைக்கபட்ட பல சிறிய வழிபாட்டு இல்லங்களைக் காணலாம். தேரவாத பௌத்தம் பரவியதைத் தொடர்ந்து, இந்த 'நாட்' வழிபாட்டு முறையானது பர்மீய பௌத்த மதத்துடன் இணைக்கப்பட்டது. இன்று இவை புத்தருக்குக் கீழ்ப்பட்ட நிலையில் உள்ளவையாகக் கருதப்படுகின்றன. === மக்கள் === [[File:Burmese people 01.jpg|thumb|யாங்கோனில் முகத்தில் தனகா பூச்சு பூசிய சிறுவர்கள்]] மியான்மரில் பெரும்பான்மையாக வாழும் இனக்குழுவினர் ''பாமர்'' என்று அழைக்கப்படுகின்றனர். ஆங்கிலத்தில் இந்நாட்டிற்கு வழங்கப்பட்ட 'பர்மா' என்ற பெயர் இவர்களிடமிருந்தே உருவானது. பாமர்களைத் தவிர, மியான்மரில் தனித்துவமான பண்பாடுகளையும் மொழிகளையும் கொண்ட பல சிறுபான்மை இனக்குழுக்களும், தேசிய இனங்களும் வாழ்கின்றன. இதுமட்டுமின்றி, காலனித்துவ காலத்தில் மியான்மருக்கு இடம்பெயர்ந்த சீன, இந்திய வம்சாவளியினரும் இங்கு வசிக்கின்றனர். இவர்களை யாங்கோன், மண்டலே போன்ற நகரங்களில் அதிகமாகக் காண முடியும். மியான்மர் பதினான்கு நிருவாகப் பிரிவுகளாகப் பிரிக்கப்பட்டுள்ளது. அதாவது ஏழு 'பிராந்தியங்கள்' மற்றும் ஏழு 'மாநிலங்கள்' ஆகும். பொதுவாக, பிராந்தியங்கள் பாமர் இனத்தவர் பெரும்பான்மையாக வாழும் பகுதிகளாகவும், மாநிலங்கள் அந்தந்த சிறுபான்மை இனத்தவர் பெரும்பான்மையாக வாழும் பகுதிகளாகவும் உள்ளன. வங்காளதேச எல்லையை ஒட்டியுள்ள ரக்கைன் மாநிலத்தில், ரோகிங்கியா முசுலிம்களுக்கு எதிராக நடத்தப்படும் வன்முறைகளுக்காக மியான்மர் அரசாங்கம் பிற நாடுகளின் கண்டனத்திற்கு உள்ளாகியுள்ளது. ரோகிங்கியர்கள் பல தலைமுறைகளாக ரக்கைன் மாநிலத்தில் வாழ்ந்து வந்த போதிலும், மியான்மர் அரசாங்கம் அவர்களை அந்நாட்டின் குடிமக்களாக அங்கீகரிக்கவில்லை. மாறாக, அவர்கள் வங்காளதேசத்திலிருந்து சட்டவிரோதமாக குடியேறியவர்கள் என்று வாதிடுகிறது. இந்த வாதத்தை மியான்மர் மக்கள் பெரும்பாலோர் ஏற்றுக்கொண்டுள்ளனர். பெருமளவில் வங்காளதேசத்திற்குத் தப்பிச் செல்ல நிர்ப்பந்திக்கப்பட்ட ரோகிங்கியர்கள். அங்கு சென்ற பிறகும் அந்நியர்களாகவே நடத்தப்படுகின்றனர். இவர்களில் பலர், மலேசியாவில் அடைக்கலம் தேடிச் செல்ல முயன்றபோது உயிரிழந்துள்ளனர். பொதுவாகச் சொன்னால், மியான்மர் மக்கள் பெரும்பாலானோர் மிகவும் நட்புணர்வுகொண்டவர்களாகவும், கண்ணியமானவர்களாகவும் இருக்கிறனர். நீங்கள் அவர்களின் நாட்டிற்கு வரும்போது, ​​உங்களை அன்புடன் வரவேற்க அவர்கள் தங்களால் இயன்ற அனைத்தையும் செய்வர். === அரசியல் === மியான்மர், அதிகாரப்பூர்வமாக மியான்மர் ஒன்றியக் குடியரசு (ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်) என்று அழைக்கபடுகிறது. நாட்டின் தலைவர் குடியரசுத் தலைவர் ஆவார். அவர் சட்டமன்றத்தால் நியமிக்கப்படுகிறார். அவர் மாநிலத் தலைவராகவும், அரசாங்கத் தலைவராகவும் பணியாற்றுகிறார். அவரும் அவரது அமைச்சரவையும் நிருவாகப் பிரிவாக உள்ளனர். சட்டமன்றமானது பிடாங்சு ஹ்லுட்டாவ் (ஒன்றியத்தின் சட்டமன்றம்), மேல் அமியோதா ஹ்லுட்டாவ் (தேசியங்களின் அவை), கீழ் பைத்து ஹ்லுட்டாவ் (பிரதிநிதிகள் சபை) ஆகியவற்றைக் கொண்டுள்ளது. சட்டமன்ற உறுப்பினர்களில் பெரும்பான்மையானவர்கள் மக்களால் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டாலும், நான்கில் ஒரு பங்கு இடங்கள் இராணுவத்தில் இருந்து நியமிக்கப்படுபவர்களுக்கு ஒதுக்கப்பட்டுள்ளது. 2015 தேர்தலில் ஆங் சான் சூகியின் ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் (NLD) பெரும்பான்மை இடங்களை வென்றது. அவர் குடியரசுத் தலைவர் பதவி ஏற்க அரசியலமைப்பு ரீதியாக தடைசெய்யப்பட்டதால் (வெளிநாட்டவரை திருமணம் செய்து கொண்டதன் மூலம்), அதற்கு பதிலாக அவர் மாநில ஆலோசகர் என்ற பாத்திரத்தில் அரசாங்கத்தின் உண்மையான தலைவராக பணியாற்றினார். பிப்ரவரி 2021 முதல், மியான்மரில் இராணுவ ஆட்சியால் ஆளப்படுகிறது. === காலநிலை === மியான்மரில் மூன்று பருவ காலங்கள் இருப்பதாகக் கருதப்படுகிறது. மார்ச் முதல் ஏப்ரல் வரை வெப்பமான காலம் நிலவுகிறது. மே முதல் அக்டோபர் வரையிலான மழைக்காலத்தில் வெப்பநிலை குறைகிறது. நவம்பர் முதல் பிப்ரவரி வரையிலான குளிர்ச்சியான காலம், சுற்றுலாப் பயணிகள் அதிகம் வருகை தரும் முக்கிய பருவமாகும். வெப்பமான பருவத்தில் யாங்கோனில் வெப்பநிலை 36°C வரை உயரக்கூடும்; அதே சமயம் குளிர்ச்சியான பருவத்தில், நண்பகல் வேளையில் வெப்பநிலை சுமார் 32°C ஆகவும், இரவு நேரங்களில் சுமார் 19°C ஆகவும் இருக்கும். மண்டலே பகுதியில் குளிர்ச்சியான பருவத்தில் வெப்பநிலை 13°C வரை குறையக்கூடும், அதே சமயம் வெப்பமான பருவத்தில் 37°C வரை உயரக்கூடும். பொதுவாக, யாங்கோனைச் சுற்றியுள்ள கீழ் மியான்மர் பகுதி, மண்டலேயைச் சுற்றியுள்ள வறண்ட மேல் மியான்மர் பகுதியை விட அதிக மழையைப் பெறுகிறது. இன்லே ஏரி மற்றும் பியின் யு லவின் போன்ற மலைப்பாங்கான பகுதிகளில், குளிர்காலத்தில் இரவு நேர வெப்பநிலை 10°C-க்கும் கீழே செல்லக்கூடும். அதே சமயம் பகல் நேர வெப்பநிலை மிகவும் இதமாக இருக்கும். கோடைகாலத்தில் கூட, வெப்பநிலை அரிதாகவே 32°C-க்கு மேல் உயரும். கச்சின் மாநிலத்தில், இந்திய எல்லையை ஒட்டிய பகுதிகளில், எப்போதும் பனியால் மூடப்பட்ட மலைகள் காணப்படுகின்றன. === விடுமுறைகள் === *4 ஜனவரி: விடுதலை நாள் *ஜனவரி: கயின் புத்தாண்டு தினம் - பியாத்தோவின் முதல் வளர்பிறை. *12 பிப்ரவரி: ஒன்றிய நாள் *மார்ச்: தபௌங் முழு நிலவு நாள் *மார்ச் 27: ஆயுதப் படைகள் நாள் *ஏப்ரல்: திங்கியான் (பர்மீய புத்தாண்டு) — மியான்மரின் மிக முக்கியமான விழா. இதில் மக்கள் ஒருவருக்கொருவர் தண்ணீர் தெளித்து மகிழ்வர். இது 'நீர் திருவிழா' என்றும் அழைக்கப்படுகிறது. அண்டை நாடான தாய்லாந்தில் கொண்டாடப்படும் 'சோங்க்ரான்' பண்டிகையைப் போன்றதே இது. *மே: காசோனின் பௌர்ணமி நாள் *ஜூலை: வாசோவின் பௌர்ணமி நாள் *அக்டோபர்: தாடிங்யுட் பௌர்ணமி நாள் *ஜூலை 19: தியாகிகள் தினம் *நவம்பர்: தேசிய நாள் - தாசௌங்மோன் மாதத்தின் தேய்பிறை காலத்தின் 10-ஆம் நாள் *திசம்பர் 25: கிறிஸ்துமஸ் நாள் === அளவீட்டு அலகுகள் === 2013 முதல், மியான்மர் மெட்ரிக் முறையை பின்பற்றத் தொடங்கியுள்ளது. இது தற்போது வானிலை அறிக்கைகள், பெட்ரோல் விலை, புதிய சாலை அடையாளங்கள் போன்றவற்றில் பயன்படுத்தப்படுகிறது. இருப்பினும், இம்பீரியல் முறை மற்றும் பாரம்பரிய பர்மிய அளவீட்டு அலகுகளின் பயன்பாடு பெருமளவில் தொடர்கிறது. பழைய சாலை அடையாளங்களில் மைல் போன்ற அளவுகள் பயன்படுத்தப்படலாம், மேலும் அரசாங்க வலைத்தளங்களில் பர்மிய அலகுகளை மெட்ரிக் அல்லது இம்பீரியல் அலகுகளாக சீரற்ற முறையில் மாற்றிகாட்டுகின்றன. === சுற்றுலாத் தகவல் === * [https://tourism.gov.mm/ மியான்மர் விடுதிகள் மற்றும் சுற்றுலா அமைச்சகத்தின்] இணையதளம் == பேச்சுமொழி == [[File:Vendeurs de plantes médicinales vers Kyaiktiyo Paya.jpg|thumb|சந்தையில் பர்மிய மொழியில் எழுதப்பட்ட பலகைகள்]] மியான்மரின் உத்தியோகபூர்வ மொழி பர்மிஸ் (မြန်မာစကား mien ma za ga) (அரசாங்கத்தால் மியான்மர் என அழைக்கப்படுகிறது), இது சீன மொழியுடன் தொடர்புடைய ஒரு சீன-திபெத்திய மொழி ஆகும். இது பண்டைய பாலி எழுத்துக்களை அடிப்படையாகக் கொண்ட பர்மிய எழுத்துக்களைப் பயன்படுத்தி எழுதப்படுகிறது. இருமொழி அடையாளங்கள் (ஆங்கிலம் மற்றும் பர்மிஸ்) பெரும்பாலான சுற்றுலாத் தலங்களில் உள்ளன. எண்கள் பெரும்பாலும் பர்மிய எழுத்துக்களிலும் எழுதப்படுகின்றன. பல சொற்களஞ்சியம் பாலி (புத்தரின் காலத்தில்), சமஸ்கிருதத மொழிகளிலிருந்து பெறப்பட்டது. மியான்மரில் மோன், ஷான், பா-ஓ, ரோஹிங்கியா போன்ற பல இனக்குழுவினர் பலர் தங்கள் சொந்த மொழிகளை தொடர்ந்து பேசுகின்றனர். அரசாங்கக் கட்டுப்பாட்டில் உள்ள பகுதிகளில் பர்மிய மொழி பேசும் போது, ​​சில பிரிவினைவாதக் கட்டுப்பாட்டுப் பகுதிகளில் அது பேசப்படாமல் இருக்கலாம். மாண்டரின் மற்றும்/அல்லது பல்வேறு சீன பேச்சுவழக்குகளைப் பேசும் கணிசமான சீனச் சமூகத்தினர் உள்ளனர். யாங்கூனில், பெரும்பாலான சீனர்கள் புஜியான் மற்றும் குவாங்டாங்கிலிருந்து குடியேறியவர்களின் வழித்தோன்றல்கள், எனவே முக்கியமாக ஹொக்கியன் அல்லது தைஷானீஸ் பேசுகிறார்கள். அதே சமயம் மாண்டலேயில், சீனர்கள் பெரும்பாலும் யுனானில் இருந்து குடியேறியவர்களின் வழித்தோன்றல்கள். மேலும் முக்கியமாக மாண்டரின் யுன்னான் பேச்சுவழக்கு பேசுகிறார்கள். சில பகுதிகள் பல்வேறு இந்திய மொழிகளை தொடர்ந்து பேசும் பல்வேறு இந்திய சமூகங்களின் இருப்பிடமாகவும் உள்ளது. மியான்மர் ஒரு முன்னாள் பிரித்தானிய காலனி என்பதால் பல பர்மியர்கள் குறைந்தபட்சம் சில அடிப்படை ஆங்கிலத்தை புரிந்துகொள்கிறனர். நன்கு படித்த மேல்தட்டு பர்மியர்கள் ஆங்கிலத்தில் சரளமாக பேசுகிறனர். அதே சமயம் படித்த எந்த பர்மியரும் குறைந்தபட்சம் ஆங்கில அடிப்படைகளை அறிந்திருப்பார்கள். ஓட்டல் மற்றும் விமான ஊழியர்களும், சுற்றுலாத் துறையில் பணிபுரிபவர்களும் பொதுவாக நல்ல அளவில் ஆங்கிலம் பேசுகிறனர். == சென்றடையுங்கள் == === நுழைவுத் தேவைகள் === [[File:Visa policy of Myanmar.svg|450px|thumbnail|right|மியான்மரின் நுழைவிசைவு (விசா) கொள்கை {{Wy/ta/Legend|#ED1C24|மியான்மார்}} {{Wy/ta/Legend|#B5E61D|நுழைவிசைவு தேவையில்லை (30 நாட்கள்)}} {{Wy/ta/Legend|#DDF395|நுழைவிசைவு தேவையில்லை (14 நாட்கள்)}} {{Wy/ta/Legend|#FFD000|வருகையின் போது நுழைவிசைவு / மின்நுழைவிசைவு}} {{Wy/ta/Legend|#61C7A1|மின்நுழைவிசைவு (தொழில் / சுற்றுலா)}} {{Wy/ta/Legend|#9FD5BE|மின்நுழைவிசைவு (சுற்றுலா மட்டும்)}} {{Wy/ta/Legend|#ABABAB|நுழைவிசைவு தேவை}}]] மியான்மரில் நுழைவிசைவு நிலைமை வேகமாக மாறிவருவதால்,, குடிவரவுத் துறை ஊழியர்களிடையே கூட குழப்பம் ஏற்பட்டுள்ளது. மேலும், பல வழிகாட்டி குறிப்புகளும் அதிகாரப்பூர்வ வலைத்தளங்களும் காலாவதியாகிவிட்டன. விசா [https://en.wikipedia.org/wiki/Visa_policy_of_Myanmar கொள்கை விவரங்களுக்கு] விக்கிப்பீடியாவைப் பார்க்கவும். ==== இலவச நுழைவிசைவு ==== பின்வரும் நாட்டுக் குடிமக்கள் சுற்றுலா நோக்கத்திற்காக மியான்மருக்கு விசா இன்றிச் செல்லலாம். இதற்கு அவர்கள் யாங்கோன் சர்வதேச விமான நிலையம், நே பி டா சர்வதேச விமான நிலையம், மண்டலே சர்வதேச விமான நிலையம் ஆகியவற்றில் ஏதேனும் ஒன்றின் வழியாக விமானம் மூலம் வருகை தர வேண்டும். மேலும், அவர்களின் தங்கும் காலம் கீழே குறிப்பிடப்பட்டுள்ள நாட்களுக்கு மிகாமல் இருக்க வேண்டும்: *14 நாட்கள்: புருனே, கம்போடியா, இந்தோனேசியா, லாவோஸ், மலேசியா, பிலிப்பைன்ஸ், தாய்லாந்து *30 நாட்கள்: உருசியா, வியட்நாம் சிங்கப்பூர் குடிமக்கள் மியான்மருக்குள் நுழையும் முறை எதுவாக இருந்தாலும், விசா இன்றி 30 நாட்கள் வரை அங்கு தங்கலாம். இந்த விசா விலக்கு காலத்தை நீட்டிக்க முடியாது. மற்ற நாட்டுப் பயணிகள் அனைவரும் முன்கூட்டியே விசாவுக்கு விண்ணப்பிக்க வேண்டும். ==== மின் நுழைவிசைவு ==== மேற்கத்திய நாடுகள் உட்பட பல நாடுகளைச் சேர்ந்த மக்களுக்கு, மியான்மர் குடிவரவுத் துறையின் இணையதளம் வழியாக சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு 50 அமெரிக்க டாலரும், வணிகப் பயணிகளுக்கு 70 அமெரிக்க டாலர் (2020 சனவரி நிலவரப்படி) கட்டணத்தில் மின்-நுழைவிசைவுகள் கிடைக்கின்றன. இவற்றின் செயலாக்கத்துக்கு 3 நாட்கள் ஆகும். இருப்பினும், அரசாங்கத்தின் இணையதளத்தில், வழக்கமான 50 அமெரிக்க டாலருக்குப் பதிலாக 56 அமெரிக்க டாலர் கட்டணத்தில் ஒரு விரைவு சுற்றுலா மின்-விசாவும் வழங்கப்படுகிறது. இதற்கு 24 மணிநேரம் ஆகும் (சில நேரங்களில் சில மணிநேரங்கள் மட்டுமே ஆகும்). எந்தெந்த நாட்டு குடிமக்களுக்கு இந்த மின்-நுழைவிசைவு (ஈ-விசா) வசதி உண்டு என்பது குறித்த விவரங்களை அதன் இணையதளத்தில் சரிபார்க்கவும். இந்த நுழைவிசைவு வழங்கப்பட்ட தேதியிலிருந்து 90 நாட்களுக்குள் பயணத்தைத் தொடங்கினால், 28 நாட்கள் வரை தங்குவதற்குச் செல்லுபடியாகும். இது ஒருமுறை மட்டுமே நுழைவதற்கானது. விண்ணப்பிக்கும்போது, ​கடவுச்சீட்டு (​பாஸ்போர்ட்) அளவுள்ள வண்ணப் புகைப்படம் ஒன்றை பதிவேற்ற வேண்டும். கட்டணத்தைச் செலுத்த கடன் அட்டைகளை மட்டுமே பயன்படுத்த முடியும். அனுமதிக்கப்பட்ட நுழைவு இடங்கள்: யாங்கோன் பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம், மண்டலே பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம், நே பி டா (Nay Pyi Taw) பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம், தாய்லாந்தின் ரனோங்கிலிருந்து கவ்தாங் (Kawthaung) பகுதிக்கு படகு மூலம் வரும் வழித்தடம் ஆகியவை ஆகும். சுற்றுலா விசாக்கள் மூன்று மாதங்களுக்குச் செல்லுபடியாகும். இந்த விசா, (நுழைந்த தேதியிலிருந்து) நான்கு வாரங்கள் வரை தங்குவதற்குச் செல்லுபடியாகும். இருப்பினும், நீங்கள் புறப்படும்போது ஒரு நாளைக்கு 3 அமெரிக்க டாலர் கட்டணம் செலுத்தத் தயாராக இருந்தால், விசா காலம் முடிந்த பிறகும் தங்கலாம். சுற்றுலா விசாவில் வேலை செய்ய அனுமதி இல்லை. மீறி வேலை செய்தால் கைது செய்யப்பட்டு நாடு கடத்தப்படும் அபாயம் உள்ளது. தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட விண்ணப்பதாரர்களுக்கு "வருகைப் படிவம்" ஒன்றும் வழங்கப்படும். அது உங்கள் கடவுச்சீட்டில் இணைக்கப்படும் செய்யப்படும். மியான்மருக்கு வந்தவுடன், விசா ஸ்டிக்கர் ஒட்டப்பட்ட உங்கள் கடவுச்சீட்டுடன் இந்தப் படிவத்தையும் சமர்ப்பிக்க வேண்டும். ==== வருகையின் போது நுழைவிசைவு ==== 2026 அக்டோபர் நிலவரப்படி, சீனா, ஆங்காங், இந்தியா, ஜப்பான், மக்காவ், தென் கொரியாவிலிருந்து வரும் சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு, வணிகப் பயணிகளுக்கு, யாங்கூன், மண்டலே, நேபிடாவ் வானூர்தி நிலையங்களில் வருகையின் போது விசா (visa on arrival) வழங்கும் வசதி உள்ளது. இதற்கான கட்டணம் 50 அமெரிக்க டாலர்கள் ஆகும். நீங்கள் கடவுச்சீட்டு அளவில் இரண்டு வண்ணப் புகைப்படங்களைக் கொண்டு வர வேண்டும். வணிக நுழைவிசைவுக்கு (விசா) விண்ணப்பிப்பவர்கள், தங்களுக்கு விசா வழங்க ஏற்பாடு செய்யும் நிறுவனத்திடமிருந்து அழைப்புக் கடிதத்தையும் (letter of invitation) சமர்ப்பிக்க வேண்டும். வானூர்தி நிலையங்களில் இது குறித்து இன்னும் சில குழப்பங்கள் நிலவுகின்றன. ஏனெனில் மாற்றங்களுக்கு ஏற்ப அதிகாரப்பூர்வத் தகவல்கள் அவ்வப்போது புதுப்பிக்கப்படுவதில்லை. இருப்பினும், பெரும்பாலான சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு எந்தச் சிக்கலும் ஏற்படுவதில்லை. ஒருவேளை உங்களுக்கு ஏதேனும் சிக்கல் ஏற்பட்டால், தங்களுக்கு விசா பெறுவதற்கான தகுதி உண்டு என்று உறுதியாகக் கூறி, மூத்த அதிகாரியை அழைத்து வருமாறு கேட்டுக்கொள்ளுங்கள். குறிப்பு: 2022 ஆகத்தில், மியான்மர் விமான நிறுவன ஊழியர்களுக்கு பிறப்பித்த ஓர் உத்தரவின்படி, அனைத்து நாட்டினருக்குமான வருகை சுற்றுலா விசா உடனடியாக (விவரிக்க முடியாத வகையில்) இடைநிறுத்தப்பட்டது. இது அரசாங்க இணையதளங்களில் புதுப்பிக்கப்படவில்லை. செக்-இன் கவுன்டரில் அதன் தற்போதைய நிலையை முன்கூட்டியே சரிபார்த்துக் கொள்ளுங்கள். மேலும் பாதுகாப்பாக இருக்க மின்-விசா (e-visa) எடுத்துக்கொள்வதற்கு முன்னுரிமை தாருங்கள். ==== தூதரகம் அல்லது துணைத் தூதரகத்தில் நுழைவிசைவு ==== உலகெங்கிலும் உள்ள நாடுகளின் தலைநகரங்களிலும் பெரிய நகரங்களிலும் அமைந்துள்ள மியான்மர் தூதரகங்கள் அல்லது துணைத் தூதரகங்களில் நீங்கள் அனைத்து வகையான விசாக்களுக்கும் விண்ணப்பிக்கலாம். தொடர்பு விவரங்கள், அலுவலக நேரம் போன்ற கூடுதல் தகவல்களை அங்கேயே தெரிந்துகொள்ளலாம். குறிப்பாக தாய்லாந்தின் பேங்காக் மற்றும் சியாங் மாய், இந்தியாவின் தில்லி, சீனாவின் ஆங்காங் மற்றும் அமெரிக்காவின் வாஷிங்டன் டி.சி. ஆகிய இடங்களில் உள்ள தூதரகங்கள் குறித்த விவரங்களைச் சரிபார்க்கவும். பொதுவாக, விசா விண்ணப்பத்திற்கு, பூர்த்தி செய்யப்பட்ட விசா படிவம் (மியான்மர் தூதரகத்திலிருந்து பெறலாம்), பூர்த்தி செய்யப்பட்ட வருகைப் படிவம் (இதையும் தூதரகத்திலிருந்தே பெறலாம்), உங்கள் கடவுச்சீட்டின் புகைப்படப் பக்கத்தின் நகல், கடவுச்சீட்டு அளவிலான இரண்டு புகைப்படங்கள், உங்கள் தொழில் குறித்த சான்று, அதற்கான கட்டணம் ஆகியவை தேவைப்படும். === வானுர்தியில்=== மியான்மரின் முதன்மையான பன்னாட்டு வனூர்தி நிலையம், அந்நாட்டின் மிகப்பெரிய நகரமும் முக்கிய பொருளாதார மையமுமான யாங்கூனில் (IATA குறியீடு: RGN) அமைந்துள்ளது. யாங்கூனிலிருந்து ஆசியாவின் பல முக்கிய நகரங்களுக்கு வானூர்தி சேவைகள் உள்ளன. இப்பகுதிக்கு வெளியிலிருந்து வரும் பயணிகளுக்கு, சிங்கப்பூர் அல்லது பேங்காக் வழியாக மியான்மர் செல்வது மிகவும் எளிதான வழியாகும். ஏனெனில், இந்த இரு நகரங்களிலும் மியான்மரைச் சேர்ந்தவர்கள் பெருமளவில் வசிக்கின்றனர். மேலும் இங்கிருந்து யாங்கூனுக்குத் நாள்தோறும் பல விமானங்கள் இயக்கப்படுகின்றன. மியான்மரில் மண்டலே (Mandalay - MDL IATA) நகரில் இரண்டாவது பன்னாட்டு விமான நிலையம் ஒன்றும் உள்ளது. இங்கிருந்து அண்டை நாடுகளுக்குப் பல வானூர்திகள் இயக்கப்படுகின்றன. வானூர்தி நிறுவனங்கள் மற்றும் சேருமிடங்களின் தற்போதைய பட்டியலுக்கு, [https://www.yangonairport.aero/index.php/en/ யாங்கூன் வானூர்தி நிலையத்தைப்]{{Wy/ta/Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot }} பார்க்கவும். யாங்கூனைத் தளமாகக் கொண்ட இரண்டு முக்கிய பன்னாட்டு வானூர்தி நிறுவனங்கள், தேசிய விமான நிறுவனமான '''[http://flymna.com/ மியான்மர் நேசனல் ஏர்லைன்ஸ்]''' மற்றும் தனியாருக்குச் சொந்தமான '''[http://www.maiair.com/ மியான்மர் ஏர்வேஸ் இன்டர்நேசனல்]''' ஆகும். === தரைவழியாக === மியான்மர் சீனா, இந்தியா, வங்கதேசம், தாய்லாந்து, லாவோஸ் ஆகிய ஐந்து நாடுகளுடன் எல்லையைப் பகிர்ந்து கொள்கிறது. இருப்பினும், அங்கு நிலவும் உள்நாட்டுப் போர் காரணமாக, 2026-ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, தரை வழியாக மியான்மருக்குள் நுழைவது கடினமானதாகவோ அல்லது முற்றிலும் இயலாததாகவோ உள்ளது. ஒருவேளை நீங்கள் உள்ளே நுழைந்தாலும், எல்லைப் பகுதிகளிலிருந்து யாங்கோன் நகருக்குப் பயணிப்பது மிகவும் சவாலான செயலாக இருக்கலாம். குறைந்தபட்சம், நீங்கள் முன்கூட்டியே சிறப்பு அனுமதிகளுக்கு விண்ணப்பிக்க வேண்டியிருக்கும். மேலும், இத்தகைய அனுமதி கிடைப்பதற்கு, நீங்கள் ஒரு வழிகாட்டப்பட்ட சுற்றுலாக் குழுவிலோ அல்லது வாகன அணிவகுப்பிலோ (convoy) இணைய வேண்டியிருக்கலாம். ====தாய்லாந்து ==== மியான்மருக்கும் தாய்லாந்திற்கும் இடையே தச்சிலைக்/மே சாய், மியாவாடி/மே சோட், ஹ்டீ கீ/பான் புனம்ரான், மூன்று பகோடா கணவாய் ஆகிய இடங்களில் நான்கு எல்லைக் கடக்கும் இடங்கள் உள்ளன. 2026 ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, இவற்றில் எதுவும் சுற்றுலாப் பயணிகளுக்காகத் திறக்கப்படவில்லை. ==== சீனா ==== வெளிநாட்டினர் யுன்னானில் உள்ள ரூய்லி (Ruili) வழியாக மியான்மரின் மியூஸ் (Muse) பகுதிக்குள் நுழைய முடியும். இதற்கு விசாவுடன் சேர்த்து, ஒரு சிறப்பு அனுமதி மற்றும் வழிகாட்டி (guide) தேவைப்படும். பெரும்பாலும், நீங்கள் ஒரு சுற்றுலா நிறுவனத்தின் ஏற்பாட்டில் மேற்கொள்ளப்படும் பயணக் குழுவில் இணைய வேண்டியிருக்கும். இதற்கு நேர்மாறான திசையில் (மியான்மரிலிருந்து சீனாவுக்குள்) செல்வதற்கான ஏற்பாடுகளைச் செய்வது மிகவும் கடினம், மேலும் அது குறித்த தெளிவான தகவல்கள் இல்லை. இருப்பினும், மண்டலேயிலிருந்து குன்மிங்கிற்கு வானூர்தி மூலம் செல்ல முடியும். மேலும், மண்டலேயிலேயே விசா வழங்கும் சீனத் தூதரக அலுவலகமும் உள்ளது. ==== இந்தியா ==== இந்தியாவுக்கும் மியான்மருக்கு இடையே மோரே/தமு (Moreh/Tamu) பகுதியில் தரைவழி எல்லைக் கடப்பு ஒன்று உள்ளது. இது வாகனங்களில் வருபவர்கள், நடந்தே வருபவர்கள், சுற்றுலாக் குழுக்களாக வருபவர்களுக்குத் திறந்திருக்கும். 2023-ஆம் நிலவரப்படி, இந்த எல்லை வழியாக நுழைவதற்கு மியான்மரின் மின்-விசாக்கள் (eVisas) செல்லுபடியாகாது. எனவே, நீங்கள் முன்னதாகவே விசா பெற்றுக்கொள்ள வேண்டும். இந்த எல்லைப் பகுதி அரசியல் ரீதியாக நிலையற்ற சூழலில் உள்ளது. இந்திய நகரமான மோரேயில் போராட்டங்களும், இரண்டு குண்டுவெடிப்புகளும் (அக்டோபர் 2019) நிகழ்ந்தன. இதனால் எல்லை தற்காலிகமாக மூடப்பட்டது. சுற்றுலாப் பயணிகள் மோரே பகுதியில், குறிப்பாக இரவு நேரங்களில், தேவையின்றிச் சுற்றித் திரிவதைத் தவிர்க்குமாறு அறிவுறுத்தப்படுகிறார்கள். முடிந்தவரை, மியான்மர் பக்கத்தில் உள்ள தமு (Tamu) நகரிலேயே தங்குவது சிறந்தது. மியான்மருடன் எல்லையைப் பகிர்ந்து கொள்ளும் இந்தியாவின் மணிப்பூர் மாநிலத்திற்குச் செல்வதற்கு, தற்போது அனுமதிச் சீட்டு (permit) பெற வேண்டிய அவசியம் இல்லை. ==== லாவோஸ் ==== மீகாங் ஆற்றின் குறுக்கே உள்ள மியான்மர்-லாவோஸ் நட்புப் பாலம் மியான்மருக்கும் லாவோசுக்கும் இடையே உள்ள ஒரே அதிகாரப்பூர்வ எல்லைக் கடப்பாகும். இந்த பாலம் மியான்மரில் உள்ள ஷான் மாநிலத்தை லாவோஸில் உள்ள லுவாங் நாம்தா மாகாணத்துடன் இணைக்கிறது. இந்த எல்லைக் கடப்பு இரு நாடுகளுக்கும் மிகவும் தொலைதூரப் பகுதியில் உள்ளது. மேலும் கடக்கும்போது (அல்லது) எப்போது இயங்குகிறது என்பது பற்றிய தகவல்களைக் கண்டுபிடிப்பது கடினம். இந்தக் கடப்பில் நுழைவதற்கு மின் விசா ஏற்றுக்கொள்ளப்படாததால், நீங்கள் முன்கூட்டியே விசாவைப் பெற வேண்டும். ==== வங்கதேசம் ==== மியான்மருக்கும் வங்கதேசத்திற்கும் இடையிலான எல்லையைத் தனிப்பட்ட முறையில் கடப்பது சாத்தியமற்றது. இவ்விரு நாடுகளுக்கும் இடையே எல்லைக் கடப்புகள் ஏதுமில்லை. மேலும், கடத்தல்காரர்களைத் தடுப்பதற்காக மியான்மர் தரைப்படை எல்லைப் பகுதியில் கண்ணிவெடிகளைப் புதைத்து வைத்துள்ளது. === படகில் === தாய்லாந்தின் ரானோங்கிற்கும் மியான்மரின் கவ்தாங்கிற்கும் இடையே சிறிய மரத்தாலான நீள்வால் படகுகள் இயக்கப்படுகின்றன. இதற்கு நிலையான கால அட்டவணை எதுவும் இல்லை. நீங்கள் படகு இயக்குபவர்களில் ஒருவருடன் நேரடியாகப் பேரம் பேச வேண்டும். பயணக் கட்டணம் ஒப்புக்கொள்ளப்பட்டவுடன் அவர்கள் புறப்பட்டுவிடுவார்கள். கடுமையாகப் பேரம் பேசுவதை உறுதிப்படுத்திக் கொள்ளுங்கள். இல்லையெனில் நீங்கள் ஏமாற்றப்படலாம். நீங்கள் குடிவரவு முத்திரையைப் பெறுவதற்காகக் கட்டடத்தைக் கண்டுபிடிப்பதற்கு முன்பே, படகு இயக்குபவர்கள் உங்களை அவர்களின் படகில் வலுக்கட்டாயமாக ஏற்ற முயற்சிக்கலாம். உறுதியாக இருந்து குடிவரவுச் சோதனை வழியாகச் செல்ல வலியுறுத்துங்கள். இல்லையெனில் நீங்கள் சட்டவிரோதமாக நாட்டை விட்டு வெளியேறியதாகக் கருதப்படுவீர்கள். இந்தச் சோதனைச் சாவடி வழியாக நுழையும்போதும் அல்லது வெளியேறும்போதும் மியான்மர் குடிவரவுத் துறைக்கு நீங்கள் 10 அமெரிக்க டாலர் அல்லது 500 தாய் பாட் "முத்திரைக் கட்டணம்" செலுத்த வேண்டும். அமெரிக்க டாலர்களில் பணம் செலுத்தத் தேர்வுசெய்தால், உங்கள் பணத்தாள்கள் நல்லபடி இருப்பதை உறுதிப்படுத்திக் கொள்ளுங்கள். சிறிய மடிப்புகள் கூட உங்கள் பணத்தாள்கள் நிராகரிக்கப்படுவதற்குக் காரணமாகிவிடும். ==பார்க்க== [[File:InleRowing.jpg|300px|thumb|இன்லே ஏரியில், காலால் துடுப்பு போடுதல்.]] மியான்மர் தென்கிழக்கு ஆசியாவில் ஒரு பிரபலமான சுற்றுலாத் தலமாக இருந்ததில்லை. ஏனெனில், அந்நாட்டில் நிலவும் நிலையற்ற அரசியல் சூழலும் பயணக் கட்டுப்பாடுகளும் சுற்றுலாப் பயணிகளைத் தடுத்து வந்தன. இருப்பினும், 2015-ஆம் ஆண்டு முதல் அரசியல் சூழலிலும் பயணச் சூழலிலும் குறிப்பிடத்தக்க முன்னேற்றம் ஏற்பட்டுள்ளது. பண்பாடு, வரலாறு ஆகியவற்றில் ஆர்வம் கொண்ட எவரையும் ஈர்க்கக்கூடிய, இன்னும் சிதையாத ஒரு பொக்கிசமாக இந்த நாடு திகழ்கிறது. யாங்கோன் நகரில் உலாவும்போது, ​​19-ஆம் நூற்றாண்டின் பிரித்தானிய காலனித்துவ ஆட்சிக் காலத்திற்குச் சென்ற உணர்வு ஏற்படும். அங்கு தூய்மையான பூங்காக்களும் கோயில்களும், சிதிலமடைந்த காலனித்துவக் கட்டடங்களுக்கும் சாலைகளுக்கும் அருகிலேயே அமைந்துள்ளன. ஸ்வேடகான் அடுக்குத்தூபி (Shwedagon Pagoda) போன்ற பண்பாட்டு மற்றும் சமயச் சின்னங்களும், உள்ளூர் மக்களின் புன்னகையும் இந்நகருக்கு ஒரு தனித்துவமான, விசித்திரமான அழகைத் தருகின்றன. ஒவ்வொரு தெரு முனையிலும் புதியதொரு அனுபவம் காத்திருக்கிறது. ஆற்றைக் கடக்கும் ஒரு சிறிய படகுப் பயணம், அந்நாட்டின் கிராமப்புற வாழ்க்கையைப் புரிந்துகொள்ளும் வாய்ப்பையும் வழங்குகிறது. யாங்கோனுக்கு அருகில் பண்பாட்டு, வரலாற்று முக்கியத்துவம் வாய்ந்த இடங்களாக, பௌத்த சின்னங்களைக் கொண்ட பாகோ, மட்பாண்டத் தொழிலுக்குப் புகழ்பெற்ற வடிநில நகரமான டுவாண்டே (Twante), மலை உச்சியின் விளிம்பில் சமநிலை தவறி நிற்பது போலத் தோன்றும் தங்க முலாம் பூசப்பட்ட பாறையைக் கொண்ட புனிதத் தலமான கியாய்க்டியோ (Kyaiktiyo) ஆகியவை உள்ளன. பாமார் மக்கள் வாழும் பகுதிகளை மேலும் ஆராய்ந்து பார்ப்பது நிச்சயமாகப் பயனுள்ளதாக இருக்கும். துரதிர்சிட்டவசமாக, நாட்டின் சில நொலைதூரப் பகுதிகளுக்கு வெளிநாட்டினர் செல்வதற்கு அனுமதி இல்லை. இருப்பினும், அங்குள்ள நிலவரம் மிக வேகமாக மாறக்கூடும் என்பதால், அவ்வப்போது களத்தில் இருப்பவர்களிடம் தற்போதைய சூழலைக் கேட்டுத் தெரிந்துகொள்வது நல்லது. ஏனெனில், இணையத்தில் கிடைக்கும் தகவல்கள் பெரும்பாலும் காலாவதியானவையாகவோ அல்லது தவறானவையாகவோ இருக்கக்கூடும். [[File:Maymyo also known as Pyin Oo Lwin (14703742020).jpg|thumb|பியின் யு லவின்]] முன்பு நகரமாக இருந்த பாகன் ஒரு பொக்கிமாகும். 11, 12 ஆம் நூற்றாண்டுகளில் இங்கு வாழ்க்கை எப்படி இருந்திருக்கும் என்பதற்கான ஒரு காட்சியை இது அளிக்கிறது. மார்கோ போலோ இதை, "சலசலக்கும் மணிகளின் ஓசையாலும், துறவிகளின் ஆடைகளின் படபடப்பு ஒலியாலும் உயிர்ப்புடன் இருக்கும் பொன்னால் ஆன நகரம்" என்று விவரித்தார். இது உலகில் பௌத்தக் கோயில்கள், பகோடாக்கள், ஸ்தூபிகள், இடிபாடுகள் ஆகியவற்றின் மிகப்பெரிய மற்றும் அடர்த்தியான தொகுப்பாகும். மிராக் யூ இன்று ஒரு அமைதியான கிராமமாக உள்ளது. ஆனால் அதன் சிதைந்துபோன பகோடாக்களும் கோயில்களும், போர்த்துகீசிய, டச்சு, பிரெஞ்சு, அரபு வர்த்தகர்களுடன் விரிவான கடல்வழி வர்த்தகத்தில் ஈடுபட்டிருந்த ஒரு பேரரசின் தலைநகராக இருந்த ஆரம்பகால நவீன காலத்தை நினைவூட்டுகின்றன. மாண்டலேயிலிருந்து ஒரு நாள் பயணத்தில் இன்வா உள்ளது, இது மற்றொரு முன்னாள் தலைநகரமாகும். அங்கு அதன் முந்தைய பெருமையை பார்வையாளர்களுக்கு நினைவூட்ட இடிபாடுகள் எஞ்சியுள்ளன. மேலும், சற்றே குளிர்ச்சியான தட்பவெப்பநிலையைக் கொண்ட முன்னாள் பிரித்தானிய மலைவாசத்தலமான பின் யூ லுவினையும் தவறவிடாதீர்கள். இந்த நாட்டில் பயணிகளை ஈர்க்கும் இயற்கைப் பகுதிகள் ஏராளமாக உள்ளன. ''இன்லே ஏரி'' சுற்றுலாப் பயணிகளிடையே மிகவும் பிரபலமானது. இது தற்போது சுற்றுலாப் பயணிகளின் வருகை மிக அதிகமாக இருக்கும் இடங்களுள் ஒன்றாக மாறி வருகிறது. இருப்பினும், மியான்மர் பயணமானது இந்த ஏரியில் படகு சவாரி செய்யாமல் முழுமையடையாது. மரத் தூண்களின் மீது அமைக்கப்பட்ட வீடுகளில் வசிக்கும் பழங்குடியின மக்கள், தங்கள் பாரம்பரிய மரப் படகுகளில் ஒற்றைக் காலால் துடுப்பு போட்டுச் செலுத்தும் காட்சி, அந்த இடத்திற்கு ஒரு தனித்துவமான சூழலைத் தருகிறது. நாட்டின் தென்மேற்கு நீண்ட கடற்கரைப் பகுதியில் 'சௌங் தா' மற்றும் 'இங்காபாலி' (Ngapali) போன்ற சில கடற்கரைகளும் உள்ளன. வழக்கமான சுற்றுலாப் பருவம் அல்லாத காலங்களில் நீங்கள் அங்கு சென்றால், அழகான வெண்மணல் கடற்கரையை முழுமையாக உங்களுக்கென மட்டுமே என இரசித்து மகிழலாம். மியான்மர் பல இனக்குழுக்கள் வாழும் நாடாகும். அதே வேளையில், ஒன்பதாம் நூற்றாண்டைச் சேர்ந்த முக்கியமான சுதந்திர பர்மிய அரசுகளின் எச்சங்களை அந்நாட்டின் சில பகுதிகளில் இன்றும் காண முடியும். == செய்ய == [[File:Chinlone Burma.jpg|thumb|சின்லோன் விளையாடும் பர்மிய இளைஞர்கள்]] மலையேற்றத்திற்கு மியான்மர் ஒரு சிறந்த நாடாகும். கலாவ் மலையேற்றத்திற்கு ஏற்ற ஒரு மையமாக விளங்குகிறது. மேலும் இங்கு மலைகள் மற்றும் மலைவாழ் பழங்குடி கிராமங்கள் வழியாக மைல் கணக்கில் நீண்ட பாதைகள் உள்ளன. கெங்டங், மலைவாழ் பழங்குடி கிராமங்களுக்குச் செல்லும் அதன் நடைப்பாதைகளுக்காகவும் அறியப்படுகிறது. அதே சமயம் சிபாவ் அருவிகளுக்குச் செல்லும் சில சிறந்த மலையேற்றப் பாதைகளைக் கொண்டுள்ளது. இன்லே ஏரியைச் சுற்றி பறவைகளைக் காணலாம். மியான்மரின் தேசிய விளையாட்டு 'சின்லோன்' ஆகும்; இது பிரம்பினால் செய்யப்பட்ட ஒரு சிறிய பந்தைக் கொண்டு விளையாடப்படுகிறது. கைகளையோ, புயங்களையோ பயன்படுத்தாமல், பந்தை எவ்வளவு காலம் பறக்க வைக்க முடியுமோ அவ்வளவு காலம் வைத்திருப்பதும், அதை இயன்றவரை மிக அழகாகச் செய்வதுமே இந்த விளையாட்டின் நோக்கமாகும். ==சாப்பிட== ==குடிக்க== நாடு இல் எல்லா இடங்களிலும் மதுபானம் குடிப்பவர்களை நீங்கள் காணலாம். ==நித்திரை கொள்ள== ==கற்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஆசிய நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] {{INTERWIKI|Q836}} hryxw58txmxd8lzc10rvaip3bhqswoh 7385415 7385411 2026-11-08T07:08:23Z Arularasan. G 1290908 /* செய்ய */ 7385415 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|Bagan (Myanmar) banner Sunset.jpg|caption=The temples of Bagan at dawn}} '''மியான்மார்''' (அல்லது '''பர்மா''') என்பது தென்கிழக்கு [[Wy/ta/ஆசியா|ஆசியா]]வில் அமைந்துள்ள ஒரு நாடாகும். இந்நாடு பிரமிக்க வைக்கும் பழமையான கோயில்கள், பரபரப்பான உள்ளூர் சந்தைகள், இயற்கை எழில் கொஞ்சும் இடங்களான மாசுபடாத கடற்கரைகள், அழகான மலைகள், பசுமையான காடுகள் ஆகியவற்றைக் கொண்டுள்ளது. பர்மிய மக்களின் உண்மையான அன்பும் உபசரிப்பும், சுவையான உணவு வகைகளும் இணைந்து, இந்நாட்டை உணவுப் பிரியர்களுக்கும் பண்பாட்டு ஆர்வலர்களுக்கும் ஒரு சிறந்த இடமாக மாற்றுகின்றன. 1960-கள் முதல், இந்நாடு பல்வேறு எதிர்மறையான காரணங்களுக்காகவே செய்திகளில் இடம்பிடித்து வருகிறது. நீண்ட காலமாகவே, அரசியல் நிலைத்தன்மையின்மை, சமய அல்லது இனக் குழுக்களுக்கு இடையிலான வன்முறை, ஊழல், போதிய உள்கட்டமைப்பு வசதிகள் இல்லாமை, மனித மேம்பாட்டிற்குப் போதிய முக்கியத்துவம் அளிக்காத நீண்டகாலக் காலனித்துவச் சுரண்டல் ஆகியவற்றால் மியான்மர் பாதிக்கப்பட்டுள்ளது. == பிராந்தியங்கள் == {{Wy/ta/Regionlist | regionmap=Burma Regions Map.png | regionmapsize=425px | region1name=[[Wy/ta/தெற்கு மியான்மர்|தெற்கு மியான்மர்]] | region1items=''ஆயார்வாடி, பாகோ, ரங்கூன்'' | region1color=#CAA7C9 | region1description=இராவாடி வடிநில தாழ்நிலப் பகுதிகள்; இங்குதான் மிகப்பெரிய நகரமும் முன்னாள் தலைநகருமான யாங்கோன் அமைந்துள்ளது. | region2name=[[Wy/ta/நடு மியான்மர்|நடு மியான்மர்]] | region2items=''மக்வே, மண்டலே, நேய்பிடாவ்'' | region2color=#E5B775 | region2description=மண்டலே, வரலாற்று சிறப்புமிக்க தொல்லியல் தளங்கள், குளிர்ந்த மலை நகரங்கள். | region3name=[[Wy/ta/மேற்கு மியான்மர்|மேற்கு மியான்மர்]] | region3items=''ரக்கின், சின்'' | region3color=#A4C78A | region3description=தொலைதூர மலைப்பகுதிகள் மற்றும் வங்காள விரிகுடாவில் உள்ள சில அழகான கடற்கரைகள். | region4name=[[Wy/ta/வடக்கு மியான்மர்|வடக்கு மியான்மர்]] | region4items=''சாகைங், கச்சின்'' | region4color=#d17c82 | region4description=இமயமலையின் தென்பகுதிகளையும் பல பழங்குடியினரையும் உள்ளடக்கிய, பரந்த மற்றும் அமைதியற்ற ஒரு பகுதி. | region5name=[[Wy/ta/கிழக்கு மியான்மர்|கிழக்கு மியான்மர்]] | region5items=''ஷான், கயா, வா'' | region5color=#76AED2 | region5description=தங்க முன்னோணம் மற்றும் மலைக்க வைக்கும் எண்ணிக்கையிலான இனக்குழுக்கள். | region6name=[[Wy/ta/தென்கிழக்கு மியான்மர்|தென்கிழக்கு மியான்மர்]] | region6items=''தனிந்தாரி, மோன், கயின்'' | region6color=#DDE28E | region6description=தாய்லாந்தின் எல்லையாக அமைந்துள்ள, ஏராளமான கடலோரத் தீவுகளைக் கொண்ட தெற்கு கடற்கரைப் பகுதி. }} ==நகரங்கள்== * '''நைபிடா''' (முன்னர் பியின்மனா) — நாட்டின் புதிதாக அறிவிக்கப்பட்ட தலைநகரம் மற்றும் மூன்றாவது பெரிய நகரம் *'''பாகோ''' (முன்னர் பெகு) — யாங்கோனுக்கு அருகில் உள்ள, பௌத்தச் சின்னங்கள் நிறைந்த வரலாற்றுச் சிறப்புமிக்க நகரம். *'''கவ்தாங்''' — மியான்மரின் தென்கோடியில் அமைந்துள்ள கடற்கரை நகரம். இது மியான்மரின் பிற பகுதிகளை விட தாய்லாந்தை அதிகம் ஒத்திருக்கிறது. *'''மண்டலே''' — மண்டலேஅரண்மனையைச் சுற்றி அமைக்கப்பட்ட கோன்பாங் வம்சத்தின் முன்னாள் தலைநகரம் மற்றும் மேல் மியான்மரின் முக்கிய வணிக மையம். *'''மவ்லாமைன்''' (மௌல்மைன்) — மோன் மாநிலத்தின் தலைநகரம் மற்றும் மூன்றாவது பெரிய நகரம். *'''பியின் யூ லவின்''' (மேம்யோ) — இது பிரித்தானிய காலனித்துவ ஆட்சிக் காலத்தில் மலைவாழிடமாகத் திகழ்ந்த, (தட்பவெப்பநிலை மற்றும் சுற்றுலா ஈர்ப்புகள் ஆகிய இரு வகையிலும்) ஒரு குளிர்ச்சியான நகரமாகும். *'''டவுங்கி''' — 'தங்க முக்கோணம்' பகுதியின் மையத்தில் அமைந்துள்ள ஷான் மாநிலத்தின் தலைநகரம். *'''டிவாண்டே''' — மட்பாண்டத் தொழிலுக்குப் பெயர் பெற்ற ஒரு நகரம். *'''யாங்கூன்''' (முன்னர் ரங்கூன்) — அடுக்குத் தூபிகள் (பகோடாக்கள்), காலனித்துவக் கட்டிடக்கலைக்கு பெயர் பெற்ற பொருளாதார மையம். == பிற இடங்கள் == *'''பாகான்''' — இராவாடி ஆற்றின் கரைகளுக்கு அருகே ஆயிரக்கணக்கான பழங்காலப் அடுக்குத்தூபிகளை (பகோடா) கொண்ட ஒரு தொல்லியல் மண்டலமும், யுனெஸ்கோ உலகப் பாரம்பரியத் தளமும். *'''இன்லே ஏரி''' — படகு சவாரிகள், இன்தா மக்கள் வசிக்கும் மிதக்கும் கிராமங்களைப் பார்வையிடுதல், மலையேற்றம் ஆகியவற்றிற்குப் பெயர் பெற்றதும், உயர்தர பட்டு உற்பத்திக்கான இடமாகவும் திகழும் ஒரு பெரிய, ஆழம் குறைந்த ஏரி. *'''கெங்டங்''' — தங்க முக்கோணப் பகுதியில், (சீன எல்லையில் உள்ள) மோங் லா மற்றும் (தாய்லாந்து எல்லையில் உள்ள) டாச்சிலெய்க் ஆகியவற்றுக்கு இடையில் அமைந்துள்ள இப்பகுதி, ஆன் (கருப்புப் பல் மக்கள்), அக்கா பழங்குடியினர் ஆகியோருக்காகவும், மலையேற்றத்திற்காகவும் அறியப்படுகிறது. *'''கைய்க்டியோ''' — குன்றின் உச்சியில் அமைந்துள்ள, தங்க முலாம் பூசப்பட்ட பாறை மற்றும் ஒரு முக்கியத் திருத்தலம். *'''போபா மலை''' — மியான்மரின் 'ஒலிம்பஸ் மலை' என்று கருதப்படும் ஒரு செயலற்ற எரிமலை; வெப்பமான சமவெளிகளுக்கு அடுத்து அமைந்துள்ள பசுமையான சோலை; பாகானிலிருந்து எளிதாகச் சென்று வரக்கூடிய ஒரு நாள் சுற்றுலாத் தலம். *'''மிராவ் கி யூ''' (Mrauk U) — ராகைன் (Rakhine) இராஜ்யத்தின் முன்னாள் தலைநகரம்; இங்குள்ள பல பழமையான அடுக்குத் தூபிகள் (பகோடா) அந்தக் காலத்தை நினைவூட்டும் சான்றுகளாகத் திகழ்கின்றன. *'''நங்காபாலி''' - வங்காள விரிகுடாவில் மேற்கு ராக்கைன் மாநிலத்தில் உள்ள கடற்கரை உல்லாசவிடுதி *'''இங்வே சௌங்''' (Ngwe Saung) — இது ஒரு மிக நீண்ட கடற்கரைப் பகுதியாகும்; வெண்மையான மணல், படிகம் போன்ற தெளிவான நீர் ஆகியவை இங்வே கடற்கரையின் சிறப்பம்சங்களாகும். *'''பியாய்''' (Pyay) — யாங்கோன் மற்றும் பாகான் நகரங்களுக்கு இடையே இரவாடி ஆற்றங்கரையில் அமைந்துள்ள ஒரு நகரமாகும். இது கி.பி. 2 முதல் 9-ஆம் நூற்றாண்டு வரையிலான பியூ இனத்தவரின் பண்டைய தலைநகரான 'ஸ்ரீ கித்தாரா' எனும் தொல்லியல் தளத்திற்குப் பெயர் பெற்றது. *'''பதேன்''' — இரவாடி வடிநிலப் பகுதியில் அமைந்துள்ள ஒரு ஆற்றங்கரை நகரம்; இது குடை தயாரிப்புக்கு பெயர் பெற்றது. மேலும் இது சுவாங் தா மற்றும் இங்வே சௌங் கடற்கரைகளுக்குச் செல்லும் நுழைவாயிலாகவும் விளங்குகிறது. == புரிந்துகொள்ள == === வரலாறு === தென்கிழக்கு ஆசியாவின் பெரும்பாலான நாடுகளைப் போலவே, மியான்மரின் மக்களும், வரலாறும் அனைத்து முனைகளிலிருந்தும் வந்த குடியேறியவர்கள் மற்றும் படையெடுப்பாளர்களின் ஒரு கலவையாகும். மோன், பியூ ஆகிய இனத்தவர் இந்தியாவிலிருந்து வந்ததாகக் கருதப்படுகிறது, அதே நேரத்தில் தற்போது ஆதிக்கம் செலுத்தும் பமர் (பர்மா) மக்கள் திபெத் வழியாகப் புலம்பெயர்ந்து, 849-ஆம் ஆண்டளவில் பாகனை மையமாகக் கொண்டு ஒரு சக்திவாய்ந்த இராச்சியத்தை நிறுவினர். இப்பகுதியின் இனப் பன்முகத்தன்மையும், மத்திய சமவெளிகளில் பமர் மக்களின் ஆதிக்கமும், அவர்களுக்கும் அவர்களைச் சுற்றியுள்ள எண்ணற்ற சிறிய இனக் குழுக்களுக்கும் இடையே புவிசார் அரசியல் போராட்டங்களை உண்டாக்கின. அவை இன்றுவரை தடையின்றித் தொடர்கின்றன. 9-ஆம் நூற்றாண்டு முதல் 19-ஆம் நூற்றாண்டு வரை, பர்மியப் பேரரசு தாய்லாந்து (அயுத்தாயா) மற்றும் இந்தியா (மணிப்பூர்) மீதான படையெடுப்புகளின் மூலம் வளர்ந்தது. பின்னர் சீனாவின் தாக்குதல்கள், உள்நாட்டுக் கிளர்ச்சி போன்றவற்றால் சுருங்கியது. [[File:Bago, Myanmar (Burma) - panoramio (44).jpg|thumb|அடுக்குத்தூபியில் உள்ள பள்ளிகொண்ட புத்தர் சிலை]] இறுதியில், 1824 முதல் 1886 வரையிலான 62 ஆண்டுகாலத்தில் பிரிட்டன் பர்மாவைக் கைப்பற்றி அதைத் தனது இந்தியப் பேரரசின் ஒரு பகுதியாக இணைத்துக்கொண்டது. பர்மாவின் கடைசி மன்னரான திபா, இன்றைய இந்தியாவில் உள்ள இரத்னகிரிக்கு நாடு கடத்தப்பட்டார். தங்கள் பிற குடியேற்றப் பகுதிகளைப் போலவே, இங்கும் பிரித்தானியர் "பிரித்தாளும் கொள்கை" மூலம் தங்கள் கட்டுப்பாட்டைத் தக்கவைத்துக் கொண்டனர். இதன்படி, பல்வேறு இன மற்றும் சமயக் குழுக்களிடையே அவர்கள் வேண்டுமென்றே பதற்றத்தை உருவாக்கினர். இதன் விளைவாக இன்றுவரை தீர்க்கப்படாத இன, சமய மோதல்கள் இருந்துவருகின்றன. உதாரணமாக, நிருவாக அதிகாரிகள் இந்தியாவிலிருந்து அழைத்து வரப்பட்டனர், அதேவேளையில் பிற அரசுப் பதவிகள் பெரும்பாலும் சிறிய இனக் குழுக்களைச் சேர்ந்த உள்ளூர் மக்கள் நிரப்பப்பட்டனர். 1937-இல் தனி குடியேற்ற நாடாக மாறும் வரை, பர்மா இந்தியாவின் ஒரு மாகாணமாகவே நிர்வகிக்கப்பட்டது. இரண்டாம் உலகப் போரின்போது, ​​ஆசியாவில் ஆதிக்கத்தை நிலைநாட்ட நேச நாடுகள் சப்பானியர்களுடன் போரிட்டதால், பர்மா ஒரு முக்கிய போர்க்களமாகத் திகழ்ந்தது. சீனாவிற்குத் தேவையான பொருட்களைக் கொண்டு செல்வதற்காக 'பர்மா சாலை' அமைக்கப்பட்டது. தாய்லாந்தின் கஞ்சனபுரியிலிருந்து குவாய் ஆற்றின் வழியாக பர்மா வரை செல்லும் தாய்லாந்து-பர்மா ரயில்பாதை ("மரண ரயில்பாதை" என்று அழைக்கப்பட்டது) சப்பானியர்களால் கட்டாய உழைப்பைக் கொண்டு கட்டப்பட்டது. இதில் நேச நாட்டுப் போர்க்கைதிகள், ஒப்பந்தத் தொழிலாளர்களாகக் கொண்டுவரப்பட்ட தாய்லாந்தியர்கள், பர்மிய மக்கள், பிற தென்கிழக்கு ஆசிய மக்கள் ஈடுபடுத்தப்பட்டனர். அவர்கள் மிக மோசமான சூழலில் பணியாற்ற வேண்டியிருந்தது. இரயில்பாதை கட்டுமானப் பணிகளின்போது அவர்களில் ஏராளமானோர் (சுமார் 80,000 பேர் என மதிப்பிடப்பட்டுள்ளது) உயிரிழந்தனர். போரின்போது மேற்கு பர்மாவின் பெரும் பகுதிகள், குறிப்பாக இந்தியாவுடனான எல்லையை ஒட்டிய மலைப்பகுதிகள் மற்றும் மண்டலே நகரம் ஆகியவை கடுமையாக பாதிப்புற்றன. ஜெனரல் ஆங் சான் தலைமையிலான பர்மிய விடுதலைப் போராட்ட வீரர்கள் முதலில் பிரித்தானியரை வெளியேற்றுவதற்காக சப்பானியர்களுக்கு ஒத்துப்பு அளித்தனர். அதற்கு ஈடாக பர்மாவுக்கு விடுதலை வழங்குவதாக சப்பானியர்கள் உறுதியளித்தனர். இருப்பினும், ஜப்பானிய ஆக்கிரமிப்பிற்கு பிகு மக்களின் வாழ்க்கை, பிரித்தானிய காலனித்துவத்தின் கீழ் இருந்ததை விட மிகவும் கொடூரமாக இருந்தது. மேலும் கலகோங் படுகொலை போன்ற நிகழ்வுகளில் பல பர்மியர்கள் கொல்லப்பட்டனர். அதைத் தொடர்ந்து ஆங் சான் தனது விசுவாசத்தை மாற்றி, சப்பானியர்களிடமிருந்து பர்மாவை மீண்டும் கைப்பற்ற நேச நாடுகளுக்கு உதவினார். இரண்டாம் உலகப் போருக்குப் பிறகு, பர்மிய விடுதலைக்காக ஆங் சான் பிரித்தானியருடன் பேச்சுவார்த்தைகளை நடத்தினார், மேலும் அடுத்த ஆண்டு பர்மாவுக்கு சுதந்திரம் வழங்க 1947-ல் பிரித்தானியர் ஒப்புக்கொண்டனர். ஆங் சான் 1947-இன் பிற்பகுதியில் படுகொலை செய்யப்பட்டார். அவருக்கு தனது கனவு நனவாவதைக் காணும் பாக்கியம் கிடைக்கவில்லை. பர்மா ஒன்றியம் என்ற பெயரில் பிரித்தானியரிடமிருந்து விடுதலை இறுதியாக 1948 சனவரி 4 பெறப்பட்டது. மேலும் ஜெனரல் ஆங் சான் பெரும்பாலான பர்மிய மக்களால் தங்களுக்கு விடுதலைப் பெற்றுத்தந்த ஒரு தேசத் தந்தையாகக் கருதப்படுகிறார். இன அடையாளங்களின் அடிப்படையில் அமைந்த பல்வேறு மாநிலங்களைக் கொண்டதாக இந்த புதிய ஒன்றியம் இருந்தது. இம்மாநிலங்களில் பல, ஒன்றுக்கொன்று எதிராகப் போராடியும், தன்னாட்சியுடன் விளங்கியும் பல நூற்றாண்டுகால வரலாற்றைக் கொண்டிருந்தன. பிரிட்டனிடமிருந்து தங்கள் கூட்டு விடுதலையை உறுதிப்படுத்தும் நோக்கில், இனக்குழுக்களுக்கும் மாநிலங்களுக்கும் இடையே அதிகாரப் பகிர்வுடன் கூடிய ஒரு கூட்டு நிர்வாகத்திற்குப் பத்து ஆண்டுகளுக்குக் கட்டுப்பட்டிருக்க அந்த இனக்குழுக்கள் ஒப்புக்கொண்டன. அக்காலகட்டத்திற்குப் பிறகு, ஒன்றியத்திலிருந்து பிரிந்து செல்லும் உரிமையுடன் கூடிய தன்னாட்சி உரிமை ஒவ்வொரு இனக்குழுவிற்கும் வழங்கப்படும் என்றும் தீர்மானிக்கப்பட்டது. "பின்லோன் ஒப்பந்தம்" என்று அழைக்கப்பட்ட இந்த ஒப்பந்தத்தின் விதிமுறைகள், புதிய 'பர்மா ஒன்றியத்தின்' 1947/1948-ஆம் ஆண்டு அரசியலமைப்பில் இடம்பெற்றது. நாட்டின் புதிய மத்திய அரசு விரைவாகத் தனது அதிகாரத்தை வலுப்படுத்த முயன்றது. இச்செயல் பழங்குடித் தலைவர்களை ஓரங்கட்டுவதாக இருந்தது. இது அவர்களைக் கோபமடையச் செய்ததுடன், இன்றுவரை தடையின்றித் தொடரும் இனரீதியான ஆயுத மோதல்களுக்கும் வித்திட்டது. கூட்டாட்சி அமைப்பிற்குள் தன்னாட்சி மற்றும் சுயநிர்ணய உரிமையை உறுதிசெய்யும் வகையிலான ஒரு புதிய அரசாங்க முறையை வடிவமைப்பதற்காக, 1961-ஆம் ஆண்டில் ஷான், கச்சின், ரெட் கரன், கரன், சின், மோன், ரகைன் ஆகிய இனங்களைச் சேர்ந்த 200-க்கும் மேற்பட்ட தலைவர்கள், பாமர் (பர்மீஸ்) இனத்தைச் சேர்ந்த மத்திய அரசு அதிகாரிகளைச் சந்தித்துப் பேச்சுவார்த்தை நடத்தினர். [[File:Aung San Suu Kyi December 2011 (cropped).jpg|thumb|ஆங் சான் சூ கி]] ஆனால் புதிய அரசாங்கமுறை அமைக்கப்படவில்லை. இருப்பினும், 1962-இல் நே வின்னின் ஆட்சிக்கவிழ்ப்பு வரை, பர்மா ஆசியாவின் மிகவும் வளர்ச்சியடைந்த மற்றும் வேகமாக வளர்ந்து வரும் பொருளாதார ஆற்றல்களில் ஒன்றாகக் கருதப்பட்டது. மேலும் அடுத்த சப்பானாக உருவெடுக்கும் போட்டியாளராகப் பரவலாகப் பாராட்டப்பட்டது. இராணுவத் தலைவர் ஜெனரல் நே வின், 1962-இல் ஜனநாயக முறையில் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட அரசாங்கத்தைக் கவிழ்த்து, தானே தலைவராகப் பொறுப்பேற்றார். ஜெனரல் நே வின் 1962 முதல் 1988 வரை அரசாங்கத்தில் ஆதிக்கம் செலுத்தினார். முதலில் இராணுவ ஆட்சியாளராகவும், பின்னர் தன்னைத்தானே ஜனாதிபதியாக நியமித்துக் கொண்டார். அதன் பிறகு அரசியல் செல்வாக்கு மிக்கவராகவும் திகழ்ந்தார். நே வின்னின் ஆட்சியில் ஊழலும், உறவினர் நியமனங்களும் பர்மியப் பொருளாதாரத்தை ஒரு கீழ்நோக்கிய சுழலுக்குள் தள்ளின. அதிலிருந்து அது எப்போதும் முழுமையாக மீளவில்லை. 1988-இல் நடந்த ஜனநாயக ஆதரவு ஆர்ப்பாட்டங்கள் வன்முறையால் ஒடுக்கப்பட்டன. ஜெனரல் சா மாங் ஆட்சிக்கவிழ்ப்பின் மூலம் பொறுப்பேற்று, தற்போது மியான்மர் எனப் பெயர் மாற்றப்பட்டுள்ள நாட்டை ஆள, அரசு சட்டம், ஒழுங்கு மறுசீரமைப்பு அவையை நிறுவினார். 1990-இல் பல கட்சிகள் பங்கேற்ற மக்களவைத் தேர்தல்கள் நடைபெற்றன. இதில் முக்கிய எதிர்க்கட்சியான 'ஜனநாயகத்திற்கான தேசியக் கூட்டணி' அமோக வெற்றி பெற்றது (489 இடங்களில் 392 இடங்களைக் கைப்பற்றியது). ஆனால், அதிகாரத்தை ஒப்படைக்க மறுத்த அரசு சட்டம், ஒழுங்கு மறுசீரமைப்பு அவை, அதற்குப் பதிலாக ஜனநாயகத்திற்கான தேசியக் கூட்டணியின் தலைவரும் அமைதிக்கான நோபல் பரிசு பெற்றவருமான ஆங் சான் சூச்சியை (தேசிய நாயகன் ஆங் சானின் மகள்) வீட்டுக் காவலில் வைத்தது; கடந்த 20 ஆண்டுகளில் 14 ஆண்டுகளை அவர் இத்தகைய வீட்டுக் காவலில் கழித்துள்ளார். இன்று, வளங்கள் நிறைந்த நாடான மியான்மர், மிகுமியான அரசு கட்டுப்பாடுகள், திறமையற்ற பொருளாதாரக் கொள்கைகள், கிராமப்புற வறுமை போன்றவற்றால் பாதிக்கப்பட்டுள்ளது. ஒரு காலத்தில் ஆசியாவின் பணக்கார, மிகவும் வளர்ந்த நாடுகளில் ஒன்றாக இருந்த இது, பரவலான ஊழல் காரணமாக வறுமையில் வீழ்ந்துள்ளது. "சோசலிசத்திற்கான பர்மிய வழி" திட்டத்தின் கீழ் பல தசாப்தங்களாக ஏற்பட்ட தோல்விகளுக்குப் பிறகு, 1990-களின் முற்பகுதியில் இராணுவ ஆட்சிக்குழு விலைக் கட்டுப்பாடுகளைத் தளர்த்த நடவடிக்கை எடுத்தது. ஆனால், உணவுக் கலவரங்களை எதிர்கொண்டதால், அத்தியாவசியப் பொருட்களுக்கு மானிய விலைகளை மீண்டும் அமல்படுத்த வேண்டியிருந்தது. இந்தக் கலவரங்களின் மீதுதான் ஜனநாயக இயக்கம் தனது செயல்திட்டத்தை இணைத்தது. அரசாங்கம் படைகளை வரவழைத்தது, ஆனால் துறவிகள் தலையிடும் வரை கலவரக்காரர்கள் அடங்காமல் இருந்தன. இரு தரப்பினருக்கும் இடையில் நின்று, அவர்கள் அனைவரையும் வீட்டிற்குச் செல்லுமாறு கூறினர், அவர்களும் அவ்வாறே செய்தனர். இந்தக் கலவரங்களால் வெளிநாட்டு வளர்ச்சி உதவிகள் நிறுத்தப்பட்டன, அதைத் தொடர்ந்து அரசாங்கம் 1990 சட்டமன்றத் தேர்தல் முடிவுகளை இரத்து செய்தது. 2003ஆம் ஆண்டு மே மாதத்தில் ஆங் சான் சூ கி மற்றும் அவரது வாகன அணி மீது அரசாங்கம் நடத்திய தாக்குதலுக்குப் எதிர்வினையாக, மியான்மரிலிருந்து பொருட்களை இறக்குமதி செய்வதற்கும், அமெரிக்கக் குடிமக்கள் நிதிச் சேவைகளை வழங்குவதற்கும் தடை விதிப்பது உள்ளிட்ட புதிய பொருளாதாரத் தடைகளை அமெரிக்கா மியான்மர் மீது விதித்தது. [[File:NLD Flag from car Yangon.png|thumb|யாங்கூனில் 'ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக்'கின் ஆதரவாளர் ஒருவர்.]] 2007-ஆம் ஆண்டின் கோடைக்காலத்தில், இராணுவ ஆட்சிக்கு எதிரான போராட்டங்கள் உருவாயின. அவை மீண்டும் கொடூரமான முறையில் ஒடுக்கப்பட்டன. பெட்ரோல் விலையின் கடுமையான உயர்வுக்கு எதிரான போராட்டமாக, ஆகத்து மாதத்தில் எவ்வித ஒருங்கிணைப்புமின்றித் தொடங்கிய இப்போராட்டங்கள், பாகோக்கு நகரில் நடைபெற்ற பேரணியின்போது மூன்று துறவிகள் தாக்கப்பட்ட நிகழ்வுக்குப் பிறகு அரசாங்கத்திற்கு எதிரான தீவிரமான சவாலாக உருவெடுத்தன. துறவிகள் மன்னிப்பு கோரியும் அது கிடைக்காத நிலையில், விரைவில் பிச்சைப் பாத்திரங்களைத் தலைகீழாக ஏந்தியவாறு துறவிகள் மேற்கொண்ட ஊர்வலங்கள் சிட்வே, மண்டலே, இரங்கூன் உள்ளிட்ட பல நகரங்களில் பரவின. குறிப்பாக இரங்கூன் நகரின் மையப்பகுதியில் உள்ள சூலே பகோடா பகுதி இப்போராட்டங்களின் மையப்புள்ளியாகத் திகழ்ந்தது. துறவிகள் பேரணி நடத்தியபோதும், பல சாதாரண குடிமக்கள் அவர்களுக்கு ஆதரவாகத் திரண்டபோதும், இது தொடர்பான படங்கள், காணொளிகள், வலைப்பதிவுகள் போன்றவை இணையத்தில் குவிந்தன. உலகம் இதனை உற்றுநோக்கியது. இருப்பினும், கூட்டத்தின் மீது துப்பாக்கிச் சூடு நடத்தியும், துறவிகளைக் கைது செய்தும், மடாலயங்களை மூடியும் அரசாங்கம் விரைவில் போராட்டங்களை ஒடுக்கியது. அத்துடன் உலகின் பிற பகுதிகளுடனான இணையத் தொடர்புகளையும் தற்காலிகமாகத் துண்டித்தது. இச்செயலால் அமெரிக்கா, ஆஸ்திரேலியா, கனடா, ஐரோப்பிய ஒன்றியம் ஆகியவற்றை கூடுதல் பொருளாதாரத் தடைகளை விதிக்கக் காரணமாயிற்று. இத்தடைகளில் சில, இராணுவத் தலைவர்களின் குடும்பங்கள் மற்றும் அவர்களின் நிதி ஆதாரங்களை இலக்காகக் கொண்டவையாக இருந்தன. [[File:Protesters against the military coup.jpg|thumb|2021-ஆம் ஆண்டு இராணுவப் புரட்சிக்கு எதிராகப் போராடுபவர்கள்]] 2010இல் நடைபெற்ற தேர்தல்களைத் தொடர்ந்து, பர்மா தாராளமயமாக்கல் நடைமுறைகளைத் தொடங்கியது; இது அமெரிக்கா உள்ளிட்ட பல நாடுகள் தங்கள் பொருளாதாரத் தடைகளைக் குறைப்பதற்கோ அல்லது முழுமையாக நீக்குவதற்கோ காரணமாயிற்று. 2012இல், ஆங் சான் சூ கி பர்மா நாடாளுமன்ற உறிப்பினராகத் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டார். மேலும் அவர் ஐரோப்பா மற்றும் வட அமெரிக்காவிற்குப் பயணம் செய்யவும் அனுமதிக்கப்பட்டார். உள்நாட்டு மற்றும் வெளிநாட்டுச் ஊடகங்கள் மீதான தணிக்கையும் இடைநிறுத்தப்பட்டது. 2015 நவம்பரில், நாடு தழுவிய தேர்தல்களில் ஆங் சான் சூ கியின் 'ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக்' கட்சி பெரும் வெற்றி பெற்றது; அதனைத் தொடர்ந்து, அவரது நெருங்கிய கூட்டாளியான தின் கியாவ் நாட்டின் அதிபரானார். 2016 ஏப்ரலில், ஆங் சான் சூ கி பிரதமருக்கு இணையான பதவியான 'அரசு ஆலோசகர்' பொறுப்பை ஏற்றார். இதன் மூலம் அவர் மியான்மரின் நடைமுறை அரசாங்கத் தலைவரானார். 2021 பிப்ரவரியில், ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் கட்சி அமோக வெற்றி பெற்றதைத் தொடர்ந்து, இராணுவம் சதிப்புரட்சி மூலம் மீண்டும் அதிகாரத்தைக் கைப்பற்றியது. இதன் விளைவாக நாடு முழுவதும் பெரும் போராட்டங்களும் சட்ட மறுப்பு இயக்கமும் வெடித்தன; நூற்றுக்கணக்கான ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் கட்சி ஆதரவாளர்களையும் ஜனநாயக ஆர்வலர்களையும் ராணுவம் கொன்று குவித்து போராட்டங்கள் கொடூரமாக ஒடுக்கியது. ஆங் சான் சூ கி உள்ளிட்ட ஆயிரக்கணக்கான ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் கட்சி மற்றும் பிற ஜனநாயக ஆதரவு அரசியல்வாதிகளும், சமூகத் தலைவர்களும் கைது செய்யப்பட்டனர். அமைதியான போராட்டங்கள் அவ்வப்போது தொடர்ந்து நடைபெற்று வரும் அதே வேளையில், குறிப்பாக எல்லைப் பகுதிகளில் உள்ள போராட்டக் குழுக்கள் ராணுவ ஆட்சிக்கு எதிராக ஆயுதமேந்திப் போராடத் தொடங்கியுள்ளன. இச்சதிப்புரட்சியின் விளைவாக, மேற்கத்திய நாடுகள் மியான்மர் மீது மீண்டும் பொருளாதாரத் தடைகளை விதித்துள்ளன. 2024ஆம் ஆண்டின் மத்தியில், நாட்டின் பாதிக்கும் குறைவான பகுதியே இராணுவ ஆட்சியின் கட்டுப்பாட்டில் உள்ளது. அதே சமயம், இனக்குழு சார்ந்த ஆயுதமேந்திய அமைப்புகள் (EAOs) மிகுந்த தன்னம்பிக்கையுடன் ஒருங்கிணைந்த தாக்குதல்களை வெற்றிகரமாக நடத்தி வருகின்றன. இந்தக் கொடூரமான உள்நாட்டுப் போர் முடிவுக்கு வருவதற்கான எந்த அறிகுறியும் இன்னும் தென்படவில்லை. === பண்பாடு === மியான்மரின் பண்பாடு, இந்தியத் தாக்கங்கள், உள்ளூர் மரபுகள், சீனத் தாக்கங்கள் ஆகியவற்றின் கலவையாக உருவானது. நாடு முழுவதும் காணப்படும் பல்வேறு தூபிகளும், கோயில்களும் இதற்குச் சான்றாக உள்ளன. இவை வட இந்தியாவில் உள்ளவற்றோடு குறிப்பிடத்தக்க அளவு ஒற்றுமையைக் கொண்டுள்ளன. அண்டை நாடான தாய்லாந்தைப் போலவே, இங்கும் தேரவாத பௌத்தம் முதன்மையான சமயமாக விளங்குகிறது. மக்கள் தொகையில் 88 விழுக்காட்டினர் பௌத்த நடைமுறைகளைப் பின்பற்றுகின்றனர். மிகவும் தொலைதூரக் கிராமங்களில் கூட மக்கள் வழிபட ஏதுவாக கோயில் அமைந்திருப்பதைக் காண முடியும். இது தவிர, கிறித்தவம், இசுலாம், இந்து சமயம் ஆகிய மதங்களைப் பின்பற்றுபவர்களும் குறைந்த எண்ணிக்கையில் உள்ளனர். மேலும், நாட்டின் சில பகுதிகளில், குறிப்பாக மலைவாழ் பழங்குடியினர் வசிக்கும் தொலைதூரப் பகுதிகளில், அனிமிசம் (இயற்கை வழிபாட்டு முறை) மற்றும் முன்னோர்களை வழிபடும் வழக்கமும் காணப்படுகிறது. மியான்மரில் பௌத்த சமயத்துக்கு முந்தைய மரபு ஒன்று இன்றும் நீடிக்கிறது; அதுதான் 'நாட்' எனப்படும் பாரம்பரிய பர்மீய ஆவி வழிபாட்டு முறை. அந்நாடு முழுவதும் இத்தகைய ஆவிகளுக்காக அமைக்கபட்ட பல சிறிய வழிபாட்டு இல்லங்களைக் காணலாம். தேரவாத பௌத்தம் பரவியதைத் தொடர்ந்து, இந்த 'நாட்' வழிபாட்டு முறையானது பர்மீய பௌத்த மதத்துடன் இணைக்கப்பட்டது. இன்று இவை புத்தருக்குக் கீழ்ப்பட்ட நிலையில் உள்ளவையாகக் கருதப்படுகின்றன. === மக்கள் === [[File:Burmese people 01.jpg|thumb|யாங்கோனில் முகத்தில் தனகா பூச்சு பூசிய சிறுவர்கள்]] மியான்மரில் பெரும்பான்மையாக வாழும் இனக்குழுவினர் ''பாமர்'' என்று அழைக்கப்படுகின்றனர். ஆங்கிலத்தில் இந்நாட்டிற்கு வழங்கப்பட்ட 'பர்மா' என்ற பெயர் இவர்களிடமிருந்தே உருவானது. பாமர்களைத் தவிர, மியான்மரில் தனித்துவமான பண்பாடுகளையும் மொழிகளையும் கொண்ட பல சிறுபான்மை இனக்குழுக்களும், தேசிய இனங்களும் வாழ்கின்றன. இதுமட்டுமின்றி, காலனித்துவ காலத்தில் மியான்மருக்கு இடம்பெயர்ந்த சீன, இந்திய வம்சாவளியினரும் இங்கு வசிக்கின்றனர். இவர்களை யாங்கோன், மண்டலே போன்ற நகரங்களில் அதிகமாகக் காண முடியும். மியான்மர் பதினான்கு நிருவாகப் பிரிவுகளாகப் பிரிக்கப்பட்டுள்ளது. அதாவது ஏழு 'பிராந்தியங்கள்' மற்றும் ஏழு 'மாநிலங்கள்' ஆகும். பொதுவாக, பிராந்தியங்கள் பாமர் இனத்தவர் பெரும்பான்மையாக வாழும் பகுதிகளாகவும், மாநிலங்கள் அந்தந்த சிறுபான்மை இனத்தவர் பெரும்பான்மையாக வாழும் பகுதிகளாகவும் உள்ளன. வங்காளதேச எல்லையை ஒட்டியுள்ள ரக்கைன் மாநிலத்தில், ரோகிங்கியா முசுலிம்களுக்கு எதிராக நடத்தப்படும் வன்முறைகளுக்காக மியான்மர் அரசாங்கம் பிற நாடுகளின் கண்டனத்திற்கு உள்ளாகியுள்ளது. ரோகிங்கியர்கள் பல தலைமுறைகளாக ரக்கைன் மாநிலத்தில் வாழ்ந்து வந்த போதிலும், மியான்மர் அரசாங்கம் அவர்களை அந்நாட்டின் குடிமக்களாக அங்கீகரிக்கவில்லை. மாறாக, அவர்கள் வங்காளதேசத்திலிருந்து சட்டவிரோதமாக குடியேறியவர்கள் என்று வாதிடுகிறது. இந்த வாதத்தை மியான்மர் மக்கள் பெரும்பாலோர் ஏற்றுக்கொண்டுள்ளனர். பெருமளவில் வங்காளதேசத்திற்குத் தப்பிச் செல்ல நிர்ப்பந்திக்கப்பட்ட ரோகிங்கியர்கள். அங்கு சென்ற பிறகும் அந்நியர்களாகவே நடத்தப்படுகின்றனர். இவர்களில் பலர், மலேசியாவில் அடைக்கலம் தேடிச் செல்ல முயன்றபோது உயிரிழந்துள்ளனர். பொதுவாகச் சொன்னால், மியான்மர் மக்கள் பெரும்பாலானோர் மிகவும் நட்புணர்வுகொண்டவர்களாகவும், கண்ணியமானவர்களாகவும் இருக்கிறனர். நீங்கள் அவர்களின் நாட்டிற்கு வரும்போது, ​​உங்களை அன்புடன் வரவேற்க அவர்கள் தங்களால் இயன்ற அனைத்தையும் செய்வர். === அரசியல் === மியான்மர், அதிகாரப்பூர்வமாக மியான்மர் ஒன்றியக் குடியரசு (ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်) என்று அழைக்கபடுகிறது. நாட்டின் தலைவர் குடியரசுத் தலைவர் ஆவார். அவர் சட்டமன்றத்தால் நியமிக்கப்படுகிறார். அவர் மாநிலத் தலைவராகவும், அரசாங்கத் தலைவராகவும் பணியாற்றுகிறார். அவரும் அவரது அமைச்சரவையும் நிருவாகப் பிரிவாக உள்ளனர். சட்டமன்றமானது பிடாங்சு ஹ்லுட்டாவ் (ஒன்றியத்தின் சட்டமன்றம்), மேல் அமியோதா ஹ்லுட்டாவ் (தேசியங்களின் அவை), கீழ் பைத்து ஹ்லுட்டாவ் (பிரதிநிதிகள் சபை) ஆகியவற்றைக் கொண்டுள்ளது. சட்டமன்ற உறுப்பினர்களில் பெரும்பான்மையானவர்கள் மக்களால் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டாலும், நான்கில் ஒரு பங்கு இடங்கள் இராணுவத்தில் இருந்து நியமிக்கப்படுபவர்களுக்கு ஒதுக்கப்பட்டுள்ளது. 2015 தேர்தலில் ஆங் சான் சூகியின் ஜனநாயகத்திற்கான தேசிய லீக் (NLD) பெரும்பான்மை இடங்களை வென்றது. அவர் குடியரசுத் தலைவர் பதவி ஏற்க அரசியலமைப்பு ரீதியாக தடைசெய்யப்பட்டதால் (வெளிநாட்டவரை திருமணம் செய்து கொண்டதன் மூலம்), அதற்கு பதிலாக அவர் மாநில ஆலோசகர் என்ற பாத்திரத்தில் அரசாங்கத்தின் உண்மையான தலைவராக பணியாற்றினார். பிப்ரவரி 2021 முதல், மியான்மரில் இராணுவ ஆட்சியால் ஆளப்படுகிறது. === காலநிலை === மியான்மரில் மூன்று பருவ காலங்கள் இருப்பதாகக் கருதப்படுகிறது. மார்ச் முதல் ஏப்ரல் வரை வெப்பமான காலம் நிலவுகிறது. மே முதல் அக்டோபர் வரையிலான மழைக்காலத்தில் வெப்பநிலை குறைகிறது. நவம்பர் முதல் பிப்ரவரி வரையிலான குளிர்ச்சியான காலம், சுற்றுலாப் பயணிகள் அதிகம் வருகை தரும் முக்கிய பருவமாகும். வெப்பமான பருவத்தில் யாங்கோனில் வெப்பநிலை 36°C வரை உயரக்கூடும்; அதே சமயம் குளிர்ச்சியான பருவத்தில், நண்பகல் வேளையில் வெப்பநிலை சுமார் 32°C ஆகவும், இரவு நேரங்களில் சுமார் 19°C ஆகவும் இருக்கும். மண்டலே பகுதியில் குளிர்ச்சியான பருவத்தில் வெப்பநிலை 13°C வரை குறையக்கூடும், அதே சமயம் வெப்பமான பருவத்தில் 37°C வரை உயரக்கூடும். பொதுவாக, யாங்கோனைச் சுற்றியுள்ள கீழ் மியான்மர் பகுதி, மண்டலேயைச் சுற்றியுள்ள வறண்ட மேல் மியான்மர் பகுதியை விட அதிக மழையைப் பெறுகிறது. இன்லே ஏரி மற்றும் பியின் யு லவின் போன்ற மலைப்பாங்கான பகுதிகளில், குளிர்காலத்தில் இரவு நேர வெப்பநிலை 10°C-க்கும் கீழே செல்லக்கூடும். அதே சமயம் பகல் நேர வெப்பநிலை மிகவும் இதமாக இருக்கும். கோடைகாலத்தில் கூட, வெப்பநிலை அரிதாகவே 32°C-க்கு மேல் உயரும். கச்சின் மாநிலத்தில், இந்திய எல்லையை ஒட்டிய பகுதிகளில், எப்போதும் பனியால் மூடப்பட்ட மலைகள் காணப்படுகின்றன. === விடுமுறைகள் === *4 ஜனவரி: விடுதலை நாள் *ஜனவரி: கயின் புத்தாண்டு தினம் - பியாத்தோவின் முதல் வளர்பிறை. *12 பிப்ரவரி: ஒன்றிய நாள் *மார்ச்: தபௌங் முழு நிலவு நாள் *மார்ச் 27: ஆயுதப் படைகள் நாள் *ஏப்ரல்: திங்கியான் (பர்மீய புத்தாண்டு) — மியான்மரின் மிக முக்கியமான விழா. இதில் மக்கள் ஒருவருக்கொருவர் தண்ணீர் தெளித்து மகிழ்வர். இது 'நீர் திருவிழா' என்றும் அழைக்கப்படுகிறது. அண்டை நாடான தாய்லாந்தில் கொண்டாடப்படும் 'சோங்க்ரான்' பண்டிகையைப் போன்றதே இது. *மே: காசோனின் பௌர்ணமி நாள் *ஜூலை: வாசோவின் பௌர்ணமி நாள் *அக்டோபர்: தாடிங்யுட் பௌர்ணமி நாள் *ஜூலை 19: தியாகிகள் தினம் *நவம்பர்: தேசிய நாள் - தாசௌங்மோன் மாதத்தின் தேய்பிறை காலத்தின் 10-ஆம் நாள் *திசம்பர் 25: கிறிஸ்துமஸ் நாள் === அளவீட்டு அலகுகள் === 2013 முதல், மியான்மர் மெட்ரிக் முறையை பின்பற்றத் தொடங்கியுள்ளது. இது தற்போது வானிலை அறிக்கைகள், பெட்ரோல் விலை, புதிய சாலை அடையாளங்கள் போன்றவற்றில் பயன்படுத்தப்படுகிறது. இருப்பினும், இம்பீரியல் முறை மற்றும் பாரம்பரிய பர்மிய அளவீட்டு அலகுகளின் பயன்பாடு பெருமளவில் தொடர்கிறது. பழைய சாலை அடையாளங்களில் மைல் போன்ற அளவுகள் பயன்படுத்தப்படலாம், மேலும் அரசாங்க வலைத்தளங்களில் பர்மிய அலகுகளை மெட்ரிக் அல்லது இம்பீரியல் அலகுகளாக சீரற்ற முறையில் மாற்றிகாட்டுகின்றன. === சுற்றுலாத் தகவல் === * [https://tourism.gov.mm/ மியான்மர் விடுதிகள் மற்றும் சுற்றுலா அமைச்சகத்தின்] இணையதளம் == பேச்சுமொழி == [[File:Vendeurs de plantes médicinales vers Kyaiktiyo Paya.jpg|thumb|சந்தையில் பர்மிய மொழியில் எழுதப்பட்ட பலகைகள்]] மியான்மரின் உத்தியோகபூர்வ மொழி பர்மிஸ் (မြန်မာစကား mien ma za ga) (அரசாங்கத்தால் மியான்மர் என அழைக்கப்படுகிறது), இது சீன மொழியுடன் தொடர்புடைய ஒரு சீன-திபெத்திய மொழி ஆகும். இது பண்டைய பாலி எழுத்துக்களை அடிப்படையாகக் கொண்ட பர்மிய எழுத்துக்களைப் பயன்படுத்தி எழுதப்படுகிறது. இருமொழி அடையாளங்கள் (ஆங்கிலம் மற்றும் பர்மிஸ்) பெரும்பாலான சுற்றுலாத் தலங்களில் உள்ளன. எண்கள் பெரும்பாலும் பர்மிய எழுத்துக்களிலும் எழுதப்படுகின்றன. பல சொற்களஞ்சியம் பாலி (புத்தரின் காலத்தில்), சமஸ்கிருதத மொழிகளிலிருந்து பெறப்பட்டது. மியான்மரில் மோன், ஷான், பா-ஓ, ரோஹிங்கியா போன்ற பல இனக்குழுவினர் பலர் தங்கள் சொந்த மொழிகளை தொடர்ந்து பேசுகின்றனர். அரசாங்கக் கட்டுப்பாட்டில் உள்ள பகுதிகளில் பர்மிய மொழி பேசும் போது, ​​சில பிரிவினைவாதக் கட்டுப்பாட்டுப் பகுதிகளில் அது பேசப்படாமல் இருக்கலாம். மாண்டரின் மற்றும்/அல்லது பல்வேறு சீன பேச்சுவழக்குகளைப் பேசும் கணிசமான சீனச் சமூகத்தினர் உள்ளனர். யாங்கூனில், பெரும்பாலான சீனர்கள் புஜியான் மற்றும் குவாங்டாங்கிலிருந்து குடியேறியவர்களின் வழித்தோன்றல்கள், எனவே முக்கியமாக ஹொக்கியன் அல்லது தைஷானீஸ் பேசுகிறார்கள். அதே சமயம் மாண்டலேயில், சீனர்கள் பெரும்பாலும் யுனானில் இருந்து குடியேறியவர்களின் வழித்தோன்றல்கள். மேலும் முக்கியமாக மாண்டரின் யுன்னான் பேச்சுவழக்கு பேசுகிறார்கள். சில பகுதிகள் பல்வேறு இந்திய மொழிகளை தொடர்ந்து பேசும் பல்வேறு இந்திய சமூகங்களின் இருப்பிடமாகவும் உள்ளது. மியான்மர் ஒரு முன்னாள் பிரித்தானிய காலனி என்பதால் பல பர்மியர்கள் குறைந்தபட்சம் சில அடிப்படை ஆங்கிலத்தை புரிந்துகொள்கிறனர். நன்கு படித்த மேல்தட்டு பர்மியர்கள் ஆங்கிலத்தில் சரளமாக பேசுகிறனர். அதே சமயம் படித்த எந்த பர்மியரும் குறைந்தபட்சம் ஆங்கில அடிப்படைகளை அறிந்திருப்பார்கள். ஓட்டல் மற்றும் விமான ஊழியர்களும், சுற்றுலாத் துறையில் பணிபுரிபவர்களும் பொதுவாக நல்ல அளவில் ஆங்கிலம் பேசுகிறனர். == சென்றடையுங்கள் == === நுழைவுத் தேவைகள் === [[File:Visa policy of Myanmar.svg|450px|thumbnail|right|மியான்மரின் நுழைவிசைவு (விசா) கொள்கை {{Wy/ta/Legend|#ED1C24|மியான்மார்}} {{Wy/ta/Legend|#B5E61D|நுழைவிசைவு தேவையில்லை (30 நாட்கள்)}} {{Wy/ta/Legend|#DDF395|நுழைவிசைவு தேவையில்லை (14 நாட்கள்)}} {{Wy/ta/Legend|#FFD000|வருகையின் போது நுழைவிசைவு / மின்நுழைவிசைவு}} {{Wy/ta/Legend|#61C7A1|மின்நுழைவிசைவு (தொழில் / சுற்றுலா)}} {{Wy/ta/Legend|#9FD5BE|மின்நுழைவிசைவு (சுற்றுலா மட்டும்)}} {{Wy/ta/Legend|#ABABAB|நுழைவிசைவு தேவை}}]] மியான்மரில் நுழைவிசைவு நிலைமை வேகமாக மாறிவருவதால்,, குடிவரவுத் துறை ஊழியர்களிடையே கூட குழப்பம் ஏற்பட்டுள்ளது. மேலும், பல வழிகாட்டி குறிப்புகளும் அதிகாரப்பூர்வ வலைத்தளங்களும் காலாவதியாகிவிட்டன. விசா [https://en.wikipedia.org/wiki/Visa_policy_of_Myanmar கொள்கை விவரங்களுக்கு] விக்கிப்பீடியாவைப் பார்க்கவும். ==== இலவச நுழைவிசைவு ==== பின்வரும் நாட்டுக் குடிமக்கள் சுற்றுலா நோக்கத்திற்காக மியான்மருக்கு விசா இன்றிச் செல்லலாம். இதற்கு அவர்கள் யாங்கோன் சர்வதேச விமான நிலையம், நே பி டா சர்வதேச விமான நிலையம், மண்டலே சர்வதேச விமான நிலையம் ஆகியவற்றில் ஏதேனும் ஒன்றின் வழியாக விமானம் மூலம் வருகை தர வேண்டும். மேலும், அவர்களின் தங்கும் காலம் கீழே குறிப்பிடப்பட்டுள்ள நாட்களுக்கு மிகாமல் இருக்க வேண்டும்: *14 நாட்கள்: புருனே, கம்போடியா, இந்தோனேசியா, லாவோஸ், மலேசியா, பிலிப்பைன்ஸ், தாய்லாந்து *30 நாட்கள்: உருசியா, வியட்நாம் சிங்கப்பூர் குடிமக்கள் மியான்மருக்குள் நுழையும் முறை எதுவாக இருந்தாலும், விசா இன்றி 30 நாட்கள் வரை அங்கு தங்கலாம். இந்த விசா விலக்கு காலத்தை நீட்டிக்க முடியாது. மற்ற நாட்டுப் பயணிகள் அனைவரும் முன்கூட்டியே விசாவுக்கு விண்ணப்பிக்க வேண்டும். ==== மின் நுழைவிசைவு ==== மேற்கத்திய நாடுகள் உட்பட பல நாடுகளைச் சேர்ந்த மக்களுக்கு, மியான்மர் குடிவரவுத் துறையின் இணையதளம் வழியாக சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு 50 அமெரிக்க டாலரும், வணிகப் பயணிகளுக்கு 70 அமெரிக்க டாலர் (2020 சனவரி நிலவரப்படி) கட்டணத்தில் மின்-நுழைவிசைவுகள் கிடைக்கின்றன. இவற்றின் செயலாக்கத்துக்கு 3 நாட்கள் ஆகும். இருப்பினும், அரசாங்கத்தின் இணையதளத்தில், வழக்கமான 50 அமெரிக்க டாலருக்குப் பதிலாக 56 அமெரிக்க டாலர் கட்டணத்தில் ஒரு விரைவு சுற்றுலா மின்-விசாவும் வழங்கப்படுகிறது. இதற்கு 24 மணிநேரம் ஆகும் (சில நேரங்களில் சில மணிநேரங்கள் மட்டுமே ஆகும்). எந்தெந்த நாட்டு குடிமக்களுக்கு இந்த மின்-நுழைவிசைவு (ஈ-விசா) வசதி உண்டு என்பது குறித்த விவரங்களை அதன் இணையதளத்தில் சரிபார்க்கவும். இந்த நுழைவிசைவு வழங்கப்பட்ட தேதியிலிருந்து 90 நாட்களுக்குள் பயணத்தைத் தொடங்கினால், 28 நாட்கள் வரை தங்குவதற்குச் செல்லுபடியாகும். இது ஒருமுறை மட்டுமே நுழைவதற்கானது. விண்ணப்பிக்கும்போது, ​கடவுச்சீட்டு (​பாஸ்போர்ட்) அளவுள்ள வண்ணப் புகைப்படம் ஒன்றை பதிவேற்ற வேண்டும். கட்டணத்தைச் செலுத்த கடன் அட்டைகளை மட்டுமே பயன்படுத்த முடியும். அனுமதிக்கப்பட்ட நுழைவு இடங்கள்: யாங்கோன் பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம், மண்டலே பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம், நே பி டா (Nay Pyi Taw) பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம், தாய்லாந்தின் ரனோங்கிலிருந்து கவ்தாங் (Kawthaung) பகுதிக்கு படகு மூலம் வரும் வழித்தடம் ஆகியவை ஆகும். சுற்றுலா விசாக்கள் மூன்று மாதங்களுக்குச் செல்லுபடியாகும். இந்த விசா, (நுழைந்த தேதியிலிருந்து) நான்கு வாரங்கள் வரை தங்குவதற்குச் செல்லுபடியாகும். இருப்பினும், நீங்கள் புறப்படும்போது ஒரு நாளைக்கு 3 அமெரிக்க டாலர் கட்டணம் செலுத்தத் தயாராக இருந்தால், விசா காலம் முடிந்த பிறகும் தங்கலாம். சுற்றுலா விசாவில் வேலை செய்ய அனுமதி இல்லை. மீறி வேலை செய்தால் கைது செய்யப்பட்டு நாடு கடத்தப்படும் அபாயம் உள்ளது. தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட விண்ணப்பதாரர்களுக்கு "வருகைப் படிவம்" ஒன்றும் வழங்கப்படும். அது உங்கள் கடவுச்சீட்டில் இணைக்கப்படும் செய்யப்படும். மியான்மருக்கு வந்தவுடன், விசா ஸ்டிக்கர் ஒட்டப்பட்ட உங்கள் கடவுச்சீட்டுடன் இந்தப் படிவத்தையும் சமர்ப்பிக்க வேண்டும். ==== வருகையின் போது நுழைவிசைவு ==== 2026 அக்டோபர் நிலவரப்படி, சீனா, ஆங்காங், இந்தியா, ஜப்பான், மக்காவ், தென் கொரியாவிலிருந்து வரும் சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு, வணிகப் பயணிகளுக்கு, யாங்கூன், மண்டலே, நேபிடாவ் வானூர்தி நிலையங்களில் வருகையின் போது விசா (visa on arrival) வழங்கும் வசதி உள்ளது. இதற்கான கட்டணம் 50 அமெரிக்க டாலர்கள் ஆகும். நீங்கள் கடவுச்சீட்டு அளவில் இரண்டு வண்ணப் புகைப்படங்களைக் கொண்டு வர வேண்டும். வணிக நுழைவிசைவுக்கு (விசா) விண்ணப்பிப்பவர்கள், தங்களுக்கு விசா வழங்க ஏற்பாடு செய்யும் நிறுவனத்திடமிருந்து அழைப்புக் கடிதத்தையும் (letter of invitation) சமர்ப்பிக்க வேண்டும். வானூர்தி நிலையங்களில் இது குறித்து இன்னும் சில குழப்பங்கள் நிலவுகின்றன. ஏனெனில் மாற்றங்களுக்கு ஏற்ப அதிகாரப்பூர்வத் தகவல்கள் அவ்வப்போது புதுப்பிக்கப்படுவதில்லை. இருப்பினும், பெரும்பாலான சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு எந்தச் சிக்கலும் ஏற்படுவதில்லை. ஒருவேளை உங்களுக்கு ஏதேனும் சிக்கல் ஏற்பட்டால், தங்களுக்கு விசா பெறுவதற்கான தகுதி உண்டு என்று உறுதியாகக் கூறி, மூத்த அதிகாரியை அழைத்து வருமாறு கேட்டுக்கொள்ளுங்கள். குறிப்பு: 2022 ஆகத்தில், மியான்மர் விமான நிறுவன ஊழியர்களுக்கு பிறப்பித்த ஓர் உத்தரவின்படி, அனைத்து நாட்டினருக்குமான வருகை சுற்றுலா விசா உடனடியாக (விவரிக்க முடியாத வகையில்) இடைநிறுத்தப்பட்டது. இது அரசாங்க இணையதளங்களில் புதுப்பிக்கப்படவில்லை. செக்-இன் கவுன்டரில் அதன் தற்போதைய நிலையை முன்கூட்டியே சரிபார்த்துக் கொள்ளுங்கள். மேலும் பாதுகாப்பாக இருக்க மின்-விசா (e-visa) எடுத்துக்கொள்வதற்கு முன்னுரிமை தாருங்கள். ==== தூதரகம் அல்லது துணைத் தூதரகத்தில் நுழைவிசைவு ==== உலகெங்கிலும் உள்ள நாடுகளின் தலைநகரங்களிலும் பெரிய நகரங்களிலும் அமைந்துள்ள மியான்மர் தூதரகங்கள் அல்லது துணைத் தூதரகங்களில் நீங்கள் அனைத்து வகையான விசாக்களுக்கும் விண்ணப்பிக்கலாம். தொடர்பு விவரங்கள், அலுவலக நேரம் போன்ற கூடுதல் தகவல்களை அங்கேயே தெரிந்துகொள்ளலாம். குறிப்பாக தாய்லாந்தின் பேங்காக் மற்றும் சியாங் மாய், இந்தியாவின் தில்லி, சீனாவின் ஆங்காங் மற்றும் அமெரிக்காவின் வாஷிங்டன் டி.சி. ஆகிய இடங்களில் உள்ள தூதரகங்கள் குறித்த விவரங்களைச் சரிபார்க்கவும். பொதுவாக, விசா விண்ணப்பத்திற்கு, பூர்த்தி செய்யப்பட்ட விசா படிவம் (மியான்மர் தூதரகத்திலிருந்து பெறலாம்), பூர்த்தி செய்யப்பட்ட வருகைப் படிவம் (இதையும் தூதரகத்திலிருந்தே பெறலாம்), உங்கள் கடவுச்சீட்டின் புகைப்படப் பக்கத்தின் நகல், கடவுச்சீட்டு அளவிலான இரண்டு புகைப்படங்கள், உங்கள் தொழில் குறித்த சான்று, அதற்கான கட்டணம் ஆகியவை தேவைப்படும். === வானுர்தியில்=== மியான்மரின் முதன்மையான பன்னாட்டு வனூர்தி நிலையம், அந்நாட்டின் மிகப்பெரிய நகரமும் முக்கிய பொருளாதார மையமுமான யாங்கூனில் (IATA குறியீடு: RGN) அமைந்துள்ளது. யாங்கூனிலிருந்து ஆசியாவின் பல முக்கிய நகரங்களுக்கு வானூர்தி சேவைகள் உள்ளன. இப்பகுதிக்கு வெளியிலிருந்து வரும் பயணிகளுக்கு, சிங்கப்பூர் அல்லது பேங்காக் வழியாக மியான்மர் செல்வது மிகவும் எளிதான வழியாகும். ஏனெனில், இந்த இரு நகரங்களிலும் மியான்மரைச் சேர்ந்தவர்கள் பெருமளவில் வசிக்கின்றனர். மேலும் இங்கிருந்து யாங்கூனுக்குத் நாள்தோறும் பல விமானங்கள் இயக்கப்படுகின்றன. மியான்மரில் மண்டலே (Mandalay - MDL IATA) நகரில் இரண்டாவது பன்னாட்டு விமான நிலையம் ஒன்றும் உள்ளது. இங்கிருந்து அண்டை நாடுகளுக்குப் பல வானூர்திகள் இயக்கப்படுகின்றன. வானூர்தி நிறுவனங்கள் மற்றும் சேருமிடங்களின் தற்போதைய பட்டியலுக்கு, [https://www.yangonairport.aero/index.php/en/ யாங்கூன் வானூர்தி நிலையத்தைப்]{{Wy/ta/Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot }} பார்க்கவும். யாங்கூனைத் தளமாகக் கொண்ட இரண்டு முக்கிய பன்னாட்டு வானூர்தி நிறுவனங்கள், தேசிய விமான நிறுவனமான '''[http://flymna.com/ மியான்மர் நேசனல் ஏர்லைன்ஸ்]''' மற்றும் தனியாருக்குச் சொந்தமான '''[http://www.maiair.com/ மியான்மர் ஏர்வேஸ் இன்டர்நேசனல்]''' ஆகும். === தரைவழியாக === மியான்மர் சீனா, இந்தியா, வங்கதேசம், தாய்லாந்து, லாவோஸ் ஆகிய ஐந்து நாடுகளுடன் எல்லையைப் பகிர்ந்து கொள்கிறது. இருப்பினும், அங்கு நிலவும் உள்நாட்டுப் போர் காரணமாக, 2026-ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, தரை வழியாக மியான்மருக்குள் நுழைவது கடினமானதாகவோ அல்லது முற்றிலும் இயலாததாகவோ உள்ளது. ஒருவேளை நீங்கள் உள்ளே நுழைந்தாலும், எல்லைப் பகுதிகளிலிருந்து யாங்கோன் நகருக்குப் பயணிப்பது மிகவும் சவாலான செயலாக இருக்கலாம். குறைந்தபட்சம், நீங்கள் முன்கூட்டியே சிறப்பு அனுமதிகளுக்கு விண்ணப்பிக்க வேண்டியிருக்கும். மேலும், இத்தகைய அனுமதி கிடைப்பதற்கு, நீங்கள் ஒரு வழிகாட்டப்பட்ட சுற்றுலாக் குழுவிலோ அல்லது வாகன அணிவகுப்பிலோ (convoy) இணைய வேண்டியிருக்கலாம். ====தாய்லாந்து ==== மியான்மருக்கும் தாய்லாந்திற்கும் இடையே தச்சிலைக்/மே சாய், மியாவாடி/மே சோட், ஹ்டீ கீ/பான் புனம்ரான், மூன்று பகோடா கணவாய் ஆகிய இடங்களில் நான்கு எல்லைக் கடக்கும் இடங்கள் உள்ளன. 2026 ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, இவற்றில் எதுவும் சுற்றுலாப் பயணிகளுக்காகத் திறக்கப்படவில்லை. ==== சீனா ==== வெளிநாட்டினர் யுன்னானில் உள்ள ரூய்லி (Ruili) வழியாக மியான்மரின் மியூஸ் (Muse) பகுதிக்குள் நுழைய முடியும். இதற்கு விசாவுடன் சேர்த்து, ஒரு சிறப்பு அனுமதி மற்றும் வழிகாட்டி (guide) தேவைப்படும். பெரும்பாலும், நீங்கள் ஒரு சுற்றுலா நிறுவனத்தின் ஏற்பாட்டில் மேற்கொள்ளப்படும் பயணக் குழுவில் இணைய வேண்டியிருக்கும். இதற்கு நேர்மாறான திசையில் (மியான்மரிலிருந்து சீனாவுக்குள்) செல்வதற்கான ஏற்பாடுகளைச் செய்வது மிகவும் கடினம், மேலும் அது குறித்த தெளிவான தகவல்கள் இல்லை. இருப்பினும், மண்டலேயிலிருந்து குன்மிங்கிற்கு வானூர்தி மூலம் செல்ல முடியும். மேலும், மண்டலேயிலேயே விசா வழங்கும் சீனத் தூதரக அலுவலகமும் உள்ளது. ==== இந்தியா ==== இந்தியாவுக்கும் மியான்மருக்கு இடையே மோரே/தமு (Moreh/Tamu) பகுதியில் தரைவழி எல்லைக் கடப்பு ஒன்று உள்ளது. இது வாகனங்களில் வருபவர்கள், நடந்தே வருபவர்கள், சுற்றுலாக் குழுக்களாக வருபவர்களுக்குத் திறந்திருக்கும். 2023-ஆம் நிலவரப்படி, இந்த எல்லை வழியாக நுழைவதற்கு மியான்மரின் மின்-விசாக்கள் (eVisas) செல்லுபடியாகாது. எனவே, நீங்கள் முன்னதாகவே விசா பெற்றுக்கொள்ள வேண்டும். இந்த எல்லைப் பகுதி அரசியல் ரீதியாக நிலையற்ற சூழலில் உள்ளது. இந்திய நகரமான மோரேயில் போராட்டங்களும், இரண்டு குண்டுவெடிப்புகளும் (அக்டோபர் 2019) நிகழ்ந்தன. இதனால் எல்லை தற்காலிகமாக மூடப்பட்டது. சுற்றுலாப் பயணிகள் மோரே பகுதியில், குறிப்பாக இரவு நேரங்களில், தேவையின்றிச் சுற்றித் திரிவதைத் தவிர்க்குமாறு அறிவுறுத்தப்படுகிறார்கள். முடிந்தவரை, மியான்மர் பக்கத்தில் உள்ள தமு (Tamu) நகரிலேயே தங்குவது சிறந்தது. மியான்மருடன் எல்லையைப் பகிர்ந்து கொள்ளும் இந்தியாவின் மணிப்பூர் மாநிலத்திற்குச் செல்வதற்கு, தற்போது அனுமதிச் சீட்டு (permit) பெற வேண்டிய அவசியம் இல்லை. ==== லாவோஸ் ==== மீகாங் ஆற்றின் குறுக்கே உள்ள மியான்மர்-லாவோஸ் நட்புப் பாலம் மியான்மருக்கும் லாவோசுக்கும் இடையே உள்ள ஒரே அதிகாரப்பூர்வ எல்லைக் கடப்பாகும். இந்த பாலம் மியான்மரில் உள்ள ஷான் மாநிலத்தை லாவோஸில் உள்ள லுவாங் நாம்தா மாகாணத்துடன் இணைக்கிறது. இந்த எல்லைக் கடப்பு இரு நாடுகளுக்கும் மிகவும் தொலைதூரப் பகுதியில் உள்ளது. மேலும் கடக்கும்போது (அல்லது) எப்போது இயங்குகிறது என்பது பற்றிய தகவல்களைக் கண்டுபிடிப்பது கடினம். இந்தக் கடப்பில் நுழைவதற்கு மின் விசா ஏற்றுக்கொள்ளப்படாததால், நீங்கள் முன்கூட்டியே விசாவைப் பெற வேண்டும். ==== வங்கதேசம் ==== மியான்மருக்கும் வங்கதேசத்திற்கும் இடையிலான எல்லையைத் தனிப்பட்ட முறையில் கடப்பது சாத்தியமற்றது. இவ்விரு நாடுகளுக்கும் இடையே எல்லைக் கடப்புகள் ஏதுமில்லை. மேலும், கடத்தல்காரர்களைத் தடுப்பதற்காக மியான்மர் தரைப்படை எல்லைப் பகுதியில் கண்ணிவெடிகளைப் புதைத்து வைத்துள்ளது. === படகில் === தாய்லாந்தின் ரானோங்கிற்கும் மியான்மரின் கவ்தாங்கிற்கும் இடையே சிறிய மரத்தாலான நீள்வால் படகுகள் இயக்கப்படுகின்றன. இதற்கு நிலையான கால அட்டவணை எதுவும் இல்லை. நீங்கள் படகு இயக்குபவர்களில் ஒருவருடன் நேரடியாகப் பேரம் பேச வேண்டும். பயணக் கட்டணம் ஒப்புக்கொள்ளப்பட்டவுடன் அவர்கள் புறப்பட்டுவிடுவார்கள். கடுமையாகப் பேரம் பேசுவதை உறுதிப்படுத்திக் கொள்ளுங்கள். இல்லையெனில் நீங்கள் ஏமாற்றப்படலாம். நீங்கள் குடிவரவு முத்திரையைப் பெறுவதற்காகக் கட்டடத்தைக் கண்டுபிடிப்பதற்கு முன்பே, படகு இயக்குபவர்கள் உங்களை அவர்களின் படகில் வலுக்கட்டாயமாக ஏற்ற முயற்சிக்கலாம். உறுதியாக இருந்து குடிவரவுச் சோதனை வழியாகச் செல்ல வலியுறுத்துங்கள். இல்லையெனில் நீங்கள் சட்டவிரோதமாக நாட்டை விட்டு வெளியேறியதாகக் கருதப்படுவீர்கள். இந்தச் சோதனைச் சாவடி வழியாக நுழையும்போதும் அல்லது வெளியேறும்போதும் மியான்மர் குடிவரவுத் துறைக்கு நீங்கள் 10 அமெரிக்க டாலர் அல்லது 500 தாய் பாட் "முத்திரைக் கட்டணம்" செலுத்த வேண்டும். அமெரிக்க டாலர்களில் பணம் செலுத்தத் தேர்வுசெய்தால், உங்கள் பணத்தாள்கள் நல்லபடி இருப்பதை உறுதிப்படுத்திக் கொள்ளுங்கள். சிறிய மடிப்புகள் கூட உங்கள் பணத்தாள்கள் நிராகரிக்கப்படுவதற்குக் காரணமாகிவிடும். ==பார்க்க== [[File:InleRowing.jpg|300px|thumb|இன்லே ஏரியில், காலால் துடுப்பு போடுதல்.]] மியான்மர் தென்கிழக்கு ஆசியாவில் ஒரு பிரபலமான சுற்றுலாத் தலமாக இருந்ததில்லை. ஏனெனில், அந்நாட்டில் நிலவும் நிலையற்ற அரசியல் சூழலும் பயணக் கட்டுப்பாடுகளும் சுற்றுலாப் பயணிகளைத் தடுத்து வந்தன. இருப்பினும், 2015-ஆம் ஆண்டு முதல் அரசியல் சூழலிலும் பயணச் சூழலிலும் குறிப்பிடத்தக்க முன்னேற்றம் ஏற்பட்டுள்ளது. பண்பாடு, வரலாறு ஆகியவற்றில் ஆர்வம் கொண்ட எவரையும் ஈர்க்கக்கூடிய, இன்னும் சிதையாத ஒரு பொக்கிசமாக இந்த நாடு திகழ்கிறது. யாங்கோன் நகரில் உலாவும்போது, ​​19-ஆம் நூற்றாண்டின் பிரித்தானிய காலனித்துவ ஆட்சிக் காலத்திற்குச் சென்ற உணர்வு ஏற்படும். அங்கு தூய்மையான பூங்காக்களும் கோயில்களும், சிதிலமடைந்த காலனித்துவக் கட்டடங்களுக்கும் சாலைகளுக்கும் அருகிலேயே அமைந்துள்ளன. ஸ்வேடகான் அடுக்குத்தூபி (Shwedagon Pagoda) போன்ற பண்பாட்டு மற்றும் சமயச் சின்னங்களும், உள்ளூர் மக்களின் புன்னகையும் இந்நகருக்கு ஒரு தனித்துவமான, விசித்திரமான அழகைத் தருகின்றன. ஒவ்வொரு தெரு முனையிலும் புதியதொரு அனுபவம் காத்திருக்கிறது. ஆற்றைக் கடக்கும் ஒரு சிறிய படகுப் பயணம், அந்நாட்டின் கிராமப்புற வாழ்க்கையைப் புரிந்துகொள்ளும் வாய்ப்பையும் வழங்குகிறது. யாங்கோனுக்கு அருகில் பண்பாட்டு, வரலாற்று முக்கியத்துவம் வாய்ந்த இடங்களாக, பௌத்த சின்னங்களைக் கொண்ட பாகோ, மட்பாண்டத் தொழிலுக்குப் புகழ்பெற்ற வடிநில நகரமான டுவாண்டே (Twante), மலை உச்சியின் விளிம்பில் சமநிலை தவறி நிற்பது போலத் தோன்றும் தங்க முலாம் பூசப்பட்ட பாறையைக் கொண்ட புனிதத் தலமான கியாய்க்டியோ (Kyaiktiyo) ஆகியவை உள்ளன. பாமார் மக்கள் வாழும் பகுதிகளை மேலும் ஆராய்ந்து பார்ப்பது நிச்சயமாகப் பயனுள்ளதாக இருக்கும். துரதிர்சிட்டவசமாக, நாட்டின் சில நொலைதூரப் பகுதிகளுக்கு வெளிநாட்டினர் செல்வதற்கு அனுமதி இல்லை. இருப்பினும், அங்குள்ள நிலவரம் மிக வேகமாக மாறக்கூடும் என்பதால், அவ்வப்போது களத்தில் இருப்பவர்களிடம் தற்போதைய சூழலைக் கேட்டுத் தெரிந்துகொள்வது நல்லது. ஏனெனில், இணையத்தில் கிடைக்கும் தகவல்கள் பெரும்பாலும் காலாவதியானவையாகவோ அல்லது தவறானவையாகவோ இருக்கக்கூடும். [[File:Maymyo also known as Pyin Oo Lwin (14703742020).jpg|thumb|பியின் யு லவின்]] முன்பு நகரமாக இருந்த பாகன் ஒரு பொக்கிமாகும். 11, 12 ஆம் நூற்றாண்டுகளில் இங்கு வாழ்க்கை எப்படி இருந்திருக்கும் என்பதற்கான ஒரு காட்சியை இது அளிக்கிறது. மார்கோ போலோ இதை, "சலசலக்கும் மணிகளின் ஓசையாலும், துறவிகளின் ஆடைகளின் படபடப்பு ஒலியாலும் உயிர்ப்புடன் இருக்கும் பொன்னால் ஆன நகரம்" என்று விவரித்தார். இது உலகில் பௌத்தக் கோயில்கள், பகோடாக்கள், ஸ்தூபிகள், இடிபாடுகள் ஆகியவற்றின் மிகப்பெரிய மற்றும் அடர்த்தியான தொகுப்பாகும். மிராக் யூ இன்று ஒரு அமைதியான கிராமமாக உள்ளது. ஆனால் அதன் சிதைந்துபோன பகோடாக்களும் கோயில்களும், போர்த்துகீசிய, டச்சு, பிரெஞ்சு, அரபு வர்த்தகர்களுடன் விரிவான கடல்வழி வர்த்தகத்தில் ஈடுபட்டிருந்த ஒரு பேரரசின் தலைநகராக இருந்த ஆரம்பகால நவீன காலத்தை நினைவூட்டுகின்றன. மாண்டலேயிலிருந்து ஒரு நாள் பயணத்தில் இன்வா உள்ளது, இது மற்றொரு முன்னாள் தலைநகரமாகும். அங்கு அதன் முந்தைய பெருமையை பார்வையாளர்களுக்கு நினைவூட்ட இடிபாடுகள் எஞ்சியுள்ளன. மேலும், சற்றே குளிர்ச்சியான தட்பவெப்பநிலையைக் கொண்ட முன்னாள் பிரித்தானிய மலைவாசத்தலமான பின் யூ லுவினையும் தவறவிடாதீர்கள். இந்த நாட்டில் பயணிகளை ஈர்க்கும் இயற்கைப் பகுதிகள் ஏராளமாக உள்ளன. ''இன்லே ஏரி'' சுற்றுலாப் பயணிகளிடையே மிகவும் பிரபலமானது. இது தற்போது சுற்றுலாப் பயணிகளின் வருகை மிக அதிகமாக இருக்கும் இடங்களுள் ஒன்றாக மாறி வருகிறது. இருப்பினும், மியான்மர் பயணமானது இந்த ஏரியில் படகு சவாரி செய்யாமல் முழுமையடையாது. மரத் தூண்களின் மீது அமைக்கப்பட்ட வீடுகளில் வசிக்கும் பழங்குடியின மக்கள், தங்கள் பாரம்பரிய மரப் படகுகளில் ஒற்றைக் காலால் துடுப்பு போட்டுச் செலுத்தும் காட்சி, அந்த இடத்திற்கு ஒரு தனித்துவமான சூழலைத் தருகிறது. நாட்டின் தென்மேற்கு நீண்ட கடற்கரைப் பகுதியில் 'சௌங் தா' மற்றும் 'இங்காபாலி' (Ngapali) போன்ற சில கடற்கரைகளும் உள்ளன. வழக்கமான சுற்றுலாப் பருவம் அல்லாத காலங்களில் நீங்கள் அங்கு சென்றால், அழகான வெண்மணல் கடற்கரையை முழுமையாக உங்களுக்கென மட்டுமே என இரசித்து மகிழலாம். மியான்மர் பல இனக்குழுக்கள் வாழும் நாடாகும். அதே வேளையில், ஒன்பதாம் நூற்றாண்டைச் சேர்ந்த முக்கியமான சுதந்திர பர்மிய அரசுகளின் எச்சங்களை அந்நாட்டின் சில பகுதிகளில் இன்றும் காண முடியும். == செய்ய == [[File:Chinlone Burma.jpg|thumb|சின்லோன் விளையாடும் பர்மிய இளைஞர்கள்]] மலையேற்றத்திற்கு மியான்மர் ஒரு சிறந்த நாடாகும். கலாவ் மலையேற்றத்திற்கு ஏற்ற ஒரு மையமாக விளங்குகிறது. மேலும் இங்கு மலைகள் மற்றும் மலைவாழ் பழங்குடி கிராமங்கள் வழியாக மைல் கணக்கில் நீண்ட பாதைகள் உள்ளன. கெங்டங், மலைவாழ் பழங்குடி கிராமங்களுக்குச் செல்லும் அதன் நடைப்பாதைகளுக்காகவும் அறியப்படுகிறது. அதே சமயம் சிபாவ் அருவிகளுக்குச் செல்லும் சில சிறந்த மலையேற்றப் பாதைகளைக் கொண்டுள்ளது. இன்லே ஏரியைச் சுற்றி பறவைகளைக் காணலாம். மியான்மரின் தேசிய விளையாட்டு 'சின்லோன்' ஆகும்; இது பிரம்பினால் செய்யப்பட்ட ஒரு சிறிய பந்தைக் கொண்டு விளையாடப்படுகிறது. கைகளையோ, புயங்களையோ பயன்படுத்தாமல், பந்தை எவ்வளவு காலம் பறக்க வைக்க முடியுமோ அவ்வளவு காலம் வைத்திருப்பதும், அதை இயன்றவரை மிக அழகாகச் செய்வதுமே இந்த விளையாட்டின் நோக்கமாகும். மியான்மரின் தென்கிழக்குப் பகுதியில் அமைந்துள்ள மெர்குய் தீவுக்கூட்டத்தில், அற்புதமான ஸ்கூபா டைவிங் அனுபவங்களும் மாசுபடாத கடற்கரைகளும் ஏராளமாகக் காணப்படுகின்றன. == வாங்க == ==சாப்பிட== ==குடிக்க== நாடு இல் எல்லா இடங்களிலும் மதுபானம் குடிப்பவர்களை நீங்கள் காணலாம். ==நித்திரை கொள்ள== ==கற்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஆசிய நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] {{INTERWIKI|Q836}} oogjv97fn5w85p79ztotxfanprj7do5 0 2834678 7385468 7374163 2026-11-08T09:43:43Z கி.மூர்த்தி 478412 /* */ 7385468 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Wy/ml/Pagebanner|Vilnius old town banner.jpg}} '''இலித்துவேனியா''' என்பது [[Wy/ta/ஐரோப்பா|ஐரோப்பா]]க் கண்டத்தில் அமைந்துள்ள நாடுகளுள் ஒன்றாகும். இது வடக்கு ஐரோப்பாவில் அமைந்துள்ளது. பெரும்பாலும் சமவெளிகளைக் கொண்டுள்ளது. விவசாயம் இங்கு முதன்மையான தொழிலாகும். வடக்கிலும் கிழக்கிலும் இலாட்வியாவும், தெற்கில் பெலாரசும், தென்மேற்கில் போலந்தும், மேற்கில் உருசியாவின் கலினின்கிராட்டு பகுதியும், வடமேற்கில் பால்டிக் கடலும் இதன் எல்லைகளாக அமைந்துள்ளன. 1990-ஆம் ஆண்டில் சோவியத் ஒன்றியத்திலிருந்து பிரிந்து இது ஒரு சுதந்திரக் குடியரசானது. இதனைத் தொடர்ந்து மற்ற இரு பால்டிக் நாடுகளான இலாட்வியாவும் எசுதோனியாவும் சுதந்திரம் பெற்றன. பால்டிக் நாடுகளில் மிகப்பெரிய நாடான இது, சுமார் 65,300 சதுர கிலோமீட்டர் பரப்பளவைக் கொண்டுள்ளது. 2025-ஆம் ஆண்டின் நிலவரப்படி, இதன் மக்கள் தொகை 2.9 மில்லியனாகும். ==நகரங்கள்== [[File:Trakai Island Castle 03.jpg|thumb|ட்ராக்காய் தீவுக் கோட்டை]] * '''வீயில்ஞூஸ்''': இலித்துவேனியா இன் தலைநகரம் மற்றும் மிகப்பெரிய நகரம் ==பார்க்க== '''பன்றி இறைச்சி''' என்பது இலித்துவேனியா இல் ஒரு முக்கிய உணவு. ==சாப்பிட== ==குடிக்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஐரோப்பிய நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] {{INTERWIKI|Q37}} {{Wy/ta/Stub}} cc2z1uwpkkx796bl6heqd3ezopm52xy 7385469 7385468 2026-11-08T09:45:17Z கி.மூர்த்தி 478412 /* */ 7385469 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Wy/ml/Pagebanner|Vilnius old town banner.jpg}} '''இலித்துவேனியா''' என்பது [[Wy/ta/ஐரோப்பா|ஐரோப்பா]]க் கண்டத்தில் அமைந்துள்ள நாடுகளுள் ஒன்றாகும். இது வடக்கு ஐரோப்பாவில் அமைந்துள்ளது. பெரும்பாலும் சமவெளிகளைக் கொண்டுள்ளது. விவசாயம் இங்கு முதன்மையான தொழிலாகும். வடக்கிலும் கிழக்கிலும் இலாட்வியாவும், தெற்கில் பெலாரசும், தென்மேற்கில் போலந்தும், மேற்கில் உருசியாவின் கலினின்கிராட்டு பகுதியும், வடமேற்கில் பால்டிக் கடலும் இதன் எல்லைகளாக அமைந்துள்ளன. 1990-ஆம் ஆண்டில் சோவியத் ஒன்றியத்திலிருந்து பிரிந்து இது ஒரு சுதந்திரக் குடியரசானது. இதனைத் தொடர்ந்து மற்ற இரு பால்டிக் நாடுகளான இலாட்வியாவும் எசுதோனியாவும் சுதந்திரம் பெற்றன. பால்டிக் நாடுகளில் மிகப்பெரிய நாடான இது, சுமார் 65,300 சதுர கிலோமீட்டர் பரப்பளவைக் கொண்டுள்ளது. 2025-ஆம் ஆண்டின் நிலவரப்படி, இதன் மக்கள் தொகை 2.9 மில்லியனாகும். தலைநகரான வில்னியசு, நாட்டின் முக்கிய ஈர்ப்பாகும். அதனைத் தாண்டி, நவீன நகரங்கள், தனித்துவமான சிறு நகரங்கள், பாரம்பரிய கிராமங்கள், காடுகள், கோட்டைகள், மாளிகைகள், தேவாலயங்கள், ஏரிகள், ஆறுகள், மலைக்கோட்டைகள் மற்றும் அதன் புறச்சமயம் கடந்த காலத்திற்குச் சான்றளிக்கும் விசித்திரமான சிற்பங்கள் மற்றும் நினைவுச்சின்னங்களைக் கொண்ட ஒரு கச்சிதமான, அதே சமயம் பன்முகத்தன்மை வாய்ந்ததாக இந்நாடு அமைந்துள்ளது. ==நகரங்கள்== [[File:Trakai Island Castle 03.jpg|thumb|ட்ராக்காய் தீவுக் கோட்டை]] * '''வீயில்ஞூஸ்''': இலித்துவேனியா இன் தலைநகரம் மற்றும் மிகப்பெரிய நகரம் ==பார்க்க== '''பன்றி இறைச்சி''' என்பது இலித்துவேனியா இல் ஒரு முக்கிய உணவு. ==சாப்பிட== ==குடிக்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஐரோப்பிய நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] {{INTERWIKI|Q37}} {{Wy/ta/Stub}} 1jfupv017hnq2684rgsi1r8957oygf8 7385471 7385469 2026-11-08T09:47:43Z கி.மூர்த்தி 478412 /* நகரங்கள் */ 7385471 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Wy/ml/Pagebanner|Vilnius old town banner.jpg}} '''இலித்துவேனியா''' என்பது [[Wy/ta/ஐரோப்பா|ஐரோப்பா]]க் கண்டத்தில் அமைந்துள்ள நாடுகளுள் ஒன்றாகும். இது வடக்கு ஐரோப்பாவில் அமைந்துள்ளது. பெரும்பாலும் சமவெளிகளைக் கொண்டுள்ளது. விவசாயம் இங்கு முதன்மையான தொழிலாகும். வடக்கிலும் கிழக்கிலும் இலாட்வியாவும், தெற்கில் பெலாரசும், தென்மேற்கில் போலந்தும், மேற்கில் உருசியாவின் கலினின்கிராட்டு பகுதியும், வடமேற்கில் பால்டிக் கடலும் இதன் எல்லைகளாக அமைந்துள்ளன. 1990-ஆம் ஆண்டில் சோவியத் ஒன்றியத்திலிருந்து பிரிந்து இது ஒரு சுதந்திரக் குடியரசானது. இதனைத் தொடர்ந்து மற்ற இரு பால்டிக் நாடுகளான இலாட்வியாவும் எசுதோனியாவும் சுதந்திரம் பெற்றன. பால்டிக் நாடுகளில் மிகப்பெரிய நாடான இது, சுமார் 65,300 சதுர கிலோமீட்டர் பரப்பளவைக் கொண்டுள்ளது. 2025-ஆம் ஆண்டின் நிலவரப்படி, இதன் மக்கள் தொகை 2.9 மில்லியனாகும். தலைநகரான வில்னியசு, நாட்டின் முக்கிய ஈர்ப்பாகும். அதனைத் தாண்டி, நவீன நகரங்கள், தனித்துவமான சிறு நகரங்கள், பாரம்பரிய கிராமங்கள், காடுகள், கோட்டைகள், மாளிகைகள், தேவாலயங்கள், ஏரிகள், ஆறுகள், மலைக்கோட்டைகள் மற்றும் அதன் புறச்சமயம் கடந்த காலத்திற்குச் சான்றளிக்கும் விசித்திரமான சிற்பங்கள் மற்றும் நினைவுச்சின்னங்களைக் கொண்ட ஒரு கச்சிதமான, அதே சமயம் பன்முகத்தன்மை வாய்ந்ததாக இந்நாடு அமைந்துள்ளது. ==நகரங்கள்== [[File:Trakai Island Castle 03.jpg|thumb|ட்ராக்காய் தீவுக் கோட்டை]] * '''வீயில்ஞூஸ்''': இலித்துவேனியா இன் தலைநகரம் மற்றும் மிகப்பெரிய நகரம் ==புரிதல்== ===வரலாறு=== கடைசி பனிக்காலம், 1,15,000 முதல் 12,000 ஆண்டுகளுக்கு முன்பு வரை நோர்டிக்கு மற்றும் பால்டிக்கு பகுதிகளை மூடியிருந்தது. பனி உருகியபோது, அரிக்கப்பட்ட தாழ்வான சமவெளியை உருவாக்கியது; அதன் விளிம்புகளில் சரளைக் கற்கள் படிந்தன. வடக்குப் பகுதி காடுகள் உருவாயின. மேலும் ஒரு மிகப்பெரிய ஏரியும் தோன்றியது. இந்த ஏரி பிற்காலத்தில் பெருங்கடலுடன் இணைந்து பால்டிக்கு கடலாக மாறியது. ==பார்க்க== '''பன்றி இறைச்சி''' என்பது இலித்துவேனியா இல் ஒரு முக்கிய உணவு. ==சாப்பிட== ==குடிக்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஐரோப்பிய நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] {{INTERWIKI|Q37}} {{Wy/ta/Stub}} mzzmvjpev0smyre28rmu42x3ykqe7oe 7385475 7385471 2026-11-08T09:50:50Z கி.மூர்த்தி 478412 /* வரலாறு */ 7385475 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Wy/ml/Pagebanner|Vilnius old town banner.jpg}} '''இலித்துவேனியா''' என்பது [[Wy/ta/ஐரோப்பா|ஐரோப்பா]]க் கண்டத்தில் அமைந்துள்ள நாடுகளுள் ஒன்றாகும். இது வடக்கு ஐரோப்பாவில் அமைந்துள்ளது. பெரும்பாலும் சமவெளிகளைக் கொண்டுள்ளது. விவசாயம் இங்கு முதன்மையான தொழிலாகும். வடக்கிலும் கிழக்கிலும் இலாட்வியாவும், தெற்கில் பெலாரசும், தென்மேற்கில் போலந்தும், மேற்கில் உருசியாவின் கலினின்கிராட்டு பகுதியும், வடமேற்கில் பால்டிக் கடலும் இதன் எல்லைகளாக அமைந்துள்ளன. 1990-ஆம் ஆண்டில் சோவியத் ஒன்றியத்திலிருந்து பிரிந்து இது ஒரு சுதந்திரக் குடியரசானது. இதனைத் தொடர்ந்து மற்ற இரு பால்டிக் நாடுகளான இலாட்வியாவும் எசுதோனியாவும் சுதந்திரம் பெற்றன. பால்டிக் நாடுகளில் மிகப்பெரிய நாடான இது, சுமார் 65,300 சதுர கிலோமீட்டர் பரப்பளவைக் கொண்டுள்ளது. 2025-ஆம் ஆண்டின் நிலவரப்படி, இதன் மக்கள் தொகை 2.9 மில்லியனாகும். தலைநகரான வில்னியசு, நாட்டின் முக்கிய ஈர்ப்பாகும். அதனைத் தாண்டி, நவீன நகரங்கள், தனித்துவமான சிறு நகரங்கள், பாரம்பரிய கிராமங்கள், காடுகள், கோட்டைகள், மாளிகைகள், தேவாலயங்கள், ஏரிகள், ஆறுகள், மலைக்கோட்டைகள் மற்றும் அதன் புறச்சமயம் கடந்த காலத்திற்குச் சான்றளிக்கும் விசித்திரமான சிற்பங்கள் மற்றும் நினைவுச்சின்னங்களைக் கொண்ட ஒரு கச்சிதமான, அதே சமயம் பன்முகத்தன்மை வாய்ந்ததாக இந்நாடு அமைந்துள்ளது. ==நகரங்கள்== [[File:Trakai Island Castle 03.jpg|thumb|ட்ராக்காய் தீவுக் கோட்டை]] * '''வீயில்ஞூஸ்''': இலித்துவேனியா இன் தலைநகரம் மற்றும் மிகப்பெரிய நகரம் ==புரிதல்== ===வரலாறு=== கடைசி பனிக்காலம், 1,15,000 முதல் 12,000 ஆண்டுகளுக்கு முன்பு வரை நோர்டிக்கு மற்றும் பால்டிக்கு பகுதிகளை மூடியிருந்தது. பனி உருகியபோது, அரிக்கப்பட்ட தாழ்வான சமவெளியை உருவாக்கியது; அதன் விளிம்புகளில் சரளைக் கற்கள் படிந்தன. வடக்குப் பகுதி காடுகள் உருவாயின. மேலும் ஒரு மிகப்பெரிய ஏரியும் தோன்றியது. இந்த ஏரி பிற்காலத்தில் பெருங்கடலுடன் இணைந்து பால்டிக்கு கடலாக மாறியது. கி.மு. 3000-ஆம் ஆண்டு முதல் குடியேறிய இந்தோ-ஐரோப்பிய பழங்குடியினரே பால்ட்டுகள் ஆவர். இவர்கள் அண்டை மக்களுடன் வர்த்தகம் செய்தனர். புதைபடிவ பைன் மரப் பிசினான அம்பர், அவர்களின் மதிப்புமிக்க ஏற்றுமதிப் பொருளாக இருந்தது. "இலித்துவேனியா" என்ற பெயர் கி.பி. 1009-ஆம் ஆண்டில் முதன்முதலாகப் பதிவு செய்யப்பட்டுள்ளது. அதில் இரண்டு புறச்சமயப் பழங்குடியினர் வாழ்ந்தனர். மேற்கில் சமோச்சிட்டியர்கள் மற்றும் கிழக்கில் உயரமான நிலப்பரப்பில் ஆக்சுடைட்டியர்கள் என்பவர்கள் இப்பழங்குடியினர். நிலங்களுக்கு இயற்கையான தற்காப்பு எல்லைகள் இல்லாததால், இவர்கள் தொடர்ந்து தாக்குதல்களை எதிர்கொண்டனர். எனவே, நம்பிக்கையளிக்கும் மேடுகள் எங்கெல்லாம் இருந்தனவோ, அங்கெல்லாம் சரளைக்கற்கள் மற்றும் பிற பனிப்பாறைச் சிதைவுகளைக் கொண்டு வலுவூட்டப்பட்டு, மர வேலியுடன் கூடிய ஒரு கோட்டை மேடு உருவாக்கப்பட்டது. ==பார்க்க== '''பன்றி இறைச்சி''' என்பது இலித்துவேனியா இல் ஒரு முக்கிய உணவு. ==சாப்பிட== ==குடிக்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஐரோப்பிய நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] {{INTERWIKI|Q37}} {{Wy/ta/Stub}} faver580f7chivqkaw6kawue8wfmsgu 7385476 7385475 2026-11-08T09:52:39Z கி.மூர்த்தி 478412 /* வரலாறு */ 7385476 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Wy/ml/Pagebanner|Vilnius old town banner.jpg}} '''இலித்துவேனியா''' என்பது [[Wy/ta/ஐரோப்பா|ஐரோப்பா]]க் கண்டத்தில் அமைந்துள்ள நாடுகளுள் ஒன்றாகும். இது வடக்கு ஐரோப்பாவில் அமைந்துள்ளது. பெரும்பாலும் சமவெளிகளைக் கொண்டுள்ளது. விவசாயம் இங்கு முதன்மையான தொழிலாகும். வடக்கிலும் கிழக்கிலும் இலாட்வியாவும், தெற்கில் பெலாரசும், தென்மேற்கில் போலந்தும், மேற்கில் உருசியாவின் கலினின்கிராட்டு பகுதியும், வடமேற்கில் பால்டிக் கடலும் இதன் எல்லைகளாக அமைந்துள்ளன. 1990-ஆம் ஆண்டில் சோவியத் ஒன்றியத்திலிருந்து பிரிந்து இது ஒரு சுதந்திரக் குடியரசானது. இதனைத் தொடர்ந்து மற்ற இரு பால்டிக் நாடுகளான இலாட்வியாவும் எசுதோனியாவும் சுதந்திரம் பெற்றன. பால்டிக் நாடுகளில் மிகப்பெரிய நாடான இது, சுமார் 65,300 சதுர கிலோமீட்டர் பரப்பளவைக் கொண்டுள்ளது. 2025-ஆம் ஆண்டின் நிலவரப்படி, இதன் மக்கள் தொகை 2.9 மில்லியனாகும். தலைநகரான வில்னியசு, நாட்டின் முக்கிய ஈர்ப்பாகும். அதனைத் தாண்டி, நவீன நகரங்கள், தனித்துவமான சிறு நகரங்கள், பாரம்பரிய கிராமங்கள், காடுகள், கோட்டைகள், மாளிகைகள், தேவாலயங்கள், ஏரிகள், ஆறுகள், மலைக்கோட்டைகள் மற்றும் அதன் புறச்சமயம் கடந்த காலத்திற்குச் சான்றளிக்கும் விசித்திரமான சிற்பங்கள் மற்றும் நினைவுச்சின்னங்களைக் கொண்ட ஒரு கச்சிதமான, அதே சமயம் பன்முகத்தன்மை வாய்ந்ததாக இந்நாடு அமைந்துள்ளது. ==நகரங்கள்== [[File:Trakai Island Castle 03.jpg|thumb|ட்ராக்காய் தீவுக் கோட்டை]] * '''வீயில்ஞூஸ்''': இலித்துவேனியா இன் தலைநகரம் மற்றும் மிகப்பெரிய நகரம் ==புரிதல்== ===வரலாறு=== கடைசி பனிக்காலம், 1,15,000 முதல் 12,000 ஆண்டுகளுக்கு முன்பு வரை நோர்டிக்கு மற்றும் பால்டிக்கு பகுதிகளை மூடியிருந்தது. பனி உருகியபோது, அரிக்கப்பட்ட தாழ்வான சமவெளியை உருவாக்கியது; அதன் விளிம்புகளில் சரளைக் கற்கள் படிந்தன. வடக்குப் பகுதி காடுகள் உருவாயின. மேலும் ஒரு மிகப்பெரிய ஏரியும் தோன்றியது. இந்த ஏரி பிற்காலத்தில் பெருங்கடலுடன் இணைந்து பால்டிக்கு கடலாக மாறியது. கி.மு. 3000-ஆம் ஆண்டு முதல் குடியேறிய இந்தோ-ஐரோப்பிய பழங்குடியினரே பால்ட்டுகள் ஆவர். இவர்கள் அண்டை மக்களுடன் வர்த்தகம் செய்தனர். புதைபடிவ பைன் மரப் பிசினான அம்பர், அவர்களின் மதிப்புமிக்க ஏற்றுமதிப் பொருளாக இருந்தது. "இலித்துவேனியா" என்ற பெயர் கி.பி. 1009-ஆம் ஆண்டில் முதன்முதலாகப் பதிவு செய்யப்பட்டுள்ளது. அதில் இரண்டு புறச்சமயப் பழங்குடியினர் வாழ்ந்தனர். மேற்கில் சமோச்சிட்டியர்கள் மற்றும் கிழக்கில் உயரமான நிலப்பரப்பில் ஆக்சுடைட்டியர்கள் என்பவர்கள் இப்பழங்குடியினர். நிலங்களுக்கு இயற்கையான தற்காப்பு எல்லைகள் இல்லாததால், இவர்கள் தொடர்ந்து தாக்குதல்களை எதிர்கொண்டனர். எனவே, நம்பிக்கையளிக்கும் மேடுகள் எங்கெல்லாம் இருந்தனவோ, அங்கெல்லாம் சரளைக்கற்கள் மற்றும் பிற பனிப்பாறைச் சிதைவுகளைக் கொண்டு வலுவூட்டப்பட்டு, மர வேலியுடன் கூடிய ஒரு கோட்டை மேடு உருவாக்கப்பட்டது. 13 ஆம் நூற்றாண்டைச் சேர்ந்த இரண்டு அபாயகரமான எதிரிகளான டியூடோனிக் மாவீரர்களும் இலிவோனியன் மாவீரர்களும், நிலத்தை கிறித்தவமயமாக்கும் சாக்கில் கொள்ளையடித்து பாழாக்கினர். 1253 ஆம் ஆண்டில் இலித்துவேனியாவின் முதல் மற்றும் ஒரே மன்னராக முடிசூட்டப்பட்ட மின்டௌகாசின் கீழ் அந்தப் பழங்குடியினர் ஒன்றுபட்டனர். அவர் டியூடோனிக் மாவீரர்களுடனான ஒரு சமாதான ஒப்பந்தத்தின்படி கிறித்தவ மதத்திற்கு மாறினார். ஆனால் அவர்களின் அதிகாரம் குறைந்தபோது அந்த ஒப்பந்தத்திலிருந்து பின்வாங்கினார். மேலும் மக்களிடையே பரவலான மதமாற்றமும் ஏற்படவில்லை. அவர் 1263 ஆம் ஆண்டில் படுகொலை செய்யப்பட்டார். ==பார்க்க== '''பன்றி இறைச்சி''' என்பது இலித்துவேனியா இல் ஒரு முக்கிய உணவு. ==சாப்பிட== ==குடிக்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஐரோப்பிய நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] {{INTERWIKI|Q37}} {{Wy/ta/Stub}} b8rief078vawse79ml9ir3b2q1gzg9q 7385481 7385476 2026-11-08T09:56:47Z கி.மூர்த்தி 478412 /* வரலாறு */ 7385481 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Wy/ml/Pagebanner|Vilnius old town banner.jpg}} '''இலித்துவேனியா''' என்பது [[Wy/ta/ஐரோப்பா|ஐரோப்பா]]க் கண்டத்தில் அமைந்துள்ள நாடுகளுள் ஒன்றாகும். இது வடக்கு ஐரோப்பாவில் அமைந்துள்ளது. பெரும்பாலும் சமவெளிகளைக் கொண்டுள்ளது. விவசாயம் இங்கு முதன்மையான தொழிலாகும். வடக்கிலும் கிழக்கிலும் இலாட்வியாவும், தெற்கில் பெலாரசும், தென்மேற்கில் போலந்தும், மேற்கில் உருசியாவின் கலினின்கிராட்டு பகுதியும், வடமேற்கில் பால்டிக் கடலும் இதன் எல்லைகளாக அமைந்துள்ளன. 1990-ஆம் ஆண்டில் சோவியத் ஒன்றியத்திலிருந்து பிரிந்து இது ஒரு சுதந்திரக் குடியரசானது. இதனைத் தொடர்ந்து மற்ற இரு பால்டிக் நாடுகளான இலாட்வியாவும் எசுதோனியாவும் சுதந்திரம் பெற்றன. பால்டிக் நாடுகளில் மிகப்பெரிய நாடான இது, சுமார் 65,300 சதுர கிலோமீட்டர் பரப்பளவைக் கொண்டுள்ளது. 2025-ஆம் ஆண்டின் நிலவரப்படி, இதன் மக்கள் தொகை 2.9 மில்லியனாகும். தலைநகரான வில்னியசு, நாட்டின் முக்கிய ஈர்ப்பாகும். அதனைத் தாண்டி, நவீன நகரங்கள், தனித்துவமான சிறு நகரங்கள், பாரம்பரிய கிராமங்கள், காடுகள், கோட்டைகள், மாளிகைகள், தேவாலயங்கள், ஏரிகள், ஆறுகள், மலைக்கோட்டைகள் மற்றும் அதன் புறச்சமயம் கடந்த காலத்திற்குச் சான்றளிக்கும் விசித்திரமான சிற்பங்கள் மற்றும் நினைவுச்சின்னங்களைக் கொண்ட ஒரு கச்சிதமான, அதே சமயம் பன்முகத்தன்மை வாய்ந்ததாக இந்நாடு அமைந்துள்ளது. ==நகரங்கள்== [[File:Trakai Island Castle 03.jpg|thumb|ட்ராக்காய் தீவுக் கோட்டை]] * '''வீயில்ஞூஸ்''': இலித்துவேனியா இன் தலைநகரம் மற்றும் மிகப்பெரிய நகரம் ==புரிதல்== ===வரலாறு=== கடைசி பனிக்காலம், 1,15,000 முதல் 12,000 ஆண்டுகளுக்கு முன்பு வரை நோர்டிக்கு மற்றும் பால்டிக்கு பகுதிகளை மூடியிருந்தது. பனி உருகியபோது, அரிக்கப்பட்ட தாழ்வான சமவெளியை உருவாக்கியது; அதன் விளிம்புகளில் சரளைக் கற்கள் படிந்தன. வடக்குப் பகுதி காடுகள் உருவாயின. மேலும் ஒரு மிகப்பெரிய ஏரியும் தோன்றியது. இந்த ஏரி பிற்காலத்தில் பெருங்கடலுடன் இணைந்து பால்டிக்கு கடலாக மாறியது. கி.மு. 3000-ஆம் ஆண்டு முதல் குடியேறிய இந்தோ-ஐரோப்பிய பழங்குடியினரே பால்ட்டுகள் ஆவர். இவர்கள் அண்டை மக்களுடன் வர்த்தகம் செய்தனர். புதைபடிவ பைன் மரப் பிசினான அம்பர், அவர்களின் மதிப்புமிக்க ஏற்றுமதிப் பொருளாக இருந்தது. "இலித்துவேனியா" என்ற பெயர் கி.பி. 1009-ஆம் ஆண்டில் முதன்முதலாகப் பதிவு செய்யப்பட்டுள்ளது. அதில் இரண்டு புறச்சமயப் பழங்குடியினர் வாழ்ந்தனர். மேற்கில் சமோச்சிட்டியர்கள் மற்றும் கிழக்கில் உயரமான நிலப்பரப்பில் ஆக்சுடைட்டியர்கள் என்பவர்கள் இப்பழங்குடியினர். நிலங்களுக்கு இயற்கையான தற்காப்பு எல்லைகள் இல்லாததால், இவர்கள் தொடர்ந்து தாக்குதல்களை எதிர்கொண்டனர். எனவே, நம்பிக்கையளிக்கும் மேடுகள் எங்கெல்லாம் இருந்தனவோ, அங்கெல்லாம் சரளைக்கற்கள் மற்றும் பிற பனிப்பாறைச் சிதைவுகளைக் கொண்டு வலுவூட்டப்பட்டு, மர வேலியுடன் கூடிய ஒரு கோட்டை மேடு உருவாக்கப்பட்டது. 13 ஆம் நூற்றாண்டைச் சேர்ந்த இரண்டு அபாயகரமான எதிரிகளான டியூடோனிக் மாவீரர்களும் இலிவோனியன் மாவீரர்களும், நிலத்தை கிறித்தவமயமாக்கும் சாக்கில் கொள்ளையடித்து பாழாக்கினர். 1253 ஆம் ஆண்டில் இலித்துவேனியாவின் முதல் மற்றும் ஒரே மன்னராக முடிசூட்டப்பட்ட மின்டௌகாசின் கீழ் அந்தப் பழங்குடியினர் ஒன்றுபட்டனர். அவர் டியூடோனிக் மாவீரர்களுடனான ஒரு சமாதான ஒப்பந்தத்தின்படி கிறித்தவ மதத்திற்கு மாறினார். ஆனால் அவர்களின் அதிகாரம் குறைந்தபோது அந்த ஒப்பந்தத்திலிருந்து பின்வாங்கினார். மேலும் மக்களிடையே பரவலான மதமாற்றமும் ஏற்படவில்லை. அவர் 1263 ஆம் ஆண்டில் படுகொலை செய்யப்பட்டார். அதன்பிறகு உள்நாட்டுப் போர், படுகொலைகள் மற்றும் வெளிநாட்டுப் படையெடுப்புகள் நாட்டைச் சீர்குலைத்தன. ஆனால் 14 ஆம் நூற்றாண்டிலிருந்து, இலித்துவேனியாவில் வலிமையான, திறமையான ஆட்சியாளர்கள் இருந்தனர். அவர்களின் பெயர்களே எல்லா இடங்களிலும் உள்ள பெருஞ்சாலைகள், சதுக்கங்கள் மற்றும் நினைவுச்சின்னங்களுக்குச் சூட்டப்பட்டன. அவர்களில் குறிப்பிடத்தக்கவர்கள் கெடிமினாசு (ஆட்சி 1316–1341) மற்றும் மகா வைடூடா (ஆட்சி 1392–1430) ஆவர். புறச்சமய வழிகளைக் கைவிட்ட கடைசி ஐரோப்பிய நாடாக அவர்கள் கிறித்தவ மதத்திற்கு மாறினர். மேலும், போலந்துடன் இணைந்து டூடானிக் மாவீரர்களை நசுக்கினர். 1569 ஆம் ஆண்டில் உலூப்ளின் ஒன்றியம் மூலம் அந்தக் கூட்டணி வலுப்படுத்தப்பட்டு, போலந்து-இலித்துவேனியப் பொதுநலவாயத்தை உருவாக்கியது. இந்நாடு 200 ஆண்டுகளாகக் கருங்கடல் வரை ஐரோப்பாவில் ஆதிக்கம் செலுத்தியது. ==பார்க்க== '''பன்றி இறைச்சி''' என்பது இலித்துவேனியா இல் ஒரு முக்கிய உணவு. ==சாப்பிட== ==குடிக்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஐரோப்பிய நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] {{INTERWIKI|Q37}} {{Wy/ta/Stub}} r9eu55dngmppkacad1q7ixs067yl1yf 7385483 7385481 2026-11-08T10:00:54Z கி.மூர்த்தி 478412 /* வரலாறு */ 7385483 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Wy/ml/Pagebanner|Vilnius old town banner.jpg}} '''இலித்துவேனியா''' என்பது [[Wy/ta/ஐரோப்பா|ஐரோப்பா]]க் கண்டத்தில் அமைந்துள்ள நாடுகளுள் ஒன்றாகும். இது வடக்கு ஐரோப்பாவில் அமைந்துள்ளது. பெரும்பாலும் சமவெளிகளைக் கொண்டுள்ளது. விவசாயம் இங்கு முதன்மையான தொழிலாகும். வடக்கிலும் கிழக்கிலும் இலாட்வியாவும், தெற்கில் பெலாரசும், தென்மேற்கில் போலந்தும், மேற்கில் உருசியாவின் கலினின்கிராட்டு பகுதியும், வடமேற்கில் பால்டிக் கடலும் இதன் எல்லைகளாக அமைந்துள்ளன. 1990-ஆம் ஆண்டில் சோவியத் ஒன்றியத்திலிருந்து பிரிந்து இது ஒரு சுதந்திரக் குடியரசானது. இதனைத் தொடர்ந்து மற்ற இரு பால்டிக் நாடுகளான இலாட்வியாவும் எசுதோனியாவும் சுதந்திரம் பெற்றன. பால்டிக் நாடுகளில் மிகப்பெரிய நாடான இது, சுமார் 65,300 சதுர கிலோமீட்டர் பரப்பளவைக் கொண்டுள்ளது. 2025-ஆம் ஆண்டின் நிலவரப்படி, இதன் மக்கள் தொகை 2.9 மில்லியனாகும். தலைநகரான வில்னியசு, நாட்டின் முக்கிய ஈர்ப்பாகும். அதனைத் தாண்டி, நவீன நகரங்கள், தனித்துவமான சிறு நகரங்கள், பாரம்பரிய கிராமங்கள், காடுகள், கோட்டைகள், மாளிகைகள், தேவாலயங்கள், ஏரிகள், ஆறுகள், மலைக்கோட்டைகள் மற்றும் அதன் புறச்சமயம் கடந்த காலத்திற்குச் சான்றளிக்கும் விசித்திரமான சிற்பங்கள் மற்றும் நினைவுச்சின்னங்களைக் கொண்ட ஒரு கச்சிதமான, அதே சமயம் பன்முகத்தன்மை வாய்ந்ததாக இந்நாடு அமைந்துள்ளது. ==நகரங்கள்== [[File:Trakai Island Castle 03.jpg|thumb|ட்ராக்காய் தீவுக் கோட்டை]] * '''வீயில்ஞூஸ்''': இலித்துவேனியா இன் தலைநகரம் மற்றும் மிகப்பெரிய நகரம் ==புரிதல்== ===வரலாறு=== கடைசி பனிக்காலம், 1,15,000 முதல் 12,000 ஆண்டுகளுக்கு முன்பு வரை நோர்டிக்கு மற்றும் பால்டிக்கு பகுதிகளை மூடியிருந்தது. பனி உருகியபோது, அரிக்கப்பட்ட தாழ்வான சமவெளியை உருவாக்கியது; அதன் விளிம்புகளில் சரளைக் கற்கள் படிந்தன. வடக்குப் பகுதி காடுகள் உருவாயின. மேலும் ஒரு மிகப்பெரிய ஏரியும் தோன்றியது. இந்த ஏரி பிற்காலத்தில் பெருங்கடலுடன் இணைந்து பால்டிக்கு கடலாக மாறியது. கி.மு. 3000-ஆம் ஆண்டு முதல் குடியேறிய இந்தோ-ஐரோப்பிய பழங்குடியினரே பால்ட்டுகள் ஆவர். இவர்கள் அண்டை மக்களுடன் வர்த்தகம் செய்தனர். புதைபடிவ பைன் மரப் பிசினான அம்பர், அவர்களின் மதிப்புமிக்க ஏற்றுமதிப் பொருளாக இருந்தது. "இலித்துவேனியா" என்ற பெயர் கி.பி. 1009-ஆம் ஆண்டில் முதன்முதலாகப் பதிவு செய்யப்பட்டுள்ளது. அதில் இரண்டு புறச்சமயப் பழங்குடியினர் வாழ்ந்தனர். மேற்கில் சமோச்சிட்டியர்கள் மற்றும் கிழக்கில் உயரமான நிலப்பரப்பில் ஆக்சுடைட்டியர்கள் என்பவர்கள் இப்பழங்குடியினர். நிலங்களுக்கு இயற்கையான தற்காப்பு எல்லைகள் இல்லாததால், இவர்கள் தொடர்ந்து தாக்குதல்களை எதிர்கொண்டனர். எனவே, நம்பிக்கையளிக்கும் மேடுகள் எங்கெல்லாம் இருந்தனவோ, அங்கெல்லாம் சரளைக்கற்கள் மற்றும் பிற பனிப்பாறைச் சிதைவுகளைக் கொண்டு வலுவூட்டப்பட்டு, மர வேலியுடன் கூடிய ஒரு கோட்டை மேடு உருவாக்கப்பட்டது. 13 ஆம் நூற்றாண்டைச் சேர்ந்த இரண்டு அபாயகரமான எதிரிகளான டியூடோனிக் மாவீரர்களும் இலிவோனியன் மாவீரர்களும், நிலத்தை கிறித்தவமயமாக்கும் சாக்கில் கொள்ளையடித்து பாழாக்கினர். 1253 ஆம் ஆண்டில் இலித்துவேனியாவின் முதல் மற்றும் ஒரே மன்னராக முடிசூட்டப்பட்ட மின்டௌகாசின் கீழ் அந்தப் பழங்குடியினர் ஒன்றுபட்டனர். அவர் டியூடோனிக் மாவீரர்களுடனான ஒரு சமாதான ஒப்பந்தத்தின்படி கிறித்தவ மதத்திற்கு மாறினார். ஆனால் அவர்களின் அதிகாரம் குறைந்தபோது அந்த ஒப்பந்தத்திலிருந்து பின்வாங்கினார். மேலும் மக்களிடையே பரவலான மதமாற்றமும் ஏற்படவில்லை. அவர் 1263 ஆம் ஆண்டில் படுகொலை செய்யப்பட்டார். அதன்பிறகு உள்நாட்டுப் போர், படுகொலைகள் மற்றும் வெளிநாட்டுப் படையெடுப்புகள் நாட்டைச் சீர்குலைத்தன. ஆனால் 14 ஆம் நூற்றாண்டிலிருந்து, இலித்துவேனியாவில் வலிமையான, திறமையான ஆட்சியாளர்கள் இருந்தனர். அவர்களின் பெயர்களே எல்லா இடங்களிலும் உள்ள பெருஞ்சாலைகள், சதுக்கங்கள் மற்றும் நினைவுச்சின்னங்களுக்குச் சூட்டப்பட்டன. அவர்களில் குறிப்பிடத்தக்கவர்கள் கெடிமினாசு (ஆட்சி 1316–1341) மற்றும் மகா வைடூடா (ஆட்சி 1392–1430) ஆவர். புறச்சமய வழிகளைக் கைவிட்ட கடைசி ஐரோப்பிய நாடாக அவர்கள் கிறித்தவ மதத்திற்கு மாறினர். மேலும், போலந்துடன் இணைந்து டூடானிக் மாவீரர்களை நசுக்கினர். 1569 ஆம் ஆண்டில் உலூப்ளின் ஒன்றியம் மூலம் அந்தக் கூட்டணி வலுப்படுத்தப்பட்டு, போலந்து-இலித்துவேனியப் பொதுநலவாயத்தை உருவாக்கியது. இந்நாடு 200 ஆண்டுகளாகக் கருங்கடல் வரை ஐரோப்பாவில் ஆதிக்கம் செலுத்தியது. ஆனால், அதிகாரமும் பணமும் போலந்திற்குச் சென்றதால் இலித்துவேனியா வலுவிழந்தது. மேலும் காமன்வெல்த் புதிய ஐரோப்பிய நாடுகளால் தாக்கப்பட்டது. அது 1795-ஆம் ஆண்டில் சரிந்து பிரிக்கப்பட்டது. இலித்துவேனியா உட்பட அதன் கிழக்குப் பகுதி உருசிய ஆட்சியின் கீழ் வந்தது, அதே நேரத்தில் மேற்குப் பகுதியை ஆத்திரியா-அங்கேரியும் பிரசியாவும் கைப்பற்றின. 1918-ஆம் ஆண்டு வரை நிலைமை இப்படியே நீடித்தது. அப்போது, ​​செருமனியின் தோல்வியும், ஜார் மன்னர்களின் பொதுவுடைமை ஆட்சி கவிழ்ப்பும் ஒரு அதிகார வெற்றிடத்தை உருவாக்கின. மேலும் போலந்தும் இலித்துவேனியாவும் மீண்டும் சிறிது காலத்திற்கு சுதந்திரம் பெற்றன. போலந்து உடனடியாக வில்னியசையும் மற்ற தெற்குப் பகுதிகளையும் கைப்பற்றியது. எனவே 1940 வரை எஞ்சியிருந்த இலித்துவேனியாவின் தலைநகராக கௌனாசு ஆக்கப்பட்டது. ==பார்க்க== '''பன்றி இறைச்சி''' என்பது இலித்துவேனியா இல் ஒரு முக்கிய உணவு. ==சாப்பிட== ==குடிக்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஐரோப்பிய நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] {{INTERWIKI|Q37}} {{Wy/ta/Stub}} hlxfl22c7ubld8ne8ibjlz3i9aq75k3 7385486 7385483 2026-11-08T10:03:59Z கி.மூர்த்தி 478412 /* வரலாறு */ 7385486 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Wy/ml/Pagebanner|Vilnius old town banner.jpg}} '''இலித்துவேனியா''' என்பது [[Wy/ta/ஐரோப்பா|ஐரோப்பா]]க் கண்டத்தில் அமைந்துள்ள நாடுகளுள் ஒன்றாகும். இது வடக்கு ஐரோப்பாவில் அமைந்துள்ளது. பெரும்பாலும் சமவெளிகளைக் கொண்டுள்ளது. விவசாயம் இங்கு முதன்மையான தொழிலாகும். வடக்கிலும் கிழக்கிலும் இலாட்வியாவும், தெற்கில் பெலாரசும், தென்மேற்கில் போலந்தும், மேற்கில் உருசியாவின் கலினின்கிராட்டு பகுதியும், வடமேற்கில் பால்டிக் கடலும் இதன் எல்லைகளாக அமைந்துள்ளன. 1990-ஆம் ஆண்டில் சோவியத் ஒன்றியத்திலிருந்து பிரிந்து இது ஒரு சுதந்திரக் குடியரசானது. இதனைத் தொடர்ந்து மற்ற இரு பால்டிக் நாடுகளான இலாட்வியாவும் எசுதோனியாவும் சுதந்திரம் பெற்றன. பால்டிக் நாடுகளில் மிகப்பெரிய நாடான இது, சுமார் 65,300 சதுர கிலோமீட்டர் பரப்பளவைக் கொண்டுள்ளது. 2025-ஆம் ஆண்டின் நிலவரப்படி, இதன் மக்கள் தொகை 2.9 மில்லியனாகும். தலைநகரான வில்னியசு, நாட்டின் முக்கிய ஈர்ப்பாகும். அதனைத் தாண்டி, நவீன நகரங்கள், தனித்துவமான சிறு நகரங்கள், பாரம்பரிய கிராமங்கள், காடுகள், கோட்டைகள், மாளிகைகள், தேவாலயங்கள், ஏரிகள், ஆறுகள், மலைக்கோட்டைகள் மற்றும் அதன் புறச்சமயம் கடந்த காலத்திற்குச் சான்றளிக்கும் விசித்திரமான சிற்பங்கள் மற்றும் நினைவுச்சின்னங்களைக் கொண்ட ஒரு கச்சிதமான, அதே சமயம் பன்முகத்தன்மை வாய்ந்ததாக இந்நாடு அமைந்துள்ளது. ==நகரங்கள்== [[File:Trakai Island Castle 03.jpg|thumb|ட்ராக்காய் தீவுக் கோட்டை]] * '''வீயில்ஞூஸ்''': இலித்துவேனியா இன் தலைநகரம் மற்றும் மிகப்பெரிய நகரம் ==புரிதல்== ===வரலாறு=== கடைசி பனிக்காலம், 1,15,000 முதல் 12,000 ஆண்டுகளுக்கு முன்பு வரை நோர்டிக்கு மற்றும் பால்டிக்கு பகுதிகளை மூடியிருந்தது. பனி உருகியபோது, அரிக்கப்பட்ட தாழ்வான சமவெளியை உருவாக்கியது; அதன் விளிம்புகளில் சரளைக் கற்கள் படிந்தன. வடக்குப் பகுதி காடுகள் உருவாயின. மேலும் ஒரு மிகப்பெரிய ஏரியும் தோன்றியது. இந்த ஏரி பிற்காலத்தில் பெருங்கடலுடன் இணைந்து பால்டிக்கு கடலாக மாறியது. கி.மு. 3000-ஆம் ஆண்டு முதல் குடியேறிய இந்தோ-ஐரோப்பிய பழங்குடியினரே பால்ட்டுகள் ஆவர். இவர்கள் அண்டை மக்களுடன் வர்த்தகம் செய்தனர். புதைபடிவ பைன் மரப் பிசினான அம்பர், அவர்களின் மதிப்புமிக்க ஏற்றுமதிப் பொருளாக இருந்தது. "இலித்துவேனியா" என்ற பெயர் கி.பி. 1009-ஆம் ஆண்டில் முதன்முதலாகப் பதிவு செய்யப்பட்டுள்ளது. அதில் இரண்டு புறச்சமயப் பழங்குடியினர் வாழ்ந்தனர். மேற்கில் சமோச்சிட்டியர்கள் மற்றும் கிழக்கில் உயரமான நிலப்பரப்பில் ஆக்சுடைட்டியர்கள் என்பவர்கள் இப்பழங்குடியினர். நிலங்களுக்கு இயற்கையான தற்காப்பு எல்லைகள் இல்லாததால், இவர்கள் தொடர்ந்து தாக்குதல்களை எதிர்கொண்டனர். எனவே, நம்பிக்கையளிக்கும் மேடுகள் எங்கெல்லாம் இருந்தனவோ, அங்கெல்லாம் சரளைக்கற்கள் மற்றும் பிற பனிப்பாறைச் சிதைவுகளைக் கொண்டு வலுவூட்டப்பட்டு, மர வேலியுடன் கூடிய ஒரு கோட்டை மேடு உருவாக்கப்பட்டது. 13 ஆம் நூற்றாண்டைச் சேர்ந்த இரண்டு அபாயகரமான எதிரிகளான டியூடோனிக் மாவீரர்களும் இலிவோனியன் மாவீரர்களும், நிலத்தை கிறித்தவமயமாக்கும் சாக்கில் கொள்ளையடித்து பாழாக்கினர். 1253 ஆம் ஆண்டில் இலித்துவேனியாவின் முதல் மற்றும் ஒரே மன்னராக முடிசூட்டப்பட்ட மின்டௌகாசின் கீழ் அந்தப் பழங்குடியினர் ஒன்றுபட்டனர். அவர் டியூடோனிக் மாவீரர்களுடனான ஒரு சமாதான ஒப்பந்தத்தின்படி கிறித்தவ மதத்திற்கு மாறினார். ஆனால் அவர்களின் அதிகாரம் குறைந்தபோது அந்த ஒப்பந்தத்திலிருந்து பின்வாங்கினார். மேலும் மக்களிடையே பரவலான மதமாற்றமும் ஏற்படவில்லை. அவர் 1263 ஆம் ஆண்டில் படுகொலை செய்யப்பட்டார். அதன்பிறகு உள்நாட்டுப் போர், படுகொலைகள் மற்றும் வெளிநாட்டுப் படையெடுப்புகள் நாட்டைச் சீர்குலைத்தன. ஆனால் 14 ஆம் நூற்றாண்டிலிருந்து, இலித்துவேனியாவில் வலிமையான, திறமையான ஆட்சியாளர்கள் இருந்தனர். அவர்களின் பெயர்களே எல்லா இடங்களிலும் உள்ள பெருஞ்சாலைகள், சதுக்கங்கள் மற்றும் நினைவுச்சின்னங்களுக்குச் சூட்டப்பட்டன. அவர்களில் குறிப்பிடத்தக்கவர்கள் கெடிமினாசு (ஆட்சி 1316–1341) மற்றும் மகா வைடூடா (ஆட்சி 1392–1430) ஆவர். புறச்சமய வழிகளைக் கைவிட்ட கடைசி ஐரோப்பிய நாடாக அவர்கள் கிறித்தவ மதத்திற்கு மாறினர். மேலும், போலந்துடன் இணைந்து டூடானிக் மாவீரர்களை நசுக்கினர். 1569 ஆம் ஆண்டில் உலூப்ளின் ஒன்றியம் மூலம் அந்தக் கூட்டணி வலுப்படுத்தப்பட்டு, போலந்து-இலித்துவேனியப் பொதுநலவாயத்தை உருவாக்கியது. இந்நாடு 200 ஆண்டுகளாகக் கருங்கடல் வரை ஐரோப்பாவில் ஆதிக்கம் செலுத்தியது. ஆனால், அதிகாரமும் பணமும் போலந்திற்குச் சென்றதால் இலித்துவேனியா வலுவிழந்தது. மேலும் காமன்வெல்த் புதிய ஐரோப்பிய நாடுகளால் தாக்கப்பட்டது. அது 1795-ஆம் ஆண்டில் சரிந்து பிரிக்கப்பட்டது. இலித்துவேனியா உட்பட அதன் கிழக்குப் பகுதி உருசிய ஆட்சியின் கீழ் வந்தது, அதே நேரத்தில் மேற்குப் பகுதியை ஆத்திரியா-அங்கேரியும் பிரசியாவும் கைப்பற்றின. 1918-ஆம் ஆண்டு வரை நிலைமை இப்படியே நீடித்தது. அப்போது, ​​செருமனியின் தோல்வியும், ஜார் மன்னர்களின் பொதுவுடைமை ஆட்சி கவிழ்ப்பும் ஒரு அதிகார வெற்றிடத்தை உருவாக்கின. மேலும் போலந்தும் இலித்துவேனியாவும் மீண்டும் சிறிது காலத்திற்கு சுதந்திரம் பெற்றன. போலந்து உடனடியாக வில்னியசையும் மற்ற தெற்குப் பகுதிகளையும் கைப்பற்றியது. எனவே 1940 வரை எஞ்சியிருந்த இலித்துவேனியாவின் தலைநகராக கௌனாசு ஆக்கப்பட்டது. நாசி செருமனி மேற்கு ஐரோப்பா முழுவதும் அணிவகுத்துச் சென்றது. சோவியத் யூனியன் அல்லது உருசியா என்ற பெயரில் உருசியா, இலித்துவேனியாவைக் கைப்பற்றி கௌனாசை பலப்படுத்தியது; ஆனால் பின்னர் தாய்நாட்டைப் பாதுகாக்கப் பின்வாங்கி ஓடியது. நாஜிக்கள் உள்ளே அணிவகுத்து வந்தனர். பலர் அவர்களை வரவேற்றனர். சில மாதங்களுக்குள் வில்னியசின் பெரும் யூத மக்கள் தொகை அழிக்கப்பட்டது, மேலும் அந்த நாட்டின் ஒவ்வொரு நகரமும் இதே போன்ற காட்சிகளைக் கண்டது: மரண முகாம்கள் இன்னும் செயல்பாட்டுக்கு வராததால், படுகொலைகள் உள்ளூர் அளவில் நிகழ்ந்தன. ==பார்க்க== '''பன்றி இறைச்சி''' என்பது இலித்துவேனியா இல் ஒரு முக்கிய உணவு. ==சாப்பிட== ==குடிக்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஐரோப்பிய நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] {{INTERWIKI|Q37}} {{Wy/ta/Stub}} pdbc13f85v7p793gxev8we0757ux9xx 7385488 7385486 2026-11-08T10:07:35Z கி.மூர்த்தி 478412 /* வரலாறு */ 7385488 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Wy/ml/Pagebanner|Vilnius old town banner.jpg}} '''இலித்துவேனியா''' என்பது [[Wy/ta/ஐரோப்பா|ஐரோப்பா]]க் கண்டத்தில் அமைந்துள்ள நாடுகளுள் ஒன்றாகும். இது வடக்கு ஐரோப்பாவில் அமைந்துள்ளது. பெரும்பாலும் சமவெளிகளைக் கொண்டுள்ளது. விவசாயம் இங்கு முதன்மையான தொழிலாகும். வடக்கிலும் கிழக்கிலும் இலாட்வியாவும், தெற்கில் பெலாரசும், தென்மேற்கில் போலந்தும், மேற்கில் உருசியாவின் கலினின்கிராட்டு பகுதியும், வடமேற்கில் பால்டிக் கடலும் இதன் எல்லைகளாக அமைந்துள்ளன. 1990-ஆம் ஆண்டில் சோவியத் ஒன்றியத்திலிருந்து பிரிந்து இது ஒரு சுதந்திரக் குடியரசானது. இதனைத் தொடர்ந்து மற்ற இரு பால்டிக் நாடுகளான இலாட்வியாவும் எசுதோனியாவும் சுதந்திரம் பெற்றன. பால்டிக் நாடுகளில் மிகப்பெரிய நாடான இது, சுமார் 65,300 சதுர கிலோமீட்டர் பரப்பளவைக் கொண்டுள்ளது. 2025-ஆம் ஆண்டின் நிலவரப்படி, இதன் மக்கள் தொகை 2.9 மில்லியனாகும். தலைநகரான வில்னியசு, நாட்டின் முக்கிய ஈர்ப்பாகும். அதனைத் தாண்டி, நவீன நகரங்கள், தனித்துவமான சிறு நகரங்கள், பாரம்பரிய கிராமங்கள், காடுகள், கோட்டைகள், மாளிகைகள், தேவாலயங்கள், ஏரிகள், ஆறுகள், மலைக்கோட்டைகள் மற்றும் அதன் புறச்சமயம் கடந்த காலத்திற்குச் சான்றளிக்கும் விசித்திரமான சிற்பங்கள் மற்றும் நினைவுச்சின்னங்களைக் கொண்ட ஒரு கச்சிதமான, அதே சமயம் பன்முகத்தன்மை வாய்ந்ததாக இந்நாடு அமைந்துள்ளது. ==நகரங்கள்== [[File:Trakai Island Castle 03.jpg|thumb|ட்ராக்காய் தீவுக் கோட்டை]] * '''வீயில்ஞூஸ்''': இலித்துவேனியா இன் தலைநகரம் மற்றும் மிகப்பெரிய நகரம் ==புரிதல்== ===வரலாறு=== கடைசி பனிக்காலம், 1,15,000 முதல் 12,000 ஆண்டுகளுக்கு முன்பு வரை நோர்டிக்கு மற்றும் பால்டிக்கு பகுதிகளை மூடியிருந்தது. பனி உருகியபோது, அரிக்கப்பட்ட தாழ்வான சமவெளியை உருவாக்கியது; அதன் விளிம்புகளில் சரளைக் கற்கள் படிந்தன. வடக்குப் பகுதி காடுகள் உருவாயின. மேலும் ஒரு மிகப்பெரிய ஏரியும் தோன்றியது. இந்த ஏரி பிற்காலத்தில் பெருங்கடலுடன் இணைந்து பால்டிக்கு கடலாக மாறியது. கி.மு. 3000-ஆம் ஆண்டு முதல் குடியேறிய இந்தோ-ஐரோப்பிய பழங்குடியினரே பால்ட்டுகள் ஆவர். இவர்கள் அண்டை மக்களுடன் வர்த்தகம் செய்தனர். புதைபடிவ பைன் மரப் பிசினான அம்பர், அவர்களின் மதிப்புமிக்க ஏற்றுமதிப் பொருளாக இருந்தது. "இலித்துவேனியா" என்ற பெயர் கி.பி. 1009-ஆம் ஆண்டில் முதன்முதலாகப் பதிவு செய்யப்பட்டுள்ளது. அதில் இரண்டு புறச்சமயப் பழங்குடியினர் வாழ்ந்தனர். மேற்கில் சமோச்சிட்டியர்கள் மற்றும் கிழக்கில் உயரமான நிலப்பரப்பில் ஆக்சுடைட்டியர்கள் என்பவர்கள் இப்பழங்குடியினர். நிலங்களுக்கு இயற்கையான தற்காப்பு எல்லைகள் இல்லாததால், இவர்கள் தொடர்ந்து தாக்குதல்களை எதிர்கொண்டனர். எனவே, நம்பிக்கையளிக்கும் மேடுகள் எங்கெல்லாம் இருந்தனவோ, அங்கெல்லாம் சரளைக்கற்கள் மற்றும் பிற பனிப்பாறைச் சிதைவுகளைக் கொண்டு வலுவூட்டப்பட்டு, மர வேலியுடன் கூடிய ஒரு கோட்டை மேடு உருவாக்கப்பட்டது. 13 ஆம் நூற்றாண்டைச் சேர்ந்த இரண்டு அபாயகரமான எதிரிகளான டியூடோனிக் மாவீரர்களும் இலிவோனியன் மாவீரர்களும், நிலத்தை கிறித்தவமயமாக்கும் சாக்கில் கொள்ளையடித்து பாழாக்கினர். 1253 ஆம் ஆண்டில் இலித்துவேனியாவின் முதல் மற்றும் ஒரே மன்னராக முடிசூட்டப்பட்ட மின்டௌகாசின் கீழ் அந்தப் பழங்குடியினர் ஒன்றுபட்டனர். அவர் டியூடோனிக் மாவீரர்களுடனான ஒரு சமாதான ஒப்பந்தத்தின்படி கிறித்தவ மதத்திற்கு மாறினார். ஆனால் அவர்களின் அதிகாரம் குறைந்தபோது அந்த ஒப்பந்தத்திலிருந்து பின்வாங்கினார். மேலும் மக்களிடையே பரவலான மதமாற்றமும் ஏற்படவில்லை. அவர் 1263 ஆம் ஆண்டில் படுகொலை செய்யப்பட்டார். அதன்பிறகு உள்நாட்டுப் போர், படுகொலைகள் மற்றும் வெளிநாட்டுப் படையெடுப்புகள் நாட்டைச் சீர்குலைத்தன. ஆனால் 14 ஆம் நூற்றாண்டிலிருந்து, இலித்துவேனியாவில் வலிமையான, திறமையான ஆட்சியாளர்கள் இருந்தனர். அவர்களின் பெயர்களே எல்லா இடங்களிலும் உள்ள பெருஞ்சாலைகள், சதுக்கங்கள் மற்றும் நினைவுச்சின்னங்களுக்குச் சூட்டப்பட்டன. அவர்களில் குறிப்பிடத்தக்கவர்கள் கெடிமினாசு (ஆட்சி 1316–1341) மற்றும் மகா வைடூடா (ஆட்சி 1392–1430) ஆவர். புறச்சமய வழிகளைக் கைவிட்ட கடைசி ஐரோப்பிய நாடாக அவர்கள் கிறித்தவ மதத்திற்கு மாறினர். மேலும், போலந்துடன் இணைந்து டூடானிக் மாவீரர்களை நசுக்கினர். 1569 ஆம் ஆண்டில் உலூப்ளின் ஒன்றியம் மூலம் அந்தக் கூட்டணி வலுப்படுத்தப்பட்டு, போலந்து-இலித்துவேனியப் பொதுநலவாயத்தை உருவாக்கியது. இந்நாடு 200 ஆண்டுகளாகக் கருங்கடல் வரை ஐரோப்பாவில் ஆதிக்கம் செலுத்தியது. ஆனால், அதிகாரமும் பணமும் போலந்திற்குச் சென்றதால் இலித்துவேனியா வலுவிழந்தது. மேலும் காமன்வெல்த் புதிய ஐரோப்பிய நாடுகளால் தாக்கப்பட்டது. அது 1795-ஆம் ஆண்டில் சரிந்து பிரிக்கப்பட்டது. இலித்துவேனியா உட்பட அதன் கிழக்குப் பகுதி உருசிய ஆட்சியின் கீழ் வந்தது, அதே நேரத்தில் மேற்குப் பகுதியை ஆத்திரியா-அங்கேரியும் பிரசியாவும் கைப்பற்றின. 1918-ஆம் ஆண்டு வரை நிலைமை இப்படியே நீடித்தது. அப்போது, ​​செருமனியின் தோல்வியும், ஜார் மன்னர்களின் பொதுவுடைமை ஆட்சி கவிழ்ப்பும் ஒரு அதிகார வெற்றிடத்தை உருவாக்கின. மேலும் போலந்தும் இலித்துவேனியாவும் மீண்டும் சிறிது காலத்திற்கு சுதந்திரம் பெற்றன. போலந்து உடனடியாக வில்னியசையும் மற்ற தெற்குப் பகுதிகளையும் கைப்பற்றியது. எனவே 1940 வரை எஞ்சியிருந்த இலித்துவேனியாவின் தலைநகராக கௌனாசு ஆக்கப்பட்டது. நாசி செருமனி மேற்கு ஐரோப்பா முழுவதும் அணிவகுத்துச் சென்றது. சோவியத் யூனியன் அல்லது உருசியா என்ற பெயரில் உருசியா, இலித்துவேனியாவைக் கைப்பற்றி கௌனாசை பலப்படுத்தியது; ஆனால் பின்னர் தாய்நாட்டைப் பாதுகாக்கப் பின்வாங்கி ஓடியது. நாஜிக்கள் உள்ளே அணிவகுத்து வந்தனர். பலர் அவர்களை வரவேற்றனர். சில மாதங்களுக்குள் வில்னியசின் பெரும் யூத மக்கள் தொகை அழிக்கப்பட்டது, மேலும் அந்த நாட்டின் ஒவ்வொரு நகரமும் இதே போன்ற காட்சிகளைக் கண்டது: மரண முகாம்கள் இன்னும் செயல்பாட்டுக்கு வராததால், படுகொலைகள் உள்ளூர் அளவில் நிகழ்ந்தன. சோவியத் யூனியன் 1944-ஆம் ஆண்டில் இலித்துவேனியாவை மீண்டும் கைப்பற்றியது. போருக்குப் பின்னரும், சுடாலினின் பயங்கரவாத ஆட்சியின் கீழ் மேலும் பல கொடுமைகளுடன் அதனைத் தன்வசம் வைத்திருந்தது. அந்தப் பேரரசு சிதைந்தது. மேலும் 1990-ஆம் ஆண்டு மார்ச்சு மாதம் 11 அன்று, சோவியத் குடியரசுகளில் தனது சுதந்திரத்தை அறிவித்த முதல் நாடாக இலித்துவேனியா ஆனது. அதன் நிலை 1991-ஆம் ஆண்டு செப்டம்பர் மாதம் 6 அன்று அங்கீகரிக்கப்பட்டது, மேலும் கடைசி உருசியப் படைகள் 1993-ஆம் ஆண்டில் வெளியேறின. இலித்துவேனியா தனது பொருளாதாரத்தை மேற்கு ஐரோப்பாவுடன் ஒருங்கிணைத்தது. நேட்டோ மற்றும் ஐரோப்பிய ஒன்றியத்துடனும் இணைந்தது. மேலும் யூரோ நாணயத்தையும் ஏற்றுக்கொண்டது. மலிவு விலை விமானப் பயணங்கள் அதனை மேற்கத்திய நாடுகளுக்கு இன்னும் நெருக்கமாகக் கொண்டு வந்தன. ==பார்க்க== '''பன்றி இறைச்சி''' என்பது இலித்துவேனியா இல் ஒரு முக்கிய உணவு. ==சாப்பிட== ==குடிக்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஐரோப்பிய நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] {{INTERWIKI|Q37}} {{Wy/ta/Stub}} 1r6onmrpv4mex05yvqewbbqf7icql36 7385490 7385488 2026-11-08T10:09:19Z கி.மூர்த்தி 478412 /* வரலாறு */ 7385490 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Wy/ml/Pagebanner|Vilnius old town banner.jpg}} '''இலித்துவேனியா''' என்பது [[Wy/ta/ஐரோப்பா|ஐரோப்பா]]க் கண்டத்தில் அமைந்துள்ள நாடுகளுள் ஒன்றாகும். இது வடக்கு ஐரோப்பாவில் அமைந்துள்ளது. பெரும்பாலும் சமவெளிகளைக் கொண்டுள்ளது. விவசாயம் இங்கு முதன்மையான தொழிலாகும். வடக்கிலும் கிழக்கிலும் இலாட்வியாவும், தெற்கில் பெலாரசும், தென்மேற்கில் போலந்தும், மேற்கில் உருசியாவின் கலினின்கிராட்டு பகுதியும், வடமேற்கில் பால்டிக் கடலும் இதன் எல்லைகளாக அமைந்துள்ளன. 1990-ஆம் ஆண்டில் சோவியத் ஒன்றியத்திலிருந்து பிரிந்து இது ஒரு சுதந்திரக் குடியரசானது. இதனைத் தொடர்ந்து மற்ற இரு பால்டிக் நாடுகளான இலாட்வியாவும் எசுதோனியாவும் சுதந்திரம் பெற்றன. பால்டிக் நாடுகளில் மிகப்பெரிய நாடான இது, சுமார் 65,300 சதுர கிலோமீட்டர் பரப்பளவைக் கொண்டுள்ளது. 2025-ஆம் ஆண்டின் நிலவரப்படி, இதன் மக்கள் தொகை 2.9 மில்லியனாகும். தலைநகரான வில்னியசு, நாட்டின் முக்கிய ஈர்ப்பாகும். அதனைத் தாண்டி, நவீன நகரங்கள், தனித்துவமான சிறு நகரங்கள், பாரம்பரிய கிராமங்கள், காடுகள், கோட்டைகள், மாளிகைகள், தேவாலயங்கள், ஏரிகள், ஆறுகள், மலைக்கோட்டைகள் மற்றும் அதன் புறச்சமயம் கடந்த காலத்திற்குச் சான்றளிக்கும் விசித்திரமான சிற்பங்கள் மற்றும் நினைவுச்சின்னங்களைக் கொண்ட ஒரு கச்சிதமான, அதே சமயம் பன்முகத்தன்மை வாய்ந்ததாக இந்நாடு அமைந்துள்ளது. ==நகரங்கள்== [[File:Trakai Island Castle 03.jpg|thumb|ட்ராக்காய் தீவுக் கோட்டை]] * '''வீயில்ஞூஸ்''': இலித்துவேனியா இன் தலைநகரம் மற்றும் மிகப்பெரிய நகரம் ==புரிதல்== ===வரலாறு=== கடைசி பனிக்காலம், 1,15,000 முதல் 12,000 ஆண்டுகளுக்கு முன்பு வரை நோர்டிக்கு மற்றும் பால்டிக்கு பகுதிகளை மூடியிருந்தது. பனி உருகியபோது, அரிக்கப்பட்ட தாழ்வான சமவெளியை உருவாக்கியது; அதன் விளிம்புகளில் சரளைக் கற்கள் படிந்தன. வடக்குப் பகுதி காடுகள் உருவாயின. மேலும் ஒரு மிகப்பெரிய ஏரியும் தோன்றியது. இந்த ஏரி பிற்காலத்தில் பெருங்கடலுடன் இணைந்து பால்டிக்கு கடலாக மாறியது. கி.மு. 3000-ஆம் ஆண்டு முதல் குடியேறிய இந்தோ-ஐரோப்பிய பழங்குடியினரே பால்ட்டுகள் ஆவர். இவர்கள் அண்டை மக்களுடன் வர்த்தகம் செய்தனர். புதைபடிவ பைன் மரப் பிசினான அம்பர், அவர்களின் மதிப்புமிக்க ஏற்றுமதிப் பொருளாக இருந்தது. "இலித்துவேனியா" என்ற பெயர் கி.பி. 1009-ஆம் ஆண்டில் முதன்முதலாகப் பதிவு செய்யப்பட்டுள்ளது. அதில் இரண்டு புறச்சமயப் பழங்குடியினர் வாழ்ந்தனர். மேற்கில் சமோச்சிட்டியர்கள் மற்றும் கிழக்கில் உயரமான நிலப்பரப்பில் ஆக்சுடைட்டியர்கள் என்பவர்கள் இப்பழங்குடியினர். நிலங்களுக்கு இயற்கையான தற்காப்பு எல்லைகள் இல்லாததால், இவர்கள் தொடர்ந்து தாக்குதல்களை எதிர்கொண்டனர். எனவே, நம்பிக்கையளிக்கும் மேடுகள் எங்கெல்லாம் இருந்தனவோ, அங்கெல்லாம் சரளைக்கற்கள் மற்றும் பிற பனிப்பாறைச் சிதைவுகளைக் கொண்டு வலுவூட்டப்பட்டு, மர வேலியுடன் கூடிய ஒரு கோட்டை மேடு உருவாக்கப்பட்டது. 13 ஆம் நூற்றாண்டைச் சேர்ந்த இரண்டு அபாயகரமான எதிரிகளான டியூடோனிக் மாவீரர்களும் இலிவோனியன் மாவீரர்களும், நிலத்தை கிறித்தவமயமாக்கும் சாக்கில் கொள்ளையடித்து பாழாக்கினர். 1253 ஆம் ஆண்டில் இலித்துவேனியாவின் முதல் மற்றும் ஒரே மன்னராக முடிசூட்டப்பட்ட மின்டௌகாசின் கீழ் அந்தப் பழங்குடியினர் ஒன்றுபட்டனர். அவர் டியூடோனிக் மாவீரர்களுடனான ஒரு சமாதான ஒப்பந்தத்தின்படி கிறித்தவ மதத்திற்கு மாறினார். ஆனால் அவர்களின் அதிகாரம் குறைந்தபோது அந்த ஒப்பந்தத்திலிருந்து பின்வாங்கினார். மேலும் மக்களிடையே பரவலான மதமாற்றமும் ஏற்படவில்லை. அவர் 1263 ஆம் ஆண்டில் படுகொலை செய்யப்பட்டார். அதன்பிறகு உள்நாட்டுப் போர், படுகொலைகள் மற்றும் வெளிநாட்டுப் படையெடுப்புகள் நாட்டைச் சீர்குலைத்தன. ஆனால் 14 ஆம் நூற்றாண்டிலிருந்து, இலித்துவேனியாவில் வலிமையான, திறமையான ஆட்சியாளர்கள் இருந்தனர். அவர்களின் பெயர்களே எல்லா இடங்களிலும் உள்ள பெருஞ்சாலைகள், சதுக்கங்கள் மற்றும் நினைவுச்சின்னங்களுக்குச் சூட்டப்பட்டன. அவர்களில் குறிப்பிடத்தக்கவர்கள் கெடிமினாசு (ஆட்சி 1316–1341) மற்றும் மகா வைடூடா (ஆட்சி 1392–1430) ஆவர். புறச்சமய வழிகளைக் கைவிட்ட கடைசி ஐரோப்பிய நாடாக அவர்கள் கிறித்தவ மதத்திற்கு மாறினர். மேலும், போலந்துடன் இணைந்து டூடானிக் மாவீரர்களை நசுக்கினர். 1569 ஆம் ஆண்டில் உலூப்ளின் ஒன்றியம் மூலம் அந்தக் கூட்டணி வலுப்படுத்தப்பட்டு, போலந்து-இலித்துவேனியப் பொதுநலவாயத்தை உருவாக்கியது. இந்நாடு 200 ஆண்டுகளாகக் கருங்கடல் வரை ஐரோப்பாவில் ஆதிக்கம் செலுத்தியது. ஆனால், அதிகாரமும் பணமும் போலந்திற்குச் சென்றதால் இலித்துவேனியா வலுவிழந்தது. மேலும் காமன்வெல்த் புதிய ஐரோப்பிய நாடுகளால் தாக்கப்பட்டது. அது 1795-ஆம் ஆண்டில் சரிந்து பிரிக்கப்பட்டது. இலித்துவேனியா உட்பட அதன் கிழக்குப் பகுதி உருசிய ஆட்சியின் கீழ் வந்தது, அதே நேரத்தில் மேற்குப் பகுதியை ஆத்திரியா-அங்கேரியும் பிரசியாவும் கைப்பற்றின. 1918-ஆம் ஆண்டு வரை நிலைமை இப்படியே நீடித்தது. அப்போது, ​​செருமனியின் தோல்வியும், ஜார் மன்னர்களின் பொதுவுடைமை ஆட்சி கவிழ்ப்பும் ஒரு அதிகார வெற்றிடத்தை உருவாக்கின. மேலும் போலந்தும் இலித்துவேனியாவும் மீண்டும் சிறிது காலத்திற்கு சுதந்திரம் பெற்றன. போலந்து உடனடியாக வில்னியசையும் மற்ற தெற்குப் பகுதிகளையும் கைப்பற்றியது. எனவே 1940 வரை எஞ்சியிருந்த இலித்துவேனியாவின் தலைநகராக கௌனாசு ஆக்கப்பட்டது. நாசி செருமனி மேற்கு ஐரோப்பா முழுவதும் அணிவகுத்துச் சென்றது. சோவியத் யூனியன் அல்லது உருசியா என்ற பெயரில் உருசியா, இலித்துவேனியாவைக் கைப்பற்றி கௌனாசை பலப்படுத்தியது; ஆனால் பின்னர் தாய்நாட்டைப் பாதுகாக்கப் பின்வாங்கி ஓடியது. நாஜிக்கள் உள்ளே அணிவகுத்து வந்தனர். பலர் அவர்களை வரவேற்றனர். சில மாதங்களுக்குள் வில்னியசின் பெரும் யூத மக்கள் தொகை அழிக்கப்பட்டது, மேலும் அந்த நாட்டின் ஒவ்வொரு நகரமும் இதே போன்ற காட்சிகளைக் கண்டது: மரண முகாம்கள் இன்னும் செயல்பாட்டுக்கு வராததால், படுகொலைகள் உள்ளூர் அளவில் நிகழ்ந்தன. சோவியத் யூனியன் 1944-ஆம் ஆண்டில் இலித்துவேனியாவை மீண்டும் கைப்பற்றியது. போருக்குப் பின்னரும், சுடாலினின் பயங்கரவாத ஆட்சியின் கீழ் மேலும் பல கொடுமைகளுடன் அதனைத் தன்வசம் வைத்திருந்தது. அந்தப் பேரரசு சிதைந்தது. மேலும் 1990-ஆம் ஆண்டு மார்ச்சு மாதம் 11 அன்று, சோவியத் குடியரசுகளில் தனது சுதந்திரத்தை அறிவித்த முதல் நாடாக இலித்துவேனியா ஆனது. அதன் நிலை 1991-ஆம் ஆண்டு செப்டம்பர் மாதம் 6 அன்று அங்கீகரிக்கப்பட்டது, மேலும் கடைசி உருசியப் படைகள் 1993-ஆம் ஆண்டில் வெளியேறின. இலித்துவேனியா தனது பொருளாதாரத்தை மேற்கு ஐரோப்பாவுடன் ஒருங்கிணைத்தது. நேட்டோ மற்றும் ஐரோப்பிய ஒன்றியத்துடனும் இணைந்தது. மேலும் யூரோ நாணயத்தையும் ஏற்றுக்கொண்டது. மலிவு விலை விமானப் பயணங்கள் அதனை மேற்கத்திய நாடுகளுக்கு இன்னும் நெருக்கமாகக் கொண்டு வந்தன. ===காலநிலை=== ஆண்டின் எந்தக் காலத்திலும் மழையிலிருந்து பாதுகாக்கும் உடைகளையும், கதகதப்பான ஆடைகளையும் உடன் வைத்துக்கொள்ள வேண்டும். கோடைகாலத்தில் அதிக மழை பெய்யும்; அப்போது சராசரி வெப்பநிலை இதமான 16°செல்சியசு ஆக இருக்கும். குளிர்காலத்தில் சராசரி வெப்பநிலை -5°செல்சியசு ஆகவும், பனி மற்றும் பனிமழை பொழியக்கூடிய சூழலும் நிலவும். வசந்த காலம் மிகவும் வறண்ட பருவமாகும். ==பார்க்க== '''பன்றி இறைச்சி''' என்பது இலித்துவேனியா இல் ஒரு முக்கிய உணவு. ==சாப்பிட== ==குடிக்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஐரோப்பிய நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] {{INTERWIKI|Q37}} {{Wy/ta/Stub}} frf0ttfjdxyu99frve6plsg27ofdgel 7385492 7385490 2026-11-08T10:10:52Z கி.மூர்த்தி 478412 /* காலநிலை */ 7385492 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Wy/ml/Pagebanner|Vilnius old town banner.jpg}} '''இலித்துவேனியா''' என்பது [[Wy/ta/ஐரோப்பா|ஐரோப்பா]]க் கண்டத்தில் அமைந்துள்ள நாடுகளுள் ஒன்றாகும். இது வடக்கு ஐரோப்பாவில் அமைந்துள்ளது. பெரும்பாலும் சமவெளிகளைக் கொண்டுள்ளது. விவசாயம் இங்கு முதன்மையான தொழிலாகும். வடக்கிலும் கிழக்கிலும் இலாட்வியாவும், தெற்கில் பெலாரசும், தென்மேற்கில் போலந்தும், மேற்கில் உருசியாவின் கலினின்கிராட்டு பகுதியும், வடமேற்கில் பால்டிக் கடலும் இதன் எல்லைகளாக அமைந்துள்ளன. 1990-ஆம் ஆண்டில் சோவியத் ஒன்றியத்திலிருந்து பிரிந்து இது ஒரு சுதந்திரக் குடியரசானது. இதனைத் தொடர்ந்து மற்ற இரு பால்டிக் நாடுகளான இலாட்வியாவும் எசுதோனியாவும் சுதந்திரம் பெற்றன. பால்டிக் நாடுகளில் மிகப்பெரிய நாடான இது, சுமார் 65,300 சதுர கிலோமீட்டர் பரப்பளவைக் கொண்டுள்ளது. 2025-ஆம் ஆண்டின் நிலவரப்படி, இதன் மக்கள் தொகை 2.9 மில்லியனாகும். தலைநகரான வில்னியசு, நாட்டின் முக்கிய ஈர்ப்பாகும். அதனைத் தாண்டி, நவீன நகரங்கள், தனித்துவமான சிறு நகரங்கள், பாரம்பரிய கிராமங்கள், காடுகள், கோட்டைகள், மாளிகைகள், தேவாலயங்கள், ஏரிகள், ஆறுகள், மலைக்கோட்டைகள் மற்றும் அதன் புறச்சமயம் கடந்த காலத்திற்குச் சான்றளிக்கும் விசித்திரமான சிற்பங்கள் மற்றும் நினைவுச்சின்னங்களைக் கொண்ட ஒரு கச்சிதமான, அதே சமயம் பன்முகத்தன்மை வாய்ந்ததாக இந்நாடு அமைந்துள்ளது. ==நகரங்கள்== [[File:Trakai Island Castle 03.jpg|thumb|ட்ராக்காய் தீவுக் கோட்டை]] * '''வீயில்ஞூஸ்''': இலித்துவேனியா இன் தலைநகரம் மற்றும் மிகப்பெரிய நகரம் ==புரிதல்== ===வரலாறு=== கடைசி பனிக்காலம், 1,15,000 முதல் 12,000 ஆண்டுகளுக்கு முன்பு வரை நோர்டிக்கு மற்றும் பால்டிக்கு பகுதிகளை மூடியிருந்தது. பனி உருகியபோது, அரிக்கப்பட்ட தாழ்வான சமவெளியை உருவாக்கியது; அதன் விளிம்புகளில் சரளைக் கற்கள் படிந்தன. வடக்குப் பகுதி காடுகள் உருவாயின. மேலும் ஒரு மிகப்பெரிய ஏரியும் தோன்றியது. இந்த ஏரி பிற்காலத்தில் பெருங்கடலுடன் இணைந்து பால்டிக்கு கடலாக மாறியது. கி.மு. 3000-ஆம் ஆண்டு முதல் குடியேறிய இந்தோ-ஐரோப்பிய பழங்குடியினரே பால்ட்டுகள் ஆவர். இவர்கள் அண்டை மக்களுடன் வர்த்தகம் செய்தனர். புதைபடிவ பைன் மரப் பிசினான அம்பர், அவர்களின் மதிப்புமிக்க ஏற்றுமதிப் பொருளாக இருந்தது. "இலித்துவேனியா" என்ற பெயர் கி.பி. 1009-ஆம் ஆண்டில் முதன்முதலாகப் பதிவு செய்யப்பட்டுள்ளது. அதில் இரண்டு புறச்சமயப் பழங்குடியினர் வாழ்ந்தனர். மேற்கில் சமோச்சிட்டியர்கள் மற்றும் கிழக்கில் உயரமான நிலப்பரப்பில் ஆக்சுடைட்டியர்கள் என்பவர்கள் இப்பழங்குடியினர். நிலங்களுக்கு இயற்கையான தற்காப்பு எல்லைகள் இல்லாததால், இவர்கள் தொடர்ந்து தாக்குதல்களை எதிர்கொண்டனர். எனவே, நம்பிக்கையளிக்கும் மேடுகள் எங்கெல்லாம் இருந்தனவோ, அங்கெல்லாம் சரளைக்கற்கள் மற்றும் பிற பனிப்பாறைச் சிதைவுகளைக் கொண்டு வலுவூட்டப்பட்டு, மர வேலியுடன் கூடிய ஒரு கோட்டை மேடு உருவாக்கப்பட்டது. 13 ஆம் நூற்றாண்டைச் சேர்ந்த இரண்டு அபாயகரமான எதிரிகளான டியூடோனிக் மாவீரர்களும் இலிவோனியன் மாவீரர்களும், நிலத்தை கிறித்தவமயமாக்கும் சாக்கில் கொள்ளையடித்து பாழாக்கினர். 1253 ஆம் ஆண்டில் இலித்துவேனியாவின் முதல் மற்றும் ஒரே மன்னராக முடிசூட்டப்பட்ட மின்டௌகாசின் கீழ் அந்தப் பழங்குடியினர் ஒன்றுபட்டனர். அவர் டியூடோனிக் மாவீரர்களுடனான ஒரு சமாதான ஒப்பந்தத்தின்படி கிறித்தவ மதத்திற்கு மாறினார். ஆனால் அவர்களின் அதிகாரம் குறைந்தபோது அந்த ஒப்பந்தத்திலிருந்து பின்வாங்கினார். மேலும் மக்களிடையே பரவலான மதமாற்றமும் ஏற்படவில்லை. அவர் 1263 ஆம் ஆண்டில் படுகொலை செய்யப்பட்டார். அதன்பிறகு உள்நாட்டுப் போர், படுகொலைகள் மற்றும் வெளிநாட்டுப் படையெடுப்புகள் நாட்டைச் சீர்குலைத்தன. ஆனால் 14 ஆம் நூற்றாண்டிலிருந்து, இலித்துவேனியாவில் வலிமையான, திறமையான ஆட்சியாளர்கள் இருந்தனர். அவர்களின் பெயர்களே எல்லா இடங்களிலும் உள்ள பெருஞ்சாலைகள், சதுக்கங்கள் மற்றும் நினைவுச்சின்னங்களுக்குச் சூட்டப்பட்டன. அவர்களில் குறிப்பிடத்தக்கவர்கள் கெடிமினாசு (ஆட்சி 1316–1341) மற்றும் மகா வைடூடா (ஆட்சி 1392–1430) ஆவர். புறச்சமய வழிகளைக் கைவிட்ட கடைசி ஐரோப்பிய நாடாக அவர்கள் கிறித்தவ மதத்திற்கு மாறினர். மேலும், போலந்துடன் இணைந்து டூடானிக் மாவீரர்களை நசுக்கினர். 1569 ஆம் ஆண்டில் உலூப்ளின் ஒன்றியம் மூலம் அந்தக் கூட்டணி வலுப்படுத்தப்பட்டு, போலந்து-இலித்துவேனியப் பொதுநலவாயத்தை உருவாக்கியது. இந்நாடு 200 ஆண்டுகளாகக் கருங்கடல் வரை ஐரோப்பாவில் ஆதிக்கம் செலுத்தியது. ஆனால், அதிகாரமும் பணமும் போலந்திற்குச் சென்றதால் இலித்துவேனியா வலுவிழந்தது. மேலும் காமன்வெல்த் புதிய ஐரோப்பிய நாடுகளால் தாக்கப்பட்டது. அது 1795-ஆம் ஆண்டில் சரிந்து பிரிக்கப்பட்டது. இலித்துவேனியா உட்பட அதன் கிழக்குப் பகுதி உருசிய ஆட்சியின் கீழ் வந்தது, அதே நேரத்தில் மேற்குப் பகுதியை ஆத்திரியா-அங்கேரியும் பிரசியாவும் கைப்பற்றின. 1918-ஆம் ஆண்டு வரை நிலைமை இப்படியே நீடித்தது. அப்போது, ​​செருமனியின் தோல்வியும், ஜார் மன்னர்களின் பொதுவுடைமை ஆட்சி கவிழ்ப்பும் ஒரு அதிகார வெற்றிடத்தை உருவாக்கின. மேலும் போலந்தும் இலித்துவேனியாவும் மீண்டும் சிறிது காலத்திற்கு சுதந்திரம் பெற்றன. போலந்து உடனடியாக வில்னியசையும் மற்ற தெற்குப் பகுதிகளையும் கைப்பற்றியது. எனவே 1940 வரை எஞ்சியிருந்த இலித்துவேனியாவின் தலைநகராக கௌனாசு ஆக்கப்பட்டது. நாசி செருமனி மேற்கு ஐரோப்பா முழுவதும் அணிவகுத்துச் சென்றது. சோவியத் யூனியன் அல்லது உருசியா என்ற பெயரில் உருசியா, இலித்துவேனியாவைக் கைப்பற்றி கௌனாசை பலப்படுத்தியது; ஆனால் பின்னர் தாய்நாட்டைப் பாதுகாக்கப் பின்வாங்கி ஓடியது. நாஜிக்கள் உள்ளே அணிவகுத்து வந்தனர். பலர் அவர்களை வரவேற்றனர். சில மாதங்களுக்குள் வில்னியசின் பெரும் யூத மக்கள் தொகை அழிக்கப்பட்டது, மேலும் அந்த நாட்டின் ஒவ்வொரு நகரமும் இதே போன்ற காட்சிகளைக் கண்டது: மரண முகாம்கள் இன்னும் செயல்பாட்டுக்கு வராததால், படுகொலைகள் உள்ளூர் அளவில் நிகழ்ந்தன. சோவியத் யூனியன் 1944-ஆம் ஆண்டில் இலித்துவேனியாவை மீண்டும் கைப்பற்றியது. போருக்குப் பின்னரும், சுடாலினின் பயங்கரவாத ஆட்சியின் கீழ் மேலும் பல கொடுமைகளுடன் அதனைத் தன்வசம் வைத்திருந்தது. அந்தப் பேரரசு சிதைந்தது. மேலும் 1990-ஆம் ஆண்டு மார்ச்சு மாதம் 11 அன்று, சோவியத் குடியரசுகளில் தனது சுதந்திரத்தை அறிவித்த முதல் நாடாக இலித்துவேனியா ஆனது. அதன் நிலை 1991-ஆம் ஆண்டு செப்டம்பர் மாதம் 6 அன்று அங்கீகரிக்கப்பட்டது, மேலும் கடைசி உருசியப் படைகள் 1993-ஆம் ஆண்டில் வெளியேறின. இலித்துவேனியா தனது பொருளாதாரத்தை மேற்கு ஐரோப்பாவுடன் ஒருங்கிணைத்தது. நேட்டோ மற்றும் ஐரோப்பிய ஒன்றியத்துடனும் இணைந்தது. மேலும் யூரோ நாணயத்தையும் ஏற்றுக்கொண்டது. மலிவு விலை விமானப் பயணங்கள் அதனை மேற்கத்திய நாடுகளுக்கு இன்னும் நெருக்கமாகக் கொண்டு வந்தன. ===காலநிலை=== ஆண்டின் எந்தக் காலத்திலும் மழையிலிருந்து பாதுகாக்கும் உடைகளையும், கதகதப்பான ஆடைகளையும் உடன் வைத்துக்கொள்ள வேண்டும். கோடைகாலத்தில் அதிக மழை பெய்யும்; அப்போது சராசரி வெப்பநிலை இதமான 16°செல்சியசு ஆக இருக்கும். குளிர்காலத்தில் சராசரி வெப்பநிலை -5°செல்சியசு ஆகவும், பனி மற்றும் பனிமழை பொழியக்கூடிய சூழலும் நிலவும். வசந்த காலம் மிகவும் வறண்ட பருவமாகும். கடலோரப் பகுதிகளில் மிதமான கடல்சார் வானிலை நிலவ அதிக வாய்ப்புள்ளது. அதேசமயம் வில்னியசு உள்ளிட்ட தென்கிழக்குப் பகுதிகளில், வெப்பமான, ஈரப்பதமான கோடைக்காலங்கள் மற்றும் கடுங்குளிர் குளிர்காலங்களுடன் கூடிய கண்டசார் வானிலை அதிகமாக நிலவுகிறது. ஆனால் ஒரு சிறிய நாட்டில் எந்தவொரு நாளின் வானிலை அமைப்பும் இதை மீறிச் செயல்படக்கூடும். ==பார்க்க== '''பன்றி இறைச்சி''' என்பது இலித்துவேனியா இல் ஒரு முக்கிய உணவு. ==சாப்பிட== ==குடிக்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஐரோப்பிய நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] {{INTERWIKI|Q37}} {{Wy/ta/Stub}} 0mxp8puq768u256szsuswoxh8e6r2x1 7385494 7385492 2026-11-08T10:14:16Z கி.மூர்த்தி 478412 /* வரலாறு */ 7385494 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Wy/ml/Pagebanner|Vilnius old town banner.jpg}} '''இலித்துவேனியா''' என்பது [[Wy/ta/ஐரோப்பா|ஐரோப்பா]]க் கண்டத்தில் அமைந்துள்ள நாடுகளுள் ஒன்றாகும். இது வடக்கு ஐரோப்பாவில் அமைந்துள்ளது. பெரும்பாலும் சமவெளிகளைக் கொண்டுள்ளது. விவசாயம் இங்கு முதன்மையான தொழிலாகும். வடக்கிலும் கிழக்கிலும் இலாட்வியாவும், தெற்கில் பெலாரசும், தென்மேற்கில் போலந்தும், மேற்கில் உருசியாவின் கலினின்கிராட்டு பகுதியும், வடமேற்கில் பால்டிக் கடலும் இதன் எல்லைகளாக அமைந்துள்ளன. 1990-ஆம் ஆண்டில் சோவியத் ஒன்றியத்திலிருந்து பிரிந்து இது ஒரு சுதந்திரக் குடியரசானது. இதனைத் தொடர்ந்து மற்ற இரு பால்டிக் நாடுகளான இலாட்வியாவும் எசுதோனியாவும் சுதந்திரம் பெற்றன. பால்டிக் நாடுகளில் மிகப்பெரிய நாடான இது, சுமார் 65,300 சதுர கிலோமீட்டர் பரப்பளவைக் கொண்டுள்ளது. 2025-ஆம் ஆண்டின் நிலவரப்படி, இதன் மக்கள் தொகை 2.9 மில்லியனாகும். தலைநகரான வில்னியசு, நாட்டின் முக்கிய ஈர்ப்பாகும். அதனைத் தாண்டி, நவீன நகரங்கள், தனித்துவமான சிறு நகரங்கள், பாரம்பரிய கிராமங்கள், காடுகள், கோட்டைகள், மாளிகைகள், தேவாலயங்கள், ஏரிகள், ஆறுகள், மலைக்கோட்டைகள் மற்றும் அதன் புறச்சமயம் கடந்த காலத்திற்குச் சான்றளிக்கும் விசித்திரமான சிற்பங்கள் மற்றும் நினைவுச்சின்னங்களைக் கொண்ட ஒரு கச்சிதமான, அதே சமயம் பன்முகத்தன்மை வாய்ந்ததாக இந்நாடு அமைந்துள்ளது. ==நகரங்கள்== [[File:Trakai Island Castle 03.jpg|thumb|ட்ராக்காய் தீவுக் கோட்டை]] * '''வீயில்ஞூஸ்''': இலித்துவேனியா இன் தலைநகரம் மற்றும் மிகப்பெரிய நகரம் ==புரிதல்== ===வரலாறு=== கடைசி பனிக்காலம், 1,15,000 முதல் 12,000 ஆண்டுகளுக்கு முன்பு வரை நோர்டிக்கு மற்றும் பால்டிக்கு பகுதிகளை மூடியிருந்தது. பனி உருகியபோது, அரிக்கப்பட்ட தாழ்வான சமவெளியை உருவாக்கியது; அதன் விளிம்புகளில் சரளைக் கற்கள் படிந்தன. வடக்குப் பகுதி காடுகள் உருவாயின. மேலும் ஒரு மிகப்பெரிய ஏரியும் தோன்றியது. இந்த ஏரி பிற்காலத்தில் பெருங்கடலுடன் இணைந்து பால்டிக்கு கடலாக மாறியது. கி.மு. 3000-ஆம் ஆண்டு முதல் குடியேறிய இந்தோ-ஐரோப்பிய பழங்குடியினரே பால்ட்டுகள் ஆவர். இவர்கள் அண்டை மக்களுடன் வர்த்தகம் செய்தனர். புதைபடிவ பைன் மரப் பிசினான அம்பர், அவர்களின் மதிப்புமிக்க ஏற்றுமதிப் பொருளாக இருந்தது. "இலித்துவேனியா" என்ற பெயர் கி.பி. 1009-ஆம் ஆண்டில் முதன்முதலாகப் பதிவு செய்யப்பட்டுள்ளது. அதில் இரண்டு புறச்சமயப் பழங்குடியினர் வாழ்ந்தனர். மேற்கில் சமோச்சிட்டியர்கள் மற்றும் கிழக்கில் உயரமான நிலப்பரப்பில் ஆக்சுடைட்டியர்கள் என்பவர்கள் இப்பழங்குடியினர். நிலங்களுக்கு இயற்கையான தற்காப்பு எல்லைகள் இல்லாததால், இவர்கள் தொடர்ந்து தாக்குதல்களை எதிர்கொண்டனர். எனவே, நம்பிக்கையளிக்கும் மேடுகள் எங்கெல்லாம் இருந்தனவோ, அங்கெல்லாம் சரளைக்கற்கள் மற்றும் பிற பனிப்பாறைச் சிதைவுகளைக் கொண்டு வலுவூட்டப்பட்டு, மர வேலியுடன் கூடிய ஒரு கோட்டை மேடு உருவாக்கப்பட்டது. 13 ஆம் நூற்றாண்டைச் சேர்ந்த இரண்டு அபாயகரமான எதிரிகளான டியூடோனிக் மாவீரர்களும் இலிவோனியன் மாவீரர்களும், நிலத்தை கிறித்தவமயமாக்கும் சாக்கில் கொள்ளையடித்து பாழாக்கினர். 1253 ஆம் ஆண்டில் இலித்துவேனியாவின் முதல் மற்றும் ஒரே மன்னராக முடிசூட்டப்பட்ட மின்டௌகாசின் கீழ் அந்தப் பழங்குடியினர் ஒன்றுபட்டனர். அவர் டியூடோனிக் மாவீரர்களுடனான ஒரு சமாதான ஒப்பந்தத்தின்படி கிறித்தவ மதத்திற்கு மாறினார். ஆனால் அவர்களின் அதிகாரம் குறைந்தபோது அந்த ஒப்பந்தத்திலிருந்து பின்வாங்கினார். மேலும் மக்களிடையே பரவலான மதமாற்றமும் ஏற்படவில்லை. அவர் 1263 ஆம் ஆண்டில் படுகொலை செய்யப்பட்டார். [[File:View of the Gediminas' Tower and Three Crosses from the Observation Tower of the Palace of the Grand Dukes of Lithuania.jpg | thumb | 300px | வில்னியசு நகரத்தில் கெடிமினாசு கோபுரம் ]] அதன்பிறகு உள்நாட்டுப் போர், படுகொலைகள் மற்றும் வெளிநாட்டுப் படையெடுப்புகள் நாட்டைச் சீர்குலைத்தன. ஆனால் 14 ஆம் நூற்றாண்டிலிருந்து, இலித்துவேனியாவில் வலிமையான, திறமையான ஆட்சியாளர்கள் இருந்தனர். அவர்களின் பெயர்களே எல்லா இடங்களிலும் உள்ள பெருஞ்சாலைகள், சதுக்கங்கள் மற்றும் நினைவுச்சின்னங்களுக்குச் சூட்டப்பட்டன. அவர்களில் குறிப்பிடத்தக்கவர்கள் கெடிமினாசு (ஆட்சி 1316–1341) மற்றும் மகா வைடூடா (ஆட்சி 1392–1430) ஆவர். புறச்சமய வழிகளைக் கைவிட்ட கடைசி ஐரோப்பிய நாடாக அவர்கள் கிறித்தவ மதத்திற்கு மாறினர். மேலும், போலந்துடன் இணைந்து டூடானிக் மாவீரர்களை நசுக்கினர். 1569 ஆம் ஆண்டில் உலூப்ளின் ஒன்றியம் மூலம் அந்தக் கூட்டணி வலுப்படுத்தப்பட்டு, போலந்து-இலித்துவேனியப் பொதுநலவாயத்தை உருவாக்கியது. இந்நாடு 200 ஆண்டுகளாகக் கருங்கடல் வரை ஐரோப்பாவில் ஆதிக்கம் செலுத்தியது. ஆனால், அதிகாரமும் பணமும் போலந்திற்குச் சென்றதால் இலித்துவேனியா வலுவிழந்தது. மேலும் காமன்வெல்த் புதிய ஐரோப்பிய நாடுகளால் தாக்கப்பட்டது. அது 1795-ஆம் ஆண்டில் சரிந்து பிரிக்கப்பட்டது. இலித்துவேனியா உட்பட அதன் கிழக்குப் பகுதி உருசிய ஆட்சியின் கீழ் வந்தது, அதே நேரத்தில் மேற்குப் பகுதியை ஆத்திரியா-அங்கேரியும் பிரசியாவும் கைப்பற்றின. 1918-ஆம் ஆண்டு வரை நிலைமை இப்படியே நீடித்தது. அப்போது, ​​செருமனியின் தோல்வியும், ஜார் மன்னர்களின் பொதுவுடைமை ஆட்சி கவிழ்ப்பும் ஒரு அதிகார வெற்றிடத்தை உருவாக்கின. மேலும் போலந்தும் இலித்துவேனியாவும் மீண்டும் சிறிது காலத்திற்கு சுதந்திரம் பெற்றன. போலந்து உடனடியாக வில்னியசையும் மற்ற தெற்குப் பகுதிகளையும் கைப்பற்றியது. எனவே 1940 வரை எஞ்சியிருந்த இலித்துவேனியாவின் தலைநகராக கௌனாசு ஆக்கப்பட்டது. நாசி செருமனி மேற்கு ஐரோப்பா முழுவதும் அணிவகுத்துச் சென்றது. சோவியத் யூனியன் அல்லது உருசியா என்ற பெயரில் உருசியா, இலித்துவேனியாவைக் கைப்பற்றி கௌனாசை பலப்படுத்தியது; ஆனால் பின்னர் தாய்நாட்டைப் பாதுகாக்கப் பின்வாங்கி ஓடியது. நாஜிக்கள் உள்ளே அணிவகுத்து வந்தனர். பலர் அவர்களை வரவேற்றனர். சில மாதங்களுக்குள் வில்னியசின் பெரும் யூத மக்கள் தொகை அழிக்கப்பட்டது, மேலும் அந்த நாட்டின் ஒவ்வொரு நகரமும் இதே போன்ற காட்சிகளைக் கண்டது: மரண முகாம்கள் இன்னும் செயல்பாட்டுக்கு வராததால், படுகொலைகள் உள்ளூர் அளவில் நிகழ்ந்தன. சோவியத் யூனியன் 1944-ஆம் ஆண்டில் இலித்துவேனியாவை மீண்டும் கைப்பற்றியது. போருக்குப் பின்னரும், சுடாலினின் பயங்கரவாத ஆட்சியின் கீழ் மேலும் பல கொடுமைகளுடன் அதனைத் தன்வசம் வைத்திருந்தது. அந்தப் பேரரசு சிதைந்தது. மேலும் 1990-ஆம் ஆண்டு மார்ச்சு மாதம் 11 அன்று, சோவியத் குடியரசுகளில் தனது சுதந்திரத்தை அறிவித்த முதல் நாடாக இலித்துவேனியா ஆனது. அதன் நிலை 1991-ஆம் ஆண்டு செப்டம்பர் மாதம் 6 அன்று அங்கீகரிக்கப்பட்டது, மேலும் கடைசி உருசியப் படைகள் 1993-ஆம் ஆண்டில் வெளியேறின. இலித்துவேனியா தனது பொருளாதாரத்தை மேற்கு ஐரோப்பாவுடன் ஒருங்கிணைத்தது. நேட்டோ மற்றும் ஐரோப்பிய ஒன்றியத்துடனும் இணைந்தது. மேலும் யூரோ நாணயத்தையும் ஏற்றுக்கொண்டது. மலிவு விலை விமானப் பயணங்கள் அதனை மேற்கத்திய நாடுகளுக்கு இன்னும் நெருக்கமாகக் கொண்டு வந்தன. ===காலநிலை=== ஆண்டின் எந்தக் காலத்திலும் மழையிலிருந்து பாதுகாக்கும் உடைகளையும், கதகதப்பான ஆடைகளையும் உடன் வைத்துக்கொள்ள வேண்டும். கோடைகாலத்தில் அதிக மழை பெய்யும்; அப்போது சராசரி வெப்பநிலை இதமான 16°செல்சியசு ஆக இருக்கும். குளிர்காலத்தில் சராசரி வெப்பநிலை -5°செல்சியசு ஆகவும், பனி மற்றும் பனிமழை பொழியக்கூடிய சூழலும் நிலவும். வசந்த காலம் மிகவும் வறண்ட பருவமாகும். கடலோரப் பகுதிகளில் மிதமான கடல்சார் வானிலை நிலவ அதிக வாய்ப்புள்ளது. அதேசமயம் வில்னியசு உள்ளிட்ட தென்கிழக்குப் பகுதிகளில், வெப்பமான, ஈரப்பதமான கோடைக்காலங்கள் மற்றும் கடுங்குளிர் குளிர்காலங்களுடன் கூடிய கண்டசார் வானிலை அதிகமாக நிலவுகிறது. ஆனால் ஒரு சிறிய நாட்டில் எந்தவொரு நாளின் வானிலை அமைப்பும் இதை மீறிச் செயல்படக்கூடும். ==பார்க்க== '''பன்றி இறைச்சி''' என்பது இலித்துவேனியா இல் ஒரு முக்கிய உணவு. ==சாப்பிட== ==குடிக்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஐரோப்பிய நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] {{INTERWIKI|Q37}} {{Wy/ta/Stub}} fvuh6qt4q03gjfmu9b8by5lsp6wg240 7385496 7385494 2026-11-08T10:15:21Z கி.மூர்த்தி 478412 /* வரலாறு */ 7385496 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Wy/ml/Pagebanner|Vilnius old town banner.jpg}} '''இலித்துவேனியா''' என்பது [[Wy/ta/ஐரோப்பா|ஐரோப்பா]]க் கண்டத்தில் அமைந்துள்ள நாடுகளுள் ஒன்றாகும். இது வடக்கு ஐரோப்பாவில் அமைந்துள்ளது. பெரும்பாலும் சமவெளிகளைக் கொண்டுள்ளது. விவசாயம் இங்கு முதன்மையான தொழிலாகும். வடக்கிலும் கிழக்கிலும் இலாட்வியாவும், தெற்கில் பெலாரசும், தென்மேற்கில் போலந்தும், மேற்கில் உருசியாவின் கலினின்கிராட்டு பகுதியும், வடமேற்கில் பால்டிக் கடலும் இதன் எல்லைகளாக அமைந்துள்ளன. 1990-ஆம் ஆண்டில் சோவியத் ஒன்றியத்திலிருந்து பிரிந்து இது ஒரு சுதந்திரக் குடியரசானது. இதனைத் தொடர்ந்து மற்ற இரு பால்டிக் நாடுகளான இலாட்வியாவும் எசுதோனியாவும் சுதந்திரம் பெற்றன. பால்டிக் நாடுகளில் மிகப்பெரிய நாடான இது, சுமார் 65,300 சதுர கிலோமீட்டர் பரப்பளவைக் கொண்டுள்ளது. 2025-ஆம் ஆண்டின் நிலவரப்படி, இதன் மக்கள் தொகை 2.9 மில்லியனாகும். தலைநகரான வில்னியசு, நாட்டின் முக்கிய ஈர்ப்பாகும். அதனைத் தாண்டி, நவீன நகரங்கள், தனித்துவமான சிறு நகரங்கள், பாரம்பரிய கிராமங்கள், காடுகள், கோட்டைகள், மாளிகைகள், தேவாலயங்கள், ஏரிகள், ஆறுகள், மலைக்கோட்டைகள் மற்றும் அதன் புறச்சமயம் கடந்த காலத்திற்குச் சான்றளிக்கும் விசித்திரமான சிற்பங்கள் மற்றும் நினைவுச்சின்னங்களைக் கொண்ட ஒரு கச்சிதமான, அதே சமயம் பன்முகத்தன்மை வாய்ந்ததாக இந்நாடு அமைந்துள்ளது. ==நகரங்கள்== [[File:Trakai Island Castle 03.jpg|thumb|ட்ராக்காய் தீவுக் கோட்டை]] * '''வீயில்ஞூஸ்''': இலித்துவேனியா இன் தலைநகரம் மற்றும் மிகப்பெரிய நகரம் ==புரிதல்== ===வரலாறு=== கடைசி பனிக்காலம், 1,15,000 முதல் 12,000 ஆண்டுகளுக்கு முன்பு வரை நோர்டிக்கு மற்றும் பால்டிக்கு பகுதிகளை மூடியிருந்தது. பனி உருகியபோது, அரிக்கப்பட்ட தாழ்வான சமவெளியை உருவாக்கியது; அதன் விளிம்புகளில் சரளைக் கற்கள் படிந்தன. வடக்குப் பகுதி காடுகள் உருவாயின. மேலும் ஒரு மிகப்பெரிய ஏரியும் தோன்றியது. இந்த ஏரி பிற்காலத்தில் பெருங்கடலுடன் இணைந்து பால்டிக்கு கடலாக மாறியது. கி.மு. 3000-ஆம் ஆண்டு முதல் குடியேறிய இந்தோ-ஐரோப்பிய பழங்குடியினரே பால்ட்டுகள் ஆவர். இவர்கள் அண்டை மக்களுடன் வர்த்தகம் செய்தனர். புதைபடிவ பைன் மரப் பிசினான அம்பர், அவர்களின் மதிப்புமிக்க ஏற்றுமதிப் பொருளாக இருந்தது. "இலித்துவேனியா" என்ற பெயர் கி.பி. 1009-ஆம் ஆண்டில் முதன்முதலாகப் பதிவு செய்யப்பட்டுள்ளது. அதில் இரண்டு புறச்சமயப் பழங்குடியினர் வாழ்ந்தனர். மேற்கில் சமோச்சிட்டியர்கள் மற்றும் கிழக்கில் உயரமான நிலப்பரப்பில் ஆக்சுடைட்டியர்கள் என்பவர்கள் இப்பழங்குடியினர். நிலங்களுக்கு இயற்கையான தற்காப்பு எல்லைகள் இல்லாததால், இவர்கள் தொடர்ந்து தாக்குதல்களை எதிர்கொண்டனர். எனவே, நம்பிக்கையளிக்கும் மேடுகள் எங்கெல்லாம் இருந்தனவோ, அங்கெல்லாம் சரளைக்கற்கள் மற்றும் பிற பனிப்பாறைச் சிதைவுகளைக் கொண்டு வலுவூட்டப்பட்டு, மர வேலியுடன் கூடிய ஒரு கோட்டை மேடு உருவாக்கப்பட்டது. 13 ஆம் நூற்றாண்டைச் சேர்ந்த இரண்டு அபாயகரமான எதிரிகளான டியூடோனிக் மாவீரர்களும் இலிவோனியன் மாவீரர்களும், நிலத்தை கிறித்தவமயமாக்கும் சாக்கில் கொள்ளையடித்து பாழாக்கினர். 1253 ஆம் ஆண்டில் இலித்துவேனியாவின் முதல் மற்றும் ஒரே மன்னராக முடிசூட்டப்பட்ட மின்டௌகாசின் கீழ் அந்தப் பழங்குடியினர் ஒன்றுபட்டனர். அவர் டியூடோனிக் மாவீரர்களுடனான ஒரு சமாதான ஒப்பந்தத்தின்படி கிறித்தவ மதத்திற்கு மாறினார். ஆனால் அவர்களின் அதிகாரம் குறைந்தபோது அந்த ஒப்பந்தத்திலிருந்து பின்வாங்கினார். மேலும் மக்களிடையே பரவலான மதமாற்றமும் ஏற்படவில்லை. அவர் 1263 ஆம் ஆண்டில் படுகொலை செய்யப்பட்டார். [[File:View of the Gediminas' Tower and Three Crosses from the Observation Tower of the Palace of the Grand Dukes of Lithuania.jpg | thumb | 300px | வில்னியசு நகரத்தில் கெடிமினாசு கோபுரம் ]] அதன்பிறகு உள்நாட்டுப் போர், படுகொலைகள் மற்றும் வெளிநாட்டுப் படையெடுப்புகள் நாட்டைச் சீர்குலைத்தன. ஆனால் 14 ஆம் நூற்றாண்டிலிருந்து, இலித்துவேனியாவில் வலிமையான, திறமையான ஆட்சியாளர்கள் இருந்தனர். அவர்களின் பெயர்களே எல்லா இடங்களிலும் உள்ள பெருஞ்சாலைகள், சதுக்கங்கள் மற்றும் நினைவுச்சின்னங்களுக்குச் சூட்டப்பட்டன. அவர்களில் குறிப்பிடத்தக்கவர்கள் கெடிமினாசு (ஆட்சி 1316–1341) மற்றும் மகா வைடூடா (ஆட்சி 1392–1430) ஆவர். புறச்சமய வழிகளைக் கைவிட்ட கடைசி ஐரோப்பிய நாடாக அவர்கள் கிறித்தவ மதத்திற்கு மாறினர். மேலும், போலந்துடன் இணைந்து டூடானிக் மாவீரர்களை நசுக்கினர். 1569 ஆம் ஆண்டில் உலூப்ளின் ஒன்றியம் மூலம் அந்தக் கூட்டணி வலுப்படுத்தப்பட்டு, போலந்து-இலித்துவேனியப் பொதுநலவாயத்தை உருவாக்கியது. இந்நாடு 200 ஆண்டுகளாகக் கருங்கடல் வரை ஐரோப்பாவில் ஆதிக்கம் செலுத்தியது. ஆனால், அதிகாரமும் பணமும் போலந்திற்குச் சென்றதால் இலித்துவேனியா வலுவிழந்தது. மேலும் காமன்வெல்த் புதிய ஐரோப்பிய நாடுகளால் தாக்கப்பட்டது. அது 1795-ஆம் ஆண்டில் சரிந்து பிரிக்கப்பட்டது. இலித்துவேனியா உட்பட அதன் கிழக்குப் பகுதி உருசிய ஆட்சியின் கீழ் வந்தது, அதே நேரத்தில் மேற்குப் பகுதியை ஆத்திரியா-அங்கேரியும் பிரசியாவும் கைப்பற்றின. 1918-ஆம் ஆண்டு வரை நிலைமை இப்படியே நீடித்தது. அப்போது, ​​செருமனியின் தோல்வியும், ஜார் மன்னர்களின் பொதுவுடைமை ஆட்சி கவிழ்ப்பும் ஒரு அதிகார வெற்றிடத்தை உருவாக்கின. மேலும் போலந்தும் இலித்துவேனியாவும் மீண்டும் சிறிது காலத்திற்கு சுதந்திரம் பெற்றன. போலந்து உடனடியாக வில்னியசையும் மற்ற தெற்குப் பகுதிகளையும் கைப்பற்றியது. எனவே 1940 வரை எஞ்சியிருந்த இலித்துவேனியாவின் தலைநகராக கௌனாசு ஆக்கப்பட்டது. [[File:Kaunas Fortress.Ninth Fort 3.jpg | thumb | 300px | கௌனாசு பலப்படுத்தப்பட்டது ]] நாசி செருமனி மேற்கு ஐரோப்பா முழுவதும் அணிவகுத்துச் சென்றது. சோவியத் யூனியன் அல்லது உருசியா என்ற பெயரில் உருசியா, இலித்துவேனியாவைக் கைப்பற்றி கௌனாசை பலப்படுத்தியது; ஆனால் பின்னர் தாய்நாட்டைப் பாதுகாக்கப் பின்வாங்கி ஓடியது. நாஜிக்கள் உள்ளே அணிவகுத்து வந்தனர். பலர் அவர்களை வரவேற்றனர். சில மாதங்களுக்குள் வில்னியசின் பெரும் யூத மக்கள் தொகை அழிக்கப்பட்டது, மேலும் அந்த நாட்டின் ஒவ்வொரு நகரமும் இதே போன்ற காட்சிகளைக் கண்டது: மரண முகாம்கள் இன்னும் செயல்பாட்டுக்கு வராததால், படுகொலைகள் உள்ளூர் அளவில் நிகழ்ந்தன. சோவியத் யூனியன் 1944-ஆம் ஆண்டில் இலித்துவேனியாவை மீண்டும் கைப்பற்றியது. போருக்குப் பின்னரும், சுடாலினின் பயங்கரவாத ஆட்சியின் கீழ் மேலும் பல கொடுமைகளுடன் அதனைத் தன்வசம் வைத்திருந்தது. அந்தப் பேரரசு சிதைந்தது. மேலும் 1990-ஆம் ஆண்டு மார்ச்சு மாதம் 11 அன்று, சோவியத் குடியரசுகளில் தனது சுதந்திரத்தை அறிவித்த முதல் நாடாக இலித்துவேனியா ஆனது. அதன் நிலை 1991-ஆம் ஆண்டு செப்டம்பர் மாதம் 6 அன்று அங்கீகரிக்கப்பட்டது, மேலும் கடைசி உருசியப் படைகள் 1993-ஆம் ஆண்டில் வெளியேறின. இலித்துவேனியா தனது பொருளாதாரத்தை மேற்கு ஐரோப்பாவுடன் ஒருங்கிணைத்தது. நேட்டோ மற்றும் ஐரோப்பிய ஒன்றியத்துடனும் இணைந்தது. மேலும் யூரோ நாணயத்தையும் ஏற்றுக்கொண்டது. மலிவு விலை விமானப் பயணங்கள் அதனை மேற்கத்திய நாடுகளுக்கு இன்னும் நெருக்கமாகக் கொண்டு வந்தன. ===காலநிலை=== ஆண்டின் எந்தக் காலத்திலும் மழையிலிருந்து பாதுகாக்கும் உடைகளையும், கதகதப்பான ஆடைகளையும் உடன் வைத்துக்கொள்ள வேண்டும். கோடைகாலத்தில் அதிக மழை பெய்யும்; அப்போது சராசரி வெப்பநிலை இதமான 16°செல்சியசு ஆக இருக்கும். குளிர்காலத்தில் சராசரி வெப்பநிலை -5°செல்சியசு ஆகவும், பனி மற்றும் பனிமழை பொழியக்கூடிய சூழலும் நிலவும். வசந்த காலம் மிகவும் வறண்ட பருவமாகும். கடலோரப் பகுதிகளில் மிதமான கடல்சார் வானிலை நிலவ அதிக வாய்ப்புள்ளது. அதேசமயம் வில்னியசு உள்ளிட்ட தென்கிழக்குப் பகுதிகளில், வெப்பமான, ஈரப்பதமான கோடைக்காலங்கள் மற்றும் கடுங்குளிர் குளிர்காலங்களுடன் கூடிய கண்டசார் வானிலை அதிகமாக நிலவுகிறது. ஆனால் ஒரு சிறிய நாட்டில் எந்தவொரு நாளின் வானிலை அமைப்பும் இதை மீறிச் செயல்படக்கூடும். ==பார்க்க== '''பன்றி இறைச்சி''' என்பது இலித்துவேனியா இல் ஒரு முக்கிய உணவு. ==சாப்பிட== ==குடிக்க== ==அடுத்து செல்ல== [[Category:Wy/ta/ஐரோப்பிய நாடுகள்]] [[Category:Wy/ta]] {{INTERWIKI|Q37}} {{Wy/ta/Stub}} czlhq8agrxw1288g55xrqlpw9h0a2mg 0 2874203 7385459 3929790 2026-11-08T09:05:00Z Shams948 77520 Wt/azb/سۆگسون دییشدیریلیر 7385459 wikitext text/x-wiki ==سۆگسون== {{Wt/azb/آنلام‌لار}} #{{Wt/azb/دده قورقود لوگو}} سۆگسون← دده قورقود داستاندا [[Wt/azb/بويون|بويون]] معناسیندادیر (سۆگسونوندن تۇتدو، بئلینی اۆزدی). #سۆگسون سؤزو شیوه‌لریمیزین اکثریتینده [[سۆيسون]}، قرب ([[Wt/azb/غرب|غرب]]) لهجه‌سینده ایسه هم سۆيسون، هم ده [[Wt/azb/سۆخسون|سۆخسون]] شکلینده‌دیر (سۆخ‌سونو بۇرخولوف؛ سۆيسونوندن ياغ دامئر، سۆيسونو دؤنمؤر). دئمه‌لی، داستان داکی سۆگسون سؤزو شیوه‌لریمیزده گ> ی، گ> خ عوضلنمه‌سی ایله ایشلنسه ده، ایلکین معناسینی عینیله ساخلاماقدادیر. ==یازیلیش‌لار== {{Wt/azb/یازیلیش‌لار}} * لاتینجه : Sügsün * اینگلیزجه: [[Wt/azb/neck|neck]] * تورکییه: بویون * عربجه: * فارسجا: گردن * باهار دیلی: [[Wt/azb/بون|بون]] ==قایناق‌لار== {{Wt/azb/قایناق‌لار}} [[Category:Wt/azb]] [[Category:Wt/azb/بوتون سؤزجوکلر]] [[Category:Wt/azb/تورکجه سؤزجوک]] [[Category:Wt/azb/گونئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[Category:Wt/azb/قوزئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[Category:Wt/azb/اسکی تورکجه]] [[Category:Wt/azb/دده قورقود سؤزجوکلری]] [[En:neck]] [[Fa:گردن]] ephuy707gzhcce2oaop1qoz8rbx6l55 0 2874264 7385501 3929117 2026-11-08T10:51:06Z Shams948 77520 Wt/azb/سێغیرتماج دییشدیریلیر 7385501 wikitext text/x-wiki ==سێغیرتماج== {{Wt/azb/آنلام‌لار}} #{{Wt/azb/دده قورقود لوگو}} سێغیرتماج← دده قورقود دا، مالوتاران، [[Wt/azb/ناخیرچی|ناخیرچی]] معناسیندادیر. #:مگر بیر سێغیرتماجلاری واردی. کافیرلرین بیر مالوتارانی واردی. « KDQکدق» داکی #سێغیرتماج سؤزو شیوه‌لریمیزین اکثریتینده [[Wt/azb/سێغیرچی|سێغیرچی]] شکلینده ایشلنسه ده، ایلکین معناسینی عینیله ساخلاماقدادیر. #قرب ([[Wt/azb/غرب|غرب]]) لهجه‌سی باخیمیندان سجیوی اولان آشاغیداکی جۆمله‌‌ ده دئدیکلریمیزی تسدیقله‌يیر: قويونئدئن گئدئن [[Wt/azb/چووان|چووان]] دئللر، مالئدن گئدن [[Wt/azb/سئغیرچی|سئغیرچی]] دئللر. ==یازیلیش‌لار== {{Wt/azb/یازیلیش‌لار}} * لاتینجه : Sığırtmac * اینگیلزجه: [[Wt/azb/shepherd|shepherd]] * تورکییه: ناخیرچی * عربجه: شبان * فارسجا: چوپان * باهار دیلی: [[Wt/azb/نخرچه|نَخِرچِه]] ==قایناق‌لار== {{Wt/azb/قایناق‌لار}} [[Category:Wt/azb]] [[Category:Wt/azb/بوتون سؤزجوکلر]] [[Category:Wt/azb/تورکجه سؤزجوک]] [[Category:Wt/azb/گونئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[Category:Wt/azb/قوزئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[Category:Wt/azb/دده قورقود سؤزجوکلری]] [[En:shepherd]] [[Fa:چوپان]] lsxtdxinhh9dbnl9wokepq46zwkqjqz 7385505 7385501 2026-11-08T10:54:37Z Shams948 77520 Wt/azb/سێغیرتماج دییشدیریلیر/ایصلاح 7385505 wikitext text/x-wiki ==سێغیرتماج== {{Wt/azb/آنلام‌لار}} #{{Wt/azb/دده قورقود لوگو}} سێغیرتماج← دده قورقود دا، [[Wt/azb/سێغیر|سێغیر]] سورَن، مالوتاران، [[Wt/azb/ناخیرچی|ناخیرچی]] معناسیندادیر. #:مگر بیر سێغیرتماجلاری واردی. کافیرلرین بیر مالوتارانی واردی. « KDQکدق» داکی #سێغیرتماج سؤزو شیوه‌لریمیزین اکثریتینده [[Wt/azb/سێغیرچی|سێغیرچی]] شکلینده ایشلنسه ده، ایلکین معناسینی عینیله ساخلاماقدادیر. #قرب ([[Wt/azb/غرب|غرب]]) لهجه‌سی باخیمیندان سجیوی اولان آشاغیداکی جۆمله‌‌ ده دئدیکلریمیزی تسدیقله‌يیر: قويونئدئن گئدئن [[Wt/azb/چووان|چووان]] دئللر، مالئدن گئدن [[Wt/azb/سئغیرچی|سئغیرچی]] دئللر. ==یازیلیش‌لار== {{Wt/azb/یازیلیش‌لار}} * لاتینجه : Sığırtmac * اینگیلزجه: [[Wt/azb/shepherd|shepherd]] * تورکییه: ناخیرچی * عربجه: شبان * فارسجا: چوپان * باهار دیلی: [[Wt/azb/نخرچه|نَخِرچِه]] ==قایناق‌لار== {{Wt/azb/قایناق‌لار}} [[Category:Wt/azb]] [[Category:Wt/azb/بوتون سؤزجوکلر]] [[Category:Wt/azb/تورکجه سؤزجوک]] [[Category:Wt/azb/گونئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[Category:Wt/azb/قوزئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[Category:Wt/azb/دده قورقود سؤزجوکلری]] [[En:shepherd]] [[Fa:چوپان]] fbejerub2ybcyobyce38uz7zx0mli2n 0 2875523 7385497 3933888 2026-11-08T10:33:13Z Shams948 77520 Wt/azb/سێغیر دییشدیریلیر 7385497 wikitext text/x-wiki ==سێغیر== {{Wt/azb/آنلام‌لار}} #{{Wt/azb/دده قورقود لوگو}} سێغیر← دده قورقود دا، ائرکک اینک آنلاملیدیر← [[Wt/azb/اینک|اینک]]، [[Wt/azb/اینگ|اینگ]]. #:...سێغیر تامینا دؤنموش. اینک دامینا دؤنموشدور. #دیگر لهجه‌لریمیزده مۆحافیظه‌‌ اولونان سێیغیر سؤزو قرب ([[Wt/azb/غرب|غرب]]) لهجه‌سینده ده ایشله‌نیر. میثالی اوچون: [[Wt/azb/سێغیر بوغان|سێغیر بوغان]]، اۆچياشار [[Wt/azb/جامیش|جامیش]] بالاسی.‌ [[Wt/azb/سێغیرخانا|سێغیرخانا]]؛ سێرخانا،قارا مال اۆچون چؤلده دۆزلدیلمیش يئر. [[Wt/azb/سێغیرچی|سێغیرچی]]، قارا مال چوبانی. [[File:Hereford bull large.jpg|thumb|245px|left|ائرکک اینک (سێغیر)]] ==یازیلیش‌لار== {{Wt/azb/یازیلیش‌لار}} * لاتینجه : Sığır * اینگیلیزجه: [[Wt/azb/bull|bull]] * تورکییه: سێغیر * عربجه: * فارسجا: * باهار دیلی: ==قایناق‌لار== {{Wt/azb/قایناق‌لار}} [[Category:Wt/azb]] [[Category:Wt/azb/باهار دیله]] [[Category:Wt/azb/بوتون سؤزجوکلر]] [[Category:Wt/azb/تورکجه سؤزجوک]] [[Category:Wt/azb/گونئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[Category:Wt/azb/قوزئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[Category:Wt/azb/اسکی تورکجه]] [[Category:Wt/azb/دده قورقود سؤزجوکلری]] [[En:bull]] [[Fa:گاونر]] 664b2l9vi7npkrfpfni7pzf7sf274m7 7385507 7385497 2026-11-08T10:58:25Z Shams948 77520 Wt/azb/سێغیر دییشدیریلیر/ایصلاح 7385507 wikitext text/x-wiki ==سێغیر== {{Wt/azb/آنلام‌لار}} #{{Wt/azb/دده قورقود لوگو}} سێغیر← دده قورقود دا، ائرکک اینک آنلاملیدیر← [[Wt/azb/اینک|اینک]]، [[Wt/azb/اینگ|اینگ]]. #:...سێغیر تامینا دؤنموش. اینک دامینا دؤنموشدور. #دیگر لهجه‌لریمیزده مۆحافیظه‌‌ اولونان سێیغیر سؤزو قرب ([[Wt/azb/غرب|غرب]]) لهجه‌سینده ده ایشله‌نیر. میثالی اوچون: [[Wt/azb/سێغیر بوغان|سێغیر بوغان]]، اۆچياشار [[Wt/azb/جامیش|جامیش]] بالاسی.‌ [[Wt/azb/سێغیرخانا|سێغیرخانا]]؛ سێرخانا،قارا مال اۆچون چؤلده دۆزلدیلمیش يئر. [[Wt/azb/سێغیرچی|سێغیرچی]]، قارا مال چوبانی. [[Wt/azb/سێغیرتماج|سێغیرتماج]] [[File:Hereford bull large.jpg|thumb|245px|left|ائرکک اینک (سێغیر)]] ==یازیلیش‌لار== {{Wt/azb/یازیلیش‌لار}} * لاتینجه : Sığır * اینگیلیزجه: [[Wt/azb/bull|bull]] * تورکییه: سێغیر * عربجه: * فارسجا: گاونر * باهار دیلی: [[Wt/azb/سقر|سِقِر]] ==قایناق‌لار== {{Wt/azb/قایناق‌لار}} [[Category:Wt/azb]] [[Category:Wt/azb/باهار دیله]] [[Category:Wt/azb/بوتون سؤزجوکلر]] [[Category:Wt/azb/تورکجه سؤزجوک]] [[Category:Wt/azb/گونئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[Category:Wt/azb/قوزئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[Category:Wt/azb/اسکی تورکجه]] [[Category:Wt/azb/دده قورقود سؤزجوکلری]] [[En:bull]] [[Fa:گاونر]] 2nl7pb3mskmyizt106ztedxaiuav4rn 0 2875526 7385478 3933898 2026-11-08T09:54:41Z Shams948 77520 Wt/azb/سینگ دییشدیریلیر 7385478 wikitext text/x-wiki ==سینگ== {{Wt/azb/آنلام‌لار}} #{{Wt/azb/دده قورقود لوگو}} سینگ← دده قورقود دا، [[Wt/azb/سؤزو|سؤزو]]؛ بۇ يئرین سینگی بیزی اۆشندیردی. # مۆعاصیر ادبی دیلیمیزده [[Wt/azb/سینک|سینک]] واریانتیندا ایسه عينیله ایشلنمکده‌دیر. ==یازیلیش‌لار== {{Wt/azb/یازیلیش‌لار}} * لاتینجه : Qaravaş * اینگیلیرجه: [[Wt/azb/remarks|remarks]] * تورکییه: سینگ * عربجه: * فارسجا: سخن * باهار دیلی: [[Wt/azb/سؤزه|سؤزهِ]] ==قایناق‌لار== {{Wt/azb/قایناق‌لار}} [[Category:Wt/azb]] [[Category:Wt/azb/بوتون سؤزجوکلر]] [[Category:Wt/azb/تورکجه سؤزجوک]] [[Category:Wt/azb/گونئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[Category:Wt/azb/قوزئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[Category:Wt/azb/اسکی تورکجه]] [[Category:Wt/azb/دده قورقود سؤزجوکلری]] [[En:remarks]] [[Fa:سخن]] hqpkxjisntljjv8tgulaq7w64zubgop 0 3277406 7385048 6992107 2026-11-07T22:48:10Z Yusmery94 2579626 /* */ 7385048 wikitext text/x-wiki [[file:Achumajaa1.wav|thumb|Achumajaa1]] {{Wt/guc/es}} Estar celoso -sa, estar envidioso -sa. {{Wt/guc/en}} To be jealous, to be envious. [Category:Wt/guc]] bgchxeduy0m3hgolcfrpwv1lr2by71g 7385049 7385048 2026-11-07T22:48:36Z Yusmery94 2579626 7385049 wikitext text/x-wiki [[file:Achumajaa1.wav|thumb|Achumajaa1]] {{Wt/guc/es}} Estar celoso -sa, estar envidioso -sa. {{Wt/guc/en}} To be jealous, to be envious. muf7jgahn8cipqny6z4uaytq6q8m2wk 7385050 7385049 2026-11-07T22:49:04Z Yusmery94 2579626 /* */ 7385050 wikitext text/x-wiki [[file:Achumajaa1.wav|thumb|Achumajaa1]] {{Wt/guc/es}} Estar celoso -sa, estar envidioso -sa. {{Wt/guc/en}} To be jealous, to be envious. [Category:wt/guc]] 3194z2fy45cgpzx95cnxm4io2t8xbm6 7385051 7385050 2026-11-07T22:49:24Z Yusmery94 2579626 7385051 wikitext text/x-wiki [[file:Achumajaa1.wav|thumb|Achumajaa1]] {{Wt/guc/es}} Estar celoso -sa, estar envidioso -sa. {{Wt/guc/en}} To be jealous, to be envious. muf7jgahn8cipqny6z4uaytq6q8m2wk 0 3390635 7384804 5784921 2026-11-07T14:35:33Z CommonsDelinker 992 Removing "Mister_Donut_Shanghai_Station.jpg", it has been deleted from Commons by [[commons:User:Krd|Krd]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Mister Donut Shanghai Station.jpg|]]. 7384804 wikitext text/x-wiki '''Mister Donut''', Banrt ngvrt zix: 美仕唐纳滋 (Meit·sib·tanp·nab·zix), zex [[Wp/bca/Meit·guaif|Meit·guaif]] nox [[Wp/bca/Gonx six|gonx six]], [[Wp/bca/Harry Winokur|Harry Winokur]] kex yind hainl. [[Category:Wp/bca]] [[Category:Wp/bca/Meit·guaif]] {{INTERWIKI|Q1065819}} q2x1tfauwttm4enhl1grbao2xf7ipml 10 3402473 7385410 6922799 2026-11-08T07:07:26Z Lee 5933 7385410 wikitext text/x-wiki {| class="messagebox standard-talk" style="border: 1px solid #554422; background-color: #FFFFCC;" |- |align="center"|[[Image:Messagebox info.svg|40px|Comment]] |align="left" width="100%"|{{{1}}} |}<noinclude> {{Wq/si/උපදෙස්}} </noinclude> iyppwzf3kvvz5zc0ytk8t5r5b7zxfjy 0 3416922 7385223 7319236 2026-11-08T04:38:43Z Janak Bhatta 480991 सामग्री थप 7385223 wikitext text/x-wiki [[File:Janki Mandir.JPG|thumb|300px|जानकी मन्दिर]] '''जनकपुर''' [[Wy/ne/धनुषा जिल्ला|धनुषा]]को सदरमुकाम पनि हो। यहाँ नेपालको प्रसिद्ध मन्दिर जानकी मन्दिर छ। जनकपुर नगरलाई मैथिली संस्कृतिको केन्द्र मानिनो छ।जनकपुर अथवा जनकपुरधाम दक्षिण पूर्व नेपालको जनकपुर अञ्चल अन्तर्गत धनुषा जिल्ला जनकपुर नगरपालिकामी अवस्थित छ। यो शहर नेपालको तराईमाक पडन्छ रे यईलाई साँस्कृतिक, ब्यापारिक तथा राजनैतिक दृष्टिकोणले महत्वपूर्ण मानिन्छ। यो नेपालको राजधानी काठमाडौं बाटी ४०० कि.मि. दक्षिण पूर्वमा छ। ==जनकपुरमा हेर्ने ठाउँ== * जानकी मन्दिर * मिथिला कला * धनुषाधाम * नेपाल रेल्वे * गंगासागर * जनकपुर आन्तरिक विमानस्थल * राम मन्दिर * राजदेवी मन्दिर == कसरी पुग्ने == === हवाईजहाजबाट === जनकपुर विमानस्थलबाट काठमाडौँलगायतका प्रमुख सहरहरूसँग हवाई सम्पर्क रहेको छ। काठमाडौँबाट नियमित उडानमार्फत जनकपुर पुग्न सकिन्छ। [[Category:Wy/ne]] [[Category:Wy/ne/नेपालका नगरपालिकाहरू]] gweu84iv8bfic5w15se95hgb9vurl0l 7385224 7385223 2026-11-08T04:39:12Z Janak Bhatta 480991 थप 7385224 wikitext text/x-wiki [[File:Janki Mandir.JPG|thumb|300px|जानकी मन्दिर]] '''जनकपुर''' [[Wy/ne/धनुषा जिल्ला|धनुषा]]को सदरमुकाम पनि हो। यहाँ नेपालको प्रसिद्ध मन्दिर जानकी मन्दिर छ। जनकपुर नगरलाई मैथिली संस्कृतिको केन्द्र मानिनो छ।जनकपुर अथवा जनकपुरधाम दक्षिण पूर्व नेपालको जनकपुर अञ्चल अन्तर्गत धनुषा जिल्ला जनकपुर नगरपालिकामी अवस्थित छ। यो शहर नेपालको तराईमाक पडन्छ रे यईलाई साँस्कृतिक, ब्यापारिक तथा राजनैतिक दृष्टिकोणले महत्वपूर्ण मानिन्छ। यो नेपालको राजधानी काठमाडौं बाटी ४०० कि.मि. दक्षिण पूर्वमा छ। ==जनकपुरमा हेर्ने ठाउँ== * जानकी मन्दिर * मिथिला कला * धनुषाधाम * नेपाल रेल्वे * गंगासागर * जनकपुर आन्तरिक विमानस्थल * राम मन्दिर * राजदेवी मन्दिर == कसरी पुग्ने == === हवाईजहाजबाट === जनकपुर विमानस्थलबाट काठमाडौँलगायतका प्रमुख सहरहरूसँग हवाई सम्पर्क रहेको छ। काठमाडौँबाट नियमित उडानमार्फत जनकपुर पुग्न सकिन्छ। === रेलबाट === जनकपुर भारतको जयनगरसँग रेलमार्गद्वारा जोडिएको छ। नेपाल रेल्वेले जयनगर–जनकपुर–कुर्था मार्गमा रेल सेवा सञ्चालन गर्छ। भारतबाट आउने यात्रुहरूका लागि यो एउटा उपयोगी यातायात विकल्प हो। [[Category:Wy/ne]] [[Category:Wy/ne/नेपालका नगरपालिकाहरू]] fus95u72vn5xmxv5rpa2tls1ylu8m28 7385227 7385224 2026-11-08T04:40:22Z Janak Bhatta 480991 सामग्री थप गरिदै 7385227 wikitext text/x-wiki [[File:Janki Mandir.JPG|thumb|300px|जानकी मन्दिर]] '''जनकपुर''' [[Wy/ne/धनुषा जिल्ला|धनुषा]]को सदरमुकाम पनि हो। यहाँ नेपालको प्रसिद्ध मन्दिर जानकी मन्दिर छ। जनकपुर नगरलाई मैथिली संस्कृतिको केन्द्र मानिनो छ।जनकपुर अथवा जनकपुरधाम दक्षिण पूर्व नेपालको जनकपुर अञ्चल अन्तर्गत धनुषा जिल्ला जनकपुर नगरपालिकामी अवस्थित छ। यो शहर नेपालको तराईमाक पडन्छ रे यईलाई साँस्कृतिक, ब्यापारिक तथा राजनैतिक दृष्टिकोणले महत्वपूर्ण मानिन्छ। यो नेपालको राजधानी काठमाडौं बाटी ४०० कि.मि. दक्षिण पूर्वमा छ। ==जनकपुरमा हेर्ने ठाउँ== * जानकी मन्दिर * मिथिला कला * धनुषाधाम * नेपाल रेल्वे * गंगासागर * जनकपुर आन्तरिक विमानस्थल * राम मन्दिर * राजदेवी मन्दिर == कसरी पुग्ने == === हवाईजहाजबाट === जनकपुर विमानस्थलबाट काठमाडौँलगायतका प्रमुख सहरहरूसँग हवाई सम्पर्क रहेको छ। काठमाडौँबाट नियमित उडानमार्फत जनकपुर पुग्न सकिन्छ। === रेलबाट === जनकपुर भारतको जयनगरसँग रेलमार्गद्वारा जोडिएको छ। नेपाल रेल्वेले '''जयनगर-जनकपुर-कुर्था''' मार्गमा रेल सेवा सञ्चालन गर्छ। भारतबाट आउने यात्रुहरूका लागि यो एउटा उपयोगी यातायात विकल्प हो। === सडकमार्गबाट === काठमाडौँ, विराटनगर, वीरगञ्ज, पोखरा तथा अन्य सहरबाट बस र निजी सवारीसाधनमार्फत जनकपुर पुग्न सकिन्छ। काठमाडौँबाट सडकमार्ग हुँदै जनकपुर पुग्न सामान्यतया ८ - १० घण्टा लाग्न सक्छ। [[Category:Wy/ne]] [[Category:Wy/ne/नेपालका नगरपालिकाहरू]] 7iuvaip9i5l1f0tsnc0lf43cs6df72v 0 3436051 7385039 7375089 2026-11-07T22:35:09Z Yusmery94 2579626 7385039 wikitext text/x-wiki [[Category:Wt/guc]] {| style="width:100%; background:white; line-height:25px" |- ! colspan="6" style="width:100%; color:white; background:SkyBlue; font-size:150%; vertical-align:bottom" |Püneekajaa tü pütchi pukumajaweeka |- ! ![[Wt/guc/Acholetaa|Acholetaa]] ![[Wt/guc/Achookonojowaa|Achookonojowaa]] ![[Wt/guc/Achootoo|Achootoo]] | |- ![[Wt/guc/Acha'malaa|Acha'malaa]] ![[Wt/guc/Achalejaa|Achalejaa]] ![[Wt/guc/Achapataa|Achapataa]] ![[Wt/guc/Acha'a|Acha'a]] | |- ![[Wt/guc/Achatajaa|Achatajaa]] ![[Wt/guc/Ache'inraa|Ache'inraa]] ![[Wt/guc/Achekaa|Achekaa]] ![[Wt/guc/Achepaa|Achepaa]] |- ![[Wt/guc/Achüitaa|Achüitaa]] ![[Wt/guc/Achüületaa|Achüületaa]] ![[Wt/guc/Achime'ejaa|Achime'ejaa]] ![[Wt/guc/Achisaa|Achisaa]] | |- ![[Wt/guc/Achumajaa|Achumajaa]] ![[Wt/guc/Achumülaa|Achumülaa]] ![[Wt/guc/Achunkalaa|Achunkalaa]] ![[Wt/guc/Ajapataa|Ajapataa]] |- ![[Wt/guc/Achuwerajaa|Achuwerajaa]] ![[Wt/guc/Aiche|Aiche]] ![[Wt/guc/Aikaajawaa|Aikaajawaa]] ![[Wt/guc/Aikanajaa|Aikanajaa]] |- ![[Wt/guc/Aluwalu'u|Aluwalu'u]] ![[Wt/guc/Je'wee|Je'wee]] ![[Wt/guc/Aimeesü|Aimeesü]] ![[Wt/guc/Ajataa|Ajataa]] | |- ![[Wt/guc/Ajachijaa|Ajachijaa]] ![[Wt/guc/Ajachitaa|Ajachitaa]] ![[Wt/guc/Aja'itaa|Aja'itaa]] ![[Wt/guc/Ajaletaa|Ajaletaa]] |- ![[Wt/guc/Ainkawaa|Ainkawaa]] ![[Wt/guc/¡Aitua!|¡Aitua!]] ![[Wt/guc/Kashuushira|Kashuushira]] ![[Wt/guc/E'e|E'e]] |- ![[Wt/guc/E'iru'u|E'iru'u]] ![[Wt/guc/Ajapükiwaa|Ajapükiwaa]] ![[Wt/guc/Aiwaa ee'iree|Aiwaa ee'iree]] ![[Wt/guc/Jaarü|Jaarü]] ![[Wt/guc/Chaama|Chaama]] |- ![[Wt/guc/Ja'itaichi-rü-na|Ja'itaichi-rü-na]] ![[Wt/guc/Kaa'ürüi|Kaa'ürüi]] ![[Wt/guc/Kaashapü|Kaashapü]] ![[Wt/guc/Kaatei|Kaatei]] ![[Wt/guc/Chuwatüsü|Chuwatüsü]] |- ![[Wt/guc/Kaatselü|Kaatselü]] ![[Wt/guc/Kajaa|Kajaa]] ![[Wt/guc/Ka'lee|Ka'lee]] ![[Wt/guc/Kalapüi|Kalapüi]] |- ![[Wt/guc/Kapüü|Kapüü]] ![[Wt/guc/Kataa|Kataa]] ![[Wt/guc/Katipirüin|Katipirüin]] ![[Wt/guc/Keejuwaa|Keejuwaa]] ![[Wt/guc/Chuaata|Chuaata]] |- ![[Wt/guc/La'walawaa|La'walawaa]] ![[Wt/guc/Maa|Maa]] ![[Wt/guc/Maamalaa|Maamalaa]] ![[Wt/guc/Maa'ulu|Maa'ulu]] |- ![[Wt/guc/Ma'i|Ma'i]] ![[Wt/guc/Müleka|Müleka]] ![[Wt/guc/Mannuuya|Mannuuya]] ![[Wt/guc/Mapa|Mapa]] ![[Wt/guc/Shejena|Shejena]] |- ![[Wt/guc/Mapase|Mapase]] ![[Wt/guc/Naataa|Naataa]] ![[Wt/guc/Naawa|Naawa]] ![[Wt/guc/Nala|Nala]] |- ![[Wt/guc/Ne'e|Ne'e]] ![[Wt/guc/Paasta|Paasta]] ![[Wt/guc/Shotshotshi|Shotshotshi]] ![[Wt/guc/Sanai|Sanai]] |- ![[Wt/guc/Aja'apülaa|Aja'apülaa]] ![[Wt/guc/Weinshi|Weinshi]] ![[Wt/guc/Wayamai|Wayamai]] ![[Wt/guc/Waluuseechi|Waluuseechi]] ![[Wt/guc/Chüüchüüsüü|Chüüchüüsüü]] |- ![[Wt/guc/Wajale|Wajale]] ![[Wt/guc/Tukupe'e|Tukupe'e]] ![[Wt/guc/Kolompia|Kolompia]] ![[Wt/guc/Wenesuweera|Wenesuweera]] ![[Wt/guc/Shimüin|Shimüin]] |- ![[Wt/guc/Shipiapa|Shipiapa]] ![[Wt/guc/Shiupana|Shiupana]] ![[Wt/guc/Sholon|Sholon]] ![[Wt/guc/Shuujuin|Shuujuin]] ![[Wt/guc/Nei|Nei]] |- ![[Wt/guc/Nukuaipa|Nukuaipa]] ![[Wt/guc/Na'lewain|Na'lewain]] ![[Wt/guc/Uton|Uton]] ![[Wt/guc/Nuwui|Nuwui]] ![[Wt/guc/Cheijasü|Cheijasü]] |- ![[Wt/guc/Chapünaa|Chapünaa]] ![[Wt/guc/Chalenta|Chalenta]] ![[Wt/guc/Chechesü|Chechesü]] ![[Wt/guc/Chejeeru|Chejeeru]] ![[Wt/guc/Chime|Chime]] |- ![[Wt/guc/Cholo|Cholo]] ![[Wt/guc/Che'era|Che'era]] ![[Wt/guc/Cholotoo|Cholotoo]] ![[Wt/guc/Chuachua|Chuachua]] ![[Wt/guc/Chuata|Chuata]] |- ![[Wt/guc/Shaapülana|Shaapülana]] ![[Wt/guc/Shamuna|Shamuna]] ![[Wt/guc/Shaneetainrü|Shaneetainrü]] ![[Wt/guc/She'e|She'e]] ![[Wt/guc/She'in|She'in]] |- ![[Wt/guc/Shia|Shia]] ![[Wt/guc/Shiairua|Shiairua]] ![[Wt/guc/Shira|Shira]] ![[Wt/guc/Shiira|Shiira]] ![[Wt/guc/Shiimata|Shiimata]] |- ![[Wt/guc/Shimejüin|Shimejüin]] ![[Wt/guc/Shialu|Shialu]] ![[Wt/guc/Shi'ipo'u|Shi'ipo'u]] ![[Wt/guc/Shianee|Shianee]] |- ![[Wt/guc/Shiawase|Shiawase]] ![[Wt/guc/Shiitain|Shiitain]] ![[Wt/guc/Shushu|Shushu]] ![[Wt/guc/Shimeejüin|Shimeejüin]] ![[Wt/guc/Shi'ipolo|Shi'ipolo]] |- ![[Wt/guc/Lü'lüshi|Lü'lüshi]] ![[Wt/guc/Lumia|Lumia]] ![[Wt/guc/Luta|Luta]] ![[Wt/guc/Lotushi|Lotushi]] ![[Wt/guc/Loolotaa|Loolotaa]] |- ![[Wt/guc/Li'ittüsü|Li'ittüsü]] ![[Wt/guc/Limuna|Limuna]] ![[Wt/guc/Lesuta|Lesuta]] ![[Wt/guc/Leenta|Leenta]] ![[Wt/guc/Lemutshi|Lemutshi]] |- ![[Wt/guc/Naya|Naya]] ![[Wt/guc/Neküin|Neküin]] ![[Wt/guc/Namüin|Namüin]] ![[Wt/guc/Nalaamain|Nalaamain]] ![[Wt/guc/Nayatain|Nayatain]] |- ![[Wt/guc/Nia|Nia]] ![[Wt/guc/Nnojolaa|Nnojolaa]] ![[Wt/guc/Nünülia|Nünülia]] ![[Wt/guc/Nüma'ana|Nüma'ana]] ![[Wt/guc/Nüttia|Nüttia]] |- ![[Wt/guc/Che'ijawaa|Che'ijawaa]] ![[Wt/guc/Chejee|Chejee]] ![[Wt/guc/Checherü|Checherü]] ![[Wt/guc/Chisoui|Chisoui]] |- ![[Wt/guc/Choujawa|Choujawa]] ![[Wt/guc/Chuwataa|Chuwataa]] ![[Wt/guc/Tamülüin|Tamülüin]] ![[Wt/guc/Tachikua|Tachikua]] |- ![[Wt/guc/Teerüin|Teerüin]] ![[Wt/guc/Teechin|Teechin]] ![[Wt/guc/Tatushi|Tatushi]] |- ![[Wt/guc/Toumain|Toumain]] ![[Wt/guc/Tapüshi|Tapüshi]] ![[Wt/guc/Tepichikua|Tepichikua]] ![[Wt/guc/Talapüin|Talapüin]] |- ![[Wt/guc/Taülijana|Taülijana]] ![[Wt/guc/Te'iruku|Te'iruku]] ![[Wt/guc/Touyashe|Touyashe]] |- ![[Wt/guc/Talaüla|Talaüla]] ![[Wt/guc/Tairü|Tairü]] ![[Wt/guc/Teirumaa|Teirumaa]] ![[Wt/guc/Tachon|Tachon]] ![[Wt/guc/Tachoinrü|Tachoinrü]] |- ![[Wt/guc/Talüin|Talüin]] ![[Wt/guc/Toulijain|Toulijain]] ![[Wt/guc/Tamaajatü|Tamaajatü]] ![[Wt/guc/Teichi|Teichi]] |- ![[Wt/guc/to'u|to'u]] ![[Wt/guc/Tatüna|Tatüna]] ![[Wt/guc/Tai|Tai]] |- ![[Wt/guc/taleshi|taleshi]] ![[Wt/guc/Temeshu|Temeshu]] ![[Wt/guc/Talüin|Talüin]] ![[Wt/guc/Tashimia|Tashimia]] |- ![[Wt/guc/Memetsü|Memetsü]] ![[Wt/guc/Meeria|Meeria]] ![[Wt/guc/Merikaana|Merikaana]] ![[Wt/guc/Meküin'jeewaa|Meküin'jeewaa]] ![[Wt/guc/Mekeeraa|Mekeeraa]] |- ![[Wt/guc/Meechikaka|Meechikaka]] ![[Wt/guc/Meetira|Meetira]] ![[Wt/guc/Meerüinma'ana|Meerüinma'ana]] ![[Wt/guc/Mei'chi|Mei'chi]] ![[Wt/guc/Mei'nala|Mei'nala]] |- ![[Wt/guc/Miichenchikü|Miichenchikü]] ![[Wt/guc/Miouui|Miouui]] ![[Wt/guc/Mi'irooi|Mi'irooi]] |- ![[Wt/guc/miichipa|miichipa]] ![[Wt/guc/moolo|moolo]] ![[Wt/guc/Mou'ta|Mou'ta]] ![[Wt/guc/Mo'upawaa|Mo'upawaa]] ![[Wt/guc/Monko|Monko]] |- ![[Wt/guc/Muula|Muula]] ![[Wt/guc/Ulee|Ulee]] ![[Wt/guc/Uraichi|Uraichi]] ![[Wt/guc/Unapümüin|Unapümüin]] ![[Wt/guc/Uwatua|Uwatua]] |- ![[Wt/guc/Utia|Utia]] ![[Wt/guc/Ütta'in|Ütta'in]] ![[Wt/guc/Uchii|Uchii]] ![[Wt/guc/Uchechon|Uchechon]] ![[Wt/guc/Uuchimüin|Uuchimüin]] |- ![[Wt/guc/Uwomuyuuwa|Uwomuyuuwa]] ![[Wt/guc/Lakataa|Lakataa]] ![[Wt/guc/Luuwata|Luuwata]] ![[Wt/guc/Lanpika|Lanpika]] ![[Wt/guc/Luutta|Luutta]] |- ![[Wt/guc/Lamataa|Lamataa]] ![[Wt/guc/Luwaa|Luwaa]] ![[Wt/guc/Laülaapia|Laülaapia]] ![[Wt/guc/Laülaayu|Laülaayu]] ![[Wt/guc/Liantajaa|Liantajaa]] |- ![[Wt/guc/Laülaichi|Laülaichi]] ![[Wt/guc/Lijotui|Lijotui]] ![[Wt/guc/Lankataa|Lankataa]] ![[Wt/guc/Rülipü|Rülipü]] ![[Wt/guc/Remion|Remion]] |- ![[Wt/guc/Ratuna|Ratuna]] ![[Wt/guc/Ruaana|Ruaana]] ![[Wt/guc/Rula|Rula]] ![[Wt/guc/Rampara|Rampara]] ![[Wt/guc/Riulu|Riulu]] |- ![[Wt/guc/Rimiiko'u|Rimiiko'u]] ![[Wt/guc/Rimiiko|Rimiiko]] ![[Wt/guc/Wekiisa|Wekiisa]] ![[Wt/guc/Wekiee|Wekiee]] ![[Wt/guc/She'jü|She'jü]] |- ![[Wt/guc/Sheeju|Sheeju]] ![[Wt/guc/She'epetüin|She'epetüin]] ![[Wt/guc/Shei'taa|Shei'taa]] ![[Wt/guc/Sheei'chi|Sheei'chi]] ![[Wt/guc/Sheemeraaya|Sheemeraaya]] |- ![[Wt/guc/Shejepüshe|Shejepüshe]] ![[Wt/guc/Sheejia|Sheejia]] ![[Wt/guc/Shejepira|Shejepira]] ![[Wt/guc/Sheewain|Sheewain]] ![[Wt/guc/Jepira|Jepira]] |- ![[Wt/guc/Wekiisa|Wekiisa]] ![[Wt/guc/Wekie|Wekie]] ![[Wt/guc/Weki|Weki]] ![[Wt/guc/Wekiaalaja|Wekiaalaja]] ![[Wt/guc/We'ejena|We'ejena]] |- ![[Wt/guc/Wepia|Wepia]] ![[Wt/guc/Wekiipala|Wekiipala]] ![[Wt/guc/Wei'ruku|Wei'ruku]] ![[Wt/guc/Wuiinaamüin|Wuiinaamüin]] ![[Wt/guc/Wejittaain|Wejittaain]] |- ![[Wt/guc/Werüin|Werüin]] ![[Wt/guc/Weinase|Weinase]] ![[Wt/guc/Wepinase|Wepinase]] ![[Wt/guc/Wei'nain|Wei'nain]] ![[Wt/guc/Weima'aise|Weima'aise]] |- ![[Wt/guc/Wei'nala|Wei'nala]] ![[Wt/guc/Wemiou'se|Wemiou'se]] ![[Wt/guc/Jeramanta|Jeramanta]] ![[Wt/guc/Kau'taana|Kau'taana]] ![[Wt/guc/Shoo|Shoo]] |- ![[Wt/guc/Ashe'jirawa|Ashe'jirawa]] ![[Wt/guc/jo'upi|jo'upi]] ![[Wt/guc/piama|piama]] ![[Wt/guc/alakaaya|alakaaya]] ![[Wt/guc/waneshi|waneshi]] |- ![[Wt/guc/pienchi|pienchi]] ![[Wt/guc/jiwale|jiwale]] ![[Wt/guc/Paruso'utaya|Paruso'utaya]] ![[Wt/guc/po'oloo|po'oloo]] ![[Wt/guc/walatshi|walatshi]] |- ![[Wt/guc/Kawatiraa|Kawatiraa]] ![[Wt/guc/kachikua|kachikua]] ![[Wt/guc/kutkutaa|kutkutaa]] ![[Wt/guc/Kuyamai|Kuyamai]] ![[Wt/guc/ka'ulayawa|ka'ulayawa]] |} 9yfybgr1h2j3okd3k5cgsjfbxpya7y5 7385040 7385039 2026-11-07T22:36:07Z Yusmery94 2579626 7385040 wikitext text/x-wiki [[Category:Wt/guc]] {| style="width:100%; background:white; line-height:25px" |- ! colspan="6" style="width:100%; color:white; background:SkyBlue; font-size:150%; vertical-align:bottom" |Püneekajaa tü pütchi pukumajaweeka |- ! ! ! ! | |- ![[Wt/guc/Acha'malaa|Acha'malaa]] ![[Wt/guc/Achalejaa|Achalejaa]] ![[Wt/guc/Achapataa|Achapataa]] ![[Wt/guc/Acha'a|Acha'a]] | |- ![[Wt/guc/Achatajaa|Achatajaa]] ![[Wt/guc/Ache'inraa|Ache'inraa]] ![[Wt/guc/Achekaa|Achekaa]] ![[Wt/guc/Achepaa|Achepaa]] |- ![[Wt/guc/Achüitaa|Achüitaa]] ![[Wt/guc/Achüületaa|Achüületaa]] ![[Wt/guc/Achime'ejaa|Achime'ejaa]] ![[Wt/guc/Achisaa|Achisaa]] | |- ![[Wt/guc/Achumajaa|Achumajaa]] ![[Wt/guc/Achumülaa|Achumülaa]] ![[Wt/guc/Achunkalaa|Achunkalaa]] ![[Wt/guc/Ajapataa|Ajapataa]] |- ![[Wt/guc/Achuwerajaa|Achuwerajaa]] ![[Wt/guc/Aiche|Aiche]] ![[Wt/guc/Aikaajawaa|Aikaajawaa]] ![[Wt/guc/Aikanajaa|Aikanajaa]] |- ![[Wt/guc/Aluwalu'u|Aluwalu'u]] ![[Wt/guc/Je'wee|Je'wee]] ![[Wt/guc/Aimeesü|Aimeesü]] ![[Wt/guc/Ajataa|Ajataa]] | |- ![[Wt/guc/Ajachijaa|Ajachijaa]] ![[Wt/guc/Ajachitaa|Ajachitaa]] ![[Wt/guc/Aja'itaa|Aja'itaa]] ![[Wt/guc/Ajaletaa|Ajaletaa]] |- ![[Wt/guc/Ainkawaa|Ainkawaa]] ![[Wt/guc/¡Aitua!|¡Aitua!]] ![[Wt/guc/Kashuushira|Kashuushira]] ![[Wt/guc/E'e|E'e]] |- ![[Wt/guc/E'iru'u|E'iru'u]] ![[Wt/guc/Ajapükiwaa|Ajapükiwaa]] ![[Wt/guc/Aiwaa ee'iree|Aiwaa ee'iree]] ![[Wt/guc/Jaarü|Jaarü]] ![[Wt/guc/Chaama|Chaama]] |- ![[Wt/guc/Ja'itaichi-rü-na|Ja'itaichi-rü-na]] ![[Wt/guc/Kaa'ürüi|Kaa'ürüi]] ![[Wt/guc/Kaashapü|Kaashapü]] ![[Wt/guc/Kaatei|Kaatei]] ![[Wt/guc/Chuwatüsü|Chuwatüsü]] |- ![[Wt/guc/Kaatselü|Kaatselü]] ![[Wt/guc/Kajaa|Kajaa]] ![[Wt/guc/Ka'lee|Ka'lee]] ![[Wt/guc/Kalapüi|Kalapüi]] |- ![[Wt/guc/Kapüü|Kapüü]] ![[Wt/guc/Kataa|Kataa]] ![[Wt/guc/Katipirüin|Katipirüin]] ![[Wt/guc/Keejuwaa|Keejuwaa]] ![[Wt/guc/Chuaata|Chuaata]] |- ![[Wt/guc/La'walawaa|La'walawaa]] ![[Wt/guc/Maa|Maa]] ![[Wt/guc/Maamalaa|Maamalaa]] ![[Wt/guc/Maa'ulu|Maa'ulu]] |- ![[Wt/guc/Ma'i|Ma'i]] ![[Wt/guc/Müleka|Müleka]] ![[Wt/guc/Mannuuya|Mannuuya]] ![[Wt/guc/Mapa|Mapa]] ![[Wt/guc/Shejena|Shejena]] |- ![[Wt/guc/Mapase|Mapase]] ![[Wt/guc/Naataa|Naataa]] ![[Wt/guc/Naawa|Naawa]] ![[Wt/guc/Nala|Nala]] |- ![[Wt/guc/Ne'e|Ne'e]] ![[Wt/guc/Paasta|Paasta]] ![[Wt/guc/Shotshotshi|Shotshotshi]] ![[Wt/guc/Sanai|Sanai]] |- ![[Wt/guc/Aja'apülaa|Aja'apülaa]] ![[Wt/guc/Weinshi|Weinshi]] ![[Wt/guc/Wayamai|Wayamai]] ![[Wt/guc/Waluuseechi|Waluuseechi]] ![[Wt/guc/Chüüchüüsüü|Chüüchüüsüü]] |- ![[Wt/guc/Wajale|Wajale]] ![[Wt/guc/Tukupe'e|Tukupe'e]] ![[Wt/guc/Kolompia|Kolompia]] ![[Wt/guc/Wenesuweera|Wenesuweera]] ![[Wt/guc/Shimüin|Shimüin]] |- ![[Wt/guc/Shipiapa|Shipiapa]] ![[Wt/guc/Shiupana|Shiupana]] ![[Wt/guc/Sholon|Sholon]] ![[Wt/guc/Shuujuin|Shuujuin]] ![[Wt/guc/Nei|Nei]] |- ![[Wt/guc/Nukuaipa|Nukuaipa]] ![[Wt/guc/Na'lewain|Na'lewain]] ![[Wt/guc/Uton|Uton]] ![[Wt/guc/Nuwui|Nuwui]] ![[Wt/guc/Cheijasü|Cheijasü]] |- ![[Wt/guc/Chapünaa|Chapünaa]] ![[Wt/guc/Chalenta|Chalenta]] ![[Wt/guc/Chechesü|Chechesü]] ![[Wt/guc/Chejeeru|Chejeeru]] ![[Wt/guc/Chime|Chime]] |- ![[Wt/guc/Cholo|Cholo]] ![[Wt/guc/Che'era|Che'era]] ![[Wt/guc/Cholotoo|Cholotoo]] ![[Wt/guc/Chuachua|Chuachua]] ![[Wt/guc/Chuata|Chuata]] |- ![[Wt/guc/Shaapülana|Shaapülana]] ![[Wt/guc/Shamuna|Shamuna]] ![[Wt/guc/Shaneetainrü|Shaneetainrü]] ![[Wt/guc/She'e|She'e]] ![[Wt/guc/She'in|She'in]] |- ![[Wt/guc/Shia|Shia]] ![[Wt/guc/Shiairua|Shiairua]] ![[Wt/guc/Shira|Shira]] ![[Wt/guc/Shiira|Shiira]] ![[Wt/guc/Shiimata|Shiimata]] |- ![[Wt/guc/Shimejüin|Shimejüin]] ![[Wt/guc/Shialu|Shialu]] ![[Wt/guc/Shi'ipo'u|Shi'ipo'u]] ![[Wt/guc/Shianee|Shianee]] |- ![[Wt/guc/Shiawase|Shiawase]] ![[Wt/guc/Shiitain|Shiitain]] ![[Wt/guc/Shushu|Shushu]] ![[Wt/guc/Shimeejüin|Shimeejüin]] ![[Wt/guc/Shi'ipolo|Shi'ipolo]] |- ![[Wt/guc/Lü'lüshi|Lü'lüshi]] ![[Wt/guc/Lumia|Lumia]] ![[Wt/guc/Luta|Luta]] ![[Wt/guc/Lotushi|Lotushi]] ![[Wt/guc/Loolotaa|Loolotaa]] |- ![[Wt/guc/Li'ittüsü|Li'ittüsü]] ![[Wt/guc/Limuna|Limuna]] ![[Wt/guc/Lesuta|Lesuta]] ![[Wt/guc/Leenta|Leenta]] ![[Wt/guc/Lemutshi|Lemutshi]] |- ![[Wt/guc/Naya|Naya]] ![[Wt/guc/Neküin|Neküin]] ![[Wt/guc/Namüin|Namüin]] ![[Wt/guc/Nalaamain|Nalaamain]] ![[Wt/guc/Nayatain|Nayatain]] |- ![[Wt/guc/Nia|Nia]] ![[Wt/guc/Nnojolaa|Nnojolaa]] ![[Wt/guc/Nünülia|Nünülia]] ![[Wt/guc/Nüma'ana|Nüma'ana]] ![[Wt/guc/Nüttia|Nüttia]] |- ![[Wt/guc/Che'ijawaa|Che'ijawaa]] ![[Wt/guc/Chejee|Chejee]] ![[Wt/guc/Checherü|Checherü]] ![[Wt/guc/Chisoui|Chisoui]] |- ![[Wt/guc/Choujawa|Choujawa]] ![[Wt/guc/Chuwataa|Chuwataa]] ![[Wt/guc/Tamülüin|Tamülüin]] ![[Wt/guc/Tachikua|Tachikua]] |- ![[Wt/guc/Teerüin|Teerüin]] ![[Wt/guc/Teechin|Teechin]] ![[Wt/guc/Tatushi|Tatushi]] |- ![[Wt/guc/Toumain|Toumain]] ![[Wt/guc/Tapüshi|Tapüshi]] ![[Wt/guc/Tepichikua|Tepichikua]] ![[Wt/guc/Talapüin|Talapüin]] |- ![[Wt/guc/Taülijana|Taülijana]] ![[Wt/guc/Te'iruku|Te'iruku]] ![[Wt/guc/Touyashe|Touyashe]] |- ![[Wt/guc/Talaüla|Talaüla]] ![[Wt/guc/Tairü|Tairü]] ![[Wt/guc/Teirumaa|Teirumaa]] ![[Wt/guc/Tachon|Tachon]] ![[Wt/guc/Tachoinrü|Tachoinrü]] |- ![[Wt/guc/Talüin|Talüin]] ![[Wt/guc/Toulijain|Toulijain]] ![[Wt/guc/Tamaajatü|Tamaajatü]] ![[Wt/guc/Teichi|Teichi]] |- ![[Wt/guc/to'u|to'u]] ![[Wt/guc/Tatüna|Tatüna]] ![[Wt/guc/Tai|Tai]] |- ![[Wt/guc/taleshi|taleshi]] ![[Wt/guc/Temeshu|Temeshu]] ![[Wt/guc/Talüin|Talüin]] ![[Wt/guc/Tashimia|Tashimia]] |- ![[Wt/guc/Memetsü|Memetsü]] ![[Wt/guc/Meeria|Meeria]] ![[Wt/guc/Merikaana|Merikaana]] ![[Wt/guc/Meküin'jeewaa|Meküin'jeewaa]] ![[Wt/guc/Mekeeraa|Mekeeraa]] |- ![[Wt/guc/Meechikaka|Meechikaka]] ![[Wt/guc/Meetira|Meetira]] ![[Wt/guc/Meerüinma'ana|Meerüinma'ana]] ![[Wt/guc/Mei'chi|Mei'chi]] ![[Wt/guc/Mei'nala|Mei'nala]] |- ![[Wt/guc/Miichenchikü|Miichenchikü]] ![[Wt/guc/Miouui|Miouui]] ![[Wt/guc/Mi'irooi|Mi'irooi]] |- ![[Wt/guc/miichipa|miichipa]] ![[Wt/guc/moolo|moolo]] ![[Wt/guc/Mou'ta|Mou'ta]] ![[Wt/guc/Mo'upawaa|Mo'upawaa]] ![[Wt/guc/Monko|Monko]] |- ![[Wt/guc/Muula|Muula]] ![[Wt/guc/Ulee|Ulee]] ![[Wt/guc/Uraichi|Uraichi]] ![[Wt/guc/Unapümüin|Unapümüin]] ![[Wt/guc/Uwatua|Uwatua]] |- ![[Wt/guc/Utia|Utia]] ![[Wt/guc/Ütta'in|Ütta'in]] ![[Wt/guc/Uchii|Uchii]] ![[Wt/guc/Uchechon|Uchechon]] ![[Wt/guc/Uuchimüin|Uuchimüin]] |- ![[Wt/guc/Uwomuyuuwa|Uwomuyuuwa]] ![[Wt/guc/Lakataa|Lakataa]] ![[Wt/guc/Luuwata|Luuwata]] ![[Wt/guc/Lanpika|Lanpika]] ![[Wt/guc/Luutta|Luutta]] |- ![[Wt/guc/Lamataa|Lamataa]] ![[Wt/guc/Luwaa|Luwaa]] ![[Wt/guc/Laülaapia|Laülaapia]] ![[Wt/guc/Laülaayu|Laülaayu]] ![[Wt/guc/Liantajaa|Liantajaa]] |- ![[Wt/guc/Laülaichi|Laülaichi]] ![[Wt/guc/Lijotui|Lijotui]] ![[Wt/guc/Lankataa|Lankataa]] ![[Wt/guc/Rülipü|Rülipü]] ![[Wt/guc/Remion|Remion]] |- ![[Wt/guc/Ratuna|Ratuna]] ![[Wt/guc/Ruaana|Ruaana]] ![[Wt/guc/Rula|Rula]] ![[Wt/guc/Rampara|Rampara]] ![[Wt/guc/Riulu|Riulu]] |- ![[Wt/guc/Rimiiko'u|Rimiiko'u]] ![[Wt/guc/Rimiiko|Rimiiko]] ![[Wt/guc/Wekiisa|Wekiisa]] ![[Wt/guc/Wekiee|Wekiee]] ![[Wt/guc/She'jü|She'jü]] |- ![[Wt/guc/Sheeju|Sheeju]] ![[Wt/guc/She'epetüin|She'epetüin]] ![[Wt/guc/Shei'taa|Shei'taa]] ![[Wt/guc/Sheei'chi|Sheei'chi]] ![[Wt/guc/Sheemeraaya|Sheemeraaya]] |- ![[Wt/guc/Shejepüshe|Shejepüshe]] ![[Wt/guc/Sheejia|Sheejia]] ![[Wt/guc/Shejepira|Shejepira]] ![[Wt/guc/Sheewain|Sheewain]] ![[Wt/guc/Jepira|Jepira]] |- ![[Wt/guc/Wekiisa|Wekiisa]] ![[Wt/guc/Wekie|Wekie]] ![[Wt/guc/Weki|Weki]] ![[Wt/guc/Wekiaalaja|Wekiaalaja]] ![[Wt/guc/We'ejena|We'ejena]] |- ![[Wt/guc/Wepia|Wepia]] ![[Wt/guc/Wekiipala|Wekiipala]] ![[Wt/guc/Wei'ruku|Wei'ruku]] ![[Wt/guc/Wuiinaamüin|Wuiinaamüin]] ![[Wt/guc/Wejittaain|Wejittaain]] |- ![[Wt/guc/Werüin|Werüin]] ![[Wt/guc/Weinase|Weinase]] ![[Wt/guc/Wepinase|Wepinase]] ![[Wt/guc/Wei'nain|Wei'nain]] ![[Wt/guc/Weima'aise|Weima'aise]] |- ![[Wt/guc/Wei'nala|Wei'nala]] ![[Wt/guc/Wemiou'se|Wemiou'se]] ![[Wt/guc/Jeramanta|Jeramanta]] ![[Wt/guc/Kau'taana|Kau'taana]] ![[Wt/guc/Shoo|Shoo]] |- ![[Wt/guc/Ashe'jirawa|Ashe'jirawa]] ![[Wt/guc/jo'upi|jo'upi]] ![[Wt/guc/piama|piama]] ![[Wt/guc/alakaaya|alakaaya]] ![[Wt/guc/waneshi|waneshi]] |- ![[Wt/guc/pienchi|pienchi]] ![[Wt/guc/jiwale|jiwale]] ![[Wt/guc/Paruso'utaya|Paruso'utaya]] ![[Wt/guc/po'oloo|po'oloo]] ![[Wt/guc/walatshi|walatshi]] |- ![[Wt/guc/Kawatiraa|Kawatiraa]] ![[Wt/guc/kachikua|kachikua]] ![[Wt/guc/kutkutaa|kutkutaa]] ![[Wt/guc/Kuyamai|Kuyamai]] ![[Wt/guc/ka'ulayawa|ka'ulayawa]] |} l126iqt3edaf3xmg2ell8n4xsfhmx21 7385044 7385040 2026-11-07T22:43:56Z Yusmery94 2579626 7385044 wikitext text/x-wiki [[Category:Wt/guc]] {| style="width:100%; background:white; line-height:25px" |- ! colspan="6" style="width:100%; color:white; background:SkyBlue; font-size:150%; vertical-align:bottom" |Püneekajaa tü pütchi pukumajaweeka |- ! ! ! ! | |- ! ! ! ![[Wt/guc/Acha'a|Acha'a]] | |- ! ! ! ! |- ![[Wt/guc/Achüitaa|Achüitaa]] ![[Wt/guc/Achüületaa|Achüületaa]] ![[Wt/guc/Achime'ejaa|Achime'ejaa]] ![[Wt/guc/Achisaa|Achisaa]] | |- ![[Wt/guc/Achumajaa|Achumajaa]] ![[Wt/guc/Achumülaa|Achumülaa]] ![[Wt/guc/Achunkalaa|Achunkalaa]] ![[Wt/guc/Ajapataa|Ajapataa]] |- ![[Wt/guc/Achuwerajaa|Achuwerajaa]] ![[Wt/guc/Aiche|Aiche]] ![[Wt/guc/Aikaajawaa|Aikaajawaa]] ![[Wt/guc/Aikanajaa|Aikanajaa]] |- ![[Wt/guc/Aluwalu'u|Aluwalu'u]] ![[Wt/guc/Je'wee|Je'wee]] ![[Wt/guc/Aimeesü|Aimeesü]] ![[Wt/guc/Ajataa|Ajataa]] | |- ![[Wt/guc/Ajachijaa|Ajachijaa]] ![[Wt/guc/Ajachitaa|Ajachitaa]] ![[Wt/guc/Aja'itaa|Aja'itaa]] ![[Wt/guc/Ajaletaa|Ajaletaa]] |- ![[Wt/guc/Ainkawaa|Ainkawaa]] ![[Wt/guc/¡Aitua!|¡Aitua!]] ![[Wt/guc/Kashuushira|Kashuushira]] ![[Wt/guc/E'e|E'e]] |- ![[Wt/guc/E'iru'u|E'iru'u]] ![[Wt/guc/Ajapükiwaa|Ajapükiwaa]] ![[Wt/guc/Aiwaa ee'iree|Aiwaa ee'iree]] ![[Wt/guc/Jaarü|Jaarü]] ![[Wt/guc/Chaama|Chaama]] |- ![[Wt/guc/Ja'itaichi-rü-na|Ja'itaichi-rü-na]] ![[Wt/guc/Kaa'ürüi|Kaa'ürüi]] ![[Wt/guc/Kaashapü|Kaashapü]] ![[Wt/guc/Kaatei|Kaatei]] ![[Wt/guc/Chuwatüsü|Chuwatüsü]] |- ![[Wt/guc/Kaatselü|Kaatselü]] ![[Wt/guc/Kajaa|Kajaa]] ![[Wt/guc/Ka'lee|Ka'lee]] ![[Wt/guc/Kalapüi|Kalapüi]] |- ![[Wt/guc/Kapüü|Kapüü]] ![[Wt/guc/Kataa|Kataa]] ![[Wt/guc/Katipirüin|Katipirüin]] ![[Wt/guc/Keejuwaa|Keejuwaa]] ![[Wt/guc/Chuaata|Chuaata]] |- ![[Wt/guc/La'walawaa|La'walawaa]] ![[Wt/guc/Maa|Maa]] ![[Wt/guc/Maamalaa|Maamalaa]] ![[Wt/guc/Maa'ulu|Maa'ulu]] |- ![[Wt/guc/Ma'i|Ma'i]] ![[Wt/guc/Müleka|Müleka]] ![[Wt/guc/Mannuuya|Mannuuya]] ![[Wt/guc/Mapa|Mapa]] ![[Wt/guc/Shejena|Shejena]] |- ![[Wt/guc/Mapase|Mapase]] ![[Wt/guc/Naataa|Naataa]] ![[Wt/guc/Naawa|Naawa]] ![[Wt/guc/Nala|Nala]] |- ![[Wt/guc/Ne'e|Ne'e]] ![[Wt/guc/Paasta|Paasta]] ![[Wt/guc/Shotshotshi|Shotshotshi]] ![[Wt/guc/Sanai|Sanai]] |- ![[Wt/guc/Aja'apülaa|Aja'apülaa]] ![[Wt/guc/Weinshi|Weinshi]] ![[Wt/guc/Wayamai|Wayamai]] ![[Wt/guc/Waluuseechi|Waluuseechi]] ![[Wt/guc/Chüüchüüsüü|Chüüchüüsüü]] |- ![[Wt/guc/Wajale|Wajale]] ![[Wt/guc/Tukupe'e|Tukupe'e]] ![[Wt/guc/Kolompia|Kolompia]] ![[Wt/guc/Wenesuweera|Wenesuweera]] ![[Wt/guc/Shimüin|Shimüin]] |- ![[Wt/guc/Shipiapa|Shipiapa]] ![[Wt/guc/Shiupana|Shiupana]] ![[Wt/guc/Sholon|Sholon]] ![[Wt/guc/Shuujuin|Shuujuin]] ![[Wt/guc/Nei|Nei]] |- ![[Wt/guc/Nukuaipa|Nukuaipa]] ![[Wt/guc/Na'lewain|Na'lewain]] ![[Wt/guc/Uton|Uton]] ![[Wt/guc/Nuwui|Nuwui]] ![[Wt/guc/Cheijasü|Cheijasü]] |- ![[Wt/guc/Chapünaa|Chapünaa]] ![[Wt/guc/Chalenta|Chalenta]] ![[Wt/guc/Chechesü|Chechesü]] ![[Wt/guc/Chejeeru|Chejeeru]] ![[Wt/guc/Chime|Chime]] |- ![[Wt/guc/Cholo|Cholo]] ![[Wt/guc/Che'era|Che'era]] ![[Wt/guc/Cholotoo|Cholotoo]] ![[Wt/guc/Chuachua|Chuachua]] ![[Wt/guc/Chuata|Chuata]] |- ![[Wt/guc/Shaapülana|Shaapülana]] ![[Wt/guc/Shamuna|Shamuna]] ![[Wt/guc/Shaneetainrü|Shaneetainrü]] ![[Wt/guc/She'e|She'e]] ![[Wt/guc/She'in|She'in]] |- ![[Wt/guc/Shia|Shia]] ![[Wt/guc/Shiairua|Shiairua]] ![[Wt/guc/Shira|Shira]] ![[Wt/guc/Shiira|Shiira]] ![[Wt/guc/Shiimata|Shiimata]] |- ![[Wt/guc/Shimejüin|Shimejüin]] ![[Wt/guc/Shialu|Shialu]] ![[Wt/guc/Shi'ipo'u|Shi'ipo'u]] ![[Wt/guc/Shianee|Shianee]] |- ![[Wt/guc/Shiawase|Shiawase]] ![[Wt/guc/Shiitain|Shiitain]] ![[Wt/guc/Shushu|Shushu]] ![[Wt/guc/Shimeejüin|Shimeejüin]] ![[Wt/guc/Shi'ipolo|Shi'ipolo]] |- ![[Wt/guc/Lü'lüshi|Lü'lüshi]] ![[Wt/guc/Lumia|Lumia]] ![[Wt/guc/Luta|Luta]] ![[Wt/guc/Lotushi|Lotushi]] ![[Wt/guc/Loolotaa|Loolotaa]] |- ![[Wt/guc/Li'ittüsü|Li'ittüsü]] ![[Wt/guc/Limuna|Limuna]] ![[Wt/guc/Lesuta|Lesuta]] ![[Wt/guc/Leenta|Leenta]] ![[Wt/guc/Lemutshi|Lemutshi]] |- ![[Wt/guc/Naya|Naya]] ![[Wt/guc/Neküin|Neküin]] ![[Wt/guc/Namüin|Namüin]] ![[Wt/guc/Nalaamain|Nalaamain]] ![[Wt/guc/Nayatain|Nayatain]] |- ![[Wt/guc/Nia|Nia]] ![[Wt/guc/Nnojolaa|Nnojolaa]] ![[Wt/guc/Nünülia|Nünülia]] ![[Wt/guc/Nüma'ana|Nüma'ana]] ![[Wt/guc/Nüttia|Nüttia]] |- ![[Wt/guc/Che'ijawaa|Che'ijawaa]] ![[Wt/guc/Chejee|Chejee]] ![[Wt/guc/Checherü|Checherü]] ![[Wt/guc/Chisoui|Chisoui]] |- ![[Wt/guc/Choujawa|Choujawa]] ![[Wt/guc/Chuwataa|Chuwataa]] ![[Wt/guc/Tamülüin|Tamülüin]] ![[Wt/guc/Tachikua|Tachikua]] |- ![[Wt/guc/Teerüin|Teerüin]] ![[Wt/guc/Teechin|Teechin]] ![[Wt/guc/Tatushi|Tatushi]] |- ![[Wt/guc/Toumain|Toumain]] ![[Wt/guc/Tapüshi|Tapüshi]] ![[Wt/guc/Tepichikua|Tepichikua]] ![[Wt/guc/Talapüin|Talapüin]] |- ![[Wt/guc/Taülijana|Taülijana]] ![[Wt/guc/Te'iruku|Te'iruku]] ![[Wt/guc/Touyashe|Touyashe]] |- ![[Wt/guc/Talaüla|Talaüla]] ![[Wt/guc/Tairü|Tairü]] ![[Wt/guc/Teirumaa|Teirumaa]] ![[Wt/guc/Tachon|Tachon]] ![[Wt/guc/Tachoinrü|Tachoinrü]] |- ![[Wt/guc/Talüin|Talüin]] ![[Wt/guc/Toulijain|Toulijain]] ![[Wt/guc/Tamaajatü|Tamaajatü]] ![[Wt/guc/Teichi|Teichi]] |- ![[Wt/guc/to'u|to'u]] ![[Wt/guc/Tatüna|Tatüna]] ![[Wt/guc/Tai|Tai]] |- ![[Wt/guc/taleshi|taleshi]] ![[Wt/guc/Temeshu|Temeshu]] ![[Wt/guc/Talüin|Talüin]] ![[Wt/guc/Tashimia|Tashimia]] |- ![[Wt/guc/Memetsü|Memetsü]] ![[Wt/guc/Meeria|Meeria]] ![[Wt/guc/Merikaana|Merikaana]] ![[Wt/guc/Meküin'jeewaa|Meküin'jeewaa]] ![[Wt/guc/Mekeeraa|Mekeeraa]] |- ![[Wt/guc/Meechikaka|Meechikaka]] ![[Wt/guc/Meetira|Meetira]] ![[Wt/guc/Meerüinma'ana|Meerüinma'ana]] ![[Wt/guc/Mei'chi|Mei'chi]] ![[Wt/guc/Mei'nala|Mei'nala]] |- ![[Wt/guc/Miichenchikü|Miichenchikü]] ![[Wt/guc/Miouui|Miouui]] ![[Wt/guc/Mi'irooi|Mi'irooi]] |- ![[Wt/guc/miichipa|miichipa]] ![[Wt/guc/moolo|moolo]] ![[Wt/guc/Mou'ta|Mou'ta]] ![[Wt/guc/Mo'upawaa|Mo'upawaa]] ![[Wt/guc/Monko|Monko]] |- ![[Wt/guc/Muula|Muula]] ![[Wt/guc/Ulee|Ulee]] ![[Wt/guc/Uraichi|Uraichi]] ![[Wt/guc/Unapümüin|Unapümüin]] ![[Wt/guc/Uwatua|Uwatua]] |- ![[Wt/guc/Utia|Utia]] ![[Wt/guc/Ütta'in|Ütta'in]] ![[Wt/guc/Uchii|Uchii]] ![[Wt/guc/Uchechon|Uchechon]] ![[Wt/guc/Uuchimüin|Uuchimüin]] |- ![[Wt/guc/Uwomuyuuwa|Uwomuyuuwa]] ![[Wt/guc/Lakataa|Lakataa]] ![[Wt/guc/Luuwata|Luuwata]] ![[Wt/guc/Lanpika|Lanpika]] ![[Wt/guc/Luutta|Luutta]] |- ![[Wt/guc/Lamataa|Lamataa]] ![[Wt/guc/Luwaa|Luwaa]] ![[Wt/guc/Laülaapia|Laülaapia]] ![[Wt/guc/Laülaayu|Laülaayu]] ![[Wt/guc/Liantajaa|Liantajaa]] |- ![[Wt/guc/Laülaichi|Laülaichi]] ![[Wt/guc/Lijotui|Lijotui]] ![[Wt/guc/Lankataa|Lankataa]] ![[Wt/guc/Rülipü|Rülipü]] ![[Wt/guc/Remion|Remion]] |- ![[Wt/guc/Ratuna|Ratuna]] ![[Wt/guc/Ruaana|Ruaana]] ![[Wt/guc/Rula|Rula]] ![[Wt/guc/Rampara|Rampara]] ![[Wt/guc/Riulu|Riulu]] |- ![[Wt/guc/Rimiiko'u|Rimiiko'u]] ![[Wt/guc/Rimiiko|Rimiiko]] ![[Wt/guc/Wekiisa|Wekiisa]] ![[Wt/guc/Wekiee|Wekiee]] ![[Wt/guc/She'jü|She'jü]] |- ![[Wt/guc/Sheeju|Sheeju]] ![[Wt/guc/She'epetüin|She'epetüin]] ![[Wt/guc/Shei'taa|Shei'taa]] ![[Wt/guc/Sheei'chi|Sheei'chi]] ![[Wt/guc/Sheemeraaya|Sheemeraaya]] |- ![[Wt/guc/Shejepüshe|Shejepüshe]] ![[Wt/guc/Sheejia|Sheejia]] ![[Wt/guc/Shejepira|Shejepira]] ![[Wt/guc/Sheewain|Sheewain]] ![[Wt/guc/Jepira|Jepira]] |- ![[Wt/guc/Wekiisa|Wekiisa]] ![[Wt/guc/Wekie|Wekie]] ![[Wt/guc/Weki|Weki]] ![[Wt/guc/Wekiaalaja|Wekiaalaja]] ![[Wt/guc/We'ejena|We'ejena]] |- ![[Wt/guc/Wepia|Wepia]] ![[Wt/guc/Wekiipala|Wekiipala]] ![[Wt/guc/Wei'ruku|Wei'ruku]] ![[Wt/guc/Wuiinaamüin|Wuiinaamüin]] ![[Wt/guc/Wejittaain|Wejittaain]] |- ![[Wt/guc/Werüin|Werüin]] ![[Wt/guc/Weinase|Weinase]] ![[Wt/guc/Wepinase|Wepinase]] ![[Wt/guc/Wei'nain|Wei'nain]] ![[Wt/guc/Weima'aise|Weima'aise]] |- ![[Wt/guc/Wei'nala|Wei'nala]] ![[Wt/guc/Wemiou'se|Wemiou'se]] ![[Wt/guc/Jeramanta|Jeramanta]] ![[Wt/guc/Kau'taana|Kau'taana]] ![[Wt/guc/Shoo|Shoo]] |- ![[Wt/guc/Ashe'jirawa|Ashe'jirawa]] ![[Wt/guc/jo'upi|jo'upi]] ![[Wt/guc/piama|piama]] ![[Wt/guc/alakaaya|alakaaya]] ![[Wt/guc/waneshi|waneshi]] |- ![[Wt/guc/pienchi|pienchi]] ![[Wt/guc/jiwale|jiwale]] ![[Wt/guc/Paruso'utaya|Paruso'utaya]] ![[Wt/guc/po'oloo|po'oloo]] ![[Wt/guc/walatshi|walatshi]] |- ![[Wt/guc/Kawatiraa|Kawatiraa]] ![[Wt/guc/kachikua|kachikua]] ![[Wt/guc/kutkutaa|kutkutaa]] ![[Wt/guc/Kuyamai|Kuyamai]] ![[Wt/guc/ka'ulayawa|ka'ulayawa]] |} br9cxlche9gq0asixuzacfvth0etl0a 7385047 7385044 2026-11-07T22:47:25Z Yusmery94 2579626 7385047 wikitext text/x-wiki [[Category:Wt/guc]] {| style="width:100%; background:white; line-height:25px" |- ! colspan="6" style="width:100%; color:white; background:SkyBlue; font-size:150%; vertical-align:bottom" |Püneekajaa tü pütchi pukumajaweeka |- ! ! ! ! | |- ! ! ! ![[Wt/guc/Acha'a|Acha'a]] | |- ! ! ! ! |- ! ! ! ! | |- ![[Wt/guc/Achumajaa|Achumajaa]] ![[Wt/guc/Achumülaa|Achumülaa]] ![[Wt/guc/Achunkalaa|Achunkalaa]] ![[Wt/guc/Ajapataa|Ajapataa]] |- ![[Wt/guc/Achuwerajaa|Achuwerajaa]] ![[Wt/guc/Aiche|Aiche]] ![[Wt/guc/Aikaajawaa|Aikaajawaa]] ![[Wt/guc/Aikanajaa|Aikanajaa]] |- ![[Wt/guc/Aluwalu'u|Aluwalu'u]] ![[Wt/guc/Je'wee|Je'wee]] ![[Wt/guc/Aimeesü|Aimeesü]] ![[Wt/guc/Ajataa|Ajataa]] | |- ![[Wt/guc/Ajachijaa|Ajachijaa]] ![[Wt/guc/Ajachitaa|Ajachitaa]] ![[Wt/guc/Aja'itaa|Aja'itaa]] ![[Wt/guc/Ajaletaa|Ajaletaa]] |- ![[Wt/guc/Ainkawaa|Ainkawaa]] ![[Wt/guc/¡Aitua!|¡Aitua!]] ![[Wt/guc/Kashuushira|Kashuushira]] ![[Wt/guc/E'e|E'e]] |- ![[Wt/guc/E'iru'u|E'iru'u]] ![[Wt/guc/Ajapükiwaa|Ajapükiwaa]] ![[Wt/guc/Aiwaa ee'iree|Aiwaa ee'iree]] ![[Wt/guc/Jaarü|Jaarü]] ![[Wt/guc/Chaama|Chaama]] |- ![[Wt/guc/Ja'itaichi-rü-na|Ja'itaichi-rü-na]] ![[Wt/guc/Kaa'ürüi|Kaa'ürüi]] ![[Wt/guc/Kaashapü|Kaashapü]] ![[Wt/guc/Kaatei|Kaatei]] ![[Wt/guc/Chuwatüsü|Chuwatüsü]] |- ![[Wt/guc/Kaatselü|Kaatselü]] ![[Wt/guc/Kajaa|Kajaa]] ![[Wt/guc/Ka'lee|Ka'lee]] ![[Wt/guc/Kalapüi|Kalapüi]] |- ![[Wt/guc/Kapüü|Kapüü]] ![[Wt/guc/Kataa|Kataa]] ![[Wt/guc/Katipirüin|Katipirüin]] ![[Wt/guc/Keejuwaa|Keejuwaa]] ![[Wt/guc/Chuaata|Chuaata]] |- ![[Wt/guc/La'walawaa|La'walawaa]] ![[Wt/guc/Maa|Maa]] ![[Wt/guc/Maamalaa|Maamalaa]] ![[Wt/guc/Maa'ulu|Maa'ulu]] |- ![[Wt/guc/Ma'i|Ma'i]] ![[Wt/guc/Müleka|Müleka]] ![[Wt/guc/Mannuuya|Mannuuya]] ![[Wt/guc/Mapa|Mapa]] ![[Wt/guc/Shejena|Shejena]] |- ![[Wt/guc/Mapase|Mapase]] ![[Wt/guc/Naataa|Naataa]] ![[Wt/guc/Naawa|Naawa]] ![[Wt/guc/Nala|Nala]] |- ![[Wt/guc/Ne'e|Ne'e]] ![[Wt/guc/Paasta|Paasta]] ![[Wt/guc/Shotshotshi|Shotshotshi]] ![[Wt/guc/Sanai|Sanai]] |- ![[Wt/guc/Aja'apülaa|Aja'apülaa]] ![[Wt/guc/Weinshi|Weinshi]] ![[Wt/guc/Wayamai|Wayamai]] ![[Wt/guc/Waluuseechi|Waluuseechi]] ![[Wt/guc/Chüüchüüsüü|Chüüchüüsüü]] |- ![[Wt/guc/Wajale|Wajale]] ![[Wt/guc/Tukupe'e|Tukupe'e]] ![[Wt/guc/Kolompia|Kolompia]] ![[Wt/guc/Wenesuweera|Wenesuweera]] ![[Wt/guc/Shimüin|Shimüin]] |- ![[Wt/guc/Shipiapa|Shipiapa]] ![[Wt/guc/Shiupana|Shiupana]] ![[Wt/guc/Sholon|Sholon]] ![[Wt/guc/Shuujuin|Shuujuin]] ![[Wt/guc/Nei|Nei]] |- ![[Wt/guc/Nukuaipa|Nukuaipa]] ![[Wt/guc/Na'lewain|Na'lewain]] ![[Wt/guc/Uton|Uton]] ![[Wt/guc/Nuwui|Nuwui]] ![[Wt/guc/Cheijasü|Cheijasü]] |- ![[Wt/guc/Chapünaa|Chapünaa]] ![[Wt/guc/Chalenta|Chalenta]] ![[Wt/guc/Chechesü|Chechesü]] ![[Wt/guc/Chejeeru|Chejeeru]] ![[Wt/guc/Chime|Chime]] |- ![[Wt/guc/Cholo|Cholo]] ![[Wt/guc/Che'era|Che'era]] ![[Wt/guc/Cholotoo|Cholotoo]] ![[Wt/guc/Chuachua|Chuachua]] ![[Wt/guc/Chuata|Chuata]] |- ![[Wt/guc/Shaapülana|Shaapülana]] ![[Wt/guc/Shamuna|Shamuna]] ![[Wt/guc/Shaneetainrü|Shaneetainrü]] ![[Wt/guc/She'e|She'e]] ![[Wt/guc/She'in|She'in]] |- ![[Wt/guc/Shia|Shia]] ![[Wt/guc/Shiairua|Shiairua]] ![[Wt/guc/Shira|Shira]] ![[Wt/guc/Shiira|Shiira]] ![[Wt/guc/Shiimata|Shiimata]] |- ![[Wt/guc/Shimejüin|Shimejüin]] ![[Wt/guc/Shialu|Shialu]] ![[Wt/guc/Shi'ipo'u|Shi'ipo'u]] ![[Wt/guc/Shianee|Shianee]] |- ![[Wt/guc/Shiawase|Shiawase]] ![[Wt/guc/Shiitain|Shiitain]] ![[Wt/guc/Shushu|Shushu]] ![[Wt/guc/Shimeejüin|Shimeejüin]] ![[Wt/guc/Shi'ipolo|Shi'ipolo]] |- ![[Wt/guc/Lü'lüshi|Lü'lüshi]] ![[Wt/guc/Lumia|Lumia]] ![[Wt/guc/Luta|Luta]] ![[Wt/guc/Lotushi|Lotushi]] ![[Wt/guc/Loolotaa|Loolotaa]] |- ![[Wt/guc/Li'ittüsü|Li'ittüsü]] ![[Wt/guc/Limuna|Limuna]] ![[Wt/guc/Lesuta|Lesuta]] ![[Wt/guc/Leenta|Leenta]] ![[Wt/guc/Lemutshi|Lemutshi]] |- ![[Wt/guc/Naya|Naya]] ![[Wt/guc/Neküin|Neküin]] ![[Wt/guc/Namüin|Namüin]] ![[Wt/guc/Nalaamain|Nalaamain]] ![[Wt/guc/Nayatain|Nayatain]] |- ![[Wt/guc/Nia|Nia]] ![[Wt/guc/Nnojolaa|Nnojolaa]] ![[Wt/guc/Nünülia|Nünülia]] ![[Wt/guc/Nüma'ana|Nüma'ana]] ![[Wt/guc/Nüttia|Nüttia]] |- ![[Wt/guc/Che'ijawaa|Che'ijawaa]] ![[Wt/guc/Chejee|Chejee]] ![[Wt/guc/Checherü|Checherü]] ![[Wt/guc/Chisoui|Chisoui]] |- ![[Wt/guc/Choujawa|Choujawa]] ![[Wt/guc/Chuwataa|Chuwataa]] ![[Wt/guc/Tamülüin|Tamülüin]] ![[Wt/guc/Tachikua|Tachikua]] |- ![[Wt/guc/Teerüin|Teerüin]] ![[Wt/guc/Teechin|Teechin]] ![[Wt/guc/Tatushi|Tatushi]] |- ![[Wt/guc/Toumain|Toumain]] ![[Wt/guc/Tapüshi|Tapüshi]] ![[Wt/guc/Tepichikua|Tepichikua]] ![[Wt/guc/Talapüin|Talapüin]] |- ![[Wt/guc/Taülijana|Taülijana]] ![[Wt/guc/Te'iruku|Te'iruku]] ![[Wt/guc/Touyashe|Touyashe]] |- ![[Wt/guc/Talaüla|Talaüla]] ![[Wt/guc/Tairü|Tairü]] ![[Wt/guc/Teirumaa|Teirumaa]] ![[Wt/guc/Tachon|Tachon]] ![[Wt/guc/Tachoinrü|Tachoinrü]] |- ![[Wt/guc/Talüin|Talüin]] ![[Wt/guc/Toulijain|Toulijain]] ![[Wt/guc/Tamaajatü|Tamaajatü]] ![[Wt/guc/Teichi|Teichi]] |- ![[Wt/guc/to'u|to'u]] ![[Wt/guc/Tatüna|Tatüna]] ![[Wt/guc/Tai|Tai]] |- ![[Wt/guc/taleshi|taleshi]] ![[Wt/guc/Temeshu|Temeshu]] ![[Wt/guc/Talüin|Talüin]] ![[Wt/guc/Tashimia|Tashimia]] |- ![[Wt/guc/Memetsü|Memetsü]] ![[Wt/guc/Meeria|Meeria]] ![[Wt/guc/Merikaana|Merikaana]] ![[Wt/guc/Meküin'jeewaa|Meküin'jeewaa]] ![[Wt/guc/Mekeeraa|Mekeeraa]] |- ![[Wt/guc/Meechikaka|Meechikaka]] ![[Wt/guc/Meetira|Meetira]] ![[Wt/guc/Meerüinma'ana|Meerüinma'ana]] ![[Wt/guc/Mei'chi|Mei'chi]] ![[Wt/guc/Mei'nala|Mei'nala]] |- ![[Wt/guc/Miichenchikü|Miichenchikü]] ![[Wt/guc/Miouui|Miouui]] ![[Wt/guc/Mi'irooi|Mi'irooi]] |- ![[Wt/guc/miichipa|miichipa]] ![[Wt/guc/moolo|moolo]] ![[Wt/guc/Mou'ta|Mou'ta]] ![[Wt/guc/Mo'upawaa|Mo'upawaa]] ![[Wt/guc/Monko|Monko]] |- ![[Wt/guc/Muula|Muula]] ![[Wt/guc/Ulee|Ulee]] ![[Wt/guc/Uraichi|Uraichi]] ![[Wt/guc/Unapümüin|Unapümüin]] ![[Wt/guc/Uwatua|Uwatua]] |- ![[Wt/guc/Utia|Utia]] ![[Wt/guc/Ütta'in|Ütta'in]] ![[Wt/guc/Uchii|Uchii]] ![[Wt/guc/Uchechon|Uchechon]] ![[Wt/guc/Uuchimüin|Uuchimüin]] |- ![[Wt/guc/Uwomuyuuwa|Uwomuyuuwa]] ![[Wt/guc/Lakataa|Lakataa]] ![[Wt/guc/Luuwata|Luuwata]] ![[Wt/guc/Lanpika|Lanpika]] ![[Wt/guc/Luutta|Luutta]] |- ![[Wt/guc/Lamataa|Lamataa]] ![[Wt/guc/Luwaa|Luwaa]] ![[Wt/guc/Laülaapia|Laülaapia]] ![[Wt/guc/Laülaayu|Laülaayu]] ![[Wt/guc/Liantajaa|Liantajaa]] |- ![[Wt/guc/Laülaichi|Laülaichi]] ![[Wt/guc/Lijotui|Lijotui]] ![[Wt/guc/Lankataa|Lankataa]] ![[Wt/guc/Rülipü|Rülipü]] ![[Wt/guc/Remion|Remion]] |- ![[Wt/guc/Ratuna|Ratuna]] ![[Wt/guc/Ruaana|Ruaana]] ![[Wt/guc/Rula|Rula]] ![[Wt/guc/Rampara|Rampara]] ![[Wt/guc/Riulu|Riulu]] |- ![[Wt/guc/Rimiiko'u|Rimiiko'u]] ![[Wt/guc/Rimiiko|Rimiiko]] ![[Wt/guc/Wekiisa|Wekiisa]] ![[Wt/guc/Wekiee|Wekiee]] ![[Wt/guc/She'jü|She'jü]] |- ![[Wt/guc/Sheeju|Sheeju]] ![[Wt/guc/She'epetüin|She'epetüin]] ![[Wt/guc/Shei'taa|Shei'taa]] ![[Wt/guc/Sheei'chi|Sheei'chi]] ![[Wt/guc/Sheemeraaya|Sheemeraaya]] |- ![[Wt/guc/Shejepüshe|Shejepüshe]] ![[Wt/guc/Sheejia|Sheejia]] ![[Wt/guc/Shejepira|Shejepira]] ![[Wt/guc/Sheewain|Sheewain]] ![[Wt/guc/Jepira|Jepira]] |- ![[Wt/guc/Wekiisa|Wekiisa]] ![[Wt/guc/Wekie|Wekie]] ![[Wt/guc/Weki|Weki]] ![[Wt/guc/Wekiaalaja|Wekiaalaja]] ![[Wt/guc/We'ejena|We'ejena]] |- ![[Wt/guc/Wepia|Wepia]] ![[Wt/guc/Wekiipala|Wekiipala]] ![[Wt/guc/Wei'ruku|Wei'ruku]] ![[Wt/guc/Wuiinaamüin|Wuiinaamüin]] ![[Wt/guc/Wejittaain|Wejittaain]] |- ![[Wt/guc/Werüin|Werüin]] ![[Wt/guc/Weinase|Weinase]] ![[Wt/guc/Wepinase|Wepinase]] ![[Wt/guc/Wei'nain|Wei'nain]] ![[Wt/guc/Weima'aise|Weima'aise]] |- ![[Wt/guc/Wei'nala|Wei'nala]] ![[Wt/guc/Wemiou'se|Wemiou'se]] ![[Wt/guc/Jeramanta|Jeramanta]] ![[Wt/guc/Kau'taana|Kau'taana]] ![[Wt/guc/Shoo|Shoo]] |- ![[Wt/guc/Ashe'jirawa|Ashe'jirawa]] ![[Wt/guc/jo'upi|jo'upi]] ![[Wt/guc/piama|piama]] ![[Wt/guc/alakaaya|alakaaya]] ![[Wt/guc/waneshi|waneshi]] |- ![[Wt/guc/pienchi|pienchi]] ![[Wt/guc/jiwale|jiwale]] ![[Wt/guc/Paruso'utaya|Paruso'utaya]] ![[Wt/guc/po'oloo|po'oloo]] ![[Wt/guc/walatshi|walatshi]] |- ![[Wt/guc/Kawatiraa|Kawatiraa]] ![[Wt/guc/kachikua|kachikua]] ![[Wt/guc/kutkutaa|kutkutaa]] ![[Wt/guc/Kuyamai|Kuyamai]] ![[Wt/guc/ka'ulayawa|ka'ulayawa]] |} oicrrlifwpsesodhca2uk3ir7g7delc 7385055 7385047 2026-11-07T22:52:30Z Yusmery94 2579626 7385055 wikitext text/x-wiki [[Category:Wt/guc]] {| style="width:100%; background:white; line-height:25px" |- ! colspan="6" style="width:100%; color:white; background:SkyBlue; font-size:150%; vertical-align:bottom" |Püneekajaa tü pütchi pukumajaweeka |- ! ! ! ! | |- ! ! ! ![[Wt/guc/Acha'a|Acha'a]] | |- ! ! ! ! |- ! ! ! ! | |- ! ! ![[Wt/guc/Achunkalaa|Achunkalaa]] ![[Wt/guc/Ajapataa|Ajapataa]] |- ![[Wt/guc/Achuwerajaa|Achuwerajaa]] ![[Wt/guc/Aiche|Aiche]] ![[Wt/guc/Aikaajawaa|Aikaajawaa]] ![[Wt/guc/Aikanajaa|Aikanajaa]] |- ![[Wt/guc/Aluwalu'u|Aluwalu'u]] ![[Wt/guc/Je'wee|Je'wee]] ![[Wt/guc/Aimeesü|Aimeesü]] ![[Wt/guc/Ajataa|Ajataa]] | |- ![[Wt/guc/Ajachijaa|Ajachijaa]] ![[Wt/guc/Ajachitaa|Ajachitaa]] ![[Wt/guc/Aja'itaa|Aja'itaa]] ![[Wt/guc/Ajaletaa|Ajaletaa]] |- ![[Wt/guc/Ainkawaa|Ainkawaa]] ![[Wt/guc/¡Aitua!|¡Aitua!]] ![[Wt/guc/Kashuushira|Kashuushira]] ![[Wt/guc/E'e|E'e]] |- ![[Wt/guc/E'iru'u|E'iru'u]] ![[Wt/guc/Ajapükiwaa|Ajapükiwaa]] ![[Wt/guc/Aiwaa ee'iree|Aiwaa ee'iree]] ![[Wt/guc/Jaarü|Jaarü]] ![[Wt/guc/Chaama|Chaama]] |- ![[Wt/guc/Ja'itaichi-rü-na|Ja'itaichi-rü-na]] ![[Wt/guc/Kaa'ürüi|Kaa'ürüi]] ![[Wt/guc/Kaashapü|Kaashapü]] ![[Wt/guc/Kaatei|Kaatei]] ![[Wt/guc/Chuwatüsü|Chuwatüsü]] |- ![[Wt/guc/Kaatselü|Kaatselü]] ![[Wt/guc/Kajaa|Kajaa]] ![[Wt/guc/Ka'lee|Ka'lee]] ![[Wt/guc/Kalapüi|Kalapüi]] |- ![[Wt/guc/Kapüü|Kapüü]] ![[Wt/guc/Kataa|Kataa]] ![[Wt/guc/Katipirüin|Katipirüin]] ![[Wt/guc/Keejuwaa|Keejuwaa]] ![[Wt/guc/Chuaata|Chuaata]] |- ![[Wt/guc/La'walawaa|La'walawaa]] ![[Wt/guc/Maa|Maa]] ![[Wt/guc/Maamalaa|Maamalaa]] ![[Wt/guc/Maa'ulu|Maa'ulu]] |- ![[Wt/guc/Ma'i|Ma'i]] ![[Wt/guc/Müleka|Müleka]] ![[Wt/guc/Mannuuya|Mannuuya]] ![[Wt/guc/Mapa|Mapa]] ![[Wt/guc/Shejena|Shejena]] |- ![[Wt/guc/Mapase|Mapase]] ![[Wt/guc/Naataa|Naataa]] ![[Wt/guc/Naawa|Naawa]] ![[Wt/guc/Nala|Nala]] |- ![[Wt/guc/Ne'e|Ne'e]] ![[Wt/guc/Paasta|Paasta]] ![[Wt/guc/Shotshotshi|Shotshotshi]] ![[Wt/guc/Sanai|Sanai]] |- ![[Wt/guc/Aja'apülaa|Aja'apülaa]] ![[Wt/guc/Weinshi|Weinshi]] ![[Wt/guc/Wayamai|Wayamai]] ![[Wt/guc/Waluuseechi|Waluuseechi]] ![[Wt/guc/Chüüchüüsüü|Chüüchüüsüü]] |- ![[Wt/guc/Wajale|Wajale]] ![[Wt/guc/Tukupe'e|Tukupe'e]] ![[Wt/guc/Kolompia|Kolompia]] ![[Wt/guc/Wenesuweera|Wenesuweera]] ![[Wt/guc/Shimüin|Shimüin]] |- ![[Wt/guc/Shipiapa|Shipiapa]] ![[Wt/guc/Shiupana|Shiupana]] ![[Wt/guc/Sholon|Sholon]] ![[Wt/guc/Shuujuin|Shuujuin]] ![[Wt/guc/Nei|Nei]] |- ![[Wt/guc/Nukuaipa|Nukuaipa]] ![[Wt/guc/Na'lewain|Na'lewain]] ![[Wt/guc/Uton|Uton]] ![[Wt/guc/Nuwui|Nuwui]] ![[Wt/guc/Cheijasü|Cheijasü]] |- ![[Wt/guc/Chapünaa|Chapünaa]] ![[Wt/guc/Chalenta|Chalenta]] ![[Wt/guc/Chechesü|Chechesü]] ![[Wt/guc/Chejeeru|Chejeeru]] ![[Wt/guc/Chime|Chime]] |- ![[Wt/guc/Cholo|Cholo]] ![[Wt/guc/Che'era|Che'era]] ![[Wt/guc/Cholotoo|Cholotoo]] ![[Wt/guc/Chuachua|Chuachua]] ![[Wt/guc/Chuata|Chuata]] |- ![[Wt/guc/Shaapülana|Shaapülana]] ![[Wt/guc/Shamuna|Shamuna]] ![[Wt/guc/Shaneetainrü|Shaneetainrü]] ![[Wt/guc/She'e|She'e]] ![[Wt/guc/She'in|She'in]] |- ![[Wt/guc/Shia|Shia]] ![[Wt/guc/Shiairua|Shiairua]] ![[Wt/guc/Shira|Shira]] ![[Wt/guc/Shiira|Shiira]] ![[Wt/guc/Shiimata|Shiimata]] |- ![[Wt/guc/Shimejüin|Shimejüin]] ![[Wt/guc/Shialu|Shialu]] ![[Wt/guc/Shi'ipo'u|Shi'ipo'u]] ![[Wt/guc/Shianee|Shianee]] |- ![[Wt/guc/Shiawase|Shiawase]] ![[Wt/guc/Shiitain|Shiitain]] ![[Wt/guc/Shushu|Shushu]] ![[Wt/guc/Shimeejüin|Shimeejüin]] ![[Wt/guc/Shi'ipolo|Shi'ipolo]] |- ![[Wt/guc/Lü'lüshi|Lü'lüshi]] ![[Wt/guc/Lumia|Lumia]] ![[Wt/guc/Luta|Luta]] ![[Wt/guc/Lotushi|Lotushi]] ![[Wt/guc/Loolotaa|Loolotaa]] |- ![[Wt/guc/Li'ittüsü|Li'ittüsü]] ![[Wt/guc/Limuna|Limuna]] ![[Wt/guc/Lesuta|Lesuta]] ![[Wt/guc/Leenta|Leenta]] ![[Wt/guc/Lemutshi|Lemutshi]] |- ![[Wt/guc/Naya|Naya]] ![[Wt/guc/Neküin|Neküin]] ![[Wt/guc/Namüin|Namüin]] ![[Wt/guc/Nalaamain|Nalaamain]] ![[Wt/guc/Nayatain|Nayatain]] |- ![[Wt/guc/Nia|Nia]] ![[Wt/guc/Nnojolaa|Nnojolaa]] ![[Wt/guc/Nünülia|Nünülia]] ![[Wt/guc/Nüma'ana|Nüma'ana]] ![[Wt/guc/Nüttia|Nüttia]] |- ![[Wt/guc/Che'ijawaa|Che'ijawaa]] ![[Wt/guc/Chejee|Chejee]] ![[Wt/guc/Checherü|Checherü]] ![[Wt/guc/Chisoui|Chisoui]] |- ![[Wt/guc/Choujawa|Choujawa]] ![[Wt/guc/Chuwataa|Chuwataa]] ![[Wt/guc/Tamülüin|Tamülüin]] ![[Wt/guc/Tachikua|Tachikua]] |- ![[Wt/guc/Teerüin|Teerüin]] ![[Wt/guc/Teechin|Teechin]] ![[Wt/guc/Tatushi|Tatushi]] |- ![[Wt/guc/Toumain|Toumain]] ![[Wt/guc/Tapüshi|Tapüshi]] ![[Wt/guc/Tepichikua|Tepichikua]] ![[Wt/guc/Talapüin|Talapüin]] |- ![[Wt/guc/Taülijana|Taülijana]] ![[Wt/guc/Te'iruku|Te'iruku]] ![[Wt/guc/Touyashe|Touyashe]] |- ![[Wt/guc/Talaüla|Talaüla]] ![[Wt/guc/Tairü|Tairü]] ![[Wt/guc/Teirumaa|Teirumaa]] ![[Wt/guc/Tachon|Tachon]] ![[Wt/guc/Tachoinrü|Tachoinrü]] |- ![[Wt/guc/Talüin|Talüin]] ![[Wt/guc/Toulijain|Toulijain]] ![[Wt/guc/Tamaajatü|Tamaajatü]] ![[Wt/guc/Teichi|Teichi]] |- ![[Wt/guc/to'u|to'u]] ![[Wt/guc/Tatüna|Tatüna]] ![[Wt/guc/Tai|Tai]] |- ![[Wt/guc/taleshi|taleshi]] ![[Wt/guc/Temeshu|Temeshu]] ![[Wt/guc/Talüin|Talüin]] ![[Wt/guc/Tashimia|Tashimia]] |- ![[Wt/guc/Memetsü|Memetsü]] ![[Wt/guc/Meeria|Meeria]] ![[Wt/guc/Merikaana|Merikaana]] ![[Wt/guc/Meküin'jeewaa|Meküin'jeewaa]] ![[Wt/guc/Mekeeraa|Mekeeraa]] |- ![[Wt/guc/Meechikaka|Meechikaka]] ![[Wt/guc/Meetira|Meetira]] ![[Wt/guc/Meerüinma'ana|Meerüinma'ana]] ![[Wt/guc/Mei'chi|Mei'chi]] ![[Wt/guc/Mei'nala|Mei'nala]] |- ![[Wt/guc/Miichenchikü|Miichenchikü]] ![[Wt/guc/Miouui|Miouui]] ![[Wt/guc/Mi'irooi|Mi'irooi]] |- ![[Wt/guc/miichipa|miichipa]] ![[Wt/guc/moolo|moolo]] ![[Wt/guc/Mou'ta|Mou'ta]] ![[Wt/guc/Mo'upawaa|Mo'upawaa]] ![[Wt/guc/Monko|Monko]] |- ![[Wt/guc/Muula|Muula]] ![[Wt/guc/Ulee|Ulee]] ![[Wt/guc/Uraichi|Uraichi]] ![[Wt/guc/Unapümüin|Unapümüin]] ![[Wt/guc/Uwatua|Uwatua]] |- ![[Wt/guc/Utia|Utia]] ![[Wt/guc/Ütta'in|Ütta'in]] ![[Wt/guc/Uchii|Uchii]] ![[Wt/guc/Uchechon|Uchechon]] ![[Wt/guc/Uuchimüin|Uuchimüin]] |- ![[Wt/guc/Uwomuyuuwa|Uwomuyuuwa]] ![[Wt/guc/Lakataa|Lakataa]] ![[Wt/guc/Luuwata|Luuwata]] ![[Wt/guc/Lanpika|Lanpika]] ![[Wt/guc/Luutta|Luutta]] |- ![[Wt/guc/Lamataa|Lamataa]] ![[Wt/guc/Luwaa|Luwaa]] ![[Wt/guc/Laülaapia|Laülaapia]] ![[Wt/guc/Laülaayu|Laülaayu]] ![[Wt/guc/Liantajaa|Liantajaa]] |- ![[Wt/guc/Laülaichi|Laülaichi]] ![[Wt/guc/Lijotui|Lijotui]] ![[Wt/guc/Lankataa|Lankataa]] ![[Wt/guc/Rülipü|Rülipü]] ![[Wt/guc/Remion|Remion]] |- ![[Wt/guc/Ratuna|Ratuna]] ![[Wt/guc/Ruaana|Ruaana]] ![[Wt/guc/Rula|Rula]] ![[Wt/guc/Rampara|Rampara]] ![[Wt/guc/Riulu|Riulu]] |- ![[Wt/guc/Rimiiko'u|Rimiiko'u]] ![[Wt/guc/Rimiiko|Rimiiko]] ![[Wt/guc/Wekiisa|Wekiisa]] ![[Wt/guc/Wekiee|Wekiee]] ![[Wt/guc/She'jü|She'jü]] |- ![[Wt/guc/Sheeju|Sheeju]] ![[Wt/guc/She'epetüin|She'epetüin]] ![[Wt/guc/Shei'taa|Shei'taa]] ![[Wt/guc/Sheei'chi|Sheei'chi]] ![[Wt/guc/Sheemeraaya|Sheemeraaya]] |- ![[Wt/guc/Shejepüshe|Shejepüshe]] ![[Wt/guc/Sheejia|Sheejia]] ![[Wt/guc/Shejepira|Shejepira]] ![[Wt/guc/Sheewain|Sheewain]] ![[Wt/guc/Jepira|Jepira]] |- ![[Wt/guc/Wekiisa|Wekiisa]] ![[Wt/guc/Wekie|Wekie]] ![[Wt/guc/Weki|Weki]] ![[Wt/guc/Wekiaalaja|Wekiaalaja]] ![[Wt/guc/We'ejena|We'ejena]] |- ![[Wt/guc/Wepia|Wepia]] ![[Wt/guc/Wekiipala|Wekiipala]] ![[Wt/guc/Wei'ruku|Wei'ruku]] ![[Wt/guc/Wuiinaamüin|Wuiinaamüin]] ![[Wt/guc/Wejittaain|Wejittaain]] |- ![[Wt/guc/Werüin|Werüin]] ![[Wt/guc/Weinase|Weinase]] ![[Wt/guc/Wepinase|Wepinase]] ![[Wt/guc/Wei'nain|Wei'nain]] ![[Wt/guc/Weima'aise|Weima'aise]] |- ![[Wt/guc/Wei'nala|Wei'nala]] ![[Wt/guc/Wemiou'se|Wemiou'se]] ![[Wt/guc/Jeramanta|Jeramanta]] ![[Wt/guc/Kau'taana|Kau'taana]] ![[Wt/guc/Shoo|Shoo]] |- ![[Wt/guc/Ashe'jirawa|Ashe'jirawa]] ![[Wt/guc/jo'upi|jo'upi]] ![[Wt/guc/piama|piama]] ![[Wt/guc/alakaaya|alakaaya]] ![[Wt/guc/waneshi|waneshi]] |- ![[Wt/guc/pienchi|pienchi]] ![[Wt/guc/jiwale|jiwale]] ![[Wt/guc/Paruso'utaya|Paruso'utaya]] ![[Wt/guc/po'oloo|po'oloo]] ![[Wt/guc/walatshi|walatshi]] |- ![[Wt/guc/Kawatiraa|Kawatiraa]] ![[Wt/guc/kachikua|kachikua]] ![[Wt/guc/kutkutaa|kutkutaa]] ![[Wt/guc/Kuyamai|Kuyamai]] ![[Wt/guc/ka'ulayawa|ka'ulayawa]] |} c7oyrr16ytsh7n1tqp052s7gdofgnwj 7385060 7385055 2026-11-07T22:54:58Z Yusmery94 2579626 7385060 wikitext text/x-wiki [[Category:Wt/guc]] {| style="width:100%; background:white; line-height:25px" |- ! colspan="6" style="width:100%; color:white; background:SkyBlue; font-size:150%; vertical-align:bottom" |Püneekajaa tü pütchi pukumajaweeka |- ! ! ! ! | |- ! ! ! ![[Wt/guc/Acha'a|Acha'a]] | |- ! ! ! ! |- ! ! ! ! | |- ! ! ![[Wt/guc/Achunkalaa|Achunkalaa]] ![[Wt/guc/Ajapataa|Ajapataa]] |- ![[Wt/guc/Achuwerajaa|Achuwerajaa]] ! ![[Wt/guc/Aikaajawaa|Aikaajawaa]] ![[Wt/guc/Aikanajaa|Aikanajaa]] |- ![[Wt/guc/Aluwalu'u|Aluwalu'u]] ![[Wt/guc/Je'wee|Je'wee]] ![[Wt/guc/Aimeesü|Aimeesü]] ![[Wt/guc/Ajataa|Ajataa]] | |- ![[Wt/guc/Ajachijaa|Ajachijaa]] ![[Wt/guc/Ajachitaa|Ajachitaa]] ![[Wt/guc/Aja'itaa|Aja'itaa]] ![[Wt/guc/Ajaletaa|Ajaletaa]] |- ![[Wt/guc/Ainkawaa|Ainkawaa]] ![[Wt/guc/¡Aitua!|¡Aitua!]] ![[Wt/guc/Kashuushira|Kashuushira]] ![[Wt/guc/E'e|E'e]] |- ![[Wt/guc/E'iru'u|E'iru'u]] ![[Wt/guc/Ajapükiwaa|Ajapükiwaa]] ![[Wt/guc/Aiwaa ee'iree|Aiwaa ee'iree]] ![[Wt/guc/Jaarü|Jaarü]] ![[Wt/guc/Chaama|Chaama]] |- ![[Wt/guc/Ja'itaichi-rü-na|Ja'itaichi-rü-na]] ![[Wt/guc/Kaa'ürüi|Kaa'ürüi]] ![[Wt/guc/Kaashapü|Kaashapü]] ![[Wt/guc/Kaatei|Kaatei]] ![[Wt/guc/Chuwatüsü|Chuwatüsü]] |- ![[Wt/guc/Kaatselü|Kaatselü]] ![[Wt/guc/Kajaa|Kajaa]] ![[Wt/guc/Ka'lee|Ka'lee]] ![[Wt/guc/Kalapüi|Kalapüi]] |- ![[Wt/guc/Kapüü|Kapüü]] ![[Wt/guc/Kataa|Kataa]] ![[Wt/guc/Katipirüin|Katipirüin]] ![[Wt/guc/Keejuwaa|Keejuwaa]] ![[Wt/guc/Chuaata|Chuaata]] |- ![[Wt/guc/La'walawaa|La'walawaa]] ![[Wt/guc/Maa|Maa]] ![[Wt/guc/Maamalaa|Maamalaa]] ![[Wt/guc/Maa'ulu|Maa'ulu]] |- ![[Wt/guc/Ma'i|Ma'i]] ![[Wt/guc/Müleka|Müleka]] ![[Wt/guc/Mannuuya|Mannuuya]] ![[Wt/guc/Mapa|Mapa]] ![[Wt/guc/Shejena|Shejena]] |- ![[Wt/guc/Mapase|Mapase]] ![[Wt/guc/Naataa|Naataa]] ![[Wt/guc/Naawa|Naawa]] ![[Wt/guc/Nala|Nala]] |- ![[Wt/guc/Ne'e|Ne'e]] ![[Wt/guc/Paasta|Paasta]] ![[Wt/guc/Shotshotshi|Shotshotshi]] ![[Wt/guc/Sanai|Sanai]] |- ![[Wt/guc/Aja'apülaa|Aja'apülaa]] ![[Wt/guc/Weinshi|Weinshi]] ![[Wt/guc/Wayamai|Wayamai]] ![[Wt/guc/Waluuseechi|Waluuseechi]] ![[Wt/guc/Chüüchüüsüü|Chüüchüüsüü]] |- ![[Wt/guc/Wajale|Wajale]] ![[Wt/guc/Tukupe'e|Tukupe'e]] ![[Wt/guc/Kolompia|Kolompia]] ![[Wt/guc/Wenesuweera|Wenesuweera]] ![[Wt/guc/Shimüin|Shimüin]] |- ![[Wt/guc/Shipiapa|Shipiapa]] ![[Wt/guc/Shiupana|Shiupana]] ![[Wt/guc/Sholon|Sholon]] ![[Wt/guc/Shuujuin|Shuujuin]] ![[Wt/guc/Nei|Nei]] |- ![[Wt/guc/Nukuaipa|Nukuaipa]] ![[Wt/guc/Na'lewain|Na'lewain]] ![[Wt/guc/Uton|Uton]] ![[Wt/guc/Nuwui|Nuwui]] ![[Wt/guc/Cheijasü|Cheijasü]] |- ![[Wt/guc/Chapünaa|Chapünaa]] ![[Wt/guc/Chalenta|Chalenta]] ![[Wt/guc/Chechesü|Chechesü]] ![[Wt/guc/Chejeeru|Chejeeru]] ![[Wt/guc/Chime|Chime]] |- ![[Wt/guc/Cholo|Cholo]] ![[Wt/guc/Che'era|Che'era]] ![[Wt/guc/Cholotoo|Cholotoo]] ![[Wt/guc/Chuachua|Chuachua]] ![[Wt/guc/Chuata|Chuata]] |- ![[Wt/guc/Shaapülana|Shaapülana]] ![[Wt/guc/Shamuna|Shamuna]] ![[Wt/guc/Shaneetainrü|Shaneetainrü]] ![[Wt/guc/She'e|She'e]] ![[Wt/guc/She'in|She'in]] |- ![[Wt/guc/Shia|Shia]] ![[Wt/guc/Shiairua|Shiairua]] ![[Wt/guc/Shira|Shira]] ![[Wt/guc/Shiira|Shiira]] ![[Wt/guc/Shiimata|Shiimata]] |- ![[Wt/guc/Shimejüin|Shimejüin]] ![[Wt/guc/Shialu|Shialu]] ![[Wt/guc/Shi'ipo'u|Shi'ipo'u]] ![[Wt/guc/Shianee|Shianee]] |- ![[Wt/guc/Shiawase|Shiawase]] ![[Wt/guc/Shiitain|Shiitain]] ![[Wt/guc/Shushu|Shushu]] ![[Wt/guc/Shimeejüin|Shimeejüin]] ![[Wt/guc/Shi'ipolo|Shi'ipolo]] |- ![[Wt/guc/Lü'lüshi|Lü'lüshi]] ![[Wt/guc/Lumia|Lumia]] ![[Wt/guc/Luta|Luta]] ![[Wt/guc/Lotushi|Lotushi]] ![[Wt/guc/Loolotaa|Loolotaa]] |- ![[Wt/guc/Li'ittüsü|Li'ittüsü]] ![[Wt/guc/Limuna|Limuna]] ![[Wt/guc/Lesuta|Lesuta]] ![[Wt/guc/Leenta|Leenta]] ![[Wt/guc/Lemutshi|Lemutshi]] |- ![[Wt/guc/Naya|Naya]] ![[Wt/guc/Neküin|Neküin]] ![[Wt/guc/Namüin|Namüin]] ![[Wt/guc/Nalaamain|Nalaamain]] ![[Wt/guc/Nayatain|Nayatain]] |- ![[Wt/guc/Nia|Nia]] ![[Wt/guc/Nnojolaa|Nnojolaa]] ![[Wt/guc/Nünülia|Nünülia]] ![[Wt/guc/Nüma'ana|Nüma'ana]] ![[Wt/guc/Nüttia|Nüttia]] |- ![[Wt/guc/Che'ijawaa|Che'ijawaa]] ![[Wt/guc/Chejee|Chejee]] ![[Wt/guc/Checherü|Checherü]] ![[Wt/guc/Chisoui|Chisoui]] |- ![[Wt/guc/Choujawa|Choujawa]] ![[Wt/guc/Chuwataa|Chuwataa]] ![[Wt/guc/Tamülüin|Tamülüin]] ![[Wt/guc/Tachikua|Tachikua]] |- ![[Wt/guc/Teerüin|Teerüin]] ![[Wt/guc/Teechin|Teechin]] ![[Wt/guc/Tatushi|Tatushi]] |- ![[Wt/guc/Toumain|Toumain]] ![[Wt/guc/Tapüshi|Tapüshi]] ![[Wt/guc/Tepichikua|Tepichikua]] ![[Wt/guc/Talapüin|Talapüin]] |- ![[Wt/guc/Taülijana|Taülijana]] ![[Wt/guc/Te'iruku|Te'iruku]] ![[Wt/guc/Touyashe|Touyashe]] |- ![[Wt/guc/Talaüla|Talaüla]] ![[Wt/guc/Tairü|Tairü]] ![[Wt/guc/Teirumaa|Teirumaa]] ![[Wt/guc/Tachon|Tachon]] ![[Wt/guc/Tachoinrü|Tachoinrü]] |- ![[Wt/guc/Talüin|Talüin]] ![[Wt/guc/Toulijain|Toulijain]] ![[Wt/guc/Tamaajatü|Tamaajatü]] ![[Wt/guc/Teichi|Teichi]] |- ![[Wt/guc/to'u|to'u]] ![[Wt/guc/Tatüna|Tatüna]] ![[Wt/guc/Tai|Tai]] |- ![[Wt/guc/taleshi|taleshi]] ![[Wt/guc/Temeshu|Temeshu]] ![[Wt/guc/Talüin|Talüin]] ![[Wt/guc/Tashimia|Tashimia]] |- ![[Wt/guc/Memetsü|Memetsü]] ![[Wt/guc/Meeria|Meeria]] ![[Wt/guc/Merikaana|Merikaana]] ![[Wt/guc/Meküin'jeewaa|Meküin'jeewaa]] ![[Wt/guc/Mekeeraa|Mekeeraa]] |- ![[Wt/guc/Meechikaka|Meechikaka]] ![[Wt/guc/Meetira|Meetira]] ![[Wt/guc/Meerüinma'ana|Meerüinma'ana]] ![[Wt/guc/Mei'chi|Mei'chi]] ![[Wt/guc/Mei'nala|Mei'nala]] |- ![[Wt/guc/Miichenchikü|Miichenchikü]] ![[Wt/guc/Miouui|Miouui]] ![[Wt/guc/Mi'irooi|Mi'irooi]] |- ![[Wt/guc/miichipa|miichipa]] ![[Wt/guc/moolo|moolo]] ![[Wt/guc/Mou'ta|Mou'ta]] ![[Wt/guc/Mo'upawaa|Mo'upawaa]] ![[Wt/guc/Monko|Monko]] |- ![[Wt/guc/Muula|Muula]] ![[Wt/guc/Ulee|Ulee]] ![[Wt/guc/Uraichi|Uraichi]] ![[Wt/guc/Unapümüin|Unapümüin]] ![[Wt/guc/Uwatua|Uwatua]] |- ![[Wt/guc/Utia|Utia]] ![[Wt/guc/Ütta'in|Ütta'in]] ![[Wt/guc/Uchii|Uchii]] ![[Wt/guc/Uchechon|Uchechon]] ![[Wt/guc/Uuchimüin|Uuchimüin]] |- ![[Wt/guc/Uwomuyuuwa|Uwomuyuuwa]] ![[Wt/guc/Lakataa|Lakataa]] ![[Wt/guc/Luuwata|Luuwata]] ![[Wt/guc/Lanpika|Lanpika]] ![[Wt/guc/Luutta|Luutta]] |- ![[Wt/guc/Lamataa|Lamataa]] ![[Wt/guc/Luwaa|Luwaa]] ![[Wt/guc/Laülaapia|Laülaapia]] ![[Wt/guc/Laülaayu|Laülaayu]] ![[Wt/guc/Liantajaa|Liantajaa]] |- ![[Wt/guc/Laülaichi|Laülaichi]] ![[Wt/guc/Lijotui|Lijotui]] ![[Wt/guc/Lankataa|Lankataa]] ![[Wt/guc/Rülipü|Rülipü]] ![[Wt/guc/Remion|Remion]] |- ![[Wt/guc/Ratuna|Ratuna]] ![[Wt/guc/Ruaana|Ruaana]] ![[Wt/guc/Rula|Rula]] ![[Wt/guc/Rampara|Rampara]] ![[Wt/guc/Riulu|Riulu]] |- ![[Wt/guc/Rimiiko'u|Rimiiko'u]] ![[Wt/guc/Rimiiko|Rimiiko]] ![[Wt/guc/Wekiisa|Wekiisa]] ![[Wt/guc/Wekiee|Wekiee]] ![[Wt/guc/She'jü|She'jü]] |- ![[Wt/guc/Sheeju|Sheeju]] ![[Wt/guc/She'epetüin|She'epetüin]] ![[Wt/guc/Shei'taa|Shei'taa]] ![[Wt/guc/Sheei'chi|Sheei'chi]] ![[Wt/guc/Sheemeraaya|Sheemeraaya]] |- ![[Wt/guc/Shejepüshe|Shejepüshe]] ![[Wt/guc/Sheejia|Sheejia]] ![[Wt/guc/Shejepira|Shejepira]] ![[Wt/guc/Sheewain|Sheewain]] ![[Wt/guc/Jepira|Jepira]] |- ![[Wt/guc/Wekiisa|Wekiisa]] ![[Wt/guc/Wekie|Wekie]] ![[Wt/guc/Weki|Weki]] ![[Wt/guc/Wekiaalaja|Wekiaalaja]] ![[Wt/guc/We'ejena|We'ejena]] |- ![[Wt/guc/Wepia|Wepia]] ![[Wt/guc/Wekiipala|Wekiipala]] ![[Wt/guc/Wei'ruku|Wei'ruku]] ![[Wt/guc/Wuiinaamüin|Wuiinaamüin]] ![[Wt/guc/Wejittaain|Wejittaain]] |- ![[Wt/guc/Werüin|Werüin]] ![[Wt/guc/Weinase|Weinase]] ![[Wt/guc/Wepinase|Wepinase]] ![[Wt/guc/Wei'nain|Wei'nain]] ![[Wt/guc/Weima'aise|Weima'aise]] |- ![[Wt/guc/Wei'nala|Wei'nala]] ![[Wt/guc/Wemiou'se|Wemiou'se]] ![[Wt/guc/Jeramanta|Jeramanta]] ![[Wt/guc/Kau'taana|Kau'taana]] ![[Wt/guc/Shoo|Shoo]] |- ![[Wt/guc/Ashe'jirawa|Ashe'jirawa]] ![[Wt/guc/jo'upi|jo'upi]] ![[Wt/guc/piama|piama]] ![[Wt/guc/alakaaya|alakaaya]] ![[Wt/guc/waneshi|waneshi]] |- ![[Wt/guc/pienchi|pienchi]] ![[Wt/guc/jiwale|jiwale]] ![[Wt/guc/Paruso'utaya|Paruso'utaya]] ![[Wt/guc/po'oloo|po'oloo]] ![[Wt/guc/walatshi|walatshi]] |- ![[Wt/guc/Kawatiraa|Kawatiraa]] ![[Wt/guc/kachikua|kachikua]] ![[Wt/guc/kutkutaa|kutkutaa]] ![[Wt/guc/Kuyamai|Kuyamai]] ![[Wt/guc/ka'ulayawa|ka'ulayawa]] |} n1oed2doldchvu72lxtgyujwvltsf1z 10 3443289 7385423 6286400 2026-11-08T07:10:40Z Lee 5933 7385423 wikitext text/x-wiki {{Wy/si/උපදෙස් උප පිටුව}} <!-- ප්‍රවර්ග පිටුව පහළින් ම එකතු කරන්න. එසේම අන්තර් විකි සබැඳි විකි දත්ත වෙත යොමු කරන්න. --> === භාවිතය === === අමතර අවධානයට === * {{Wy/si/Tl|දැන්වීම}} <includeonly> <!-- මෙයට පහළින් ප්‍රවර්ග එකතු කරන්න. අන්තර් විකි සබැඳි විකි දත්ත වෙත යොමු කරන්න. --> [[Category:Wy/si/සැකිලි]] [[Category:Wy/si/නිවේදන සහ දැන්විම් සැකිලි]] </includeonly> p04i5xry3myq7rgs5zkhhoh7x246joe 0 3448127 7385498 6120755 2026-11-08T10:33:26Z Alipah Using 2704012 /* */ 7385498 wikitext text/x-wiki '''Martha Khristina Tiahahu''' yaiku salah sijine pahlawan nasional wason [[Wp/osi/Indonesia|Indonesia]] asalé teka Nusa Laut, Kepulauan Maluku. Rikala adhérék abah, [[Wp/osi/Kapitan Paulus Tiahahu|Kapitan Paulus Tiahahu]], perang ngelawan Belanda, Martha Krhistina Tiahahu tembé umur 17 tahun.<ref>https://repositori.kemdikbud.go.id/8315/1/ENSIKLOPEDIA%20PAHLAWAN%20NASIONAL.pdf</ref> [[Category:Wp/osi]] 926tkk5w43iy53ut4wh5ba3sl08hchq 0 3448142 7385121 6120771 2026-11-08T03:12:16Z Alipah Using 2704012 7385121 wikitext text/x-wiki '''Cut Nyak Meutia''' (ejaan lawas: '''Tjoet Nja' Meutia''' utawa '''Tjut Meutia'''; 1870 – 25 Oktober 1910) yaiku seorang bangsawan lan pimpinane gerilya Aceh hang berperan dalam fase akhir Perang Aceh ngelawan pemerintahan kolonial Hindia Belanda. Iyane asale teka keluwarga uleebalang Pirak ring wilayah Keureutoe, Aceh Utara, uga miloni perjuwangane lakine hang nomer loro, Teuku Cut Muhammad utawa Teuku Chik Tunong, aju ditutugaken ambi lakine nomer telu, Pang Nanggroe. Sakuwise Pang Nanggroe sampek umur September 1910, Cut Nyak Meutia nerusaken perjuwangane ambi karin-karine pasukan. Cut Nyak Meutia lair nang kota Perlak, Aceh taun 1870. Cut Meutia yaiku panglima Aceh hang wani ngelawan Belanda. Bareng ambi hang lanang yaiku Teuku Cik Tunong.<ref>https://repositori.kemdikbud.go.id/8315/1/ENSIKLOPEDIA%20PAHLAWAN%20NASIONAL.pdf</ref> Bareng hang lanang, Cut Meutia nggawe kelompok penyerangan patroli Belanda nang daerah pedalamane Aceh. Ulan Mei 1905 Teuku Cik Tunong ditangkep Belanda lana akhire dihukum tembak. [[Category:Wp/osi]] tienv8f96h0gx5sjk0y99onxxbmyay3 7385131 7385121 2026-11-08T03:18:05Z Alipah Using 2704012 7385131 wikitext text/x-wiki '''Cut Nyak Meutia''' (ejaan lawas: '''Tjoet Nja' Meutia''' utawa '''Tjut Meutia'''; 1870 – 25 Oktober 1910) yaiku seorang bangsawan lan pimpinane gerilya Aceh hang berperan dalam fase akhir Perang Aceh ngelawan pemerintahan kolonial Hindia Belanda. Iyane asale teka keluwarga uleebalang Pirak ring wilayah Keureutoe, Aceh Utara, uga miloni perjuwangane lakine hang nomer loro, Teuku Cut Muhammad utawa Teuku Chik Tunong, aju ditutugaken ambi lakine nomer telu, Pang Nanggroe. Sakuwise Pang Nanggroe sampek umur September 1910, Cut Nyak Meutia nerusaken perjuwangane ambi karin-karine pasukan. Bangete berjuwang ambi Teuku Chik Tunong, Cut Nyak Meutia cawe-cawe nyusun strategi gerilya, penyadapan informasi bab patroli Belanda, sabotase jalur komunikasi lan sepur, uga rentetan penyergapan terhadap pasukan kolonial. Salah sijine operasi besar kedaden nong 1902 wayah pasukan mereka menjebak sebuah patroli Belanda ring sak ubenge Krueng Sampoiniet; sumber biografi pemerintah menyebut 28 anggota pasukan Belanda tewas lan 42 pucuk senapan berhasil direbut.<ref name="Ahmad1993" /> Cut Nyak Meutia lair nang kota Perlak, Aceh taun 1870. Cut Meutia yaiku panglima Aceh hang wani ngelawan Belanda. Bareng ambi hang lanang yaiku Teuku Cik Tunong.<ref>https://repositori.kemdikbud.go.id/8315/1/ENSIKLOPEDIA%20PAHLAWAN%20NASIONAL.pdf</ref> Bareng hang lanang, Cut Meutia nggawe kelompok penyerangan patroli Belanda nang daerah pedalamane Aceh. Ulan Mei 1905 Teuku Cik Tunong ditangkep Belanda lana akhire dihukum tembak. [[Category:Wp/osi]] n4w3yqc3sjysk0wmgtprhhvd9y66m00 7385133 7385131 2026-11-08T03:18:30Z Alipah Using 2704012 7385133 wikitext text/x-wiki '''Cut Nyak Meutia''' (ejaan lawas: '''Tjoet Nja' Meutia''' utawa '''Tjut Meutia'''; 1870 – 25 Oktober 1910) yaiku seorang bangsawan lan pimpinane gerilya Aceh hang berperan dalam fase akhir Perang Aceh ngelawan pemerintahan kolonial Hindia Belanda. Iyane asale teka keluwarga uleebalang Pirak ring wilayah Keureutoe, Aceh Utara, uga miloni perjuwangane lakine hang nomer loro, Teuku Cut Muhammad utawa Teuku Chik Tunong, aju ditutugaken ambi lakine nomer telu, Pang Nanggroe. Sakuwise Pang Nanggroe sampek umur September 1910, Cut Nyak Meutia nerusaken perjuwangane ambi karin-karine pasukan. Bangete berjuwang ambi Teuku Chik Tunong, Cut Nyak Meutia cawe-cawe nyusun strategi gerilya, penyadapan informasi bab patroli Belanda, sabotase jalur komunikasi lan sepur, uga rentetan penyergapan terhadap pasukan kolonial. Salah sijine operasi besar kedaden nong 1902 wayah pasukan mereka menjebak sebuah patroli Belanda ring sak ubenge Krueng Sampoiniet; sumber biografi pemerintah menyebut 28 anggota pasukan Belanda tewas lan 42 pucuk senapan berhasil direbut. Cut Nyak Meutia lair nang kota Perlak, Aceh taun 1870. Cut Meutia yaiku panglima Aceh hang wani ngelawan Belanda. Bareng ambi hang lanang yaiku Teuku Cik Tunong.<ref>https://repositori.kemdikbud.go.id/8315/1/ENSIKLOPEDIA%20PAHLAWAN%20NASIONAL.pdf</ref> Bareng hang lanang, Cut Meutia nggawe kelompok penyerangan patroli Belanda nang daerah pedalamane Aceh. Ulan Mei 1905 Teuku Cik Tunong ditangkep Belanda lana akhire dihukum tembak. [[Category:Wp/osi]] 1jw5rvt1nxg9kuzkab5w1i7ibbgqozi 7385147 7385133 2026-11-08T03:23:39Z Alipah Using 2704012 7385147 wikitext text/x-wiki '''Cut Nyak Meutia''' (ejaan lawas: '''Tjoet Nja' Meutia''' utawa '''Tjut Meutia'''; 1870 – 25 Oktober 1910) yaiku seorang bangsawan lan pimpinane gerilya Aceh hang berperan dalam fase akhir Perang Aceh ngelawan pemerintahan kolonial Hindia Belanda. Iyane asale teka keluwarga uleebalang Pirak ring wilayah Keureutoe, Aceh Utara, uga miloni perjuwangane lakine hang nomer loro, Teuku Cut Muhammad utawa Teuku Chik Tunong, aju ditutugaken ambi lakine nomer telu, Pang Nanggroe. Sakuwise Pang Nanggroe sampek umur September 1910, Cut Nyak Meutia nerusaken perjuwangane ambi karin-karine pasukan. Bangete berjuwang ambi Teuku Chik Tunong, Cut Nyak Meutia cawe-cawe nyusun strategi gerilya, penyadapan informasi bab patroli Belanda, sabotase jalur komunikasi lan sepur, uga rentetan penyergapan terhadap pasukan kolonial. Salah sijine operasi besar kedaden nong 1902 wayah pasukan mereka menjebak sebuah patroli Belanda ring sak ubenge Krueng Sampoiniet; sumber biografi pemerintah menyebut 28 anggota pasukan Belanda tewas lan 42 pucuk senapan berhasil direbut. Sakuwise Teuku Chik Tunong ditangkap lan dipateni taun 1905, Cut Nyak Meutia nutugaken perjuwangan ambi Pang Nanggroe. Perlawanane mapani kawasan hulu Krueng Jambo Aye lan pedalaman Keureutoe sebagai basis gerilya. Wayah Pang Nanggroe gugur nong September 1910, kira-kira 45 pejuwang dengan 13 pucuk senapan rikabaraken magih nong komandone Cut Nyak Meutia. Cut Nyak Meutia lair nang kota Perlak, Aceh taun 1870. Cut Meutia yaiku panglima Aceh hang wani ngelawan Belanda. Bareng ambi hang lanang yaiku Teuku Cik Tunong.<ref>https://repositori.kemdikbud.go.id/8315/1/ENSIKLOPEDIA%20PAHLAWAN%20NASIONAL.pdf</ref> Bareng hang lanang, Cut Meutia nggawe kelompok penyerangan patroli Belanda nang daerah pedalamane Aceh. Ulan Mei 1905 Teuku Cik Tunong ditangkep Belanda lana akhire dihukum tembak. [[Category:Wp/osi]] jr7ki0epwpzkak4m3aom6i9wlrcw2oe 7385157 7385147 2026-11-08T03:31:06Z Alipah Using 2704012 7385157 wikitext text/x-wiki '''Cut Nyak Meutia''' (ejaan lawas: '''Tjoet Nja' Meutia''' utawa '''Tjut Meutia'''; 1870 – 25 Oktober 1910) magih kelebu bangsawan lan pimpinane gerilya Aceh hang berperan nong pungkas-pungkase Perang Aceh ngelawan pemerintahan kompeni Landha. Iyane asale teka keluwarga uleebalang Pirak ring wilayah Keureutoe, Aceh Utara, uga miloni perjuwangane lakine hang nomer loro, Teuku Cut Muhammad utawa Teuku Chik Tunong, aju ditutugaken wayah ambi lakine hang nomer telu, Pang Nanggroe. Sakuwise Pang Nanggroe sampek umur wayah September 1910, Cut Nyak Meutia nerusaken perjuwangane masiya ambi karin-karine pasukan. Bangete berjuwang ambi Teuku Chik Tunong, Cut Nyak Meutia cawe-cawe nyusun strategi gerilya, penyadapan informasi bab patroli Belanda, sabotase jalur komunikasi lan sepur, uga rentetan penyergapan terhadap pasukan kolonial. Salah sijine operasi gedhen kedaden nong 1902 wayah pasukan menjebak sebuah patroli Belanda ring sak ubenge Krueng Sampoiniet; sumber biografi pemerintah menyebut 28 anggota pasukan Belanda tewas lan 42 pucuk senapan berhasil direbut. Sakuwise Teuku Chik Tunong ditangkap lan dipateni taun 1905, Cut Nyak Meutia nutugaken perjuwangan ambi Pang Nanggroe. Perlawanane mapani kawasan hulu Krueng Jambo Aye lan pedalaman Keureutoe sebagai basis gerilya. Wayah Pang Nanggroe gugur nong September 1910, kira-kira 45 pejuwang dengan 13 pucuk senapan rikabaraken magih nong komandone Cut Nyak Meutia. Cut Nyak Meutia lair nang kota Perlak, Aceh taun 1870. Cut Meutia yaiku panglima Aceh hang wani ngelawan Belanda. Bareng ambi hang lanang yaiku Teuku Cik Tunong.<ref>https://repositori.kemdikbud.go.id/8315/1/ENSIKLOPEDIA%20PAHLAWAN%20NASIONAL.pdf</ref> Bareng hang lanang, Cut Meutia nggawe kelompok penyerangan patroli Belanda nang daerah pedalamane Aceh. Ulan Mei 1905 Teuku Cik Tunong ditangkep Belanda lana akhire dihukum tembak. [[Category:Wp/osi]] fk6vbbgmajz3altpdeolh5u1lri6cif 7385164 7385157 2026-11-08T03:38:33Z Alipah Using 2704012 7385164 wikitext text/x-wiki [[File:Cut Nyak Meutia.jpg|thumb]] '''Cut Nyak Meutia''' (ejaan lawas: '''Tjoet Nja' Meutia''' utawa '''Tjut Meutia'''; 1870 – 25 Oktober 1910) magih kelebu bangsawan lan pimpinane gerilya Aceh hang berperan nong pungkas-pungkase Perang Aceh ngelawan pemerintahan kompeni Landha. Iyane asale teka keluwarga uleebalang Pirak ring wilayah Keureutoe, Aceh Utara, uga miloni perjuwangane lakine hang nomer loro, Teuku Cut Muhammad utawa Teuku Chik Tunong, aju ditutugaken wayah ambi lakine hang nomer telu, Pang Nanggroe. Sakuwise Pang Nanggroe sampek umur wayah September 1910, Cut Nyak Meutia nerusaken perjuwangane masiya ambi karin-karine pasukan. Bangete berjuwang ambi Teuku Chik Tunong, Cut Nyak Meutia cawe-cawe nyusun strategi gerilya, penyadapan informasi bab patroli Belanda, sabotase jalur komunikasi lan sepur, uga rentetan penyergapan terhadap pasukan kolonial. Salah sijine operasi gedhen kedaden nong 1902 wayah pasukan menjebak sebuah patroli Belanda ring sak ubenge Krueng Sampoiniet; sumber biografi pemerintah menyebut 28 anggota pasukan Belanda tewas lan 42 pucuk senapan berhasil direbut. Sakuwise Teuku Chik Tunong ditangkap lan dipateni taun 1905, Cut Nyak Meutia nutugaken perjuwangan ambi Pang Nanggroe. Perlawanane mapani kawasan hulu Krueng Jambo Aye lan pedalaman Keureutoe sebagai basis gerilya. Wayah Pang Nanggroe gugur nong September 1910, kira-kira 45 pejuwang dengan 13 pucuk senapan rikabaraken magih nong komandone Cut Nyak Meutia. Cut Nyak Meutia aju ngupayakaken ngalih temuju nyang wilayah Gayo kanggo bergabung dengan kelompok perlawanan lain, mungne aju dikepung terus diburu oleh pasukan Marechaussee di bawah Sersan W.J. Mosselman. Dalam pertempuran di Alue Kurieng, hulu Krueng Peutoe, ia menolak menyerah dan memimpin serangan jarak dekat sebelum gugur bersama sejumlah pengikutnya.<ref name="Zahrina2021" /> Pemerintah Republik Indonesia menganugerahkan gelar Pahlawan Kemerdekaan Nasional kepadanya melalui Keputusan Presiden Republik Indonesia Nomor 107 Tahun 1964 tanggal 2 Mei 1964 Cut Nyak Meutia lair nang kota Perlak, Aceh taun 1870. Cut Meutia yaiku panglima Aceh hang wani ngelawan Belanda. Bareng ambi hang lanang yaiku Teuku Cik Tunong.<ref>https://repositori.kemdikbud.go.id/8315/1/ENSIKLOPEDIA%20PAHLAWAN%20NASIONAL.pdf</ref> Bareng hang lanang, Cut Meutia nggawe kelompok penyerangan patroli Belanda nang daerah pedalamane Aceh. Ulan Mei 1905 Teuku Cik Tunong ditangkep Belanda lana akhire dihukum tembak. [[Category:Wp/osi]] 488hjh41003os7aol4yujgvvwz74zv7 7385169 7385164 2026-11-08T03:45:25Z Alipah Using 2704012 7385169 wikitext text/x-wiki [[File:Cut Nyak Meutia.jpg|thumb]] '''Cut Nyak Meutia''' (ejaan lawas: '''Tjoet Nja' Meutia''' utawa '''Tjut Meutia'''; 1870 – 25 Oktober 1910) magih kelebu bangsawan lan pimpinane gerilya Aceh hang berperan nong pungkas-pungkase Perang Aceh ngelawan pemerintahan kompeni Landha. Iyane asale teka keluwarga uleebalang Pirak ring wilayah Keureutoe, Aceh Utara, uga miloni perjuwangane lakine hang nomer loro, Teuku Cut Muhammad utawa Teuku Chik Tunong, aju ditutugaken wayah ambi lakine hang nomer telu, Pang Nanggroe. Sakuwise Pang Nanggroe sampek umur wayah September 1910, Cut Nyak Meutia nerusaken perjuwangane masiya ambi karin-karine pasukan. Bangete berjuwang ambi Teuku Chik Tunong, Cut Nyak Meutia cawe-cawe nyusun strategi gerilya, penyadapan informasi bab patroli Belanda, sabotase jalur komunikasi lan sepur, uga rentetan penyergapan terhadap pasukan kolonial. Salah sijine operasi gedhen kedaden nong 1902 wayah pasukan menjebak sebuah patroli Belanda ring sak ubenge Krueng Sampoiniet; sumber biografi pemerintah menyebut 28 anggota pasukan Belanda tewas lan 42 pucuk senapan berhasil direbut. Sakuwise Teuku Chik Tunong ditangkap lan dipateni taun 1905, Cut Nyak Meutia nutugaken perjuwangan ambi Pang Nanggroe. Perlawanane mapani kawasan hulu Krueng Jambo Aye lan pedalaman Keureutoe sebagai basis gerilya. Wayah Pang Nanggroe gugur nong September 1910, kira-kira 45 pejuwang dengan 13 pucuk senapan rikabaraken magih nong komandone Cut Nyak Meutia. Cut Nyak Meutia aju ngupayakaken ngalih temuju nyang wilayah Gayo kanggo bergabung dengan kelompok perlawanan lain, mungne aju dikepung pasukan Marechaussee kongkonane Sersan W.J. Mosselman. Ring tempure ning Alue Kurieng, hulu Krueng Peutoe, iyane nulak lan mimpin serangan jarak dekat sebelum gugur bersama sejumlah pengikutnya.<ref name="Zahrina2021" /> Pemerintah Republik Indonesia nguweni anugerah gelar Pahlawan Kemerdekaan Nasional kanggone Cut Nyak Meutia liwat Keputusan Presiden Republik Indonesia Nomor 107 Tahun 1964 tanggal 2 Mei 1964. Cut Nyak Meutia lair nang kota Perlak, Aceh taun 1870. Cut Meutia yaiku panglima Aceh hang wani ngelawan Belanda. Bareng ambi hang lanang yaiku Teuku Cik Tunong.<ref>https://repositori.kemdikbud.go.id/8315/1/ENSIKLOPEDIA%20PAHLAWAN%20NASIONAL.pdf</ref> Bareng hang lanang, Cut Meutia nggawe kelompok penyerangan patroli Belanda nang daerah pedalamane Aceh. Ulan Mei 1905 Teuku Cik Tunong ditangkep Belanda lana akhire dihukum tembak. [[Category:Wp/osi]] s04ocjo7mkn9ovbg1bi5hd4bmh4m0mk 7385170 7385169 2026-11-08T03:45:52Z Alipah Using 2704012 7385170 wikitext text/x-wiki [[File:Cut Nyak Meutia.jpg|thumb]] '''Cut Nyak Meutia''' (ejaan lawas: '''Tjoet Nja' Meutia''' utawa '''Tjut Meutia'''; 1870 – 25 Oktober 1910) magih kelebu bangsawan lan pimpinane gerilya Aceh hang berperan nong pungkas-pungkase Perang Aceh ngelawan pemerintahan kompeni Landha. Iyane asale teka keluwarga uleebalang Pirak ring wilayah Keureutoe, Aceh Utara, uga miloni perjuwangane lakine hang nomer loro, Teuku Cut Muhammad utawa Teuku Chik Tunong, aju ditutugaken wayah ambi lakine hang nomer telu, Pang Nanggroe. Sakuwise Pang Nanggroe sampek umur wayah September 1910, Cut Nyak Meutia nerusaken perjuwangane masiya ambi karin-karine pasukan. Bangete berjuwang ambi Teuku Chik Tunong, Cut Nyak Meutia cawe-cawe nyusun strategi gerilya, penyadapan informasi bab patroli Belanda, sabotase jalur komunikasi lan sepur, uga rentetan penyergapan terhadap pasukan kolonial. Salah sijine operasi gedhen kedaden nong 1902 wayah pasukan menjebak sebuah patroli Belanda ring sak ubenge Krueng Sampoiniet; sumber biografi pemerintah menyebut 28 anggota pasukan Belanda tewas lan 42 pucuk senapan berhasil direbut. Sakuwise Teuku Chik Tunong ditangkap lan dipateni taun 1905, Cut Nyak Meutia nutugaken perjuwangan ambi Pang Nanggroe. Perlawanane mapani kawasan hulu Krueng Jambo Aye lan pedalaman Keureutoe sebagai basis gerilya. Wayah Pang Nanggroe gugur nong September 1910, kira-kira 45 pejuwang dengan 13 pucuk senapan rikabaraken magih nong komandone Cut Nyak Meutia. Cut Nyak Meutia aju ngupayakaken ngalih temuju nyang wilayah Gayo kanggo bergabung dengan kelompok perlawanan lain, mungne aju dikepung pasukan Marechaussee kongkonane Sersan W.J. Mosselman. Ring tempure ning Alue Kurieng, hulu Krueng Peutoe, iyane nulak lan mimpin serangan jarak dekat sebelum gugur bersama sejumlah pengikutnya. Pemerintah Republik Indonesia nguweni anugerah gelar Pahlawan Kemerdekaan Nasional kanggone Cut Nyak Meutia liwat Keputusan Presiden Republik Indonesia Nomor 107 Tahun 1964 tanggal 2 Mei 1964. Cut Nyak Meutia lair nang kota Perlak, Aceh taun 1870. Cut Meutia yaiku panglima Aceh hang wani ngelawan Belanda. Bareng ambi hang lanang yaiku Teuku Cik Tunong.<ref>https://repositori.kemdikbud.go.id/8315/1/ENSIKLOPEDIA%20PAHLAWAN%20NASIONAL.pdf</ref> Bareng hang lanang, Cut Meutia nggawe kelompok penyerangan patroli Belanda nang daerah pedalamane Aceh. Ulan Mei 1905 Teuku Cik Tunong ditangkep Belanda lana akhire dihukum tembak. [[Category:Wp/osi]] 8gonngjw9bllkktu9teokwsztkyh01x 7385174 7385170 2026-11-08T03:47:11Z Alipah Using 2704012 7385174 wikitext text/x-wiki [[File:Cut Nyak Meutia.jpg|thumb]] '''Cut Nyak Meutia''' (ejaan lawas: '''Tjoet Nja' Meutia''' utawa '''Tjut Meutia'''; 1870 – 25 Oktober 1910) magih kelebu bangsawan lan pimpinane gerilya Aceh hang berperan nong pungkas-pungkase Perang Aceh ngelawan pemerintahan kompeni Landha. Iyane asale teka keluwarga uleebalang Pirak ring wilayah Keureutoe, Aceh Utara, uga miloni perjuwangane lakine hang nomer loro, Teuku Cut Muhammad utawa Teuku Chik Tunong, aju ditutugaken wayah ambi lakine hang nomer telu, Pang Nanggroe. Sakuwise Pang Nanggroe sampek umur wayah September 1910, Cut Nyak Meutia nerusaken perjuwangane masiya ambi karin-karine pasukan. Bangete berjuwang ambi Teuku Chik Tunong, Cut Nyak Meutia cawe-cawe nyusun strategi gerilya, penyadapan informasi bab patroli Belanda, sabotase jalur komunikasi lan sepur, uga rentetan penyergapan terhadap pasukan kolonial. Salah sijine operasi gedhen kedaden nong 1902 wayah pasukan menjebak sebuah patroli Belanda ring sak ubenge Krueng Sampoiniet; sumber biografi pemerintah menyebut 28 anggota pasukan Belanda tewas lan 42 pucuk senapan berhasil direbut. Sakuwise Teuku Chik Tunong ditangkap lan dipateni taun 1905, Cut Nyak Meutia nutugaken perjuwangan ambi Pang Nanggroe. Perlawanane mapani kawasan hulu Krueng Jambo Aye lan pedalaman Keureutoe sebagai basis gerilya. Wayah Pang Nanggroe gugur nong September 1910, kira-kira 45 pejuwang dengan 13 pucuk senapan rikabaraken magih nong komandone Cut Nyak Meutia. Cut Nyak Meutia aju ngupayakaken ngalih temuju nyang wilayah Gayo kanggo bergabung dengan kelompok perlawanan lain, mungne aju dikepung pasukan Marechaussee kongkonane Sersan W.J. Mosselman. Ring tempure ning Alue Kurieng, hulu Krueng Peutoe, iyane nulak lan mimpin serangan jarak dekat sebelum gugur bersama sejumlah pengikutnya. Pemerintah Republik Indonesia nguweni anugerah gelar Pahlawan Kemerdekaan Nasional kanggone Cut Nyak Meutia liwat Keputusan Presiden Republik Indonesia Nomor 107 Tahun 1964 tanggal 2 Mei 1964. = Aran lan Gelar = Nama tokoh ini ditulis dalam berbagai bentuk. Dalam ejaan kolonial Belanda muncul bentuk Tjoet Meutia, Tjoet Nja Meutia dan beberapa variasi serupa. Setelah perubahan ejaan bahasa Indonesia, nama tersebut lazim ditulis Cut Meutia atau Cut Nyak Meutia. Tim penulis biografi resmi Departemen Pendidikan dan Kebudayaan memilih bentuk Cut Nyak Meutia karena berdasarkan penelitian lapangan mereka di daerah Keureutoe, nama tersebut lebih dikenal oleh masyarakat setempat dan dianggap sebagai bentuk penyebutan yang lebih terhormat.<ref name="Ahmad1993" /> Menurut rekonstruksi biografis tersebut, sebutan "Nyak" mulai melekat pada namanya setelah suami pertamanya, Teuku Syamsarif, memperoleh kedudukan sebagai uleebalang Keureutoe dan menggunakan gelar Teuku Chik Bentara atau Teuku Chik di Baroh.<ref name="Ahmad1993" /> Nama Meutia sendiri dalam bahasa Aceh berkaitan dengan kata "mutiara". Cut Nyak Meutia lair nang kota Perlak, Aceh taun 1870. Cut Meutia yaiku panglima Aceh hang wani ngelawan Belanda. Bareng ambi hang lanang yaiku Teuku Cik Tunong.<ref>https://repositori.kemdikbud.go.id/8315/1/ENSIKLOPEDIA%20PAHLAWAN%20NASIONAL.pdf</ref> Bareng hang lanang, Cut Meutia nggawe kelompok penyerangan patroli Belanda nang daerah pedalamane Aceh. Ulan Mei 1905 Teuku Cik Tunong ditangkep Belanda lana akhire dihukum tembak. [[Category:Wp/osi]] 4gl89d7an8e087w3zjjasnsyy95m2xw 7385182 7385174 2026-11-08T03:56:21Z Alipah Using 2704012 7385182 wikitext text/x-wiki [[File:Cut Nyak Meutia.jpg|thumb]] '''Cut Nyak Meutia''' (ejaan lawas: '''Tjoet Nja' Meutia''' utawa '''Tjut Meutia'''; 1870 – 25 Oktober 1910) magih kelebu bangsawan lan pimpinane gerilya Aceh hang berperan nong pungkas-pungkase Perang Aceh ngelawan pemerintahan kompeni Landha. Iyane asale teka keluwarga uleebalang Pirak ring wilayah Keureutoe, Aceh Utara, uga miloni perjuwangane lakine hang nomer loro, Teuku Cut Muhammad utawa Teuku Chik Tunong, aju ditutugaken wayah ambi lakine hang nomer telu, Pang Nanggroe. Sakuwise Pang Nanggroe sampek umur wayah September 1910, Cut Nyak Meutia nerusaken perjuwangane masiya ambi karin-karine pasukan. Bangete berjuwang ambi Teuku Chik Tunong, Cut Nyak Meutia cawe-cawe nyusun strategi gerilya, penyadapan informasi bab patroli Belanda, sabotase jalur komunikasi lan sepur, uga rentetan penyergapan terhadap pasukan kolonial. Salah sijine operasi gedhen kedaden nong 1902 wayah pasukan menjebak sebuah patroli Belanda ring sak ubenge Krueng Sampoiniet; sumber biografi pemerintah menyebut 28 anggota pasukan Belanda tewas lan 42 pucuk senapan berhasil direbut. Sakuwise Teuku Chik Tunong ditangkap lan dipateni taun 1905, Cut Nyak Meutia nutugaken perjuwangan ambi Pang Nanggroe. Perlawanane mapani kawasan hulu Krueng Jambo Aye lan pedalaman Keureutoe sebagai basis gerilya. Wayah Pang Nanggroe gugur nong September 1910, kira-kira 45 pejuwang dengan 13 pucuk senapan rikabaraken magih nong komandone Cut Nyak Meutia. Cut Nyak Meutia aju ngupayakaken ngalih temuju nyang wilayah Gayo kanggo bergabung dengan kelompok perlawanan lain, mungne aju dikepung pasukan Marechaussee kongkonane Sersan W.J. Mosselman. Ring tempure ning Alue Kurieng, hulu Krueng Peutoe, iyane nulak lan mimpin serangan jarak dekat sebelum gugur bersama sejumlah pengikutnya. Pemerintah Republik Indonesia nguweni anugerah gelar Pahlawan Kemerdekaan Nasional kanggone Cut Nyak Meutia liwat Keputusan Presiden Republik Indonesia Nomor 107 Tahun 1964 tanggal 2 Mei 1964. = Aran lan Gelar = Aran iki ditulis maneka rupa. Nong ejaan kolonial Belanda njumbul aran Tjoet Meutia, Tjoet Nja Meutia lan macem liyane. Sak uwise ana hang uwah teka ejaan bahasa Indonesia, arane ditulis Cut Meutia utawa Cut Nyak Meutia. Tim penulis biografi hang resmi Departemen Pendidikan lan Kebudayaan milih Cut Nyak Meutia merga didhasaraken ulihe penelitiane ning dhaerah Keureutoe, aran iku lebih diweruhi masarakat lan dianggep dadi aran penghormatan. Embel-embel 'Nyak', jangget nyang Cut Meutia teka lakihe hang kawitan, Teuku Syamsarif, ulih tahta Aran Meutia nonglnggo eh berknduweni teges lan kaitane ambi ucap aiara". Cut Nyak Meutia lair nang kota Perlak, Aceh taun 1870. Cut Meutia yaiku panglima Aceh hang wani ngelawan Belanda. Bareng ambi hang lanang yaiku Teuku Cik Tunong.<ref>https://repositori.kemdikbud.go.id/8315/1/ENSIKLOPEDIA%20PAHLAWAN%20NASIONAL.pdf</ref> Bareng hang lanang, Cut Meutia nggawe kelompok penyerangan patroli Belanda nang daerah pedalamane Aceh. Ulan Mei 1905 Teuku Cik Tunong ditangkep Belanda lana akhire dihukum tembak. [[Category:Wp/osi]] lfp1ifx0jpfpxi6ef2z3erqybrtd3xf 7385186 7385182 2026-11-08T04:01:06Z Alipah Using 2704012 7385186 wikitext text/x-wiki [[File:Cut Nyak Meutia.jpg|thumb]] '''Cut Nyak Meutia''' (ejaan lawas: '''Tjoet Nja' Meutia''' utawa '''Tjut Meutia'''; 1870 – 25 Oktober 1910) magih kelebu bangsawan lan pimpinane gerilya Aceh hang berperan nong pungkas-pungkase Perang Aceh ngelawan pemerintahan kompeni Landha. Iyane asale teka keluwarga uleebalang Pirak ring wilayah Keureutoe, Aceh Utara, uga miloni perjuwangane lakine hang nomer loro, Teuku Cut Muhammad utawa Teuku Chik Tunong, aju ditutugaken wayah ambi lakine hang nomer telu, Pang Nanggroe. Sakuwise Pang Nanggroe sampek umur wayah September 1910, Cut Nyak Meutia nerusaken perjuwangane masiya ambi karin-karine pasukan. Bangete berjuwang ambi Teuku Chik Tunong, Cut Nyak Meutia cawe-cawe nyusun strategi gerilya, penyadapan informasi bab patroli Belanda, sabotase jalur komunikasi lan sepur, uga rentetan penyergapan terhadap pasukan kolonial. Salah sijine operasi gedhen kedaden nong 1902 wayah pasukan menjebak sebuah patroli Belanda ring sak ubenge Krueng Sampoiniet; sumber biografi pemerintah menyebut 28 anggota pasukan Belanda tewas lan 42 pucuk senapan berhasil direbut. Sakuwise Teuku Chik Tunong ditangkap lan dipateni taun 1905, Cut Nyak Meutia nutugaken perjuwangan ambi Pang Nanggroe. Perlawanane mapani kawasan hulu Krueng Jambo Aye lan pedalaman Keureutoe sebagai basis gerilya. Wayah Pang Nanggroe gugur nong September 1910, kira-kira 45 pejuwang dengan 13 pucuk senapan rikabaraken magih nong komandone Cut Nyak Meutia. Cut Nyak Meutia aju ngupayakaken ngalih temuju nyang wilayah Gayo kanggo bergabung dengan kelompok perlawanan lain, mungne aju dikepung pasukan Marechaussee kongkonane Sersan W.J. Mosselman. Ring tempure ning Alue Kurieng, hulu Krueng Peutoe, iyane nulak lan mimpin serangan jarak dekat sebelum gugur bersama sejumlah pengikutnya. Pemerintah Republik Indonesia nguweni anugerah gelar Pahlawan Kemerdekaan Nasional kanggone Cut Nyak Meutia liwat Keputusan Presiden Republik Indonesia Nomor 107 Tahun 1964 tanggal 2 Mei 1964. = Aran lan Gelar = Aran iki ditulis maneka rupa. Nong ejaan kolonial Belanda njumbul aran Tjoet Meutia, Tjoet Nja Meutia lan macem liyane. Sak uwise ana hang uwah teka ejaan bahasa Indonesia, arane ditulis Cut Meutia utawa Cut Nyak Meutia. Tim penulis biografi hang resmi teka Departemen Pendidikan lan Kebudayaan, milih Cut Nyak Meutia merga didhasaraken ulihe penelitiane ning dhaerah Keureutoe, hang temakaken aran iku lebih diweruhi masarakat lan dianggep dadi aran kang kuwat ajine. Embel-embel 'Nyak', jangget nyang Cut Meutia teka lakihe hang kawitan, Teuku Syamsarif, ulih tahta uleebalang Keureutoe lan nganggo gelar Teuku Chik Bentara utawa Teuku Chik ring Baroh. Aran Meutia nong Bahas Aceh nduweni teges lan kaitane ambi ucap "mutiara". = Kawitan = Cut Nyak Meutia lair nang kota Perlak, Aceh taun 1870. Cut Meutia yaiku panglima Aceh hang wani ngelawan Belanda. Bareng ambi hang lanang yaiku Teuku Cik Tunong.<ref>https://repositori.kemdikbud.go.id/8315/1/ENSIKLOPEDIA%20PAHLAWAN%20NASIONAL.pdf</ref> Bareng hang lanang, Cut Meutia nggawe kelompok penyerangan patroli Belanda nang daerah pedalamane Aceh. Ulan Mei 1905 Teuku Cik Tunong ditangkep Belanda lana akhire dihukum tembak. [[Category:Wp/osi]] 8ycg7km1k8p7p8gy493amyemz5ekhjt 7385191 7385186 2026-11-08T04:02:18Z Alipah Using 2704012 7385191 wikitext text/x-wiki [[File:Cut Nyak Meutia.jpg|thumb]] '''Cut Nyak Meutia''' (ejaan lawas: '''Tjoet Nja' Meutia''' utawa '''Tjut Meutia'''; 1870 – 25 Oktober 1910) magih kelebu bangsawan lan pimpinane gerilya Aceh hang berperan nong pungkas-pungkase Perang Aceh ngelawan pemerintahan kompeni Landha. Iyane asale teka keluwarga uleebalang Pirak ring wilayah Keureutoe, Aceh Utara, uga miloni perjuwangane lakine hang nomer loro, Teuku Cut Muhammad utawa Teuku Chik Tunong, aju ditutugaken wayah ambi lakine hang nomer telu, Pang Nanggroe. Sakuwise Pang Nanggroe sampek umur wayah September 1910, Cut Nyak Meutia nerusaken perjuwangane masiya ambi karin-karine pasukan. Bangete berjuwang ambi Teuku Chik Tunong, Cut Nyak Meutia cawe-cawe nyusun strategi gerilya, penyadapan informasi bab patroli Belanda, sabotase jalur komunikasi lan sepur, uga rentetan penyergapan terhadap pasukan kolonial. Salah sijine operasi gedhen kedaden nong 1902 wayah pasukan menjebak sebuah patroli Belanda ring sak ubenge Krueng Sampoiniet; sumber biografi pemerintah menyebut 28 anggota pasukan Belanda tewas lan 42 pucuk senapan berhasil direbut. Sakuwise Teuku Chik Tunong ditangkap lan dipateni taun 1905, Cut Nyak Meutia nutugaken perjuwangan ambi Pang Nanggroe. Perlawanane mapani kawasan hulu Krueng Jambo Aye lan pedalaman Keureutoe sebagai basis gerilya. Wayah Pang Nanggroe gugur nong September 1910, kira-kira 45 pejuwang dengan 13 pucuk senapan rikabaraken magih nong komandone Cut Nyak Meutia. Cut Nyak Meutia aju ngupayakaken ngalih temuju nyang wilayah Gayo kanggo bergabung dengan kelompok perlawanan lain, mungne aju dikepung pasukan Marechaussee kongkonane Sersan W.J. Mosselman. Ring tempure ning Alue Kurieng, hulu Krueng Peutoe, iyane nulak lan mimpin serangan jarak dekat sebelum gugur bersama sejumlah pengikutnya. Pemerintah Republik Indonesia nguweni anugerah gelar Pahlawan Kemerdekaan Nasional kanggone Cut Nyak Meutia liwat Keputusan Presiden Republik Indonesia Nomor 107 Tahun 1964 tanggal 2 Mei 1964. = Aran lan Gelar = Aran iki ditulis maneka rupa. Nong ejaan kolonial Belanda njumbul aran Tjoet Meutia, Tjoet Nja Meutia lan macem liyane. Sak uwise ana hang uwah teka ejaan bahasa Indonesia, arane ditulis Cut Meutia utawa Cut Nyak Meutia. Tim penulis biografi hang resmi teka Departemen Pendidikan lan Kebudayaan, milih Cut Nyak Meutia merga didhasaraken ulihe penelitiane ning dhaerah Keureutoe, hang temakaken aran iku lebih diweruhi masarakat lan dianggep dadi aran kang kuwat ajine. Embel-embel 'Nyak', jangget nyang Cut Meutia teka lakihe hang kawitan, Teuku Syamsarif, ulih tahta uleebalang Keureutoe lan nganggo gelar Teuku Chik Bentara utawa Teuku Chik ring Baroh. Aran Meutia nong Bahas Aceh nduweni teges lan kaitane ambi ucap "mutiara". = Urip kang Kawitan = Cut Nyak Meutia lair nang kota Perlak, Aceh taun 1870. Cut Meutia yaiku panglima Aceh hang wani ngelawan Belanda. Bareng ambi hang lanang yaiku Teuku Cik Tunong.<ref>https://repositori.kemdikbud.go.id/8315/1/ENSIKLOPEDIA%20PAHLAWAN%20NASIONAL.pdf</ref> Bareng hang lanang, Cut Meutia nggawe kelompok penyerangan patroli Belanda nang daerah pedalamane Aceh. Ulan Mei 1905 Teuku Cik Tunong ditangkep Belanda lana akhire dihukum tembak. [[Category:Wp/osi]] 28oi9hoyhn2bdqcmfkl9exv76r55yoi 7385192 7385191 2026-11-08T04:04:15Z Alipah Using 2704012 7385192 wikitext text/x-wiki [[File:Cut Nyak Meutia.jpg|thumb]] '''Cut Nyak Meutia''' (ejaan lawas: '''Tjoet Nja' Meutia''' utawa '''Tjut Meutia'''; 1870 – 25 Oktober 1910) magih kelebu bangsawan lan pimpinane gerilya Aceh hang berperan nong pungkas-pungkase Perang Aceh ngelawan pemerintahan kompeni Landha. Iyane asale teka keluwarga uleebalang Pirak ring wilayah Keureutoe, Aceh Utara, uga miloni perjuwangane lakine hang nomer loro, Teuku Cut Muhammad utawa Teuku Chik Tunong, aju ditutugaken wayah ambi lakine hang nomer telu, Pang Nanggroe. Sakuwise Pang Nanggroe sampek umur wayah September 1910, Cut Nyak Meutia nerusaken perjuwangane masiya ambi karin-karine pasukan. Bangete berjuwang ambi Teuku Chik Tunong, Cut Nyak Meutia cawe-cawe nyusun strategi gerilya, penyadapan informasi bab patroli Belanda, sabotase jalur komunikasi lan sepur, uga rentetan penyergapan terhadap pasukan kolonial. Salah sijine operasi gedhen kedaden nong 1902 wayah pasukan menjebak sebuah patroli Belanda ring sak ubenge Krueng Sampoiniet; sumber biografi pemerintah menyebut 28 anggota pasukan Belanda tewas lan 42 pucuk senapan berhasil direbut. Sakuwise Teuku Chik Tunong ditangkap lan dipateni taun 1905, Cut Nyak Meutia nutugaken perjuwangan ambi Pang Nanggroe. Perlawanane mapani kawasan hulu Krueng Jambo Aye lan pedalaman Keureutoe sebagai basis gerilya. Wayah Pang Nanggroe gugur nong September 1910, kira-kira 45 pejuwang dengan 13 pucuk senapan rikabaraken magih nong komandone Cut Nyak Meutia. Cut Nyak Meutia aju ngupayakaken ngalih temuju nyang wilayah Gayo kanggo bergabung dengan kelompok perlawanan lain, mungne aju dikepung pasukan Marechaussee kongkonane Sersan W.J. Mosselman. Ring tempure ning Alue Kurieng, hulu Krueng Peutoe, iyane nulak lan mimpin serangan jarak dekat sebelum gugur bersama sejumlah pengikutnya. Pemerintah Republik Indonesia nguweni anugerah gelar Pahlawan Kemerdekaan Nasional kanggone Cut Nyak Meutia liwat Keputusan Presiden Republik Indonesia Nomor 107 Tahun 1964 tanggal 2 Mei 1964. = Aran lan Gelar = Aran iki ditulis maneka rupa. Nong ejaan kolonial Belanda njumbul aran Tjoet Meutia, Tjoet Nja Meutia lan macem liyane. Sak uwise ana hang uwah teka ejaan bahasa Indonesia, arane ditulis Cut Meutia utawa Cut Nyak Meutia. Tim penulis biografi hang resmi teka Departemen Pendidikan lan Kebudayaan, milih Cut Nyak Meutia merga didhasaraken ulihe penelitiane ning dhaerah Keureutoe, hang temakaken aran iku lebih diweruhi masarakat lan dianggep dadi aran kang kuwat ajine. Embel-embel 'Nyak', jangget nyang Cut Meutia teka lakihe hang kawitan, Teuku Syamsarif, ulih tahta uleebalang Keureutoe lan nganggo gelar Teuku Chik Bentara utawa Teuku Chik ring Baroh. Aran Meutia nong Bahas Aceh nduweni teges lan kaitane ambi ucap "mutiara". = Kawitan Cerita Uripe = Cut Nyak Meutia lair kira-kira taun 1870 ning Pirak, wilayah Keureutoe, hang saikine kelebune Kabupaten Aceh Utara. Tanggal dan bulan kelahirannya tidak diketahui secara pasti. Sejumlah publikasi populer kemudian mencantumkan 15 Februari 1870, tetapi biografi yang diterbitkan Balai Pelestarian Nilai Budaya Aceh pada 2021 secara eksplisit menyatakan bahwa tanggal dan bulan kelahirannya tidak ditemukan dalam sumber yang mereka gunakan.<ref name="Zahrina2021" /> Ia merupakan putri Teuku Ben Daud Pirak dan Cut Jah. Ayahnya adalah uleebalang Pirak, sebuah wilayah yang berada dalam lingkungan politik Keureutoe.<ref name="Ahmad1993" /> Cut Jah merupakan putri Ben Seuleumak. Dari perkawinan Teuku Ben Daud dan Cut Jah lahir lima anak; Cut Nyak Meutia merupakan satu-satunya anak perempuan. Empat saudara laki-lakinya disebut dalam sumber biografi sebagai: * Teuku Cut Beurahim; * Teuku Muhammadsyah; * Teuku Cut Hasan; dan * Teuku Muhammad Ali.<ref name="Ahmad1993" /> Lingkungan keluarganya merupakan bagian dari aristokrasi lokal Aceh. Teuku Ben Daud bukan hanya menjalankan fungsi pemerintahan sebagai uleebalang, tetapi juga disebut mempunyai pendidikan agama dan tetap menolak tunduk kepada Belanda.<ref name="Ahmad1993" /> Cut Nyak Meutia lair nang kota Perlak, Aceh taun 1870. Cut Meutia yaiku panglima Aceh hang wani ngelawan Belanda. Bareng ambi hang lanang yaiku Teuku Cik Tunong.<ref>https://repositori.kemdikbud.go.id/8315/1/ENSIKLOPEDIA%20PAHLAWAN%20NASIONAL.pdf</ref> Bareng hang lanang, Cut Meutia nggawe kelompok penyerangan patroli Belanda nang daerah pedalamane Aceh. Ulan Mei 1905 Teuku Cik Tunong ditangkep Belanda lana akhire dihukum tembak. [[Category:Wp/osi]] 3badxgkcaaa48u1xfy55dntntivzly1 7385205 7385192 2026-11-08T04:21:08Z Alipah Using 2704012 7385205 wikitext text/x-wiki [[File:Cut Nyak Meutia.jpg|thumb]] '''Cut Nyak Meutia''' (ejaan lawas: '''Tjoet Nja' Meutia''' utawa '''Tjut Meutia'''; 1870 – 25 Oktober 1910) magih kelebu bangsawan lan pimpinane gerilya Aceh hang berperan nong pungkas-pungkase Perang Aceh ngelawan pemerintahan kompeni Landha. Iyane asale teka keluwarga uleebalang Pirak ring wilayah Keureutoe, Aceh Utara, uga miloni perjuwangane lakine hang nomer loro, Teuku Cut Muhammad utawa Teuku Chik Tunong, aju ditutugaken wayah ambi lakine hang nomer telu, Pang Nanggroe. Sakuwise Pang Nanggroe sampek umur wayah September 1910, Cut Nyak Meutia nerusaken perjuwangane masiya ambi karin-karine pasukan. Bangete berjuwang ambi Teuku Chik Tunong, Cut Nyak Meutia cawe-cawe nyusun strategi gerilya, penyadapan informasi bab patroli Belanda, sabotase jalur komunikasi lan sepur, uga rentetan penyergapan terhadap pasukan kolonial. Salah sijine operasi gedhen kedaden nong 1902 wayah pasukan menjebak sebuah patroli Belanda ring sak ubenge Krueng Sampoiniet; sumber biografi pemerintah menyebut 28 anggota pasukan Belanda tewas lan 42 pucuk senapan berhasil direbut. Sakuwise Teuku Chik Tunong ditangkap lan dipateni taun 1905, Cut Nyak Meutia nutugaken perjuwangan ambi Pang Nanggroe. Perlawanane mapani kawasan hulu Krueng Jambo Aye lan pedalaman Keureutoe sebagai basis gerilya. Wayah Pang Nanggroe gugur nong September 1910, kira-kira 45 pejuwang dengan 13 pucuk senapan rikabaraken magih nong komandone Cut Nyak Meutia. Cut Nyak Meutia aju ngupayakaken ngalih temuju nyang wilayah Gayo kanggo bergabung dengan kelompok perlawanan lain, mungne aju dikepung pasukan Marechaussee kongkonane Sersan W.J. Mosselman. Ring tempure ning Alue Kurieng, hulu Krueng Peutoe, iyane nulak lan mimpin serangan jarak dekat sebelum gugur bersama sejumlah pengikutnya. Pemerintah Republik Indonesia nguweni anugerah gelar Pahlawan Kemerdekaan Nasional kanggone Cut Nyak Meutia liwat Keputusan Presiden Republik Indonesia Nomor 107 Tahun 1964 tanggal 2 Mei 1964. = Aran lan Gelar = Aran iki ditulis maneka rupa. Nong ejaan kolonial Belanda njumbul aran Tjoet Meutia, Tjoet Nja Meutia lan macem liyane. Sak uwise ana hang uwah teka ejaan bahasa Indonesia, arane ditulis Cut Meutia utawa Cut Nyak Meutia. Tim penulis biografi hang resmi teka Departemen Pendidikan lan Kebudayaan, milih Cut Nyak Meutia merga didhasaraken ulihe penelitiane ning dhaerah Keureutoe, hang temakaken aran iku lebih diweruhi masarakat lan dianggep dadi aran kang kuwat ajine. Embel-embel 'Nyak', jangget nyang Cut Meutia teka lakihe hang kawitan, Teuku Syamsarif, ulih tahta uleebalang Keureutoe lan nganggo gelar Teuku Chik Bentara utawa Teuku Chik ring Baroh. Aran Meutia nong Bahas Aceh nduweni teges lan kaitane ambi ucap "mutiara". = Kawitan Cerita Uripe = Cut Nyak Meutia lair kira-kira taun 1870 ning Pirak, wilayah Keureutoe, hang saikine kelebune Kabupaten Aceh Utara. Setemene tanggal lan ulan laire hing ana hang meruhi pasti. Taping akeh publikasi populer aju nyantumaken 15 Februari 1870, tapi biografi hang diterbitaken Balai Pelestarian Nilai Budaya Aceh wayah 2021 terang-terangan nyatakaken gok tanggal lan ulan kelairane hing ditemokaken ning sumber kang dienggo. Ia merupakan putri Teuku Ben Daud Pirak dan Cut Jah. Ayahnya adalah uleebalang Pirak, sebuah wilayah yang berada dalam lingkungan politik Keureutoe.<ref name="Ahmad1993" /> Cut Jah merupakan putri Ben Seuleumak. Dari perkawinan Teuku Ben Daud dan Cut Jah lahir lima anak; Cut Nyak Meutia merupakan satu-satunya anak perempuan. Empat saudara laki-lakinya disebut dalam sumber biografi sebagai: * Teuku Cut Beurahim; * Teuku Muhammadsyah; * Teuku Cut Hasan; dan * Teuku Muhammad Ali.<ref name="Ahmad1993" /> Lingkungan keluarganya merupakan bagian dari aristokrasi lokal Aceh. Teuku Ben Daud bukan hanya menjalankan fungsi pemerintahan sebagai uleebalang, tetapi juga disebut mempunyai pendidikan agama dan tetap menolak tunduk kepada Belanda.<ref name="Ahmad1993" /> Cut Nyak Meutia lair nang kota Perlak, Aceh taun 1870. Cut Meutia yaiku panglima Aceh hang wani ngelawan Belanda. Bareng ambi hang lanang yaiku Teuku Cik Tunong.<ref>https://repositori.kemdikbud.go.id/8315/1/ENSIKLOPEDIA%20PAHLAWAN%20NASIONAL.pdf</ref> Bareng hang lanang, Cut Meutia nggawe kelompok penyerangan patroli Belanda nang daerah pedalamane Aceh. Ulan Mei 1905 Teuku Cik Tunong ditangkep Belanda lana akhire dihukum tembak. [[Category:Wp/osi]] fsu5iznggtd55b5ynnshl328shg4ipg 7385208 7385205 2026-11-08T04:22:48Z Alipah Using 2704012 7385208 wikitext text/x-wiki [[File:Cut Nyak Meutia.jpg|thumb]] '''Cut Nyak Meutia''' (ejaan lawas: '''Tjoet Nja' Meutia''' utawa '''Tjut Meutia'''; 1870 – 25 Oktober 1910) magih kelebu bangsawan lan pimpinane gerilya Aceh hang berperan nong pungkas-pungkase Perang Aceh ngelawan pemerintahan kompeni Landha. Iyane asale teka keluwarga uleebalang Pirak ring wilayah Keureutoe, Aceh Utara, uga miloni perjuwangane lakine hang nomer loro, Teuku Cut Muhammad utawa Teuku Chik Tunong, aju ditutugaken wayah ambi lakine hang nomer telu, Pang Nanggroe. Sakuwise Pang Nanggroe sampek umur wayah September 1910, Cut Nyak Meutia nerusaken perjuwangane masiya ambi karin-karine pasukan. Bangete berjuwang ambi Teuku Chik Tunong, Cut Nyak Meutia cawe-cawe nyusun strategi gerilya, penyadapan informasi bab patroli Belanda, sabotase jalur komunikasi lan sepur, uga rentetan penyergapan terhadap pasukan kolonial. Salah sijine operasi gedhen kedaden nong 1902 wayah pasukan menjebak sebuah patroli Belanda ring sak ubenge Krueng Sampoiniet; sumber biografi pemerintah menyebut 28 anggota pasukan Belanda tewas lan 42 pucuk senapan berhasil direbut. Sakuwise Teuku Chik Tunong ditangkap lan dipateni taun 1905, Cut Nyak Meutia nutugaken perjuwangan ambi Pang Nanggroe. Perlawanane mapani kawasan hulu Krueng Jambo Aye lan pedalaman Keureutoe sebagai basis gerilya. Wayah Pang Nanggroe gugur nong September 1910, kira-kira 45 pejuwang dengan 13 pucuk senapan dikabaraken magih nong komandone Cut Nyak Meutia. Cut Nyak Meutia aju ngupayakaken ngalih temuju nyang wilayah Gayo kanggo bergabung dengan kelompok perlawanan lain, mungne aju dikepung pasukan Marechaussee kongkonane Sersan W.J. Mosselman. Ring tempure ning Alue Kurieng, hulu Krueng Peutoe, iyane nulak lan mimpin serangan jarak dekat sebelum gugur bersama sejumlah pengikutnya. Pemerintah Republik Indonesia nguweni anugerah gelar Pahlawan Kemerdekaan Nasional kanggone Cut Nyak Meutia liwat Keputusan Presiden Republik Indonesia Nomor 107 Tahun 1964 tanggal 2 Mei 1964. = Aran lan Gelar = Aran iki ditulis maneka rupa. Nong ejaan kolonial Belanda njumbul aran Tjoet Meutia, Tjoet Nja Meutia lan macem liyane. Sak uwise ana hang uwah teka ejaan bahasa Indonesia, arane ditulis Cut Meutia utawa Cut Nyak Meutia. Tim penulis biografi hang resmi teka Departemen Pendidikan lan Kebudayaan, milih Cut Nyak Meutia merga didhasaraken ulihe penelitiane ning dhaerah Keureutoe, hang temakaken aran iku lebih diweruhi masarakat lan dianggep dadi aran kang kuwat ajine. Embel-embel 'Nyak', jangget nyang Cut Meutia teka lakihe hang kawitan, Teuku Syamsarif, ulih tahta uleebalang Keureutoe lan nganggo gelar Teuku Chik Bentara utawa Teuku Chik ring Baroh. Aran Meutia nong Bahas Aceh nduweni teges lan kaitane ambi ucap "mutiara". = Kawitan Cerita Uripe = Cut Nyak Meutia lair kira-kira taun 1870 ning Pirak, wilayah Keureutoe, hang saikine kelebune Kabupaten Aceh Utara. Setemene tanggal lan ulan laire hing ana hang meruhi pasti. Taping akeh publikasi populer aju nyantumaken 15 Februari 1870, tapi biografi hang diterbitaken Balai Pelestarian Nilai Budaya Aceh wayah 2021 terang-terangan nyatakaken gok tanggal lan ulan kelairane hing ditemokaken ning sumber kang dienggo. Ia merupakan putri Teuku Ben Daud Pirak dan Cut Jah. Ayahnya adalah uleebalang Pirak, sebuah wilayah yang berada dalam lingkungan politik Keureutoe.<ref name="Ahmad1993" /> Cut Jah merupakan putri Ben Seuleumak. Dari perkawinan Teuku Ben Daud dan Cut Jah lahir lima anak; Cut Nyak Meutia merupakan satu-satunya anak perempuan. Empat saudara laki-lakinya disebut dalam sumber biografi sebagai: * Teuku Cut Beurahim; * Teuku Muhammadsyah; * Teuku Cut Hasan; dan * Teuku Muhammad Ali.<ref name="Ahmad1993" /> Lingkungan keluarganya merupakan bagian dari aristokrasi lokal Aceh. Teuku Ben Daud bukan hanya menjalankan fungsi pemerintahan sebagai uleebalang, tetapi juga disebut mempunyai pendidikan agama dan tetap menolak tunduk kepada Belanda.<ref name="Ahmad1993" /> Cut Nyak Meutia lair nang kota Perlak, Aceh taun 1870. Cut Meutia yaiku panglima Aceh hang wani ngelawan Belanda. Bareng ambi hang lanang yaiku Teuku Cik Tunong.<ref>https://repositori.kemdikbud.go.id/8315/1/ENSIKLOPEDIA%20PAHLAWAN%20NASIONAL.pdf</ref> Bareng hang lanang, Cut Meutia nggawe kelompok penyerangan patroli Belanda nang daerah pedalamane Aceh. Ulan Mei 1905 Teuku Cik Tunong ditangkep Belanda lana akhire dihukum tembak. [[Category:Wp/osi]] dfb0qnln7du2ex5zkvpzcnlzu68auoc 7385221 7385208 2026-11-08T04:35:24Z Alipah Using 2704012 7385221 wikitext text/x-wiki [[File:Cut Nyak Meutia.jpg|thumb]] '''Cut Nyak Meutia''' (ejaan lawas: '''Tjoet Nja' Meutia''' utawa '''Tjut Meutia'''; 1870 – 25 Oktober 1910) magih kelebu bangsawan lan pimpinane gerilya Aceh hang berperan nong pungkas-pungkase Perang Aceh ngelawan pemerintahan kompeni Landha. Iyane asale teka keluwarga uleebalang Pirak ring wilayah Keureutoe, Aceh Utara, uga miloni perjuwangane lakine hang nomer loro, Teuku Cut Muhammad utawa Teuku Chik Tunong, aju ditutugaken wayah ambi lakine hang nomer telu, Pang Nanggroe. Sakuwise Pang Nanggroe sampek umur wayah September 1910, Cut Nyak Meutia nerusaken perjuwangane masiya ambi karin-karine pasukan. Bangete berjuwang ambi Teuku Chik Tunong, Cut Nyak Meutia cawe-cawe nyusun strategi gerilya, penyadapan informasi bab patroli Belanda, sabotase jalur komunikasi lan sepur, uga rentetan penyergapan terhadap pasukan kolonial. Salah sijine operasi gedhen kedaden nong 1902 wayah pasukan menjebak sebuah patroli Belanda ring sak ubenge Krueng Sampoiniet; sumber biografi pemerintah menyebut 28 anggota pasukan Belanda tewas lan 42 pucuk senapan berhasil direbut. Sakuwise Teuku Chik Tunong ditangkap lan dipateni taun 1905, Cut Nyak Meutia nutugaken perjuwangan ambi Pang Nanggroe. Perlawanane mapani kawasan hulu Krueng Jambo Aye lan pedalaman Keureutoe sebagai basis gerilya. Wayah Pang Nanggroe gugur nong September 1910, kira-kira 45 pejuwang dengan 13 pucuk senapan dikabaraken magih nong komandone Cut Nyak Meutia. Cut Nyak Meutia aju ngupayakaken ngalih temuju nyang wilayah Gayo kanggo bergabung dengan kelompok perlawanan lain, mungne aju dikepung pasukan Marechaussee kongkonane Sersan W.J. Mosselman. Ring tempure ning Alue Kurieng, hulu Krueng Peutoe, iyane nulak lan mimpin serangan jarak dekat sebelum gugur bersama sejumlah pengikutnya. Pemerintah Republik Indonesia nguweni anugerah gelar Pahlawan Kemerdekaan Nasional kanggone Cut Nyak Meutia liwat Keputusan Presiden Republik Indonesia Nomor 107 Tahun 1964 tanggal 2 Mei 1964. = Aran lan Gelar = Aran iki ditulis maneka rupa. Nong ejaan kolonial Belanda njumbul aran Tjoet Meutia, Tjoet Nja Meutia lan macem liyane. Sak uwise ana hang uwah teka ejaan bahasa Indonesia, arane ditulis Cut Meutia utawa Cut Nyak Meutia. Tim penulis biografi hang resmi teka Departemen Pendidikan lan Kebudayaan, milih Cut Nyak Meutia merga didhasaraken ulihe penelitiane ning dhaerah Keureutoe, hang temakaken aran iku lebih diweruhi masarakat lan dianggep dadi aran kang kuwat ajine. Embel-embel 'Nyak', jangget nyang Cut Meutia teka lakihe hang kawitan, Teuku Syamsarif, ulih tahta uleebalang Keureutoe lan nganggo gelar Teuku Chik Bentara utawa Teuku Chik ring Baroh. Aran Meutia nong Bahas Aceh nduweni teges lan kaitane ambi ucap "mutiara". = Kawitan Cerita Uripe = Cut Nyak Meutia lair kira-kira taun 1870 ning Pirak, wilayah Keureutoe, hang saikine kelebune Kabupaten Aceh Utara. Setemene tanggal lan ulan laire hing ana hang meruhi pasti. Taping akeh publikasi populer aju nyantumaken 15 Februari 1870, tapi biografi hang diterbitaken Balai Pelestarian Nilai Budaya Aceh (2021) terang-terangan nyatakaken gok tanggal lan ulan kelairane hing ditemokaken ning sumber kang dienggo iku. Cut Meutia anake Teuku Ben Daud Pirak lan Cut Jah. Apake kelebu uleebalang Pirak, wilayah sak ubenge politik Keureutoe. Cut Jah iku anake Ben Seuleumak. Teka lakin-rabine Teuku Ben Daud lan Cut Jah lair lima anak; mung Cut Nyak Meutia anak wadon siji-sijine. Kakang-kakange Cut Meutia yaiku: * Teuku Cut Beurahim; * Teuku Muhammadsyah; * Teuku Cut Hasan; dan * Teuku Muhammad Ali. Keluwargane magih kelebu aristokrasi lokal Aceh. Teuku Ben Daud hing mung ngelakoni pegaweyan pemerintah dadi uleebalang, taping uga ulih pendhidhikan agama lan sing gelem tundhuk (nurut) nyang bangsa Landha. Cut Nyak Meutia lair nang kota Perlak, Aceh taun 1870. Cut Meutia yaiku panglima Aceh hang wani ngelawan Belanda. Bareng ambi hang lanang yaiku Teuku Cik Tunong.<ref>https://repositori.kemdikbud.go.id/8315/1/ENSIKLOPEDIA%20PAHLAWAN%20NASIONAL.pdf</ref> Bareng hang lanang, Cut Meutia nggawe kelompok penyerangan patroli Belanda nang daerah pedalamane Aceh. Ulan Mei 1905 Teuku Cik Tunong ditangkep Belanda lana akhire dihukum tembak. [[Category:Wp/osi]] 5aha6b64z1vmlqfriyagi0bqvzxo9ub 7385222 7385221 2026-11-08T04:36:33Z Alipah Using 2704012 7385222 wikitext text/x-wiki [[File:Cut Nyak Meutia.jpg|thumb]] '''Cut Nyak Meutia''' (ejaan lawas: '''Tjoet Nja' Meutia''' utawa '''Tjut Meutia'''; 1870 – 25 Oktober 1910) magih kelebu bangsawan lan pimpinane gerilya Aceh hang berperan nong pungkas-pungkase Perang Aceh ngelawan pemerintahan kompeni Landha. Iyane asale teka keluwarga uleebalang Pirak ring wilayah Keureutoe, Aceh Utara, uga miloni perjuwangane lakine hang nomer loro, Teuku Cut Muhammad utawa Teuku Chik Tunong, aju ditutugaken wayah ambi lakine hang nomer telu, Pang Nanggroe. Sakuwise Pang Nanggroe sampek umur wayah September 1910, Cut Nyak Meutia nerusaken perjuwangane masiya ambi karin-karine pasukan. Bangete berjuwang ambi Teuku Chik Tunong, Cut Nyak Meutia cawe-cawe nyusun strategi gerilya, penyadapan informasi bab patroli Belanda, sabotase jalur komunikasi lan sepur, uga rentetan penyergapan terhadap pasukan kolonial. Salah sijine operasi gedhen kedaden nong 1902 wayah pasukan menjebak sebuah patroli Belanda ring sak ubenge Krueng Sampoiniet; sumber biografi pemerintah menyebut 28 anggota pasukan Belanda tewas lan 42 pucuk senapan berhasil direbut. Sakuwise Teuku Chik Tunong ditangkap lan dipateni taun 1905, Cut Nyak Meutia nutugaken perjuwangan ambi Pang Nanggroe. Perlawanane mapani kawasan hulu Krueng Jambo Aye lan pedalaman Keureutoe sebagai basis gerilya. Wayah Pang Nanggroe gugur nong September 1910, kira-kira 45 pejuwang dengan 13 pucuk senapan dikabaraken magih nong komandone Cut Nyak Meutia. Cut Nyak Meutia aju ngupayakaken ngalih temuju nyang wilayah Gayo kanggo bergabung dengan kelompok perlawanan lain, mungne aju dikepung pasukan Marechaussee kongkonane Sersan W.J. Mosselman. Ring tempure ning Alue Kurieng, hulu Krueng Peutoe, iyane nulak lan mimpin serangan jarak dekat sebelum gugur bersama sejumlah pengikutnya. Pemerintah Republik Indonesia nguweni anugerah gelar Pahlawan Kemerdekaan Nasional kanggone Cut Nyak Meutia liwat Keputusan Presiden Republik Indonesia Nomor 107 Tahun 1964 tanggal 2 Mei 1964. = Aran lan Gelar = Aran iki ditulis maneka rupa. Nong ejaan kolonial Belanda njumbul aran Tjoet Meutia, Tjoet Nja Meutia lan macem liyane. Sak uwise ana hang uwah teka ejaan bahasa Indonesia, arane ditulis Cut Meutia utawa Cut Nyak Meutia. Tim penulis biografi hang resmi teka Departemen Pendidikan lan Kebudayaan, milih Cut Nyak Meutia merga didhasaraken ulihe penelitiane ning dhaerah Keureutoe, hang temakaken aran iku lebih diweruhi masarakat lan dianggep dadi aran kang kuwat ajine. Embel-embel 'Nyak', jangget nyang Cut Meutia teka lakihe hang kawitan, Teuku Syamsarif, ulih tahta uleebalang Keureutoe lan nganggo gelar Teuku Chik Bentara utawa Teuku Chik ring Baroh. Aran Meutia nong Bahas Aceh nduweni teges lan kaitane ambi ucap "mutiara". = Kawitan Cerita Uripe = Cut Nyak Meutia lair kira-kira taun 1870 ning Pirak, wilayah Keureutoe, hang saikine kelebune Kabupaten Aceh Utara. Setemene tanggal lan ulan laire hing ana hang meruhi pasti. Taping akeh publikasi populer aju nyantumaken 15 Februari 1870, tapi biografi hang diterbitaken Balai Pelestarian Nilai Budaya Aceh (2021) terang-terangan nyatakaken gok tanggal lan ulan kelairane hing ditemokaken ning sumber kang dienggo iku. Cut Meutia anake Teuku Ben Daud Pirak lan Cut Jah. Apake kelebu uleebalang Pirak, wilayah sak ubenge politik Keureutoe. Cut Jah iku anake Ben Seuleumak. Teka lakin-rabine Teuku Ben Daud lan Cut Jah lair lima anak; mung Cut Nyak Meutia anak wadon siji-sijine. Kakang-kakange Cut Meutia yaiku: * Teuku Cut Beurahim; * Teuku Muhammadsyah; * Teuku Cut Hasan; dan * Teuku Muhammad Ali. Keluwargane magih kelebu aristokrasi lokal Aceh. Teuku Ben Daud hing mung ngelakoni pegaweyan pemerintah dadi uleebalang, taping uga ulih pendhidhikan agama lan sing gelem tundhuk (nurut) nyang bangsa Landha. = Umah-Umahe hang Kawitan = Cut Nyak Meutia lair nang kota Perlak, Aceh taun 1870. Cut Meutia yaiku panglima Aceh hang wani ngelawan Belanda. Bareng ambi hang lanang yaiku Teuku Cik Tunong.<ref>https://repositori.kemdikbud.go.id/8315/1/ENSIKLOPEDIA%20PAHLAWAN%20NASIONAL.pdf</ref> Bareng hang lanang, Cut Meutia nggawe kelompok penyerangan patroli Belanda nang daerah pedalamane Aceh. Ulan Mei 1905 Teuku Cik Tunong ditangkep Belanda lana akhire dihukum tembak. [[Category:Wp/osi]] 37dqw5fbki11e40xh03k1ghtojbm6yg 0 3474440 7384861 7285306 2026-11-07T15:36:57Z Christiancite 2712962 7384861 wikitext text/x-wiki '''Tshinsansa''' anyi '''Kinshasa''' mutshibikidilu tshi Kiabi ni '''Léopoldville''' mu tshinunu nkama ne muanda muteketa ne umua too ne mu tshinunu nkama tshitemba ne isabombo ne isabombo , udi tshimenga tshimamuenda wa bukalenga, nyi tshimenga tshinena tshia [[Wp/lua/Ditunga dia Kongu wa Mungalaata|Ditunga dia Kongu wa Mungalaata]]. Mu kikongo, Kinshasa udi unvuija "tshisalu tshia mukela". [[File:La Gombe, Kinshasa, RDC (cropped).jpg|165px|right]] [[Category:Wp/lua]] [[Category:Wp/lua/Ditunga dia Kongu wa Mungalaata]] [[Category:Wp/lua/Tshimenga]] {{INTERWIKI|Q3838}} 8kroz4mcplohqxekvp783na7fe4bsji 0 3503405 7385513 7314715 2026-11-08T11:06:41Z Baby juuu 2634254 7385513 wikitext text/x-wiki {{Wp/mrt/Databox|item=Q20640851}} '''Zainab Adamu Bulkachuwa''', OFR <ref>Leadership Newspaper.http://leadership.ng/news/366704/bulkachuwa-becomes-1st-female-appeal-court-president<nowiki/>leadership.ng. Retrieved 2015-04-28.</ref>(nji yanyi hya hya makur fa 1950) najan Nigerian judge ba former President of the courts of appeal. Najan mala ni tangarma an President ni Nigerian court of appeal.<ref>http://www.thisdaylive.com/articles/the-task-before-bulkachuwa/176729/. Retrieved 2015-04-28.</ref><ref>https://punchng.com/first-female-appeal-court-president-launches-scholarships-for-gombe-girls/<nowiki/>Punch Newspapers. 2022-03-17. Retrieved 2022-10-03.</ref> ==Ndərər ɗəŋgá/sagida nca== [[Category:Wp/mrt]] {{INTERWIKI|Q20640851}} hyyh052c7rj386we663p118yanx24er 7385514 7385513 2026-11-08T11:07:09Z Baby juuu 2634254 7385514 wikitext text/x-wiki {{Wp/mrt/Databox|item=Q20640851}} '''Zainab Adamu Bulkachuwa''', OFR <ref>Leadership Newspaper.http://leadership.ng/news/366704/bulkachuwa-becomes-1st-female-appeal-court-president<nowiki/>leadership.ng. Retrieved 2015-04-28.</ref>(nji yanyi hya hya makur fa 1950) najan Nigerian judge ba former President of the Najeriya courts of appeal. Najan mala ni tangarma an President ni Nigerian court of appeal.<ref>http://www.thisdaylive.com/articles/the-task-before-bulkachuwa/176729/. Retrieved 2015-04-28.</ref><ref>https://punchng.com/first-female-appeal-court-president-launches-scholarships-for-gombe-girls/<nowiki/>Punch Newspapers. 2022-03-17. Retrieved 2022-10-03.</ref> ==Ndərər ɗəŋgá/sagida nca== [[Category:Wp/mrt]] {{INTERWIKI|Q20640851}} 6wplj0h5psn0y6hgjtoqxn01qmqy7el 7385515 7385514 2026-11-08T11:07:43Z Baby juuu 2634254 7385515 wikitext text/x-wiki {{Wp/mrt/Databox|item=Q20640851}} '''Zainab Adamu Bulkachuwa''', OFR <ref>Leadership Newspaper.http://leadership.ng/news/366704/bulkachuwa-becomes-1st-female-appeal-court-president<nowiki/>leadership.ng. Retrieved 2015-04-28.</ref>(nji yanyi hya hya makur fa 1950) najan N judge ba former President of the Najeriya courts of appeal. Najan mala ni tangarma an President ni Nigerian court of appeal.<ref>http://www.thisdaylive.com/articles/the-task-before-bulkachuwa/176729/. Retrieved 2015-04-28.</ref><ref>https://punchng.com/first-female-appeal-court-president-launches-scholarships-for-gombe-girls/<nowiki/>Punch Newspapers. 2022-03-17. Retrieved 2022-10-03.</ref> ==Ndərər ɗəŋgá/sagida nca== [[Category:Wp/mrt]] {{INTERWIKI|Q20640851}} pq15mubr2cdi612lez9opoy6umoveq5 7385516 7385515 2026-11-08T11:08:04Z Baby juuu 2634254 7385516 wikitext text/x-wiki {{Wp/mrt/Databox|item=Q20640851}} '''Zainab Adamu Bulkachuwa''', OFR <ref>Leadership Newspaper.http://leadership.ng/news/366704/bulkachuwa-becomes-1st-female-appeal-court-president<nowiki/>leadership.ng. Retrieved 2015-04-28.</ref>(nji yanyi hya hya makur fa 1950) najan Najeriya judge ba former President of the Najeriya courts of appeal. Najan mala ni tangarma an President ni Nigerian court of appeal.<ref>http://www.thisdaylive.com/articles/the-task-before-bulkachuwa/176729/. Retrieved 2015-04-28.</ref><ref>https://punchng.com/first-female-appeal-court-president-launches-scholarships-for-gombe-girls/<nowiki/>Punch Newspapers. 2022-03-17. Retrieved 2022-10-03.</ref> ==Ndərər ɗəŋgá/sagida nca== [[Category:Wp/mrt]] {{INTERWIKI|Q20640851}} 0ppusoxwyrjijpgcryqkfh5e4elyoro 0 3513279 7384736 6358765 2026-11-07T13:21:18Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384736 wikitext text/x-wiki '''Jean-Marie Vianney''', mumanyibue ne: Pastere wa Ars anyi Pastere wa tshijila wa Ars, muledibue mu dia muanda mukulu ngondo muitanu wa tshidimu tshia tshinunu nkama muada muteketa makumi muanda mukulu ne asambombo b4yjdrq97155b0xu6k38k67ok6fyi8h 0 3513426 7384733 7093530 2026-11-07T13:19:42Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384733 wikitext text/x-wiki '''Ludwig Van Beethoven''', muena mu ditunga dia [[Wp/lua/Allemagne|Allemagne]], yeya udi muikala mufuki wa misambu ne mwimbi wa lunzenze, muledibua dituku dia dikumi ne isambombo ngondo wa tshisua munene tshidimu tshia tshinunu nkama muanda muteketa makumi muanda muteketa ne mmufue mu dia makumi abidi ne isambombo ngondo wa luabanya nkasu tshidimu tshia tshinunu nkama muanda mukulu makumi abidi ne muanda muteketa ne bidimu makumi ataanu ne bisambombu. Beethoven udi mutu wa kaulu wa bimbi ba mu Europe mu tshitshia tshia dikumi ne tshitema. [[File:Beethoven.jpg|thumb|Tshinfuanyi tshia Beethoven]] [[Category:Wp/lua]] [[Category:Wp/lua/Mìanda ya moyì wa muntu]] {{INTERWIKI|Q255}} aiv23n8vuieetikdktwd7c3qco35jd4 7384735 7384733 2026-11-07T13:20:32Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384735 wikitext text/x-wiki '''Ludwig Van Beethoven''', muena mu [[Wp/lua/Ditunga|ditunga]] dia [[Wp/lua/Allemagne|Allemagne]], yeya udi muikala mufuki wa misambu ne mwimbi wa lunzenze, muledibua dituku dia dikumi ne isambombo ngondo wa tshisua munene tshidimu tshia tshinunu nkama muanda muteketa makumi muanda muteketa ne mmufue mu dia makumi abidi ne isambombo ngondo wa luabanya nkasu tshidimu tshia tshinunu nkama muanda mukulu makumi abidi ne muanda muteketa ne bidimu makumi ataanu ne bisambombu. Beethoven udi mutu wa kaulu wa bimbi ba mu Europe mu tshitshia tshia dikumi ne tshitema. [[File:Beethoven.jpg|thumb|Tshinfuanyi tshia Beethoven]] [[Category:Wp/lua]] [[Category:Wp/lua/Mìanda ya moyì wa muntu]] {{INTERWIKI|Q255}} 2t4w4dac5hxun4s1zi26h38i7vvbxnc 0 3513436 7384859 7078489 2026-11-07T15:33:44Z Christiancite 2712962 /* */ 7384859 wikitext text/x-wiki '''Ditunga''' (République), [[Wp/lua/Ditunga|ditunga]] didi diludika kudi beena mwabo anyi bamwenyampala.Ditunga didi diludika kudi mfumu wa ditunga.BBwalu bwa ditunga budi bumwangalake buloba bujima.Mu tshidimu tshia 2021,matunga 152 pa 197 avwa masanke bwa kulonda bulongolodi ebu. [[Category:Wp/lua]] {{INTERWIKI|Q7270}} 1irp0yhk1rhea6wgiaovn3ea8u0v525 0 3520270 7384925 7279958 2026-11-07T16:33:08Z Ngojonathan 2714129 /* */ 7384925 wikitext text/x-wiki '''Gérard Manset''' (udibu babikila kabidi ne: Manset; muledibue mu dia 21 ngondo wa 8 mu 1945 mu Saint-Cloud, Hauts-de-Seine) wa mu ditunga dia [[Wp/lua/France|France]] mufundi wa misambu, mufundi wa malu a manaya, mufotografe ne mufundi. Udi mumanyike bikole bua mudimu wende wa mijiki. 1] Katshia mu 1972, pa tshizubu tshia album wende badi bamubikila anu ne: "Manset". [[Category:Wp/lua]] r0aid3sqoswkcb5r3hq3lauf57doa07 0 3521635 7384719 7259591 2026-11-07T13:09:15Z Christiancite 2712962 /* */ 7384719 wikitext text/x-wiki '''Albrecht Dürer''' (/ˈdjʊərər/;German: [ˈalbʁɛçt ˈdyːʁɐ]; 21 ngondu 5 mu tshidimu 1471 , 6 ngondu 4 wa 1528),imwa misangu mufunda mu tshieena ngeleshi bu Durer, yeye ewu uvua mufundi wa màalu a pa buloba,mufundi wa mikanda ne mmufundi wa ngenyi wa màalu a mu tshikondo tshia Renaissance mu [[Wp/lua/Allemagne|Allemagne.]]Bu muvua Dürer muledibue mu tshimenga tshia Nuremberg,wakamanyisha lumu luende ne bukole buende mu matunga a ku Mputu pavuaye ne bidimu bipite pa 20 bualu uvua mupatule bimfuanyi bia mushinga mukole mu mabaya.Uvua uyukila ne bafundi banene ba mu Italie ba tshikondo tshiende bu mudi: Raphael, Giovanni Bellini, Fra Luca Pacioli ne Leonardo da Vinci,ne kubangila mu 1512, Mukalenge Maximilian ewu uvua umuambuluisha. [[File:Albrecht Dürer - 1500 self-portrait (High resolution and detail).jpg|150px|right]] [[Category:Wp/lua]] {{INTERWIKI|Q5580}} 0wonlb84vkexf6btym9z4ikug0tb3sa 0 3521736 7384933 7384034 2026-11-07T16:39:10Z Ngojonathan 2714129 /* */ 7384933 wikitext text/x-wiki '''Jorge Francisco Isidoro Luis Borges Acevedo''' 24 ngondu wa muandamukulu 1899 14 ngondu muisambombu wa tshidimu tshia 1986 udi mufundi wa miyuki mikesa wa mu [[Wp/lua/Ditunga|ditunga]] dia [[Wp/lua/Argentina|Argentine]],mufundi wa biena-bualu,mufundi wa tusala ne mukudimunyi udibu bangata bu muntu munena mu mikanda ya mu muakulu wa [[Wp/lua/Espagne|Espagne]] ne ya pa buloba bujima. [[File:Jorge Luis Borges 1951, by Grete Stern.jpg|160px|right]] [[Category:Wp/lua]] [[Category:Wp/lua/Mìanda ya moyì wa muntu]] 5a236yvalycniecjsncx33ffi8fal5q 0 3521738 7384860 7217545 2026-11-07T15:35:12Z Christiancite 2712962 /* */ 7384860 wikitext text/x-wiki '''Geoffrey Chaucer''' (/ˈtʃɔːsər/ CHAW-sər; c. 1343 25 ngondu wa dikumi tshidimu tshia 1400) yeya ewu udi mufundi wa tusala,mufundi wa mikanda ne muena mudimu wa mbulamatadi wa mu ditunga dia [[Wp/lua/Angleterre|Angleterre]] ku mputu . [[File:Chaucer manuscrit portrait (détail).jpeg|160px|right]] [[Category:Wp/lua]] [[Category:Wp/lua/Mìanda ya moyì wa muntu]] {{INTERWIKI|Q5683}} 8cuppwaiado640dpgcbqpw99jjbkxn0 0 3521871 7384844 7073927 2026-11-07T15:11:17Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384844 wikitext text/x-wiki '''Pyotr Ilyich Tchaikovsky''' (/tʃaɪˈkɒfski/ chy-KOF-skee; 7 Ngondo wa 5 1840 6 Ngondu wa 11 1893) uvua mufundi wa misambu wa mu [[Wp/lua/Russia|Russie]] mu tshikondo tshia bena Romantisme. Uvua mufundi wa misambu wa kumpala wa mu Russie uvua ne bua kuikala ne lumu lua bungi mu matunga a bungi. Tchaikovsky wakafunda bimue bia ku biombelu bia ku tshijengu ne bia ku manaya bia mushinga mukole bia mu repertoire wa kale, bu mudi biombelu bia ballet bidibu babikila ne: Swan Lake ne The Nutcracker, Overture wa mu 1812, Concerto wende wa kumpala wa piano, Concerto wa violon, Overture-Fantasy wa Romeo ne Juliet, biombelu bia bungi, ne opera Eugene Onegin. [[File:Tchaikovsky by Reutlinger (cropped).jpg|160px|right]] [[Category:Wp/lua]] [[Category:Mìanda ya moyì wa muntu]] {{INTERWIKI|Q7315}} 5oo3wcxftrcp82e3xc0228bvdgidcix 7384845 7384844 2026-11-07T15:11:43Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384845 wikitext text/x-wiki '''Pyotr Ilyich Tchaikovsky''' (/tʃaɪˈkɒfski/ chy-KOF-skee; 7 Ngondo wa 5 1840 6 Ngondu wa 11 1893) uvua mufundi wa misambu wa mu [[Wp/lua/Russia|Russie]] mu tshikondo tshia bena Romantisme. Uvua mufundi wa misambu wa kumpala wa mu Russie uvua ne bua kuikala ne lumu lua bungi mu [[Wp/lua/Ditunga|matunga]] a bungi. Tchaikovsky wakafunda bimue bia ku biombelu bia ku tshijengu ne bia ku manaya bia mushinga mukole bia mu repertoire wa kale, bu mudi biombelu bia ballet bidibu babikila ne: Swan Lake ne The Nutcracker, Overture wa mu 1812, Concerto wende wa kumpala wa piano, Concerto wa violon, Overture-Fantasy wa Romeo ne Juliet, biombelu bia bungi, ne opera Eugene Onegin. [[File:Tchaikovsky by Reutlinger (cropped).jpg|160px|right]] [[Category:Wp/lua]] [[Category:Mìanda ya moyì wa muntu]] {{INTERWIKI|Q7315}} jifxnlb9ji5rtorn27q45jebbuxia4h 0 3521994 7384834 7361947 2026-11-07T15:02:54Z Christiancite 2712962 /* */ 7384834 wikitext text/x-wiki '''Johann Carl Friedrich Gauss''' (mu tshiena Allemagne: Gauß [kaʁl ˈfʁiːdʁɪç ˈɡaʊs] i;mu tshiena Latin: Carolus Fridericus Gauss; mulela mu Dia matuku 30 a ngondu muinayimu tshidimu tshia 1777- ni mufa mu Dia matuku 23 a ngondu muibidi mu tshidimu tshia 1855) uvua mumanyi wa malu a matematike wa mu ditunga dia [[Wp/lua/Allemagne|Allemagne,]]<nowiki/>mumanyi wa malu a mitoto, mumanyi wa malu a buloba, ne muena fizike uvua muambuluishe mu malu a bungi a matematike ne a sianse. Uvua mulombodi wa tshiamu tshia kutangila bintu bia mu diulu tshia mu [[Wp/lua/Tshimenga|tshimenga]] tshia Göttingen ne mulongeshi wa malu a mitoto kumbukila mu 1807 too ne ku lufu luende mu 1855. [[File:Carl Friedrich Gauss 1840 by Jensen.jpg|160px|right]] [[Category:Wp/lua]] [[Category:Mìanda ya moyì wa muntu]] {{INTERWIKI|Q6722}} 7g6ev69wucby1ycaso8dytr6g177nxf 0 3523832 7384722 6398408 2026-11-07T13:10:35Z Christiancite 2712962 /* */ 7384722 wikitext text/x-wiki Grégory Lemarchal Bendera dia France1983 - 2007 Mvua ne bidimu 23 Muimbi wa mu ditunga dia [[Wp/lua/France|France]] uvua mumanyike bua muvuaye mupete mpeta wa mu 2004 mu programe wa televizion wa Star Academy (tshikondo tshia 4). Bavua bamubikila ne: ⁇ Muana wa mukalenge udi wakula bu muanjelu ⁇ , wakafua ne bidimu 23 bua disama dia mueyelu. rbbua49l3oazjdchldgcfr7bqh5a2rt 7384725 7384722 2026-11-07T13:13:20Z Christiancite 2712962 /* */ 7384725 wikitext text/x-wiki Grégory Lemarchal Bendera dia France1983 - 2007 Mvua ne bidimu 23 Muimbi wa mu ditunga dia [[Wp/lua/France|France]] uvua mumanyike bua muvuaye mupete mpeta wa mu 2004 mu programe wa televizion wa Star Academy (tshikondo tshia 4). Bavua bamubikila ne: ⁇ Muana wa mukalenge udi wakula bu muanjelu ⁇ , wakafua ne bidimu 23 bua disama dia mueyelu.[[File:Gregoryrajz.JPG|165px|right]] g4u1xmczzrxo1nzs4yn0ilqoc8rndr0 0 3524015 7384823 6399002 2026-11-07T14:47:29Z Christiancite 2712962 /* */ 7384823 wikitext text/x-wiki '''Yvette Lebon''' Bendeshi ba ditunga dia [[Wp/lua/France|France]] 1910 - 2014 Muena France, bidimu 103 Muena filme pomidbh9c32devcxjg4aoc4pv64z5u5 7384825 7384823 2026-11-07T14:48:15Z Christiancite 2712962 /* */ 7384825 wikitext text/x-wiki '''Yvette Lebon''' Bendeshi ba ditunga dia [[Wp/lua/France|France]] 1910 - 2014 Muena mu ditunga dia [[Wp/lua/France|France]], bidimu 103 Muena filme m67hpsz5yp80bcryielu3uw72h8aiym 0 3546180 7384785 6558845 2026-11-07T14:25:18Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384785 wikitext text/x-wiki '''Patrick Bricard''' Muenji wa manaya wa mu [[Wp/lua/France|France]], uvua muenze mudimu wa François, mulongi wa tshiendelele ne mupanyi wa bintu bia mvita, “muanabu ne Casimir mu tshilejelu tshia “L’île aux enfants” (1974-1982). [[Category:Wp/lua]] a7loq5g4v1615x6xx2tw7nsy7kr8ygj 0 3546225 7384741 7362762 2026-11-07T13:25:48Z Christiancite 2712962 /* */ 7384741 wikitext text/x-wiki '''Laurent-Désiré Kabila''', muledibua mu dia matuku 27 ngondo wa dikumi ne umua 1939 mu [[Wp/lua/Tshimenga|tshimenga]] tshia Jadotville (lelu Likasi) ne mufua mu dia matuku 16 ngondo wa kumpala tshidimu tshia 2001 mu tshimenga tshia [[Wp/lua/Tshinsansa|Kinshasa]], uvua muena [[Wp/lua/Ditunga|ditunga dia kongu wa mu ngalata.]] Uvua [[Wp/lua/Mfumu wa ditunga|mfumu wa ditunga]] dia kongu wa mu ngalata kubangila mu ngondo muitanu 1997 too ne pakashipabu mu ngondo wa kumpala 2001. [[File:Visit of Laurent Désiré Kabila, President of the Democratic Republic of Congo, to the EC (cropped2).jpg|197px|right]] [[Category:Wp/lua]] {{INTERWIKI|Q135547}} 9wqqz45lnvrg2c7o8rg8ndkiy56mhaa 7384742 7384741 2026-11-07T13:26:37Z Christiancite 2712962 /* */ 7384742 wikitext text/x-wiki '''Laurent-Désiré Kabila''', muledibua mu dia matuku 27 ngondo wa dikumi ne umua 1939 mu [[Wp/lua/Tshimenga|tshimenga]] tshia Jadotville (lelu Likasi) ne mufua mu dia matuku 16 ngondo wa kumpala tshidimu tshia 2001 mu tshimenga tshia [[Wp/lua/Tshinsansa|Kinshasa]], uvua muena [[Wp/lua/Ditunga|ditunga dia kongu wa mu ngalata.]] Uvua [[Wp/lua/Mfumu wa ditunga|mfumu wa ditunga]] dia kongu wa mu ngalata kubangila mu ngondo muitanu 1997 too ne pakashipabu mu ngondo wa kumpala 2001. [[File:Visit of Laurent Désiré Kabila, President of the Democratic Republic of Congo, to the EC (cropped2).jpg|165px|right]] [[Category:Wp/lua]] {{INTERWIKI|Q135547}} kwg5makrem6yimeqwevwrv9ak1jtm31 0 3549444 7384715 7346746 2026-11-07T13:05:43Z Christiancite 2712962 /* */ 7384715 wikitext text/x-wiki '''Tshikokola''' Tshidi tshia kudia tshidi tshikala ne nsukadi mu kubanyina anyi mupita mufuma ku tshimuma tshia [[Wp/lua/Canada|cacao]]. [[File:00 Ganaché de chocolate.jpg|200px|right]] [[Category:Wp/lua]] kyjhnqus5jp1sb4m085o9xl1dm3oxs4 0 3549502 7384846 7234353 2026-11-07T15:12:17Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384846 wikitext text/x-wiki '''Jacques Merlet''', muledibue mu dia atanu a ngondu wa dikumi ni muibidi wa mu tshidimu tshia 1931 mu Sainte-Foy-la-Grande (Gironde) ne mufue mu dia 2 ngondo wa muanda mukulu wa 2014 mu Paris, uvua mumanyi wa mizike wa mu ditunga dia [[Wp/lua/France|France]], mumanyishi wa malu a mizike ne mumanyi wa mijiki ya mu tshikondo tshia Baroque. [[Category:Wp/lua]] mznoaheecfsu3yekmnmk8xy33tvpmba 7384847 7384846 2026-11-07T15:12:32Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384847 wikitext text/x-wiki '''Jacques Merlet''', muledibue mu dia atanu a ngondu wa dikumi ni muibidi wa mu tshidimu tshia 1931 mu Sainte-Foy-la-Grande (Gironde) ne mufue mu dia 2 ngondo wa muanda mukulu wa 2014 mu Paris, uvua mumanyi wa mizike wa mu [[Wp/lua/Ditunga|ditunga]] dia [[Wp/lua/France|France]], mumanyishi wa malu a mizike ne mumanyi wa mijiki ya mu tshikondo tshia Baroque. [[Category:Wp/lua]] kicowrrxoc7u1vpxhxmoxg6136nqzpf 7384848 7384847 2026-11-07T15:12:51Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384848 wikitext text/x-wiki '''Jacques Merlet''', muledibue mu dia atanu a ngondu wa dikumi ni muibidi wa mu tshidimu tshia 1931 mu Sainte-Foy-la-Grande (Gironde) ne mufue mu dia 2 ngondo wa muanda mukulu wa 2014 mu [[Wp/lua/Paris|Paris]], uvua mumanyi wa mizike wa mu [[Wp/lua/Ditunga|ditunga]] dia [[Wp/lua/France|France]], mumanyishi wa malu a mizike ne mumanyi wa mijiki ya mu tshikondo tshia Baroque. [[Category:Wp/lua]] kmlin9mwmc9toin2g443b4j4zchudus 0 3550438 7384788 7078763 2026-11-07T14:26:33Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384788 wikitext text/x-wiki '''Bena Greke ba kale''' bavua bantu bavuà bakula tshiena Greke ne bavua ne bibidilu bia bena Greke. Bakadiunda mu Grèce ne ku Ouest kua Asie Mineure, pashishe kuyabu mu Sipele, ku Mbuu Mufiike, mu Sicile,kuinshi kua ditunga dia Italie, mu Cyrénaïque, mu Ejipitu, mu Palestine,mu Suliya, kufika too ne lelu'eu ku [[Wp/lua/Espagne|Espagne]] ne ku France ku Ouest, ne too ne ku Afghanistan (Bactriane) ku Est. [[File:Map of Greece, Archipelago and part of Anadoli; Louis Stanislas d'Arcy Delarochette 1791.jpg|300px|right]] [[Category:Wp/lua]] {{INTERWIKI|Q11772}} 03wgvkk6wvoqr9mwy8x49t8eusc9hvy 7384790 7384788 2026-11-07T14:27:33Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384790 wikitext text/x-wiki '''Bena Greke ba kale''' bavua bantu bavuà bakula tshiena Greke ne bavua ne bibidilu bia bena Greke. Bakadiunda mu Grèce ne ku Ouest kua Asie Mineure, pashishe kuyabu mu Sipele, ku Mbuu Mufiike, mu Sicile,kuinshi kua ditunga dia Italie, mu Cyrénaïque, mu Ejipitu, mu Palestine,mu Suliya, kufika too ne lelu'eu ku [[Wp/lua/Espagne|Espagne]] ne ku [[Wp/lua/France|France]] ku Ouest, ne too ne ku Afghanistan (Bactriane) ku Est. [[File:Map of Greece, Archipelago and part of Anadoli; Louis Stanislas d'Arcy Delarochette 1791.jpg|300px|right]] [[Category:Wp/lua]] {{INTERWIKI|Q11772}} 56gpgqjxb7j9uygryu184xafwqbj2xq 7384792 7384790 2026-11-07T14:28:08Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384792 wikitext text/x-wiki '''Bena Greke ba kale''' bavua bantu bavuà bakula tshiena Greke ne bavua ne bibidilu bia bena Greke. Bakadiunda mu Grèce ne ku Ouest kua Asie Mineure, pashishe kuyabu mu Sipele, ku Mbuu Mufiike, mu Sicile,kuinshi kua ditunga dia Italie, mu Cyrénaïque, mu [[Wp/lua/Egypt|Ejipitu]], mu Palestine,mu Suliya, kufika too ne lelu'eu ku [[Wp/lua/Espagne|Espagne]] ne ku [[Wp/lua/France|France]] ku Ouest, ne too ne ku Afghanistan (Bactriane) ku Est. [[File:Map of Greece, Archipelago and part of Anadoli; Louis Stanislas d'Arcy Delarochette 1791.jpg|300px|right]] [[Category:Wp/lua]] {{INTERWIKI|Q11772}} kdrnm1rsqhdsq50j06afnav2veb439y 7384793 7384792 2026-11-07T14:28:38Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384793 wikitext text/x-wiki '''Bena Greke ba kale''' bavua bantu bavuà bakula tshiena Greke ne bavua ne bibidilu bia bena Greke. Bakadiunda mu Grèce ne ku Ouest kua Asie Mineure, pashishe kuyabu mu Sipele, ku Mbuu Mufiike, mu Sicile,kuinshi kua ditunga dia [[Wp/lua/Italy|Italie]], mu Cyrénaïque, mu [[Wp/lua/Egypt|Ejipitu]], mu Palestine,mu Suliya, kufika too ne lelu'eu ku [[Wp/lua/Espagne|Espagne]] ne ku [[Wp/lua/France|France]] ku Ouest, ne too ne ku Afghanistan (Bactriane) ku Est. [[File:Map of Greece, Archipelago and part of Anadoli; Louis Stanislas d'Arcy Delarochette 1791.jpg|300px|right]] [[Category:Wp/lua]] {{INTERWIKI|Q11772}} mof3oo8rxqud7ooqwevdpw70cw8q13o 7384794 7384793 2026-11-07T14:28:59Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384794 wikitext text/x-wiki '''Bena Greke ba kale''' bavua bantu bavuà bakula tshiena Greke ne bavua ne bibidilu bia bena Greke. Bakadiunda mu Grèce ne ku Ouest kua Asie Mineure, pashishe kuyabu mu Sipele, ku Mbuu Mufiike, mu Sicile,kuinshi kua [[Wp/lua/Ditunga|ditunga]] dia [[Wp/lua/Italy|Italie]], mu Cyrénaïque, mu [[Wp/lua/Egypt|Ejipitu]], mu Palestine,mu Suliya, kufika too ne lelu'eu ku [[Wp/lua/Espagne|Espagne]] ne ku [[Wp/lua/France|France]] ku Ouest, ne too ne ku Afghanistan (Bactriane) ku Est. [[File:Map of Greece, Archipelago and part of Anadoli; Louis Stanislas d'Arcy Delarochette 1791.jpg|300px|right]] [[Category:Wp/lua]] {{INTERWIKI|Q11772}} o0ey1tg07m0cf9mkhjcrz4ecd3zmn0e 0 3550513 7384870 7043897 2026-11-07T15:43:24Z Christiancite 2712962 /* */ 7384870 wikitext text/x-wiki '''Dikenga dinene dia malu a mpetu''' anyi dikenga dinene dia malu a mpetu dia mu bidimu bia 1930 didibu babikila kabidi ne: dikenga dia mu tshidimu tshia 1929 divua dikenga dinene dia malu a mpetu ne dikenga dia malu a mpetu divua dinyange malu aa mpetu pa buloba bujima kutuadijila ku dikuluka dia makuta a [[Wp/lua/Ditunga|ditunga]] dia États-Unis mu 1929 too ne ku Mvita mibidi ya buloba bujima. [[File:Unemployed men queued outside a depression soup kitchen opened in Chicago by Al Capone, 02-1931 - NARA - 541927.jpg|300px|right]] [[Category:Wp/lua]] {{INTERWIKI|Q8698}} pykw0klj38yenqyqgvf785lkqb5urnx 7384871 7384870 2026-11-07T15:44:18Z Christiancite 2712962 /* */ 7384871 wikitext text/x-wiki '''Dikenga dinene dia malu a mpetu''' anyi dikenga dinene dia malu a mpetu dia mu bidimu bia 1930 didibu babikila kabidi ne: dikenga dia mu tshidimu tshia 1929 divua dikenga dinene dia malu a mpetu ne dikenga dia malu a mpetu divua dinyange malu aa mpetu pa buloba bujima kutuadijila ku dikuluka dia makuta a [[Wp/lua/Ditunga|ditunga]] dia États-Unis mu 1929 too ne ku Mvita mibidi ya buloba bujima. [[File:Unemployed men queued outside a depression soup kitchen opened in Chicago by Al Capone, 02-1931 - NARA - 541927.jpg|165px|right]] [[Category:Wp/lua]] {{INTERWIKI|Q8698}} 713oqgk0w87alzk74adv428y8bp6z1t 4 3550783 7385523 7371976 2026-11-08T11:13:56Z Пан Хаунд 2 2597454 7385523 wikitext text/x-wiki {{Notice|Please add your Wikiquote projects to the list, if it hasn't already added.}} ==List of Wikiquote projects (Wq/xyz) open in the Incubator== <small> Last update of the page : 2026-10-20. Counting of page number of each project is automatic (''use the purge button to refresh the display'').</small> {| class="wikitable sortable" ! Project ! Code ! English name ! Number of articles ! Starting date ! Status ! Actions taken |- ||Wikiquote||aa||Afar||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/aa|{{PAGESINCATEGORY:wq/aa}}]] ||2024-12|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation || |- ||Wikiquote||am||Amharic||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/am|{{PAGESINCATEGORY:wq/am}}]] ||2004-04|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||ary||Moroccan Arabic||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/ary|{{PAGESINCATEGORY:wq/ary}}]] ||2024-04 || style="background-color: grey;" | Never been active since creation || |- ||Wikiquote||ast||Asturian||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/ast|{{PAGESINCATEGORY:wq/ast}}]] ||2005-08||style="background-color: grey;"| Imported to Incubator. Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||azb||South Azerbaijani||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/azb|{{PAGESINCATEGORY:wq/azb}}]] ||2015-02 ||style="background-color: grey;" | Active only 2015-08|| |- ||Wikiquote||ba||Bashkir||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/ba|{{PAGESINCATEGORY:wq/ba}}]] ||2012-01 || style="background-color: grey;" | Inactive since 2013 || |- ||Wikiquote||bew||Betawi||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/bew|{{PAGESINCATEGORY:wq/bew}}]] ||2025-04||style="background-color: yellow;" |Active since creation || |- ||Wikiquote||blk||Pa'O||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/blk|{{PAGESINCATEGORY:wq/blk}}]] ||2023-12|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation || |- ||Wikiquote||btm||Batak Mandailing||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/btm|{{PAGESINCATEGORY:wq/btm}}]] ||2024-10|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation || |- ||Wikiquote||bxr||Buryat||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/bxr|{{PAGESINCATEGORY:wq/bxr}}]] ||2026-05 ||style="background-color: grey;" | Never been active since creation || |- ||Wikiquote||ckb|| Central Kurdish||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/ckb|{{PAGESINCATEGORY:wq/ckb}}]] || 2017-04|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||chy||Cheyenne||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/chy|{{PAGESINCATEGORY:wq/chy}}]] ||2023-12||style="background-color: grey;"| Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||diq||Zazaki||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/diq|{{PAGESINCATEGORY:wq/diq}}]] ||2011-08|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||dtp||Kadazandusun||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/dtp|{{PAGESINCATEGORY:wq/dtp}}]] ||2024-08|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation || |- ||Wikiquote||fat||Fante||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/fat|{{PAGESINCATEGORY:wq/fat}}]] ||2024-10|| Recently active || |- ||Wikiquote||glk||Gilaki||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/glk|{{PAGESINCATEGORY:wq/glk}}]] ||2007-?|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation || |- ||Wikiquote||grc||Ancient Greek||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/grc|{{PAGESINCATEGORY:wq/grc}}]] ||2009-?|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||ha||Hausa||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/ha|{{PAGESINCATEGORY:wq/ha}}]] ||2014-08||style="background-color: white;" | Active in 2022-08, then in 2023-02, then during 2024-01 to 2024-02, then during 2024-06 to 2024-10, then during 2024-12 to 2025-01, then during 2025-03 to 2025-04, and then re-active during 2025-06 to 2025-12, then from 2026-09. || No actions taken. |- ||Wikiquote||ht||Haitian||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/ht|{{PAGESINCATEGORY:wq/ht}}]] ||2007-11||style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||jv||Javanese||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/jv|{{PAGESINCATEGORY:wq/jv}}]] ||2012-?|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation || |- ||Wikiquote||kaa||Karakalpak||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/kaa|{{PAGESINCATEGORY:wq/kaa}}]] ||2022-08 ||style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||kk||Kazakh||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/kk|{{PAGESINCATEGORY:wq/kk}}]] ||2005-07|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation. Imported to Incubator in 2011.|| |- ||Wikiquote||kge||Komering||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/kge|{{PAGESINCATEGORY:wq/kge}}]]||2023-11|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||knc||Central Kanuri||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/knc|{{PAGESINCATEGORY:wq/knc}}]] ||2008-11|| Active only 2025-07 || |- ||Wikiquote||mag||Magahi||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/mag|{{PAGESINCATEGORY:wq/mag}}]] ||2024-?|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation || |- ||Wikiquote||mg||Malagasy||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/mg|{{PAGESINCATEGORY:wq/mg}}]] ||2025-09|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation || |- ||Wikiquote||min||Minangkabau||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/Wq/min|{{PAGESINCATEGORY:Wq/min}}]] ||2016-02|| Imported to min.wikiquote.org.||Created in 2026. |- ||Wikiquote||mk||Macedonian||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/mk|{{PAGESINCATEGORY:wq/mk}}]] ||2020-|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||my||Burmese||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/my|{{PAGESINCATEGORY:wq/my}}]] ||2018-06 || style="background-color: grey;" |Never been active since creation || |- ||Wikiquote||ne||Nepali||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/Wn/ne|{{PAGESINCATEGORY:Wn/ne}}]] ||2011-? ||style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||oc||Occitan||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/oc|{{PAGESINCATEGORY:wq/oc}}]] ||2008-06|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||om||Oromo||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/om|{{PAGESINCATEGORY:wq/om}}]] ||2021-?|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||or||Odia||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/or|{{PAGESINCATEGORY:wq/or}}]] ||2011-?|| style="background-color: grey;" | Inactive since 2012 || |- ||Wikiquote||pa||Punjabi||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/pa|{{PAGESINCATEGORY:wq/pa}}]] ||2013-03|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||pnb||Western Punjabi||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/Wq/pnb|{{PAGESINCATEGORY:Wq/pnb}}]] ||2008-?|| style="background-color: grey;" | Inactive since 2015 || |- ||Wikiquote||ps||Pashto||align="right"|[[Special:Prefixindex/wq/ps|{{PAGESINCATEGORY:Wq/ps}}]] ||2012-01 || style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||qu||Quechua||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/qu|{{PAGESINCATEGORY:wq/qu}}]] ||2007-12|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||rkt||Rangpuri||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/rkt|{{PAGESINCATEGORY:wq/rkt}}]] ||2024-12||style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||sat||Santali||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/sat|{{PAGESINCATEGORY:wq/sat}}]] ||2022-05|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||se||North Sami||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/se|{{PAGESINCATEGORY:wq/se}}]] ||2012-?|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation. || |- ||Wikiquote||sd||Sindhi||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/sd|{{PAGESINCATEGORY:wq/sd}}]] ||2015-?|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||sn||Shona||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/sn|{{PAGESINCATEGORY:wq/sn}}]] ||2023-?|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||so||Somali||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/so|{{PAGESINCATEGORY:wq/so}}]] ||2016-?||style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||sw||Swahili||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/sw|{{PAGESINCATEGORY:wq/sw}}]] ||2017-07|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||syl||Sylheti||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/syl|{{PAGESINCATEGORY:wq/syl}}]] ||2020-07 || style="background-color: yellow;" | Was active from 2023-05 to 2024-05, for 13 months|| No action has been taken by Langcom. |- ||Wikiquote||tcy||Tulu||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/tcy|{{PAGESINCATEGORY:wq/tcy}}]] ||2024-04|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation || |- ||Wikiquote||tg||Tajik||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/tg|{{PAGESINCATEGORY:wq/tg}}]] ||2010-11 || style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||ttt||Tat||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/ttt|{{PAGESINCATEGORY:wq/ttt}}]] ||2025-09|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||tly||Talysh||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/tly|{{PAGESINCATEGORY:wq/tly}}]] ||2013-?||style="background-color: grey;"| Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||tn||Tswana||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/tn|{{PAGESINCATEGORY:wq/tn}}]] ||2022-05 || style="background-color: grey;" | Inactive since 2022|| |- ||Wikiquote||tt||Tatar||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/tt|{{PAGESINCATEGORY:wq/tt}}]] ||2009-01 || style="background-color: grey;" | Imported to incubator. Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||si||Sinhalese||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/si|{{PAGESINCATEGORY:wq/si}}]] ||2013-?|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||ug||Uighur||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/ug|{{PAGESINCATEGORY:wq/ug}}]] ||?-01||style="background-color: grey;" | Never been active since creation.|| No actions taken. |- ||Wikiquote||wal||Wollayta||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/wal|{{PAGESINCATEGORY:wq/wal}}]] ||2023-?|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||xmf||Mingrelian||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/xmf|{{PAGESINCATEGORY:wq/xmf}}]] ||2016-?|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||yue||Cantonese Chinese||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/yue|{{PAGESINCATEGORY:wq/yue}}]] ||2013-06|| style="background-color: grey;" | Inactive since 2020|| |- ||Wikiquote||zgh||Standard Moroccan Amazigh||align="right"|[[Special:Prefixindex/wq/zgh|{{PAGESINCATEGORY:wq/zgh}}]] || 2025-02||style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |} * Template: [[Template:Tests/wq]] ==See also== * [[Incubator:Wikipedia projects]] * [[Incubator:Wiktionary projects]] * [[Incubator:Wikibooks projects]] * [[Incubator:Wikinews projects]] * [[Incubator:Wikivoyage projects]] [[Category:Incubator:Projects]] 7iqbm0og66z5u4adf2b8zjt6i7ve1on 7385524 7385523 2026-11-08T11:14:46Z Пан Хаунд 2 2597454 7385524 wikitext text/x-wiki {{Notice|Please add your Wikiquote projects to the list, if it hasn't already added.}} ==List of Wikiquote projects (Wq/xyz) open in the Incubator== <small> Last update of the page : 2026-10-20. Counting of page number of each project is automatic (''use the purge button to refresh the display'').</small> {| class="wikitable sortable" ! Project ! Code ! English name ! Number of articles ! Starting date ! Status ! Actions taken |- ||Wikiquote||aa||Afar||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/aa|{{PAGESINCATEGORY:wq/aa}}]] ||2024-12|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation || |- ||Wikiquote||am||Amharic||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/am|{{PAGESINCATEGORY:wq/am}}]] ||2004-04|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||ary||Moroccan Arabic||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/ary|{{PAGESINCATEGORY:wq/ary}}]] ||2024-04 || style="background-color: grey;" | Never been active since creation || |- ||Wikiquote||ast||Asturian||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/ast|{{PAGESINCATEGORY:wq/ast}}]] ||2005-08||style="background-color: grey;"| Imported to Incubator. Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||azb||South Azerbaijani||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/azb|{{PAGESINCATEGORY:wq/azb}}]] ||2015-02 ||style="background-color: grey;" | Active only 2015-08|| |- ||Wikiquote||ba||Bashkir||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/ba|{{PAGESINCATEGORY:wq/ba}}]] ||2012-01 || style="background-color: grey;" | Inactive since 2013 || |- ||Wikiquote||bew||Betawi||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/bew|{{PAGESINCATEGORY:wq/bew}}]] ||2025-04||style="background-color: yellow;" |Active since creation || |- ||Wikiquote||blk||Pa'O||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/blk|{{PAGESINCATEGORY:wq/blk}}]] ||2023-12|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation || |- ||Wikiquote||btm||Batak Mandailing||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/btm|{{PAGESINCATEGORY:wq/btm}}]] ||2024-10|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation || |- ||Wikiquote||bxr||Buryat||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/bxr|{{PAGESINCATEGORY:wq/bxr}}]] ||2026-05 ||style="background-color: grey;" | Never been active since creation || |- ||Wikiquote||ckb|| Central Kurdish||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/ckb|{{PAGESINCATEGORY:wq/ckb}}]] || 2017-04|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||chy||Cheyenne||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/chy|{{PAGESINCATEGORY:wq/chy}}]] ||2023-12||style="background-color: grey;"| Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||diq||Zazaki||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/diq|{{PAGESINCATEGORY:wq/diq}}]] ||2011-08|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||dtp||Kadazandusun||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/dtp|{{PAGESINCATEGORY:wq/dtp}}]] ||2024-08|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation || |- ||Wikiquote||fat||Fante||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/fat|{{PAGESINCATEGORY:wq/fat}}]] ||2024-10|| Recently active || |- ||Wikiquote||glk||Gilaki||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/glk|{{PAGESINCATEGORY:wq/glk}}]] ||2007-?|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation || |- ||Wikiquote||grc||Ancient Greek||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/grc|{{PAGESINCATEGORY:wq/grc}}]] ||2009-?|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||ha||Hausa||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/ha|{{PAGESINCATEGORY:wq/ha}}]] ||2014-08||style="background-color: white;" | Active in 2022-08, then in 2023-02, then during 2024-01 to 2024-02, then during 2024-06 to 2024-10, then during 2024-12 to 2025-01, then during 2025-03 to 2025-04, and then re-active during 2025-06 to 2025-12, then from 2026-09. || No actions taken. |- ||Wikiquote||ht||Haitian||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/ht|{{PAGESINCATEGORY:wq/ht}}]] ||2007-11||style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||jv||Javanese||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/jv|{{PAGESINCATEGORY:wq/jv}}]] ||2012-?|| || |- ||Wikiquote||kaa||Karakalpak||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/kaa|{{PAGESINCATEGORY:wq/kaa}}]] ||2022-08 ||style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||kk||Kazakh||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/kk|{{PAGESINCATEGORY:wq/kk}}]] ||2005-07|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation. Imported to Incubator in 2011.|| |- ||Wikiquote||kge||Komering||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/kge|{{PAGESINCATEGORY:wq/kge}}]]||2023-11|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||knc||Central Kanuri||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/knc|{{PAGESINCATEGORY:wq/knc}}]] ||2008-11|| Active only 2025-07 || |- ||Wikiquote||mag||Magahi||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/mag|{{PAGESINCATEGORY:wq/mag}}]] ||2024-?|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation || |- ||Wikiquote||mg||Malagasy||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/mg|{{PAGESINCATEGORY:wq/mg}}]] ||2025-09|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation || |- ||Wikiquote||min||Minangkabau||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/Wq/min|{{PAGESINCATEGORY:Wq/min}}]] ||2016-02|| Imported to min.wikiquote.org.||Created in 2026. |- ||Wikiquote||mk||Macedonian||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/mk|{{PAGESINCATEGORY:wq/mk}}]] ||2020-|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||my||Burmese||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/my|{{PAGESINCATEGORY:wq/my}}]] ||2018-06 || style="background-color: grey;" |Never been active since creation || |- ||Wikiquote||ne||Nepali||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/Wn/ne|{{PAGESINCATEGORY:Wn/ne}}]] ||2011-? ||style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||oc||Occitan||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/oc|{{PAGESINCATEGORY:wq/oc}}]] ||2008-06|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||om||Oromo||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/om|{{PAGESINCATEGORY:wq/om}}]] ||2021-?|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||or||Odia||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/or|{{PAGESINCATEGORY:wq/or}}]] ||2011-?|| style="background-color: grey;" | Inactive since 2012 || |- ||Wikiquote||pa||Punjabi||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/pa|{{PAGESINCATEGORY:wq/pa}}]] ||2013-03|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||pnb||Western Punjabi||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/Wq/pnb|{{PAGESINCATEGORY:Wq/pnb}}]] ||2008-?|| style="background-color: grey;" | Inactive since 2015 || |- ||Wikiquote||ps||Pashto||align="right"|[[Special:Prefixindex/wq/ps|{{PAGESINCATEGORY:Wq/ps}}]] ||2012-01 || style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||qu||Quechua||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/qu|{{PAGESINCATEGORY:wq/qu}}]] ||2007-12|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||rkt||Rangpuri||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/rkt|{{PAGESINCATEGORY:wq/rkt}}]] ||2024-12||style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||sat||Santali||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/sat|{{PAGESINCATEGORY:wq/sat}}]] ||2022-05|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||se||North Sami||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/se|{{PAGESINCATEGORY:wq/se}}]] ||2012-?|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation. || |- ||Wikiquote||sd||Sindhi||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/sd|{{PAGESINCATEGORY:wq/sd}}]] ||2015-?|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||sn||Shona||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/sn|{{PAGESINCATEGORY:wq/sn}}]] ||2023-?|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||so||Somali||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/so|{{PAGESINCATEGORY:wq/so}}]] ||2016-?||style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||sw||Swahili||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/sw|{{PAGESINCATEGORY:wq/sw}}]] ||2017-07|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||syl||Sylheti||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/syl|{{PAGESINCATEGORY:wq/syl}}]] ||2020-07 || style="background-color: yellow;" | Was active from 2023-05 to 2024-05, for 13 months|| No action has been taken by Langcom. |- ||Wikiquote||tcy||Tulu||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/tcy|{{PAGESINCATEGORY:wq/tcy}}]] ||2024-04|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation || |- ||Wikiquote||tg||Tajik||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/tg|{{PAGESINCATEGORY:wq/tg}}]] ||2010-11 || style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||ttt||Tat||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/ttt|{{PAGESINCATEGORY:wq/ttt}}]] ||2025-09|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||tly||Talysh||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/tly|{{PAGESINCATEGORY:wq/tly}}]] ||2013-?||style="background-color: grey;"| Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||tn||Tswana||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/tn|{{PAGESINCATEGORY:wq/tn}}]] ||2022-05 || style="background-color: grey;" | Inactive since 2022|| |- ||Wikiquote||tt||Tatar||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/tt|{{PAGESINCATEGORY:wq/tt}}]] ||2009-01 || style="background-color: grey;" | Imported to incubator. Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||si||Sinhalese||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/si|{{PAGESINCATEGORY:wq/si}}]] ||2013-?|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||ug||Uighur||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/ug|{{PAGESINCATEGORY:wq/ug}}]] ||?-01||style="background-color: grey;" | Never been active since creation.|| No actions taken. |- ||Wikiquote||wal||Wollayta||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/wal|{{PAGESINCATEGORY:wq/wal}}]] ||2023-?|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||xmf||Mingrelian||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/xmf|{{PAGESINCATEGORY:wq/xmf}}]] ||2016-?|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikiquote||yue||Cantonese Chinese||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wq/yue|{{PAGESINCATEGORY:wq/yue}}]] ||2013-06|| style="background-color: grey;" | Inactive since 2020|| |- ||Wikiquote||zgh||Standard Moroccan Amazigh||align="right"|[[Special:Prefixindex/wq/zgh|{{PAGESINCATEGORY:wq/zgh}}]] || 2025-02||style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |} * Template: [[Template:Tests/wq]] ==See also== * [[Incubator:Wikipedia projects]] * [[Incubator:Wiktionary projects]] * [[Incubator:Wikibooks projects]] * [[Incubator:Wikinews projects]] * [[Incubator:Wikivoyage projects]] [[Category:Incubator:Projects]] b7ku9ty8xqnqt2ls9lqz4s9lxwljvpq 4 3550788 7385526 7384179 2026-11-08T11:17:16Z Пан Хаунд 2 2597454 7385526 wikitext text/x-wiki {{Notice|Please add your Wikibooks projects to the list, if it hasn't already added.}}. == List of Wikibooks projects (Wb/xyz) open in the Incubator == <small> Last update of the page: 04/11/2026. The page number count for each project is automatic (''use the purge button regularly to refresh the display'').</small> {| class="wikitable sortable" ! Project ! Code ! English name ! Number of articles ! Starting date ! Status ! Actions taken |- ||Wikibooks||ab||Abkhazian||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wb/ab|{{PAGESINCATEGORY:wb/ab}}]] ||2023-02 ||style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikibooks||ain||Ainu||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wb/ain|{{PAGESINCATEGORY:wb/ain}}]] ||2022-10 || style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikibooks||am||Amharic||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wb/am|{{PAGESINCATEGORY:wb/am}}]] ||2021-05|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikibooks||as||Assamese||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wb/as|{{PAGESINCATEGORY:wb/as}}]] ||2004-11|| Active 2021-08 || |- ||Wikibooks||ary||Moroccan Arabic||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wb/ary|{{PAGESINCATEGORY:wb/ary}}]] ||2024-04|| style="background-color: grey;" |Never been active since creation.|| |- ||Wikibooks||ast||Asturian||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wb/ast|{{PAGESINCATEGORY:wb/ast}}]] ||2004-11|| style="background-color: grey;" | Imported to Incubator. Never been active since creation. || |- ||Wikibooks||bcl||Central Bikol||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wb/bcl/|{{PAGESINCATEGORY:wb/bcl}}]] ||2021-?|| style="background-color: yellow;" | Was active from 2024-06 to 2024-11, for 6 months|| |- ||Wikibooks||bew||Betawi||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wb/bew|{{PAGESINCATEGORY:wb/bew}}]] ||2025-04||style="background-color: yellow;" |Active during 2025-05 to 2025-07, and then active from 2025-09 to 2026-?|| |- ||Wikibooks||bhi||Bhilali||align="right"|[[Special:Prefixindex/wb/bhi|{{PAGESINCATEGORY:wb/bhi}}]] ||2024-02||style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikibooks||bug||Buginese||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wb/bug|{{PAGESINCATEGORY:wb/bug}}]] ||2025-|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation. || |- ||Wikibooks||ckb||Central Kurdish||align="right"|[[Special:Prefixindex/wb/ckb|{{PAGESINCATEGORY:wb/ckb}}]] ||2020-?||style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikibooks||ddo||Tsez||align="right"|[[Special:Prefixindex/wb/ddo|{{PAGESINCATEGORY:wb/ddo}}]] ||2025-01||style="background-color: grey;" | Never been active since creation| |- ||Wikibooks||diq||Zazaki||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wb/diq|{{PAGESINCATEGORY:wb/diq}}]] ||2011-08|| Inactive since 2012|| |- ||Wikibooks||fmp||Fe'fe||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wb/fmp/|{{PAGESINCATEGORY:wb/fmp}}]] ||2017-04|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikibooks||fur||Friulian||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wb/fur/|{{PAGESINCATEGORY:wb/fur}}]] ||2024-08||style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikibooks||glk||Gilaki||align="right"|[[Special:Prefixindex/wb/glk|{{PAGESINCATEGORY:wb/glk}}]] || ?-?||style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikibooks||gom||Goan Konkani||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wb/gom|{{PAGESINCATEGORY:Wb/gom}}]] || 2024-04|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikivoyage||ksw||Karen||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/Wb/ksw|{{PAGESINCATEGORY:Wb/ksw}}]] ||2026|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikibooks||lki||Laki||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wb/lki|{{PAGESINCATEGORY:wb/lki}}]] ||2015-09||style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikibooks||mni||Manipuri||align="right"|[[Special:Prefixindex/wb/mni|{{PAGESINCATEGORY:wb/mni}}]] ||2018-08||style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikibooks||mnw||Mon||align="right"|[[Special:Prefixindex/wb/mnw|{{PAGESINCATEGORY:wb/mnw}}]] ||2021-03||style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikibooks||mos||Mossi||align="right"|[[Special:Prefixindex/wb/mos|{{PAGESINCATEGORY:wb/mos}}]] || 2023-?||style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikibooks||nan||Min Nan Chinese||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wb/nan|{{PAGESINCATEGORY:wb/nan}}]] ||2005-01||style="background-color: grey;" | Imported to Incubator. Never been active since creation|| |- ||Wikibooks||nia||Nias||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wb/nia/|{{PAGESINCATEGORY:wb/nia}}]] ||2021-01 || Recently active || |- ||Wikibooks||om||Oromo||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wb/om|{{PAGESINCATEGORY:wb/om}}]] ||2023-03|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation. || |- ||Wikibooks||or||Odia||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wb/or/|{{PAGESINCATEGORY:wb/or}}]] ||2011-09 || Recently active || |- ||Wikibooks||os||Ossetian||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wb/os/|{{PAGESINCATEGORY:wb/os}}]] ||2011-11|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation. || |- ||Wikibooks||pag||Pangasinan||align="right"|[[Special:Prefixindex/wb/pag|{{PAGESINCATEGORY:wb/pag}}]] ||2023-04||style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikibooks||pcd||Picard||align="right"|[[Special:Prefixindex/wb/pcd|{{PAGESINCATEGORY:wb/pcd}}]] ||2014-02 ||style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikibooks||ps||Pashto||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wb/ps/|{{PAGESINCATEGORY:wb/ps}}]] ||2004-09|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation. ||Imported to Incubator. |- ||Wikibooks||qwh||Quechua||align="right"|[[Special:Prefixindex/wb/qwh|{{PAGESINCATEGORY:wb/qwh}}]] ||2017-08 ||style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikibooks||rkt||Rangpuri||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wb/rkt/|{{PAGESINCATEGORY:wb/rkt}}]] ||2024|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation. |- ||Wikibooks||rw||Kinyarwanda ||align="right"|[[Special:Prefixindex/wb/rw|{{PAGESINCATEGORY:wb/rw}}]] ||2025-||style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikibooks||sah||Yakut ||align="right"|[[Special:Prefixindex/wb/sah|{{PAGESINCATEGORY:wb/sah}}]] ||2025 -||style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikibooks||se|| Northern Sami||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wb/se|{{PAGESINCATEGORY:wb/se}}]] ||2009-01||style="background-color: grey;" | Imported to Incubator. Never been active since creation|| |- ||Wikibooks||skr||Saraiki ||align="right"|[[Special:Prefixindex/wb/skr|{{PAGESINCATEGORY:wb/skr}}]] || 2013-10 ||style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikibooks||so||Somali||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wb/so|{{PAGESINCATEGORY:wb/so}}]]|| 2007-08 ||style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikibooks||sn||Shona||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wb/sn|{{PAGESINCATEGORY:wb/sn}}]] || 2015-12|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikibooks||su||Sundanese||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wb/su|{{PAGESINCATEGORY:wb/su}}]]|| 2004-09|| Active since 2026.|| |- ||Wikibooks||syl||Sylheti||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wb/syl/|{{PAGESINCATEGORY:wb/syl}}]] ||2022-07 || style="background-color: yellow;" | Was active from 2023-05 to 2024-05, for 13 months|| No action has been taken by Langcom. |- ||Wikibooks||tw||Twi||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wb/tw|{{PAGESINCATEGORY:wb/tw}}]] ||2008-08|| style="background-color: grey;" | Imported to Incubator. Never been active since creation.|| |- ||Wikibooks||vai||Vai||align="right"|[[Special:Prefixindex/wb/vai|{{PAGESINCATEGORY:wb/vai}}]] || 2025-02||style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikibooks||wal||Wollayta||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wb/wal|{{PAGESINCATEGORY:wb/wal}}]] ||2024 || style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikibooks||wuu||Wuu||align="right"|[[Special:Prefixindex/wb/wuu|{{PAGESINCATEGORY:wb/wuu}}]] || 2014-01||style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikibooks||war||Waray||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wb/war|{{PAGESINCATEGORY:wb/war}}]] ||2020-04 ||style="background-color: grey;" | Never been active since creation|| |- ||Wikibooks||yue||Cantonese||align="right"|[[SPECIAL:PREFIXINDEX/wb/yue|{{PAGESINCATEGORY:wb/yue}}]] ||2008-09|| style="background-color: grey;" | Never been active since creation || |} * Template: [[Template:Tests/wb]] == See also == * [[Incubator:Wikipedia projects]] * [[Incubator:Wiktionary projects]] * [[Incubator:Wikinews projects]] * [[Incubator:Wikiquote projects]] * [[Incubator:Wikivoyage projects]] [[Category:Incubator:Projects]] flfoygzmz92db5irqxn9qe6wj0bj137 0 3570873 7384941 7043746 2026-11-07T16:49:41Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384941 wikitext text/x-wiki '''Bangkok''' tshimenga tshikulu tshia Thaïlande momua mu [[Wp/lua/Asia|Aziya]]. [[File:Bangkok river.jpg]] [[Category:Wp/lua]] fwmga92j98efld1f4gm86qif8galxka 7384950 7384941 2026-11-07T17:04:39Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384950 wikitext text/x-wiki '''Bangkok''' [[Wp/lua/Tshimenga|tshimenga tshikulu]] tshia Thaïlande momua mu [[Wp/lua/Asia|Aziya]]. [[File:Bangkok river.jpg]] [[Category:Wp/lua]] apjoolhe923x6yg5mqwgp5q0a6reejl 0 3571754 7384929 6635117 2026-11-07T16:37:29Z Ngojonathan 2714129 /* */ 7384929 wikitext text/x-wiki '''Bena Zela''' mbena Bantu ba mu Afrike wa pankatshi, badi basombele nangananga ku Sud-Est kua [[Wp/lua/Ditunga dia Kongu wa Mungalaata|ditunga dia kongu wa mungalata,]] kuinshi kua mikuna ya Mitumba. [[Category:Wp/lua]] {{INTERWIKI|Q3575122}} g6bfad0xfb3rgswffidpcsij9aklkll 0 3572136 7384809 7242131 2026-11-07T14:39:29Z Christiancite 2712962 /* */ 7384809 wikitext text/x-wiki '''Baluba ba Kasaï''' (anyi Baluba-Kasaï, Luba-Kasaï, Bena-Kasaï, Baluba Bena-Kasaï) badi bantu ba mu [[Wp/lua/Ditunga dia Kongu wa Mungalaata|ditunga dia kongu wa mungalata]] badi basombela nangananga mu tshitupa tshia Kasaï, ku kwinshi kua musulu wa Sankuru, ne badi benza tshisumbu tshinena tshia Luba. Badi bakula Tshiluba, muakulu wa mu dîku dia miakulu ya Bantu ya mu kasumbu ka miakulu ya Luba. Tshimenga tshia Katanga tshidi pabuipi ne dijiba dia Kisale ne dia Upemba. [[Category:Wp/lua]] {{INTERWIKI|Q16661440}} 4yngigk32n6xge5peadwfq5koibu76g 7384814 7384809 2026-11-07T14:42:27Z Christiancite 2712962 /* */ 7384814 wikitext text/x-wiki '''Baluba ba Kasaï''' (anyi Baluba-Kasaï, Luba-Kasaï, Bena-Kasaï, Baluba Bena-Kasaï) badi bantu ba mu [[Wp/lua/Ditunga dia Kongu wa Mungalaata|ditunga dia kongu wa mungalata]] badi basombela nangananga mu tshitupa tshia Kasaï, ku kwinshi kua musulu wa Sankuru, ne badi benza tshisumbu tshinena tshia Luba. Badi bakula Tshiluba, muakulu wa mu dîku dia miakulu ya Bantu ya mu kasumbu ka miakulu ya Luba. Tshimenga tshia Katanga tshidi pabuipi ne dijiba dia Kisale ne dia Upemba.[[File:Democratic Republic of the Congo (26 provinces) - Kasaï-Oriental.svg|165px|right]] [[Category:Wp/lua]] {{INTERWIKI|Q16661440}} lbmhl6ddfcslpbpnqtcao99mvhu6z1s 0 3607153 7385473 6788574 2026-11-08T09:49:41Z CommonsDelinker 992 Replacing [[Image:Mikola_II.jpg]] with [[Image:Nicholas_II,_Russian_Emperor.jpg]] (deleted by [[commons:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because of: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error)). 7385473 wikitext text/x-wiki {{Wp/dlg/Киһи|аата=Николай II Александрович|ойуу=Nicholas II, Russian Emperor.jpg|ойуу алларатыгар=Николай II күлүгэ|автограф=Nicholas II Signature.svg|төрөөбүт күнэ=1868 тугут төрүүр ыйын 18 күнүгэр|төрөөбүт һирэ=Царское Село, [[Wp/dlg/Россия империята|Россия империята]]|өлбүт күнэ=1918 кумаар түһэр ыйын 17 күнүгэр|өлбүт һирэ=[[Wp/dlg/Екатеринбург|Екатеринбург]], [[Wp/dlg/РСФСР|РСФСР]]|агата=[[Wp/dlg/Александр III|Александр III]]|иньэтэ=Мария Федоровна|дьактара=Александра Федоровна|оголоро=Алексей, Ольга, Татьяна, Мария, Анастасия|үөрэгэ=Дьиэтээги үөрэк|дьарыга=[[Wp/dlg/Россия ыраактаагыта|Ыраактаагы]]}} '''Николай II Александрович''' ([[Wp/dlg/1868|1868]] [[Wp/dlg/Тугут төрүүр ыйын 6|тугут төрүүр ыйын 6]] [тугут төрүүр ыйын 18], [[Wp/dlg/Царское Село|Царское Село]], [[Wp/dlg/Россия империята|Россия империята]] — [[Wp/dlg/1918|1918]] [[Wp/dlg/Кумаар түһэр ыйын 17|кумаар түһэр ыйын 17]], [[Wp/dlg/Екатеринбург|Екатеринбург]], [[Wp/dlg/РСФСР|РСФСР]]) — Гольштейн-Готторпскай кэргэтиттэн һылдьар, Россия бүтүгэс ырактаагыта, Польша царя уонна Финляндия улуу кинээһэ. [[Category:Wp/dlg]] {{INTERWIKI|Q40787}} [[Category:Wp/dlg/1868 һылга төрөөбүттэр]] [[Category:Wp/dlg/Тугут төрүүр ыйын 18 күнүгэр төрөөбүттэр]] [[Category:Wp/dlg/1918 һылга өлбүттэр]] [[Category:Wp/dlg/Кумаар түһэр ыйын 17 күнүгэр өлбүттэр]] jmq5y5pwwi0zrqytqteeqonm83jn9za 0 3612710 7385509 7009958 2026-11-08T11:03:45Z Baby juuu 2634254 7385509 wikitext text/x-wiki {{Wp/mrt/Databox|item=Q58821407}} '''Fadjimata Maman Dioula Sidibé''' (nji yebenyi kumau 23, 1955, in Bilma) ŋdgya Najeriya siyasa. ==Ndərər ɗəŋgá/sagida nca== [[Category:Wp/mrt]] {{INTERWIKI|Q58821407}} g2zprg9kor9kcqs1jtzcxfjex2teui0 0 3614087 7384828 7326671 2026-11-07T14:52:28Z CHENG REX 2607725 /* */ 7384828 wikitext text/x-wiki {{Wp/bom/Databox|item=Q131444252}} '''Philip Davou Dung''' (Ba to ye 19 Rwit 1958 e Kuru, Jot) A se mwat vwel Najiria a se Pris wo Catholic - ye we mwat nuyel a remo e pomo Shendam . Ba kasa hé kasi 5 pwel Shaba de hining . [[Category:Wp/bom]] [[Category:Wp/bom/Berom Wikipedia Outreach]] {{INTERWIKI|Q131444252}} 413zf0mujgzel3u46ftptbao9r5l1g2 0 3614093 7384827 7350529 2026-11-07T14:50:41Z CHENG REX 2607725 /* */ 7384827 wikitext text/x-wiki {{Wp/bom/Databox|item=Q13140715}} '''John David Dungs''' (3 yi pwel gwo Ba 1952 vok e 2 pwel gwo Tungun 2014) A sè gbong Dem (Colonel) vwel Najerya womo de a A sè Da Vwel wo Delta yi pwel rwit 1998 wo pwel rwit 1998 e jeng negwom ne beDem (General) Sani Abacha. A tó sè davwel wo bereng vwel Oyo yi 1994 vok e 1996. Ye a tong së mwad cuna e vwel Pilato. ==Kwɔnsɛ̂== <references/> [[Category:Wp/bom]] [[Category:Wp/bom/Berom Wikipedia Outreach]] {{INTERWIKI|Q13140715}} 1m6larcfqxkn0w5s16t5bght8s9qyvu 0 3626788 7385281 7383424 2026-11-08T05:36:27Z Adamu mc 2602927 Edit 7385281 wikitext text/x-wiki [[File:5th Avenue Road, Egbeda, Lagos.jpg|thumb]] '''imo''' jiha maremn e kunidda nikka daah na gefe diikima adau ko kunuñ gagai nanjeeriya.<ref>https://www.ambulance.vic.gov.au/clinical-practice-guidelines#page=90</ref> ==Ɗaan gu imo== * Jiha imo * Ɗaah nanjeeriya === wana e ko kunuñ imo === Wana ruwai Wana kamfani === Sarauta === * Igbo emir === Ƙabila === * Igbo * Yoruba * Iyamuri * Hausawa * Fulani == Nazaar == [[Category:Wp/ngi]] ji2pw9qyuas41sdqyzuj90e6ima1wvm 7385284 7385281 2026-11-08T05:38:15Z Adamu mc 2602927 7385284 wikitext text/x-wiki [[File:5th Avenue Road, Egbeda, Lagos.jpg|thumb]] '''imo''' jiha maremn e kunidda nikka daah na gefe diikima adau ko kunuñ gagai nanjeeriya.<ref>https://www.ambulance.vic.gov.au/clinical-practice-guidelines#page=90</ref><ref>https://stateofstates.kingmakers.com.ng/Indicators/Education/Educational_Attainment.aspx</ref> ==Ɗaan gu imo== * Jiha imo * Ɗaah nanjeeriya === wana e ko kunuñ imo === Wana ruwai Wana kamfani === Sarauta === * Igbo emir === Ƙabila === * Igbo * Yoruba * Iyamuri * Hausawa * Fulani == Nazaar == [[Category:Wp/ngi]] 530hf5juls78uwk5kk6ovlju27xui8y 7385286 7385284 2026-11-08T05:39:25Z Adamu mc 2602927 7385286 wikitext text/x-wiki [[File:5th Avenue Road, Egbeda, Lagos.jpg|thumb]] '''imo''' jiha maremn e kunidda nikka daah na gefe diikima adau ko kunuñ gagai nanjeeriya.<ref>https://www.ambulance.vic.gov.au/clinical-practice-guidelines#page=90</ref><ref>https://stateofstates.kingmakers.com.ng/Indicators/Education/Educational_Attainment.aspx</ref><ref>https://tribuneonlineng.com/communities-shut-down-oil-companies-in-imo-demands-compensation/</ref> ==Ɗaan gu imo== * Jiha imo * Ɗaah nanjeeriya === wana e ko kunuñ imo === Wana ruwai Wana kamfani === Sarauta === * Igbo emir === Ƙabila === * Igbo * Yoruba * Iyamuri * Hausawa * Fulani == Nazaar == [[Category:Wp/ngi]] ozbnyyj98w48b726hnvf9p3t7wvq5ek 7385287 7385286 2026-11-08T05:40:33Z Adamu mc 2602927 7385287 wikitext text/x-wiki [[File:5th Avenue Road, Egbeda, Lagos.jpg|thumb]] <ref>https://www.legit.ng/ask-legit/biographies/1516525-victonys-biography-age-state-origin-songs-accident/</ref>'''imo''' jiha maremn e kunidda nikka daah na gefe diikima adau ko kunuñ gagai nanjeeriya.<ref>https://www.ambulance.vic.gov.au/clinical-practice-guidelines#page=90</ref><ref>https://stateofstates.kingmakers.com.ng/Indicators/Education/Educational_Attainment.aspx</ref><ref>https://tribuneonlineng.com/communities-shut-down-oil-companies-in-imo-demands-compensation/</ref> ==Ɗaan gu imo== * Jiha imo * Ɗaah nanjeeriya === wana e ko kunuñ imo === Wana ruwai Wana kamfani === Sarauta === * Igbo emir === Ƙabila === * Igbo * Yoruba * Iyamuri * Hausawa * Fulani == Nazaar == [[Category:Wp/ngi]] 2dqdldvc8ftn32fjvkke08jdzuz9g7u 7385294 7385287 2026-11-08T05:41:43Z Adamu mc 2602927 Edit 7385294 wikitext text/x-wiki [[File:5th Avenue Road, Egbeda, Lagos.jpg|thumb]] Imo <ref>https://www.legit.ng/ask-legit/biographies/1516525-victonys-biography-age-state-origin-songs-accident/</ref>'''imo''' jihaa maremn e kunidda nikka ɗaah na gefe diikima aɗau ko kunuñ gagai nanjeeriya.<ref>https://www.ambulance.vic.gov.au/clinical-practice-guidelines#page=90</ref><ref>https://stateofstates.kingmakers.com.ng/Indicators/Education/Educational_Attainment.aspx</ref><ref>https://tribuneonlineng.com/communities-shut-down-oil-companies-in-imo-demands-compensation/</ref> ==Ɗaan gu imo== * Jiha imo * Ɗaah nanjeeriya === wana e ko kunuñ imo === Wana ruwai Wana kamfani === Sarauta === * Igbo emir === Ƙabila === * Igbo * Yoruba * Iyamuri * Hausawa * Fulani == Nazaar == [[Category:Wp/ngi]] i3vykb44hh6iktu8q5qnlegn045tyq5 7385299 7385294 2026-11-08T05:44:34Z Adamu mc 2602927 7385299 wikitext text/x-wiki [[File:5th Avenue Road, Egbeda, Lagos.jpg|thumb]] Imo <ref>https://www.legit.ng/ask-legit/biographies/1516525-victonys-biography-age-state-origin-songs-accident/</ref>'''imo''' jihaa maremn e kunidda nikka ɗaah na gefe diikima aɗau ko kunuñ gagai nanjeeriya.<ref>https://www.ambulance.vic.gov.au/clinical-practice-guidelines#page=90</ref><ref>https://stateofstates.kingmakers.com.ng/Indicators/Education/Educational_Attainment.aspx</ref><ref>https://tribuneonlineng.com/communities-shut-down-oil-companies-in-imo-demands-compensation/</ref> ==Ɗaan gu imo== * Jiha imo * Ɗaah nanjeeriya === wana e ko kunuñ imo === Wana ruwai Wana kamfani === Sarauta === * Igbo giri Emirates === Ƙabila === * Marni Igbo * Marni Yoruba * Marni biron * Marni Hausawa * Marni Fulani * Marni mada * Marni mumuye == Nazaar == [[Category:Wp/ngi]] q8tgngjo3r6kunb3s8eby9ty5d82k23 0 3678812 7385302 7379805 2026-11-08T05:48:59Z Adamu mc 2602927 7385302 wikitext text/x-wiki {{Wp/ngi/Databox}} [[File:Governor Mai Mala Buni.jpg|thumb]] '''Mai mala buni''' da iwa achi aifa guma ayauwa kudtvda 19 e kunun tira nuwamba amman alif 1967 jagoru gumnati jihar yobe zigar e zigar ɗaah caad nanjeeriya <ref>https://punchng.com/breaking-apc-appoints-yobe-gov-head-caretaker-committee</ref><ref>https://dailytrust.com/gov-buni-celebrating-a-quintessential-leader53/</ref> === Aifa === * Aifa gafa guma ayauwa ña kudtvda19 tira nuwamba * Amman alif (1967) === Gaagai === Yadin buni Jihar yobe konun dan nanjeeriya === Waana gari === Waana siyasa e konun jabbiyar (apc). kunun amman 2018 === Marni gari === * Marni kanuri kalabbu == Nazaar == [[Category:Wp/ngi]] 1unpwgcufncvg8cruv13lpluy0f7n9b 7385305 7385302 2026-11-08T05:49:36Z Adamu mc 2602927 7385305 wikitext text/x-wiki {{Wp/ngi/Databox}} [[File:Governor Mai Mala Buni.jpg|thumb]] <ref>https://saharareporters.com/2018/10/01/apcs-national-secretary-mala-buni-wins-yobe-governorship-ticket</ref>'''Mai mala buni''' da iwa achi aifa guma ayauwa kudtvda 19 e kunun tira nuwamba amman alif 1967 jagoru gumnati jihar yobe zigar e zigar ɗaah caad nanjeeriya <ref>https://punchng.com/breaking-apc-appoints-yobe-gov-head-caretaker-committee</ref><ref>https://dailytrust.com/gov-buni-celebrating-a-quintessential-leader53/</ref> === Aifa === * Aifa gafa guma ayauwa ña kudtvda19 tira nuwamba * Amman alif (1967) === Gaagai === Yadin buni Jihar yobe konun dan nanjeeriya === Waana gari === Waana siyasa e konun jabbiyar (apc). kunun amman 2018 === Marni gari === * Marni kanuri kalabbu == Nazaar == [[Category:Wp/ngi]] lou7hag6fqz1ssu9qayht5p9ghkt5r0 7385310 7385305 2026-11-08T05:50:34Z Adamu mc 2602927 7385310 wikitext text/x-wiki {{Wp/ngi/Databox}} [[File:Governor Mai Mala Buni.jpg|thumb]] <ref>https://saharareporters.com/2018/10/01/apcs-national-secretary-mala-buni-wins-yobe-governorship-ticket</ref>'''Mai mala buni''' da iwa achi aifa guma ayauwa kudtvda 19 e kunun tira nuwamba amman alif 1967 jagoru gumnati jihar yobe zigar e zigar ɗaah caad nanjeeriya <ref>https://punchng.com/breaking-apc-appoints-yobe-gov-head-caretaker-committee</ref><ref>https://dailytrust.com/gov-buni-celebrating-a-quintessential-leader53/</ref><ref>https://dailypost.ng/2018/10/01/apc-primaries-national-secretary-maimala-buni-emerges-yobe-governorship-candidate/</ref> === Aifa === * Aifa gafa guma ayauwa ña kudtvda19 tira nuwamba * Amman alif (1967) === Gaagai === Yadin buni Jihar yobe konun dan nanjeeriya === Waana gari === Waana siyasa e konun jabbiyar (apc). kunun amman 2018 === Marni gari === * Marni kanuri kalabbu == Nazaar == [[Category:Wp/ngi]] 38gmh8a2r3tfez9owrt3jtwgmj8rc84 7385313 7385310 2026-11-08T05:52:10Z Adamu mc 2602927 7385313 wikitext text/x-wiki {{Wp/ngi/Databox}} [[File:Governor Mai Mala Buni.jpg|thumb]] Mai mala buni <ref>https://saharareporters.com/2018/10/01/apcs-national-secretary-mala-buni-wins-yobe-governorship-ticket</ref>'''Mai mala''' daa iwa achi aifa guma ayauwa kudtvda 19 e kunun tira nuwamba amman alif 1967 jagoru gumnati jihar yobe zigar e zigar ɗaah caad nanjeeriya <ref>https://punchng.com/breaking-apc-appoints-yobe-gov-head-caretaker-committee</ref><ref>https://dailytrust.com/gov-buni-celebrating-a-quintessential-leader53/</ref><ref>https://dailypost.ng/2018/10/01/apc-primaries-national-secretary-maimala-buni-emerges-yobe-governorship-candidate/</ref> === Aifa === * Aifa gafa guma ayauwa ña kudtvda19 tira nuwamba * Amman alif (1967) === Gaagai === Yadin buni Jihar yobe konun dan nanjeeriya === Waana gari === Waana siyasa e konun jabbiyar (apc). kunun amman 2018 === Marni gari === * Marni kanuri kalabbu == Nazaar == [[Category:Wp/ngi]] hswkj05ytwax7b4ypwab82rpr1q68ju 7385320 7385313 2026-11-08T05:53:42Z Adamu mc 2602927 7385320 wikitext text/x-wiki {{Wp/ngi/Databox}} [[File:Governor Mai Mala Buni.jpg|thumb]] Mai mala buni <ref>https://saharareporters.com/2018/10/01/apcs-national-secretary-mala-buni-wins-yobe-governorship-ticket</ref>'''Mai mala''' daa iwa achi aifa guma ayauwa kudtvda 19 e kunuñ tira nuwamba amman alif 1967 jagoru gumnati jihar yobe zigar e zigar ɗaah caad ñaajeeriya Lanjeeriya <ref>https://punchng.com/breaking-apc-appoints-yobe-gov-head-caretaker-committee</ref><ref>https://dailytrust.com/gov-buni-celebrating-a-quintessential-leader53/</ref><ref>https://dailypost.ng/2018/10/01/apc-primaries-national-secretary-maimala-buni-emerges-yobe-governorship-candidate/</ref> === Aifa === * Aifa gafa guma ayauwa ña kudtvda19 tira nuwamba * Amman alif (1967) === Gaagai === Yadin buni Jihar yobe konun dan ñaajeeriya === Waana gari === Waana siyasa e konun jabbiyar (apc). kunun amman 2018 === Marni gari === * Marni kanuri kalabbu == Nazaar == [[Category:Wp/ngi]] 2tkdt53fbaihot9ec19w41kzpdj6ulf 7385329 7385320 2026-11-08T05:56:23Z Adamu mc 2602927 7385329 wikitext text/x-wiki {{Wp/ngi/Databox}} [[File:Governor Mai Mala Buni.jpg|thumb]] Mai mala buni <ref>https://saharareporters.com/2018/10/01/apcs-national-secretary-mala-buni-wins-yobe-governorship-ticket</ref>'''Mai mala''' daa iwa achi aifa guma ayauwa kudtvda 19 e kunuñ tira nuwamba amman alif 1967 jagoru gumnati jihar yobe zigar e zigar ɗaah caad ñaajeeriya Lanjeeriya <ref>https://punchng.com/breaking-apc-appoints-yobe-gov-head-caretaker-committee</ref><ref>https://dailytrust.com/gov-buni-celebrating-a-quintessential-leader53/</ref><ref>https://dailypost.ng/2018/10/01/apc-primaries-national-secretary-maimala-buni-emerges-yobe-governorship-candidate/</ref> === Aifa === * Aifa gafa guma ayauwa ña kudtvda19 tira nuwamba * Amman alif (196unun 7) Yadin buni Jihar yobe konun dan ñaajeeriya === Waana gari === Waana siyasa e konun jabbiyar (apc) kunuñ amman 2018 === Marni gari === * Marni kanuri kalabbu == Nazaar == [[Category:Wp/ngi]] fp4fdhutgc6t6en96gzxqjgt4imp078 0 3691934 7385056 7231763 2026-11-07T22:52:48Z Yusmery94 2579626 7385056 wikitext text/x-wiki [[File:Achuweraja.wav|thumb|Achuweraja]] {{Wt/guc/es}} Aplastar {{Wt/guc/en}} To crush ilwulx7q6r4tv10y66zkx1w47p4nhbr 0 3691937 7385045 7008333 2026-11-07T22:46:31Z Yusmery94 2579626 /* */ 7385045 wikitext text/x-wiki [[File:Achisaa.wav|thumb|Achisa]] {{Wt/guc/es}} Carga {{Wt/guc/en}} Burden [[Category:Wt/guc]] 08bqzvsjjt3xpm3n7zwazbt1ilan5g1 0 3694419 7385058 7231824 2026-11-07T22:54:16Z Yusmery94 2579626 /* */ 7385058 wikitext text/x-wiki [[File:aiche.wav|thumb|aiche]] {{Wt/guc/es}} Ropa interior {{Wt/guc/en}} Underwear [Category:wt/guc]] c79tyyajg8kmba55pdyg3ddybu2kxju 7385059 7385058 2026-11-07T22:54:37Z Yusmery94 2579626 7385059 wikitext text/x-wiki [[File:aiche.wav|thumb|aiche]] {{Wt/guc/es}} Ropa interior {{Wt/guc/en}} Underwear kb8lbwxpfhcua9b2gvj1gowjhopej2p 0 3694434 7385052 7231839 2026-11-07T22:50:04Z Yusmery94 2579626 /* */ 7385052 wikitext text/x-wiki [[File:Achumülaa.wav|thumb|Achumülaa]] {{Wt/guc/es}} Envidia {{Wt/guc/en}} Envy ggaokxr919s7ic7n0qhzywft8n17ahn 0 3700701 7385518 7363078 2026-11-08T11:09:40Z Baby juuu 2634254 7385518 wikitext text/x-wiki {{Wp/mrt/Databox|item=Q22958483}} '''Hadiza Bala Usman''' ( ŋji yabiyenyi 2 nu hiya patlu 1976) na ja ndr siyasa nu Nigeria kra mul trau ar vir managing directa ŋu Ports Authority hiyaro 2016 ashilo 2021. na ŋji buliya sar ana trau ar Chief Staff nu gwamna ŋu Kaduna State hiyaro 2015 ashilo 2016. ==Ndərər ɗəŋgá/sagida nca== [[Category:Wp/mrt]] {{INTERWIKI|Q22958483}} h8bd3krd64g0mhud5gfjbddrk5rl0z2 7385519 7385518 2026-11-08T11:10:19Z Baby juuu 2634254 7385519 wikitext text/x-wiki {{Wp/mrt/Databox|item=Q22958483}} '''Hadiza Bala Usman''' ( ŋji yabiyenyi 2 nu hiya patlu 1976) na ja ndr siyasa nu Nigeria kra mul trau ar vir managing directa ŋu Najeriya Ports Authority hiyaro 2016 ashilo 2021. na ŋji buliya sar ana trau ar Chief Staff nu gwamna ŋu Kaduna State hiyaro 2015 ashilo 2016. ==Ndərər ɗəŋgá/sagida nca== [[Category:Wp/mrt]] {{INTERWIKI|Q22958483}} 61p1ttfj287loljupezkrp6za48mppd 0 3710396 7384726 7036216 2026-11-07T13:15:14Z Christiancite 2712962 /* */ 7384726 wikitext text/x-wiki '''Seda Aznavour, alias Patricia Aznavour''', udi muimbi wa misambu, mulela mu Dia matuku 21 a ngondu muitanu mu tshidimu tshia 1947 mu tshimenga tshikulu tshia [[Wp/lua/France|France]] [[Category:Wp/lua]] mgrju0yq6w01fwmnyulmhswqxrze5uq 7384732 7384726 2026-11-07T13:19:12Z Christiancite 2712962 /* */ 7384732 wikitext text/x-wiki '''Seda Aznavour, alias Patricia Aznavour''', udi muimbi wa misambu, mulela mu Dia matuku 21 a ngondu muitanu mu tshidimu tshia 1947 mu tshimenga tshikulu tshia France.[[File:Seda Aznavour (1971).jpg|165px|right]] [[Category:Wp/lua]] dbbwu947ud6m9atj3o222ursz9vozbu 7384734 7384732 2026-11-07T13:19:59Z Christiancite 2712962 /* */ 7384734 wikitext text/x-wiki '''Seda Aznavour, alias Patricia Aznavour''', udi muimbi wa misambu, mulela mu Dia matuku 21 a ngondu muitanu mu tshidimu tshia 1947 mu tshimenga tshikulu tshia [[Wp/lua/France|France]].[[File:Seda Aznavour (1971).jpg|165px|right]] [[Category:Wp/lua]] pgt67n9rc4l1oa39gg7qrbqpypnnxld 0 3711163 7384833 7038551 2026-11-07T15:01:02Z Christiancite 2712962 /* */ 7384833 wikitext text/x-wiki '''Philippe Blanchard''', udu Wamba Philippe Katerine udi mufundi-mulamakaji-mu kudimuku wa Miakulu, Munayi wa filuma, mu kumbaji, mu fatulu, mufundi wa mu ditunga Dia [[Wp/lua/France|France]], mulela mu Dia 8 a ngondu wa dikumi ni muibidi mu tshidimu tshia 1968 mu Thouars. [[Category:Wp/lua]] l3ppn8wdjadrvf1xt7cqnxmfbo88lke 0 3711511 7384918 7042359 2026-11-07T16:24:36Z Christiancite 2712962 /* */ 7384918 wikitext text/x-wiki '''Patrick Weber''', mulela mu Dia matuku 10 a ngondu muisatu mu tshidimu tshia 1966 mu Bruxelles (province de Brabant), udi kamuana kamba, musanguluji wa kubindindimbi,mu fumbi wa mu ditunga Dia [[Wp/lua/Belgique|Belgique]] [[Category:Wp/lua]] 1zdh48cyflyvwo1yzcqwpglu5jbd0qh 7384920 7384918 2026-11-07T16:27:14Z Christiancite 2712962 /* */ 7384920 wikitext text/x-wiki '''Patrick Weber''', mulela mu Dia matuku 10 a ngondu muisatu mu tshidimu tshia 1966 mu Bruxelles (province de Brabant), udi kamuana kamba, musanguluji wa kubindindimbi,mu fumbi wa mu ditunga Dia [[Wp/lua/Belgique|Belgique]].[[File:Patrick Weber 20090315 Salon du livre 1.jpg|165px|right]] [[Category:Wp/lua]] dp26nanfyorpus7b1a1gi0mm0wccl4z 0 3711836 7384773 7209197 2026-11-07T14:19:13Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384773 wikitext text/x-wiki '''Victor Serge''', mu Dina dienda dilela Viktor Lvovitch Kibaltchitch (mu russe : Виктор Львович Кибальчич ; Bruxelles, mu mu Dia matuku 30 a ngondu dikumi ni muibidi tshidimu tshia 1890 - Mexico,mu Dia matuku 17 a ngondu wa dikumi ni umua tshidimu tshia 1947), udi muambululu wa bantu[1] udi mufundi mu francophone, mulela mu Belgique kudi baledi va muditunga Dia russes bena tshimuanyi tshia tshididi. Udi tatu wa Bana babidi.[[File:Victor serge.jpg|165px|right]] [[Category:Wp/lua] [[Category:Wp/lua]] mrogcc1l9rvwoz6dqwy9rpdrqp2h3r4 7384774 7384773 2026-11-07T14:19:32Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384774 wikitext text/x-wiki '''Victor Serge''', mu Dina dienda dilela Viktor Lvovitch Kibaltchitch (mu russe : Виктор Львович Кибальчич ; Bruxelles, mu mu Dia matuku 30 a ngondu dikumi ni muibidi tshidimu tshia 1890 - Mexico,mu Dia matuku 17 a ngondu wa dikumi ni umua tshidimu tshia 1947), udi muambululu wa bantu[1] udi mufundi mu francophone, mulela mu Belgique kudi baledi va muditunga Dia russes bena tshimuanyi tshia tshididi. Udi tatu wa Bana babidi.[[File:Victor serge.jpg|165px|right]] [[Category:Wp/lua]] 19xhrr3zgi8sun4wnu9klz1bmxzg9nd 7384775 7384774 2026-11-07T14:20:15Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384775 wikitext text/x-wiki '''Victor Serge''', mu Dina dienda dilela Viktor Lvovitch Kibaltchitch (mu russe : Виктор Львович Кибальчич ; Bruxelles, mu mu Dia matuku 30 a ngondu dikumi ni muibidi tshidimu tshia 1890 - Mexico,mu Dia matuku 17 a ngondu wa dikumi ni umua tshidimu tshia 1947), udi muambululu wa bantu[1] udi mufundi mu francophone, mulela mu [[Wp/lua/Belgique|Belgique]] kudi baledi va muditunga Dia russes bena tshimuanyi tshia tshididi. Udi tatu wa Bana babidi.[[File:Victor serge.jpg|165px|right]] [[Category:Wp/lua]] 0f9tr7te9gwxxrpp4bvymozyr77nzbj 0 3711849 7384837 7040565 2026-11-07T15:04:11Z Christiancite 2712962 /* */ 7384837 wikitext text/x-wiki '''Eva Victor''', mulela mu Dia matuku 11 a ngondu muibidi mu tshidimu tshia 1994 mu tshimenga tshikulu tshia [[Wp/lua/France|France]] (France), udi munayi wa filuma, ni mukumbaji Wa mu ditunga dia amelika. [[Category:Wp/lua]] infchezir80176y06t50n724ebw2os6 7384838 7384837 2026-11-07T15:04:44Z Christiancite 2712962 /* */ 7384838 wikitext text/x-wiki '''Eva Victor''', mulela mu Dia matuku 11 a ngondu muibidi mu tshidimu tshia 1994 mu tshimenga tshikulu tshia [[Wp/lua/France|France]] (France), udi munayi wa filuma, ni mukumbaji Wa mu ditunga dia [[Wp/lua/Amelika wa ku sude|amelika]]. [[Category:Wp/lua]] 87pdtwk5n6gsvjlh5gp4ituyqvgp0s2 0 3712930 7384817 7042987 2026-11-07T14:44:00Z Christiancite 2712962 /* */ 7384817 wikitext text/x-wiki '''Shelina Zadorsky''', mulela mu dia matuku 24 ngondu wa dikumi mu tshidimu tshia 1992 ku London mu Ontario, udi munayi wa ndundu wa mu bukwamatunga wa mu ditunga dia [[Wp/lua/Canada|Canada]]. [[File:Shelina Zadorsky 2016 Olympics (cropped).jpg]] [[Category:Wp/lua]] kqpfggwnapwfz8y2l0zndicfov4txm3 7384821 7384817 2026-11-07T14:45:25Z Christiancite 2712962 /* */ 7384821 wikitext text/x-wiki '''Shelina Zadorsky''', mulela mu dia matuku 24 ngondu wa dikumi mu tshidimu tshia 1992 ku London mu Ontario, udi munayi wa ndundu wa mu bukwamatunga wa mu ditunga dia [[Wp/lua/Canada|Canada]]. [[File:Shelina Zadorsky 2016 Olympics (cropped).jpg|165px|right]] [[Category:Wp/lua]] cn3hqiks3srnkb71681ii3p34ktova3 0 3713478 7384842 7280990 2026-11-07T15:07:55Z Christiancite 2712962 /* */ 7384842 wikitext text/x-wiki '''Eva Victor''' mulela mu Dia matuku [[Wp/lua/26 (bûngi)|26]] a ngondu wa dikumi Mu tshidimu tshia 1967 mu [[Wp/lua/Ditunga|ditunga]] Dia [[Wp/lua/France|France]]. [[File:Dan-Depew-Eva-Victor-2.jpg|165px|right]] [[Category:Wp/lua]] ffnhzs54aaxiao84ckxwcnmrt1rgx6w 0 3713687 7384776 7044679 2026-11-07T14:21:17Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384776 wikitext text/x-wiki '''Patricia Nseya Mulela''', mulela mu Dia matuku 25 a ngondu wa dikumi ni umua mu tshidimu tshia 1978 mu Kolwezi, udi mukaji wa tshididi wa mu ditunga Dia kongo. Udi musungula tshiputa muno mfanka mu Likasi mu province wa [[Wp/lua/Haut-katanga|Haut-Katanga]]. Wikipédia [[Category:Wp/lua]] mlpjlnqn8vxfo5meb7v03kmriahhh6r 7384777 7384776 2026-11-07T14:21:31Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384777 wikitext text/x-wiki '''Patricia Nseya Mulela''', mulela mu Dia matuku 25 a ngondu wa dikumi ni umua mu tshidimu tshia 1978 mu Kolwezi, udi mukaji wa tshididi wa mu ditunga Dia kongo. Udi musungula tshiputa muno mfanka mu Likasi mu province wa [[Wp/lua/Haut-katanga|Haut-Katanga]]. [[Category:Wp/lua]] 19219w0dhr7yzkhclz8tdzdv9zeluv8 7384778 7384777 2026-11-07T14:21:54Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384778 wikitext text/x-wiki '''Patricia Nseya Mulela''', mulela mu Dia matuku 25 a ngondu wa dikumi ni umua mu tshidimu tshia 1978 mu [[Wp/lua/Kolwezi|Kolwezi]], udi mukaji wa tshididi wa mu ditunga Dia kongo. Udi musungula tshiputa muno mfanka mu Likasi mu province wa [[Wp/lua/Haut-katanga|Haut-Katanga]]. [[Category:Wp/lua]] bwaogv5eiflo8uf6r8s45lsrkbe26ab 7384779 7384778 2026-11-07T14:22:14Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384779 wikitext text/x-wiki '''Patricia Nseya Mulela''', mulela mu Dia matuku 25 a ngondu wa dikumi ni umua mu tshidimu tshia 1978 mu [[Wp/lua/Kolwezi|Kolwezi]], udi mukaji wa tshididi wa mu ditunga Dia kongo. Udi musungula tshiputa muno mfanka mu [[Wp/lua/Likasi|Likasi]] mu province wa [[Wp/lua/Haut-katanga|Haut-Katanga]]. [[Category:Wp/lua]] biimesq1wvruakr5vqsgs9lc673bdn1 7384780 7384779 2026-11-07T14:22:45Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384780 wikitext text/x-wiki '''Patricia Nseya Mulela''', mulela mu Dia matuku 25 a ngondu wa dikumi ni umua mu tshidimu tshia 1978 mu [[Wp/lua/Kolwezi|Kolwezi]], udi mukaji wa tshididi wa mu ditunga Dia kongo. Udi musungula tshiputa muno mfanka mu [[Wp/lua/Likasi|Likasi]] mu polovense wa [[Wp/lua/Haut-katanga|Haut-Katanga]]. [[Category:Wp/lua]] i3ff7azg98eofj6sh76dcvlo2gn3w62 7384781 7384780 2026-11-07T14:23:06Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384781 wikitext text/x-wiki '''Patricia Nseya Mulela''', mulela mu Dia matuku 25 a ngondu wa dikumi ni umua mu tshidimu tshia 1978 mu [[Wp/lua/Kolwezi|Kolwezi]], udi [[Wp/lua/Mukaji|mukaji]] wa tshididi wa mu ditunga Dia kongo. Udi musungula tshiputa muno mfanka mu [[Wp/lua/Likasi|Likasi]] mu polovense wa [[Wp/lua/Haut-katanga|Haut-Katanga]]. [[Category:Wp/lua]] 3psfyoo711rakzv5aqsjcqoijinzke6 7384782 7384781 2026-11-07T14:23:43Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384782 wikitext text/x-wiki '''Patricia Nseya Mulela''', mulela mu Dia matuku 25 a ngondu wa dikumi ni umua mu tshidimu tshia 1978 mu [[Wp/lua/Kolwezi|Kolwezi]], udi [[Wp/lua/Mukaji|mukaji]] wa [[Wp/lua/Politics|tshididi]] wa mu ditunga Dia kongo. Udi musungula tshiputa muno mfanka mu [[Wp/lua/Likasi|Likasi]] mu polovense wa [[Wp/lua/Haut-katanga|Haut-Katanga]]. [[Category:Wp/lua]] rlg5knacbtunc9hm82dk7k97s8rx4ha 7384784 7384782 2026-11-07T14:24:36Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384784 wikitext text/x-wiki '''Patricia Nseya Mulela''', mulela mu Dia matuku 25 a ngondu wa dikumi ni umua mu tshidimu tshia 1978 mu [[Wp/lua/Kolwezi|Kolwezi]], udi [[Wp/lua/Mukaji|mukaji]] wa [[Wp/lua/Politics|tshididi]] wa mu [[Wp/lua/Ditunga dia Kongu wa Mungalaata|ditunga dia kongu wa mungalata]] . Udi musungula tshiputa muno mfanka mu [[Wp/lua/Likasi|Likasi]] mu polovense wa [[Wp/lua/Haut-katanga|Haut-Katanga]]. [[Category:Wp/lua]] 0m534v8f70xp5quuq7zfpmfo5fs3vi3 0 3713723 7384718 7220453 2026-11-07T13:09:13Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384718 wikitext text/x-wiki '''Lee Felix Yongbok''', mulela mu matuku dikumi ni itanu a ngondu wa tshitemba mu tshidimu tshia 2000 mu Sydney ni mumanyika mu Dina Dia scène Felix, Muji wa maja, muimbi wa misambu ni mufundi-mulamakaji wa australi.[[File:Felix in December 2025.png|165px|right]] [[Category:Wp/lua]] r1ouyl7jkochm11ry9ygqi46wbe0hmg 7384720 7384718 2026-11-07T13:09:45Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384720 wikitext text/x-wiki '''Lee Felix Yongbok''', mulela mu matuku dikumi ni itanu a ngondu wa tshitemba mu tshidimu tshia 2000 mu Sydney ni mumanyika mu Dina Dia scène Felix, Muji wa maja, muimbi wa misambu ni mufundi-mulamakaji wa Australie.[[File:Felix in December 2025.png|165px|right]] [[Category:Wp/lua]] f2hjhlw2qr1vs2z4tz8jhug60vnyd73 7384721 7384720 2026-11-07T13:10:13Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384721 wikitext text/x-wiki '''Lee Felix Yongbok''', mulela mu matuku dikumi ni itanu a ngondu wa tshitemba mu tshidimu tshia 2000 mu Sydney ni mumanyika mu Dina Dia scène Felix, Muji wa maja, muimbi wa misambu ni mufundi-mulamakaji wa [[Wp/lua/Australia|Australie]].[[File:Felix in December 2025.png|165px|right]] [[Category:Wp/lua]] buvcto96ajcgvtve41syimo0kfmmjc0 0 3713734 7384878 7088827 2026-11-07T15:55:06Z Christiancite 2712962 /* */ 7384878 wikitext text/x-wiki '''Félix Marten''' mulela Félix Paul Gabriel Marten udi muenji wa filuma, mukumbaji ni muimbi wa misambu wa Mu Ditunga Dia [[Wp/lua/France|France]], mu Dia matuku 29 a ngondu wa dikumi 1919 mu Remagen (Allemagne) ni mufa mu Dia matuku 20 a ngondu wa dikumi ni umua Mu tshidimu tshia 1992 mu Saint-Cloud (France). [[Category:Wp/lua]] {{INTERWIKI|Q3092525}} qh8owefsl8n6ln6b1ulp1i6ap6wxea6 7384881 7384878 2026-11-07T15:58:05Z Christiancite 2712962 7384881 wikitext text/x-wiki '''Félix Marten''' mulela Félix Paul Gabriel Marten udi muenji wa filuma, mukumbaji ni muimbi wa misambu wa Mu Ditunga Dia [[Wp/lua/France|France]], mu Dia matuku 29 a ngondu wa dikumi 1919 mu Remagen (Allemagne) ni mufa mu Dia matuku 20 a ngondu wa dikumi ni umua Mu tshidimu tshia 1992 mu Saint-Cloud (France).[[File:Félix Marten, Édith Piaf, Pierre Bourgeois.jpg|165px|right]] [[Category:Wp/lua]] {{INTERWIKI|Q3092525}} bm26k6yxqfoytv5n0eybrw41pvu2xwh 0 3714457 7384829 7047512 2026-11-07T14:53:49Z Christiancite 2712962 /* */ 7384829 wikitext text/x-wiki '''Jean-Pierre Bemba Gombo''', mulela mu Dia matuku 4 a ngondu wa dikumi ni umua 1962 mu Bokada mu province wa Nord-Ubangi, udi mfumu wa mvita ni muntu wa mu [[Wp/lua/Ditunga dia Kongu wa Mungalaata|ditunga dia kongu wa mungalata.]] [[Category:Wp/lua]] 1sebzklakhg2g9at8949vk2tpba7oid 7384831 7384829 2026-11-07T14:56:25Z Christiancite 2712962 /* */ 7384831 wikitext text/x-wiki '''Jean-Pierre Bemba Gombo''', mulela mu Dia matuku 4 a ngondu wa dikumi ni umua 1962 mu Bokada mu province wa Nord-Ubangi, udi mfumu wa mvita ni muntu wa mu [[Wp/lua/Ditunga dia Kongu wa Mungalaata|ditunga dia kongu wa mungalata.[[File:The Vice President of Democratic Republic of Congo, Mr. Jean Pierre Bemba calls on the Vice President Shri Bhairon Singh Shekhawat in New Delhi on March 3, 2005 (cropped).jpg|165px|right]] [[Category:Wp/lua]] r1q6rl60w1nrgzd4sv7hpecvfom060n 7384832 7384831 2026-11-07T14:58:24Z Christiancite 2712962 /* */ 7384832 wikitext text/x-wiki '''Jean-Pierre Bemba Gombo''', mulela mu Dia matuku 4 a ngondu wa dikumi ni umua 1962 mu Bokada mu province wa Nord-Ubangi, udi mfumu wa mvita ni muntu wa mu [[Wp/lua/Ditunga dia Kongu wa Mungalaata|Ditunga dia Kongu wa Mungalaata.]][[File:The Vice President of Democratic Republic of Congo, Mr. Jean Pierre Bemba calls on the Vice President Shri Bhairon Singh Shekhawat in New Delhi on March 3, 2005 (cropped).jpg|165px|right]] [[Category:Wp/lua]] c8y3o4r8qwh4n1ujewibcn4emun4vjl 0 3727705 7384836 7063063 2026-11-07T15:04:05Z အောင်သန်းလှ 2629904 7384836 wikitext text/x-wiki == {{Wt/rki/=rki=}} == တပ်ရီးတပ်ရာ === အသံထွက် === * {{Wt/rki/RKI_IPA|/taʔɹïtaʔɹà/}} === နာမ် === *{{Wt/rki/head|rki|နာမ်}} === ဖွင့်ဆိုချက် === တပ်နှင့် စပ်သမျှ အရီး ကိစ္စ ဆိုင်ရာကို ဆောင်ရွက်ရသူ။ === အင်္ဂလိပ် === commander, adjutant; military affairs === ဗမာ === တပ်နှင့် စပ်သမျှ အရေး ကိစ္စ ဆိုင်ရာကို ဆောင်ရွက်ရသူ။ == ကိုးကား == * {{Template:Wt/rki/R:rki:WTV}} [[Category:Wt/rki]] 2jtb1lpeqamulr3mxsh95uw4j9peaqc 0 3727706 7384839 7063064 2026-11-07T15:06:31Z အောင်သန်းလှ 2629904 7384839 wikitext text/x-wiki == {{Wt/rki/=rki=}} == တပ်မြို့ === အသံထွက် === * {{Wt/rki/RKI_IPA|/taʔmɹo̰/}} === နာမ် === *{{Wt/rki/head|rki|နာမ်}} === ဖွင့်ဆိုချက် === စစ်တပ်တိ စုပေါင်းပနာ ခိုင်ခိုင် မာမာ အီးချမ်း သာယာစွာ တည်ဟိနီရေ တပ်နယ်။ " 'တပ်မြို့' တော်မှာ၊ ကောင်းစွာကြံကြံခံလျက်" (ဗမာချီ)။ === အင်္ဂလိပ် === cantonment area === ဗမာ === စစ်တပ်များ စုပေါင်း၍ ခိုင်ခိုင် မာမာ အေးချမ်း သာယာစွာ တည်ရှိနေသော တပ်နယ်။ " 'တပ်မြို့' တော်မှာ၊ ကောင်းစွာကြံကြံခံလျက်" (ဗမာချီ)။ == ကိုးကား == * {{Template:Wt/rki/R:rki:WTV}} [[Category:Wt/rki]] i4n6hdvvfinubd41t54eopx40aoevlf 0 3727708 7384840 7063066 2026-11-07T15:07:38Z အောင်သန်းလှ 2629904 7384840 wikitext text/x-wiki == {{Wt/rki/=rki=}} == တပ်မြီ === အသံထွက် === * {{Wt/rki/RKI_IPA|/taʔmɹì/}} === နာမ် === *{{Wt/rki/head|rki|နာမ်}} === ဖွင့်ဆိုချက် === စစ်တပ်၏ ပိုင်နက် နယ်မြီ။ === အင်္ဂလိပ် === cantonment area === ဗမာ === စစ်တပ်၏ ပိုင်နက် နယ်မြေ။ == ကိုးကား == * {{Template:Wt/rki/R:rki:WTV}} [[Category:Wt/rki]] 5vyyld5boqxi7p779eqvoyjuu9d80sm 0 3727711 7384855 7063069 2026-11-07T15:20:46Z အောင်သန်းလှ 2629904 7384855 wikitext text/x-wiki == {{Wt/rki/=rki=}} == တပ်မတော် === အသံထွက် === * {{Wt/rki/RKI_IPA|/taʔmtɔ̀/}} === နာမ် === *{{Wt/rki/head|rki|နာမ်}} === ဖွင့်ဆိုချက် === ကြီး၊ ရီ၊ လီတပ် ရို့ကို ပေါင်းဖွဲ့ ထားရေ နီပြည်တော်၏ ကာကွယ်ရီး တပ်ပေါင်းစု။ === အင်္ဂလိပ် === the army === ဗမာ === ကြည်း၊ ရေ၊ လေတပ် တို့ကို ပေါင်းဖွဲ့ ထားသော နေပြည်တော်၏ ကာကွယ်ရေး တပ်ပေါင်းစု။ == ကိုးကား == * {{Template:Wt/rki/R:rki:WTV}} [[Category:Wt/rki]] 4mzzh1zp1ibxa19bdnfd8ja7znw3zjy 0 3734069 7384738 7361841 2026-11-07T13:23:26Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384738 wikitext text/x-wiki '''Sadio Mane '''Wakaledibua mulela mu ditunga dia [[Wp/gaa/Senegal|Sénégal]] mu tshidimu tshia 1992 ne wakalua umue wa ku banayi banene ba mu Afilika. Wakenza mudimu ne Liverpool FC ne kupetaye UEFA Champions League mu tshidimu tshia 2019. Udi wambuluisha musoko wende bikole pa kuibaka tshilongelu ne lupitadi. [[Category:Wp/lua]] 82qiyu1o7e38el5ctpagcx7dbxe18vl 7384740 7384738 2026-11-07T13:24:12Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384740 wikitext text/x-wiki '''Sadio Mane '''Wakaledibua mulela mu [[Wp/lua/Ditunga|ditunga]] dia [[Wp/gaa/Senegal|Sénégal]] mu tshidimu tshia 1992 ne wakalua umue wa ku banayi banene ba mu Afilika. Wakenza mudimu ne Liverpool FC ne kupetaye UEFA Champions League mu tshidimu tshia 2019. Udi wambuluisha musoko wende bikole pa kuibaka tshilongelu ne lupitadi. [[Category:Wp/lua]] 831yb2fcq0di0fb7ibk6kwtv8d7t0rj 0 3734118 7384737 7225775 2026-11-07T13:23:11Z Christiancite 2712962 /* */ 7384737 wikitext text/x-wiki '''Mehdi Benatia''' Wakenza mudimu bu mulami wa tshijengu wa kumpala wa mu tshisumbu. Wakaya mu FC Bayern Munich ne mu Juventus FC. Wakenza bidimu bia bungi bu kapitene wa ditunga dia [[Wp/lua/Marlene Dietrich|Maroc]]. [[File:Medhi Benatia.jpg |200px|right]] [[Category:Wp/lua]] [[Category:Wp/lua/Mìanda ya moyì wa muntu]] {{INTERWIKI|Q462779}} lj6zkrp7ocksu728s0w9s7g3ayqh6x1 7384739 7384737 2026-11-07T13:23:59Z Christiancite 2712962 /* */ 7384739 wikitext text/x-wiki '''Mehdi Benatia''' Wakenza mudimu bu mulami wa tshijengu wa kumpala wa mu tshisumbu. Wakaya mu FC Bayern Munich ne mu Juventus FC. Wakenza bidimu bia bungi bu kapitene wa ditunga dia [[Wp/lua/Marlene Dietrich|Maroc]]. [[File:Medhi Benatia.jpg |165px|right]] [[Category:Wp/lua]] [[Category:Wp/lua/Mìanda ya moyì wa muntu]] {{INTERWIKI|Q462779}} 11203lt33nxqprn52332ms62wwp3rfa 1 3741899 7384691 7360988 2026-11-07T12:18:45Z Sree1959 2594881 /* இக்கட்டுரையில் பயன்படுத்தப்பட்டுள்ள தலைப்புகள் */ Reply 7384691 wikitext text/x-wiki == இக்கட்டுரையில் பயன்படுத்தப்பட்டுள்ள தலைப்புகள் == இக்கட்டுரையில் பயன்படுத்தப்பட்டுள்ள சில தலைப்புகள் ஆங்கில விக்கிவாயேஜ் தலைப்புகளை அப்படியே மொழிமாற்றம் செய்யபட்டது அல்ல. இருப்பினும் அவற்றின் பொருளை பிரதிபலிக்கக் கூடியவை இவை என்பது எனது கருத்து. இத்தலைப்புகளை மேலும் மெருகூட்டும் வகையில் மாற்றம் செய்யலாம் என்று பயனர்கள் யாரேனும் கருத்துவதானால் தயவு செய்து உங்கள் கருத்துக்களையும் அதற்கான காரணங்களையும் இந்த தாளில் பதிவு செய்யுமாறு பணிவன்புடன் வேண்டிக்கொள்கிறேன். ஏனென்றால், இங்கு பயன்படுத்தும் இத்தலைப்புகள் விக்கிப்பயணத்தின் பல்வேறு பக்கங்களில் மீண்டும் மீண்டும் குறிப்பிடப்படக்கூடிய வாய்ப்புக்கள் உள்ளன. ஆகவே இப்பொழுது நாம் இவற்றை நன்கு யோசித்து முடிவு செய்யாவிடில் மேலும் பல இடங்களில் திருத்தங்கள் செய்ய நேரிடலாம். இந்த கட்டுரையை தொடர்ந்து எழுதுவதை உங்களுடைய கருத்துக்களை எதிர்பார்த்து ஒரு வார காலம் நிறுத்தி வைக்கின்றேன். [[User:Sree1959|Sree1959]] ([[User talk:Sree1959|talk]]) 17:28, 1 April 2026 (UTC) :வணக்கம் விக்கிப்பீடியாவில் பங்களிக்கும் பலர் விக்கிப்பயணம் பக்கத்துக்கு புதியவர்கள். எனவே ஆங்கிலத் தலைப்புகள் அதற்கு இணையான தமிழ் தலைப்புகளை பட்டியலிட்டால் நன்று. அல்லது ஓரளவு அனைத்து தலைப்புகளையும் கொண்ட ஒரு கட்டுரையின் இணைப்பைப் பகிர்ந்தால், அந்தத் தலைப்புகள் குறித்த மாற்றுக் கருத்து இருப்பவர்கள் அது குறித்து கருத்திட இயலும். [[User:Arularasan. G|கு. அருளரசன்]] ([[User talk:Arularasan. G|talk]]) 09:59, 2 April 2026 (UTC) ::வணக்கம், தங்கள் யோசனைப்படி தற்பொழுது விக்கிப்பயணத்தில் எழுத துவங்கியுள்ள ஆங்கில விக்கிவாயேஜ் கட்டுரையை [https://w.wiki/KgAo இவ்விணைப்பின் வழியாக] பகிர்ந்துள்ளேன். இந்த குறிப்பிட்ட கட்டுரையில் பயன்படுத்தப்பட்டுள்ள '''Stub, Outline, Usable, Guide, Star''' ஆகிய சொற்களுக்கு இணையான, பெரும்பாலோருக்கு ஏற்புடைய, தமிழ் சொற்களை தான் நாம் முடிவு செய்ய வேண்டியுள்ளது. இவற்றை நான் முறையே '''''முழுமையற்ற கட்டுரைகள்''''' (''முழுமையற்றவை''), '''''குறுவடிவக் கட்டுரைகள்''''' (''குறுவடிவம்''), '''''பயனுள்ள கட்டுரைகள்''''' (''பயனுள்ளவை''), '''''வழிகாட்டிக் கட்டுரைகள்''''' (''வழிகாட்டி''), '''''நட்சத்திரக் கட்டுரைகள்''''' (''நட்சத்திரம்'') என்ற தலைப்புகளில் பயன்படுத்தலாம் என முன்மொழிந்துள்ளேன். மாற்றுக்கருத்து இருக்குமானால் வரவேற்கவே இந்த முயற்சி.<br> [[User:Sree1959|Sree1959]] ([[User talk:Sree1959|talk]]) 13:27, 2 April 2026 (UTC) :::கட்டுரை வகைப் பெயர்களில் சில மாற்றங்களை செய்துள்ளேன். :::[[User:Sangarj1712|Sangeetha Narayanan]] ([[User talk:Sangarj1712|talk]]) 13:56, 12 October 2026 (UTC) ::::நன்றி, தற்பொழுது சூட்டப்பட்டுள்ள தலைப்புப் பெயர்கள் பொருத்தமானவையாக அமைந்துள்ளன. [[User:Sree1959|ஸ்ரீகிருஷ்ணன் நாராயணன்]] ([[User talk:Sree1959|உரையாடல்]]) 12:18, 7 November 2026 (UTC) [[Category:Wy/ta/Article status]] eehualx6pfetrhr4272jqaapnjpa7yd 2 3777907 7384882 7378413 2026-11-07T15:58:22Z Ganjidvd 2540604 /* Stôria medievêla */ 7384882 wikitext text/x-wiki == Stôria == === Fundaziõn === [[File:Foce del Bevano - panoramio (6).jpg|thumb|La boca de fiõn de' [[Wt/rgn/Dbãn|Dbãn]], ambiẽnt asarmiãnt a l'antiga [[Wp/rgn/Val Paduṣa|val Paduṣa]]]] I stugiuṣ dla stôria i n arivè miga a cnòsar in manira praciṣa la nàsita dla lucalitê prerumãna.<ref name="Mascanzoni" /><ref name="Deichmann">{{Wt/rgn/Zita lìvar|aut=Friedrich Wilhelm Deichmann|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/ravenna_(Enciclopedia-dell'-Arte-Antica)/|tit=Ravenna|ann=1965}}</ref> Intignamôd, al piò antighi tistimugnãnz archeulögichi arvnudi al parmet ad mètar la presẽnza dj Òmbar int e' teritôri ravgnãn imãnc da e' V secul p. C., indò i staṣè infena a e' III secul p. C., cvãnd ch'u j fo i prem cuntët cun la [[Wp/rgn/Ziviltê rumãna|ziviltê rumãna]].<ref name="Mascanzoni">{{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Leardo Mascanzoni|tit=Ravenna: una storia millenaria|url=https://www.academia.edu/30201566/Ravenna_una_storia_millenaria|ann=1990|pag=3-50}}</ref> L'àrea de' teritôri ravgnãn l'ufrēva un ripêr naturêl, difati i su cunfẽn j ēra e' mêr Adriàtich a uriẽnt e la [[Wp/rgn/Val Paduṣa|val Paduṣa]] a ucidẽnt. La zitê l'ēra lighêda al cuntinẽnt a travērs d cvêlca möta d sabia.<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria antiga === {{Wp/rgn/Coin image box 1 double|header=''Decanummium'' d Ravèna|hbkg=#abcdef|image=File:Decanummium Ravenna.jpg|caption_left=<span style="font-variant:small-caps">felix r avenna</span> tōrn'e' [[Wp/rgn/Parsunificaziõn naziunêla|bost rapreṣentativ]] d Ravèna|caption_right=Sigla dla zitê int e' mëẓ d una garlãnda|width=220|footer=530-539 d.C., [[Wp/rgn/Bronẓ|bronẓ]], 2,92 g|position=right|margin=0}} I prem cuntët tra la ziviltê rumãna e la zitê d Ravèna i suzidè zirca de 220 p.C. e i s distingvè sòbit pr' ësar d amizèzia. De II sēcul p.C. Ravèna la dvintè una zitê federêda dla [[Wp/rgn/Ripòblica rumãna|Ripòblica rumãna]]. La particulêra puṣiziõn geugràfica dla zitê la cunvinzè l imperatōr [[Wp/rgn/Gusto|Gusto]] a spustêr int la lucalitê d [[Wp/rgn/Clas|Clas]] una grãnda flöta militêra incarichêda d tnē d öc la sicureza dl intir ''[[Wp/rgn/Mare Nostrum|Mare Nostrum]]'' insẽn a cla ch'l'ēra int e' pôrt d [[Wp/rgn/Miseno (Bacoli)|Miseno]].<ref name="Mascanzoni" /> E' [[Wp/rgn/Civitas Classis|pôrt d Clas]] e' fo pu culeghê a e' Pò da la ''fösa d Gusto''.<ref name="Mascanzoni" /> De 402 l imperatōr [[Wp/rgn/Honorius|Honorius]] e' spustè da [[Wp/rgn/Milan|Milãn]] a Ravèna la su residẽnza par scapê dal minac de' suvrãn [[Wp/rgn/Viṣigot|viṣigot]] [[Wp/rgn/Alareiks|Alareiks]]. J imperatur dop i daṣè una grãnda spẽnta a l'edilezia religiōṣa e militêra e dop incōra u j s arẓunẓè un ṣvilop dj êrt dal figur par e' gvēran dla [[Wp/rgn/Galla Placidia|Galla Placidia]]. Epū la zitê d Ravèna la fo scuncasêda dal cuntenvi löt d cmãnd ch'i la cunduṣè a una carsãnta pērsita generêla d capitêl. La zitê l'à avū nẽnca da afruntêr e' fat naturêl de' sparfundamẽnt dla tëra ch'e' faṣè intarê la lagõna e e' faṣè dvintêr valẽna l'àrea e briṣa uṣàbil e' pôrt d Clas.<ref name="Mascanzoni" /> Ravèna l'armastè la residẽnza dl imperatōr infen'a e' 476, cvãnd ch'e' rè dj Èrul [[Wp/rgn/Odovacer|Odovacer]] e' cazè veja e' ẓōvan [[Wp/rgn/Romulus Augustus|Romulus Augustus]], e e' mantnè e' su dumẽn infen'a e' 493, cvãnd ch'e' [[Wp/rgn/Rè di Got|rè got]] [[Wp/rgn/Theoderīcus|Theoderīcus]] l'arivè.<ref name="Mascanzoni" /> Dvintêda capitêla de' [[Wp/rgn/Regn ostrogot|Regn ostrogot]], Ravèna la cnusè un tẽmp d fôrt ṣvilop, al mura al fo ṣlarghêdi, al palud al fo schêdi, tẽnt fabrichet religiuṣ i fo tirè so e agl'instalaziõn d ëpuca rumãna al fo ristruturêdi. Nẽnca un [[Wp/rgn/Palaz d Theoderīcus|nôv palaz reêl]] e fo inavgurê; int la su côrt e' spichè una masa d stugiuṣ coma [[Wp/rgn/Severinus Boethius|Severinus Boethius]], [[Wp/rgn/Cassiodorus|Cassiodorus]], [[Wp/rgn/Iordanes|Iordanes]] e [[Wp/rgn/Arator|Arator]].<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria medievêla === {{Wp/rgn/Doppia immagine verticale|right|Sanvitale03.jpg|Sanvitale04.jpg|220||I musëich dl imperatōr [[Wp/rgn/Iustinianus I|Iustinianus I]] e la su moj [[Theodora (moj d Iustinianus)|Theodora]] int la [[Baṣelga d Sãn Vidêl (Ravèna)|baṣelga d Sãn Vidêl]]}} De 535 l imperatōr [[Wp/rgn/Iustinianus I|Iustinianus I]] e' dizidè d ricuparêr i terituri ucidentel dl Impēr. E' dichiarè gvëra ai Got, daṣend la maregia a e' generêl [[Wp/rgn/Belisarius|Belisarius]].<ref name="Mascanzoni" /> De 539 Ravèna la fo [[Wp/rgn/Asēgi d Ravèna (539-540)|asigêda]], avnend cuncvistêda l ãn dop. Dop la fẽn dla gvëra (553), la zitê la dvintè un impurtãnt zẽntar d scãmbi tra la cultura ucidentêla e cvela urientêla. Simbẽn ch'u j fos stêdi e' sparfundamẽnt dla tëra e una grêva arvẽna idrogeulògica, e' su antigh pôrt e' fo mantnū ativ.<ref name="Mascanzoni" /> Sota Iustinianus Ravèna la dvintè un arziviscuvêd e l imperatōr e' numinè arzivèscuv (e' prem dla stôria dla zitê) [[Wp/rgn/Maximianus|Maximianus]], un s-ciãn fidê a lò. Par e' su ministēri coma arzivèscuv, Maximianus e' faṣè dvintê la zitê un impurtãnt zẽntar culturêl dla Ciṣa, coma [[Wp/rgn/Roma|Röma]] e Custantinòpuli, inavgurend fabrichet impunẽnt coma la [[Wp/rgn/Baṣelga d Sãn Vidêl|baṣelga d Sãn Vidêl]] e favurend leteret coma [[Wp/rgn/Rusticius Helpidius Domnulus|Rusticius Helpidius Domnulus]] e [[Wp/rgn/Venantius Fortunatus|Venantius Fortunatus]].<ref name="Mascanzoni" /> La carsãnta impurtãnza e stēṣa dl'[[Wp/rgn/Arzidiòceṣi d Ravèna-Ziria|arzidiòceṣi d Ravèna]], cun una zērta avtunumeja e ṣgonda sōl a [[Wp/rgn/Diòceṣi d Röma|Röma]], la cunvinzè de 666 l imperatōr [[Wp/rgn/Custãnt II|Custãnt II]] a publichêr un privileg ch'e' garantēva a l'arziviscuvêd e' dumẽn tutêl ins l'[[Wp/rgn/Emelia-Rumagna|Emiglia-Rumãgna]].<ref name="Mascanzoni" /> L'indipendẽnza e la putẽnza dl'arzidiòceṣi d Ravèna al fo piò vôlt la raṣõn d coc cun e' Pêpa, sichè de 680 l arzivèscuv Theodorus e' dizidè d abandunê l avtunumeja da la [[Wp/rgn/Ciṣa catölica|Ciṣa d Röma]], cavṣend una sfilza d ribigliõn e un prugresiv indibulimẽnt de' dumẽn dl arzivèscuv, ch'e' fo pu abulī de 751 cun la caduda dl eṣarchêt e l ariv de' [[Wp/rgn/Suvrẽn lunguberd|rè lungubêrd]] [[Wp/rgn/Aistulf|Aistulf]].<ref name="Mascanzoni" /> Cun la firma dla ''[[Wp/rgn/Promissio Carisiaca|Promissio Carisiaca]]'' de 754 la zitê la pasè sota e' cuntröl de' Pepa, mo j arzivèscuv, cun l'apög dla ristugrazì luchêla, i mantnè la ciṣa ravgnãna in pêrt indipendẽnta da cla rumãna. Pērsa la funziõn di capitêla, la zitê la fo lasêda indrī, e' pôrt e' fo munī e Clas u s spupulè. Tra e' 726 e e' 744, la zitê la fo nẽnca sugêta a un taramöt preputẽnt.<ref name="Mascanzoni" /> De 784 [[Charlemagne]] e' faṣè sachigê e butê ẓò la regia d Theoderīcus e e' purtè a [[Aachen]] dal stêtuv e di mèrum preziuṣ. De X sēcul l imperatōr [[Utõn I e' Grãnd|Utõn I]] e' cmandè la custruziõn d un palaz reêl int la zitê pr' avṣinês aj arzivèscuv ravgnẽn, avarseri de' Pêpa.<ref name="Mascanzoni" /> A e' tẽmp dla [[löta pr' al nòmin]], la ciṣa d Ravèna la stè sèmpar fida a tot j imperatur e de 1080 l imperatōr [[Rico IV d Francogna|Rico IV]] e' numinè [[antipêpa]] l arzivèscuv [[Antipêpa Clemens III|Guibērto d Ravèna]]. Ste fat che cvè e' cumprumitè pr' una masa d tẽmp al relaziõn cun Röma sichè piò avãnti la scunfeta dl arziviscuvêd la fo sicura.<ref name="Mascanzoni" /> De 1313, par la sgnureja d [[Wp/rgn/Guido Novello da Polenta|Guido Novello da Polenta]], Ravèna la rizivè e' puvēta [[Wp/rgn/Dante Alighieri|Dante Alighieri]], ch'u j murè d [[Wp/rgn/Malêria|malêria]] de 1321.<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria mudērna === {{Wp/rgn/...}} === Stôria d incudè === {{Wp/rgn/...}}{{#invoke:Wp/rgn/ValWikidata|main|item=Q42|property=P106}} {{#invoke:Wp/rgn/ValWikidata|singolo|item=Q42|property=P106|numero=2}} {{Wp/rgn/DivAmmW|ITA|2L}} [[{{Wp/rgn/DivAmm/ITA|2L}}|{{Wp/rgn/DivAmm/ITA|2}}]] {{Wp/rgn/DivAmm/ITA|1L}} [[:en:Barack Obama|Barack Obama su Wikipedia in inglese]] {{Wp/rgn/Zita web |acc=1/1/2016|dat=3-12-2012|sit=symbl.cc|url=https://symbl.cc/it/1E93/|tit=Latina piccola lettera Z con punto sotto|aut=Pinco Pallino}} {{Wp/rgn/Sẽnza surẓẽnt|ciao a tutti.}} {{User:Ganjidvd/Sandbox/TemplateTest|Gra amm=3|Nom=Ravena|Tip=Cumon|Ban=ravenna.png|Ste=ravenna.jpg|Did ban=sds|Did ste=adasd|Img=Ravenna.jpg|Did=daf|Nom ufc=Comune di Ravenna|var=RO|Div sup=Pruvenza d Ravena|Ams=Barattoni|Cpl=df|Cap=sdfg|Pre=Giorgia|Len ufz=Itaglien|Elt len=Rumagnôl|Alt=0|Sup=43646|Abi=1232423|Den=445.8|Cun=Zirvia|Nom abi=ravgnen|Sit=https://commons.wikimedia.org/w/index.php?search=cappelletti&title=Special%3AMediaSearch&type=image|Did map=mapa|Map=mapa.png|Sta=Itaglia|Data Abi=31-01-1999}}{{Wp/rgn/Bandira|SMR|var=SM}}{{Wp/rgn/Bandira|SMR}}ciao{{Wp/rgn/Sẽnza surẓẽnt}} {{Wp/rgn/Band div|ITA|Marche|1}}{{Wp/rgn/Band div|ITA|Toscana|1}}{{Wp/rgn/Band div|ITA|Ravenna|2}}{{Wp/rgn/Band div|ITA|Rovigo|2}} {{Wp/rgn/Band div|ITA|Bologna|2}} {{Wp/rgn/Databox|item=Q42}} {{Wp/rgn/Band div|ITA|Roma|3}} {{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Alberto Giovannini|tit=A voj imparê e' Rumagnôl|ann=2025|edi=Tempo al Libro|loc=[[Wp/rgn/Fënza|Fẽnza]]|vol=I|pag=114|isb=979-12-81307-40-7}} {{Wp/rgn/ClimaAnnuale | nome = Ravèna Punta Marẽna<br /><small>([[Wp/rgn/1947|1947]]-[[Wp/rgn/2026|2026]])</small> | tempassmax01 = 20.2 | annotempassmax01 = 1979 | tempassmax02 = 20.3 | annotempassmax02 = 2020 | tempassmax03 = 25.4 | annotempassmax03 = 1997 | tempassmax04 = 31.8 | annotempassmax04 = 2011 | tempassmax05 = 35.0 | annotempassmax05 = 2001 | tempassmax06 = 37.9 | annotempassmax06 = 2026 | tempassmax07 = 39.0 | annotempassmax07 = 2026 | tempassmax08 = 39.0 | annotempassmax08 = 1952 | tempassmax09 = 36.4 | annotempassmax09 = 2026 | tempassmax10 = 28.3 | annotempassmax10 = 2023 | tempassmax11 = 24.4 | annotempassmax11 = 2013 | tempassmax12 = 21.8 | annotempassmax12 = 1989 | tempassmin01 = −13.8 | annotempassmin01 = 1985 | tempassmin02 = −14.0 | annotempassmin02 = 1956 | tempassmin03 = −5.4 | annotempassmin03 = 2005 | tempassmin04 = −1.8 | annotempassmin04 = 2003 | tempassmin05 = 2.8 | annotempassmin05 = 1957 | tempassmin06 = 7.0 | annotempassmin06 = 1955 | tempassmin07 = 10.0 | annotempassmin07 = 1965 | tempassmin08 = 10.2 | annotempassmin08 = 1989 | tempassmin09 = 5.8 | annotempassmin09 = 1977 | tempassmin10 = 1.8 | annotempassmin10 = 1971 | tempassmin11 = −3.6 | annotempassmin11 = 1983 | tempassmin12 = −7.8 | annotempassmin12 = 1996 }} {{Wp/rgn/ClimaAnnuale | nome = Ravèna Punta Marẽna<br /><small>(1971-2000)</small> | tempmax01 = 6.2 | tempmax02 = 8.8 | tempmax03 = 12.7 | tempmax04 = 16.3 | tempmax05 = 21.7 | tempmax06 = 25.7 | tempmax07 = 28.7 | tempmax08 = 28.7 | tempmax09 = 24.5 | tempmax10 = 18.8 | tempmax11 = 11.6 | tempmax12 = 7.2 | tempmedia01 = 3.5 | tempmedia02 = 5.4 | tempmedia03 = 8.9 | tempmedia04 = 12.4 | tempmedia05 = 17.3 | tempmedia06 = 21.0 | tempmedia07 = 23.9 | tempmedia08 = 23.9 | tempmedia09 = 20.0 | tempmedia10 = 15.0 | tempmedia11 = 8.6 | tempmedia12 = 4.5 | tempmin01 = 0.8 | tempmin02 = 2.0 | tempmin03 = 5.0 | tempmin04 = 8.4 | tempmin05 = 12.8 | tempmin06 = 16.3 | tempmin07 = 19.0 | tempmin08 = 19.0 | tempmin09 = 15.5 | tempmin10 = 11.2 | tempmin11 = 5.6 | tempmin12 = 1.8 | pioggia01 = 32.8 | pioggia02 = 33.5 | pioggia03 = 46.5 | pioggia04 = 54.8 | pioggia05 = 42.9 | pioggia06 = 48.3 | pioggia07 = 37.8 | pioggia08 = 57.8 | pioggia09 = 69.1 | pioggia10 = 55.7 | pioggia11 = 64.5 | pioggia12 = 40.5 | giornipioggia01 = 5 | giornipioggia02 = 5 | giornipioggia03 = 6 | giornipioggia04 = 7 | giornipioggia05 = 7 | giornipioggia06 = 6 | giornipioggia07 = 4 | giornipioggia08 = 5 | giornipioggia09 = 6 | giornipioggia10 = 6 | giornipioggia11 = 7 | giornipioggia12 = 6 }} {{Wp/rgn/Infobox |TitoloInt = adf |StileTitoloInt = background-color: |Immagine = [[File:Italy.jpg|200px]] |StileGruppo = background-color: |Gruppo1 = |Nome1 = sad |Valore1 = asd |Gruppo2 = sfg |Nome2 = |Valore2 = |Gruppo3 = |Nome3 = sg |Valore3 = fd |Gruppo4 = [[File:Italy.jpg|200px]] |Nome4 = |Valore4 = |Gruppo5 = |Nome5 = |Valore5 = [[File:Ravenna.jpg|275px]] |Gruppo6 = |Nome6 = |Valore6 = |Gruppo7 = |Nome7 = |Valore7 = |Gruppo8 = |Nome8 = |Valore8 = |Gruppo9 = |Nome9 = |Valore9 = |Gruppo10 = |Nome10 = |Valore10 = |Gruppo11 = |Nome11 = |Valore11 = |Gruppo12 = |Nome12 = |Valore12 = |Gruppo13 = |Nome13 = |Valore13 = |Gruppo14 = |Nome14 = |Valore14 = |Gruppo15 = |Nome15 = |Valore15 = |Gruppo16 = |Nome16 = |Valore16 = |Gruppo17 = |Nome17 = |Valore17 = |Gruppo18 = |Nome18 = |Valore18 = |Gruppo19 = |Nome19 = |Valore19 = |Gruppo20 = |Nome20 = |Valore20 = |Ultima = |StileUltima = background-color: }} {{Wp/rgn/Navbox2 |name = Kasabian |title = [[Kasabian]] |state = collapsed |above = '''[[Sergio Pizzorno]]{{Wp/rgn/,}}Tim Carter{{Wp/rgn/,}}Chris Edwards{{Wp/rgn/,}}Ian Matthews'''<br>[[Christopher Karloff]]{{Wp/rgn/,}}[[Tom Meighan]] |group1 = Album |list1 = {{Wp/rgn/Navbox subgroup |groupstyle = background: #EEEEEE |group1 = Studio |list1 = ''[[Kasabian (album)|Kasabian]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Empire (album Kasabian)|Empire]]''{{Wp/rgn/,}}''[[West Ryder Pauper Lunatic Asylum]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Velociraptor!]]''{{Wp/rgn/,}}''[[48:13]]''{{Wp/rgn/,}}''[[For Crying Out Loud]]''{{Wp/rgn/,}}''[[The Alchemist's Euphoria]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Happenings (Kasabian)|Happenings]]'' |group2 = Live |list2 = ''[[Live from Brixton Academy]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Live! - Live at The O2]]'' |group3 = Raccolte |list3 = ''[[The Albums]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Empire/West Ryder Pauper Lunatic Asylum]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Kasabian/Empire]]''{{Wp/rgn/,}}''[[West Ryder Pauper Lunatic Asylum/Velociraptor!]]'' }} |group2 = EP |list2 = ''[[iTunes Live: London Festival '07]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Fast Fuse]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Discover Kasabian]]''{{Wp/rgn/,}}''[[West Ryder EP]]''{{Wp/rgn/,}}''[[iTunes Live: London Festival '09 (Kasabian)|iTunes Live: London Festival '09]]''{{Wp/rgn/,}}''[[iTunes Live: London Festival '11]]'' |group3 = Singoli |list3 = ''[[Processed Beats|Processed Beats (demo)]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Reason Is Treason]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Club Foot]]''{{Wp/rgn/,}}''[[L.S.F.]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Processed Beats]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Cutt Off]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Club Foot|Club Foot/55]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Empire (singolo Kasabian)|Empire]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Shoot the Runner]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Me Plus One]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Fire (Kasabian)|Fire]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Where Did All the Love Go?]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Underdog (Kasabian)|Underdog]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Vlad the Impaler]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Days Are Forgotten]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Re-Wired]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Goodbye Kiss]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Man of Simple Pleasures]]''{{Wp/rgn/,}}''[[eez-eh]]''{{Wp/rgn/,}}''[[bumblebeee]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Bow (Kasabian)|bow]]''{{Wp/rgn/,}}''[[stevie (Kasabian)|stevie]]''{{Wp/rgn/,}}''[[You're in Love with a Psycho]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Comeback Kid (Kasabian)]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Are You Looking for Action?]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Ill Ray (The King)]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Bless This Acid House]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Alygatyr]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Scriptvre]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Chemicals (Kasabian)|Chemicals]]''{{Wp/rgn/,}}''The Wall''{{Wp/rgn/,}}''Strictly Old Skool''{{Wp/rgn/,}}''Algorithms''{{Wp/rgn/,}}''Call''{{Wp/rgn/,}}''Coming Back to Me Good'' |group4 = Singoli promozionali |list4 = ''[[Switchblade Smiles]]''{{Wp/rgn/,}}''[[explodes]]'' |below = '''[[Discografia dei Kasabian|Discografia]]''' }} q6z358zjxi6r079ylmu21iq1jdeqrgb 7384885 7384882 2026-11-07T16:00:20Z Ganjidvd 2540604 /* Stôria medievêla */ 7384885 wikitext text/x-wiki == Stôria == === Fundaziõn === [[File:Foce del Bevano - panoramio (6).jpg|thumb|La boca de fiõn de' [[Wt/rgn/Dbãn|Dbãn]], ambiẽnt asarmiãnt a l'antiga [[Wp/rgn/Val Paduṣa|val Paduṣa]]]] I stugiuṣ dla stôria i n arivè miga a cnòsar in manira praciṣa la nàsita dla lucalitê prerumãna.<ref name="Mascanzoni" /><ref name="Deichmann">{{Wt/rgn/Zita lìvar|aut=Friedrich Wilhelm Deichmann|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/ravenna_(Enciclopedia-dell'-Arte-Antica)/|tit=Ravenna|ann=1965}}</ref> Intignamôd, al piò antighi tistimugnãnz archeulögichi arvnudi al parmet ad mètar la presẽnza dj Òmbar int e' teritôri ravgnãn imãnc da e' V secul p. C., indò i staṣè infena a e' III secul p. C., cvãnd ch'u j fo i prem cuntët cun la [[Wp/rgn/Ziviltê rumãna|ziviltê rumãna]].<ref name="Mascanzoni">{{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Leardo Mascanzoni|tit=Ravenna: una storia millenaria|url=https://www.academia.edu/30201566/Ravenna_una_storia_millenaria|ann=1990|pag=3-50}}</ref> L'àrea de' teritôri ravgnãn l'ufrēva un ripêr naturêl, difati i su cunfẽn j ēra e' mêr Adriàtich a uriẽnt e la [[Wp/rgn/Val Paduṣa|val Paduṣa]] a ucidẽnt. La zitê l'ēra lighêda al cuntinẽnt a travērs d cvêlca möta d sabia.<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria antiga === {{Wp/rgn/Coin image box 1 double|header=''Decanummium'' d Ravèna|hbkg=#abcdef|image=File:Decanummium Ravenna.jpg|caption_left=<span style="font-variant:small-caps">felix r avenna</span> tōrn'e' [[Wp/rgn/Parsunificaziõn naziunêla|bost rapreṣentativ]] d Ravèna|caption_right=Sigla dla zitê int e' mëẓ d una garlãnda|width=220|footer=530-539 d.C., [[Wp/rgn/Bronẓ|bronẓ]], 2,92 g|position=right|margin=0}} I prem cuntët tra la ziviltê rumãna e la zitê d Ravèna i suzidè zirca de 220 p.C. e i s distingvè sòbit pr' ësar d amizèzia. De II sēcul p.C. Ravèna la dvintè una zitê federêda dla [[Wp/rgn/Ripòblica rumãna|Ripòblica rumãna]]. La particulêra puṣiziõn geugràfica dla zitê la cunvinzè l imperatōr [[Wp/rgn/Gusto|Gusto]] a spustêr int la lucalitê d [[Wp/rgn/Clas|Clas]] una grãnda flöta militêra incarichêda d tnē d öc la sicureza dl intir ''[[Wp/rgn/Mare Nostrum|Mare Nostrum]]'' insẽn a cla ch'l'ēra int e' pôrt d [[Wp/rgn/Miseno (Bacoli)|Miseno]].<ref name="Mascanzoni" /> E' [[Wp/rgn/Civitas Classis|pôrt d Clas]] e' fo pu culeghê a e' Pò da la ''fösa d Gusto''.<ref name="Mascanzoni" /> De 402 l imperatōr [[Wp/rgn/Honorius|Honorius]] e' spustè da [[Wp/rgn/Milan|Milãn]] a Ravèna la su residẽnza par scapê dal minac de' suvrãn [[Wp/rgn/Viṣigot|viṣigot]] [[Wp/rgn/Alareiks|Alareiks]]. J imperatur dop i daṣè una grãnda spẽnta a l'edilezia religiōṣa e militêra e dop incōra u j s arẓunẓè un ṣvilop dj êrt dal figur par e' gvēran dla [[Wp/rgn/Galla Placidia|Galla Placidia]]. Epū la zitê d Ravèna la fo scuncasêda dal cuntenvi löt d cmãnd ch'i la cunduṣè a una carsãnta pērsita generêla d capitêl. La zitê l'à avū nẽnca da afruntêr e' fat naturêl de' sparfundamẽnt dla tëra ch'e' faṣè intarê la lagõna e e' faṣè dvintêr valẽna l'àrea e briṣa uṣàbil e' pôrt d Clas.<ref name="Mascanzoni" /> Ravèna l'armastè la residẽnza dl imperatōr infen'a e' 476, cvãnd ch'e' rè dj Èrul [[Wp/rgn/Odovacer|Odovacer]] e' cazè veja e' ẓōvan [[Wp/rgn/Romulus Augustus|Romulus Augustus]], e e' mantnè e' su dumẽn infen'a e' 493, cvãnd ch'e' [[Wp/rgn/Rè di Got|rè got]] [[Wp/rgn/Theoderīcus|Theoderīcus]] l'arivè.<ref name="Mascanzoni" /> Dvintêda capitêla de' [[Wp/rgn/Regn ostrogot|Regn ostrogot]], Ravèna la cnusè un tẽmp d fôrt ṣvilop, al mura al fo ṣlarghêdi, al palud al fo schêdi, tẽnt fabrichet religiuṣ i fo tirè so e agl'instalaziõn d ëpuca rumãna al fo ristruturêdi. Nẽnca un [[Wp/rgn/Palaz d Theoderīcus|nôv palaz reêl]] e fo inavgurê; int la su côrt e' spichè una masa d stugiuṣ coma [[Wp/rgn/Severinus Boethius|Severinus Boethius]], [[Wp/rgn/Cassiodorus|Cassiodorus]], [[Wp/rgn/Iordanes|Iordanes]] e [[Wp/rgn/Arator|Arator]].<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria medievêla === {{Wp/rgn/Doppia immagine verticale|right|Sanvitale03.jpg|Sanvitale04.jpg|220||I musëich dl imperatōr [[Wp/rgn/Iustinianus I|Iustinianus I]] e la su moj [[Theodora (moj d Iustinianus)|Theodora]] int la [[Baṣelga d Sãn Vidêl (Ravèna)|baṣelga d Sãn Vidêl]]}} De 535 l imperatōr [[Wp/rgn/Iustinianus I|Iustinianus I]] e' dizidè d ricuparêr i terituri ucidentel dl Impēr. E' dichiarè gvëra ai Got, daṣend la maregia a e' generêl [[Wp/rgn/Belisarius|Belisarius]].<ref name="Mascanzoni" /> De 539 Ravèna la fo [[Wp/rgn/Asēgi d Ravèna (539-540)|asigêda]], avnend cuncvistêda l ãn dop. Dop la fẽn dla gvëra (553), la zitê la dvintè un impurtãnt zẽntar d scãmbi tra la cultura ucidentêla e cvela urientêla. Simbẽn ch'u j fos stêdi e' sparfundamẽnt dla tëra e una grêva arvẽna idrogeulògica, e' su antigh pôrt e' fo mantnū ativ.<ref name="Mascanzoni" /> Sota Iustinianus Ravèna la dvintè un arziviscuvêd e l imperatōr e' numinè arzivèscuv (e' prem dla stôria dla zitê) [[Wp/rgn/Maximianus|Maximianus]], un s-ciãn fidê a lò. Par e' su ministēri coma arzivèscuv, Maximianus e' faṣè dvintê la zitê un impurtãnt zẽntar culturêl dla Ciṣa, coma [[Wp/rgn/Roma|Röma]] e Custantinòpuli, inavgurend fabrichet impunẽnt coma la [[Wp/rgn/Baṣelga d Sãn Vidêl|baṣelga d Sãn Vidêl]] e favurend leteret coma [[Wp/rgn/Rusticius Helpidius Domnulus|Rusticius Helpidius Domnulus]] e [[Wp/rgn/Venantius Fortunatus|Venantius Fortunatus]].<ref name="Mascanzoni" /> La carsãnta impurtãnza e stēṣa dl'[[Wp/rgn/Arzidiòceṣi d Ravèna-Ziria|arzidiòceṣi d Ravèna]], cun una zērta avtunumeja e ṣgonda sōl a [[Wp/rgn/Diòceṣi d Röma|Röma]], la cunvinzè de 666 l imperatōr [[Wp/rgn/Custãnt II|Custãnt II]] a publichêr un privileg ch'e' garantēva a l'arziviscuvêd e' dumẽn tutêl ins l'[[Wp/rgn/Emelia-Rumagna|Emiglia-Rumãgna]].<ref name="Mascanzoni" /> L'indipendẽnza e la putẽnza dl'arzidiòceṣi d Ravèna al fo piò vôlt la raṣõn d coc cun e' Pêpa, sichè de 680 l arzivèscuv Theodorus e' dizidè d abandunê l avtunumeja da la [[Wp/rgn/Ciṣa catölica|Ciṣa d Röma]], cavṣend una sfilza d ribigliõn e un prugresiv indibulimẽnt de' dumẽn dl arzivèscuv, ch'e' fo pu abulī de 751 cun la caduda dl eṣarchêt e l ariv de' [[Wp/rgn/Suvrẽn lunguberd|rè lungubêrd]] [[Wp/rgn/Aistulf|Aistulf]].<ref name="Mascanzoni" /> Cun la firma dla ''[[Wp/rgn/Promissio Carisiaca|Promissio Carisiaca]]'' de 754 la zitê la pasè sota e' cuntröl de' Pepa, mo j arzivèscuv, cun l'apög dla ristugrazì luchêla, i mantnè la ciṣa ravgnãna in pêrt indipendẽnta da cla rumãna. Pērsa la funziõn di capitêla, la zitê la fo lasêda indrī, e' pôrt e' fo munī e Clas u s spupulè. Tra e' 726 e e' 744, la zitê la fo nẽnca sugêta a un taramöt preputẽnt.<ref name="Mascanzoni" /> De 784 [[Charlemagne]] e' faṣè sachigê e butê ẓò la regia d Theoderīcus e e' purtè a [[Aachen]] dal stêtuv e di mèrum preziuṣ. De X sēcul l imperatōr [[Utõn I e' Grãnd|Utõn I]] e' cmandè la custruziõn d un palaz reêl int la zitê pr' avṣinês aj arzivèscuv ravgnẽn, avarseri de' Pêpa.<ref name="Mascanzoni" /> A e' tẽmp dla [[löta pr' al nòmin]], la ciṣa d Ravèna la stè sèmpar fida a tot j imperatur e de 1080 l imperatōr [[Rico IV d Francogna|Rico IV]] e' numinè [[antipêpa]] l arzivèscuv [[Antipêpa Clemens III|Guibērto d Ravèna]]. Ste fat che cvè e' cumprumitè pr' una masa d tẽmp al relaziõn cun Röma sichè piò avãnti la scunfeta dl arziviscuvêd la n s è putuda ṣgavdì.<ref name="Mascanzoni" /> De 1313, par la sgnureja d [[Wp/rgn/Guido Novello da Polenta|Guido Novello da Polenta]], Ravèna la rizivè e' puvēta [[Wp/rgn/Dante Alighieri|Dante Alighieri]], ch'u j murè d [[Wp/rgn/Malêria|malêria]] de 1321.<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria mudērna === {{Wp/rgn/...}} === Stôria d incudè === {{Wp/rgn/...}}{{#invoke:Wp/rgn/ValWikidata|main|item=Q42|property=P106}} {{#invoke:Wp/rgn/ValWikidata|singolo|item=Q42|property=P106|numero=2}} {{Wp/rgn/DivAmmW|ITA|2L}} [[{{Wp/rgn/DivAmm/ITA|2L}}|{{Wp/rgn/DivAmm/ITA|2}}]] {{Wp/rgn/DivAmm/ITA|1L}} [[:en:Barack Obama|Barack Obama su Wikipedia in inglese]] {{Wp/rgn/Zita web |acc=1/1/2016|dat=3-12-2012|sit=symbl.cc|url=https://symbl.cc/it/1E93/|tit=Latina piccola lettera Z con punto sotto|aut=Pinco Pallino}} {{Wp/rgn/Sẽnza surẓẽnt|ciao a tutti.}} {{User:Ganjidvd/Sandbox/TemplateTest|Gra amm=3|Nom=Ravena|Tip=Cumon|Ban=ravenna.png|Ste=ravenna.jpg|Did ban=sds|Did ste=adasd|Img=Ravenna.jpg|Did=daf|Nom ufc=Comune di Ravenna|var=RO|Div sup=Pruvenza d Ravena|Ams=Barattoni|Cpl=df|Cap=sdfg|Pre=Giorgia|Len ufz=Itaglien|Elt len=Rumagnôl|Alt=0|Sup=43646|Abi=1232423|Den=445.8|Cun=Zirvia|Nom abi=ravgnen|Sit=https://commons.wikimedia.org/w/index.php?search=cappelletti&title=Special%3AMediaSearch&type=image|Did map=mapa|Map=mapa.png|Sta=Itaglia|Data Abi=31-01-1999}}{{Wp/rgn/Bandira|SMR|var=SM}}{{Wp/rgn/Bandira|SMR}}ciao{{Wp/rgn/Sẽnza surẓẽnt}} {{Wp/rgn/Band div|ITA|Marche|1}}{{Wp/rgn/Band div|ITA|Toscana|1}}{{Wp/rgn/Band div|ITA|Ravenna|2}}{{Wp/rgn/Band div|ITA|Rovigo|2}} {{Wp/rgn/Band div|ITA|Bologna|2}} {{Wp/rgn/Databox|item=Q42}} {{Wp/rgn/Band div|ITA|Roma|3}} {{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Alberto Giovannini|tit=A voj imparê e' Rumagnôl|ann=2025|edi=Tempo al Libro|loc=[[Wp/rgn/Fënza|Fẽnza]]|vol=I|pag=114|isb=979-12-81307-40-7}} {{Wp/rgn/ClimaAnnuale | nome = Ravèna Punta Marẽna<br /><small>([[Wp/rgn/1947|1947]]-[[Wp/rgn/2026|2026]])</small> | tempassmax01 = 20.2 | annotempassmax01 = 1979 | tempassmax02 = 20.3 | annotempassmax02 = 2020 | tempassmax03 = 25.4 | annotempassmax03 = 1997 | tempassmax04 = 31.8 | annotempassmax04 = 2011 | tempassmax05 = 35.0 | annotempassmax05 = 2001 | tempassmax06 = 37.9 | annotempassmax06 = 2026 | tempassmax07 = 39.0 | annotempassmax07 = 2026 | tempassmax08 = 39.0 | annotempassmax08 = 1952 | tempassmax09 = 36.4 | annotempassmax09 = 2026 | tempassmax10 = 28.3 | annotempassmax10 = 2023 | tempassmax11 = 24.4 | annotempassmax11 = 2013 | tempassmax12 = 21.8 | annotempassmax12 = 1989 | tempassmin01 = −13.8 | annotempassmin01 = 1985 | tempassmin02 = −14.0 | annotempassmin02 = 1956 | tempassmin03 = −5.4 | annotempassmin03 = 2005 | tempassmin04 = −1.8 | annotempassmin04 = 2003 | tempassmin05 = 2.8 | annotempassmin05 = 1957 | tempassmin06 = 7.0 | annotempassmin06 = 1955 | tempassmin07 = 10.0 | annotempassmin07 = 1965 | tempassmin08 = 10.2 | annotempassmin08 = 1989 | tempassmin09 = 5.8 | annotempassmin09 = 1977 | tempassmin10 = 1.8 | annotempassmin10 = 1971 | tempassmin11 = −3.6 | annotempassmin11 = 1983 | tempassmin12 = −7.8 | annotempassmin12 = 1996 }} {{Wp/rgn/ClimaAnnuale | nome = Ravèna Punta Marẽna<br /><small>(1971-2000)</small> | tempmax01 = 6.2 | tempmax02 = 8.8 | tempmax03 = 12.7 | tempmax04 = 16.3 | tempmax05 = 21.7 | tempmax06 = 25.7 | tempmax07 = 28.7 | tempmax08 = 28.7 | tempmax09 = 24.5 | tempmax10 = 18.8 | tempmax11 = 11.6 | tempmax12 = 7.2 | tempmedia01 = 3.5 | tempmedia02 = 5.4 | tempmedia03 = 8.9 | tempmedia04 = 12.4 | tempmedia05 = 17.3 | tempmedia06 = 21.0 | tempmedia07 = 23.9 | tempmedia08 = 23.9 | tempmedia09 = 20.0 | tempmedia10 = 15.0 | tempmedia11 = 8.6 | tempmedia12 = 4.5 | tempmin01 = 0.8 | tempmin02 = 2.0 | tempmin03 = 5.0 | tempmin04 = 8.4 | tempmin05 = 12.8 | tempmin06 = 16.3 | tempmin07 = 19.0 | tempmin08 = 19.0 | tempmin09 = 15.5 | tempmin10 = 11.2 | tempmin11 = 5.6 | tempmin12 = 1.8 | pioggia01 = 32.8 | pioggia02 = 33.5 | pioggia03 = 46.5 | pioggia04 = 54.8 | pioggia05 = 42.9 | pioggia06 = 48.3 | pioggia07 = 37.8 | pioggia08 = 57.8 | pioggia09 = 69.1 | pioggia10 = 55.7 | pioggia11 = 64.5 | pioggia12 = 40.5 | giornipioggia01 = 5 | giornipioggia02 = 5 | giornipioggia03 = 6 | giornipioggia04 = 7 | giornipioggia05 = 7 | giornipioggia06 = 6 | giornipioggia07 = 4 | giornipioggia08 = 5 | giornipioggia09 = 6 | giornipioggia10 = 6 | giornipioggia11 = 7 | giornipioggia12 = 6 }} {{Wp/rgn/Infobox |TitoloInt = adf |StileTitoloInt = background-color: |Immagine = [[File:Italy.jpg|200px]] |StileGruppo = background-color: |Gruppo1 = |Nome1 = sad |Valore1 = asd |Gruppo2 = sfg |Nome2 = |Valore2 = |Gruppo3 = |Nome3 = sg |Valore3 = fd |Gruppo4 = [[File:Italy.jpg|200px]] |Nome4 = |Valore4 = |Gruppo5 = |Nome5 = |Valore5 = [[File:Ravenna.jpg|275px]] |Gruppo6 = |Nome6 = |Valore6 = |Gruppo7 = |Nome7 = |Valore7 = |Gruppo8 = |Nome8 = |Valore8 = |Gruppo9 = |Nome9 = |Valore9 = |Gruppo10 = |Nome10 = |Valore10 = |Gruppo11 = |Nome11 = |Valore11 = |Gruppo12 = |Nome12 = |Valore12 = |Gruppo13 = |Nome13 = |Valore13 = |Gruppo14 = |Nome14 = |Valore14 = |Gruppo15 = |Nome15 = |Valore15 = |Gruppo16 = |Nome16 = |Valore16 = |Gruppo17 = |Nome17 = |Valore17 = |Gruppo18 = |Nome18 = |Valore18 = |Gruppo19 = |Nome19 = |Valore19 = |Gruppo20 = |Nome20 = |Valore20 = |Ultima = |StileUltima = background-color: }} {{Wp/rgn/Navbox2 |name = Kasabian |title = [[Kasabian]] |state = collapsed |above = '''[[Sergio Pizzorno]]{{Wp/rgn/,}}Tim Carter{{Wp/rgn/,}}Chris Edwards{{Wp/rgn/,}}Ian Matthews'''<br>[[Christopher Karloff]]{{Wp/rgn/,}}[[Tom Meighan]] |group1 = Album |list1 = {{Wp/rgn/Navbox subgroup |groupstyle = background: #EEEEEE |group1 = Studio |list1 = ''[[Kasabian (album)|Kasabian]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Empire (album Kasabian)|Empire]]''{{Wp/rgn/,}}''[[West Ryder Pauper Lunatic Asylum]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Velociraptor!]]''{{Wp/rgn/,}}''[[48:13]]''{{Wp/rgn/,}}''[[For Crying Out Loud]]''{{Wp/rgn/,}}''[[The Alchemist's Euphoria]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Happenings (Kasabian)|Happenings]]'' |group2 = Live |list2 = ''[[Live from Brixton Academy]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Live! - Live at The O2]]'' |group3 = Raccolte |list3 = ''[[The Albums]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Empire/West Ryder Pauper Lunatic Asylum]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Kasabian/Empire]]''{{Wp/rgn/,}}''[[West Ryder Pauper Lunatic Asylum/Velociraptor!]]'' }} |group2 = EP |list2 = ''[[iTunes Live: London Festival '07]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Fast Fuse]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Discover Kasabian]]''{{Wp/rgn/,}}''[[West Ryder EP]]''{{Wp/rgn/,}}''[[iTunes Live: London Festival '09 (Kasabian)|iTunes Live: London Festival '09]]''{{Wp/rgn/,}}''[[iTunes Live: London Festival '11]]'' |group3 = Singoli |list3 = ''[[Processed Beats|Processed Beats (demo)]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Reason Is Treason]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Club Foot]]''{{Wp/rgn/,}}''[[L.S.F.]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Processed Beats]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Cutt Off]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Club Foot|Club Foot/55]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Empire (singolo Kasabian)|Empire]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Shoot the Runner]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Me Plus One]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Fire (Kasabian)|Fire]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Where Did All the Love Go?]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Underdog (Kasabian)|Underdog]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Vlad the Impaler]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Days Are Forgotten]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Re-Wired]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Goodbye Kiss]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Man of Simple Pleasures]]''{{Wp/rgn/,}}''[[eez-eh]]''{{Wp/rgn/,}}''[[bumblebeee]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Bow (Kasabian)|bow]]''{{Wp/rgn/,}}''[[stevie (Kasabian)|stevie]]''{{Wp/rgn/,}}''[[You're in Love with a Psycho]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Comeback Kid (Kasabian)]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Are You Looking for Action?]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Ill Ray (The King)]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Bless This Acid House]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Alygatyr]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Scriptvre]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Chemicals (Kasabian)|Chemicals]]''{{Wp/rgn/,}}''The Wall''{{Wp/rgn/,}}''Strictly Old Skool''{{Wp/rgn/,}}''Algorithms''{{Wp/rgn/,}}''Call''{{Wp/rgn/,}}''Coming Back to Me Good'' |group4 = Singoli promozionali |list4 = ''[[Switchblade Smiles]]''{{Wp/rgn/,}}''[[explodes]]'' |below = '''[[Discografia dei Kasabian|Discografia]]''' }} 5cukv1jwzhrf0x8m9cf2xpb4cecfn1p 7384886 7384885 2026-11-07T16:00:51Z Ganjidvd 2540604 /* Stôria medievêla */ 7384886 wikitext text/x-wiki == Stôria == === Fundaziõn === [[File:Foce del Bevano - panoramio (6).jpg|thumb|La boca de fiõn de' [[Wt/rgn/Dbãn|Dbãn]], ambiẽnt asarmiãnt a l'antiga [[Wp/rgn/Val Paduṣa|val Paduṣa]]]] I stugiuṣ dla stôria i n arivè miga a cnòsar in manira praciṣa la nàsita dla lucalitê prerumãna.<ref name="Mascanzoni" /><ref name="Deichmann">{{Wt/rgn/Zita lìvar|aut=Friedrich Wilhelm Deichmann|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/ravenna_(Enciclopedia-dell'-Arte-Antica)/|tit=Ravenna|ann=1965}}</ref> Intignamôd, al piò antighi tistimugnãnz archeulögichi arvnudi al parmet ad mètar la presẽnza dj Òmbar int e' teritôri ravgnãn imãnc da e' V secul p. C., indò i staṣè infena a e' III secul p. C., cvãnd ch'u j fo i prem cuntët cun la [[Wp/rgn/Ziviltê rumãna|ziviltê rumãna]].<ref name="Mascanzoni">{{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Leardo Mascanzoni|tit=Ravenna: una storia millenaria|url=https://www.academia.edu/30201566/Ravenna_una_storia_millenaria|ann=1990|pag=3-50}}</ref> L'àrea de' teritôri ravgnãn l'ufrēva un ripêr naturêl, difati i su cunfẽn j ēra e' mêr Adriàtich a uriẽnt e la [[Wp/rgn/Val Paduṣa|val Paduṣa]] a ucidẽnt. La zitê l'ēra lighêda al cuntinẽnt a travērs d cvêlca möta d sabia.<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria antiga === {{Wp/rgn/Coin image box 1 double|header=''Decanummium'' d Ravèna|hbkg=#abcdef|image=File:Decanummium Ravenna.jpg|caption_left=<span style="font-variant:small-caps">felix r avenna</span> tōrn'e' [[Wp/rgn/Parsunificaziõn naziunêla|bost rapreṣentativ]] d Ravèna|caption_right=Sigla dla zitê int e' mëẓ d una garlãnda|width=220|footer=530-539 d.C., [[Wp/rgn/Bronẓ|bronẓ]], 2,92 g|position=right|margin=0}} I prem cuntët tra la ziviltê rumãna e la zitê d Ravèna i suzidè zirca de 220 p.C. e i s distingvè sòbit pr' ësar d amizèzia. De II sēcul p.C. Ravèna la dvintè una zitê federêda dla [[Wp/rgn/Ripòblica rumãna|Ripòblica rumãna]]. La particulêra puṣiziõn geugràfica dla zitê la cunvinzè l imperatōr [[Wp/rgn/Gusto|Gusto]] a spustêr int la lucalitê d [[Wp/rgn/Clas|Clas]] una grãnda flöta militêra incarichêda d tnē d öc la sicureza dl intir ''[[Wp/rgn/Mare Nostrum|Mare Nostrum]]'' insẽn a cla ch'l'ēra int e' pôrt d [[Wp/rgn/Miseno (Bacoli)|Miseno]].<ref name="Mascanzoni" /> E' [[Wp/rgn/Civitas Classis|pôrt d Clas]] e' fo pu culeghê a e' Pò da la ''fösa d Gusto''.<ref name="Mascanzoni" /> De 402 l imperatōr [[Wp/rgn/Honorius|Honorius]] e' spustè da [[Wp/rgn/Milan|Milãn]] a Ravèna la su residẽnza par scapê dal minac de' suvrãn [[Wp/rgn/Viṣigot|viṣigot]] [[Wp/rgn/Alareiks|Alareiks]]. J imperatur dop i daṣè una grãnda spẽnta a l'edilezia religiōṣa e militêra e dop incōra u j s arẓunẓè un ṣvilop dj êrt dal figur par e' gvēran dla [[Wp/rgn/Galla Placidia|Galla Placidia]]. Epū la zitê d Ravèna la fo scuncasêda dal cuntenvi löt d cmãnd ch'i la cunduṣè a una carsãnta pērsita generêla d capitêl. La zitê l'à avū nẽnca da afruntêr e' fat naturêl de' sparfundamẽnt dla tëra ch'e' faṣè intarê la lagõna e e' faṣè dvintêr valẽna l'àrea e briṣa uṣàbil e' pôrt d Clas.<ref name="Mascanzoni" /> Ravèna l'armastè la residẽnza dl imperatōr infen'a e' 476, cvãnd ch'e' rè dj Èrul [[Wp/rgn/Odovacer|Odovacer]] e' cazè veja e' ẓōvan [[Wp/rgn/Romulus Augustus|Romulus Augustus]], e e' mantnè e' su dumẽn infen'a e' 493, cvãnd ch'e' [[Wp/rgn/Rè di Got|rè got]] [[Wp/rgn/Theoderīcus|Theoderīcus]] l'arivè.<ref name="Mascanzoni" /> Dvintêda capitêla de' [[Wp/rgn/Regn ostrogot|Regn ostrogot]], Ravèna la cnusè un tẽmp d fôrt ṣvilop, al mura al fo ṣlarghêdi, al palud al fo schêdi, tẽnt fabrichet religiuṣ i fo tirè so e agl'instalaziõn d ëpuca rumãna al fo ristruturêdi. Nẽnca un [[Wp/rgn/Palaz d Theoderīcus|nôv palaz reêl]] e fo inavgurê; int la su côrt e' spichè una masa d stugiuṣ coma [[Wp/rgn/Severinus Boethius|Severinus Boethius]], [[Wp/rgn/Cassiodorus|Cassiodorus]], [[Wp/rgn/Iordanes|Iordanes]] e [[Wp/rgn/Arator|Arator]].<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria medievêla === {{Wp/rgn/Doppia immagine verticale|right|Sanvitale03.jpg|Sanvitale04.jpg|220||I musëich dl imperatōr [[Wp/rgn/Iustinianus I|Iustinianus I]] e la su moj [[Theodora (moj d Iustinianus)|Theodora]] int la [[Baṣelga d Sãn Vidêl (Ravèna)|baṣelga d Sãn Vidêl]]}} De 535 l imperatōr [[Wp/rgn/Iustinianus I|Iustinianus I]] e' dizidè d ricuparêr i terituri ucidentel dl Impēr. E' dichiarè gvëra ai Got, daṣend la maregia a e' generêl [[Wp/rgn/Belisarius|Belisarius]].<ref name="Mascanzoni" /> De 539 Ravèna la fo [[Wp/rgn/Asēgi d Ravèna (539-540)|asigêda]], avnend cuncvistêda l ãn dop. Dop la fẽn dla gvëra (553), la zitê la dvintè un impurtãnt zẽntar d scãmbi tra la cultura ucidentêla e cvela urientêla. Simbẽn ch'u j fos stêdi e' sparfundamẽnt dla tëra e una grêva arvẽna idrogeulògica, e' su antigh pôrt e' fo mantnū ativ.<ref name="Mascanzoni" /> Sota Iustinianus Ravèna la dvintè un arziviscuvêd e l imperatōr e' numinè arzivèscuv (e' prem dla stôria dla zitê) [[Wp/rgn/Maximianus|Maximianus]], un s-ciãn fidê a lò. Par e' su ministēri coma arzivèscuv, Maximianus e' faṣè dvintê la zitê un impurtãnt zẽntar culturêl dla Ciṣa, coma [[Wp/rgn/Roma|Röma]] e Custantinòpuli, inavgurend fabrichet impunẽnt coma la [[Wp/rgn/Baṣelga d Sãn Vidêl|baṣelga d Sãn Vidêl]] e favurend leteret coma [[Wp/rgn/Rusticius Helpidius Domnulus|Rusticius Helpidius Domnulus]] e [[Wp/rgn/Venantius Fortunatus|Venantius Fortunatus]].<ref name="Mascanzoni" /> La carsãnta impurtãnza e stēṣa dl'[[Wp/rgn/Arzidiòceṣi d Ravèna-Ziria|arzidiòceṣi d Ravèna]], cun una zērta avtunumeja e ṣgonda sōl a [[Wp/rgn/Diòceṣi d Röma|Röma]], la cunvinzè de 666 l imperatōr [[Wp/rgn/Custãnt II|Custãnt II]] a publichêr un privileg ch'e' garantēva a l'arziviscuvêd e' dumẽn tutêl ins l'[[Wp/rgn/Emelia-Rumagna|Emiglia-Rumãgna]].<ref name="Mascanzoni" /> L'indipendẽnza e la putẽnza dl'arzidiòceṣi d Ravèna al fo piò vôlt la raṣõn d coc cun e' Pêpa, sichè de 680 l arzivèscuv Theodorus e' dizidè d abandunê l avtunumeja da la [[Wp/rgn/Ciṣa catölica|Ciṣa d Röma]], cavṣend una sfilza d ribigliõn e un prugresiv indibulimẽnt de' dumẽn dl arzivèscuv, ch'e' fo pu abulī de 751 cun la caduda dl eṣarchêt e l ariv de' [[Wp/rgn/Suvrẽn lunguberd|rè lungubêrd]] [[Wp/rgn/Aistulf|Aistulf]].<ref name="Mascanzoni" /> Cun la firma dla ''[[Wp/rgn/Promissio Carisiaca|Promissio Carisiaca]]'' de 754 la zitê la pasè sota e' cuntröl de' Pepa, mo j arzivèscuv, cun l'apög dla ristugrazì luchêla, i mantnè la ciṣa ravgnãna in pêrt indipendẽnta da cla rumãna. Pērsa la funziõn di capitêla, la zitê la fo lasêda indrī, e' pôrt e' fo munī e Clas u s spupulè. Tra e' 726 e e' 744, la zitê la fo nẽnca sugêta a un taramöt preputẽnt.<ref name="Mascanzoni" /> De 784 [[Charlemagne]] e' faṣè sachigê e butê ẓò la regia d Theoderīcus e e' purtè a [[Aachen]] dal stêtuv e di mèrum preziuṣ. De X sēcul l imperatōr [[Utõn I e' Grãnd|Utõn I]] e' cmandè la custruziõn d un palaz reêl int la zitê pr' avṣinês aj arzivèscuv ravgnẽn, avarseri de' Pêpa.<ref name="Mascanzoni" /> A e' tẽmp dla [[löta pr' al nòmin]], la ciṣa d Ravèna la stè sèmpar fida a tot j imperatur e de 1080 l imperatōr [[Rico IV d Francogna|Rico IV]] e' numinè [[antipêpa]] l arzivèscuv [[Antipêpa Clemens III|Guibērto d Ravèna]]. Ste fat che cvè e' cumprumitè pr' una masa d tẽmp al relaziõn cun Röma sichè piò avãnti la scunfeta dl arziviscuvêd la n s fo putuda ṣgavdì.<ref name="Mascanzoni" /> De 1313, par la sgnureja d [[Wp/rgn/Guido Novello da Polenta|Guido Novello da Polenta]], Ravèna la rizivè e' puvēta [[Wp/rgn/Dante Alighieri|Dante Alighieri]], ch'u j murè d [[Wp/rgn/Malêria|malêria]] de 1321.<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria mudērna === {{Wp/rgn/...}} === Stôria d incudè === {{Wp/rgn/...}}{{#invoke:Wp/rgn/ValWikidata|main|item=Q42|property=P106}} {{#invoke:Wp/rgn/ValWikidata|singolo|item=Q42|property=P106|numero=2}} {{Wp/rgn/DivAmmW|ITA|2L}} [[{{Wp/rgn/DivAmm/ITA|2L}}|{{Wp/rgn/DivAmm/ITA|2}}]] {{Wp/rgn/DivAmm/ITA|1L}} [[:en:Barack Obama|Barack Obama su Wikipedia in inglese]] {{Wp/rgn/Zita web |acc=1/1/2016|dat=3-12-2012|sit=symbl.cc|url=https://symbl.cc/it/1E93/|tit=Latina piccola lettera Z con punto sotto|aut=Pinco Pallino}} {{Wp/rgn/Sẽnza surẓẽnt|ciao a tutti.}} {{User:Ganjidvd/Sandbox/TemplateTest|Gra amm=3|Nom=Ravena|Tip=Cumon|Ban=ravenna.png|Ste=ravenna.jpg|Did ban=sds|Did ste=adasd|Img=Ravenna.jpg|Did=daf|Nom ufc=Comune di Ravenna|var=RO|Div sup=Pruvenza d Ravena|Ams=Barattoni|Cpl=df|Cap=sdfg|Pre=Giorgia|Len ufz=Itaglien|Elt len=Rumagnôl|Alt=0|Sup=43646|Abi=1232423|Den=445.8|Cun=Zirvia|Nom abi=ravgnen|Sit=https://commons.wikimedia.org/w/index.php?search=cappelletti&title=Special%3AMediaSearch&type=image|Did map=mapa|Map=mapa.png|Sta=Itaglia|Data Abi=31-01-1999}}{{Wp/rgn/Bandira|SMR|var=SM}}{{Wp/rgn/Bandira|SMR}}ciao{{Wp/rgn/Sẽnza surẓẽnt}} {{Wp/rgn/Band div|ITA|Marche|1}}{{Wp/rgn/Band div|ITA|Toscana|1}}{{Wp/rgn/Band div|ITA|Ravenna|2}}{{Wp/rgn/Band div|ITA|Rovigo|2}} {{Wp/rgn/Band div|ITA|Bologna|2}} {{Wp/rgn/Databox|item=Q42}} {{Wp/rgn/Band div|ITA|Roma|3}} {{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Alberto Giovannini|tit=A voj imparê e' Rumagnôl|ann=2025|edi=Tempo al Libro|loc=[[Wp/rgn/Fënza|Fẽnza]]|vol=I|pag=114|isb=979-12-81307-40-7}} {{Wp/rgn/ClimaAnnuale | nome = Ravèna Punta Marẽna<br /><small>([[Wp/rgn/1947|1947]]-[[Wp/rgn/2026|2026]])</small> | tempassmax01 = 20.2 | annotempassmax01 = 1979 | tempassmax02 = 20.3 | annotempassmax02 = 2020 | tempassmax03 = 25.4 | annotempassmax03 = 1997 | tempassmax04 = 31.8 | annotempassmax04 = 2011 | tempassmax05 = 35.0 | annotempassmax05 = 2001 | tempassmax06 = 37.9 | annotempassmax06 = 2026 | tempassmax07 = 39.0 | annotempassmax07 = 2026 | tempassmax08 = 39.0 | annotempassmax08 = 1952 | tempassmax09 = 36.4 | annotempassmax09 = 2026 | tempassmax10 = 28.3 | annotempassmax10 = 2023 | tempassmax11 = 24.4 | annotempassmax11 = 2013 | tempassmax12 = 21.8 | annotempassmax12 = 1989 | tempassmin01 = −13.8 | annotempassmin01 = 1985 | tempassmin02 = −14.0 | annotempassmin02 = 1956 | tempassmin03 = −5.4 | annotempassmin03 = 2005 | tempassmin04 = −1.8 | annotempassmin04 = 2003 | tempassmin05 = 2.8 | annotempassmin05 = 1957 | tempassmin06 = 7.0 | annotempassmin06 = 1955 | tempassmin07 = 10.0 | annotempassmin07 = 1965 | tempassmin08 = 10.2 | annotempassmin08 = 1989 | tempassmin09 = 5.8 | annotempassmin09 = 1977 | tempassmin10 = 1.8 | annotempassmin10 = 1971 | tempassmin11 = −3.6 | annotempassmin11 = 1983 | tempassmin12 = −7.8 | annotempassmin12 = 1996 }} {{Wp/rgn/ClimaAnnuale | nome = Ravèna Punta Marẽna<br /><small>(1971-2000)</small> | tempmax01 = 6.2 | tempmax02 = 8.8 | tempmax03 = 12.7 | tempmax04 = 16.3 | tempmax05 = 21.7 | tempmax06 = 25.7 | tempmax07 = 28.7 | tempmax08 = 28.7 | tempmax09 = 24.5 | tempmax10 = 18.8 | tempmax11 = 11.6 | tempmax12 = 7.2 | tempmedia01 = 3.5 | tempmedia02 = 5.4 | tempmedia03 = 8.9 | tempmedia04 = 12.4 | tempmedia05 = 17.3 | tempmedia06 = 21.0 | tempmedia07 = 23.9 | tempmedia08 = 23.9 | tempmedia09 = 20.0 | tempmedia10 = 15.0 | tempmedia11 = 8.6 | tempmedia12 = 4.5 | tempmin01 = 0.8 | tempmin02 = 2.0 | tempmin03 = 5.0 | tempmin04 = 8.4 | tempmin05 = 12.8 | tempmin06 = 16.3 | tempmin07 = 19.0 | tempmin08 = 19.0 | tempmin09 = 15.5 | tempmin10 = 11.2 | tempmin11 = 5.6 | tempmin12 = 1.8 | pioggia01 = 32.8 | pioggia02 = 33.5 | pioggia03 = 46.5 | pioggia04 = 54.8 | pioggia05 = 42.9 | pioggia06 = 48.3 | pioggia07 = 37.8 | pioggia08 = 57.8 | pioggia09 = 69.1 | pioggia10 = 55.7 | pioggia11 = 64.5 | pioggia12 = 40.5 | giornipioggia01 = 5 | giornipioggia02 = 5 | giornipioggia03 = 6 | giornipioggia04 = 7 | giornipioggia05 = 7 | giornipioggia06 = 6 | giornipioggia07 = 4 | giornipioggia08 = 5 | giornipioggia09 = 6 | giornipioggia10 = 6 | giornipioggia11 = 7 | giornipioggia12 = 6 }} {{Wp/rgn/Infobox |TitoloInt = adf |StileTitoloInt = background-color: |Immagine = [[File:Italy.jpg|200px]] |StileGruppo = background-color: |Gruppo1 = |Nome1 = sad |Valore1 = asd |Gruppo2 = sfg |Nome2 = |Valore2 = |Gruppo3 = |Nome3 = sg |Valore3 = fd |Gruppo4 = [[File:Italy.jpg|200px]] |Nome4 = |Valore4 = |Gruppo5 = |Nome5 = |Valore5 = [[File:Ravenna.jpg|275px]] |Gruppo6 = |Nome6 = |Valore6 = |Gruppo7 = |Nome7 = |Valore7 = |Gruppo8 = |Nome8 = |Valore8 = |Gruppo9 = |Nome9 = |Valore9 = |Gruppo10 = |Nome10 = |Valore10 = |Gruppo11 = |Nome11 = |Valore11 = |Gruppo12 = |Nome12 = |Valore12 = |Gruppo13 = |Nome13 = |Valore13 = |Gruppo14 = |Nome14 = |Valore14 = |Gruppo15 = |Nome15 = |Valore15 = |Gruppo16 = |Nome16 = |Valore16 = |Gruppo17 = |Nome17 = |Valore17 = |Gruppo18 = |Nome18 = |Valore18 = |Gruppo19 = |Nome19 = |Valore19 = |Gruppo20 = |Nome20 = |Valore20 = |Ultima = |StileUltima = background-color: }} {{Wp/rgn/Navbox2 |name = Kasabian |title = [[Kasabian]] |state = collapsed |above = '''[[Sergio Pizzorno]]{{Wp/rgn/,}}Tim Carter{{Wp/rgn/,}}Chris Edwards{{Wp/rgn/,}}Ian Matthews'''<br>[[Christopher Karloff]]{{Wp/rgn/,}}[[Tom Meighan]] |group1 = Album |list1 = {{Wp/rgn/Navbox subgroup |groupstyle = background: #EEEEEE |group1 = Studio |list1 = ''[[Kasabian (album)|Kasabian]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Empire (album Kasabian)|Empire]]''{{Wp/rgn/,}}''[[West Ryder Pauper Lunatic Asylum]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Velociraptor!]]''{{Wp/rgn/,}}''[[48:13]]''{{Wp/rgn/,}}''[[For Crying Out Loud]]''{{Wp/rgn/,}}''[[The Alchemist's Euphoria]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Happenings (Kasabian)|Happenings]]'' |group2 = Live |list2 = ''[[Live from Brixton Academy]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Live! - Live at The O2]]'' |group3 = Raccolte |list3 = ''[[The Albums]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Empire/West Ryder Pauper Lunatic Asylum]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Kasabian/Empire]]''{{Wp/rgn/,}}''[[West Ryder Pauper Lunatic Asylum/Velociraptor!]]'' }} |group2 = EP |list2 = ''[[iTunes Live: London Festival '07]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Fast Fuse]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Discover Kasabian]]''{{Wp/rgn/,}}''[[West Ryder EP]]''{{Wp/rgn/,}}''[[iTunes Live: London Festival '09 (Kasabian)|iTunes Live: London Festival '09]]''{{Wp/rgn/,}}''[[iTunes Live: London Festival '11]]'' |group3 = Singoli |list3 = ''[[Processed Beats|Processed Beats (demo)]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Reason Is Treason]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Club Foot]]''{{Wp/rgn/,}}''[[L.S.F.]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Processed Beats]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Cutt Off]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Club Foot|Club Foot/55]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Empire (singolo Kasabian)|Empire]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Shoot the Runner]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Me Plus One]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Fire (Kasabian)|Fire]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Where Did All the Love Go?]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Underdog (Kasabian)|Underdog]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Vlad the Impaler]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Days Are Forgotten]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Re-Wired]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Goodbye Kiss]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Man of Simple Pleasures]]''{{Wp/rgn/,}}''[[eez-eh]]''{{Wp/rgn/,}}''[[bumblebeee]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Bow (Kasabian)|bow]]''{{Wp/rgn/,}}''[[stevie (Kasabian)|stevie]]''{{Wp/rgn/,}}''[[You're in Love with a Psycho]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Comeback Kid (Kasabian)]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Are You Looking for Action?]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Ill Ray (The King)]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Bless This Acid House]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Alygatyr]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Scriptvre]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Chemicals (Kasabian)|Chemicals]]''{{Wp/rgn/,}}''The Wall''{{Wp/rgn/,}}''Strictly Old Skool''{{Wp/rgn/,}}''Algorithms''{{Wp/rgn/,}}''Call''{{Wp/rgn/,}}''Coming Back to Me Good'' |group4 = Singoli promozionali |list4 = ''[[Switchblade Smiles]]''{{Wp/rgn/,}}''[[explodes]]'' |below = '''[[Discografia dei Kasabian|Discografia]]''' }} tjr4n5wicb3bek5wuzjz43p5t7ilv1b 7384946 7384886 2026-11-07T17:00:25Z Ganjidvd 2540604 /* Stôria medievêla */ 7384946 wikitext text/x-wiki == Stôria == === Fundaziõn === [[File:Foce del Bevano - panoramio (6).jpg|thumb|La boca de fiõn de' [[Wt/rgn/Dbãn|Dbãn]], ambiẽnt asarmiãnt a l'antiga [[Wp/rgn/Val Paduṣa|val Paduṣa]]]] I stugiuṣ dla stôria i n arivè miga a cnòsar in manira praciṣa la nàsita dla lucalitê prerumãna.<ref name="Mascanzoni" /><ref name="Deichmann">{{Wt/rgn/Zita lìvar|aut=Friedrich Wilhelm Deichmann|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/ravenna_(Enciclopedia-dell'-Arte-Antica)/|tit=Ravenna|ann=1965}}</ref> Intignamôd, al piò antighi tistimugnãnz archeulögichi arvnudi al parmet ad mètar la presẽnza dj Òmbar int e' teritôri ravgnãn imãnc da e' V secul p. C., indò i staṣè infena a e' III secul p. C., cvãnd ch'u j fo i prem cuntët cun la [[Wp/rgn/Ziviltê rumãna|ziviltê rumãna]].<ref name="Mascanzoni">{{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Leardo Mascanzoni|tit=Ravenna: una storia millenaria|url=https://www.academia.edu/30201566/Ravenna_una_storia_millenaria|ann=1990|pag=3-50}}</ref> L'àrea de' teritôri ravgnãn l'ufrēva un ripêr naturêl, difati i su cunfẽn j ēra e' mêr Adriàtich a uriẽnt e la [[Wp/rgn/Val Paduṣa|val Paduṣa]] a ucidẽnt. La zitê l'ēra lighêda al cuntinẽnt a travērs d cvêlca möta d sabia.<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria antiga === {{Wp/rgn/Coin image box 1 double|header=''Decanummium'' d Ravèna|hbkg=#abcdef|image=File:Decanummium Ravenna.jpg|caption_left=<span style="font-variant:small-caps">felix r avenna</span> tōrn'e' [[Wp/rgn/Parsunificaziõn naziunêla|bost rapreṣentativ]] d Ravèna|caption_right=Sigla dla zitê int e' mëẓ d una garlãnda|width=220|footer=530-539 d.C., [[Wp/rgn/Bronẓ|bronẓ]], 2,92 g|position=right|margin=0}} I prem cuntët tra la ziviltê rumãna e la zitê d Ravèna i suzidè zirca de 220 p.C. e i s distingvè sòbit pr' ësar d amizèzia. De II sēcul p.C. Ravèna la dvintè una zitê federêda dla [[Wp/rgn/Ripòblica rumãna|Ripòblica rumãna]]. La particulêra puṣiziõn geugràfica dla zitê la cunvinzè l imperatōr [[Wp/rgn/Gusto|Gusto]] a spustêr int la lucalitê d [[Wp/rgn/Clas|Clas]] una grãnda flöta militêra incarichêda d tnē d öc la sicureza dl intir ''[[Wp/rgn/Mare Nostrum|Mare Nostrum]]'' insẽn a cla ch'l'ēra int e' pôrt d [[Wp/rgn/Miseno (Bacoli)|Miseno]].<ref name="Mascanzoni" /> E' [[Wp/rgn/Civitas Classis|pôrt d Clas]] e' fo pu culeghê a e' Pò da la ''fösa d Gusto''.<ref name="Mascanzoni" /> De 402 l imperatōr [[Wp/rgn/Honorius|Honorius]] e' spustè da [[Wp/rgn/Milan|Milãn]] a Ravèna la su residẽnza par scapê dal minac de' suvrãn [[Wp/rgn/Viṣigot|viṣigot]] [[Wp/rgn/Alareiks|Alareiks]]. J imperatur dop i daṣè una grãnda spẽnta a l'edilezia religiōṣa e militêra e dop incōra u j s arẓunẓè un ṣvilop dj êrt dal figur par e' gvēran dla [[Wp/rgn/Galla Placidia|Galla Placidia]]. Epū la zitê d Ravèna la fo scuncasêda dal cuntenvi löt d cmãnd ch'i la cunduṣè a una carsãnta pērsita generêla d capitêl. La zitê l'à avū nẽnca da afruntêr e' fat naturêl de' sparfundamẽnt dla tëra ch'e' faṣè intarê la lagõna e e' faṣè dvintêr valẽna l'àrea e briṣa uṣàbil e' pôrt d Clas.<ref name="Mascanzoni" /> Ravèna l'armastè la residẽnza dl imperatōr infen'a e' 476, cvãnd ch'e' rè dj Èrul [[Wp/rgn/Odovacer|Odovacer]] e' cazè veja e' ẓōvan [[Wp/rgn/Romulus Augustus|Romulus Augustus]], e e' mantnè e' su dumẽn infen'a e' 493, cvãnd ch'e' [[Wp/rgn/Rè di Got|rè got]] [[Wp/rgn/Theoderīcus|Theoderīcus]] l'arivè.<ref name="Mascanzoni" /> Dvintêda capitêla de' [[Wp/rgn/Regn ostrogot|Regn ostrogot]], Ravèna la cnusè un tẽmp d fôrt ṣvilop, al mura al fo ṣlarghêdi, al palud al fo schêdi, tẽnt fabrichet religiuṣ i fo tirè so e agl'instalaziõn d ëpuca rumãna al fo ristruturêdi. Nẽnca un [[Wp/rgn/Palaz d Theoderīcus|nôv palaz reêl]] e fo inavgurê; int la su côrt e' spichè una masa d stugiuṣ coma [[Wp/rgn/Severinus Boethius|Severinus Boethius]], [[Wp/rgn/Cassiodorus|Cassiodorus]], [[Wp/rgn/Iordanes|Iordanes]] e [[Wp/rgn/Arator|Arator]].<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria medievêla === {{Wp/rgn/Doppia immagine verticale|right|Sanvitale03.jpg|Sanvitale04.jpg|220||I musëich dl imperatōr [[Wp/rgn/Iustinianus I|Iustinianus I]] e la su moj [[Theodora (moj d Iustinianus)|Theodora]] int la [[Baṣelga d Sãn Vidêl (Ravèna)|baṣelga d Sãn Vidêl]]}} De 535 l imperatōr [[Wp/rgn/Iustinianus I|Iustinianus I]] e' dizidè d ricuparêr i terituri ucidentel dl Impēr. E' dichiarè gvëra ai Got, daṣend la maregia a e' generêl [[Wp/rgn/Belisarius|Belisarius]].<ref name="Mascanzoni" /> De 539 Ravèna la fo [[Wp/rgn/Asēgi d Ravèna (539-540)|asigêda]], avnend cuncvistêda l ãn dop. Dop la fẽn dla gvëra (553), la zitê la dvintè un impurtãnt zẽntar d scãmbi tra la cultura ucidentêla e cvela urientêla. Simbẽn ch'u j fos stêdi e' sparfundamẽnt dla tëra e una grêva arvẽna idrogeulògica, e' su antigh pôrt e' fo mantnū ativ.<ref name="Mascanzoni" /> Sota Iustinianus Ravèna la dvintè un arziviscuvêd e l imperatōr e' numinè arzivèscuv (e' prem dla stôria dla zitê) [[Wp/rgn/Maximianus|Maximianus]], un s-ciãn fidê a lò. Par e' su ministēri coma arzivèscuv, Maximianus e' faṣè dvintê la zitê un impurtãnt zẽntar culturêl dla Ciṣa, coma [[Wp/rgn/Roma|Röma]] e Custantinòpuli, inavgurend fabrichet impunẽnt coma la [[Wp/rgn/Baṣelga d Sãn Vidêl|baṣelga d Sãn Vidêl]] e favurend leteret coma [[Wp/rgn/Rusticius Helpidius Domnulus|Rusticius Helpidius Domnulus]] e [[Wp/rgn/Venantius Fortunatus|Venantius Fortunatus]].<ref name="Mascanzoni" /> La carsãnta impurtãnza e stēṣa dl'[[Wp/rgn/Arzidiòceṣi d Ravèna-Ziria|arzidiòceṣi d Ravèna]], cun una zērta avtunumeja e ṣgonda sōl a [[Wp/rgn/Diòceṣi d Röma|Röma]], la cunvinzè de 666 l imperatōr [[Wp/rgn/Custãnt II|Custãnt II]] a publichêr un privileg ch'e' garantēva a l'arziviscuvêd e' dumẽn tutêl ins l'[[Wp/rgn/Emelia-Rumagna|Emiglia-Rumãgna]].<ref name="Mascanzoni" /> L'indipendẽnza e la putẽnza dl'arzidiòceṣi d Ravèna al fo piò vôlt la raṣõn d coc cun e' Pêpa, sichè de 680 l arzivèscuv Theodorus e' dizidè d abandunê l avtunumeja da la [[Wp/rgn/Ciṣa catölica|Ciṣa d Röma]], cavṣend una sfilza d ribigliõn e un prugresiv indibulimẽnt de' dumẽn dl arzivèscuv, ch'e' fo pu abulī de 751 cun la caduda dl eṣarchêt e l ariv de' [[Wp/rgn/Suvrẽn lunguberd|rè lungubêrd]] [[Wp/rgn/Aistulf|Aistulf]].<ref name="Mascanzoni" /> Cun la firma dla ''[[Wp/rgn/Promissio Carisiaca|Promissio Carisiaca]]'' de 754 la zitê la pasè sota e' cuntröl de' Pepa, mo j arzivèscuv, cun l'apög dla ristugrazì luchêla, i mantnè la ciṣa ravgnãna in pêrt indipendẽnta da cla rumãna. Pērsa la funziõn di capitêla, la zitê la fo lasêda indrī, e' pôrt e' fo munī e Clas u s spupulè. Tra e' 726 e e' 744, la zitê la fo nẽnca sugêta a un taramöt preputẽnt.<ref name="Mascanzoni" /> De 784 [[Charlemagne]] e' faṣè sachigê e butê ẓò la regia d Theoderīcus e e' purtè a [[Aachen]] dal stêtuv e di mèrum preziuṣ. De X sēcul l imperatōr [[Utõn I e' Grãnd|Utõn I]] e' cmandè la custruziõn d un palaz reêl int la zitê pr' avṣinês aj arzivèscuv ravgnẽn, avarseri de' Pêpa.<ref name="Mascanzoni" /> A e' tẽmp dla [[löta pr' al nòmin]], la ciṣa d Ravèna la stè sèmpar fida a tot j imperatur e de 1080 l imperatōr [[Rico IV d Francogna|Rico IV]] e' numinè [[antipêpa]] l arzivèscuv [[Antipêpa Clemens III|Guibērto d Ravèna]]. Ste fat che cvè e' cumprumitè pr' una masa d tẽmp al relaziõn cun Röma sichè piò avãnti la scunfeta dl arziviscuvêd la n s fo putuda ṣgavdì.<ref name="Mascanzoni" /> De 1109 a Ravèna e' nisè e' [[Etê cumunêla|cumõn]] che de 1181 sota la fameja di [[Traversari]] e' rinsè a libarês in pêrt da l'influvẽnza dl arzivèscuv. De 1240 parò i Traversari i s mitè cun i [[Gvelf e ghibilĩn|gvelf]], sichè l imperatōr [[Fidrigh II d Ṣvēvia]] l atachè la zitê e u la sfaṣè.<ref name="Mascanzoni" /> De 1275 la fameja di [[Da Pulẽnta]] la faṣè un [[cōlp ad Stêt]] incalarend una [[sgnureja zitadẽna]] sutumesa a e' [[Stêt de' Pêpa]]. De XIV sècul Da Pulẽnta i faṣè tirê sò di fabrichet in muradura e i faṣè arpupulê la zitê. J invstè nẽnca una masa d risôrsit pr' armetr' a pöst i canel di fiõn, faṣend lighê la zitê a e' Mer Adriàtich e a la [[boca ramifichêda de' Po]]. De 1313, par la sgnureja d [[Wp/rgn/Gvid Nuvël da Pulẽnta|Gvid Nuvël da Pulẽnta]], Ravèna la rizivè e' puvēta [[Wp/rgn/Dante Alighieri|Dante Alighieri]], ch'u j murè d [[Wp/rgn/Malêria|malêria]] de 1321.<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria mudērna === {{Wp/rgn/...}} === Stôria d incudè === {{Wp/rgn/...}}{{#invoke:Wp/rgn/ValWikidata|main|item=Q42|property=P106}} {{#invoke:Wp/rgn/ValWikidata|singolo|item=Q42|property=P106|numero=2}} {{Wp/rgn/DivAmmW|ITA|2L}} [[{{Wp/rgn/DivAmm/ITA|2L}}|{{Wp/rgn/DivAmm/ITA|2}}]] {{Wp/rgn/DivAmm/ITA|1L}} [[:en:Barack Obama|Barack Obama su Wikipedia in inglese]] {{Wp/rgn/Zita web |acc=1/1/2016|dat=3-12-2012|sit=symbl.cc|url=https://symbl.cc/it/1E93/|tit=Latina piccola lettera Z con punto sotto|aut=Pinco Pallino}} {{Wp/rgn/Sẽnza surẓẽnt|ciao a tutti.}} {{User:Ganjidvd/Sandbox/TemplateTest|Gra amm=3|Nom=Ravena|Tip=Cumon|Ban=ravenna.png|Ste=ravenna.jpg|Did ban=sds|Did ste=adasd|Img=Ravenna.jpg|Did=daf|Nom ufc=Comune di Ravenna|var=RO|Div sup=Pruvenza d Ravena|Ams=Barattoni|Cpl=df|Cap=sdfg|Pre=Giorgia|Len ufz=Itaglien|Elt len=Rumagnôl|Alt=0|Sup=43646|Abi=1232423|Den=445.8|Cun=Zirvia|Nom abi=ravgnen|Sit=https://commons.wikimedia.org/w/index.php?search=cappelletti&title=Special%3AMediaSearch&type=image|Did map=mapa|Map=mapa.png|Sta=Itaglia|Data Abi=31-01-1999}}{{Wp/rgn/Bandira|SMR|var=SM}}{{Wp/rgn/Bandira|SMR}}ciao{{Wp/rgn/Sẽnza surẓẽnt}} {{Wp/rgn/Band div|ITA|Marche|1}}{{Wp/rgn/Band div|ITA|Toscana|1}}{{Wp/rgn/Band div|ITA|Ravenna|2}}{{Wp/rgn/Band div|ITA|Rovigo|2}} {{Wp/rgn/Band div|ITA|Bologna|2}} {{Wp/rgn/Databox|item=Q42}} {{Wp/rgn/Band div|ITA|Roma|3}} {{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Alberto Giovannini|tit=A voj imparê e' Rumagnôl|ann=2025|edi=Tempo al Libro|loc=[[Wp/rgn/Fënza|Fẽnza]]|vol=I|pag=114|isb=979-12-81307-40-7}} {{Wp/rgn/ClimaAnnuale | nome = Ravèna Punta Marẽna<br /><small>([[Wp/rgn/1947|1947]]-[[Wp/rgn/2026|2026]])</small> | tempassmax01 = 20.2 | annotempassmax01 = 1979 | tempassmax02 = 20.3 | annotempassmax02 = 2020 | tempassmax03 = 25.4 | annotempassmax03 = 1997 | tempassmax04 = 31.8 | annotempassmax04 = 2011 | tempassmax05 = 35.0 | annotempassmax05 = 2001 | tempassmax06 = 37.9 | annotempassmax06 = 2026 | tempassmax07 = 39.0 | annotempassmax07 = 2026 | tempassmax08 = 39.0 | annotempassmax08 = 1952 | tempassmax09 = 36.4 | annotempassmax09 = 2026 | tempassmax10 = 28.3 | annotempassmax10 = 2023 | tempassmax11 = 24.4 | annotempassmax11 = 2013 | tempassmax12 = 21.8 | annotempassmax12 = 1989 | tempassmin01 = −13.8 | annotempassmin01 = 1985 | tempassmin02 = −14.0 | annotempassmin02 = 1956 | tempassmin03 = −5.4 | annotempassmin03 = 2005 | tempassmin04 = −1.8 | annotempassmin04 = 2003 | tempassmin05 = 2.8 | annotempassmin05 = 1957 | tempassmin06 = 7.0 | annotempassmin06 = 1955 | tempassmin07 = 10.0 | annotempassmin07 = 1965 | tempassmin08 = 10.2 | annotempassmin08 = 1989 | tempassmin09 = 5.8 | annotempassmin09 = 1977 | tempassmin10 = 1.8 | annotempassmin10 = 1971 | tempassmin11 = −3.6 | annotempassmin11 = 1983 | tempassmin12 = −7.8 | annotempassmin12 = 1996 }} {{Wp/rgn/ClimaAnnuale | nome = Ravèna Punta Marẽna<br /><small>(1971-2000)</small> | tempmax01 = 6.2 | tempmax02 = 8.8 | tempmax03 = 12.7 | tempmax04 = 16.3 | tempmax05 = 21.7 | tempmax06 = 25.7 | tempmax07 = 28.7 | tempmax08 = 28.7 | tempmax09 = 24.5 | tempmax10 = 18.8 | tempmax11 = 11.6 | tempmax12 = 7.2 | tempmedia01 = 3.5 | tempmedia02 = 5.4 | tempmedia03 = 8.9 | tempmedia04 = 12.4 | tempmedia05 = 17.3 | tempmedia06 = 21.0 | tempmedia07 = 23.9 | tempmedia08 = 23.9 | tempmedia09 = 20.0 | tempmedia10 = 15.0 | tempmedia11 = 8.6 | tempmedia12 = 4.5 | tempmin01 = 0.8 | tempmin02 = 2.0 | tempmin03 = 5.0 | tempmin04 = 8.4 | tempmin05 = 12.8 | tempmin06 = 16.3 | tempmin07 = 19.0 | tempmin08 = 19.0 | tempmin09 = 15.5 | tempmin10 = 11.2 | tempmin11 = 5.6 | tempmin12 = 1.8 | pioggia01 = 32.8 | pioggia02 = 33.5 | pioggia03 = 46.5 | pioggia04 = 54.8 | pioggia05 = 42.9 | pioggia06 = 48.3 | pioggia07 = 37.8 | pioggia08 = 57.8 | pioggia09 = 69.1 | pioggia10 = 55.7 | pioggia11 = 64.5 | pioggia12 = 40.5 | giornipioggia01 = 5 | giornipioggia02 = 5 | giornipioggia03 = 6 | giornipioggia04 = 7 | giornipioggia05 = 7 | giornipioggia06 = 6 | giornipioggia07 = 4 | giornipioggia08 = 5 | giornipioggia09 = 6 | giornipioggia10 = 6 | giornipioggia11 = 7 | giornipioggia12 = 6 }} {{Wp/rgn/Infobox |TitoloInt = adf |StileTitoloInt = background-color: |Immagine = [[File:Italy.jpg|200px]] |StileGruppo = background-color: |Gruppo1 = |Nome1 = sad |Valore1 = asd |Gruppo2 = sfg |Nome2 = |Valore2 = |Gruppo3 = |Nome3 = sg |Valore3 = fd |Gruppo4 = [[File:Italy.jpg|200px]] |Nome4 = |Valore4 = |Gruppo5 = |Nome5 = |Valore5 = [[File:Ravenna.jpg|275px]] |Gruppo6 = |Nome6 = |Valore6 = |Gruppo7 = |Nome7 = |Valore7 = |Gruppo8 = |Nome8 = |Valore8 = |Gruppo9 = |Nome9 = |Valore9 = |Gruppo10 = |Nome10 = |Valore10 = |Gruppo11 = |Nome11 = |Valore11 = |Gruppo12 = |Nome12 = |Valore12 = |Gruppo13 = |Nome13 = |Valore13 = |Gruppo14 = |Nome14 = |Valore14 = |Gruppo15 = |Nome15 = |Valore15 = |Gruppo16 = |Nome16 = |Valore16 = |Gruppo17 = |Nome17 = |Valore17 = |Gruppo18 = |Nome18 = |Valore18 = |Gruppo19 = |Nome19 = |Valore19 = |Gruppo20 = |Nome20 = |Valore20 = |Ultima = |StileUltima = background-color: }} {{Wp/rgn/Navbox2 |name = Kasabian |title = [[Kasabian]] |state = collapsed |above = '''[[Sergio Pizzorno]]{{Wp/rgn/,}}Tim Carter{{Wp/rgn/,}}Chris Edwards{{Wp/rgn/,}}Ian Matthews'''<br>[[Christopher Karloff]]{{Wp/rgn/,}}[[Tom Meighan]] |group1 = Album |list1 = {{Wp/rgn/Navbox subgroup |groupstyle = background: #EEEEEE |group1 = Studio |list1 = ''[[Kasabian (album)|Kasabian]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Empire (album Kasabian)|Empire]]''{{Wp/rgn/,}}''[[West Ryder Pauper Lunatic Asylum]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Velociraptor!]]''{{Wp/rgn/,}}''[[48:13]]''{{Wp/rgn/,}}''[[For Crying Out Loud]]''{{Wp/rgn/,}}''[[The Alchemist's Euphoria]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Happenings (Kasabian)|Happenings]]'' |group2 = Live |list2 = ''[[Live from Brixton Academy]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Live! - Live at The O2]]'' |group3 = Raccolte |list3 = ''[[The Albums]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Empire/West Ryder Pauper Lunatic Asylum]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Kasabian/Empire]]''{{Wp/rgn/,}}''[[West Ryder Pauper Lunatic Asylum/Velociraptor!]]'' }} |group2 = EP |list2 = ''[[iTunes Live: London Festival '07]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Fast Fuse]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Discover Kasabian]]''{{Wp/rgn/,}}''[[West Ryder EP]]''{{Wp/rgn/,}}''[[iTunes Live: London Festival '09 (Kasabian)|iTunes Live: London Festival '09]]''{{Wp/rgn/,}}''[[iTunes Live: London Festival '11]]'' |group3 = Singoli |list3 = ''[[Processed Beats|Processed Beats (demo)]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Reason Is Treason]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Club Foot]]''{{Wp/rgn/,}}''[[L.S.F.]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Processed Beats]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Cutt Off]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Club Foot|Club Foot/55]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Empire (singolo Kasabian)|Empire]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Shoot the Runner]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Me Plus One]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Fire (Kasabian)|Fire]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Where Did All the Love Go?]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Underdog (Kasabian)|Underdog]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Vlad the Impaler]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Days Are Forgotten]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Re-Wired]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Goodbye Kiss]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Man of Simple Pleasures]]''{{Wp/rgn/,}}''[[eez-eh]]''{{Wp/rgn/,}}''[[bumblebeee]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Bow (Kasabian)|bow]]''{{Wp/rgn/,}}''[[stevie (Kasabian)|stevie]]''{{Wp/rgn/,}}''[[You're in Love with a Psycho]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Comeback Kid (Kasabian)]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Are You Looking for Action?]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Ill Ray (The King)]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Bless This Acid House]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Alygatyr]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Scriptvre]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Chemicals (Kasabian)|Chemicals]]''{{Wp/rgn/,}}''The Wall''{{Wp/rgn/,}}''Strictly Old Skool''{{Wp/rgn/,}}''Algorithms''{{Wp/rgn/,}}''Call''{{Wp/rgn/,}}''Coming Back to Me Good'' |group4 = Singoli promozionali |list4 = ''[[Switchblade Smiles]]''{{Wp/rgn/,}}''[[explodes]]'' |below = '''[[Discografia dei Kasabian|Discografia]]''' }} 9l2b9msbb0mmj5x6qkox8ajjiz1crnb 7384947 7384946 2026-11-07T17:02:05Z Ganjidvd 2540604 /* Stôria antiga */ 7384947 wikitext text/x-wiki == Stôria == === Fundaziõn === [[File:Foce del Bevano - panoramio (6).jpg|thumb|La boca de fiõn de' [[Wt/rgn/Dbãn|Dbãn]], ambiẽnt asarmiãnt a l'antiga [[Wp/rgn/Val Paduṣa|val Paduṣa]]]] I stugiuṣ dla stôria i n arivè miga a cnòsar in manira praciṣa la nàsita dla lucalitê prerumãna.<ref name="Mascanzoni" /><ref name="Deichmann">{{Wt/rgn/Zita lìvar|aut=Friedrich Wilhelm Deichmann|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/ravenna_(Enciclopedia-dell'-Arte-Antica)/|tit=Ravenna|ann=1965}}</ref> Intignamôd, al piò antighi tistimugnãnz archeulögichi arvnudi al parmet ad mètar la presẽnza dj Òmbar int e' teritôri ravgnãn imãnc da e' V secul p. C., indò i staṣè infena a e' III secul p. C., cvãnd ch'u j fo i prem cuntët cun la [[Wp/rgn/Ziviltê rumãna|ziviltê rumãna]].<ref name="Mascanzoni">{{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Leardo Mascanzoni|tit=Ravenna: una storia millenaria|url=https://www.academia.edu/30201566/Ravenna_una_storia_millenaria|ann=1990|pag=3-50}}</ref> L'àrea de' teritôri ravgnãn l'ufrēva un ripêr naturêl, difati i su cunfẽn j ēra e' mêr Adriàtich a uriẽnt e la [[Wp/rgn/Val Paduṣa|val Paduṣa]] a ucidẽnt. La zitê l'ēra lighêda al cuntinẽnt a travērs d cvêlca möta d sabia.<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria antiga === {{Wp/rgn/Coin image box 1 double|header=''Decanummium'' d Ravèna|hbkg=#abcdef|image=File:Decanummium Ravenna.jpg|caption_left=<span style="font-variant:small-caps">felix r avenna</span> tōrn'e' [[Wp/rgn/Parsunificaziõn naziunêla|bost rapreṣentativ]] d Ravèna|caption_right=Sigla dla zitê int e' mëẓ d una garlãnda|width=220|footer=530-539 d.C., [[Wp/rgn/Bronẓ|bronẓ]], 2,92 g|position=right|margin=0}} I prem cuntët tra la ziviltê rumãna e la zitê d Ravèna i suzidè zirca de 220 p.C. e i s distingvè sòbit pr' ësar d amizèzia. De II sēcul p.C. Ravèna la dvintè una zitê federêda dla [[Wp/rgn/Ripòblica rumãna|Ripòblica rumãna]]. La particulêra puṣiziõn geugràfica dla zitê la cunvinzè l imperatōr [[Wp/rgn/Gusto|Gusto]] a spustêr int la lucalitê d [[Wp/rgn/Clas|Clas]] una grãnda flöta militêra incarichêda d tnē d öc la sicureza dl intir ''[[Wp/rgn/Mare Nostrum|Mare Nostrum]]'' insẽn a cla ch'l'ēra int e' pôrt d [[Wp/rgn/Miseno (Bacoli)|Miseno]].<ref name="Mascanzoni" /> E' [[Wp/rgn/Civitas Classis|pôrt d Clas]] e' fo pu culeghê a la [[boca ramifichêda de' Pò]] da la ''fösa d Gusto''.<ref name="Mascanzoni" /> De 402 l imperatōr [[Wp/rgn/Honorius|Honorius]] e' spustè da [[Wp/rgn/Milan|Milãn]] a Ravèna la su residẽnza par scapê dal minac de' suvrãn [[Wp/rgn/Viṣigot|viṣigot]] [[Wp/rgn/Alareiks|Alareiks]]. J imperatur dop i daṣè una grãnda spẽnta a l'edilezia religiōṣa e militêra e dop incōra u j s arẓunẓè un ṣvilop dj êrt dal figur par e' gvēran dla [[Wp/rgn/Galla Placidia|Galla Placidia]]. Epū la zitê d Ravèna la fo scuncasêda dal cuntenvi löt d cmãnd ch'i la cunduṣè a una carsãnta pērsita generêla d capitêl. La zitê l'à avū nẽnca da afruntêr e' fat naturêl de' sparfundamẽnt dla tëra ch'e' faṣè intarê la lagõna e e' faṣè dvintêr valẽna l'àrea e briṣa uṣàbil e' pôrt d Clas.<ref name="Mascanzoni" /> Ravèna l'armastè la residẽnza dl imperatōr infen'a e' 476, cvãnd ch'e' rè dj Èrul [[Wp/rgn/Odovacer|Odovacer]] e' cazè veja e' ẓōvan [[Wp/rgn/Romulus Augustus|Romulus Augustus]], e e' mantnè e' su dumẽn infen'a e' 493, cvãnd ch'e' [[Wp/rgn/Rè di Got|rè got]] [[Wp/rgn/Theoderīcus|Theoderīcus]] l'arivè.<ref name="Mascanzoni" /> Dvintêda capitêla de' [[Wp/rgn/Regn ostrogot|Regn ostrogot]], Ravèna la cnusè un tẽmp d fôrt ṣvilop, al mura al fo ṣlarghêdi, al palud al fo schêdi, tẽnt fabrichet religiuṣ i fo tirè so e agl'instalaziõn d ëpuca rumãna al fo ristruturêdi. Nẽnca un [[Wp/rgn/Palaz d Theoderīcus|nôv palaz reêl]] e fo inavgurê; int la su côrt e' spichè una masa d stugiuṣ coma [[Wp/rgn/Severinus Boethius|Severinus Boethius]], [[Wp/rgn/Cassiodorus|Cassiodorus]], [[Wp/rgn/Iordanes|Iordanes]] e [[Wp/rgn/Arator|Arator]].<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria medievêla === {{Wp/rgn/Doppia immagine verticale|right|Sanvitale03.jpg|Sanvitale04.jpg|220||I musëich dl imperatōr [[Wp/rgn/Iustinianus I|Iustinianus I]] e la su moj [[Theodora (moj d Iustinianus)|Theodora]] int la [[Baṣelga d Sãn Vidêl (Ravèna)|baṣelga d Sãn Vidêl]]}} De 535 l imperatōr [[Wp/rgn/Iustinianus I|Iustinianus I]] e' dizidè d ricuparêr i terituri ucidentel dl Impēr. E' dichiarè gvëra ai Got, daṣend la maregia a e' generêl [[Wp/rgn/Belisarius|Belisarius]].<ref name="Mascanzoni" /> De 539 Ravèna la fo [[Wp/rgn/Asēgi d Ravèna (539-540)|asigêda]], avnend cuncvistêda l ãn dop. Dop la fẽn dla gvëra (553), la zitê la dvintè un impurtãnt zẽntar d scãmbi tra la cultura ucidentêla e cvela urientêla. Simbẽn ch'u j fos stêdi e' sparfundamẽnt dla tëra e una grêva arvẽna idrogeulògica, e' su antigh pôrt e' fo mantnū ativ.<ref name="Mascanzoni" /> Sota Iustinianus Ravèna la dvintè un arziviscuvêd e l imperatōr e' numinè arzivèscuv (e' prem dla stôria dla zitê) [[Wp/rgn/Maximianus|Maximianus]], un s-ciãn fidê a lò. Par e' su ministēri coma arzivèscuv, Maximianus e' faṣè dvintê la zitê un impurtãnt zẽntar culturêl dla Ciṣa, coma [[Wp/rgn/Roma|Röma]] e Custantinòpuli, inavgurend fabrichet impunẽnt coma la [[Wp/rgn/Baṣelga d Sãn Vidêl|baṣelga d Sãn Vidêl]] e favurend leteret coma [[Wp/rgn/Rusticius Helpidius Domnulus|Rusticius Helpidius Domnulus]] e [[Wp/rgn/Venantius Fortunatus|Venantius Fortunatus]].<ref name="Mascanzoni" /> La carsãnta impurtãnza e stēṣa dl'[[Wp/rgn/Arzidiòceṣi d Ravèna-Ziria|arzidiòceṣi d Ravèna]], cun una zērta avtunumeja e ṣgonda sōl a [[Wp/rgn/Diòceṣi d Röma|Röma]], la cunvinzè de 666 l imperatōr [[Wp/rgn/Custãnt II|Custãnt II]] a publichêr un privileg ch'e' garantēva a l'arziviscuvêd e' dumẽn tutêl ins l'[[Wp/rgn/Emelia-Rumagna|Emiglia-Rumãgna]].<ref name="Mascanzoni" /> L'indipendẽnza e la putẽnza dl'arzidiòceṣi d Ravèna al fo piò vôlt la raṣõn d coc cun e' Pêpa, sichè de 680 l arzivèscuv Theodorus e' dizidè d abandunê l avtunumeja da la [[Wp/rgn/Ciṣa catölica|Ciṣa d Röma]], cavṣend una sfilza d ribigliõn e un prugresiv indibulimẽnt de' dumẽn dl arzivèscuv, ch'e' fo pu abulī de 751 cun la caduda dl eṣarchêt e l ariv de' [[Wp/rgn/Suvrẽn lunguberd|rè lungubêrd]] [[Wp/rgn/Aistulf|Aistulf]].<ref name="Mascanzoni" /> Cun la firma dla ''[[Wp/rgn/Promissio Carisiaca|Promissio Carisiaca]]'' de 754 la zitê la pasè sota e' cuntröl de' Pepa, mo j arzivèscuv, cun l'apög dla ristugrazì luchêla, i mantnè la ciṣa ravgnãna in pêrt indipendẽnta da cla rumãna. Pērsa la funziõn di capitêla, la zitê la fo lasêda indrī, e' pôrt e' fo munī e Clas u s spupulè. Tra e' 726 e e' 744, la zitê la fo nẽnca sugêta a un taramöt preputẽnt.<ref name="Mascanzoni" /> De 784 [[Charlemagne]] e' faṣè sachigê e butê ẓò la regia d Theoderīcus e e' purtè a [[Aachen]] dal stêtuv e di mèrum preziuṣ. De X sēcul l imperatōr [[Utõn I e' Grãnd|Utõn I]] e' cmandè la custruziõn d un palaz reêl int la zitê pr' avṣinês aj arzivèscuv ravgnẽn, avarseri de' Pêpa.<ref name="Mascanzoni" /> A e' tẽmp dla [[löta pr' al nòmin]], la ciṣa d Ravèna la stè sèmpar fida a tot j imperatur e de 1080 l imperatōr [[Rico IV d Francogna|Rico IV]] e' numinè [[antipêpa]] l arzivèscuv [[Antipêpa Clemens III|Guibērto d Ravèna]]. Ste fat che cvè e' cumprumitè pr' una masa d tẽmp al relaziõn cun Röma sichè piò avãnti la scunfeta dl arziviscuvêd la n s fo putuda ṣgavdì.<ref name="Mascanzoni" /> De 1109 a Ravèna e' nisè e' [[Etê cumunêla|cumõn]] che de 1181 sota la fameja di [[Traversari]] e' rinsè a libarês in pêrt da l'influvẽnza dl arzivèscuv. De 1240 parò i Traversari i s mitè cun i [[Gvelf e ghibilĩn|gvelf]], sichè l imperatōr [[Fidrigh II d Ṣvēvia]] l atachè la zitê e u la sfaṣè.<ref name="Mascanzoni" /> De 1275 la fameja di [[Da Pulẽnta]] la faṣè un [[cōlp ad Stêt]] incalarend una [[sgnureja zitadẽna]] sutumesa a e' [[Stêt de' Pêpa]]. De XIV sècul Da Pulẽnta i faṣè tirê sò di fabrichet in muradura e i faṣè arpupulê la zitê. J invstè nẽnca una masa d risôrsit pr' armetr' a pöst i canel di fiõn, faṣend lighê la zitê a e' Mer Adriàtich e a la boca ramifichêda de' Po. De 1313, par la sgnureja d [[Wp/rgn/Gvid Nuvël da Pulẽnta|Gvid Nuvël da Pulẽnta]], Ravèna la rizivè e' puvēta [[Wp/rgn/Dante Alighieri|Dante Alighieri]], ch'u j murè d [[Wp/rgn/Malêria|malêria]] de 1321.<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria mudērna === {{Wp/rgn/...}} === Stôria d incudè === {{Wp/rgn/...}}{{#invoke:Wp/rgn/ValWikidata|main|item=Q42|property=P106}} {{#invoke:Wp/rgn/ValWikidata|singolo|item=Q42|property=P106|numero=2}} {{Wp/rgn/DivAmmW|ITA|2L}} [[{{Wp/rgn/DivAmm/ITA|2L}}|{{Wp/rgn/DivAmm/ITA|2}}]] {{Wp/rgn/DivAmm/ITA|1L}} [[:en:Barack Obama|Barack Obama su Wikipedia in inglese]] {{Wp/rgn/Zita web |acc=1/1/2016|dat=3-12-2012|sit=symbl.cc|url=https://symbl.cc/it/1E93/|tit=Latina piccola lettera Z con punto sotto|aut=Pinco Pallino}} {{Wp/rgn/Sẽnza surẓẽnt|ciao a tutti.}} {{User:Ganjidvd/Sandbox/TemplateTest|Gra amm=3|Nom=Ravena|Tip=Cumon|Ban=ravenna.png|Ste=ravenna.jpg|Did ban=sds|Did ste=adasd|Img=Ravenna.jpg|Did=daf|Nom ufc=Comune di Ravenna|var=RO|Div sup=Pruvenza d Ravena|Ams=Barattoni|Cpl=df|Cap=sdfg|Pre=Giorgia|Len ufz=Itaglien|Elt len=Rumagnôl|Alt=0|Sup=43646|Abi=1232423|Den=445.8|Cun=Zirvia|Nom abi=ravgnen|Sit=https://commons.wikimedia.org/w/index.php?search=cappelletti&title=Special%3AMediaSearch&type=image|Did map=mapa|Map=mapa.png|Sta=Itaglia|Data Abi=31-01-1999}}{{Wp/rgn/Bandira|SMR|var=SM}}{{Wp/rgn/Bandira|SMR}}ciao{{Wp/rgn/Sẽnza surẓẽnt}} {{Wp/rgn/Band div|ITA|Marche|1}}{{Wp/rgn/Band div|ITA|Toscana|1}}{{Wp/rgn/Band div|ITA|Ravenna|2}}{{Wp/rgn/Band div|ITA|Rovigo|2}} {{Wp/rgn/Band div|ITA|Bologna|2}} {{Wp/rgn/Databox|item=Q42}} {{Wp/rgn/Band div|ITA|Roma|3}} {{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Alberto Giovannini|tit=A voj imparê e' Rumagnôl|ann=2025|edi=Tempo al Libro|loc=[[Wp/rgn/Fënza|Fẽnza]]|vol=I|pag=114|isb=979-12-81307-40-7}} {{Wp/rgn/ClimaAnnuale | nome = Ravèna Punta Marẽna<br /><small>([[Wp/rgn/1947|1947]]-[[Wp/rgn/2026|2026]])</small> | tempassmax01 = 20.2 | annotempassmax01 = 1979 | tempassmax02 = 20.3 | annotempassmax02 = 2020 | tempassmax03 = 25.4 | annotempassmax03 = 1997 | tempassmax04 = 31.8 | annotempassmax04 = 2011 | tempassmax05 = 35.0 | annotempassmax05 = 2001 | tempassmax06 = 37.9 | annotempassmax06 = 2026 | tempassmax07 = 39.0 | annotempassmax07 = 2026 | tempassmax08 = 39.0 | annotempassmax08 = 1952 | tempassmax09 = 36.4 | annotempassmax09 = 2026 | tempassmax10 = 28.3 | annotempassmax10 = 2023 | tempassmax11 = 24.4 | annotempassmax11 = 2013 | tempassmax12 = 21.8 | annotempassmax12 = 1989 | tempassmin01 = −13.8 | annotempassmin01 = 1985 | tempassmin02 = −14.0 | annotempassmin02 = 1956 | tempassmin03 = −5.4 | annotempassmin03 = 2005 | tempassmin04 = −1.8 | annotempassmin04 = 2003 | tempassmin05 = 2.8 | annotempassmin05 = 1957 | tempassmin06 = 7.0 | annotempassmin06 = 1955 | tempassmin07 = 10.0 | annotempassmin07 = 1965 | tempassmin08 = 10.2 | annotempassmin08 = 1989 | tempassmin09 = 5.8 | annotempassmin09 = 1977 | tempassmin10 = 1.8 | annotempassmin10 = 1971 | tempassmin11 = −3.6 | annotempassmin11 = 1983 | tempassmin12 = −7.8 | annotempassmin12 = 1996 }} {{Wp/rgn/ClimaAnnuale | nome = Ravèna Punta Marẽna<br /><small>(1971-2000)</small> | tempmax01 = 6.2 | tempmax02 = 8.8 | tempmax03 = 12.7 | tempmax04 = 16.3 | tempmax05 = 21.7 | tempmax06 = 25.7 | tempmax07 = 28.7 | tempmax08 = 28.7 | tempmax09 = 24.5 | tempmax10 = 18.8 | tempmax11 = 11.6 | tempmax12 = 7.2 | tempmedia01 = 3.5 | tempmedia02 = 5.4 | tempmedia03 = 8.9 | tempmedia04 = 12.4 | tempmedia05 = 17.3 | tempmedia06 = 21.0 | tempmedia07 = 23.9 | tempmedia08 = 23.9 | tempmedia09 = 20.0 | tempmedia10 = 15.0 | tempmedia11 = 8.6 | tempmedia12 = 4.5 | tempmin01 = 0.8 | tempmin02 = 2.0 | tempmin03 = 5.0 | tempmin04 = 8.4 | tempmin05 = 12.8 | tempmin06 = 16.3 | tempmin07 = 19.0 | tempmin08 = 19.0 | tempmin09 = 15.5 | tempmin10 = 11.2 | tempmin11 = 5.6 | tempmin12 = 1.8 | pioggia01 = 32.8 | pioggia02 = 33.5 | pioggia03 = 46.5 | pioggia04 = 54.8 | pioggia05 = 42.9 | pioggia06 = 48.3 | pioggia07 = 37.8 | pioggia08 = 57.8 | pioggia09 = 69.1 | pioggia10 = 55.7 | pioggia11 = 64.5 | pioggia12 = 40.5 | giornipioggia01 = 5 | giornipioggia02 = 5 | giornipioggia03 = 6 | giornipioggia04 = 7 | giornipioggia05 = 7 | giornipioggia06 = 6 | giornipioggia07 = 4 | giornipioggia08 = 5 | giornipioggia09 = 6 | giornipioggia10 = 6 | giornipioggia11 = 7 | giornipioggia12 = 6 }} {{Wp/rgn/Infobox |TitoloInt = adf |StileTitoloInt = background-color: |Immagine = [[File:Italy.jpg|200px]] |StileGruppo = background-color: |Gruppo1 = |Nome1 = sad |Valore1 = asd |Gruppo2 = sfg |Nome2 = |Valore2 = |Gruppo3 = |Nome3 = sg |Valore3 = fd |Gruppo4 = [[File:Italy.jpg|200px]] |Nome4 = |Valore4 = |Gruppo5 = |Nome5 = |Valore5 = [[File:Ravenna.jpg|275px]] |Gruppo6 = |Nome6 = |Valore6 = |Gruppo7 = |Nome7 = |Valore7 = |Gruppo8 = |Nome8 = |Valore8 = |Gruppo9 = |Nome9 = |Valore9 = |Gruppo10 = |Nome10 = |Valore10 = |Gruppo11 = |Nome11 = |Valore11 = |Gruppo12 = |Nome12 = |Valore12 = |Gruppo13 = |Nome13 = |Valore13 = |Gruppo14 = |Nome14 = |Valore14 = |Gruppo15 = |Nome15 = |Valore15 = |Gruppo16 = |Nome16 = |Valore16 = |Gruppo17 = |Nome17 = |Valore17 = |Gruppo18 = |Nome18 = |Valore18 = |Gruppo19 = |Nome19 = |Valore19 = |Gruppo20 = |Nome20 = |Valore20 = |Ultima = |StileUltima = background-color: }} {{Wp/rgn/Navbox2 |name = Kasabian |title = [[Kasabian]] |state = collapsed |above = '''[[Sergio Pizzorno]]{{Wp/rgn/,}}Tim Carter{{Wp/rgn/,}}Chris Edwards{{Wp/rgn/,}}Ian Matthews'''<br>[[Christopher Karloff]]{{Wp/rgn/,}}[[Tom Meighan]] |group1 = Album |list1 = {{Wp/rgn/Navbox subgroup |groupstyle = background: #EEEEEE |group1 = Studio |list1 = ''[[Kasabian (album)|Kasabian]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Empire (album Kasabian)|Empire]]''{{Wp/rgn/,}}''[[West Ryder Pauper Lunatic Asylum]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Velociraptor!]]''{{Wp/rgn/,}}''[[48:13]]''{{Wp/rgn/,}}''[[For Crying Out Loud]]''{{Wp/rgn/,}}''[[The Alchemist's Euphoria]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Happenings (Kasabian)|Happenings]]'' |group2 = Live |list2 = ''[[Live from Brixton Academy]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Live! - Live at The O2]]'' |group3 = Raccolte |list3 = ''[[The Albums]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Empire/West Ryder Pauper Lunatic Asylum]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Kasabian/Empire]]''{{Wp/rgn/,}}''[[West Ryder Pauper Lunatic Asylum/Velociraptor!]]'' }} |group2 = EP |list2 = ''[[iTunes Live: London Festival '07]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Fast Fuse]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Discover Kasabian]]''{{Wp/rgn/,}}''[[West Ryder EP]]''{{Wp/rgn/,}}''[[iTunes Live: London Festival '09 (Kasabian)|iTunes Live: London Festival '09]]''{{Wp/rgn/,}}''[[iTunes Live: London Festival '11]]'' |group3 = Singoli |list3 = ''[[Processed Beats|Processed Beats (demo)]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Reason Is Treason]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Club Foot]]''{{Wp/rgn/,}}''[[L.S.F.]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Processed Beats]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Cutt Off]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Club Foot|Club Foot/55]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Empire (singolo Kasabian)|Empire]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Shoot the Runner]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Me Plus One]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Fire (Kasabian)|Fire]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Where Did All the Love Go?]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Underdog (Kasabian)|Underdog]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Vlad the Impaler]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Days Are Forgotten]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Re-Wired]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Goodbye Kiss]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Man of Simple Pleasures]]''{{Wp/rgn/,}}''[[eez-eh]]''{{Wp/rgn/,}}''[[bumblebeee]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Bow (Kasabian)|bow]]''{{Wp/rgn/,}}''[[stevie (Kasabian)|stevie]]''{{Wp/rgn/,}}''[[You're in Love with a Psycho]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Comeback Kid (Kasabian)]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Are You Looking for Action?]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Ill Ray (The King)]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Bless This Acid House]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Alygatyr]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Scriptvre]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Chemicals (Kasabian)|Chemicals]]''{{Wp/rgn/,}}''The Wall''{{Wp/rgn/,}}''Strictly Old Skool''{{Wp/rgn/,}}''Algorithms''{{Wp/rgn/,}}''Call''{{Wp/rgn/,}}''Coming Back to Me Good'' |group4 = Singoli promozionali |list4 = ''[[Switchblade Smiles]]''{{Wp/rgn/,}}''[[explodes]]'' |below = '''[[Discografia dei Kasabian|Discografia]]''' }} a74uhi7ef2hz22wq0n44z0fbottkbtd 7384948 7384947 2026-11-07T17:03:50Z Ganjidvd 2540604 /* Stôria medievêla */ 7384948 wikitext text/x-wiki == Stôria == === Fundaziõn === [[File:Foce del Bevano - panoramio (6).jpg|thumb|La boca de fiõn de' [[Wt/rgn/Dbãn|Dbãn]], ambiẽnt asarmiãnt a l'antiga [[Wp/rgn/Val Paduṣa|val Paduṣa]]]] I stugiuṣ dla stôria i n arivè miga a cnòsar in manira praciṣa la nàsita dla lucalitê prerumãna.<ref name="Mascanzoni" /><ref name="Deichmann">{{Wt/rgn/Zita lìvar|aut=Friedrich Wilhelm Deichmann|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/ravenna_(Enciclopedia-dell'-Arte-Antica)/|tit=Ravenna|ann=1965}}</ref> Intignamôd, al piò antighi tistimugnãnz archeulögichi arvnudi al parmet ad mètar la presẽnza dj Òmbar int e' teritôri ravgnãn imãnc da e' V secul p. C., indò i staṣè infena a e' III secul p. C., cvãnd ch'u j fo i prem cuntët cun la [[Wp/rgn/Ziviltê rumãna|ziviltê rumãna]].<ref name="Mascanzoni">{{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Leardo Mascanzoni|tit=Ravenna: una storia millenaria|url=https://www.academia.edu/30201566/Ravenna_una_storia_millenaria|ann=1990|pag=3-50}}</ref> L'àrea de' teritôri ravgnãn l'ufrēva un ripêr naturêl, difati i su cunfẽn j ēra e' mêr Adriàtich a uriẽnt e la [[Wp/rgn/Val Paduṣa|val Paduṣa]] a ucidẽnt. La zitê l'ēra lighêda al cuntinẽnt a travērs d cvêlca möta d sabia.<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria antiga === {{Wp/rgn/Coin image box 1 double|header=''Decanummium'' d Ravèna|hbkg=#abcdef|image=File:Decanummium Ravenna.jpg|caption_left=<span style="font-variant:small-caps">felix r avenna</span> tōrn'e' [[Wp/rgn/Parsunificaziõn naziunêla|bost rapreṣentativ]] d Ravèna|caption_right=Sigla dla zitê int e' mëẓ d una garlãnda|width=220|footer=530-539 d.C., [[Wp/rgn/Bronẓ|bronẓ]], 2,92 g|position=right|margin=0}} I prem cuntët tra la ziviltê rumãna e la zitê d Ravèna i suzidè zirca de 220 p.C. e i s distingvè sòbit pr' ësar d amizèzia. De II sēcul p.C. Ravèna la dvintè una zitê federêda dla [[Wp/rgn/Ripòblica rumãna|Ripòblica rumãna]]. La particulêra puṣiziõn geugràfica dla zitê la cunvinzè l imperatōr [[Wp/rgn/Gusto|Gusto]] a spustêr int la lucalitê d [[Wp/rgn/Clas|Clas]] una grãnda flöta militêra incarichêda d tnē d öc la sicureza dl intir ''[[Wp/rgn/Mare Nostrum|Mare Nostrum]]'' insẽn a cla ch'l'ēra int e' pôrt d [[Wp/rgn/Miseno (Bacoli)|Miseno]].<ref name="Mascanzoni" /> E' [[Wp/rgn/Civitas Classis|pôrt d Clas]] e' fo pu culeghê a la [[boca ramifichêda de' Pò]] da la ''fösa d Gusto''.<ref name="Mascanzoni" /> De 402 l imperatōr [[Wp/rgn/Honorius|Honorius]] e' spustè da [[Wp/rgn/Milan|Milãn]] a Ravèna la su residẽnza par scapê dal minac de' suvrãn [[Wp/rgn/Viṣigot|viṣigot]] [[Wp/rgn/Alareiks|Alareiks]]. J imperatur dop i daṣè una grãnda spẽnta a l'edilezia religiōṣa e militêra e dop incōra u j s arẓunẓè un ṣvilop dj êrt dal figur par e' gvēran dla [[Wp/rgn/Galla Placidia|Galla Placidia]]. Epū la zitê d Ravèna la fo scuncasêda dal cuntenvi löt d cmãnd ch'i la cunduṣè a una carsãnta pērsita generêla d capitêl. La zitê l'à avū nẽnca da afruntêr e' fat naturêl de' sparfundamẽnt dla tëra ch'e' faṣè intarê la lagõna e e' faṣè dvintêr valẽna l'àrea e briṣa uṣàbil e' pôrt d Clas.<ref name="Mascanzoni" /> Ravèna l'armastè la residẽnza dl imperatōr infen'a e' 476, cvãnd ch'e' rè dj Èrul [[Wp/rgn/Odovacer|Odovacer]] e' cazè veja e' ẓōvan [[Wp/rgn/Romulus Augustus|Romulus Augustus]], e e' mantnè e' su dumẽn infen'a e' 493, cvãnd ch'e' [[Wp/rgn/Rè di Got|rè got]] [[Wp/rgn/Theoderīcus|Theoderīcus]] l'arivè.<ref name="Mascanzoni" /> Dvintêda capitêla de' [[Wp/rgn/Regn ostrogot|Regn ostrogot]], Ravèna la cnusè un tẽmp d fôrt ṣvilop, al mura al fo ṣlarghêdi, al palud al fo schêdi, tẽnt fabrichet religiuṣ i fo tirè so e agl'instalaziõn d ëpuca rumãna al fo ristruturêdi. Nẽnca un [[Wp/rgn/Palaz d Theoderīcus|nôv palaz reêl]] e fo inavgurê; int la su côrt e' spichè una masa d stugiuṣ coma [[Wp/rgn/Severinus Boethius|Severinus Boethius]], [[Wp/rgn/Cassiodorus|Cassiodorus]], [[Wp/rgn/Iordanes|Iordanes]] e [[Wp/rgn/Arator|Arator]].<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria medievêla === {{Wp/rgn/Doppia immagine verticale|right|Sanvitale03.jpg|Sanvitale04.jpg|220||I musëich dl imperatōr [[Wp/rgn/Iustinianus I|Iustinianus I]] e la su moj [[Theodora (moj d Iustinianus)|Theodora]] int la [[Baṣelga d Sãn Vidêl (Ravèna)|baṣelga d Sãn Vidêl]]}} [[File:Andrea Pierini - Dante alla corte di Guido Novello.jpg|miniatura|[[Dante Alighieri|Dante]] a la côrt d [[Wp/rgn/Gvid Nuvël da Pulẽnta|Gvid Nuvël da Pulẽnta]]]] De 535 l imperatōr [[Wp/rgn/Iustinianus I|Iustinianus I]] e' dizidè d ricuparêr i terituri ucidentel dl Impēr. E' dichiarè gvëra ai Got, daṣend la maregia a e' generêl [[Wp/rgn/Belisarius|Belisarius]].<ref name="Mascanzoni" /> De 539 Ravèna la fo [[Wp/rgn/Asēgi d Ravèna (539-540)|asigêda]], avnend cuncvistêda l ãn dop. Dop la fẽn dla gvëra (553), la zitê la dvintè un impurtãnt zẽntar d scãmbi tra la cultura ucidentêla e cvela urientêla. Simbẽn ch'u j fos stêdi e' sparfundamẽnt dla tëra e una grêva arvẽna idrogeulògica, e' su antigh pôrt e' fo mantnū ativ.<ref name="Mascanzoni" /> Sota Iustinianus Ravèna la dvintè un arziviscuvêd e l imperatōr e' numinè arzivèscuv (e' prem dla stôria dla zitê) [[Wp/rgn/Maximianus|Maximianus]], un s-ciãn fidê a lò. Par e' su ministēri coma arzivèscuv, Maximianus e' faṣè dvintê la zitê un impurtãnt zẽntar culturêl dla Ciṣa, coma [[Wp/rgn/Roma|Röma]] e Custantinòpuli, inavgurend fabrichet impunẽnt coma la [[Wp/rgn/Baṣelga d Sãn Vidêl|baṣelga d Sãn Vidêl]] e favurend leteret coma [[Wp/rgn/Rusticius Helpidius Domnulus|Rusticius Helpidius Domnulus]] e [[Wp/rgn/Venantius Fortunatus|Venantius Fortunatus]].<ref name="Mascanzoni" /> La carsãnta impurtãnza e stēṣa dl'[[Wp/rgn/Arzidiòceṣi d Ravèna-Ziria|arzidiòceṣi d Ravèna]], cun una zērta avtunumeja e ṣgonda sōl a [[Wp/rgn/Diòceṣi d Röma|Röma]], la cunvinzè de 666 l imperatōr [[Wp/rgn/Custãnt II|Custãnt II]] a publichêr un privileg ch'e' garantēva a l'arziviscuvêd e' dumẽn tutêl ins l'[[Wp/rgn/Emelia-Rumagna|Emiglia-Rumãgna]].<ref name="Mascanzoni" /> L'indipendẽnza e la putẽnza dl'arzidiòceṣi d Ravèna al fo piò vôlt la raṣõn d coc cun e' Pêpa, sichè de 680 l arzivèscuv Theodorus e' dizidè d abandunê l avtunumeja da la [[Wp/rgn/Ciṣa catölica|Ciṣa d Röma]], cavṣend una sfilza d ribigliõn e un prugresiv indibulimẽnt de' dumẽn dl arzivèscuv, ch'e' fo pu abulī de 751 cun la caduda dl eṣarchêt e l ariv de' [[Wp/rgn/Suvrẽn lunguberd|rè lungubêrd]] [[Wp/rgn/Aistulf|Aistulf]].<ref name="Mascanzoni" /> Cun la firma dla ''[[Wp/rgn/Promissio Carisiaca|Promissio Carisiaca]]'' de 754 la zitê la pasè sota e' cuntröl de' Pepa, mo j arzivèscuv, cun l'apög dla ristugrazì luchêla, i mantnè la ciṣa ravgnãna in pêrt indipendẽnta da cla rumãna. Pērsa la funziõn di capitêla, la zitê la fo lasêda indrī, e' pôrt e' fo munī e Clas u s spupulè. Tra e' 726 e e' 744, la zitê la fo nẽnca sugêta a un taramöt preputẽnt.<ref name="Mascanzoni" /> De 784 [[Charlemagne]] e' faṣè sachigê e butê ẓò la regia d Theoderīcus e e' purtè a [[Aachen]] dal stêtuv e di mèrum preziuṣ. De X sēcul l imperatōr [[Utõn I e' Grãnd|Utõn I]] e' cmandè la custruziõn d un palaz reêl int la zitê pr' avṣinês aj arzivèscuv ravgnẽn, avarseri de' Pêpa.<ref name="Mascanzoni" /> A e' tẽmp dla [[löta pr' al nòmin]], la ciṣa d Ravèna la stè sèmpar fida a tot j imperatur e de 1080 l imperatōr [[Rico IV d Francogna|Rico IV]] e' numinè [[antipêpa]] l arzivèscuv [[Antipêpa Clemens III|Guibērto d Ravèna]]. Ste fat che cvè e' cumprumitè pr' una masa d tẽmp al relaziõn cun Röma sichè piò avãnti la scunfeta dl arziviscuvêd la n s fo putuda ṣgavdì.<ref name="Mascanzoni" /> De 1109 a Ravèna e' nisè e' [[Etê cumunêla|cumõn]] che de 1181 sota la fameja di [[Traversari]] e' rinsè a libarês in pêrt da l'influvẽnza dl arzivèscuv. De 1240 parò i Traversari i s mitè cun i [[Gvelf e ghibilĩn|gvelf]], sichè l imperatōr [[Fidrigh II d Ṣvēvia]] l atachè la zitê e u la sfaṣè.<ref name="Mascanzoni" /> De 1275 la fameja di [[Da Pulẽnta]] la faṣè un [[cōlp ad Stêt]] incalarend una [[sgnureja zitadẽna]] sutumesa a e' [[Stêt de' Pêpa]]. De XIV sècul Da Pulẽnta i faṣè tirê sò di fabrichet in muradura e i faṣè arpupulê la zitê. J invstè nẽnca una masa d risôrsit pr' armetr' a pöst i canel di fiõn, faṣend lighê la zitê a e' Mer Adriàtich e a la boca ramifichêda de' Po. De 1313, par la sgnureja d [[Wp/rgn/Gvid Nuvël da Pulẽnta|Gvid Nuvël da Pulẽnta]], Ravèna la rizivè e' puvēta [[Wp/rgn/Dante Alighieri|Dante Alighieri]], ch'u j murè d [[Wp/rgn/Malêria|malêria]] de 1321.<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria mudērna === {{Wp/rgn/...}} === Stôria d incudè === {{Wp/rgn/...}}{{#invoke:Wp/rgn/ValWikidata|main|item=Q42|property=P106}} {{#invoke:Wp/rgn/ValWikidata|singolo|item=Q42|property=P106|numero=2}} {{Wp/rgn/DivAmmW|ITA|2L}} [[{{Wp/rgn/DivAmm/ITA|2L}}|{{Wp/rgn/DivAmm/ITA|2}}]] {{Wp/rgn/DivAmm/ITA|1L}} [[:en:Barack Obama|Barack Obama su Wikipedia in inglese]] {{Wp/rgn/Zita web |acc=1/1/2016|dat=3-12-2012|sit=symbl.cc|url=https://symbl.cc/it/1E93/|tit=Latina piccola lettera Z con punto sotto|aut=Pinco Pallino}} {{Wp/rgn/Sẽnza surẓẽnt|ciao a tutti.}} {{User:Ganjidvd/Sandbox/TemplateTest|Gra amm=3|Nom=Ravena|Tip=Cumon|Ban=ravenna.png|Ste=ravenna.jpg|Did ban=sds|Did ste=adasd|Img=Ravenna.jpg|Did=daf|Nom ufc=Comune di Ravenna|var=RO|Div sup=Pruvenza d Ravena|Ams=Barattoni|Cpl=df|Cap=sdfg|Pre=Giorgia|Len ufz=Itaglien|Elt len=Rumagnôl|Alt=0|Sup=43646|Abi=1232423|Den=445.8|Cun=Zirvia|Nom abi=ravgnen|Sit=https://commons.wikimedia.org/w/index.php?search=cappelletti&title=Special%3AMediaSearch&type=image|Did map=mapa|Map=mapa.png|Sta=Itaglia|Data Abi=31-01-1999}}{{Wp/rgn/Bandira|SMR|var=SM}}{{Wp/rgn/Bandira|SMR}}ciao{{Wp/rgn/Sẽnza surẓẽnt}} {{Wp/rgn/Band div|ITA|Marche|1}}{{Wp/rgn/Band div|ITA|Toscana|1}}{{Wp/rgn/Band div|ITA|Ravenna|2}}{{Wp/rgn/Band div|ITA|Rovigo|2}} {{Wp/rgn/Band div|ITA|Bologna|2}} {{Wp/rgn/Databox|item=Q42}} {{Wp/rgn/Band div|ITA|Roma|3}} {{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Alberto Giovannini|tit=A voj imparê e' Rumagnôl|ann=2025|edi=Tempo al Libro|loc=[[Wp/rgn/Fënza|Fẽnza]]|vol=I|pag=114|isb=979-12-81307-40-7}} {{Wp/rgn/ClimaAnnuale | nome = Ravèna Punta Marẽna<br /><small>([[Wp/rgn/1947|1947]]-[[Wp/rgn/2026|2026]])</small> | tempassmax01 = 20.2 | annotempassmax01 = 1979 | tempassmax02 = 20.3 | annotempassmax02 = 2020 | tempassmax03 = 25.4 | annotempassmax03 = 1997 | tempassmax04 = 31.8 | annotempassmax04 = 2011 | tempassmax05 = 35.0 | annotempassmax05 = 2001 | tempassmax06 = 37.9 | annotempassmax06 = 2026 | tempassmax07 = 39.0 | annotempassmax07 = 2026 | tempassmax08 = 39.0 | annotempassmax08 = 1952 | tempassmax09 = 36.4 | annotempassmax09 = 2026 | tempassmax10 = 28.3 | annotempassmax10 = 2023 | tempassmax11 = 24.4 | annotempassmax11 = 2013 | tempassmax12 = 21.8 | annotempassmax12 = 1989 | tempassmin01 = −13.8 | annotempassmin01 = 1985 | tempassmin02 = −14.0 | annotempassmin02 = 1956 | tempassmin03 = −5.4 | annotempassmin03 = 2005 | tempassmin04 = −1.8 | annotempassmin04 = 2003 | tempassmin05 = 2.8 | annotempassmin05 = 1957 | tempassmin06 = 7.0 | annotempassmin06 = 1955 | tempassmin07 = 10.0 | annotempassmin07 = 1965 | tempassmin08 = 10.2 | annotempassmin08 = 1989 | tempassmin09 = 5.8 | annotempassmin09 = 1977 | tempassmin10 = 1.8 | annotempassmin10 = 1971 | tempassmin11 = −3.6 | annotempassmin11 = 1983 | tempassmin12 = −7.8 | annotempassmin12 = 1996 }} {{Wp/rgn/ClimaAnnuale | nome = Ravèna Punta Marẽna<br /><small>(1971-2000)</small> | tempmax01 = 6.2 | tempmax02 = 8.8 | tempmax03 = 12.7 | tempmax04 = 16.3 | tempmax05 = 21.7 | tempmax06 = 25.7 | tempmax07 = 28.7 | tempmax08 = 28.7 | tempmax09 = 24.5 | tempmax10 = 18.8 | tempmax11 = 11.6 | tempmax12 = 7.2 | tempmedia01 = 3.5 | tempmedia02 = 5.4 | tempmedia03 = 8.9 | tempmedia04 = 12.4 | tempmedia05 = 17.3 | tempmedia06 = 21.0 | tempmedia07 = 23.9 | tempmedia08 = 23.9 | tempmedia09 = 20.0 | tempmedia10 = 15.0 | tempmedia11 = 8.6 | tempmedia12 = 4.5 | tempmin01 = 0.8 | tempmin02 = 2.0 | tempmin03 = 5.0 | tempmin04 = 8.4 | tempmin05 = 12.8 | tempmin06 = 16.3 | tempmin07 = 19.0 | tempmin08 = 19.0 | tempmin09 = 15.5 | tempmin10 = 11.2 | tempmin11 = 5.6 | tempmin12 = 1.8 | pioggia01 = 32.8 | pioggia02 = 33.5 | pioggia03 = 46.5 | pioggia04 = 54.8 | pioggia05 = 42.9 | pioggia06 = 48.3 | pioggia07 = 37.8 | pioggia08 = 57.8 | pioggia09 = 69.1 | pioggia10 = 55.7 | pioggia11 = 64.5 | pioggia12 = 40.5 | giornipioggia01 = 5 | giornipioggia02 = 5 | giornipioggia03 = 6 | giornipioggia04 = 7 | giornipioggia05 = 7 | giornipioggia06 = 6 | giornipioggia07 = 4 | giornipioggia08 = 5 | giornipioggia09 = 6 | giornipioggia10 = 6 | giornipioggia11 = 7 | giornipioggia12 = 6 }} {{Wp/rgn/Infobox |TitoloInt = adf |StileTitoloInt = background-color: |Immagine = [[File:Italy.jpg|200px]] |StileGruppo = background-color: |Gruppo1 = |Nome1 = sad |Valore1 = asd |Gruppo2 = sfg |Nome2 = |Valore2 = |Gruppo3 = |Nome3 = sg |Valore3 = fd |Gruppo4 = [[File:Italy.jpg|200px]] |Nome4 = |Valore4 = |Gruppo5 = |Nome5 = |Valore5 = [[File:Ravenna.jpg|275px]] |Gruppo6 = |Nome6 = |Valore6 = |Gruppo7 = |Nome7 = |Valore7 = |Gruppo8 = |Nome8 = |Valore8 = |Gruppo9 = |Nome9 = |Valore9 = |Gruppo10 = |Nome10 = |Valore10 = |Gruppo11 = |Nome11 = |Valore11 = |Gruppo12 = |Nome12 = |Valore12 = |Gruppo13 = |Nome13 = |Valore13 = |Gruppo14 = |Nome14 = |Valore14 = |Gruppo15 = |Nome15 = |Valore15 = |Gruppo16 = |Nome16 = |Valore16 = |Gruppo17 = |Nome17 = |Valore17 = |Gruppo18 = |Nome18 = |Valore18 = |Gruppo19 = |Nome19 = |Valore19 = |Gruppo20 = |Nome20 = |Valore20 = |Ultima = |StileUltima = background-color: }} {{Wp/rgn/Navbox2 |name = Kasabian |title = [[Kasabian]] |state = collapsed |above = '''[[Sergio Pizzorno]]{{Wp/rgn/,}}Tim Carter{{Wp/rgn/,}}Chris Edwards{{Wp/rgn/,}}Ian Matthews'''<br>[[Christopher Karloff]]{{Wp/rgn/,}}[[Tom Meighan]] |group1 = Album |list1 = {{Wp/rgn/Navbox subgroup |groupstyle = background: #EEEEEE |group1 = Studio |list1 = ''[[Kasabian (album)|Kasabian]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Empire (album Kasabian)|Empire]]''{{Wp/rgn/,}}''[[West Ryder Pauper Lunatic Asylum]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Velociraptor!]]''{{Wp/rgn/,}}''[[48:13]]''{{Wp/rgn/,}}''[[For Crying Out Loud]]''{{Wp/rgn/,}}''[[The Alchemist's Euphoria]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Happenings (Kasabian)|Happenings]]'' |group2 = Live |list2 = ''[[Live from Brixton Academy]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Live! - Live at The O2]]'' |group3 = Raccolte |list3 = ''[[The Albums]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Empire/West Ryder Pauper Lunatic Asylum]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Kasabian/Empire]]''{{Wp/rgn/,}}''[[West Ryder Pauper Lunatic Asylum/Velociraptor!]]'' }} |group2 = EP |list2 = ''[[iTunes Live: London Festival '07]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Fast Fuse]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Discover Kasabian]]''{{Wp/rgn/,}}''[[West Ryder EP]]''{{Wp/rgn/,}}''[[iTunes Live: London Festival '09 (Kasabian)|iTunes Live: London Festival '09]]''{{Wp/rgn/,}}''[[iTunes Live: London Festival '11]]'' |group3 = Singoli |list3 = ''[[Processed Beats|Processed Beats (demo)]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Reason Is Treason]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Club Foot]]''{{Wp/rgn/,}}''[[L.S.F.]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Processed Beats]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Cutt Off]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Club Foot|Club Foot/55]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Empire (singolo Kasabian)|Empire]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Shoot the Runner]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Me Plus One]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Fire (Kasabian)|Fire]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Where Did All the Love Go?]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Underdog (Kasabian)|Underdog]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Vlad the Impaler]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Days Are Forgotten]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Re-Wired]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Goodbye Kiss]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Man of Simple Pleasures]]''{{Wp/rgn/,}}''[[eez-eh]]''{{Wp/rgn/,}}''[[bumblebeee]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Bow (Kasabian)|bow]]''{{Wp/rgn/,}}''[[stevie (Kasabian)|stevie]]''{{Wp/rgn/,}}''[[You're in Love with a Psycho]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Comeback Kid (Kasabian)]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Are You Looking for Action?]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Ill Ray (The King)]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Bless This Acid House]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Alygatyr]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Scriptvre]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Chemicals (Kasabian)|Chemicals]]''{{Wp/rgn/,}}''The Wall''{{Wp/rgn/,}}''Strictly Old Skool''{{Wp/rgn/,}}''Algorithms''{{Wp/rgn/,}}''Call''{{Wp/rgn/,}}''Coming Back to Me Good'' |group4 = Singoli promozionali |list4 = ''[[Switchblade Smiles]]''{{Wp/rgn/,}}''[[explodes]]'' |below = '''[[Discografia dei Kasabian|Discografia]]''' }} k4hdcffrw0stl0hpvzcet352gbss8xp 7384949 7384948 2026-11-07T17:04:27Z Ganjidvd 2540604 /* Stôria medievêla */ 7384949 wikitext text/x-wiki == Stôria == === Fundaziõn === [[File:Foce del Bevano - panoramio (6).jpg|thumb|La boca de fiõn de' [[Wt/rgn/Dbãn|Dbãn]], ambiẽnt asarmiãnt a l'antiga [[Wp/rgn/Val Paduṣa|val Paduṣa]]]] I stugiuṣ dla stôria i n arivè miga a cnòsar in manira praciṣa la nàsita dla lucalitê prerumãna.<ref name="Mascanzoni" /><ref name="Deichmann">{{Wt/rgn/Zita lìvar|aut=Friedrich Wilhelm Deichmann|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/ravenna_(Enciclopedia-dell'-Arte-Antica)/|tit=Ravenna|ann=1965}}</ref> Intignamôd, al piò antighi tistimugnãnz archeulögichi arvnudi al parmet ad mètar la presẽnza dj Òmbar int e' teritôri ravgnãn imãnc da e' V secul p. C., indò i staṣè infena a e' III secul p. C., cvãnd ch'u j fo i prem cuntët cun la [[Wp/rgn/Ziviltê rumãna|ziviltê rumãna]].<ref name="Mascanzoni">{{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Leardo Mascanzoni|tit=Ravenna: una storia millenaria|url=https://www.academia.edu/30201566/Ravenna_una_storia_millenaria|ann=1990|pag=3-50}}</ref> L'àrea de' teritôri ravgnãn l'ufrēva un ripêr naturêl, difati i su cunfẽn j ēra e' mêr Adriàtich a uriẽnt e la [[Wp/rgn/Val Paduṣa|val Paduṣa]] a ucidẽnt. La zitê l'ēra lighêda al cuntinẽnt a travērs d cvêlca möta d sabia.<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria antiga === {{Wp/rgn/Coin image box 1 double|header=''Decanummium'' d Ravèna|hbkg=#abcdef|image=File:Decanummium Ravenna.jpg|caption_left=<span style="font-variant:small-caps">felix r avenna</span> tōrn'e' [[Wp/rgn/Parsunificaziõn naziunêla|bost rapreṣentativ]] d Ravèna|caption_right=Sigla dla zitê int e' mëẓ d una garlãnda|width=220|footer=530-539 d.C., [[Wp/rgn/Bronẓ|bronẓ]], 2,92 g|position=right|margin=0}} I prem cuntët tra la ziviltê rumãna e la zitê d Ravèna i suzidè zirca de 220 p.C. e i s distingvè sòbit pr' ësar d amizèzia. De II sēcul p.C. Ravèna la dvintè una zitê federêda dla [[Wp/rgn/Ripòblica rumãna|Ripòblica rumãna]]. La particulêra puṣiziõn geugràfica dla zitê la cunvinzè l imperatōr [[Wp/rgn/Gusto|Gusto]] a spustêr int la lucalitê d [[Wp/rgn/Clas|Clas]] una grãnda flöta militêra incarichêda d tnē d öc la sicureza dl intir ''[[Wp/rgn/Mare Nostrum|Mare Nostrum]]'' insẽn a cla ch'l'ēra int e' pôrt d [[Wp/rgn/Miseno (Bacoli)|Miseno]].<ref name="Mascanzoni" /> E' [[Wp/rgn/Civitas Classis|pôrt d Clas]] e' fo pu culeghê a la [[boca ramifichêda de' Pò]] da la ''fösa d Gusto''.<ref name="Mascanzoni" /> De 402 l imperatōr [[Wp/rgn/Honorius|Honorius]] e' spustè da [[Wp/rgn/Milan|Milãn]] a Ravèna la su residẽnza par scapê dal minac de' suvrãn [[Wp/rgn/Viṣigot|viṣigot]] [[Wp/rgn/Alareiks|Alareiks]]. J imperatur dop i daṣè una grãnda spẽnta a l'edilezia religiōṣa e militêra e dop incōra u j s arẓunẓè un ṣvilop dj êrt dal figur par e' gvēran dla [[Wp/rgn/Galla Placidia|Galla Placidia]]. Epū la zitê d Ravèna la fo scuncasêda dal cuntenvi löt d cmãnd ch'i la cunduṣè a una carsãnta pērsita generêla d capitêl. La zitê l'à avū nẽnca da afruntêr e' fat naturêl de' sparfundamẽnt dla tëra ch'e' faṣè intarê la lagõna e e' faṣè dvintêr valẽna l'àrea e briṣa uṣàbil e' pôrt d Clas.<ref name="Mascanzoni" /> Ravèna l'armastè la residẽnza dl imperatōr infen'a e' 476, cvãnd ch'e' rè dj Èrul [[Wp/rgn/Odovacer|Odovacer]] e' cazè veja e' ẓōvan [[Wp/rgn/Romulus Augustus|Romulus Augustus]], e e' mantnè e' su dumẽn infen'a e' 493, cvãnd ch'e' [[Wp/rgn/Rè di Got|rè got]] [[Wp/rgn/Theoderīcus|Theoderīcus]] l'arivè.<ref name="Mascanzoni" /> Dvintêda capitêla de' [[Wp/rgn/Regn ostrogot|Regn ostrogot]], Ravèna la cnusè un tẽmp d fôrt ṣvilop, al mura al fo ṣlarghêdi, al palud al fo schêdi, tẽnt fabrichet religiuṣ i fo tirè so e agl'instalaziõn d ëpuca rumãna al fo ristruturêdi. Nẽnca un [[Wp/rgn/Palaz d Theoderīcus|nôv palaz reêl]] e fo inavgurê; int la su côrt e' spichè una masa d stugiuṣ coma [[Wp/rgn/Severinus Boethius|Severinus Boethius]], [[Wp/rgn/Cassiodorus|Cassiodorus]], [[Wp/rgn/Iordanes|Iordanes]] e [[Wp/rgn/Arator|Arator]].<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria medievêla === {{Wp/rgn/Doppia immagine verticale|right|Sanvitale03.jpg|Sanvitale04.jpg|220||I musëich dl imperatōr [[Wp/rgn/Iustinianus I|Iustinianus I]] e la su moj [[Theodora (moj d Iustinianus)|Theodora]] int la [[Baṣelga d Sãn Vidêl (Ravèna)|baṣelga d Sãn Vidêl]]}} [[File:Andrea Pierini - Dante alla corte di Guido Novello.jpg|thumb|[[Dante Alighieri|Dante]] a la côrt d [[Wp/rgn/Gvid Nuvël da Pulẽnta|Gvid Nuvël da Pulẽnta]]]] De 535 l imperatōr [[Wp/rgn/Iustinianus I|Iustinianus I]] e' dizidè d ricuparêr i terituri ucidentel dl Impēr. E' dichiarè gvëra ai Got, daṣend la maregia a e' generêl [[Wp/rgn/Belisarius|Belisarius]].<ref name="Mascanzoni" /> De 539 Ravèna la fo [[Wp/rgn/Asēgi d Ravèna (539-540)|asigêda]], avnend cuncvistêda l ãn dop. Dop la fẽn dla gvëra (553), la zitê la dvintè un impurtãnt zẽntar d scãmbi tra la cultura ucidentêla e cvela urientêla. Simbẽn ch'u j fos stêdi e' sparfundamẽnt dla tëra e una grêva arvẽna idrogeulògica, e' su antigh pôrt e' fo mantnū ativ.<ref name="Mascanzoni" /> Sota Iustinianus Ravèna la dvintè un arziviscuvêd e l imperatōr e' numinè arzivèscuv (e' prem dla stôria dla zitê) [[Wp/rgn/Maximianus|Maximianus]], un s-ciãn fidê a lò. Par e' su ministēri coma arzivèscuv, Maximianus e' faṣè dvintê la zitê un impurtãnt zẽntar culturêl dla Ciṣa, coma [[Wp/rgn/Roma|Röma]] e Custantinòpuli, inavgurend fabrichet impunẽnt coma la [[Wp/rgn/Baṣelga d Sãn Vidêl|baṣelga d Sãn Vidêl]] e favurend leteret coma [[Wp/rgn/Rusticius Helpidius Domnulus|Rusticius Helpidius Domnulus]] e [[Wp/rgn/Venantius Fortunatus|Venantius Fortunatus]].<ref name="Mascanzoni" /> La carsãnta impurtãnza e stēṣa dl'[[Wp/rgn/Arzidiòceṣi d Ravèna-Ziria|arzidiòceṣi d Ravèna]], cun una zērta avtunumeja e ṣgonda sōl a [[Wp/rgn/Diòceṣi d Röma|Röma]], la cunvinzè de 666 l imperatōr [[Wp/rgn/Custãnt II|Custãnt II]] a publichêr un privileg ch'e' garantēva a l'arziviscuvêd e' dumẽn tutêl ins l'[[Wp/rgn/Emelia-Rumagna|Emiglia-Rumãgna]].<ref name="Mascanzoni" /> L'indipendẽnza e la putẽnza dl'arzidiòceṣi d Ravèna al fo piò vôlt la raṣõn d coc cun e' Pêpa, sichè de 680 l arzivèscuv Theodorus e' dizidè d abandunê l avtunumeja da la [[Wp/rgn/Ciṣa catölica|Ciṣa d Röma]], cavṣend una sfilza d ribigliõn e un prugresiv indibulimẽnt de' dumẽn dl arzivèscuv, ch'e' fo pu abulī de 751 cun la caduda dl eṣarchêt e l ariv de' [[Wp/rgn/Suvrẽn lunguberd|rè lungubêrd]] [[Wp/rgn/Aistulf|Aistulf]].<ref name="Mascanzoni" /> Cun la firma dla ''[[Wp/rgn/Promissio Carisiaca|Promissio Carisiaca]]'' de 754 la zitê la pasè sota e' cuntröl de' Pepa, mo j arzivèscuv, cun l'apög dla ristugrazì luchêla, i mantnè la ciṣa ravgnãna in pêrt indipendẽnta da cla rumãna. Pērsa la funziõn di capitêla, la zitê la fo lasêda indrī, e' pôrt e' fo munī e Clas u s spupulè. Tra e' 726 e e' 744, la zitê la fo nẽnca sugêta a un taramöt preputẽnt.<ref name="Mascanzoni" /> De 784 [[Charlemagne]] e' faṣè sachigê e butê ẓò la regia d Theoderīcus e e' purtè a [[Aachen]] dal stêtuv e di mèrum preziuṣ. De X sēcul l imperatōr [[Utõn I e' Grãnd|Utõn I]] e' cmandè la custruziõn d un palaz reêl int la zitê pr' avṣinês aj arzivèscuv ravgnẽn, avarseri de' Pêpa.<ref name="Mascanzoni" /> A e' tẽmp dla [[löta pr' al nòmin]], la ciṣa d Ravèna la stè sèmpar fida a tot j imperatur e de 1080 l imperatōr [[Rico IV d Francogna|Rico IV]] e' numinè [[antipêpa]] l arzivèscuv [[Antipêpa Clemens III|Guibērto d Ravèna]]. Ste fat che cvè e' cumprumitè pr' una masa d tẽmp al relaziõn cun Röma sichè piò avãnti la scunfeta dl arziviscuvêd la n s fo putuda ṣgavdì.<ref name="Mascanzoni" /> De 1109 a Ravèna e' nisè e' [[Etê cumunêla|cumõn]] che de 1181 sota la fameja di [[Traversari]] e' rinsè a libarês in pêrt da l'influvẽnza dl arzivèscuv. De 1240 parò i Traversari i s mitè cun i [[Gvelf e ghibilĩn|gvelf]], sichè l imperatōr [[Fidrigh II d Ṣvēvia]] l atachè la zitê e u la sfaṣè.<ref name="Mascanzoni" /> De 1275 la fameja di [[Da Pulẽnta]] la faṣè un [[cōlp ad Stêt]] incalarend una [[sgnureja zitadẽna]] sutumesa a e' [[Stêt de' Pêpa]]. De XIV sècul Da Pulẽnta i faṣè tirê sò di fabrichet in muradura e i faṣè arpupulê la zitê. J invstè nẽnca una masa d risôrsit pr' armetr' a pöst i canel di fiõn, faṣend lighê la zitê a e' Mer Adriàtich e a la boca ramifichêda de' Po. De 1313, par la sgnureja d [[Wp/rgn/Gvid Nuvël da Pulẽnta|Gvid Nuvël da Pulẽnta]], Ravèna la rizivè e' puvēta [[Wp/rgn/Dante Alighieri|Dante Alighieri]], ch'u j murè d [[Wp/rgn/Malêria|malêria]] de 1321.<ref name="Mascanzoni" /> === Stôria mudērna === {{Wp/rgn/...}} === Stôria d incudè === {{Wp/rgn/...}}{{#invoke:Wp/rgn/ValWikidata|main|item=Q42|property=P106}} {{#invoke:Wp/rgn/ValWikidata|singolo|item=Q42|property=P106|numero=2}} {{Wp/rgn/DivAmmW|ITA|2L}} [[{{Wp/rgn/DivAmm/ITA|2L}}|{{Wp/rgn/DivAmm/ITA|2}}]] {{Wp/rgn/DivAmm/ITA|1L}} [[:en:Barack Obama|Barack Obama su Wikipedia in inglese]] {{Wp/rgn/Zita web |acc=1/1/2016|dat=3-12-2012|sit=symbl.cc|url=https://symbl.cc/it/1E93/|tit=Latina piccola lettera Z con punto sotto|aut=Pinco Pallino}} {{Wp/rgn/Sẽnza surẓẽnt|ciao a tutti.}} {{User:Ganjidvd/Sandbox/TemplateTest|Gra amm=3|Nom=Ravena|Tip=Cumon|Ban=ravenna.png|Ste=ravenna.jpg|Did ban=sds|Did ste=adasd|Img=Ravenna.jpg|Did=daf|Nom ufc=Comune di Ravenna|var=RO|Div sup=Pruvenza d Ravena|Ams=Barattoni|Cpl=df|Cap=sdfg|Pre=Giorgia|Len ufz=Itaglien|Elt len=Rumagnôl|Alt=0|Sup=43646|Abi=1232423|Den=445.8|Cun=Zirvia|Nom abi=ravgnen|Sit=https://commons.wikimedia.org/w/index.php?search=cappelletti&title=Special%3AMediaSearch&type=image|Did map=mapa|Map=mapa.png|Sta=Itaglia|Data Abi=31-01-1999}}{{Wp/rgn/Bandira|SMR|var=SM}}{{Wp/rgn/Bandira|SMR}}ciao{{Wp/rgn/Sẽnza surẓẽnt}} {{Wp/rgn/Band div|ITA|Marche|1}}{{Wp/rgn/Band div|ITA|Toscana|1}}{{Wp/rgn/Band div|ITA|Ravenna|2}}{{Wp/rgn/Band div|ITA|Rovigo|2}} {{Wp/rgn/Band div|ITA|Bologna|2}} {{Wp/rgn/Databox|item=Q42}} {{Wp/rgn/Band div|ITA|Roma|3}} {{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Alberto Giovannini|tit=A voj imparê e' Rumagnôl|ann=2025|edi=Tempo al Libro|loc=[[Wp/rgn/Fënza|Fẽnza]]|vol=I|pag=114|isb=979-12-81307-40-7}} {{Wp/rgn/ClimaAnnuale | nome = Ravèna Punta Marẽna<br /><small>([[Wp/rgn/1947|1947]]-[[Wp/rgn/2026|2026]])</small> | tempassmax01 = 20.2 | annotempassmax01 = 1979 | tempassmax02 = 20.3 | annotempassmax02 = 2020 | tempassmax03 = 25.4 | annotempassmax03 = 1997 | tempassmax04 = 31.8 | annotempassmax04 = 2011 | tempassmax05 = 35.0 | annotempassmax05 = 2001 | tempassmax06 = 37.9 | annotempassmax06 = 2026 | tempassmax07 = 39.0 | annotempassmax07 = 2026 | tempassmax08 = 39.0 | annotempassmax08 = 1952 | tempassmax09 = 36.4 | annotempassmax09 = 2026 | tempassmax10 = 28.3 | annotempassmax10 = 2023 | tempassmax11 = 24.4 | annotempassmax11 = 2013 | tempassmax12 = 21.8 | annotempassmax12 = 1989 | tempassmin01 = −13.8 | annotempassmin01 = 1985 | tempassmin02 = −14.0 | annotempassmin02 = 1956 | tempassmin03 = −5.4 | annotempassmin03 = 2005 | tempassmin04 = −1.8 | annotempassmin04 = 2003 | tempassmin05 = 2.8 | annotempassmin05 = 1957 | tempassmin06 = 7.0 | annotempassmin06 = 1955 | tempassmin07 = 10.0 | annotempassmin07 = 1965 | tempassmin08 = 10.2 | annotempassmin08 = 1989 | tempassmin09 = 5.8 | annotempassmin09 = 1977 | tempassmin10 = 1.8 | annotempassmin10 = 1971 | tempassmin11 = −3.6 | annotempassmin11 = 1983 | tempassmin12 = −7.8 | annotempassmin12 = 1996 }} {{Wp/rgn/ClimaAnnuale | nome = Ravèna Punta Marẽna<br /><small>(1971-2000)</small> | tempmax01 = 6.2 | tempmax02 = 8.8 | tempmax03 = 12.7 | tempmax04 = 16.3 | tempmax05 = 21.7 | tempmax06 = 25.7 | tempmax07 = 28.7 | tempmax08 = 28.7 | tempmax09 = 24.5 | tempmax10 = 18.8 | tempmax11 = 11.6 | tempmax12 = 7.2 | tempmedia01 = 3.5 | tempmedia02 = 5.4 | tempmedia03 = 8.9 | tempmedia04 = 12.4 | tempmedia05 = 17.3 | tempmedia06 = 21.0 | tempmedia07 = 23.9 | tempmedia08 = 23.9 | tempmedia09 = 20.0 | tempmedia10 = 15.0 | tempmedia11 = 8.6 | tempmedia12 = 4.5 | tempmin01 = 0.8 | tempmin02 = 2.0 | tempmin03 = 5.0 | tempmin04 = 8.4 | tempmin05 = 12.8 | tempmin06 = 16.3 | tempmin07 = 19.0 | tempmin08 = 19.0 | tempmin09 = 15.5 | tempmin10 = 11.2 | tempmin11 = 5.6 | tempmin12 = 1.8 | pioggia01 = 32.8 | pioggia02 = 33.5 | pioggia03 = 46.5 | pioggia04 = 54.8 | pioggia05 = 42.9 | pioggia06 = 48.3 | pioggia07 = 37.8 | pioggia08 = 57.8 | pioggia09 = 69.1 | pioggia10 = 55.7 | pioggia11 = 64.5 | pioggia12 = 40.5 | giornipioggia01 = 5 | giornipioggia02 = 5 | giornipioggia03 = 6 | giornipioggia04 = 7 | giornipioggia05 = 7 | giornipioggia06 = 6 | giornipioggia07 = 4 | giornipioggia08 = 5 | giornipioggia09 = 6 | giornipioggia10 = 6 | giornipioggia11 = 7 | giornipioggia12 = 6 }} {{Wp/rgn/Infobox |TitoloInt = adf |StileTitoloInt = background-color: |Immagine = [[File:Italy.jpg|200px]] |StileGruppo = background-color: |Gruppo1 = |Nome1 = sad |Valore1 = asd |Gruppo2 = sfg |Nome2 = |Valore2 = |Gruppo3 = |Nome3 = sg |Valore3 = fd |Gruppo4 = [[File:Italy.jpg|200px]] |Nome4 = |Valore4 = |Gruppo5 = |Nome5 = |Valore5 = [[File:Ravenna.jpg|275px]] |Gruppo6 = |Nome6 = |Valore6 = |Gruppo7 = |Nome7 = |Valore7 = |Gruppo8 = |Nome8 = |Valore8 = |Gruppo9 = |Nome9 = |Valore9 = |Gruppo10 = |Nome10 = |Valore10 = |Gruppo11 = |Nome11 = |Valore11 = |Gruppo12 = |Nome12 = |Valore12 = |Gruppo13 = |Nome13 = |Valore13 = |Gruppo14 = |Nome14 = |Valore14 = |Gruppo15 = |Nome15 = |Valore15 = |Gruppo16 = |Nome16 = |Valore16 = |Gruppo17 = |Nome17 = |Valore17 = |Gruppo18 = |Nome18 = |Valore18 = |Gruppo19 = |Nome19 = |Valore19 = |Gruppo20 = |Nome20 = |Valore20 = |Ultima = |StileUltima = background-color: }} {{Wp/rgn/Navbox2 |name = Kasabian |title = [[Kasabian]] |state = collapsed |above = '''[[Sergio Pizzorno]]{{Wp/rgn/,}}Tim Carter{{Wp/rgn/,}}Chris Edwards{{Wp/rgn/,}}Ian Matthews'''<br>[[Christopher Karloff]]{{Wp/rgn/,}}[[Tom Meighan]] |group1 = Album |list1 = {{Wp/rgn/Navbox subgroup |groupstyle = background: #EEEEEE |group1 = Studio |list1 = ''[[Kasabian (album)|Kasabian]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Empire (album Kasabian)|Empire]]''{{Wp/rgn/,}}''[[West Ryder Pauper Lunatic Asylum]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Velociraptor!]]''{{Wp/rgn/,}}''[[48:13]]''{{Wp/rgn/,}}''[[For Crying Out Loud]]''{{Wp/rgn/,}}''[[The Alchemist's Euphoria]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Happenings (Kasabian)|Happenings]]'' |group2 = Live |list2 = ''[[Live from Brixton Academy]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Live! - Live at The O2]]'' |group3 = Raccolte |list3 = ''[[The Albums]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Empire/West Ryder Pauper Lunatic Asylum]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Kasabian/Empire]]''{{Wp/rgn/,}}''[[West Ryder Pauper Lunatic Asylum/Velociraptor!]]'' }} |group2 = EP |list2 = ''[[iTunes Live: London Festival '07]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Fast Fuse]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Discover Kasabian]]''{{Wp/rgn/,}}''[[West Ryder EP]]''{{Wp/rgn/,}}''[[iTunes Live: London Festival '09 (Kasabian)|iTunes Live: London Festival '09]]''{{Wp/rgn/,}}''[[iTunes Live: London Festival '11]]'' |group3 = Singoli |list3 = ''[[Processed Beats|Processed Beats (demo)]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Reason Is Treason]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Club Foot]]''{{Wp/rgn/,}}''[[L.S.F.]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Processed Beats]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Cutt Off]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Club Foot|Club Foot/55]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Empire (singolo Kasabian)|Empire]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Shoot the Runner]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Me Plus One]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Fire (Kasabian)|Fire]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Where Did All the Love Go?]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Underdog (Kasabian)|Underdog]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Vlad the Impaler]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Days Are Forgotten]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Re-Wired]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Goodbye Kiss]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Man of Simple Pleasures]]''{{Wp/rgn/,}}''[[eez-eh]]''{{Wp/rgn/,}}''[[bumblebeee]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Bow (Kasabian)|bow]]''{{Wp/rgn/,}}''[[stevie (Kasabian)|stevie]]''{{Wp/rgn/,}}''[[You're in Love with a Psycho]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Comeback Kid (Kasabian)]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Are You Looking for Action?]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Ill Ray (The King)]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Bless This Acid House]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Alygatyr]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Scriptvre]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Chemicals (Kasabian)|Chemicals]]''{{Wp/rgn/,}}''The Wall''{{Wp/rgn/,}}''Strictly Old Skool''{{Wp/rgn/,}}''Algorithms''{{Wp/rgn/,}}''Call''{{Wp/rgn/,}}''Coming Back to Me Good'' |group4 = Singoli promozionali |list4 = ''[[Switchblade Smiles]]''{{Wp/rgn/,}}''[[explodes]]'' |below = '''[[Discografia dei Kasabian|Discografia]]''' }} fbxdcf520bfqi09aznay0wrhpoig821 7384952 7384949 2026-11-07T17:05:02Z Ganjidvd 2540604 /* Stôria */ 7384952 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Wp/rgn/ValWikidata|main|item=Q42|property=P106}} {{#invoke:Wp/rgn/ValWikidata|singolo|item=Q42|property=P106|numero=2}} {{Wp/rgn/DivAmmW|ITA|2L}} [[{{Wp/rgn/DivAmm/ITA|2L}}|{{Wp/rgn/DivAmm/ITA|2}}]] {{Wp/rgn/DivAmm/ITA|1L}} [[:en:Barack Obama|Barack Obama su Wikipedia in inglese]] {{Wp/rgn/Zita web |acc=1/1/2016|dat=3-12-2012|sit=symbl.cc|url=https://symbl.cc/it/1E93/|tit=Latina piccola lettera Z con punto sotto|aut=Pinco Pallino}} {{Wp/rgn/Sẽnza surẓẽnt|ciao a tutti.}} {{User:Ganjidvd/Sandbox/TemplateTest|Gra amm=3|Nom=Ravena|Tip=Cumon|Ban=ravenna.png|Ste=ravenna.jpg|Did ban=sds|Did ste=adasd|Img=Ravenna.jpg|Did=daf|Nom ufc=Comune di Ravenna|var=RO|Div sup=Pruvenza d Ravena|Ams=Barattoni|Cpl=df|Cap=sdfg|Pre=Giorgia|Len ufz=Itaglien|Elt len=Rumagnôl|Alt=0|Sup=43646|Abi=1232423|Den=445.8|Cun=Zirvia|Nom abi=ravgnen|Sit=https://commons.wikimedia.org/w/index.php?search=cappelletti&title=Special%3AMediaSearch&type=image|Did map=mapa|Map=mapa.png|Sta=Itaglia|Data Abi=31-01-1999}}{{Wp/rgn/Bandira|SMR|var=SM}}{{Wp/rgn/Bandira|SMR}}ciao{{Wp/rgn/Sẽnza surẓẽnt}} {{Wp/rgn/Band div|ITA|Marche|1}}{{Wp/rgn/Band div|ITA|Toscana|1}}{{Wp/rgn/Band div|ITA|Ravenna|2}}{{Wp/rgn/Band div|ITA|Rovigo|2}} {{Wp/rgn/Band div|ITA|Bologna|2}} {{Wp/rgn/Databox|item=Q42}} {{Wp/rgn/Band div|ITA|Roma|3}} {{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Alberto Giovannini|tit=A voj imparê e' Rumagnôl|ann=2025|edi=Tempo al Libro|loc=[[Wp/rgn/Fënza|Fẽnza]]|vol=I|pag=114|isb=979-12-81307-40-7}} {{Wp/rgn/ClimaAnnuale | nome = Ravèna Punta Marẽna<br /><small>([[Wp/rgn/1947|1947]]-[[Wp/rgn/2026|2026]])</small> | tempassmax01 = 20.2 | annotempassmax01 = 1979 | tempassmax02 = 20.3 | annotempassmax02 = 2020 | tempassmax03 = 25.4 | annotempassmax03 = 1997 | tempassmax04 = 31.8 | annotempassmax04 = 2011 | tempassmax05 = 35.0 | annotempassmax05 = 2001 | tempassmax06 = 37.9 | annotempassmax06 = 2026 | tempassmax07 = 39.0 | annotempassmax07 = 2026 | tempassmax08 = 39.0 | annotempassmax08 = 1952 | tempassmax09 = 36.4 | annotempassmax09 = 2026 | tempassmax10 = 28.3 | annotempassmax10 = 2023 | tempassmax11 = 24.4 | annotempassmax11 = 2013 | tempassmax12 = 21.8 | annotempassmax12 = 1989 | tempassmin01 = −13.8 | annotempassmin01 = 1985 | tempassmin02 = −14.0 | annotempassmin02 = 1956 | tempassmin03 = −5.4 | annotempassmin03 = 2005 | tempassmin04 = −1.8 | annotempassmin04 = 2003 | tempassmin05 = 2.8 | annotempassmin05 = 1957 | tempassmin06 = 7.0 | annotempassmin06 = 1955 | tempassmin07 = 10.0 | annotempassmin07 = 1965 | tempassmin08 = 10.2 | annotempassmin08 = 1989 | tempassmin09 = 5.8 | annotempassmin09 = 1977 | tempassmin10 = 1.8 | annotempassmin10 = 1971 | tempassmin11 = −3.6 | annotempassmin11 = 1983 | tempassmin12 = −7.8 | annotempassmin12 = 1996 }} {{Wp/rgn/ClimaAnnuale | nome = Ravèna Punta Marẽna<br /><small>(1971-2000)</small> | tempmax01 = 6.2 | tempmax02 = 8.8 | tempmax03 = 12.7 | tempmax04 = 16.3 | tempmax05 = 21.7 | tempmax06 = 25.7 | tempmax07 = 28.7 | tempmax08 = 28.7 | tempmax09 = 24.5 | tempmax10 = 18.8 | tempmax11 = 11.6 | tempmax12 = 7.2 | tempmedia01 = 3.5 | tempmedia02 = 5.4 | tempmedia03 = 8.9 | tempmedia04 = 12.4 | tempmedia05 = 17.3 | tempmedia06 = 21.0 | tempmedia07 = 23.9 | tempmedia08 = 23.9 | tempmedia09 = 20.0 | tempmedia10 = 15.0 | tempmedia11 = 8.6 | tempmedia12 = 4.5 | tempmin01 = 0.8 | tempmin02 = 2.0 | tempmin03 = 5.0 | tempmin04 = 8.4 | tempmin05 = 12.8 | tempmin06 = 16.3 | tempmin07 = 19.0 | tempmin08 = 19.0 | tempmin09 = 15.5 | tempmin10 = 11.2 | tempmin11 = 5.6 | tempmin12 = 1.8 | pioggia01 = 32.8 | pioggia02 = 33.5 | pioggia03 = 46.5 | pioggia04 = 54.8 | pioggia05 = 42.9 | pioggia06 = 48.3 | pioggia07 = 37.8 | pioggia08 = 57.8 | pioggia09 = 69.1 | pioggia10 = 55.7 | pioggia11 = 64.5 | pioggia12 = 40.5 | giornipioggia01 = 5 | giornipioggia02 = 5 | giornipioggia03 = 6 | giornipioggia04 = 7 | giornipioggia05 = 7 | giornipioggia06 = 6 | giornipioggia07 = 4 | giornipioggia08 = 5 | giornipioggia09 = 6 | giornipioggia10 = 6 | giornipioggia11 = 7 | giornipioggia12 = 6 }} {{Wp/rgn/Infobox |TitoloInt = adf |StileTitoloInt = background-color: |Immagine = [[File:Italy.jpg|200px]] |StileGruppo = background-color: |Gruppo1 = |Nome1 = sad |Valore1 = asd |Gruppo2 = sfg |Nome2 = |Valore2 = |Gruppo3 = |Nome3 = sg |Valore3 = fd |Gruppo4 = [[File:Italy.jpg|200px]] |Nome4 = |Valore4 = |Gruppo5 = |Nome5 = |Valore5 = [[File:Ravenna.jpg|275px]] |Gruppo6 = |Nome6 = |Valore6 = |Gruppo7 = |Nome7 = |Valore7 = |Gruppo8 = |Nome8 = |Valore8 = |Gruppo9 = |Nome9 = |Valore9 = |Gruppo10 = |Nome10 = |Valore10 = |Gruppo11 = |Nome11 = |Valore11 = |Gruppo12 = |Nome12 = |Valore12 = |Gruppo13 = |Nome13 = |Valore13 = |Gruppo14 = |Nome14 = |Valore14 = |Gruppo15 = |Nome15 = |Valore15 = |Gruppo16 = |Nome16 = |Valore16 = |Gruppo17 = |Nome17 = |Valore17 = |Gruppo18 = |Nome18 = |Valore18 = |Gruppo19 = |Nome19 = |Valore19 = |Gruppo20 = |Nome20 = |Valore20 = |Ultima = |StileUltima = background-color: }} {{Wp/rgn/Navbox2 |name = Kasabian |title = [[Kasabian]] |state = collapsed |above = '''[[Sergio Pizzorno]]{{Wp/rgn/,}}Tim Carter{{Wp/rgn/,}}Chris Edwards{{Wp/rgn/,}}Ian Matthews'''<br>[[Christopher Karloff]]{{Wp/rgn/,}}[[Tom Meighan]] |group1 = Album |list1 = {{Wp/rgn/Navbox subgroup |groupstyle = background: #EEEEEE |group1 = Studio |list1 = ''[[Kasabian (album)|Kasabian]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Empire (album Kasabian)|Empire]]''{{Wp/rgn/,}}''[[West Ryder Pauper Lunatic Asylum]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Velociraptor!]]''{{Wp/rgn/,}}''[[48:13]]''{{Wp/rgn/,}}''[[For Crying Out Loud]]''{{Wp/rgn/,}}''[[The Alchemist's Euphoria]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Happenings (Kasabian)|Happenings]]'' |group2 = Live |list2 = ''[[Live from Brixton Academy]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Live! - Live at The O2]]'' |group3 = Raccolte |list3 = ''[[The Albums]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Empire/West Ryder Pauper Lunatic Asylum]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Kasabian/Empire]]''{{Wp/rgn/,}}''[[West Ryder Pauper Lunatic Asylum/Velociraptor!]]'' }} |group2 = EP |list2 = ''[[iTunes Live: London Festival '07]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Fast Fuse]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Discover Kasabian]]''{{Wp/rgn/,}}''[[West Ryder EP]]''{{Wp/rgn/,}}''[[iTunes Live: London Festival '09 (Kasabian)|iTunes Live: London Festival '09]]''{{Wp/rgn/,}}''[[iTunes Live: London Festival '11]]'' |group3 = Singoli |list3 = ''[[Processed Beats|Processed Beats (demo)]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Reason Is Treason]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Club Foot]]''{{Wp/rgn/,}}''[[L.S.F.]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Processed Beats]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Cutt Off]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Club Foot|Club Foot/55]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Empire (singolo Kasabian)|Empire]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Shoot the Runner]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Me Plus One]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Fire (Kasabian)|Fire]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Where Did All the Love Go?]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Underdog (Kasabian)|Underdog]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Vlad the Impaler]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Days Are Forgotten]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Re-Wired]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Goodbye Kiss]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Man of Simple Pleasures]]''{{Wp/rgn/,}}''[[eez-eh]]''{{Wp/rgn/,}}''[[bumblebeee]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Bow (Kasabian)|bow]]''{{Wp/rgn/,}}''[[stevie (Kasabian)|stevie]]''{{Wp/rgn/,}}''[[You're in Love with a Psycho]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Comeback Kid (Kasabian)]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Are You Looking for Action?]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Ill Ray (The King)]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Bless This Acid House]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Alygatyr]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Scriptvre]]''{{Wp/rgn/,}}''[[Chemicals (Kasabian)|Chemicals]]''{{Wp/rgn/,}}''The Wall''{{Wp/rgn/,}}''Strictly Old Skool''{{Wp/rgn/,}}''Algorithms''{{Wp/rgn/,}}''Call''{{Wp/rgn/,}}''Coming Back to Me Good'' |group4 = Singoli promozionali |list4 = ''[[Switchblade Smiles]]''{{Wp/rgn/,}}''[[explodes]]'' |below = '''[[Discografia dei Kasabian|Discografia]]''' }} 47rhkqn2zy86ctd2bbmrcz1xzkdgtfg 0 3779485 7385430 7228322 2026-11-08T07:27:06Z Muhamad Izzul Fiqih 2584756 /* Bahaso Jambi */ 7385430 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|jax}}== {{Wt/jax/head|jax}} {{Wt/jax/-v-|jax}} # [[Wt/jax/ngerat|ngerat]] sesuatu biak putus # [[Wt/jax/nyadap|nyadap]] karet biak keluar getahnyo =={{Wt/jax/lang|su}}== {{Wt/jax/head|su}} {{Wt/jax/-v-|su}} # {{Wt/jax/link|jax|motong}}; [[Wt/jax/ngerat|ngerat]] [[Category:Wt/jax]] mhke6efljnzib20uhsyv0gshk7zfdrs 0 3782379 7384723 7221877 2026-11-07T13:11:41Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384723 wikitext text/x-wiki '''Wolfgang Ernst Pauli''' muledibua mu dia matuku 25 ngondu munayi 1900 ku Vienne – mufue mu dia matuku 15 ngondu wa tshiukuta Mbua 1958 mu Zurich) udi mulongeshi muinenke wa maalu a phizika anyi dimanya dia maalu a pa buloba wa mu ditunga dia Autriche ,mumanyikibua bua diunvuija dia ''principe d'exclusion mu mécanique quantique'' , anyi principe de Pauli,tshiotshi etshi ki tshia ka mu ebua dufutu dia ''le prix Nobel de physique'' wa mu tshidimu tshia 1945. Udi kabidi mukuatshi anyi wakumpala bua difutu dia médaille Franklin mu 1952. [[File:Wolfgang Pauli ETH-Bib Portr 01042.jpg|165px|right]] [[Category:Wp/lua]] 5zagerywowj3tpj00ymuymzsc58tvgx 7384730 7384723 2026-11-07T13:18:50Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384730 wikitext text/x-wiki '''Wolfgang Ernst Pauli''' muledibua mu dia matuku 25 ngondu munayi 1900 ku Vienne – mufue mu dia matuku 15 ngondu wa tshiukuta Mbua 1958 mu Zurich) udi mulongeshi muinenke wa maalu a phizika anyi dimanya dia maalu a pa buloba wa mu ditunga dia [[Wp/lua/Autriche|Autriche]] ,mumanyikibua bua diunvuija dia ''principe d'exclusion mu mécanique quantique'' , anyi principe de Pauli,tshiotshi etshi ki tshia ka mu ebua dufutu dia ''le prix Nobel de physique'' wa mu tshidimu tshia 1945. Udi kabidi mukuatshi anyi wakumpala bua difutu dia médaille Franklin mu 1952. [[File:Wolfgang Pauli ETH-Bib Portr 01042.jpg|165px|right]] [[Category:Wp/lua]] g736rwnxeaszlaj3lxjs31xf6fc2w08 7384731 7384730 2026-11-07T13:19:07Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384731 wikitext text/x-wiki '''Wolfgang Ernst Pauli''' muledibua mu dia matuku 25 ngondu munayi 1900 ku Vienne – mufue mu dia matuku 15 ngondu wa tshiukuta Mbua 1958 mu Zurich) udi mulongeshi muinenke wa maalu a phizika anyi dimanya dia maalu a pa buloba wa mu [[Wp/lua/Ditunga|ditunga]] dia [[Wp/lua/Autriche|Autriche]] ,mumanyikibua bua diunvuija dia ''principe d'exclusion mu mécanique quantique'' , anyi principe de Pauli,tshiotshi etshi ki tshia ka mu ebua dufutu dia ''le prix Nobel de physique'' wa mu tshidimu tshia 1945. Udi kabidi mukuatshi anyi wakumpala bua difutu dia médaille Franklin mu 1952. [[File:Wolfgang Pauli ETH-Bib Portr 01042.jpg|165px|right]] [[Category:Wp/lua]] 8hvlopired0cx25qi5vaclgx75hyik5 0 3788863 7384856 7384521 2026-11-07T15:22:14Z အောင်သန်းလှ 2629904 /* တပ် */ 7384856 wikitext text/x-wiki {{Wt/rki/ရခိုင်အက္ခရာစဉ်ဇယား}} ===[[Wt/rki/တ|တ]]=== *[[Wt/rki/တကတည်း|တကတည်း]] *[[Wt/rki/တကာ|တကာ]] *[[Wt/rki/တကာခံ|တကာခံ]] *[[Wt/rki/တကာမ|တကာမ]] *[[Wt/rki/တကာယ|တကာယ]] *[[Wt/rki/တကာလ|တကာလ]] *[[Wt/rki/တကူ|တကူ]] *[[Wt/rki/တကူကူ|တကူကူ]] *[[Wt/rki/တကူးတကန့်|တကူးတကန့်]] *[[Wt/rki/တကဲကဲ|တကဲကဲ]] *[[Wt/rki/တကယ်|တကယ်]] *[[Wt/rki/တကယ်တမ်း|တကယ်တမ်း]] *[[Wt/rki/တကယ်လို့|တကယ်လို့]] *[[Wt/rki/တကယ့်|တကယ့်]] *[[Wt/rki/တကယ့်တကယ်|တကယ့်တကယ်]] *[[Wt/rki/တကယ့်ပင်|တကယ့်ပင်]] *[[Wt/rki/တကယ်လိုလို|တကယ်လိုလို]] *[[Wt/rki/တကောက်ကောက်|တကောက်ကောက်]] *[[Wt/rki/တကတ်ကတ်|တကတ်ကတ်]] *[[Wt/rki/တကပ်ကပ်|တကပ်ကပ်]] *[[Wt/rki/တကုတ်ကုတ်|တကုတ်ကုတ်]] *[[Wt/rki/တကန်|တကန်]] *[[Wt/rki/တကန်တက|တကန်တက]] *[[Wt/rki/တကိုးတကား|တကိုးတကား]] *[[Wt/rki/တကိုးတကန့်|တကိုးတကန့်]] *[[Wt/rki/တကျာကျာ|တကျာကျာ]] *[[Wt/rki/တကျာကျာတအာအာ|တကျာကျာတအာအာ]] *[[Wt/rki/တကျိ|တကျိ]] *[[Wt/rki/တကျီ|တကျီ]] *[[Wt/rki/တကျောချင်း|တကျောချင်း]] *[[Wt/rki/တကျော်|တကျော်]] *[[Wt/rki/တကျော်ကျော်|တကျော်ကျော်]] *[[Wt/rki/တကျက်|တကျက်]] *[[Wt/rki/တကျိတ်|တကျိတ်]] *[[Wt/rki/တကျိတ်ကြော|တကျိတ်ကြော]] *[[Wt/rki/တကျိတ်တည်း|တကျိတ်တည်း]] *[[Wt/rki/တကြာ|တကြာ]] *[[Wt/rki/တကြား|တကြား]] *[[Wt/rki/တကြိကြိ|တကြိကြိ]] *[[Wt/rki/တကြီ|တကြီ]] *[[Wt/rki/တကြီး|တကြီး]] *[[Wt/rki/တကြူကြူ|တကြူကြူ]] *[[Wt/rki/တကြဲကြဲ|တကြဲကြဲ]] *[[Wt/rki/တကြည့်ကြည့်|တကြည့်ကြည့်]] *[[Wt/rki/တကြော|တကြော]] *[[Wt/rki/တကြောချင်း|တကြောချင်း]] *[[Wt/rki/တကြော်ကြော်|တကြော်ကြော်]] *[[Wt/rki/တကြက်ကြက်|တကြက်ကြက်]] *[[Wt/rki/တကြင်ကြင်|တကြင်ကြင်]] *[[Wt/rki/တကြိုင်ကြိုင်|တကြိုင်ကြိုင်]] *[[Wt/rki/တကြိုင်း|တကြိုင်း]] *[[Wt/rki/တကြိုင်းကြိုင်း|တကြိုင်းကြိုင်း]] *[[Wt/rki/တကြိုင်းစီ|တကြိုင်းစီ]] *[[Wt/rki/တကြောင့်ကြကြ|တကြောင့်ကြကြ]] *[[Wt/rki/တကြံကြံ|တကြံကြံ]] *[[Wt/rki/တကြမ်းကြမ်း|တကြမ်းကြမ်း]] *[[Wt/rki/တကြိုးတကြံ|တကြိုးတကြံ]] *[[Wt/rki/တကွ|တကွ]] *[[Wt/rki/တကွာ|တကွာ]] *[[Wt/rki/တကွဲတကွာ|တကွဲတကွာ]] *[[Wt/rki/တကွဲတပြား|တကွဲတပြား]] *[[Wt/rki/တကွဲတလွဲ|တကွဲတလွဲ]] *[[Wt/rki/တကြွချင်း|တကြွချင်း]] *[[Wt/rki/တကြွိကြွိ|တကြွိကြွိ]] *[[Wt/rki/တကြွပ်ချင်း|တကြွပ်ချင်း]] *[[Wt/rki/တခရော်|တခရော်]] *[[Wt/rki/တခရွီ|တခရွီ]] *[[Wt/rki/တခါချင်း|တခါချင်း]] *[[Wt/rki/တခါတည်း|တခါတည်း]] *[[Wt/rki/တခါတိုး|တခါတိုး]] *[[Wt/rki/တခိခိ|တခိခိ]] *[[Wt/rki/တခဲနက်|တခဲနက်]] *[[Wt/rki/တခေါ်လောက်|တခေါ်လောက်]] *[[Wt/rki/တခေါင်ခေါင်|တခေါင်ခေါင်]] *[[Wt/rki/တခပ်ခပ်|တခပ်ခပ်]] *[[Wt/rki/တခုတ်ခုတ်|တခုတ်ခုတ်]] *[[Wt/rki/တခန်းတနား|တခန်းတနား]] *[[Wt/rki/တချေ|တချေ]] *[[Wt/rki/တချက်တပြတ်|တချက်တပြတ်]] *[[Wt/rki/တချင်|တချင်]] *[[Wt/rki/တချပ်ချပ်|တချပ်ချပ်]] *[[Wt/rki/တခြခြ|တခြခြ]] *[[Wt/rki/တခြား|တခြား]] *[[Wt/rki/တခြားရပ်ရွာ|တခြားရပ်ရွာ]] *[[Wt/rki/တခြိခြိ|တခြိခြိ]] *[[Wt/rki/တခြူခြူ|တခြူခြူ]] *[[Wt/rki/တခြဲခြဲ|တခြဲခြဲ]] *[[Wt/rki/တခြက်ခြက်|တခြက်ခြက်]] *[[Wt/rki/တခြုတ်ခြုတ်|တခြုတ်ခြုတ်]] *[[Wt/rki/တခြိမ့်ခြိမ့်|တခြိမ့်ခြိမ့်]] *[[Wt/rki/တခွိခွိ|တခွိခွိ]] *[[Wt/rki/တချွတ်ချွတ်|တချွတ်ချွတ်]] *[[Wt/rki/တခြွာ|တခြွာ]] *[[Wt/rki/တ ခြွီ|တ ခြွီ]] *[[Wt/rki/တငေးငေး|တငေးငေး]] *[[Wt/rki/တငိုင်ငိုင်|တငိုင်ငိုင်]] *[[Wt/rki/တငြုငြု|တငြုငြု]] *[[Wt/rki/တငြူငြူ|တငြူငြူ]] *[[Wt/rki/တငြိုးငြိုး|တငြိုးငြိုး]] *[[Wt/rki/တငွိငွိ|တငွိငွိ]] *[[Wt/rki/တစ|တစ]] *[[Wt/rki/တစစ|တစစ]] *[[Wt/rki/တစတစ|တစတစ]] *[[Wt/rki/တစပြင်|တစပြင်]] *[[Wt/rki/တစသတ်|တစသတ်]] *[[Wt/rki/တစာစာ|တစာစာ]] *[[Wt/rki/တစိ|တစိ]] *[[Wt/rki/တစိကေ|တစိကေ]] *[[Wt/rki/တစိကေသျှေ|တစိကေသျှေ]] *[[Wt/rki/တစိကေတဗွေ|တစိကေတဗွေ]] *[[Wt/rki/တစိတပေါက်|တစိတပေါက်]] *[[Wt/rki/တစီစီ|တစီစီ]] *[[Wt/rki/တစူးထိုး|တစူးထိုး]] *[[Wt/rki/တစင်ထောင်|တစင်ထောင်]] *[[Wt/rki/တစင်းချင်း|တစင်းချင်း]] *[[Wt/rki/တစင်းတည်း|တစင်းတည်း]] *[[Wt/rki/တစိုက်ချင်း|တစိုက်ချင်း]] *[[Wt/rki/တစိုက်စိုက်|တစိုက်စိုက်]] *[[Wt/rki/တစောက်စောက်|တစောက်စောက်]] *[[Wt/rki/တစောက်ထိုး|တစောက်ထိုး]] *[[Wt/rki/တစောင်း|တစောင်း]] *[[Wt/rki/တစပ်စပ်|တစပ်စပ်]] *[[Wt/rki/တစပ်တည်း|တစပ်တည်း]] *[[Wt/rki/တစိတ်ကာသား|တစိတ်ကာသား]] *[[Wt/rki/တစိတ်ကေ|တစိတ်ကေ]] *[[Wt/rki/တစိတ်ကေသျှေ|တစိတ်ကေသျှေ]] *[[Wt/rki/တစိပ်ခွပ်|တစိပ်ခွပ်]] *[[Wt/rki/တစိတ်စောင်|တစိတ်စောင်]] *[[Wt/rki/တစိတ်စောင်း|တစိတ်စောင်း]] *[[Wt/rki/တစိတ်သတ်|တစိတ်သတ်]] *[[Wt/rki/တစိမ်း|တစိမ်း]] *[[Wt/rki/တစိမ်းစိမ်း|တစိမ်းစိမ်း]] *[[Wt/rki/တစုံတခု|တစုံတခု]] *[[Wt/rki/တစုံတမ|တစုံတမ]] *[[Wt/rki/တစုံတရာ|တစုံတရာ]] *[[Wt/rki/တစိုစို|တစိုစို]] *[[Wt/rki/တစိုးတစိ|တစိုးတစိ]] *[[Wt/rki/တစွတ်ချင်း|တစွတ်ချင်း]] *[[Wt/rki/တစွတ်စွတ်|တစွတ်စွတ်]] *[[Wt/rki/တစွတ်ထိုး|တစွတ်ထိုး]] *[[Wt/rki/တစွန်းတစ|တစွန်းတစ]] *[[Wt/rki/တဆီ|တဆီ]] *[[Wt/rki/တဆီဗလိ|တဆီဗလိ]] *[[Wt/rki/တဆီး|တဆီး]] *[[Wt/rki/တဆက်တည်း|တဆက်တည်း]] *[[Wt/rki/တဆတ်ဆတ်|တဆတ်ဆတ်]] *[[Wt/rki/တဆိတ်ကေ|တဆိတ်ကေ]] *[[Wt/rki/တဆိတ်ကေသျှေ|တဆိတ်ကေသျှေ]] *[[Wt/rki/တဆိတ်ကေသျှေတဗွေသျှေ|တဆိတ်ကေသျှေတဗွေသျှေ]] *[[Wt/rki/တခွဲသား|တခွဲသား]] *[[Wt/rki/တဆွတ်ချင်း|တဆွတ်ချင်း]] *[[Wt/rki/တဇွတ်ဆွဲ|တဇွတ်ဆွဲ]] *[[Wt/rki/တဇွတ်တိုက်|တဇွတ်တိုက်]] *[[Wt/rki/တညံညံ|တညံညံ]] *[[Wt/rki/တညှိုးငယ်ငယ်|တညှိုးငယ်ငယ်]] *[[Wt/rki/တညှိုးညှိုး|တညှိုးညှိုး]] *[[Wt/rki/တတ,တ|တတ,တ]] *[[Wt/rki/တတားသျှေ|တတားသျှေ]] *[[Wt/rki/တတိ,တိ|တတိ,တိ]] *[[Wt/rki/တတိယ|တတိယ]] *[[Wt/rki/တတီတီ|တတီတီ]] *[[Wt/rki/တတူ|တတူ]] *[[Wt/rki/တတူတူ|တတူတူ]] *[[Wt/rki/တတော့တော့|တတော့တော့]] *[[Wt/rki/တတော်တော်|တတော်တော်]] *[[Wt/rki/တတစ်|တတစ်]] *[[Wt/rki/တတစ်သျှေ|တတစ်သျှေ]] *[[Wt/rki/တတိုင်းရ|တတိုင်းရ]] *[[Wt/rki/တတန်|တတန်]] *[[Wt/rki/တတန့်တန့်|တတန့်တန့်]] *[[Wt/rki/တတန်းကြီး|တတန်းကြီး]] *[[Wt/rki/တတုန်းတုန်း|တတုန်းတုန်း]] *[[Wt/rki/တတွက်တွက်|တတွက်တွက်]] *[[Wt/rki/တတွတ်တွတ်|တတွတ်တွတ်]] *[[Wt/rki/တထိကရောက်|တထိကရောက်]] *[[Wt/rki/တထိတရောက်|တထိတရောက်]] *[[Wt/rki/တထီး|တထီး]] *[[Wt/rki/တထေ|တထေ]] *[[Wt/rki/တထေဝါတည်း|တထေဝါတည်း]] *[[Wt/rki/တထင့်ထင့်|တထင့်ထင့်]] *[[Wt/rki/တထစ်ကျ|တထစ်ကျ]] *[[Wt/rki/တထုတ်|တထုတ်]] *[[Wt/rki/တထိတ်ထိတ်|တထိတ်ထိတ်]] *[[Wt/rki/တထုတ်ထုတ်|တထုတ်ထုတ်]] *[[Wt/rki/တထိန့်ကြိုး|တထိန့်ကြိုး]] *[[Wt/rki/တထိန့်ထိန့်|တထိန့်ထိန့်]] *[[Wt/rki/တထိုး|တထိုး]] *[[Wt/rki/တထွီး|တထွီး]] *[[Wt/rki/တထွန့်|တထွန့်]] *[[Wt/rki/တထွန့်ထွန့်|တထွန့်ထွန့်]] *[[Wt/rki/တဒင်္ဂ|တဒင်္ဂ]] *[[Wt/rki/တန|တန]] *[[Wt/rki/တနု|တနု]] *[[Wt/rki/တနုသျှေ|တနုသျှေ]] *[[Wt/rki/တနည်းတဖုံ|တနည်းတဖုံ]] *[[Wt/rki/တနည်းတလမ်း|တနည်းတလမ်း]] *[[Wt/rki/တနံခတ်|တနံခတ်]] *[[Wt/rki/တနံယောင်|တနံယောင်]] *[[Wt/rki/တနံသတ်|တနံသတ်]] *[[Wt/rki/တနွမ်း|တနွမ်း]] *[[Wt/rki/တနှံ့|တနှံ့]] *[[Wt/rki/တနှိပ်သျှေ|တနှိပ်သျှေ]] *[[Wt/rki/တနှုန်း|တနှုန်း]] *[[Wt/rki/တပါ|တပါ]] *[[Wt/rki/တပါတည်း|တပါတည်း]] *[[Wt/rki/တပည့်|တပည့်]] *[[Wt/rki/တပည့်တပန်း|တပည့်တပန်း]] *[[Wt/rki/တပည့်တော်|တပည့်တော်]] *[[Wt/rki/တပည့်တော်မ|တပည့်တော်မ]] *[[Wt/rki/တပည့်မ|တပည့်မ]] *[[Wt/rki/တပည့်မွီး|တပည့်မွီး]] *[[Wt/rki/တပည့်လက်သား|တပည့်လက်သား]] *[[Wt/rki/တပည့်ဝတ်|တပည့်ဝတ်]] *[[Wt/rki/တပည့်သားမြီး|တပည့်သားမြီး]] *[[Wt/rki/တပင်တပန်း|တပင်တပန်း]] *[[Wt/rki/တပင်တည်း|တပင်တည်း]] *[[Wt/rki/တပိုင်းတစ|တပိုင်းတစ]] *[[Wt/rki/တပိုင်းတပေါ်|တပိုင်းတပေါ်]] *[[Wt/rki/တပိုင်းတမ|တပိုင်းတမ]] *[[Wt/rki/တပိုင်းရူး|တပိုင်းရူး]] *[[Wt/rki/တပိုင်းသီ|တပိုင်းသီ]] *[[Wt/rki/တပေါက်တစ|တပေါက်တစ]] *[[Wt/rki/တပေါက်တမ|တပေါက်တမ]] *[[Wt/rki/တပေါက်တလမ်း|တပေါက်တလမ်း]] *[[Wt/rki/တပေါင်း|တပေါင်း]] *[[Wt/rki/တပေါင်းတည်း|တပေါင်းတည်း]] *[[Wt/rki/တပတ်တရစ်|တပတ်တရစ်]] *[[Wt/rki/တပတ်ထိုး|တပတ်ထိုး]] *[[Wt/rki/တပတ်နွမ်း|တပတ်နွမ်း]] *[[Wt/rki/တပတ်ရစ်|တပတ်ရစ်]] *[[Wt/rki/တပတ်လည်|တပတ်လည်]] *[[Wt/rki/တပတ်လိမ်|တပတ်လိမ်]] *[[Wt/rki/တပတ်လှည့်|တပတ်လှည့်]] *[[Wt/rki/တပုတ်|တပုတ်]] *[[Wt/rki/တပုတ်တည်း|တပုတ်တည်း]] *[[Wt/rki/တပုတ်တည်းဆန်|တပုတ်တည်းဆန်]] *[[Wt/rki/တပံ့ပံ့|တပံ့ပံ့]] *[[Wt/rki/တပန်းထွီး|တပန်းထွီး]] *[[Wt/rki/တပန်းရှုံး|တပန်းရှုံး]] *[[Wt/rki/တပန်းသာ|တပန်းသာ]] *[[Wt/rki/တပိန်ပိန်|တပိန်ပိန်]] *[[Wt/rki/တပိန်ပိန်တလိန်လိန်|တပိန်ပိန်တလိန်လိန်]] *[[Wt/rki/တပိန့်ပိန့်|တပိန့်ပိန့်]] *[[Wt/rki/တပိန်းတည်း|တပိန်းတည်း]] *[[Wt/rki/တပုံကြီး|တပုံကြီး]] *[[Wt/rki/တပုံတခေါင်းကြီး|တပုံတခေါင်းကြီး]] *[[Wt/rki/တပုံ့ပုံ့|တပုံ့ပုံ့]] *[[Wt/rki/တပုန်းပုန်း|တပုန်းပုန်း]] *[[Wt/rki/တပုန်းပုန်းကျ|တပုန်းပုန်းကျ]] *[[Wt/rki/တပိုဝ်တွယ်|တပိုဝ်တွယ်]] *[[Wt/rki/တပို့|တပို့]] *[[Wt/rki/တပို့တွဲ|တပို့တွဲ]] *[[Wt/rki/တပိုး|တပိုး]] *[[Wt/rki/တပိုးတပန်း|တပိုးတပန်း]] *[[Wt/rki/တပိုးသာ|တပိုးသာ]] *[[Wt/rki/တပျပျ|တပျပျ]] *[[Wt/rki/တပျာတယာ|တပျာတယာ]] *[[Wt/rki/တပျာပျာ|တပျာပျာ]] *[[Wt/rki/တပျာယာ|တပျာယာ]] *[[Wt/rki/တပျူပျူ|တပျူပျူ]] *[[Wt/rki/တပျော့ချင်း|တပျော့ချင်း]] *[[Wt/rki/တပျော်|တပျော်]] *[[Wt/rki/တပျော်တပါး|တပျော်တပါး]] *[[Wt/rki/တပျက်တချော်|တပျက်တချော်]] *[[Wt/rki/တပျက်ပျက်|တပျက်ပျက်]] *[[Wt/rki/တပျင်း|တပျင်း]] *[[Wt/rki/တပျိုင်တည်း|တပျိုင်တည်း]] *[[Wt/rki/တပျုတ်ပျုတ်|တပျုတ်ပျုတ်]] *[[Wt/rki/တပျံ့တနှံ့|တပျံ့တနှံ့]] *[[Wt/rki/တပြ,ပြ|တပြ,ပြ]] *[[Wt/rki/တပြာ|တပြာ]] *[[Wt/rki/တပြားသား|တပြားသား]] *[[Wt/rki/တပြီး|တပြီး]] *[[Wt/rki/တပြက်|တပြက်]] *[[Wt/rki/တပြက်တချက်|တပြက်တချက်]] *[[Wt/rki/တပြက်တချပ်|တပြက်တချပ်]] *[[Wt/rki/တပြက်သတ်|တပြက်သတ်]] *[[Wt/rki/တပြင်ချင်း|တပြင်ချင်း]] *[[Wt/rki/တပြင်စီး|တပြင်စီး]] *[[Wt/rki/တပြင်တည်း|တပြင်တည်း]] *[[Wt/rki/တပြစ်ပြစ်|တပြစ်ပြစ်]] *[[Wt/rki/တပြိုက်ပြိုက်|တပြိုက်ပြိုက်]] *[[Wt/rki/တပြိုင်တည်း|တပြိုင်တည်း]] *[[Wt/rki/တပြိုင်နက်|တပြိုင်နက်]] *[[Wt/rki/တပြိုင်းပြိုင်း|တပြိုင်းပြိုင်း]] *[[Wt/rki/တပြောင်ပြောင်|တပြောင်ပြောင်]] *[[Wt/rki/တပြောင့်ချင်း|တပြောင့်ချင်း]] *[[Wt/rki/တပြောင့်တည်း|တပြောင့်တည်း]] *[[Wt/rki/တပြောင်းတပြန်|တပြောင်းတပြန်]] *[[Wt/rki/တပြတ်ပြတ်|တပြတ်ပြတ်]] *[[Wt/rki/တပြုတ်ပြုတ်|တပြုတ်ပြုတ်]] *[[Wt/rki/တပြန်စီး|တပြန်စီး]] *[[Wt/rki/တပြန့်တည်း|တပြန့်တည်း]] *[[Wt/rki/တပြုံ|တပြုံ]] *[[Wt/rki/တပြုံကြီး|တပြုံကြီး]] *[[Wt/rki/တပြုံလဲလဲ|တပြုံလဲလဲ]] *[[Wt/rki/တပြုံ့ပြုံ့|တပြုံ့ပြုံ့]] *[[Wt/rki/တပြုန်းပြုန်း|တပြုန်းပြုန်း]] *[[Wt/rki/တပွေ|တပွေ]] *[[Wt/rki/တပွက်ပွက်|တပွက်ပွက်]] *[[Wt/rki/တပြွပြွ|တပြွပြွ]] *[[Wt/rki/တပြွက်ပြွက်|တပြွက်ပြွက်]] *[[Wt/rki/တဖားဖား|တဖားဖား]] *[[Wt/rki/တဖိဖိ|တဖိဖိ]] *[[Wt/rki/တဖိရာဖိ|တဖိရာဖိ]] *[[Wt/rki/တဖီးဖီး|တဖီးဖီး]] *[[Wt/rki/တဖူးဖူး|တဖူးဖူး]] *[[Wt/rki/တဖေါဆူ|တဖေါဆူ]] *[[Wt/rki/တဖက်တိုက်|တဖက်တိုက်]] *[[Wt/rki/တဖစ်ဖစ်|တဖစ်ဖစ်]] *[[Wt/rki/တဖိုင့်ဖိုင့်|တဖိုင့်ဖိုင့်]] *[[Wt/rki/တဖိုင်းဖိုင်း|တဖိုင်းဖိုင်း]] *[[Wt/rki/တဖေါင်ဖေါင်|တဖေါင်ဖေါင်]] *[[Wt/rki/တဖေါင်းဖေါင်း|တဖေါင်းဖေါင်း]] *[[Wt/rki/တဖတ်ဖတ်|တဖတ်ဖတ်]] *[[Wt/rki/တဖိတ်ဖိတ်|တဖိတ်ဖိတ်]] *[[Wt/rki/တဖိန်းဖိန်း|တဖိန်းဖိန်း]] *[[Wt/rki/တဖိမ့်ဖိမ့်|တဖိမ့်ဖိမ့်]] *[[Wt/rki/တဖုံဖုံ|တဖုံဖုံ]] *[[Wt/rki/တဖုန်းဖုန်း|တဖုန်းဖုန်း]] *[[Wt/rki/တဖျူးတည်း|တဖျူးတည်း]] *[[Wt/rki/တဖျူးဖျူး|တဖျူးဖျူး]] *[[Wt/rki/တဖျက်ကတောက်|တဖျက်ကတောက်]] *[[Wt/rki/တဖျတ်တလက်|တဖျတ်တလက်]] *[[Wt/rki/တဖျင်းတပါး|တဖျင်းတပါး]] *[[Wt/rki/တဖျပ်ဖျပ်|တဖျပ်ဖျပ်]] *[[Wt/rki/တဖျိုးတည်း|တဖျိုးတည်း]] *[[Wt/rki/တဖြ|တဖြ]] *[[Wt/rki/တဖြာ|တဖြာ]] *[[Wt/rki/တဖြူ|တဖြူ]] *[[Wt/rki/တဖြည်းဖြည်း|တဖြည်းဖြည်း]] *[[Wt/rki/တဖြော|တဖြော]] *[[Wt/rki/တဖြောဆူ|တဖြောဆူ]] *[[Wt/rki/တဖြက်ဖြက်|တဖြက်ဖြက်]] *[[Wt/rki/တဖြင်းတပါး|တဖြင်းတပါး]] *[[Wt/rki/တဖြင်းဖြင်း|တဖြင်းဖြင်း]] *[[Wt/rki/တဖြိုက်|တဖြိုက်]] *[[Wt/rki/တဖြိုင်ဖြိုင်|တဖြိုင်ဖြိုင်]] *[[Wt/rki/တဖြောက်ဖြောက်|တဖြောက်ဖြောက်]] *[[Wt/rki/တဖြတ်ဖြတ်|တဖြတ်ဖြတ်]] *[[Wt/rki/တဖြိတ်ဖြိတ်|တဖြိတ်ဖြိတ်]] *[[Wt/rki/တဖြုတ်ဖြုတ်|တဖြုတ်ဖြုတ်]] *[[Wt/rki/တဖြိန့်ဖြိန့်|တဖြိန့်ဖြိန့်]] *[[Wt/rki/တဖြိန်းဖြိန်း|တဖြိန်းဖြိန်း]] *[[Wt/rki/တဖြိုးတည်း|တဖြိုးတည်း]] *[[Wt/rki/တဖွဖွ|တဖွဖွ]] *[[Wt/rki/တဖွီးဖွီး|တဖွီးဖွီး]] *[[Wt/rki/တဖွတ်ဖွတ်|တဖွတ်ဖွတ်]] *[[Wt/rki/တဗိုဝ်တွဲ|တဗိုဝ်တွဲ]] *[[Wt/rki/တဗိုးထွေး|တဗိုးထွေး]] *[[Wt/rki/တဘောင်|တဘောင်]] *[[Wt/rki/တဘုန်းဘုန်း|တဘုန်းဘုန်း]] *[[Wt/rki/တမနိက|တမနိက]] *[[Wt/rki/တမနိကြာရှည်|တမနိကြာရှည်]] *[[Wt/rki/တမနိတာရှည်|တမနိတာရှည်]] *[[Wt/rki/တမိ|တမိ]] *[[Wt/rki/တမိတမော|တမိတမော]] *[[Wt/rki/တမော|တမော]] *[[Wt/rki/တမောတကော|တမောတကော]] *[[Wt/rki/တမော့|တမော့]] *[[Wt/rki/တမော့မော့|တမော့မော့]] *[[Wt/rki/တမေါ်|တမေါ်]] *[[Wt/rki/တမင်|တမင်]] *[[Wt/rki/တမင်္ဂလာ|တမင်္ဂလာ]] *[[Wt/rki/တမင်တကာ|တမင်တကာ]] *[[Wt/rki/တမင်တသီး|တမင်တသီး]] *[[Wt/rki/တမင်မခင်|တမင်မခင်]] *[[Wt/rki/တမင်သီးသီး|တမင်သီးသီး]] *[[Wt/rki/တမင်သက်သက်|တမင်သက်သက်]] *[[Wt/rki/တမုတ်ကြိုး|တမုတ်ကြိုး]] *[[Wt/rki/တမန်|တမန်]] *[[Wt/rki/တမန်တသီး|တမန်တသီး]] *[[Wt/rki/တမန်နိ|တမန်နိ]] *[[Wt/rki/တမန်နှစ်|တမန်နှစ်]] *[[Wt/rki/တမန်း|တမန်း]] *[[Wt/rki/တမန်းကောင်း|တမန်းကောင်း]] *[[Wt/rki/တမန်းခဲ|တမန်းခဲ]] *[[Wt/rki/တမန်းကောင်းသား|တမန်းကောင်းသား]] *[[Wt/rki/တမန်းသား|တမန်းသား]] *[[Wt/rki/တမုံ|တမုံ]] *[[Wt/rki/တမုံစား|တမုံစား]] *[[Wt/rki/တမုံတံ|တမုံတံ]] *[[Wt/rki/တမုံ့မုံ့|တမုံ့မုံ့]] *[[Wt/rki/တမို့မို့|တမို့မို့]] *[[Wt/rki/တမျမျ|တမျမျ]] *[[Wt/rki/တများများ|တများများ]] *[[Wt/rki/တမျဉ်း|တမျဉ်း]] *[[Wt/rki/တမျဉ်းသက်သာ|တမျဉ်းသက်သာ]] *[[Wt/rki/တမြမြ|တမြမြ]] *[[Wt/rki/တမြူတစေ|တမြူတစေ]] *[[Wt/rki/တမြေ့မြေ့|တမြေ့မြေ့]] *[[Wt/rki/တမြင်းကြီး|တမြင်းကြီး]] *[[Wt/rki/တမြုတ်|တမြုတ်]] *[[Wt/rki/တမြိန့်မြိန့်|တမြိန့်မြိန့်]] *[[Wt/rki/တမြုံ့မြုံ့|တမြုံ့မြုံ့]] *[[Wt/rki/တမြို့မြို့|တမြို့မြို့]] *[[Wt/rki/တမြိုးတမြက်|တမြိုးတမြက်]] *[[Wt/rki/တမွမွ|တမွမွ]] *[[Wt/rki/တမွိမွိ|တမွိမွိ]] *[[Wt/rki/တမွတ်|တမွတ်]] *[[Wt/rki/တမွတ်ချင်း|တမွတ်ချင်း]] *[[Wt/rki/တမွန်းမွန်း|တမွန်းမွန်း]] *[[Wt/rki/တမှိုင်မှိုင်|တမှိုင်မှိုင်]] *[[Wt/rki/တမှောင့်မှောင့်|တမှောင့်မှောင့်]] *[[Wt/rki/တမှိတ်သျှေ|တမှိတ်သျှေ]] *[[Wt/rki/တမှိန်းမှိန်း|တမှိန်းမှိန်း]] *[[Wt/rki/တမှုန်မှုန်|တမှုန်မှုန်]] *[[Wt/rki/တမှုန်မွှားမွှား|တမှုန်မွှားမွှား]] *[[Wt/rki/တမှုန်သုန်သုန်|တမှုန်သုန်သုန်]] *[[Wt/rki/တမျှ|တမျှ]] *[[Wt/rki/တမျှောတကော|တမျှောတကော]] *[[Wt/rki/တမျှဉ်မျှဉ်|တမျှဉ်မျှဉ်]] *[[Wt/rki/တမျှဉ်းမျှဉ်း|တမျှဉ်းမျှဉ်း]] *[[Wt/rki/တမျှဉ်းသက်သာ|တမျှဉ်းသက်သာ]] *[[Wt/rki/တယယ|တယယ]] *[[Wt/rki/တယုတယ|တယုတယ]] *[[Wt/rki/တယူသန်|တယူသန်]] *[[Wt/rki/တယဲ့ယဲ့|တယဲ့ယဲ့]] *[[Wt/rki/တယင့်ယင့်|တယင့်ယင့်]] *[[Wt/rki/တယိုင်ယိုင်|တယိုင်ယိုင်]] *[[Wt/rki/တယိုင်းယိုင်း|တယိုင်းယိုင်း]] *[[Wt/rki/တယောင်တလည်|တယောင်တလည်]] *[[Wt/rki/တယောင်ယောင်|တယောင်ယောင်]] *[[Wt/rki/တယမ်းယမ်း|တယမ်းယမ်း]] *[[Wt/rki/တယိမ်းတယိုင်|တယိမ်းတယိုင်]] *[[Wt/rki/တယွေချောင်း|တယွေချောင်း]] *[[Wt/rki/တယှူးထိုး|တယှူးထိုး]] *[[Wt/rki/တရကူ|တရကူ]] *[[Wt/rki/တရပါ|တရပါ]] *[[Wt/rki/တရပျံ့|တရပျံ့]] *[[Wt/rki/တရာ့တဖါသာ|တရာ့တဖါသာ]] *[[Wt/rki/တရား|တရား]] *[[Wt/rki/တရားကိုယ်|တရားကိုယ်]] *[[Wt/rki/တရားကျ|တရားကျ]] *[[Wt/rki/တရားခံ|တရားခံ]] *[[Wt/rki/တရားချ|တရားချ]] *[[Wt/rki/တရားခွင်|တရားခွင်]] *[[Wt/rki/တရားစကား|တရားစကား]] *[[Wt/rki/တရားစာ|တရားစာ]] *[[Wt/rki/တရားစွဲ|တရားစွဲ]] *[[Wt/rki/တရားဆိုင်|တရားဆိုင်]] *[[Wt/rki/တရားဆိုင်ဖက်|တရားဆိုင်ဖက်]] *[[Wt/rki/တရားဆို|တရားဆို]] *[[Wt/rki/တရားတပေါင်|တရားတပေါင်]] *[[Wt/rki/တရားတမ္ပါယ်|တရားတမ္ပါယ်]] *[[Wt/rki/တရားတွိ|တရားတွိ]] *[[Wt/rki/တရားထိုင်|တရားထိုင်]] *[[Wt/rki/တရားနာ|တရားနာ]] *[[Wt/rki/တရားနည်းလမ်း|တရားနည်းလမ်း]] *[[Wt/rki/တရားပိုင်|တရားပိုင်]] *[[Wt/rki/တရားပျက်|တရားပျက်]] *[[Wt/rki/တရားပြိုင်|တရားပြိုင်]] *[[Wt/rki/တရားပွဲ|တရားပွဲ]] *[[Wt/rki/တရားဖက်|တရားဖက်]] *[[Wt/rki/တရားဖြစ်|တရားဖြစ်]] *[[Wt/rki/တရားမမှု|တရားမမှု]] *[[Wt/rki/တရားမရုံး|တရားမရုံး]] *[[Wt/rki/တရားမဲ့|တရားမဲ့]] *[[Wt/rki/တရားမှန်လို|တရားမှန်လို]] *[[Wt/rki/တရားမျှတမှု|တရားမျှတမှု]] *[[Wt/rki/တရားရ|တရားရ]] *[[Wt/rki/တရားရှာ|တရားရှာ]] *[[Wt/rki/တရားလက်လွှတ်|တရားလက်လွှတ်]] *[[Wt/rki/တရားလမ်းကျ|တရားလမ်းကျ]] *[[Wt/rki/တရားလို|တရားလို]] *[[Wt/rki/တရားလွန်|တရားလွန်]] *[[Wt/rki/တရားဝင်|တရားဝင်]] *[[Wt/rki/တရားသဖြင့်|တရားသဖြင့်]] *[[Wt/rki/တရားသူကြီး|တရားသူကြီး]] *[[Wt/rki/တရားသီ|တရားသီ]] *[[Wt/rki/တရားသီလွှတ်|တရားသီလွှတ်]] *[[Wt/rki/တရားသျှင်|တရားသျှင်]] *[[Wt/rki/တရားဟော|တရားဟော]] *[[Wt/rki/တရုရု|တရုရု]] *[[Wt/rki/တ,ရူ|တ,ရူ]] *[[Wt/rki/တရူးရူး|တရူးရူး]] *[[Wt/rki/တရေးရေး|တရေးရေး]] *[[Wt/rki/တရဲရဲ|တရဲရဲ]] *[[Wt/rki/တရယ်ချင်း|တရယ်ချင်း]] *[[Wt/rki/တရယ်ချင်းတမူးချင်း|တရယ်ချင်းတမူးချင်း]] *[[Wt/rki/တရော|တရော]] *[[Wt/rki/တရော်|တရော်]] *[[Wt/rki/တရော်ညို|တရော်ညို]] *[[Wt/rki/တရက်ရက်|တရက်ရက်]] *[[Wt/rki/တရစ်|တရစ်]] *[[Wt/rki/တရစ်တပတ်|တရစ်တပတ်]] *[[Wt/rki/တရစ်ရစ်|တရစ်ရစ်]] *[[Wt/rki/တရိုင်ရိုင်|တရိုင်ရိုင်]] *[[Wt/rki/တရိုင့်ချင်း|တရိုင့်ချင်း]] *[[Wt/rki/တရောက်|တရောက်]] *[[Wt/rki/တရောက်ရောက်|တရောက်ရောက်]] *[[Wt/rki/တရောင်းရောင်း|တရောင်းရောင်း]] *[[Wt/rki/တရိပ်ရိပ်|တရိပ်ရိပ်]] *[[Wt/rki/တရုတ်|တရုတ်]] *[[Wt/rki/တရုတ်ရုတ်|တရုတ်ရုတ်]] *[[Wt/rki/တရုတ်ပဲသီး|တရုတ်ပဲသီး]] *[[Wt/rki/တရုတ်မင်းစာ|တရုတ်မင်းစာ]] *[[Wt/rki/တရံမစဲ|တရံမစဲ]] *[[Wt/rki/တရုံရုံ|တရုံရုံ]] *[[Wt/rki/တရုန်းရုန်း|တရုန်းရုန်း]] *[[Wt/rki/တရိုးရိုးတရဲရဲ|တရိုးရိုးတရဲရဲ]] *[[Wt/rki/တရွရွ|တရွရွ]] *[[Wt/rki/တရွိတရွိ|တရွိတရွိ]] *[[Wt/rki/တရွိရွိ|တရွိရွိ]] *[[Wt/rki/တရွံ့ရွံ့|တရွံ့ရွံ့]] *[[Wt/rki/တရှုပ်ရှုပ်|တရှုပ်ရှုပ်]] *[[Wt/rki/တရွှင်ပျပျ|တရွှင်ပျပျ]] *[[Wt/rki/တရွှင်ရွှင်|တရွှင်ရွှင်]] *[[Wt/rki/တရွှပ်ရွှပ်|တရွှပ်ရွှပ်]] *[[Wt/rki/တရွှမ်းရွှမ်း|တရွှမ်းရွှမ်း]] *[[Wt/rki/တလကြမ်း|တလကြမ်း]] *[[Wt/rki/တလစပ်|တလစပ်]] *[[Wt/rki/တလပတ်|တလပတ်]] *[[Wt/rki/တလလ|တလလ]] *[[Wt/rki/တလဟာ|တလဟာ]] *[[Wt/rki/တလဟော|တလဟော]] *[[Wt/rki/တလဟင်း|တလဟင်း]] *[[Wt/rki/တလား|တလား]] *[[Wt/rki/တလိ|တလိ]] *[[Wt/rki/တလူးလူး|တလူးလူး]] *[[Wt/rki/တလက်တလတ်|တလက်တလတ်]] *[[Wt/rki/တလေ|တလေ]] *[[Wt/rki/တလဲ|တလဲ]] *[[Wt/rki/တလဲလဲ|တလဲလဲ]] *[[Wt/rki/တလဲ့လဲ့|တလဲ့လဲ့]] *[[Wt/rki/တလက်ကျ|တလက်ကျ]] *[[Wt/rki/တလက်ချ|တလက်ချ]] *[[Wt/rki/တလက်လက်|တလက်လက်]] *[[Wt/rki/တလင်ပလင်|တလင်ပလင်]] *[[Wt/rki/တလင်း|တလင်း]] *[[Wt/rki/တလင်းကျိုင်|တလင်းကျိုင်]] *[[Wt/rki/တလင်းခါ|တလင်းခါ]] *[[Wt/rki/တလင်းခါအိတ်ခါ|တလင်းခါအိတ်ခါ]] *[[Wt/rki/တလင်းချင်း|တလင်းချင်း]] *[[Wt/rki/တလင်းတက်|တလင်းတက်]] *[[Wt/rki/တလင်းပြင်|တလင်းပြင်]] *[[Wt/rki/တလင်းပြန်|တလင်းပြန်]] *[[Wt/rki/တလင်းပွဲ|တလင်းပွဲ]] *[[Wt/rki/တလင်းလည်|တလင်းလည်]] *[[Wt/rki/တလင်းဝင်|တလင်းဝင်]] *[[Wt/rki/တလင်းသား|တလင်းသား]] *[[Wt/rki/တလစ်|တလစ်]] *[[Wt/rki/တလိုက်|တလိုက်]] *[[Wt/rki/တလိုက်တည်း|တလိုက်တည်း]] *[[Wt/rki/တလိုင်း|တလိုင်း]] *[[Wt/rki/တလိုင်းမေဇူ|တလိုင်းမေဇူ]] *[[Wt/rki/တလတ်|တလတ်]] *[[Wt/rki/တလတ်သီး|တလတ်သီး]] *[[Wt/rki/တလိန်တွတ်|တလိန်တွတ်]] *[[Wt/rki/တလိန်းထိုး|တလိန်းထိုး]] *[[Wt/rki/တလုံတလဲ|တလုံတလဲ]] *[[Wt/rki/တလုံလလ|တလုံလလ]] *[[Wt/rki/တလွဲတချော်|တလွဲတချော်]] *[[Wt/rki/တလွတ်|တလွတ်]] *[[Wt/rki/တလှပ်လှပ်|တလှပ်လှပ်]] *[[Wt/rki/တလှိုင်လှိုင်|တလှိုင်လှိုင်]] *[[Wt/rki/တလှိုင်းလှိုင်း|တလှိုင်းလှိုင်း]] *[[Wt/rki/တဝ|တဝ]] *[[Wt/rki/တဝါချင်း|တဝါချင်း]] *[[Wt/rki/တဝါဝါ|တဝါဝါ]] *[[Wt/rki/တဝါးဝါး|တဝါးဝါး]] *[[Wt/rki/တဝီတဝက်|တဝီတဝက်]] *[[Wt/rki/တဝီဝီ|တဝီဝီ]] *[[Wt/rki/တဝဲလည်လည်|တဝဲလည်လည်]] *[[Wt/rki/တဝင့်ဝင့်|တဝင့်ဝင့်]] *[[Wt/rki/တဝင်းချင်း|တဝင်းချင်း]] *[[Wt/rki/တဝမ်းပူ|တဝမ်းပူ]] *[[Wt/rki/တဝိုးတဝါး|တဝိုးတဝါး]] *[[Wt/rki/တဝှိန်းဝှိန်း|တဝှိန်းဝှိန်း]] *[[Wt/rki/တ,သ|တ,သ]] *[[Wt/rki/တသမတ်တည်း|တသမတ်တည်း]] *[[Wt/rki/တသဝေမတိမ်း|တသဝေမတိမ်း]] *[[Wt/rki/တသာ|တသာ]] *[[Wt/rki/တသာတား|တသာတား]] *[[Wt/rki/တသားတည်း|တသားတည်း]] *[[Wt/rki/တသီကေ|တသီကေ]] *[[Wt/rki/တသီတကြီ|တသီတကြီ]] *[[Wt/rki/တသီးတဆောင်|တသီးတဆောင်]] *[[Wt/rki/တသီးတမ|တသီးတမ]] *[[Wt/rki/တသီးတမန်|တသီးတမန်]] *[[Wt/rki/တသဲသဲ|တသဲသဲ]] *[[Wt/rki/တသဲ့သဲ့|တသဲ့သဲ့]] *[[Wt/rki/တသောသော|တသောသော]] *[[Wt/rki/တသက်သက်|တသက်သက်]] *[[Wt/rki/တသင်းချင်း|တသင်းချင်း]] *[[Wt/rki/တသောင်းသောင်း|တသောင်းသောင်း]] *[[Wt/rki/တ,သတ်|တ,သတ်]] *[[Wt/rki/တသုတ်သုတ်|တသုတ်သုတ်]] *[[Wt/rki/တသန့်ချင်း|တသန့်ချင်း]] *[[Wt/rki/တသန့်တပြန့်|တသန့်တပြန့်]] *[[Wt/rki/တသန်းသန်း|တသန်းသန်း]] *[[Wt/rki/တသိန်ကြီး|တသိန်ကြီး]] *[[Wt/rki/တသိန်တတန်းကြီး|တသိန်တတန်းကြီး]] *[[Wt/rki/တသုန်သုန်|တသုန်သုန်]] *[[Wt/rki/တသွားတည်း|တသွားတည်း]] *[[Wt/rki/တသွီးတသားတည်း|တသွီးတသားတည်း]] *[[Wt/rki/တသွီးတည်း|တသွီးတည်း]] *[[Wt/rki/တသွယ်တည်း|တသွယ်တည်း]] *[[Wt/rki/တသွယ်တန်းကြီး|တသွယ်တန်းကြီး]] *[[Wt/rki/တသွက်သွက်|တသွက်သွက်]] *[[Wt/rki/တသွင်သွင်|တသွင်သွင်]] *[[Wt/rki/တသွတ်သွတ်|တသွတ်သွတ်]] *[[Wt/rki/တသွန်းတည်း|တသွန်းတည်း]] *[[Wt/rki/တသျှိုက်သျှိုက်|တသျှိုက်သျှိုက်]] *[[Wt/rki/တသျှပ်ချင်း|တသျှပ်ချင်း]] *[[Wt/rki/တသျှပ်သျှပ်|တသျှပ်သျှပ်]] *[[Wt/rki/တသျှုတ်သျှုတ်|တသျှုတ်သျှုတ်]] *[[Wt/rki/တံသျှို|တံသျှို]] *[[Wt/rki/တဟားဟား|တဟားဟား]] *[[Wt/rki/တဟိဟိ|တဟိဟိ]] *[[Wt/rki/တဟူးဟူး|တဟူးဟူး]] *[[Wt/rki/တဟော|တဟော]] *[[Wt/rki/တဟောဟော|တဟောဟော]] *[[Wt/rki/တဟစ်|တဟစ်]] *[[Wt/rki/တဟိုက်ဟိုက်|တဟိုက်ဟိုက်]] *[[Wt/rki/တဟိုင်ဟိုင်|တဟိုင်ဟိုင်]] *[[Wt/rki/တဟောင်ဟောင်|တဟောင်ဟောင်]] *[[Wt/rki/တဟုတ်|တဟုတ်]] *[[Wt/rki/တဟုတ်ဟုတ်|တဟုတ်ဟုတ်]] *[[Wt/rki/တဟိန်ထိုး|တဟိန်ထိုး]] *[[Wt/rki/တဟိန်ဟိန်|တဟိန်ဟိန်]] *[[Wt/rki/တဟိန့်ဟိန့်တကြင်ကြင်|တဟိန့်ဟိန့်တကြင်ကြင်]] *[[Wt/rki/တဟုန်ထိုး|တဟုန်ထိုး]] *[[Wt/rki/တဟုန်းဟုန်း|တဟုန်းဟုန်း]] *[[Wt/rki/တဟိုးတကျော်|တဟိုးတကျော်]] *[[Wt/rki/တဟိုးဟိုး|တဟိုးဟိုး]] *[[Wt/rki/တအာအာ|တအာအာ]] *[[Wt/rki/တအိအိ|တအိအိ]] *[[Wt/rki/တအီးတည်း|တအီးတည်း]] *[[Wt/rki/တအီးအီး|တအီးအီး]] *[[Wt/rki/တအီးအီးတကြင်ကြင်|တအီးအီးတကြင်ကြင်]] *[[Wt/rki/တအိုင်အိုင်|တအိုင်အိုင်]] *[[Wt/rki/တအောက်မိမိ|တအောက်မိမိ]] *[[Wt/rki/တအောင့်အောင့်|တအောင့်အောင့်]] *[[Wt/rki/တအုတ်အုတ်|တအုတ်အုတ်]] *[[Wt/rki/တအုံ့အုံ့|တအုံ့အုံ့]] *[[Wt/rki/တအုန်းအုန်း|တအုန်းအုန်း]] ===[[Wt/rki/တာ|တာ]]=== *[[Wt/rki/တာ|တာ]] *[[Wt/rki/တာကပ်|တာကပ်]] *[[Wt/rki/တာကြောင်း|တာကြောင်း]] *[[Wt/rki/တာငင်|တာငင်]] *[[Wt/rki/တာငန်း|တာငန်း]] *[[Wt/rki/တာတမံ|တာတမံ]] *[[Wt/rki/တာတာ|တာတာ]] *[[Wt/rki/တာတာတီတီ|တာတာတီတီ]] *[[Wt/rki/တာတူးလန်|တာတူးလန်]] *[[Wt/rki/တာတိုး|တာတိုး]] *[[Wt/rki/တာထောက်|တာထောက်]] *[[Wt/rki/တာထိုး|တာထိုး]] *[[Wt/rki/တာထွက်|တာထွက်]] *[[Wt/rki/တာပတာပိုး|တာပတာပိုး]] *[[Wt/rki/တာပတာပုဆိုးပိုင်း|တာပတာပုဆိုးပိုင်း]] *[[Wt/rki/တာပိုင်သျှင်|တာပိုင်သျှင်]] *[[Wt/rki/တာမျှဉ်း|တာမျှဉ်း]] *[[Wt/rki/တာယူ|တာယူ]] *[[Wt/rki/တာယက်|တာယက်]] *[[Wt/rki/တာရာ|တာရာ]] *[[Wt/rki/တာရိုး|တာရိုး]] *[[Wt/rki/တာရှည်|တာရှည်]] *[[Wt/rki/တာလား|တာလား]] *[[Wt/rki/တာလု|တာလု]] *[[Wt/rki/တာလောင်|တာလောင်]] *[[Wt/rki/တာလမ်း|တာလမ်း]] *[[Wt/rki/တာလွှတ်|တာလွှတ်]] *[[Wt/rki/တာဝတိံသာပွဲ|တာဝတိံသာပွဲ]] *[[Wt/rki/တာဝီ|တာဝီ]] *[[Wt/rki/တာဝန်|တာဝန်]] *[[Wt/rki/တာဝန်ကင်း|တာဝန်ကင်း]] *[[Wt/rki/တာဝန်ခံ|တာဝန်ခံ]] *[[Wt/rki/တာဝန်မဟိ|တာဝန်မဟိ]] ===[[Wt/rki/တား|တား]]=== *[[Wt/rki/တားတရီ|တားတရီ]] *[[Wt/rki/တားတရီသျှေ|တားတရီသျှေ]] *[[Wt/rki/တားတား|တားတား]] *[[Wt/rki/တားတားသျှေ|တားတားသျှေ]] *[[Wt/rki/တားမြစ်|တားမြစ်]] ===[[Wt/rki/တိ|တိ]]=== *[[Wt/rki/တိကျ|တိကျ]] *[[Wt/rki/တိတိ|တိတိ]] *[[Wt/rki/တိတိကိုက်|တိတိကိုက်]] *[[Wt/rki/တိတိကျကျ|တိတိကျကျ]] *[[Wt/rki/တိတိတုံး|တိတိတုံး]] *[[Wt/rki/တိတိရှိရှိ|တိတိရှိရှိ]] *[[Wt/rki/တိတုံး|တိတုံး]] *[[Wt/rki/တိထီ|တိထီ]] *[[Wt/rki/တိပြင်|တိပြင်]] ===[[Wt/rki/တီ|တီ]]=== *[[Wt/rki/တီကျစ်|တီကျစ်]] *[[Wt/rki/တီကျစ်စာ|တီကျစ်စာ]] *[[Wt/rki/တီခံ|တီခံ]] *[[Wt/rki/တီတီ|တီတီ]] *[[Wt/rki/တီတီတွတ်တွတ်|တီတီတွတ်တွတ်]] *[[Wt/rki/တီတီမိုက်|တီတီမိုက်]] *[[Wt/rki/တီတီမွန်း|တီတီမွန်း]] *[[Wt/rki/တီတီမွှမ်းမွှမ်း|တီတီမွှမ်းမွှမ်း]] *[[Wt/rki/တီတီး|တီတီး]] *[[Wt/rki/တီထိုး|တီထိုး]] *[[Wt/rki/တီထိုးတမ်း|တီထိုးတမ်း]] ===[[Wt/rki/တီး|တီး]]=== *[[Wt/rki/တီးခေါက်|တီးခေါက်]] *[[Wt/rki/တီးခေါက်မိ|တီးခေါက်မိ]] *[[Wt/rki/တီးခေါင်းပစ်|တီးခေါင်းပစ်]] *[[Wt/rki/တီးတီးမိုက်|တီးတီးမိုက်]] *[[Wt/rki/တီးတိုးသျှေ|တီးတိုးသျှေ]] *[[Wt/rki/တီးလုံး|တီးလုံး]] *[[Wt/rki/တီးဝိုင်း|တီးဝိုင်း]] ===[[Wt/rki/တု|တု]]=== *[[Wt/rki/တုစပ်|တုစပ်]] *[[Wt/rki/တုဏှိဘော|တုဏှိဘော]] *[[Wt/rki/တုတု|တုတု]] *[[Wt/rki/တုပ|တုပ]] *[[Wt/rki/တုပြိုင်|တုပြိုင်]] *[[Wt/rki/တုမရ|တုမရ]] *[[Wt/rki/တုရု|တုရု]] *[[Wt/rki/တုရိုဏ်|တုရိုဏ်]] ===[[Wt/rki/တူ|တူ]]=== *[[Wt/rki/တူချင်ချင်|တူချင်ချင်]] *[[Wt/rki/တူညီ|တူညီ]] *[[Wt/rki/တူညီပေါက်ဖွား|တူညီပေါက်ဖွား]] *[[Wt/rki/တူတာလန်|တူတာလန်]] *[[Wt/rki/တူတူသံ|တူတူသံ]] *[[Wt/rki/တူပီသေနတ်(မ)|တူပီသေနတ်(မ)]] *[[Wt/rki/တူမ|တူမ]] *[[Wt/rki/တူမျှ|တူမျှ]] *[[Wt/rki/တူယောင်ယောင်|တူယောင်ယောင်]] *[[Wt/rki/တူရသိန်|တူရသိန်]] *[[Wt/rki/တူရိယာ|တူရိယာ]] *[[Wt/rki/တူရူ|တူရူ]] *[[Wt/rki/တူဝရီး|တူဝရီး]] *[[Wt/rki/တူသယောင်|တူသယောင်]] *[[Wt/rki/တူသယောင်ယောင်|တူသယောင်ယောင်]] *[[Wt/rki/တူအရီး|တူအရီး]] *[[Wt/rki/တူဦးရီး|တူဦးရီး]] ===[[Wt/rki/တူး|တူး]]=== *[[Wt/rki/တူးချစ်|တူးချစ်]] *[[Wt/rki/တူးစိုနံ|တူးစိုနံ]] *[[Wt/rki/တူးဆတ်|တူးဆတ်]] *[[Wt/rki/တူးဆွ|တူးဆွ]] *[[Wt/rki/တူးတူးဆတ်ဆတ်|တူးတူးဆတ်ဆတ်]] *[[Wt/rki/တူးဖော်|တူးဖော်]] *[[Wt/rki/တူးဖောက်|တူးဖောက်]] *[[Wt/rki/တူးဖို့|တူးဖို့]] *[[Wt/rki/တူးဖြို|တူးဖြို]] *[[Wt/rki/တူးမြောင်း|တူးမြောင်း]] *[[Wt/rki/တူးရွင်း|တူးရွင်း]] *[[Wt/rki/တူးလောင်း|တူးလောင်း]] ===[[Wt/rki/တေ|တေ]]=== *[[Wt/rki/တေဆီး|တေဆီး]] *[[Wt/rki/တေဆင်|တေဆင်]] *[[Wt/rki/တေဇော်|တေဇော်]] *[[Wt/rki/တေနောင်|တေနောင်]] *[[Wt/rki/တေမိ|တေမိ]] *[[Wt/rki/တေမိကရ|တေမိကရ]] *[[Wt/rki/တေမိတတ်တိုင်|တေမိတတ်တိုင်]] *[[Wt/rki/တေလူး|တေလူး]] *[[Wt/rki/တေလေ|တေလေ]] *[[Wt/rki/တေလွန်|တေလွန်]] *[[Wt/rki/တေဝီခတ်|တေဝီခတ်]] *[[Wt/rki/တေဝီသတ်|တေဝီသတ်]] ===[[Wt/rki/တေ့|တေ့]]=== *[[Wt/rki/တေ့ခံ|တေ့ခံ]] ===[[Wt/rki/တေး|တေး]]=== *[[Wt/rki/တေးခြင်း|တေးခြင်း]] *[[Wt/rki/တေးသံ|တေးသံ]] *[[Wt/rki/တေးသွား|တေးသွား]] ===[[Wt/rki/တဲ|တဲ]]=== *[[Wt/rki/တဲစုတ်|တဲစုတ်]] *[[Wt/rki/တဲတုတ်|တဲတုတ်]] *[[Wt/rki/တဲပျံ|တဲပျံ]] *[[Wt/rki/တဲလင့်စင်|တဲလင့်စင်]] *[[Wt/rki/တဲအုံ|တဲအုံ]] ===[[Wt/rki/တည်|တည်]]=== *[[Wt/rki/တည်ကျင်|တည်ကျင်]] *[[Wt/rki/တည်ကြက်|တည်ကြက်]] *[[Wt/rki/တည်ကြည်|တည်ကြည်]] *[[Wt/rki/တည်ခံ|တည်ခံ]] *[[Wt/rki/တည်ခင်း|တည်ခင်း]] *[[Wt/rki/တည်ငြိမ်|တည်ငြိမ်]] *[[Wt/rki/တည်ဆောက်|တည်ဆောက်]] *[[Wt/rki/တည်တည်ကျကျ|တည်တည်ကျကျ]] *[[Wt/rki/တည်တည်ရပ်ရပ်|တည်တည်ရပ်ရပ်]] *[[Wt/rki/တည်တံ့|တည်တံ့]] *[[Wt/rki/တည်ထောင်|တည်ထောင်]] *[[Wt/rki/တည်ထောင်ကျ|တည်ထောင်ကျ]] *[[Wt/rki/တည်ထောင်ချ|တည်ထောင်ချ]] *[[Wt/rki/တည်မြဲ|တည်မြဲ]] *[[Wt/rki/တည်ရာ|တည်ရာ]] *[[Wt/rki/တည်ရပ်|တည်ရပ်]] *[[Wt/rki/တည်ဟိ|တည်ဟိ]] ===[[Wt/rki/တည့်|တည့်]]=== *[[Wt/rki/တည့်တည့်|တည့်တည့်]] *[[Wt/rki/တည့်တည့်ဆိုင်ဆိုင်|တည့်တည့်ဆိုင်ဆိုင်]] *[[Wt/rki/တည့်တည့်ပြ|တည့်တည့်ပြ]] *[[Wt/rki/တည်း|တည်း]] *[[Wt/rki/တည်းခို|တည်းခို]] *[[Wt/rki/တည်းဆိုင်|တည်းဆိုင်]] *[[Wt/rki/တည်းဖြတ်|တည်းဖြတ်]] *[[Wt/rki/တည်းအပ်|တည်းအပ်]] *[[Wt/rki/တည်းအိမ်|တည်းအိမ်]] ===[[Wt/rki/တော|တော]]=== *[[Wt/rki/တောက|တောက]] *[[Wt/rki/တောကစပ်|တောကစပ်]] *[[Wt/rki/တောကျ|တောကျ]] *[[Wt/rki/တောကျောင်း|တောကျောင်း]] *[[Wt/rki/တောကျပ်|တောကျပ်]] *[[Wt/rki/တောကြီးသိုင်ခေါင်|တောကြီးသိုင်ခေါင်]] *[[Wt/rki/တောကြက်|တောကြက်]] *[[Wt/rki/တောကြောင်|တောကြောင်]] *[[Wt/rki/တောကြမ်း|တောကြမ်း]] *[[Wt/rki/တောကျွီး|တောကျွီး]] *[[Wt/rki/တောကျွံ|တောကျွံ]] *[[Wt/rki/တောကျွမ်း|တောကျွမ်း]] *[[Wt/rki/တောခို|တောခို]] *[[Wt/rki/တောခေါင်း|တောခေါင်း]] *[[Wt/rki/တောခြီ|တောခြီ]] *[[Wt/rki/တောခြီထောက်|တောခြီထောက်]] *[[Wt/rki/တောခြောက်|တောခြောက်]] *[[Wt/rki/တောခြောက်လိုက်|တောခြောက်လိုက်]] *[[Wt/rki/တောခွီး|တောခွီး]] *[[Wt/rki/တောငှက်တောကျီး|တောငှက်တောကျီး]] *[[Wt/rki/တောစခန်း|တောစခန်း]] *[[Wt/rki/တောစာ|တောစာ]] *[[Wt/rki/တောစီး|တောစီး]] *[[Wt/rki/တောစိမ်း|တောစိမ်း]] *[[Wt/rki/တောစိုးကြီး|တောစိုးကြီး]] *[[Wt/rki/တောဆောင်|တောဆောင်]] *[[Wt/rki/တောဇကန်း|တောဇကန်း]] *[[Wt/rki/တောတီတောက်တဲ|တောတီတောက်တဲ]] *[[Wt/rki/တောထ|တောထ]] *[[Wt/rki/တောတွင်းသား|တောတွင်းသား]] *[[Wt/rki/တောထီတောထိုး|တောထီတောထိုး]] *[[Wt/rki/တောထီတောင်ထိုး|တောထီတောင်ထိုး]] *[[Wt/rki/တောထိုင်|တောထိုင်]] *[[Wt/rki/တောထုတ်|တောထုတ်]] *[[Wt/rki/တောထိုးကြီး|တောထိုးကြီး]] *[[Wt/rki/တောထွက်|တောထွက်]] *[[Wt/rki/တောထွင်|တောထွင်]] *[[Wt/rki/တောနပျိုး|တောနပျိုး]] *[[Wt/rki/တောနက်|တောနက်]] *[[Wt/rki/တောနက်ကြီး|တောနက်ကြီး]] *[[Wt/rki/တောပလာ|တောပလာ]] *[[Wt/rki/တောပလာသကြား|တောပလာသကြား]] *[[Wt/rki/တောပုန်းစား|တောပုန်းစား]] *[[Wt/rki/တောပုန်းတပ်|တောပုန်းတပ်]] *[[Wt/rki/တောပျစ်|တောပျစ်]] *[[Wt/rki/တောဖိတ်|တောဖိတ်]] *[[Wt/rki/တောမီး|တောမီး]] *[[Wt/rki/တောမြောက်ဥ|တောမြောက်ဥ]] *[[Wt/rki/တောမျှောင်|တောမျှောင်]] *[[Wt/rki/တောယမ်း|တောယမ်း]] *[[Wt/rki/တောရကျောင်း|တောရကျောင်း]] *[[Wt/rki/တောရိုင်း|တောရိုင်း]] *[[Wt/rki/တောရိုင်းထ|တောရိုင်းထ]] *[[Wt/rki/တောရှင်း|တောရှင်း]] *[[Wt/rki/တောလား|တောလား]] *[[Wt/rki/တောလားလွန်|တောလားလွန်]] *[[Wt/rki/တောလည်|တောလည်]] *[[Wt/rki/တောလက်လွန်|တောလက်လွန်]] *[[Wt/rki/တောလိုက်|တောလိုက်]] *[[Wt/rki/တောဝင်|တောဝင်]] *[[Wt/rki/တောသား|တောသား]] *[[Wt/rki/တောသားကောင်|တောသားကောင်]] *[[Wt/rki/တောသူတောင်သား|တောသူတောင်သား]] *[[Wt/rki/တောဟိန်း|တောဟိန်း]] *[[Wt/rki/တောအရက်|တောအရက်]] *[[Wt/rki/တောအုပ်|တောအုပ်]] *[[Wt/rki/တောအုံတောနား|တောအုံတောနား]] *[[Wt/rki/တောအုံတောင်နား|တောအုံတောင်နား]] ===[[Wt/rki/တော့|တော့]]=== *[[Wt/rki/တော့တော့တော့တီ|တော့တော့တော့တီ]] *[[Wt/rki/တော့တွ့|တော့တွ့]] ===[[Wt/rki/တော်|တော်]]=== *[[Wt/rki/တော်ကရာ|တော်ကရာ]] *[[Wt/rki/တော်ကာလယော်ကာ|တော်ကာလယော်ကာ]] *[[Wt/rki/တော်စပ်|တော်စပ်]] *[[Wt/rki/တော်စုပ်|တော်စုပ်]] *[[Wt/rki/တော်တော်|တော်တော်]] *[[Wt/rki/တော်တော်ဝေါ်ဝေါ်|တော်တော်ဝေါ်ဝေါ်]] *[[Wt/rki/တော်တန်ရုံ|တော်တန်ရုံ]] *[[Wt/rki/တော်တန်း|တော်တန်း]] *[[Wt/rki/တော်ယောင်တန်ယောင်|တော်ယောင်တန်ယောင်]] *[[Wt/rki/တော်ရာတန်ရာ|တော်ရာတန်ရာ]] *[[Wt/rki/တော်ကာလယောရာ|တော်ကာလယောရာ]] *[[Wt/rki/တော်ရေ|တော်ရေ]] *[[Wt/rki/တော်ရုံတန်ရုံ|တော်ရုံတန်ရုံ]] *[[Wt/rki/တော်ရုံလယော်ရုံ|တော်ရုံလယော်ရုံ]] *[[Wt/rki/တော်ရိုလယော်ရို|တော်ရိုလယော်ရို]] *[[Wt/rki/တော်လည်း|တော်လည်း]] *[[Wt/rki/တော်လယော်|တော်လယော်]] *[[Wt/rki/တော်လှန်|တော်လှန်]] *[[Wt/rki/တော်ဝင်ဒယော|တော်ဝင်ဒယော]] *[[Wt/rki/တော်သလင်း|တော်သလင်း]] *[[Wt/rki/တော်အောင်တန်အောင်|တော်အောင်တန်အောင်]] ===[[Wt/rki/တက်|တက်]]=== *[[Wt/rki/တက်ကေစီး|တက်ကေစီး]] *[[Wt/rki/တက်ကိုင်|တက်ကိုင်]] *[[Wt/rki/တက်ကပ်|တက်ကပ်]] *[[Wt/rki/တက်ကြ|တက်ကြ]] *[[Wt/rki/တက်ခဲ|တက်ခဲ]] *[[Wt/rki/တက်ခေါ်|တက်ခေါ်]] *[[Wt/rki/တက်ခေါက်|တက်ခေါက်]] *[[Wt/rki/တက်ခေတ်|တက်ခေတ်]] *[[Wt/rki/တက်ချလက်ချ|တက်ချလက်ချ]] *[[Wt/rki/တက်ခြင်း|တက်ခြင်း]] *[[Wt/rki/တက်ခြင်းဖော်|တက်ခြင်းဖော်]] *[[Wt/rki/တက်စ|တက်စ]] *[[Wt/rki/တက်စသျှေ|တက်စသျှေ]] *[[Wt/rki/တက်စာ|တက်စာ]] *[[Wt/rki/တက်စားပီး|တက်စားပီး]] *[[Wt/rki/တက်စိ.လက်စိ.|တက်စိ.လက်စိ.]] *[[Wt/rki/တက်စုံလက်စုံ|တက်စုံလက်စုံ]] *[[Wt/rki/တစ်စုံလက်ညီ|တစ်စုံလက်ညီ]] *[[Wt/rki/တက်ဈီး|တက်ဈီး]] *[[Wt/rki/တက်တက်|တက်တက်]] *[[Wt/rki/တက်တက်ကပ်|တက်တက်ကပ်]] *[[Wt/rki/တက်တက်ကုန်|တက်တက်ကုန်]] *[[Wt/rki/တက်တက်ကြား|တက်တက်ကြား]] *[[Wt/rki/တက်တက်ကြောင်|တက်တက်ကြောင်]] *[[Wt/rki/တက်တက်ခါ|တက်တက်ခါ]] *[[Wt/rki/တက်တက်ခါး|တက်တက်ခါး]] *[[Wt/rki/တက်တက်ခေါ်|တက်တက်ခေါ်]] *[[Wt/rki/တက်တက်ချဉ်|တက်တက်ချဉ်]] *[[Wt/rki/တက်တက်ငြင်း|တက်တက်ငြင်း]] *[[Wt/rki/တက်တက်စင်|တက်တက်စင်]] *[[Wt/rki/တက်တက်ဆာ|တက်တက်ဆာ]] *[[Wt/rki/တက်တက်ပြောင်|တက်တက်ပြောင်]] *[[Wt/rki/တက်တက်ပြန်|တက်တက်ပြန်]] *[[Wt/rki/တက်တက်ပြုန်း|တက်တက်ပြုန်း]] *[[Wt/rki/တက်တက်ရက်ရက်|တက်တက်ရက်ရက်]] *[[Wt/rki/တက်နာ|တက်နာ]] *[[Wt/rki/တက်နီ|တက်နီ]] *[[Wt/rki/တက်ပဲ့|တက်ပဲ့]] *[[Wt/rki/တက်ပဲ့ကိုင်|တက်ပဲ့ကိုင်]] *[[Wt/rki/တက်ပြင်းစီ|တက်ပြင်းစီ]] *[[Wt/rki/တက်ပြုတ်|တက်ပြုတ်]] *[[Wt/rki/တက်ပြွန်းစီး|တက်ပြွန်းစီး]] *[[Wt/rki/တက်ဖျားသက်ဖျား|တက်ဖျားသက်ဖျား]] *[[Wt/rki/တက်ဖြားကျဖြား|တက်ဖြားကျဖြား]] *[[Wt/rki/တက်မ|တက်မ]] *[[Wt/rki/တက်မကိုင်|တက်မကိုင်]] *[[Wt/rki/တက်မလက်ကိုင်|တက်မလက်ကိုင်]] *[[Wt/rki/တက်ယင်လိုက်|တက်ယင်လိုက်]] *[[Wt/rki/တက်လူ|တက်လူ]] *[[Wt/rki/တက်လမ်း|တက်လမ်း]] *[[Wt/rki/တက်လှော်တက်ဟန်|တက်လှော်တက်ဟန်]] *[[Wt/rki/တက်လှမ်း|တက်လှမ်း]] *[[Wt/rki/တက်သီးခေါက်|တက်သီးခေါက်]] *[[Wt/rki/တက်သစ်စ|တက်သစ်စ]] *[[Wt/rki/တက္ကတွန်း|တက္ကတွန်း]] *[[Wt/rki/တက္ကရစ်|တက္ကရစ်]] *[[Wt/rki/တက္ကသီလ|တက္ကသီလ]] ===[[Wt/rki/တင်|တင်]]=== *[[Wt/rki/တင်္ကာ|တင်္ကာ]] *[[Wt/rki/တင်ကူး|တင်ကူး]] *[[Wt/rki/တင်ကျီ|တင်ကျီ]] *[[Wt/rki/တင်ကျိတ်|တင်ကျိတ်]] *[[Wt/rki/တင်ခွက်|တင်ခွက်]] *[[Wt/rki/တင်ချွတ်|တင်ချွတ်]] *[[Wt/rki/တင်စား|တင်စား]] *[[Wt/rki/တင်စီး|တင်စီး]] *[[Wt/rki/တင်ဆောင်|တင်ဆောင်]] *[[Wt/rki/တင်ဆိုင်|တင်ဆိုင်]] *[[Wt/rki/တင်ဆုံ|တင်ဆုံ]] *[[Wt/rki/တင်ပါ|တင်ပါ]] *[[Wt/rki/တင်ပလ္လင်ခြွီ|တင်ပလ္လင်ခြွီ]] *[[Wt/rki/တင်ပို့|တင်ပို့]] *[[Wt/rki/တင်ပျင်ခြွီ|တင်ပျင်ခြွီ]] *[[Wt/rki/တင်ပျဉ်ဖွဲ့|တင်ပျဉ်ဖွဲ့]] *[[Wt/rki/တင်ပြ|တင်ပြ]] *[[Wt/rki/တင်ဖြုတ်|တင်ဖြုတ်]] *[[Wt/rki/တင်ဖွီခြွီ|တင်ဖွီခြွီ]] *[[Wt/rki/တင်မြှောက်|တင်မြှောက်]] *[[Wt/rki/တင်လယောက်|တင်လယောက်]] *[[Wt/rki/တင်လင်ပလင်|တင်လင်ပလင်]] *[[Wt/rki/တင်လုံပိတ်|တင်လုံပိတ်]] *[[Wt/rki/တင်လုံးကျိတ်|တင်လုံးကျိတ်]] *[[Wt/rki/တင်လွှာ|တင်လွှာ]] *[[Wt/rki/တင်လွှဲ|တင်လွှဲ]] *[[Wt/rki/တင်လွှဲထိုင်|တင်လွှဲထိုင်]] *[[Wt/rki/တင်သား|တင်သား]] *[[Wt/rki/တင်သားခဲ|တင်သားခဲ]] *[[Wt/rki/တင်သွင်း|တင်သွင်း]] ===[[Wt/rki/တင့်|တင့်]]=== *[[Wt/rki/တင့်တယ်|တင့်တယ်]] *[[Wt/rki/တင့်တင့်ကားကား|တင့်တင့်ကားကား]] *[[Wt/rki/တင့်တောင့်တင့်တယ်|တင့်တောင့်တင့်တယ်]] *[[Wt/rki/တင့်ပြောင်|တင့်ပြောင်]] *[[Wt/rki/တင့်ပြောင်သျှေ|တင့်ပြောင်သျှေ]] ===[[Wt/rki/တင်း|တင်း]]=== *[[Wt/rki/တင်းကေ|တင်းကေ]] *[[Wt/rki/တင်းကေထွက်|တင်းကေထွက်]] *[[Wt/rki/တင်းကုပ်|တင်းကုပ်]] *[[Wt/rki/တင်းကျိတ်|တင်းကျိတ်]] *[[Wt/rki/တင်းကျပ်|တင်းကျပ်]] *[[Wt/rki/တင်းကျမ်း|တင်းကျမ်း]] *[[Wt/rki/တင်းကြပ်|တင်းကြပ်]] *[[Wt/rki/တင်းကြပ်ဥ|တင်းကြပ်ဥ]] *[[Wt/rki/တင်းကျွိတ်|တင်းကျွိတ်]] *[[Wt/rki/တင်းခွန်|တင်းခွန်]] *[[Wt/rki/တင်းခွန်ဖြူ|တင်းခွန်ဖြူ]] *[[Wt/rki/တင်းတင်း|တင်းတင်း]] *[[Wt/rki/တင်းတင်းကြပ်ကြပ်|တင်းတင်းကြပ်ကြပ်]] *[[Wt/rki/တင်းတင်းမာမာ|တင်းတင်းမာမာ]] *[[Wt/rki/တင်းတင်းရင်းရင်း|တင်းတင်းရင်းရင်း]] *[[Wt/rki/တင်းတောင်းပို|တင်းတောင်းပို]] *[[Wt/rki/တင်းတိမ်|တင်းတိမ်]] *[[Wt/rki/တင်းထိမ်|တင်းထိမ်]] *[[Wt/rki/တင်းတိမ်ရံ|တင်းတိမ်ရံ]] *[[Wt/rki/တင်းပုတ်|တင်းပုတ်]] *[[Wt/rki/တင်းပြည့်ကျပ်ပြည့်|တင်းပြည့်ကျပ်ပြည့်]] *[[Wt/rki/တင်းမာ|တင်းမာ]] *[[Wt/rki/တင်းဝါ|တင်းဝါ]] ===[[Wt/rki/တစ်|တစ်]]=== *[[Wt/rki/တစ်ကရီတစ်ကရစ်|တစ်ကရီတစ်ကရစ်]] *[[Wt/rki/တစ်ကရစ်|တစ်ကရစ်]] *[[Wt/rki/တစ်ကာနီ|တစ်ကာနီ]] *[[Wt/rki/တစ်ကူရီ|တစ်ကူရီ]] *[[Wt/rki/တစ်ကူသျှိ|တစ်ကူသျှိ]] *[[Wt/rki/တစ်ကော်|တစ်ကော်]] *[[Wt/rki/တစ်ကင်|တစ်ကင်]] *[[Wt/rki/တစ်ကင်္သ|တစ်ကင်္သ]] *[[Wt/rki/တစ်ကိုင်|တစ်ကိုင်]] *[[Wt/rki/တစ်ကိုင်တည်း|တစ်ကိုင်တည်း]] *[[Wt/rki/တစ်ကိုင်တည်းငါးပိ|တစ်ကိုင်တည်းငါးပိ]] *[[Wt/rki/တစ်ကိုင်း|တစ်ကိုင်း]] *[[Wt/rki/တစ်ကောင်ကြွက်|တစ်ကောင်ကြွက်]] *[[Wt/rki/တစ်ကောင်ကြွက်တစ်မျက်နှာ|တစ်ကောင်ကြွက်တစ်မျက်နှာ]] *[[Wt/rki/တစ်ကပ်|တစ်ကပ်]] *[[Wt/rki/တစ်ကန့်|တစ်ကန့်]] *[[Wt/rki/တစ်ကိုယ်|တစ်ကိုယ်]] *[[Wt/rki/တစ်ကိုယ်ကောင်း|တစ်ကိုယ်ကောင်း]] *[[Wt/rki/တစ်ကိုယ်တော်|တစ်ကိုယ်တော်]] *[[Wt/rki/တစ်ကိုယ်တစ်ကာယ|တစ်ကိုယ်တစ်ကာယ]] *[[Wt/rki/တစ်ကျီသော်|တစ်ကျီသော်]] *[[Wt/rki/တစ်ကျည့်|တစ်ကျည့်]] *[[Wt/rki/တစ်ကျော်စာ|တစ်ကျော်စာ]] *[[Wt/rki/တစ်ကျင်း|တစ်ကျင်း]] *[[Wt/rki/တစ်ကျိုင်|တစ်ကျိုင်]] *[[Wt/rki/တစ်ကျိတ်စာ|တစ်ကျိတ်စာ]] *[[Wt/rki/တစ်ကျိတ်သာ|တစ်ကျိတ်သာ]] *[[Wt/rki/တစ်ကျိပ်|တစ်ကျိပ်]] *[[Wt/rki/တစ်ကြိုင်း|တစ်ကြိုင်း]] *[[Wt/rki/တစ်ကြောင်း|တစ်ကြောင်း]] *[[Wt/rki/တစ်ကြောင်းတည်း|တစ်ကြောင်းတည်း]] *[[Wt/rki/တစ်ကြုတ်|တစ်ကြုတ်]] *[[Wt/rki/တစ်ကြို|တစ်ကြို]] *[[Wt/rki/တစ်ကွာရ|တစ်ကွာရ]] *[[Wt/rki/တစ်ကွိ.|တစ်ကွိ.]] *[[Wt/rki/တစ်ကွေ|တစ်ကွေ]] *[[Wt/rki/တစ်ကွက်|တစ်ကွက်]] *[[Wt/rki/တစ်ကွင်|တစ်ကွင်]] *[[Wt/rki/တစ်ကွင်း|တစ်ကွင်း]] *[[Wt/rki/တစ်ကျွန်း|တစ်ကျွန်း]] *[[Wt/rki/တစ်ကျွန်းပို့|တစ်ကျွန်းပို့]] *[[Wt/rki/တစ်ကြွီ|တစ်ကြွီ]] *[[Wt/rki/တစ်ခရော်|တစ်ခရော်]] *[[Wt/rki/တစ်ခရွီ|တစ်ခရွီ]] *[[Wt/rki/တစ်ခါကောင်း|တစ်ခါကောင်း]] *[[Wt/rki/တစ်ခါကျီ|တစ်ခါကျီ]] *[[Wt/rki/တစ်ခါချင်း|တစ်ခါချင်း]] *[[Wt/rki/တစ်ခါစာ|တစ်ခါစာ]] *[[Wt/rki/တစ်ခါစား|တစ်ခါစား]] *[[Wt/rki/တစ်ခါစီ|တစ်ခါစီ]] *[[Wt/rki/တစ်ခါတစ်ခါ|တစ်ခါတစ်ခါ]] *[[Wt/rki/တစ်ခါတစ်မ|တစ်ခါတစ်မ]] *[[Wt/rki/တစ်ခါတစ်ရီ|တစ်ခါတစ်ရီ]] *[[Wt/rki/တစ်ခါတစ်လီ|တစ်ခါတစ်လီ]] *[[Wt/rki/တစ်ခါတည်း|တစ်ခါတည်း]] *[[Wt/rki/တစ်ခါရံထူး|တစ်ခါရံထူး]] *[[Wt/rki/တစ်ခုတစ်မ|တစ်ခုတစ်မ]] *[[Wt/rki/တစ်ခုတစ်ရီ|တစ်ခုတစ်ရီ]] *[[Wt/rki/တစ်ခုတစ်လီ|တစ်ခုတစ်လီ]] *[[Wt/rki/တစ်ခုမဟိ|တစ်ခုမဟိ]] *[[Wt/rki/တစ်ခဲ|တစ်ခဲ]] *[[Wt/rki/တစ်ခေါ်|တစ်ခေါ်]] *[[Wt/rki/တစ်ခင်|တစ်ခင်]] *[[Wt/rki/တစ်ခင်း|တစ်ခင်း]] *[[Wt/rki/တစ်ခေါက်|တစ်ခေါက်]] *[[Wt/rki/တစ်ခေါက်သျှေ|တစ်ခေါက်သျှေ]] *[[Wt/rki/တစ်ခတ်|တစ်ခတ်]] *[[Wt/rki/တစ်ခပ်|တစ်ခပ်]] *[[Wt/rki/တစ်ခံ|တစ်ခံ]] *[[Wt/rki/တစ်ခို|တစ်ခို]] *[[Wt/rki/တစ်ချက်|တစ်ချက်]] *[[Wt/rki/တစ်ချက်သျှေ|တစ်ချက်သျှေ]] *[[Wt/rki/တစ်ချက်တစ်ပြက်|တစ်ချက်တစ်ပြက်]] *[[Wt/rki/တစ်ချက်ကောင်း|တစ်ချက်ကောင်း]] *[[Wt/rki/တစ်ချက်တာ|တစ်ချက်တာ]] *[[Wt/rki/တစ်ချက်တည်း|တစ်ချက်တည်း]] *[[Wt/rki/တစ်ချက်လွှတ်|တစ်ချက်လွှတ်]] *[[Wt/rki/တစ်ချောင်း|တစ်ချောင်း]] *[[Wt/rki/တစ်ချိန်း|တစ်ချိန်း]] *[[Wt/rki/တစ်ချပ်|တစ်ချပ်]] *[[Wt/rki/တစ်ချို့|တစ်ချို့]] *[[Wt/rki/တစ်ချို့တစ်ရီ|တစ်ချို့တစ်ရီ]] *[[Wt/rki/တစ်ချိုးတည်း|တစ်ချိုးတည်း]] *[[Wt/rki/တစ်ခြုံ|တစ်ခြုံ]] *[[Wt/rki/တစ်ခွီ|တစ်ခွီ]] *[[Wt/rki/တစ်ခွင်|တစ်ခွင်]] *[[Wt/rki/တစ်ခြွီ|တစ်ခြွီ]] *[[Wt/rki/တစ်ဂါနီ|တစ်ဂါနီ]] *[[Wt/rki/တစ်ဂူရီ|တစ်ဂူရီ]] *[[Wt/rki/တစ်ဂူသျှီ|တစ်ဂူသျှီ]] *[[Wt/rki/တစ်ဂန္တို|တစ်ဂန္တို]] *[[Wt/rki/တစ်ဂြိန္တ|တစ်ဂြိန္တ]] *[[Wt/rki/တစ်စတစ်စ|တစ်စတစ်စ]] *[[Wt/rki/တစ်စတစ်နား|တစ်စတစ်နား]] *[[Wt/rki/တစ်စာ|တစ်စာ]] *[[Wt/rki/တစ်စားတည်း|တစ်စားတည်း]] *[[Wt/rki/တစ်စိ.|တစ်စိ.]] *[[Wt/rki/တစ်စိကေစိကိုတစ်အိတ်ကေ|တစ်စိကေစိကိုတစ်အိတ်ကေ]] *[[Wt/rki/တစ်စိ.ကေတစ်စိ.ကေစီ|တစ်စိ.ကေတစ်စိ.ကေစီ]] *[[Wt/rki/တစ်စိ.တစ်ရွေး|တစ်စိ.တစ်ရွေး]] *[[Wt/rki/တစ်စူရီ|တစ်စူရီ]] *[[Wt/rki/တစ်စည်းတည်းတစ်လုံးတည်း|တစ်စည်းတည်းတစ်လုံးတည်း]] *[[Wt/rki/တစ်စိုင်|တစ်စိုင်]] *[[Wt/rki/တစ်စောင်|တစ်စောင်]] *[[Wt/rki/တစ်စောင်း|တစ်စောင်း]] *[[Wt/rki/တစ်စစ်စစ်|တစ်စစ်စစ်]] *[[Wt/rki/တစ်စပ်|တစ်စပ်]] *[[Wt/rki/တစ်စိတ်တည်း|တစ်စိတ်တည်း]] *[[Wt/rki/တစ်စိတ်တည်းတစ်ဉာဏ်တည်း|တစ်စိတ်တည်းတစ်ဉာဏ်တည်း]] *[[Wt/rki/တစ်စုံ|တစ်စုံ]] *[[Wt/rki/တစ်ဆ|တစ်ဆ]] *[[Wt/rki/တစ်ဆာ|တစ်ဆာ]] *[[Wt/rki/တစ်ဆင့်|တစ်ဆင့်]] *[[Wt/rki/တစ်ဆင့်ကြား|တစ်ဆင့်ကြား]] *[[Wt/rki/တစ်ဆင့်ခံ|တစ်ဆင့်ခံ]] *[[Wt/rki/တစ်ဆင့်စကား|တစ်ဆင့်စကား]] *[[Wt/rki/တဆင့်စကားတဆင့်နား|တဆင့်စကားတဆင့်နား]] *[[Wt/rki/တဆိုင်းတည်း|တဆိုင်းတည်း]] *[[Wt/rki/တစ်ဆို့|တစ်ဆို့]] *[[Wt/rki/တစ်ဆွဲ|တစ်ဆွဲ]] *[[Wt/rki/တစ်ဇရောင်|တစ်ဇရောင်]] *[[Wt/rki/တစ်ညတာ|တစ်ညတာ]] *[[Wt/rki/တစ်ညှင်း|တစ်ညှင်း]] *[[Wt/rki/တစ်ညှို|တစ်ညှို]] *[[Wt/rki/တစ်ညှိုပတ်|တစ်ညှိုပတ်]] *[[Wt/rki/တစ်တော|တစ်တော]] *[[Wt/rki/တစ်တက်|တစ်တက်]] *[[Wt/rki/တစ်တိုင်|တစ်တိုင်]] *[[Wt/rki/တစ်တိုင်တည်း|တစ်တိုင်တည်း]] *[[Wt/rki/တစ်တိုင်းတည်း|တစ်တိုင်းတည်း]] *[[Wt/rki/တစ်တောင်း|တစ်တောင်း]] *[[Wt/rki/တစ်တန်|တစ်တန်]] *[[Wt/rki/တစ်တန့်|တစ်တန့်]] *[[Wt/rki/တစ်တန်း|တစ်တန်း]] *[[Wt/rki/တစ်တုတ်|တစ်တုတ်]] *[[Wt/rki/တစ်တုံး|တစ်တုံး]] *[[Wt/rki/တစ်တို့|တစ်တို့]] *[[Wt/rki/တစ်တွယ်|တစ်တွယ်]] *[[Wt/rki/တစ်တွတ်|တစ်တွတ်]] *[[Wt/rki/တစ်ထီး|တစ်ထီး]] *[[Wt/rki/တစ်ထေ|တစ်ထေ]] *[[Wt/rki/တစ်ထိုင်ရာတည်း|တစ်ထိုင်ရာတည်း]] *[[Wt/rki/တစ်ထောက်|တစ်ထောက်]] *[[Wt/rki/တစ်ထပ်|တစ်ထပ်]] *[[Wt/rki/တစ်ထပ်စား|တစ်ထပ်စား]] *[[Wt/rki/တစ်ထပ်တည်း|တစ်ထပ်တည်း]] *[[Wt/rki/တစ်ထုံး|တစ်ထုံး]] *[[Wt/rki/တစ်ထွေ|တစ်ထွေ]] *[[Wt/rki/တစ်နား|တစ်နား]] *[[Wt/rki/တစ်နားသျှေ|တစ်နားသျှေ]] *[[Wt/rki/တနားတပို|တနားတပို]] *[[Wt/rki/တစ်နားတစ်ဗီ|တစ်နားတစ်ဗီ]] *[[Wt/rki/တစ်နားတစ်ဗွေ|တစ်နားတစ်ဗွေ]] *[[Wt/rki/တစ်နိ.|တစ်နိ.]] *[[Wt/rki/တစ်နိချင်း|တစ်နိချင်း]] *[[Wt/rki/တစ်နိ.တစ်ခြား|တစ်နိ.တစ်ခြား]] *[[Wt/rki/တစ်နီသတ်|တစ်နီသတ်]] *[[Wt/rki/တစ်နစ်|တစ်နစ်]] *[[Wt/rki/တစ်နည်းနည်း|တစ်နည်းနည်း]] *[[Wt/rki/တစ်နိုင်|တစ်နိုင်]] *[[Wt/rki/တစ်နပ်စာ|တစ်နပ်စာ]] *[[Wt/rki/တစ်နွီ|တစ်နွီ]] *[[Wt/rki/တစ်နှိပ်|တစ်နှိပ်]] *[[Wt/rki/တစ်ပဝါ|တစ်ပဝါ]] *[[Wt/rki/တစ်ပါး|တစ်ပါး]] *[[Wt/rki/တစ်ပူး|တစ်ပူး]] *[[Wt/rki/တစ်ပက်|တစ်ပက်]] *[[Wt/rki/တစ်ပင်တည်း|တစ်ပင်တည်း]] *[[Wt/rki/တစ်ပင်တိုင်|တစ်ပင်တိုင်]] *[[Wt/rki/တစ်ပင်တိုင်ကြက်သွန်|တစ်ပင်တိုင်ကြက်သွန်]] *[[Wt/rki/တစ်ပင်တိုင်ပြိန်း|တစ်ပင်တိုင်ပြိန်း]] *[[Wt/rki/တစ်ပိုင်း|တစ်ပိုင်း]] *[[Wt/rki/တစ်ပိုင်းတစ်စ|တစ်ပိုင်းတစ်စ]] *[[Wt/rki/တစ်ပိုင်းတစ်ပေါ်|တစ်ပိုင်းတစ်ပေါ်]] *[[Wt/rki/တစ်ပိုင်းရူး|တစ်ပိုင်းရူး]] *[[Wt/rki/တစ်ပိုင်းသီ|တစ်ပိုင်းသီ]] *[[Wt/rki/တစ်ပေါက်|တစ်ပေါက်]] *[[Wt/rki/တစ်ပတ်ကျော့|တစ်ပတ်ကျော့]] *[[Wt/rki/တစ်ပတ်တရစ်|တစ်ပတ်တရစ်]] *[[Wt/rki/တစ်ပတ်ရစ်|တစ်ပတ်ရစ်]] *[[Wt/rki/တစ်ပုတ်တည်းဆန်|တစ်ပုတ်တည်းဆန်]] *[[Wt/rki/တစ်ပိန်းတည်း|တစ်ပိန်းတည်း]] *[[Wt/rki/တစ်ပုံ|တစ်ပုံ]] *[[Wt/rki/တစ်ပို|တစ်ပို]] *[[Wt/rki/တစ်ပိုး|တစ်ပိုး]] *[[Wt/rki/တစ်ပိုးတက်|တစ်ပိုးတက်]] *[[Wt/rki/တစ်ပိုးလွန်|တစ်ပိုးလွန်]] *[[Wt/rki/တစ်ပျာလာ|တစ်ပျာလာ]] *[[Wt/rki/တစ်ပျစ်|တစ်ပျစ်]] *[[Wt/rki/တစ်ပြား|တစ်ပြား]] *[[Wt/rki/တစ်ပြားတစ်ချပ်|တစ်ပြားတစ်ချပ်]] *[[Wt/rki/တစ်ပြားမူခွဲ|တစ်ပြားမူခွဲ]] *[[Wt/rki/တစ်ပြားသား|တစ်ပြားသား]] *[[Wt/rki/တစ်ပြက်|တစ်ပြက်]] *[[Wt/rki/တစ်ပြက်တစ်ချက်|တစ်ပြက်တစ်ချက်]] *[[Wt/rki/တစ်ပြက်သတ်|တစ်ပြက်သတ်]] *[[Wt/rki/တစ်ပြင်|တစ်ပြင်]] *[[Wt/rki/တစ်ပြင်စီး|တစ်ပြင်စီး]] *[[Wt/rki/တစ်ပြင်သန်း|တစ်ပြင်သန်း]] *[[Wt/rki/တစ်ပြောင်းတစ်ပြန်|တစ်ပြောင်းတစ်ပြန်]] *[[Wt/rki/တစ်ပွာ|တစ်ပွာ]] *[[Wt/rki/တစ်ပွေ|တစ်ပွေ]] *[[Wt/rki/တစ်ပွဲ|တစ်ပွဲ]] *[[Wt/rki/တစ်ပွဲတင်|တစ်ပွဲတင်]] *[[Wt/rki/တစ်ပွဲတစ်လမ်း|တစ်ပွဲတစ်လမ်း]] *[[Wt/rki/တစ်ပွဲသုံး|တစ်ပွဲသုံး]] *[[Wt/rki/တစ်ပြွတ်|တစ်ပြွတ်]] *[[Wt/rki/တစ်ဖာ|တစ်ဖာ]] *[[Wt/rki/တစ်ဖရာ|တစ်ဖရာ]] *[[Wt/rki/တစ်ဖာရီ|တစ်ဖာရီ]] *[[Wt/rki/တစ်ဖိ|တစ်ဖိ]] *[[Wt/rki/တစ်ဖီရာ|တစ်ဖီရာ]] *[[Wt/rki/တစ်ဖီလာ|တစ်ဖီလာ]] *[[Wt/rki/တစ်ဖီး|တစ်ဖီး]] *[[Wt/rki/တစ်ဖဲ့|တစ်ဖဲ့]] *[[Wt/rki/တစ်ဖဲ့တစ်ယွဲ့|တစ်ဖဲ့တစ်ယွဲ့]] *[[Wt/rki/တစ်ဖဲ့တစ်ဟပ်|တစ်ဖဲ့တစ်ဟပ်]] *[[Wt/rki/တစ်ဖဲ့သျှေ|တစ်ဖဲ့သျှေ]] *[[Wt/rki/တစ်ဖေါ်|တစ်ဖေါ်]] *[[Wt/rki/တစ်ဖက်|တစ်ဖက်]] *[[Wt/rki/တစ်ဖက်ကာ|တစ်ဖက်ကာ]] *[[Wt/rki/တစ်ဖက်ကာသား|တစ်ဖက်ကာသား]] *[[Wt/rki/တစ်ဖက်ကမ်းခပ်|တစ်ဖက်ကမ်းခပ်]] *[[Wt/rki/တစ်ဖက်ခွပ်|တစ်ဖက်ခွပ်]] *[[Wt/rki/တစ်ဖက်စီးနင်း|တစ်ဖက်စီးနင်း]] *[[Wt/rki/တစ်ဖက်စောင်|တစ်ဖက်စောင်]] *[[Wt/rki/တစ်ဖက်စောင်တဲ|တစ်ဖက်စောင်တဲ]] *[[Wt/rki/တစ်ဖက်စောင်း|တစ်ဖက်စောင်း]] *[[Wt/rki/တစ်ဖက်စောင်းကန်း|တစ်ဖက်စောင်းကန်း]] *[[Wt/rki/တစ်ဖက်တစ်စဉ်|တစ်ဖက်တစ်စဉ်]] *[[Wt/rki/တစ်ဖက်တစ်လှည့်|တစ်ဖက်တစ်လှည့်]] *[[Wt/rki/တစ်ဖက်လိမ့်|တစ်ဖက်လိမ့်]] *[[Wt/rki/တစ်ဖေါင်|တစ်ဖေါင်]] *[[Wt/rki/တစ်ဖက်သား|တစ်ဖက်သား]] *[[Wt/rki/တစ်ဖတ်|တစ်ဖတ်]] *[[Wt/rki/တစ်ဖတ်သျှေ|တစ်ဖတ်သျှေ]] *[[Wt/rki/တစ်ဖန်|တစ်ဖန်]] *[[Wt/rki/တစ်ဖုံ|တစ်ဖုံ]] *[[Wt/rki/တစ်ဖို့|တစ်ဖို့]] *[[Wt/rki/တစ်ဖျူးတည်း|တစ်ဖျူးတည်း]] *[[Wt/rki/တစ်ဖျိုးတည်း|တစ်ဖျိုးတည်း]] *[[Wt/rki/တစ်ဖြာ|တစ်ဖြာ]] *[[Wt/rki/တစ်ဖြား|တစ်ဖြား]] *[[Wt/rki/တစ်ဖြီး|တစ်ဖြီး]] *[[Wt/rki/တစ်ဖြူး|တစ်ဖြူး]] *[[Wt/rki/တစ်ဖြူးတည်း|တစ်ဖြူးတည်း]] *[[Wt/rki/တစ်ဖြက်|တစ်ဖြက်]] *[[Wt/rki/တစ်ဖြိုင်ဖြိုင်|တစ်ဖြိုင်ဖြိုင်]] *[[Wt/rki/တစ်ဖြစ်|တစ်ဖြစ်]] *[[Wt/rki/တစ်ဖြစ်လဲ|တစ်ဖြစ်လဲ]] *[[Wt/rki/တစ်ဖြတ်|တစ်ဖြတ်]] *[[Wt/rki/တစ်ဖြုတ်|တစ်ဖြုတ်]] *[[Wt/rki/တစ်ဖြုတ်ကောင်း|တစ်ဖြုတ်ကောင်း]] *[[Wt/rki/တစ်ဖွာ|တစ်ဖွာ]] *[[Wt/rki/တစ်ဖွီဖွီ|တစ်ဖွီဖွီ]] *[[Wt/rki/တစ်ဖွီးဖွီး|တစ်ဖွီးဖွီး]] *[[Wt/rki/တစ်ဖွယ်|တစ်ဖွယ်]] *[[Wt/rki/တစ်ဖွင်း|တစ်ဖွင်း]] *[[Wt/rki/တစ်ဖွင်းဖွင်း|တစ်ဖွင်းဖွင်း]] *[[Wt/rki/တစ်ဗရ|တစ်ဗရ]] *[[Wt/rki/တစ်ဗရုံ|တစ်ဗရုံ]] *[[Wt/rki/တစ်ဗီ|တစ်ဗီ]] *[[Wt/rki/တစ်ဗီရာ|တစ်ဗီရာ]] *[[Wt/rki/တစ်ဗွေ|တစ်ဗွေ]] *[[Wt/rki/တစ်ဗွေသျှေ|တစ်ဗွေသျှေ]] *[[Wt/rki/တစ်ဘီရာ|တစ်ဘီရာ]] *[[Wt/rki/တစ်မ|တစ်မ]] *[[Wt/rki/တစ်မနက်|တစ်မနက်]] *[[Wt/rki/တစ်မသုန်|တစ်မသုန်]] *[[Wt/rki/တစ်မိတည်း|တစ်မိတည်း]] *[[Wt/rki/တစ်မိတစ်ဖ|တစ်မိတစ်ဖ]] *[[Wt/rki/တစ်မိပေါက်|တစ်မိပေါက်]] *[[Wt/rki/တစ်မိသားချင်း|တစ်မိသားချင်း]] *[[Wt/rki/တစ်မီးကောင်း|တစ်မီးကောင်း]] *[[Wt/rki/တစ်မီးတောက်|တစ်မီးတောက်]] *[[Wt/rki/တစ်မော်|တစ်မော်]] *[[Wt/rki/တစ်မက်|တစ်မက်]] *[[Wt/rki/တစ်မောင်း|တစ်မောင်း]] *[[Wt/rki/တစ်မက်|တစ်မက်]] *[[Wt/rki/တစ်မိတ်ထောက်|တစ်မိတ်ထောက်]] *[[Wt/rki/တစ်မုတ်|တစ်မုတ်]] *[[Wt/rki/တစ်မုံ|တစ်မုံ]] *[[Wt/rki/တစ်မုံစာ|တစ်မုံစာ]] *[[Wt/rki/တစ်မျက်|တစ်မျက်]] *[[Wt/rki/တစ်မျိုး|တစ်မျိုး]] *[[Wt/rki/တစ်မျိုးတည်း|တစ်မျိုးတည်း]] *[[Wt/rki/တစ်မျိုးတစ်ဖုံ|တစ်မျိုးတစ်ဖုံ]] *[[Wt/rki/တစ်မျိုးတစ်မည်|တစ်မျိုးတစ်မည်]] *[[Wt/rki/တစ်မျိုးမျိုး|တစ်မျိုးမျိုး]] *[[Wt/rki/တစ်မြ|တစ်မြ]] *[[Wt/rki/တစ်မြက်|တစ်မြက်]] *[[Wt/rki/တစ်မြုံ|တစ်မြုံ]] *[[Wt/rki/တစ်မြွာ|တစ်မြွာ]] *[[Wt/rki/တစ်မြွက်|တစ်မြွက်]] *[[Wt/rki/တစ်မွှားသျှေ|တစ်မွှားသျှေ]] *[[Wt/rki/တစ်မှုန့်တစ်မွှား|တစ်မှုန့်တစ်မွှား]] *[[Wt/rki/တစ်မှုန့်သျှေ|တစ်မှုန့်သျှေ]] *[[Wt/rki/တစ်မျှဉ်|တစ်မျှဉ်]] *[[Wt/rki/တစ်မျှဉ်မျှဉ်|တစ်မျှဉ်မျှဉ်]] *[[Wt/rki/တစ်မျှဉ်နှိပ်|တစ်မျှဉ်နှိပ်]] *[[Wt/rki/တစ်မျှဉ်း|တစ်မျှဉ်း]] *[[Wt/rki/တစ်မျှဉ်းနိုပ်|တစ်မျှဉ်းနိုပ်]] *[[Wt/rki/တစ်မျှဉ်းမျှဉ်း|တစ်မျှဉ်းမျှဉ်း]] *[[Wt/rki/တစ်မျှောင်း|တစ်မျှောင်း]] *[[Wt/rki/တစ်မြှောင့်|တစ်မြှောင့်]] *[[Wt/rki/တစ်မြွင်း|တစ်မြွင်း]] *[[Wt/rki/တစ်ယား|တစ်ယား]] *[[Wt/rki/တစ်ယားသျှေ|တစ်ယားသျှေ]] *[[Wt/rki/တစ်ယောက်တစ်ကြောင်း|တစ်ယောက်တစ်ကြောင်း]] *[[Wt/rki/တစ်ယောက်တစ်စ|တစ်ယောက်တစ်စ]] *[[Wt/rki/တစ်ယောက်တစ်ပြန်|တစ်ယောက်တစ်ပြန်]] *[[Wt/rki/တစ်ယောက်တစ်ရီ|တစ်ယောက်တစ်ရီ]] *[[Wt/rki/တစ်ယောက်တစ်ယောက်|တစ်ယောက်တစ်ယောက်]] *[[Wt/rki/တစ်ယောင်|တစ်ယောင်]] *[[Wt/rki/တစ်ယောင်း|တစ်ယောင်း]] *[[Wt/rki/တစ်ယောင်းယောင်း|တစ်ယောင်းယောင်း]] *[[Wt/rki/တစ်ယပ်|တစ်ယပ်]] *[[Wt/rki/တစ်ယာမ်|တစ်ယာမ်]] *[[Wt/rki/တစ်ယွေ|တစ်ယွေ]] *[[Wt/rki/တစ်ယွေ့သျှေ|တစ်ယွေ့သျှေ]] *[[Wt/rki/တစ်ရီ|တစ်ရီ]] *[[Wt/rki/တစ်ရီခံ|တစ်ရီခံ]] *[[Wt/rki/တစ်ရီစီး|တစ်ရီစီး]] *[[Wt/rki/တစ်ရီနင်း|တစ်ရီနင်း]] *[[Wt/rki/တစ်ရီ|တစ်ရီ]] *[[Wt/rki/တစ်ရက်ကုန်တစ်ရက်ခန်း|တစ်ရက်ကုန်တစ်ရက်ခန်း]] *[[Wt/rki/တစ်ရက်တစ်ရီ|တစ်ရက်တစ်ရီ]] *[[Wt/rki/တစ်ရက်နိ.ခါ|တစ်ရက်နိ.ခါ]] *[[Wt/rki/တစ်ရက်ရက်|တစ်ရက်ရက်]] *[[Wt/rki/တစ်ရင်း|တစ်ရင်း]] *[[Wt/rki/တစ်ရစ်|တစ်ရစ်]] *[[Wt/rki/တစ်ရပ်|တစ်ရပ်]] *[[Wt/rki/တစ်ရပ်တစ်ကျေး|တစ်ရပ်တစ်ကျေး]] *[[Wt/rki/တစ်ရပ်နန့်လက်တစ်ခပ်|တစ်ရပ်နန့်လက်တစ်ခပ်]] *[[Wt/rki/တစ်ရပ်နန့်လက်တစ်ဖျား|တစ်ရပ်နန့်လက်တစ်ဖျား]] *[[Wt/rki/တစ်ရိပ်|တစ်ရိပ်]] *[[Wt/rki/တစ်ရိပ်တစ်မော|တစ်ရိပ်တစ်မော]] *[[Wt/rki/တစ်ရိပ်နိုး|တစ်ရိပ်နိုး]] *[[Wt/rki/တစ်ရုပ်|တစ်ရုပ်]] *[[Wt/rki/တစ်ရိပ်အိပ်|တစ်ရိပ်အိပ်]] *[[Wt/rki/တစ်ရံ|တစ်ရံ]] *[[Wt/rki/တစ်ရံတစ်ခေါက်|တစ်ရံတစ်ခေါက်]] *[[Wt/rki/တစ်ရံတစ်ဆစ်|တစ်ရံတစ်ဆစ်]] *[[Wt/rki/တစ်ရံမလတ်|တစ်ရံမလတ်]] *[[Wt/rki/တစ်ရုံ|တစ်ရုံ]] *[[Wt/rki/တစ်ရို|တစ်ရို]] *[[Wt/rki/တစ်ရိုး|တစ်ရိုး]] *[[Wt/rki/တစ်ရိုးတည်း|တစ်ရိုးတည်း]] *[[Wt/rki/တစ်ရွီ|တစ်ရွီ]] *[[Wt/rki/တစ်ရွီတစ်ဖျင်|တစ်ရွီတစ်ဖျင်]] *[[Wt/rki/တစ်ရွီတစ်ဖျင်တစ်စင်းတင်|တစ်ရွီတစ်ဖျင်တစ်စင်းတင်]] *[[Wt/rki/တစ်ရွယ်တည်း|တစ်ရွယ်တည်း]] *[[Wt/rki/တစ်ရွေးတစ်စိ|တစ်ရွေးတစ်စိ]] *[[Wt/rki/တစ်ရွန်းတင်|တစ်ရွန်းတင်]] *[[Wt/rki/တစ်ရွှား|တစ်ရွှား]] *[[Wt/rki/တစ်လယားတစ်နံ|တစ်လယားတစ်နံ]] *[[Wt/rki/တစ်လီ|တစ်လီ]] *[[Wt/rki/တစ်လီး|တစ်လီး]] *[[Wt/rki/တစ်လေ|တစ်လေ]] *[[Wt/rki/တစ်လော|တစ်လော]] *[[Wt/rki/တစ်လက်|တစ်လက်]] *[[Wt/rki/တစ်လက်ကျက်|တစ်လက်ကျက်]] *[[Wt/rki/တစ်လက်စားတည်း|တစ်လက်စားတည်း]] *[[Wt/rki/တစ်လက်ဖက်|တစ်လက်ဖက်]] *[[Wt/rki/တစ်လင်ကွာ|တစ်လင်ကွာ]] *[[Wt/rki/တစ်လုံး|တစ်လုံး]] *[[Wt/rki/တစ်လုံးတည်း|တစ်လုံးတည်း]] *[[Wt/rki/တစ်လုံးတစ်ခဲ|တစ်လုံးတစ်ခဲ]] *[[Wt/rki/တစ်လုံးတစ်စည်း|တစ်လုံးတစ်စည်း]] *[[Wt/rki/တစ်လုံးတစ်ပါဒ|တစ်လုံးတစ်ပါဒ]] *[[Wt/rki/တစ်လုံးတစ်ဝ|တစ်လုံးတစ်ဝ]] *[[Wt/rki/တစ်လှိုင်း|တစ်လှိုင်း]] *[[Wt/rki/တစ်လှည့်|တစ်လှည့်]] *[[Wt/rki/တစ်လှိမ့်|တစ်လှိမ့်]] *[[Wt/rki/တစ်လှိမ့်လှိမ့်|တစ်လှိမ့်လှိမ့်]] *[[Wt/rki/တစ်လွှာ|တစ်လွှာ]] *[[Wt/rki/တစ်လွှား|တစ်လွှား]] *[[Wt/rki/တစ်ဝ|တစ်ဝ]] *[[Wt/rki/တစ်ဝဂူ|တစ်ဝဂူ]] *[[Wt/rki/တစ်ဝီတစ်ဝက်|တစ်ဝီတစ်ဝက်]] *[[Wt/rki/တစ်ဝက်တစ်ချက်|တစ်ဝက်တစ်ချက်]] *[[Wt/rki/တစ်ဝမ်းခေါင်းဆင်း|တစ်ဝမ်းခေါင်းဆင်း]] *[[Wt/rki/တစ်ဝမ်းခေါင်းအောင်း|တစ်ဝမ်းခေါင်းအောင်း]] *[[Wt/rki/တစ်ဝမ်းတစ်ခါး|တစ်ဝမ်းတစ်ခါး]] *[[Wt/rki/တစ်သကာ|တစ်သကာ]] *[[Wt/rki/တစ်သီးစား|တစ်သီးစား]] *[[Wt/rki/တစ်သီးတစ်ခြား|တစ်သီးတစ်ခြား]] *[[Wt/rki/တစ်သီးပုဂ္ဂလ|တစ်သီးပုဂ္ဂလ]] *[[Wt/rki/တစ်သက်|တစ်သက်]] *[[Wt/rki/တစ်သက်တာ|တစ်သက်တာ]] *[[Wt/rki/တစ်သက်တစ်ကျွန်း|တစ်သက်တစ်ကျွန်း]] *[[Wt/rki/တစ်သက်တစ်ခါ|တစ်သက်တစ်ခါ]] *[[Wt/rki/တစ်သက်တစ်ပတ်|တစ်သက်တစ်ပတ်]] *[[Wt/rki/တစ်သက်ပတ်လုံး|တစ်သက်ပတ်လုံး]] *[[Wt/rki/တစ်သင်း|တစ်သင်း]] *[[Wt/rki/တစ်သင်းတည်း|တစ်သင်းတည်း]] *[[Wt/rki/တစ်သိုက်|တစ်သိုက်]] *[[Wt/rki/တစ်သိုက်တစ်တာ|တစ်သိုက်တစ်တာ]] *[[Wt/rki/တစ်သပ်|တစ်သပ်]] *[[Wt/rki/တစ်သိန်|တစ်သိန်]] *[[Wt/rki/တစ်သိုးကာ|တစ်သိုးကာ]] *[[Wt/rki/တစ်သွီးတည်းတစ်သားတည်း|တစ်သွီးတည်းတစ်သားတည်း]] *[[Wt/rki/တစ်သွန်တည်း|တစ်သွန်တည်း]] *[[Wt/rki/တစ်သျှူ|တစ်သျှူ]] *[[Wt/rki/တစ်သျှင်|တစ်သျှင်]] *[[Wt/rki/တစ်သျှဉ်း|တစ်သျှဉ်း]] *[[Wt/rki/တစ်သျှောင်သျှောင်|တစ်သျှောင်သျှောင်]] *[[Wt/rki/တစ်ဟပ်|တစ်ဟပ်]] *[[Wt/rki/တစ်ဟပ်တစ်စပ်|တစ်ဟပ်တစ်စပ်]] *[[Wt/rki/တစ်ဟုတ်|တစ်ဟုတ်]] *[[Wt/rki/တစ်ဟုတ်ချင်း|တစ်ဟုတ်ချင်း]] *[[Wt/rki/တစ်ဟုန်|တစ်ဟုန်]] *[[Wt/rki/တစ်ဟုန်ထိုး|တစ်ဟုန်ထိုး]] *[[Wt/rki/တစ်ဟိန်ထိုး|တစ်ဟိန်ထိုး]] *[[Wt/rki/တစ်ဟိန်ဟိန်|တစ်ဟိန်ဟိန်]] *[[Wt/rki/တစ်အား|တစ်အား]] *[[Wt/rki/တစ်အိတစ်အိ|တစ်အိတစ်အိ]] *[[Wt/rki/တစ်အီးတစ်အီး|တစ်အီးတစ်အီး]] *[[Wt/rki/တစ်အီးအီး|တစ်အီးအီး]] *[[Wt/rki/တစ်အင်|တစ်အင်]] *[[Wt/rki/တစ်အောင့်|တစ်အောင့်]] *[[Wt/rki/တစ်အောင့်တစ်နား|တစ်အောင့်တစ်နား]] *[[Wt/rki/တစ်အောင့်သျှေ|တစ်အောင့်သျှေ]] *[[Wt/rki/တစ်ဦးတစ်ယောက်|တစ်ဦးတစ်ယောက်]] ===[[Wt/rki/တိုက်|တိုက်]]=== *[[Wt/rki/တိုက်ကရီတိုက်ကရိုက်|တိုက်ကရီတိုက်ကရိုက်]] *[[Wt/rki/တိုက်ကရိုက်|တိုက်ကရိုက်]] *[[Wt/rki/တိုက်ကင်း|တိုက်ကင်း]] *[[Wt/rki/တိုက်ကျပ်|တိုက်ကျပ်]] *[[Wt/rki/တိုက်ကွက်|တိုက်ကွက်]] *[[Wt/rki/တိုက်ခိုက်|တိုက်ခိုက်]] *[[Wt/rki/တိုက်ခတ်|တိုက်ခတ်]] *[[Wt/rki/တိုက်ခန်း|တိုက်ခန်း]] *[[Wt/rki/တိုက်စား|တိုက်စား]] *[[Wt/rki/တိုက်စစ်|တိုက်စစ်]] *[[Wt/rki/တိုက်စောင်|တိုက်စောင်]] *[[Wt/rki/တိုက်ဆိုင်|တိုက်ဆိုင်]] *[[Wt/rki/တိုက်ဆုံ|တိုက်ဆုံ]] *[[Wt/rki/တိုက်ဆွီး|တိုက်ဆွီး]] *[[Wt/rki/တိုက်တာ|တိုက်တာ]] *[[Wt/rki/တိုက်တာမှုန့်|တိုက်တာမှုန့်]] *[[Wt/rki/တိုက်တွန်း|တိုက်တွန်း]] *[[Wt/rki/တိုက်ထွက်|တိုက်ထွက်]] *[[Wt/rki/တိုက်နယ်|တိုက်နယ်]] *[[Wt/rki/တိုက်ပုံအင်္ကျီ|တိုက်ပုံအင်္ကျီ]] *[[Wt/rki/တိုက်ပြော|တိုက်ပြော]] *[[Wt/rki/တိုက်ပွဲ|တိုက်ပွဲ]] *[[Wt/rki/တိုက်ဖျက်|တိုက်ဖျက်]] *[[Wt/rki/တိုက်မိ|တိုက်မိ]] *[[Wt/rki/တိုက်ရည်တိုက်စွမ်း|တိုက်ရည်တိုက်စွမ်း]] *[[Wt/rki/တိုက်ရိုက်|တိုက်ရိုက်]] *[[Wt/rki/တိုက်ဝင်|တိုက်ဝင်]] *[[Wt/rki/တိုက်သာခြင်း|တိုက်သာခြင်း]] *[[Wt/rki/တိုက်သွင်း|တိုက်သွင်း]] *[[Wt/rki/တိုက်အိမ်|တိုက်အိမ်]] *[[Wt/rki/တိုက်အုပ်|တိုက်အုပ်]] *[[Wt/rki/တိုက်အို|တိုက်အို]] ===[[Wt/rki/တိုင်|တိုင်]]=== *[[Wt/rki/တိုင်ကြား|တိုင်ကြား]] *[[Wt/rki/တိုင်ကြီး|တိုင်ကြီး]] *[[Wt/rki/တိုင်ချက်|တိုင်ချက်]] *[[Wt/rki/တိုင်ချိုင်ကြိုး|တိုင်ချိုင်ကြိုး]] *[[Wt/rki/တိုင်ခွင်|တိုင်ခွင်]] *[[Wt/rki/တိုင်စာ|တိုင်စာ]] *[[Wt/rki/တိုင်တင်|တိုင်တင်]] *[[Wt/rki/တိုင်တိုင်|တိုင်တိုင်]] *[[Wt/rki/တိုင်တည်|တိုင်တည်]] *[[Wt/rki/တိုင်တန်း|တိုင်တန်း]] *[[Wt/rki/တိုင်ပင်|တိုင်ပင်]] *[[Wt/rki/တိုင်ဖက်ကမ်း|တိုင်ဖက်ကမ်း]] *[[Wt/rki/တိုင်ယောင်|တိုင်ယောင်]] *[[Wt/rki/တိုင်ရောက်|တိုင်ရောက်]] *[[Wt/rki/တိုင်ဝန်ဖောက်ဝန်|တိုင်ဝန်ဖောက်ဝန်]] *[[Wt/rki/တိုင်သား|တိုင်သား]] *[[Wt/rki/တိုင်သို့|တိုင်သို့]] *[[Wt/rki/တိုင်သျှင်|တိုင်သျှင်]] *[[Wt/rki/တိုင်အောင်|တိုင်အောင်]] ===[[Wt/rki/တိုင်း|တိုင်း]]=== *[[Wt/rki/တိုင်းကျပ်ပြည်ကျပ်|တိုင်းကျပ်ပြည်ကျပ်]] *[[Wt/rki/တိုင်းခန်းလှည့်|တိုင်းခန်းလှည့်]] *[[Wt/rki/တိုင်းဆ|တိုင်းဆ]] *[[Wt/rki/တိုင်းတာ|တိုင်းတာ]] *[[Wt/rki/တိုင်းတိုင်း|တိုင်းတိုင်း]] *[[Wt/rki/တိုင်းတိုင်းခြုံ|တိုင်းတိုင်းခြုံ]] *[[Wt/rki/တိုင်းတိုင်းမြိုင်းမြိုင်း|တိုင်းတိုင်းမြိုင်းမြိုင်း]] *[[Wt/rki/တိုင်းထွာ|တိုင်းထွာ]] *[[Wt/rki/တိုင်းရီးပြည်ရီး|တိုင်းရီးပြည်ရီး]] *[[Wt/rki/တိုင်းရင်းသား|တိုင်းရင်းသား]] *[[Wt/rki/တိုင်းသားပြည်သူ|တိုင်းသားပြည်သူ]] *[[Wt/rki/တိုင်းသိပြည်သိ|တိုင်းသိပြည်သိ]] ===[[Wt/rki/တောက်|တောက်]]=== *[[Wt/rki/တောက်ကယှက်|တောက်ကယှက်]] *[[Wt/rki/တောက်ကျာ|တောက်ကျာ]] *[[Wt/rki/တောက်ကျာငှက်|တောက်ကျာငှက်]] *[[Wt/rki/တောက်ခေါက်|တောက်ခေါက်]] *[[Wt/rki/တောက်ချီးကျ|တောက်ချီးကျ]] *[[Wt/rki/တောက်စာဖတ်|တောက်စာဖတ်]] *[[Wt/rki/တောက်ဆီတောက်ဆတ်|တောက်ဆီတောက်ဆတ်]] *[[Wt/rki/တောက်ဆတ်|တောက်ဆတ်]] *[[Wt/rki/တောက်ဆတ်ဆတ်|တောက်ဆတ်ဆတ်]] *[[Wt/rki/တောက်ဆတ်တောက်ဆတ်|တောက်ဆတ်တောက်ဆတ်]] *[[Wt/rki/တောက်တီးတောက်တဲ့|တောက်တီးတောက်တဲ့]] *[[Wt/rki/တောက်တီးတောက်တွတ်|တောက်တီးတောက်တွတ်]] *[[Wt/rki/တောက်တီးထိုး|တောက်တီးထိုး]] *[[Wt/rki/တောက်တီးမည်ရ|တောက်တီးမည်ရ]] *[[Wt/rki/တောက်တူလက်|တောက်တူလက်]] *[[Wt/rki/တောက်တဲ|တောက်တဲ]] *[[Wt/rki/တောက်တဲ့ကပ်|တောက်တဲ့ကပ်]] *[[Wt/rki/တောက်တက်|တောက်တက်]] *[[Wt/rki/တောက်တောက်|တောက်တောက်]] *[[Wt/rki/တောက်တောက်ကျိုင်း|တောက်တောက်ကျိုင်း]] *[[Wt/rki/တောက်တောက်ခါ|တောက်တောက်ခါ]] *[[Wt/rki/တောက်တောက်ခေါ်|တောက်တောက်ခေါ်]] *[[Wt/rki/တောက်တောက်ခုန်|တောက်တောက်ခုန်]] *[[Wt/rki/တောက်တောက်စဉ်း|တောက်တောက်စဉ်း]] *[[Wt/rki/တောက်တောက်ဆာ|တောက်တောက်ဆာ]] *[[Wt/rki/တောက်တောက်ညီး|တောက်တောက်ညီး]] *[[Wt/rki/တောက်တောက်နာ|တောက်တောက်နာ]] *[[Wt/rki/တောက်တောက်ပြောင်|တောက်တောက်ပြောင်]] *[[Wt/rki/တောက်တောက်ဖြတ်|တောက်တောက်ဖြတ်]] *[[Wt/rki/တောက်တောက်မုန်း|တောက်တောက်မုန်း]] *[[Wt/rki/တောက်တောက်ရောက်ရောက်|တောက်တောက်ရောက်ရောက်]] *[[Wt/rki/တောက်ပူလောင်|တောက်ပူလောင်]] *[[Wt/rki/တောက်ပြင်း|တောက်ပြင်း]] *[[Wt/rki/တောက်ပြောင်|တောက်ပြောင်]] *[[Wt/rki/တောက်လယောက်|တောက်လယောက်]] *[[Wt/rki/တောက်လီယာပိုင်း|တောက်လီယာပိုင်း]] ===[[Wt/rki/တောင်|တောင်]]=== *[[Wt/rki/တောင်ကလပ်|တောင်ကလပ်]] *[[Wt/rki/တောင်ကပ်ဖားရား|တောင်ကပ်ဖားရား]] *[[Wt/rki/တောင်ကုန်း|တောင်ကုန်း]] *[[Wt/rki/တောင်ကျရီ|တောင်ကျရီ]] *[[Wt/rki/တောင်ကျကျမြောက်ကျကျ|တောင်ကျကျမြောက်ကျကျ]] *[[Wt/rki/တောင်ကျမြောက်ကျ|တောင်ကျမြောက်ကျ]] *[[Wt/rki/တောင်ကျော်|တောင်ကျော်]] *[[Wt/rki/တောင်ကျော်ပစ်|တောင်ကျော်ပစ်]] *[[Wt/rki/တောင်ကျိုင်|တောင်ကျိုင်]] *[[Wt/rki/တောင်ကျိုင်တောင်ကြား|တောင်ကျိုင်တောင်ကြား]] *[[Wt/rki/တောင်ကြောင်း|တောင်ကြောင်း]] *[[Wt/rki/တောင်ကြိုတောင်ကြား|တောင်ကြိုတောင်ကြား]] *[[Wt/rki/တောင်ကျွန်း|တောင်ကျွန်း]] *[[Wt/rki/တောင်ခါးပတ်|တောင်ခါးပတ်]] *[[Wt/rki/တောင်ခါးဗန်း|တောင်ခါးဗန်း]] *[[Wt/rki/တောင်ခမောက်|တောင်ခမောက်]] *[[Wt/rki/တောင်ခါးစောင်း|တောင်ခါးစောင်း]] *[[Wt/rki/တောင်ခါးလယ်|တောင်ခါးလယ်]] *[[Wt/rki/တောင်ခါးလတ်|တောင်ခါးလတ်]] *[[Wt/rki/တောင်ခေါင်း|တောင်ခေါင်း]] *[[Wt/rki/တောင်ခြီ|တောင်ခြီ]] *[[Wt/rki/တောင်ခြီရင်း|တောင်ခြီရင်း]] *[[Wt/rki/တောင်ခွင်|တောင်ခွင်]] *[[Wt/rki/တောင်ခွင်တန်း|တောင်ခွင်တန်း]] *[[Wt/rki/တောင်စကားမြောက်စကား|တောင်စကားမြောက်စကား]] *[[Wt/rki/တောင်စီဘရနန်း|တောင်စီဘရနန်း]] *[[Wt/rki/တောင်စဉ်|တောင်စဉ်]] *[[Wt/rki/တောင်စဉ်ကမ်း|တောင်စဉ်ကမ်း]] *[[Wt/rki/တောင်စဉ်ကမ်းသား|တောင်စဉ်ကမ်းသား]] *[[Wt/rki/တောင်စဉ်မရ|တောင်စဉ်မရ]] *[[Wt/rki/တောင်စဉ်မြောက်ရောက်|တောင်စဉ်မြောက်ရောက်]] *[[Wt/rki/တောင်စဉ်ရွီမရ|တောင်စဉ်ရွီမရ]] *[[Wt/rki/တောင်စဉ်သား|တောင်စဉ်သား]] *[[Wt/rki/တောင်စောင်း|တောင်စောင်း]] *[[Wt/rki/တောင်ဆင်းမ|တောင်ဆင်းမ]] *[[Wt/rki/တောင်ဆုတ်|တောင်ဆုတ်]] *[[Wt/rki/တောင်တလတ်|တောင်တလတ်]] *[[Wt/rki/တောင်တလောင်ပေါင်တလောင်|တောင်တလောင်ပေါင်တလောင်]] *[[Wt/rki/တောင်တလောင်မောင်တလောင်|တောင်တလောင်မောင်တလောင်]] *[[Wt/rki/တောင်တက်|တောင်တက်]] *[[Wt/rki/တောင်တောင်မြည်|တောင်တောင်မြည်]] *[[Wt/rki/တောင်တောင်ထွေထွေ|တောင်တောင်ထွေထွေ]] *[[Wt/rki/တောင်တောင်မြောက်မြောက်|တောင်တောင်မြောက်မြောက်]] *[[Wt/rki/တောင်တောင်ဤဤ|တောင်တောင်ဤဤ]] *[[Wt/rki/တောင်တပ်|တောင်တပ်]] *[[Wt/rki/တောင်တန်း|တောင်တန်း]] *[[Wt/rki/တောင်တန်းကြီး|တောင်တန်းကြီး]] *[[Wt/rki/တောင်တန်းဒေသ|တောင်တန်းဒေသ]] *[[Wt/rki/တောင်တန်းသား|တောင်တန်းသား]] *[[Wt/rki/တောင်ထိပ်|တောင်ထိပ်]] *[[Wt/rki/တောင်ထိုးမြောက်ထိုး|တောင်ထိုးမြောက်ထိုး]] *[[Wt/rki/တောင်ထိုးရီကျ|တောင်ထိုးရီကျ]] *[[Wt/rki/တောင်နှာမောင်း|တောင်နှာမောင်း]] *[[Wt/rki/တောင်ပူစာ|တောင်ပူစာ]] *[[Wt/rki/တောင်ပေါ်သား|တောင်ပေါ်သား]] *[[Wt/rki/တောင်ပေါက်ခရု|တောင်ပေါက်ခရု]] *[[Wt/rki/တောင်ပေါက်သား|တောင်ပေါက်သား]] *[[Wt/rki/တောင်ပုတ်|တောင်ပုတ်]] *[[Wt/rki/တောင်ပုတ်မှို|တောင်ပုတ်မှို]] *[[Wt/rki/တောင်ပိန္နဲ|တောင်ပိန္နဲ]] *[[Wt/rki/တောင်ပုံကမ်းသား|တောင်ပုံကမ်းသား]] *[[Wt/rki/တောင်ပုံယာပုံ|တောင်ပုံယာပုံ]] *[[Wt/rki/တောင်ပို့|တောင်ပို့]] *[[Wt/rki/တောင်ပို့မှို|တောင်ပို့မှို]] *[[Wt/rki/တောင်ပြန်|တောင်ပြန်]] *[[Wt/rki/တောင်ပြန်လီ|တောင်ပြန်လီ]] *[[Wt/rki/တောင်ပြွီ|တောင်ပြွီ]] *[[Wt/rki/တောင်ပြွမ်းသီး|တောင်ပြွမ်းသီး]] *[[Wt/rki/တောင်ဘယံ|တောင်ဘယံ]] *[[Wt/rki/တောင်မကျမြောက်မကျ|တောင်မကျမြောက်မကျ]] *[[Wt/rki/တောင်မကျမြောင်မကျ|တောင်မကျမြောင်မကျ]] *[[Wt/rki/တောင်မရောက်မြောက်မရောက်|တောင်မရောက်မြောက်မရောက်]] *[[Wt/rki/တောင်မြောင်ဥ|တောင်မြောင်ဥ]] *[[Wt/rki/တောင်မွိ.|တောင်မွိ.]] *[[Wt/rki/တောင်မှင်းကျိုး|တောင်မှင်းကျိုး]] *[[Wt/rki/တောင်ယာ|တောင်ယာ]] *[[Wt/rki/တောင်ယာစပါး|တောင်ယာစပါး]] *[[Wt/rki/တောင်ရောက်မြောက်ရောက်|တောင်ရောက်မြောက်ရောက်]] *[[Wt/rki/တောင်ရောက်ရောက်မြောက်ရောက်ရောက်|တောင်ရောက်ရောက်မြောက်ရောက်ရောက်]] *[[Wt/rki/တောင်ရိုး|တောင်ရိုး]] *[[Wt/rki/တောင်ရိုးသား|တောင်ရိုးသား]] *[[Wt/rki/တောင်ရှည်ဒယော|တောင်ရှည်ဒယော]] *[[Wt/rki/တောင်လမူး|တောင်လမူး]] *[[Wt/rki/တောင်လီ|တောင်လီ]] *[[Wt/rki/တောင်လီပြန်|တောင်လီပြန်]] *[[Wt/rki/တောင်လီဖြူး|တောင်လီဖြူး]] *[[Wt/rki/တောင်လောင်ဘလောင်|တောင်လောင်ဘလောင်]] *[[Wt/rki/တောင်လန်ကြိုး|တောင်လန်ကြိုး]] *[[Wt/rki/တောင်လန်ငါး|တောင်လန်ငါး]] *[[Wt/rki/တောင်ဝှမ်း|တောင်ဝှမ်း]] *[[Wt/rki/တောင်သူငါး|တောင်သူငါး]] *[[Wt/rki/တောင်သူ|တောင်သူ]] *[[Wt/rki/တောင်သူလယ်သမား|တောင်သူလယ်သမား]] ===[[Wt/rki/တောင့်|တောင့်]]=== *[[Wt/rki/တောင့်ကျဉ်|တောင့်ကျဉ်]] *[[Wt/rki/တောင့်ခံ|တောင့်ခံ]] *[[Wt/rki/တောင့်တ|တောင့်တ]] *[[Wt/rki/တောင့်တဲ့|တောင့်တဲ့]] *[[Wt/rki/တောင့်တင်း|တောင့်တင်း]] *[[Wt/rki/တောင့်တောင့်|တောင့်တောင့်]] *[[Wt/rki/တောင့်တို|တောင့်တို]] ===[[Wt/rki/တောင်း|တောင်း]]=== *[[Wt/rki/တောင်းကျီ|တောင်းကျီ]] *[[Wt/rki/တောင်းခံ|တောင်းခံ]] *[[Wt/rki/တောင်းခြင်|တောင်းခြင်]] *[[Wt/rki/တောင်းခြင်း|တောင်းခြင်း]] *[[Wt/rki/တောင်းစား|တောင်းစား]] *[[Wt/rki/တောင်းစားမှက်စား|တောင်းစားမှက်စား]] *[[Wt/rki/တောင်းဆို|တောင်းဆို]] *[[Wt/rki/တောင်းတင်|တောင်းတင်]] *[[Wt/rki/တောင်းတုံ|တောင်းတုံ]] *[[Wt/rki/တောင်းပန်|တောင်းပန်]] *[[Wt/rki/တောင်းမှတ်|တောင်းမှတ်]] *[[Wt/rki/တောင်းရမ်း|တောင်းရမ်း]] *[[Wt/rki/တောင်းသိုး|တောင်းသိုး]] *[[Wt/rki/တောင်းသိုးကြီး|တောင်းသိုးကြီး]] ===[[Wt/rki/တတ်|တတ်]]=== *[[Wt/rki/တတ်ကျွမ်း|တတ်ကျွမ်း]] *[[Wt/rki/တတ်စွမ်း|တတ်စွမ်း]] *[[Wt/rki/တတ်တီတတ်တာ|တတ်တီတတ်တာ]] *[[Wt/rki/တတ်တတ်|တတ်တတ်]] *[[Wt/rki/တတ်နိုင်|တတ်နိုင်]] *[[Wt/rki/တတ်ပွန်|တတ်ပွန်]] *[[Wt/rki/တတ်မြောက်|တတ်မြောက်]] *[[Wt/rki/တတ်ယောင်ကား|တတ်ယောင်ကား]] *[[Wt/rki/တတ်သိ|တတ်သိ]] *[[Wt/rki/တတ်အား|တတ်အား]] ===[[Wt/rki/တပ်|တပ်]]=== *[[Wt/rki/တပ်ကပ်|တပ်ကပ်]] *[[Wt/rki/တပ်ခင်း|တပ်ခင်း]] *[[Wt/rki/တပ်ခေါက်|တပ်ခေါက်]] *[[Wt/rki/တပ်ခံ|တပ်ခံ]] *[[Wt/rki/တပ်ချ|တပ်ချ]] *[[Wt/rki/တပ်ချီ|တပ်ချီ]] *[[Wt/rki/တပ်ငြိ|တပ်ငြိ]] *[[Wt/rki/တပ်စခန်း|တပ်စခန်း]] *[[Wt/rki/တပ်စွဲ|တပ်စွဲ]] *[[Wt/rki/တပ်စွန်း|တပ်စွန်း]] *[[Wt/rki/တပ်ဆင်|တပ်ဆင်]] *[[Wt/rki/တပ်ဆုတ်|တပ်ဆုတ်]] *[[Wt/rki/တပ်တော်သား|တပ်တော်သား]] *[[Wt/rki/တပ်တောင်တာဗိုလ်ထု|တပ်တောင်တာဗိုလ်ထု]] *[[Wt/rki/တပ်တပ်|တပ်တပ်]] *[[Wt/rki/တပ်တွင်း|တပ်တွင်း]] *[[Wt/rki/တပ်ထိန်း|တပ်ထိန်း]] *[[Wt/rki/တပ်ထွက်|တပ်ထွက်]] *[[Wt/rki/တပ်နယ်|တပ်နယ်]] *[[Wt/rki/တပ်နှုတ်|တပ်နှုတ်]] *[[Wt/rki/တပ်နှစ်သက်|တပ်နှစ်သက်]] *[[Wt/rki/တပ်ပင်|တပ်ပင်]] *[[Wt/rki/တပ်ပေါင်းစု|တပ်ပေါင်းစု]] *[[Wt/rki/တပ်ပျက်|တပ်ပျက်]] *[[Wt/rki/တပ်ပြီး|တပ်ပြီး]] *[[Wt/rki/တပ်ပြန်|တပ်ပြန်]] *[[Wt/rki/တပ်ဖျောက်|တပ်ဖျောက်]] *[[Wt/rki/တပ်ဖြန့်|တပ်ဖြန့်]] *[[Wt/rki/တပ်ဖွဲ့|တပ်ဖွဲ့]] *[[Wt/rki/တပ်တော်|တပ်တော်]] *[[Wt/rki/တပ်မက်|တပ်မက်]] *[[Wt/rki/တပ်မြီ|တပ်မြီ]] *[[Wt/rki/တပ်မြုပ်|တပ်မြုပ်]] *[[Wt/rki/တပ်မြို့|တပ်မြို့]] *[[Wt/rki/တပ်ရီးတပ်ရာ|တပ်ရီးတပ်ရာ]] *[[Wt/rki/တပ်သား|တပ်သား]] *[[Wt/rki/တပ်သားဝပ်သား|တပ်သားဝပ်သား]] *[[Wt/rki/တပ်အပ်|တပ်အပ်]] *[[Wt/rki/တပ်အပ်သေချာ|တပ်အပ်သေချာ]] ===[[Wt/rki/တိတ်|တိတ်]]=== *[[Wt/rki/တိတ်ဆိတ်|တိတ်ဆိတ်]] *[[Wt/rki/တိတ်တဆိတ်|တိတ်တဆိတ်]] *[[Wt/rki/တိတ်တိတ်|တိတ်တိတ်]] *[[Wt/rki/တိတ်တိတ်ခိုး|တိတ်တိတ်ခိုး]] *[[Wt/rki/တိတ်တက်ခတ်|တိတ်တက်ခတ်]] *[[Wt/rki/တိတ်တိတ်ပုန်း|တိတ်တိတ်ပုန်း]] *[[Wt/rki/တိတ်တိတ်မိုက်|တိတ်တိတ်မိုက်]] *[[Wt/rki/တိတ္ထိ|တိတ္ထိ]] *[[Wt/rki/တိတ္ထုံ|တိတ္ထုံ]] ===[[Wt/rki/တုတ်|တုတ်]]=== *[[Wt/rki/တုတ်ကမာရည်|တုတ်ကမာရည်]] *[[Wt/rki/တုတ်ဆွဲ|တုတ်ဆွဲ]] *[[Wt/rki/တုတ်တစ်ချက်ဓါးတစ်ချက်|တုတ်တစ်ချက်ဓါးတစ်ချက်]] *[[Wt/rki/တုတ်တုတ်|တုတ်တုတ်]] *[[Wt/rki/တုတ်တုတ်တက်တက်|တုတ်တုတ်တက်တက်]] *[[Wt/rki/တုတ်တုတ်ဝဝ|တုတ်တုတ်ဝဝ]] *[[Wt/rki/တုတ်တုတ်ပင်း|တုတ်တုတ်ပင်း]] *[[Wt/rki/တုတ်တုတ်မည်း|တုတ်တုတ်မည်း]] *[[Wt/rki/တုတ်တုတ်မွဲ|တုတ်တုတ်မွဲ]] *[[Wt/rki/တုတ်တုတ်သီ|တုတ်တုတ်သီ]] *[[Wt/rki/တုတ်နာ|တုတ်နာ]] *[[Wt/rki/တုတ်ပင်|တုတ်ပင်]] *[[Wt/rki/တုဿရခပ်သိမ်း|တုဿရခပ်သိမ်း]] *[[Wt/rki/တုတ်သား|တုတ်သား]] *[[Wt/rki/တုတ်သီမုတ်သီ|တုတ်သီမုတ်သီ]] ===[[Wt/rki/တုပ်|တုပ်]]=== *[[Wt/rki/တုပ်|တုပ်]] *[[Wt/rki/တုပ်ကွ|တုပ်ကွ]] *[[Wt/rki/တုပ္ပါ|တုပ္ပါ]] *[[Wt/rki/တုပ္ပါစား|တုပ္ပါစား]] *[[Wt/rki/တုပ္ပါနာ|တုပ္ပါနာ]] *[[Wt/rki/တုပ်ဝပ်|တုပ်ဝပ်]] ===[[Wt/rki/တံ|တံ]]=== *[[Wt/rki/တံကဲ|တံကဲ]] *[[Wt/rki/တံခါး|တံခါး]] *[[Wt/rki/တံခါးကျင်|တံခါးကျင်]] *[[Wt/rki/တံခါးမဟိဓါးမဟိ|တံခါးမဟိဓါးမဟိ]] *[[Wt/rki/တံခါးရွက်|တံခါးရွက်]] *[[Wt/rki/တံခွန်|တံခွန်]] *[[Wt/rki/တံခွန်စိုက်|တံခွန်စိုက်]] *[[Wt/rki/တံခွန်တိုင်|တံခွန်တိုင်]] *[[Wt/rki/တံခွန်ရွှား|တံခွန်ရွှား]] *[[Wt/rki/တံခွန်လုံး|တံခွန်လုံး]] *[[Wt/rki/တံစူးဝါး|တံစူးဝါး]] *[[Wt/rki/တံစက်စွန်း|တံစက်စွန်း]] *[[Wt/rki/တံစက်ရီ|တံစက်ရီ]] *[[Wt/rki/တံစုတ်|တံစုတ်]] *[[Wt/rki/တံဆိပ်|တံဆိပ်]] *[[Wt/rki/တံဆိပ်တုံး|တံဆိပ်တုံး]] *[[Wt/rki/တံဆိုး|တံဆိုး]] *[[Wt/rki/တံဇောင်|တံဇောင်]] *[[Wt/rki/တံတား|တံတား]] *[[Wt/rki/တံတောင်|တံတောင်]] *[[Wt/rki/တံတောင်ဆစ်|တံတောင်ဆစ်]] *[[Wt/rki/တံတိုင်း|တံတိုင်း]] *[[Wt/rki/တံပက်|တံပက်]] *[[Wt/rki/တံရှုးဝါး|တံရှုးဝါး]] *[[Wt/rki/တံရှင်|တံရှင်]] *[[Wt/rki/တံရှင်စောင်း|တံရှင်စောင်း]] *[[Wt/rki/တံရှင်စွန်း|တံရှင်စွန်း]] *[[Wt/rki/တံလောင်|တံလောင်]] *[[Wt/rki/တံ့တံ့|တံ့တံ့]] *[[Wt/rki/တံ့တံ့တည်တည်|တံ့တံ့တည်တည်]] ===[[Wt/rki/တန်|တန်]]=== *[[Wt/rki/တန်ကြေး|တန်ကြေး]] *[[Wt/rki/တန်ခူး|တန်ခူး]] *[[Wt/rki/တန်ခိုး|တန်ခိုး]] *[[Wt/rki/တန်ဆာ|တန်ဆာ]] *[[Wt/rki/တန်ဆာပလာ|တန်ဆာပလာ]] *[[Wt/rki/တန်ဆောင်|တန်ဆောင်]] *[[Wt/rki/တန်ဆောင်တိုင်ပွဲ|တန်ဆောင်တိုင်ပွဲ]] *[[Wt/rki/တန်ဆောင်မုန်းလ|တန်ဆောင်မုန်းလ]] *[[Wt/rki/တန်ဆောင်း|တန်ဆောင်း]] *[[Wt/rki/တန်တော်|တန်တော်]] *[[Wt/rki/တန်ပါတချေ|တန်ပါတချေ]] *[[Wt/rki/တန်ပြန်ပစ်|တန်ပြန်ပစ်]] *[[Wt/rki/တန်ဖိုး|တန်ဖိုး]] *[[Wt/rki/တန်ဖိုးထား|တန်ဖိုးထား]] *[[Wt/rki/တန်ရာတန်ကြေး|တန်ရာတန်ကြေး]] *[[Wt/rki/တန်ရာတန်ရာ|တန်ရာတန်ရာ]] *[[Wt/rki/တန်ရုံ|တန်ရုံ]] *[[Wt/rki/တန်လှချီ|တန်လှချီ]] *[[Wt/rki/တန္တ|တန္တ]] *[[Wt/rki/တန္တဗိုလ်|တန္တဗိုလ်]] *[[Wt/rki/တန္တု|တန္တု]] *[[Wt/rki/တန့်|တန့်]] *[[Wt/rki/တန့်ရပ်|တန့်ရပ်]] *[[Wt/rki/တန့်ဟုသိ|တန့်ဟုသိ]] ===[[Wt/rki/တန်း|တန်း]]=== *[[Wt/rki/တန်းကိုင်တတ်သျှေ|တန်းကိုင်တတ်သျှေ]] *[[Wt/rki/တန်းခါး|တန်းခါး]] *[[Wt/rki/တန်းခွန်|တန်းခွန်]] *[[Wt/rki/တန်းစိ.|တန်းစိ.]] *[[Wt/rki/တန်းစိ.ဘက်စိ.|တန်းစိ.ဘက်စိ.]] *[[Wt/rki/တန်းစီ|တန်းစီ]] *[[Wt/rki/တန်းစွယ်|တန်းစွယ်]] *[[Wt/rki/တန်းဆစ်|တန်းဆစ်]] *[[Wt/rki/တန်းဆစ်သီး|တန်းဆစ်သီး]] *[[Wt/rki/တန်းဆောက်|တန်းဆောက်]] *[[Wt/rki/တန်းဆိပ်|တန်းဆိပ်]] *[[Wt/rki/တန်းညှိ|တန်းညှိ]] *[[Wt/rki/တန်းတူ|တန်းတူ]] *[[Wt/rki/တန်းတက်သမား|တန်းတက်သမား]] *[[Wt/rki/တန်းတင်|တန်းတင်]] *[[Wt/rki/တန်းတောက်|တန်းတောက်]] *[[Wt/rki/တန်းတောင်|တန်းတောင်]] *[[Wt/rki/တန်းတောင်ဆစ်|တန်းတောင်ဆစ်]] *[[Wt/rki/တန်းတိမ်|တန်းတိမ်]] *[[Wt/rki/တန်းတန်း|တန်းတန်း]] *[[Wt/rki/တန်းထား|တန်းထား]] *[[Wt/rki/တန်းထောက်|တန်းထောက်]] *[[Wt/rki/တန်းထွီး|တန်းထွီး]] *[[Wt/rki/တန်းပျက်သီး|တန်းပျက်သီး]] *[[Wt/rki/တန်းပျင်း|တန်းပျင်း]] *[[Wt/rki/တန်းဖြောင့်|တန်းဖြောင့်]] *[[Wt/rki/တန်းရူးဝါး|တန်းရူးဝါး]] *[[Wt/rki/တန်းရှောက်|တန်းရှောက်]] *[[Wt/rki/တန်းလယား|တန်းလယား]] *[[Wt/rki/တန်းလယောက်|တန်းလယောက်]] *[[Wt/rki/တန်းလီတန်းလန်း|တန်းလီတန်းလန်း]] *[[Wt/rki/တန်းလန်း|တန်းလန်း]] *[[Wt/rki/တန်းလန်းလန်း|တန်းလန်းလန်း]] *[[Wt/rki/တန်းသား|တန်းသား]] *[[Wt/rki/တန်းသိန်|တန်းသိန်]] *[[Wt/rki/တန်းသိန်သိန်|တန်းသိန်သိန်]] *[[Wt/rki/တန်းသုံး|တန်းသုံး]] *[[Wt/rki/တန်းသုံးကိုက်|တန်းသုံးကိုက်]] ===[[Wt/rki/တမ်း|တမ်း]]=== *[[Wt/rki/တမ်းခွန်|တမ်းခွန်]] *[[Wt/rki/တမ်းစွဲ|တမ်းစွဲ]] *[[Wt/rki/တမ်းတ|တမ်းတ]] *[[Wt/rki/တမ်းပြည့်|တမ်းပြည့်]] *[[Wt/rki/တမ်းမိတမ်းရာ|တမ်းမိတမ်းရာ]] *[[Wt/rki/တမ်းမီ|တမ်းမီ]] *[[Wt/rki/တမ်းမှန်း|တမ်းမှန်း]] *[[Wt/rki/တမ်းယမ်း|တမ်းယမ်း]] *[[Wt/rki/တမ်းဝင်|တမ်းဝင်]] ===[[Wt/rki/တိန်|တိန်]]=== *[[Wt/rki/တိန်း|တိန်း]] *[[Wt/rki/တိန်းဆိတ်|တိန်းဆိတ်]] *[[Wt/rki/တိန်းတိန်း|တိန်းတိန်း]] *[[Wt/rki/တိန်းတိန်းဆိတ်ဆိတ်|တိန်းတိန်းဆိတ်ဆိတ်]] *[[Wt/rki/တိန်းတိန်းသျှေ|တိန်းတိန်းသျှေ]] ===[[Wt/rki/တိမ်|တိမ်]]=== *[[Wt/rki/တိမ်ကော|တိမ်ကော]] *[[Wt/rki/တိမ်ကပ်|တိမ်ကပ်]] *[[Wt/rki/တိမ်ခွပ်|တိမ်ခွပ်]] *[[Wt/rki/တိမ်စူး|တိမ်စူး]] *[[Wt/rki/တိမ်ဆီ|တိမ်ဆီ]] *[[Wt/rki/တိမ်ညွန့်|တိမ်ညွန့်]] *[[Wt/rki/တိမ်ညွန့်စား|တိမ်ညွန့်စား]] *[[Wt/rki/တိမ်တလတ်|တိမ်တလတ်]] *[[Wt/rki/တိမ်တိုက်|တိမ်တိုက်]] *[[Wt/rki/တိမ်တောက်|တိမ်တောက်]] *[[Wt/rki/တိမ်တောင်|တိမ်တောင်]] *[[Wt/rki/တိမ်ထိုး|တိမ်ထိုး]] *[[Wt/rki/တိမ်နီ|တိမ်နီ]] *[[Wt/rki/တိမ်နက်|တိမ်နက်]] *[[Wt/rki/တိမ်ပြာ|တိမ်ပြာ]] *[[Wt/rki/တိမ်မြုပ်|တိမ်မြုပ်]] *[[Wt/rki/တိမ်လိုက်|တိမ်လိုက်]] *[[Wt/rki/တိမ်ဝါ|တိမ်ဝါ]] *[[Wt/rki/တိမ်သလာ|တိမ်သလာ]] *[[Wt/rki/တိမ်သလာကပ်|တိမ်သလာကပ်]] *[[Wt/rki/တိမ်း|တိမ်း]] *[[Wt/rki/တိမ်စောင်း|တိမ်စောင်း]] *[[Wt/rki/တိမ်းညွတ်|တိမ်းညွတ်]] *[[Wt/rki/တိမ်းတောင်း|တိမ်းတောင်း]] *[[Wt/rki/တိမ်းပါး|တိမ်းပါး]] *[[Wt/rki/တိမ်းမှောက်|တိမ်းမှောက်]] *[[Wt/rki/တိမ်းယိုင်|တိမ်းယိုင်]] *[[Wt/rki/တိမ်းယိမ်း|တိမ်းယိမ်း]] *[[Wt/rki/တိမ်းယှောင်|တိမ်းယှောင်]] ===[[Wt/rki/တုံ|တုံ]]=== *[[Wt/rki/တုံတည်းတုံတည်း|တုံတည်းတုံတည်း]] *[[Wt/rki/တုံတုံသံ|တုံတုံသံ]] *[[Wt/rki/တုံ့|တုံ့]] *[[Wt/rki/တုံ့စပ်|တုံ့စပ်]] *[[Wt/rki/တုံ့တုံ့ယုံ့ယုံ့|တုံ့တုံ့ယုံ့ယုံ့]] *[[Wt/rki/တုံ့ပြန်|တုံ့ပြန်]] *[[Wt/rki/တုံ့ဖက်|တုံ့ဖက်]] *[[Wt/rki/တုံး|တုံး]] *[[Wt/rki/တုံးကရာ|တုံးကရာ]] *[[Wt/rki/တုံးတရုံး|တုံးတရုံး]] *[[Wt/rki/တုံးကရုံးပင်ကရင်|တုံးကရုံးပင်ကရင်]] *[[Wt/rki/တုံးခေါက်|တုံးခေါက်]] *[[Wt/rki/တုံးခေါင်း|တုံးခေါင်း]] *[[Wt/rki/တုံးဆွဲ|တုံးဆွဲ]] *[[Wt/rki/တုံးတိ|တုံးတိ]] *[[Wt/rki/တုံးတိတိ|တုံးတိတိ]] *[[Wt/rki/တုံးတုံး|တုံးတုံး]] *[[Wt/rki/တုံးတုံးကျင်းကျင်း|တုံးတုံးကျင်းကျင်း]] *[[Wt/rki/တုံးတုံးချ|တုံးတုံးချ]] *[[Wt/rki/တုံးတုံးပစ်|တုံးတုံးပစ်]] *[[Wt/rki/တုံးတုံးဖင်ဖင်|တုံးတုံးဖင်ဖင်]] *[[Wt/rki/တုံးတုံးလဲ|တုံးတုံးလဲ]] *[[Wt/rki/တုံးထိုင်း|တုံးထိုင်း]] *[[Wt/rki/တုံးပီတုံးပေါင်း|တုံးပီတုံးပေါင်း]] *[[Wt/rki/တုံးပေါင်း|တုံးပေါင်း]] *[[Wt/rki/တုံးပေါင်းဆောက်|တုံးပေါင်းဆောက်]] *[[Wt/rki/တုံးဖ|တုံးဖ]] *[[Wt/rki/တုံးဖား|တုံးဖား]] *[[Wt/rki/တုံးဖြစ်|တုံးဖြစ်]] *[[Wt/rki/တုံးမ|တုံးမ]] *[[Wt/rki/တုံးရီသို|တုံးရီသို]] *[[Wt/rki/တုံးလီတုံးလား|တုံးလီတုံးလား]] *[[Wt/rki/တုံးလီတုံးလုံး|တုံးလီတုံးလုံး]] *[[Wt/rki/တုံးလုံး|တုံးလုံး]] *[[Wt/rki/တုံးလုံးပက်လန်|တုံးလုံးပက်လန်]] *[[Wt/rki/တုံးလုံးဖလင်|တုံးလုံးဖလင်]] *[[Wt/rki/တုံးလုံးလဲ|တုံးလုံးလဲ]] *[[Wt/rki/တုံးသားပြင်း|တုံးသားပြင်း]] ===[[Wt/rki/တုန်|တုန်]]=== *[[Wt/rki/တုန်ချိချိ|တုန်ချိချိ]] *[[Wt/rki/တုန်တုန်ယင်ယင်|တုန်တုန်ယင်ယင်]] *[[Wt/rki/တုန်တုန်ရီရီ|တုန်တုန်ရီရီ]] *[[Wt/rki/တုန်တုန်လှုပ်လှုပ်|တုန်တုန်လှုပ်လှုပ်]] *[[Wt/rki/တုန်ဖျား|တုန်ဖျား]] *[[Wt/rki/တုန်လှုပ်|တုန်လှုပ်]] ===[[Wt/rki/တုန်း|တုန်း]]=== ===[[Wt/rki/တို|တို]]=== ===[[Wt/rki/တို|တို]]=== *[[Wt/rki/တိုစမိုစ|တိုစမိုစ]] *[[Wt/rki/တိုစိ့တိုစိ့|တိုစိ့တိုစိ့]] *[[Wt/rki/တိုစိတိုစ|တိုစိတိုစ]] *[[Wt/rki/တိုဆွီးကျ|တိုဆွီးကျ]] *[[Wt/rki/တိုတီတိုတွ|တိုတီတိုတွ]] *[[Wt/rki/တိုတောင်း|တိုတောင်း]] *[[Wt/rki/တိုတိုတုတ်တုတ်|တိုတိုတုတ်တုတ်]] *[[Wt/rki/တိုနာ|တိုနာ]] *[[Wt/rki/တိုနီတိုနောင်း|တိုနီတိုနောင်း]] *[[Wt/rki/တိုပါစား|တိုပါစား]] *[[Wt/rki/တိုယှာပါယှာ|တိုယှာပါယှာ]] *[[Wt/rki/တိုလီတိုစ|တိုလီတိုစ]] *[[Wt/rki/တိုလီတိုလောင်း|တိုလီတိုလောင်း]] *[[Wt/rki/တိုလီမိုစ|တိုလီမိုစ]] *[[Wt/rki/တိုလို့ယိုလို့|တိုလို့ယိုလို့]] *[[Wt/rki/တိုလောင်း|တိုလောင်း]] *[[Wt/rki/တိုလောင်းသျှေ|တိုလောင်းသျှေ]] ===[[Wt/rki/တို့|တို့]]=== *[[Wt/rki/တို့ကလောင်|တို့ကလောင်]] *[[Wt/rki/တို့ကာဆိတ်ကာ|တို့ကာဆိတ်ကာ]] *[[Wt/rki/တို့ကာထိကာ|တို့ကာထိကာ]] *[[Wt/rki/တို့ကာပင့်ကာ|တို့ကာပင့်ကာ]] *[[Wt/rki/တို့ကာရုံထိကာရုံ|တို့ကာရုံထိကာရုံ]] *[[Wt/rki/တို့စရာ|တို့စရာ]] *[[Wt/rki/တို့စာဖတ်|တို့စာဖတ်]] *[[Wt/rki/တို့စား|တို့စား]] *[[Wt/rki/တို့စားသျှေ|တို့စားသျှေ]] *[[Wt/rki/တို့စိတို့နာ|တို့စိတို့နာ]] *[[Wt/rki/တို့စိသျှေတို့နာသျှေ|တို့စိသျှေတို့နာသျှေ]] *[[Wt/rki/တို့များ|တို့များ]] *[[Wt/rki/တို့တောင်းတန်းလန်း|တို့တောင်းတန်းလန်း]] *[[Wt/rki/တို့လောင်းတွဲလောင်း|တို့လောင်းတွဲလောင်း]] ===[[Wt/rki/တိုး|တိုး]]=== *[[Wt/rki/တိုးကာကြိတ်ကာ|တိုးကာကြိတ်ကာ]] *[[Wt/rki/တိုးကတ်တေ|တိုးကတ်တေ]] *[[Wt/rki/တိုးချ|တိုးချ]] *[[Wt/rki/တိုးချီတိုးချို|တိုးချီတိုးချို]] *[[Wt/rki/တိုးချဲ့|တိုးချဲ့]] *[[Wt/rki/တိုးတက်|တိုးတက်]] *[[Wt/rki/တိုးတိုးကြိတ်ကြိတ်|တိုးတိုးကြိတ်ကြိတ်]] *[[Wt/rki/တိုးတိုးသျှေ|တိုးတိုးသျှေ]] *[[Wt/rki/တိုးတိုးဆိတ်ဆိတ်|တိုးတိုးဆိတ်ဆိတ်]] *[[Wt/rki/တိုးတိုးတိတ်တိတ်|တိုးတိုးတိတ်တိတ်]] *[[Wt/rki/တိုးတိုးတွန့်တွန့်|တိုးတိုးတွန့်တွန့်]] *[[Wt/rki/ထိတ်တိုးတိုးသျှပ်သျှပ်|ထိတ်တိုးတိုးသျှပ်သျှပ်]] *[[Wt/rki/တိုးတွန့်|တိုးတွန့်]] *[[Wt/rki/တိုးတွန့်တွန့်|တိုးတွန့်တွန့်]] *[[Wt/rki/တိုးထုတ်|တိုးထုတ်]] *[[Wt/rki/တိုးပေါင်းတိုးဖော်|တိုးပေါင်းတိုးဖော်]] *[[Wt/rki/တိုးပွား|တိုးပွား]] *[[Wt/rki/တိုးမြင့်|တိုးမြင့်]] *[[Wt/rki/တိုးယို|တိုးယို]] *[[Wt/rki/တိုးယိုပေါက်|တိုးယိုပေါက်]] ===[[Wt/rki/တျာတျာ|တျာတျာ]]=== *[[Wt/rki/တျာတျာသံ|တျာတျာသံ]] ===[[Wt/rki/တြိ|တြိ]]=== *[[Wt/rki/တြိဂံ|တြိဂံ]] *[[Wt/rki/တြိဒေါသ|တြိဒေါသ]] *[[Wt/rki/တြင်း|တြင်း]] *[[Wt/rki/တြင်းကျေ|တြင်းကျေ]] *[[Wt/rki/တြင်းဆော်|တြင်းဆော်]] ===[[Wt/rki/တွ|တွ]]=== *[[Wt/rki/တွ့တွ့|တွ့တွ့]] *[[Wt/rki/တွာ|တွာ]] ===[[Wt/rki/တွား|တွား]]=== *[[Wt/rki/တွားတတ်သျှေ|တွားတတ်သျှေ]] ===[[Wt/rki/တွိ့|တွိ့]]=== *[[Wt/rki/တွိကရာ|တွိကရာ]] *[[Wt/rki/တွိကရာသောင်းပြောင်း|တွိကရာသောင်းပြောင်း]] *[[Wt/rki/တွိကြုံ|တွိကြုံ]] *[[Wt/rki/တွိစ|တွိစ]] *[[Wt/rki/တွိဆုံ|တွိဆုံ]] *[[Wt/rki/တွိထိ|တွိထိ]] *[[Wt/rki/တွိမိ|တွိမိ]] *[[Wt/rki/တွိမိတွိရာ|တွိမိတွိရာ]] *[[Wt/rki/တွိမြင်|တွိမြင်]] *[[Wt/rki/တွိရာ|တွိရာ]] *[[Wt/rki/တွိရာနဖာ|တွိရာနဖာ]] *[[Wt/rki/တွိရာမြင်ရာ|တွိရာမြင်ရာ]] *[[Wt/rki/တွီတွီတွတ်တွတ်|တွီတွီတွတ်တွတ်]] ===[[Wt/rki/တွီး|တွီး]]=== *[[Wt/rki/တွီးတွီး|တွီးတွီး]] ===[[Wt/rki/တွေ|တွေ]]=== *[[Wt/rki/တွေကျင်|တွေကျင်]] *[[Wt/rki/တွေဝေ|တွေဝေ]] ===[[Wt/rki/တွေး|တွေး]]=== *[[Wt/rki/တွေးဆ|တွေးဆ]] *[[Wt/rki/တွေးတော|တွေးတော]] *[[Wt/rki/တွေးမှု|တွေးမှု]] ===[[Wt/rki/တွဲ|တွဲ]]=== *[[Wt/rki/တွဲကြိုးချ|တွဲကြိုးချ]] *[[Wt/rki/တွဲဖက်|တွဲဖက်]] *[[Wt/rki/တွဲလာ|တွဲလာ]] *[[Wt/rki/တွဲလား|တွဲလား]] *[[Wt/rki/တွဲလိတွဲလင်|တွဲလိတွဲလင်]] *[[Wt/rki/တွဲလီတွဲလွဲ|တွဲလီတွဲလွဲ]] *[[Wt/rki/တွဲလီတွဲလောင်း|တွဲလီတွဲလောင်း]] *[[Wt/rki/တွဲလင်ပလင်|တွဲလင်ပလင်]] *[[Wt/rki/တွဲလောင်ပလောင်|တွဲလောင်ပလောင်]] *[[Wt/rki/တွဲလောင်း|တွဲလောင်း]] *[[Wt/rki/တွဲလောင်းလောင်း|တွဲလောင်းလောင်း]] *[[Wt/rki/တွဲလွဲ|တွဲလွဲ]] ===[[Wt/rki/တွယ်|တွယ်]]=== *[[Wt/rki/တွယ်ကပ်|တွယ်ကပ်]] ===[[Wt/rki/တွက်|တွက်]]=== *[[Wt/rki/တွက်ကပ်|တွက်ကပ်]] *[[Wt/rki/တွက်ကိန်း|တွက်ကိန်း]] *[[Wt/rki/တွက်ချက်|တွက်ချက်]] *[[Wt/rki/တွက်ချက်ဝင်|တွက်ချက်ဝင်]] *[[Wt/rki/တွက်ခြီကိုက်|တွက်ခြီကိုက်]] *[[Wt/rki/တွက်စားကိုက်|တွက်စားကိုက်]] *[[Wt/rki/တွက်စီ|တွက်စီ]] *[[Wt/rki/တွက်စစ်|တွက်စစ်]] *[[Wt/rki/တွက်ဆ|တွက်ဆ]] *[[Wt/rki/တွက်တာ|တွက်တာ]] *[[Wt/rki/တွက်ရိုး|တွက်ရိုး]] ===[[Wt/rki/တွင်|တွင်]]=== *[[Wt/rki/တွင်ကျယ်|တွင်ကျယ်]] *[[Wt/rki/တွင်တွင်|တွင်တွင်]] ===[[Wt/rki/တွင်း|တွင်း]]=== *[[Wt/rki/တွင်းကျန်|တွင်းကျန်]] *[[Wt/rki/တွင်းဆုံးကျ|တွင်းဆုံးကျ]] *[[Wt/rki/တွင်းထပ်|တွင်းထပ်]] *[[Wt/rki/တွင်းထွက်ပစ္စည်း|တွင်းထွက်ပစ္စည်း]] *[[Wt/rki/တွင်းနက်ဥ|တွင်းနက်ဥ]] *[[Wt/rki/တွင်းပစ်တမ်း|တွင်းပစ်တမ်း]] ===[[Wt/rki/တွတ်|တွတ်]]=== *[[Wt/rki/တွတ်တီးတွတ်တွတ်|တွတ်တီးတွတ်တွတ်]] *[[Wt/rki/တွတ်တွတ်|တွတ်တွတ်]] *[[Wt/rki/တွက်တွက်နီ|တွက်တွက်နီ]] ===[[Wt/rki/တွန်|တွန်]]=== *[[Wt/rki/တွန်းကျူး|တွန်းကျူး]] *[[Wt/rki/တွန့်|တွန့်]] *[[Wt/rki/တွန့်တို|တွန့်တို]] *[[Wt/rki/တွန့်တွန့်|တွန့်တွန့်]] *[[Wt/rki/တွန့်ယွန့်|တွန့်ယွန့်]] *[[Wt/rki/တွန့်ရွံ့|တွန့်ရွံ့]] *[[Wt/rki/တွန့်ရှုပ်|တွန့်ရှုပ်]] *[[Wt/rki/တွန့်လိပ်|တွန့်လိပ်]] *[[Wt/rki/တွန့်လိမ်|တွန့်လိမ်]] ===[[Wt/rki/တွန်း|တွန်း]]=== *[[Wt/rki/တွန်းကန်|တွန်းကန်]] *[[Wt/rki/တွန်းချ|တွန်းချ]] *[[Wt/rki/တွန်းဆီး|တွန်းဆီး]] *[[Wt/rki/တန်းဆီးပေါက်|တန်းဆီးပေါက်]] *[[Wt/rki/တွန်းထုတ်|တွန်းထုတ်]] *[[Wt/rki/တွန်းထွီး|တွန်းထွီး]] *[[Wt/rki/တွန်းလှန်|တွန်းလှန်]] *[[Wt/rki/တွန်းအား|တွန်းအား]] ===[[Wt/rki/တွိန်|တွိန်]]=== [[Category:Wt/rki]] ahvqawr6twjy8wz2tp60yu8zxgw94w4 0 3789523 7385179 7248637 2026-11-08T03:55:05Z Baiq.vinastika 2606929 7385179 wikitext text/x-wiki Gajah Mada tempoh endah kene Jirnnodhara ne dengan panglima perang daet mapatih (perdane menteri) sak pecu-pecu telilaq eleq bumi Nusantara leman zaman kerajaan Majapahit Lueq prasesti leman Jaman Jawé kuno nulisan iye mulai jari mapatih tahun 1313, terus mulai naik pangket pas pemberontakan Ra Kuti jaman pemerentahan Sri Jayanagara, saq ngangkat Gajah Mada jari Patih. Menurut berbagai sumber puisi, kitab, dan prasasti dari zaman Jawa Kuno, ia memulai kariernya tahun 1313, dan semakin menanjak setelah peristiwa pemberontakan Ra Kuti pada masa pemerintahan Sri Jayanagara, yang mengangkatnya sebagai ''Patih''.<ref name="Pigeaud" /> Dia diangkat menjadi ''patih'' (perdana menteri) pada masa Ratu Tribhuwanatunggadewi dan kariernya berlanjut hingga masa kekuasaan Hayam Wuruk yang mengantarkan Majapahit ke puncak kejayaannya.<ref name="J.L.A. Brandes, 1902" /> Ia diketahui menganut keyakinan Syiwa-Budha. [[Category:Wp/sas]] 2cxfqu3sv6tci4bcf1dd2mlo7y2c9fm 7385193 7385179 2026-11-08T04:04:54Z Baiq.vinastika 2606929 /*added more paragraph*/ 7385193 wikitext text/x-wiki Gajah Mada tempoh endah kene Jirnnodhara ne dengan panglima perang daet mapatih (perdane menteri) sak pecu-pecu telilaq eleq bumi Nusantara leman zaman kerajaan Majapahit Lueq prasesti leman Jaman Jawé kuno nulisan iye mulai jari mapatih tahun 1313, terus mulai naik pangket pas pemberontakan Ra Kuti jaman pemerentahan Sri Jayanagara, saq ngangkat Gajah Mada jari Patih. Iye teangkat jari Patih (Perdane Menteri) pas jaman pemerentahan Ratu Tribhuwanatunggadewi mangke jaman Hayam Wuruk, saq jari jaman puncak kejayaan kedatuan Majapahit. Iye tekenal jari penganut Syiwa-Budha. [[Category:Wp/sas]] 40dvwowjuh622ht5cmw17wswuq4ar8u 7385195 7385193 2026-11-08T04:08:07Z Baiq.vinastika 2606929 7385195 wikitext text/x-wiki Gajah Mada tempoh endah kene Jirnnodhara ne dengan panglima perang daet mapatih (perdane menteri) sak pecu-pecu telilaq eleq bumi Nusantara leman zaman kerajaan Majapahit Lueq prasesti leman Jaman Jawé kuno nulisan iye mulai jari mapatih tahun 1313, terus mulai naik pangket pas pemberontakan Ra Kuti jaman pemerentahan Sri Jayanagara, saq ngangkat Gajah Mada jari Patih. Iye teangkat jari Patih (Perdane Menteri) pas jaman pemerentahan Ratu Tribhuwanatunggadewi mangke jaman Hayam Wuruk, saq jari jaman puncak kejayaan kedatuan Majapahit. Iye tekenal jari penganut Syiwa-Budha. [[Category:Wp/sas]] [[Category:Kodar Serentak Hari Pahlawan Nasional Komunitas WIkimedia Mataram GSF26]] lybie7tynop67h9vfzgbbroshommx2k 0 3789528 7385117 7248643 2026-11-08T03:10:19Z Cholisatun Wahida 2644428 7385117 wikitext text/x-wiki Soewardi Soerjaningrat (EYD: Suwardi Suryaningrat; 2 Mei 1889 - 26 April 1959), ato saq tekenal Ki Hadjar Dewantara[a] ni aktivis Revolusi Nasional Indonesia, guru, kolumnis, kance politisi sak teakui sebage pelopor pendidikan leq Indonesia selaeq warge Belande ndot leq Indonesia. Nie saq ngendirian Perguruan Taman Siswa,saq jari Lembaga pendidikan pertame leq Indonesia kance ngebeng kesempatan joq warge pribumi aden bau mauq hak pendidikan maraq hal sang priyayi ato warge-warge Belande. Taun 1959, jase-jase nie dalem ngembangan pendidikan eleq indonesia, nie teanugerahi jari Amaq Pendidikan Nasional siq Presiden Soekarno. Tanggal lahir Ki Hajar Dewantara nane teperingetan leq Indonesia jari jelo Pendidikan Nasional Indonesia. Ki Hajar Dewantara bekaitan dengan semboyan trilogi kepemimpinan "Ing ngarsa sung tuladha, ing madya mangun karsa, tut wuri handayani, sik berarti "lekan muri dukung", jari slogan Kementerian Pendidikan Nasional Indonesia. Aran nie teabadian jari salaq sekeq aran kapal perang eleq Indonesia, KRI Ki Hajar Dewantara. Poto nie endah teabadian eleq kepeng kertas pecahan RP20.000,00 taun edisi 1998. Nie tekukuhan jari pahlawan nasional saq kedue siq Presiden Indonesia pertame, Soekarno, leq tanggal 28 November 1959 (Surat Keputusan Presiden Republik Indonesia No. 305 Taun 1959, tanggal 28 November 1059). Nie endah jari perintis pendidikan nasional berbasis kebudayaan. [[Category:Wp/sas]] izww7rmsnby0cbfyto01ijpdrjhacd5 7385118 7385117 2026-11-08T03:10:43Z Cholisatun Wahida 2644428 7385118 wikitext text/x-wiki Soewardi Soerjaningrat (EYD: Suwardi Suryaningrat; 2 Mei 1889 - 26 April 1959), ato saq tekenal Ki Hadjar Dewantara[a] ni aktivis Revolusi Nasional Indonesia, guru, kolumnis, kance politisi sak teakui sebage pelopor pendidikan leq Indonesia selaeq warge Belande ndot leq Indonesia. Nie saq ngendirian Perguruan Taman Siswa,saq jari Lembaga pendidikan pertame leq Indonesia kance ngebeng kesempatan joq warge pribumi aden bau mauq hak pendidikan maraq hal sang priyayi ato warge-warge Belande. Taun 1959, jase-jase nie dalem ngembangan pendidikan eleq indonesia, nie teanugerahi jari Amaq Pendidikan Nasional siq Presiden Soekarno. Tanggal lahir Ki Hajar Dewantara nane teperingetan leq Indonesia jari jelo Pendidikan Nasional Indonesia. Ki Hajar Dewantara bekaitan dengan semboyan trilogi kepemimpinan "Ing ngarsa sung tuladha, ing madya mangun karsa, tut wuri handayani, sik berarti "lekan muri dukung", jari slogan Kementerian Pendidikan Nasional Indonesia. Aran nie teabadian jari salaq sekeq aran kapal perang eleq Indonesia, KRI Ki Hajar Dewantara. Poto nie endah teabadian eleq kepeng kertas pecahan RP20.000,00 taun edisi 1998. Nie tekukuhan jari pahlawan nasional saq kedue siq Presiden Indonesia pertame, Soekarno, leq tanggal 28 November 1959 (Surat Keputusan Presiden Republik Indonesia No. 305 Taun 1959, tanggal 28 November 1059). Nie endah jari perintis pendidikan nasional berbasis kebudayaan. [[Category:Wp/sas]] [[Category:Kodar Serentak Hari Pahlawan Nasional Komunitas WIkimedia Mataram GSF26]] q9kz77upvlt25k4is3u0b161lv524a7 0 3789534 7385172 7248651 2026-11-08T03:46:24Z Cholisatun Wahida 2644428 7385172 wikitext text/x-wiki Ir. Soekarno (Ejaan Republik: Sukarno; 6 Juni 1901 - 21 Juni 1970), tekenal siq sebutan Bung Karno, nie adalah negarawan, orator, kance Presiden Indonesia saq pertame menjabat langan taun 1945 sampe 1967. Nie menjabat jari presiden seengkah memproklamasikan kemerdekaan indonesia kance wakiln, Mohammad Hatta. Nie tekenal sebage "Bapak Proklamator", soekarno endah tekenal sebage pencetus Pancasila, dasar negare kance ideologi bangsa Indonesia. Soekarno jari pemimpin perjuangan leq Indonesia untuk rebut kemerdekaan lekan penjajah belande. Nie jari pemimpin tername gerakan nasionalis Indonesia selame masa kolonial dait buekan lebeh lekan sekeq dekade eleq tahanan Belande sampe tebebasan siq penjajah Jepang leq Perang Dunie II. Soekarno dait batur-batur nasionalisne bekerja same dait Jepang untuk mauk dukungan jari upaye perang Jepang lekan warge, jari upaq tulung Jepang nyebaran ide-ide nasionalis. Sesampun Jepang nyerah, Soekarno dait Mohammad Hatta ngedeklarasian kemerdekaan Indonesia leq tanggal 17 Agustus 1945, dait Soekarno teangkat jari presiden. Nie mimpin perlawanan Indonesia tipaq usahe Belande saq malik jajah care diplomatik dait militer sampe pengakuan belande atas kemerdekaan Indonesia leq taun 1949. Sebab ni, nie tesade gelar "Bapak Proklamasi." [[Category:Wp/sas]] hixq71q7vjs8v2di54x2yfcgqseidcx 7385173 7385172 2026-11-08T03:46:46Z Cholisatun Wahida 2644428 7385173 wikitext text/x-wiki Ir. Soekarno (Ejaan Republik: Sukarno; 6 Juni 1901 - 21 Juni 1970), tekenal siq sebutan Bung Karno, nie adalah negarawan, orator, kance Presiden Indonesia saq pertame menjabat langan taun 1945 sampe 1967. Nie menjabat jari presiden seengkah memproklamasikan kemerdekaan indonesia kance wakiln, Mohammad Hatta. Nie tekenal sebage "Bapak Proklamator", soekarno endah tekenal sebage pencetus Pancasila, dasar negare kance ideologi bangsa Indonesia. Soekarno jari pemimpin perjuangan leq Indonesia untuk rebut kemerdekaan lekan penjajah belande. Nie jari pemimpin tername gerakan nasionalis Indonesia selame masa kolonial dait buekan lebeh lekan sekeq dekade eleq tahanan Belande sampe tebebasan siq penjajah Jepang leq Perang Dunie II. Soekarno dait batur-batur nasionalisne bekerja same dait Jepang untuk mauk dukungan jari upaye perang Jepang lekan warge, jari upaq tulung Jepang nyebaran ide-ide nasionalis. Sesampun Jepang nyerah, Soekarno dait Mohammad Hatta ngedeklarasian kemerdekaan Indonesia leq tanggal 17 Agustus 1945, dait Soekarno teangkat jari presiden. Nie mimpin perlawanan Indonesia tipaq usahe Belande saq malik jajah care diplomatik dait militer sampe pengakuan belande atas kemerdekaan Indonesia leq taun 1949. Sebab ni, nie tesade gelar "Bapak Proklamasi." [[Category:Wp/sas]] [[Category:Kodar Serentak Hari Pahlawan Nasional Komunitas WIkimedia Mataram GSF26]] 2k9ubgpyrjv5cv69eyz3mxgrnn9icbc 0 3789535 7385126 7248652 2026-11-08T03:15:07Z Detingker.s 2692278 7385126 wikitext text/x-wiki Pramoedya Ananta Toer (6 Februari 1925 – 30 April 2006) téparan jari salah sékeq pengarang saq aktif leq sejarah sastra Indonesia. Pramoedya nie wah ngasilang lebih leman 50 karyè marak novel, cerpen, esai, sampe terjemahan karyé. karyé-karyé n marak novel kance cerpen sampun teterjemahan jok kurang lebih 42 bahasé asing lek seluruh dunié. Nie endah jari sopokn pengarang leman Indonesia saq tepeleq jari Nobel Sastra. [[Category:Wp/sas]] 4ux4ipd83c7hsxh3c9hmesa96dust29 0 3789538 7385116 7248657 2026-11-08T03:08:14Z Nightdriivve 2715647 7385116 wikitext text/x-wiki Drs. Mohammad Hatta (Mohammad Athar; 12 Agustus 1902 - 14 Maret 1980) ato saq tekenal dengan sebutan Bung Hatta. Nie adalah dengan sak negarawan, pemiaq konsep, kance ekonom saq menjabat jari Wakil Presiden Indonesia pertame langan 1945 sampeqne ngundurang dirikn leq 1956. Jari proklamator kemerdekaan kance Soekarno, nie meranan peran penting selaeq Revolusi Nasional Indonesia kance memproklamasikan kemerdekaanne leq 17 Agustus 1945. nie endah tekenal siq komitmenne joq sistem demokrasi karne nyugulan Maklumat X saq jari tonggaq awal demokrasi leq Indonesia. Peran ne leq pemerintahan Indonesia ndeqne jari wakil presiden doang, laguk iye pernah jari Perdana Menteri leq Kabinet Hatta I, Hatta II, laguk Kabinet Republik Indonesia Serikat (RIS). Leq bidang ekonomi, pemikiran kance sumbangsih ne leq perkembangan koperasi nggawe iye juluk sebagai Bapak Koperasi Indonesia. [[Category:Wp/sas]] g5iem9pbsyt9rr19eus3j0nvg93jed4 7385123 7385116 2026-11-08T03:12:53Z Elmawardana20 2623386 7385123 wikitext text/x-wiki Drs. Mohammad Hatta (Mohammad Athar; 12 Agustus 1902 - 14 Maret 1980) ato saq tekenal dengan sebutan Bung Hatta. Nie adalah dengan sak negarawan, pemiaq konsep, kance ekonom saq menjabat jari Wakil Presiden Indonesia pertame langan 1945 sampeqne ngundurang dirikn leq 1956. Jari proklamator kemerdekaan kance Soekarno, nie meranan peran penting selaeq Revolusi Nasional Indonesia kance memproklamasikan kemerdekaanne leq 17 Agustus 1945. nie endah tekenal siq komitmenne joq sistem demokrasi karne nyugulan Maklumat X saq jari tonggaq awal demokrasi leq Indonesia. Peran ne leq pemerintahan Indonesia ndeqne jari wakil presiden doang, laguk iye pernah jari Perdana Menteri leq Kabinet Hatta I, Hatta II, laguk Kabinet Republik Indonesia Serikat (RIS). Leq bidang ekonomi, pemikiran kance sumbangsih ne leq perkembangan koperasi nggawe iye juluk sebagai Bapak Koperasi Indonesia. Sengonek lek perjalanan karir mulai nie jari wakil presiden, mentri luar negri, beliau wafat tanggal 14 Maret 1980, lek RS Dr. Cipto Mangunkusumo Hospital. [[Category:Wp/sas]] fi56jt4ka35tsuxls0lngteat0ee7f2 7385125 7385123 2026-11-08T03:13:33Z Elmawardana20 2623386 7385125 wikitext text/x-wiki Drs. Mohammad Hatta (Mohammad Athar; 12 Agustus 1902 - 14 Maret 1980) ato saq tekenal dengan sebutan Bung Hatta. Nie adalah dengan sak negarawan, pemiaq konsep, kance ekonom saq menjabat jari Wakil Presiden Indonesia pertame langan 1945 sampeqne ngundurang dirikn leq 1956. Jari proklamator kemerdekaan kance Soekarno, nie meranan peran penting selaeq Revolusi Nasional Indonesia kance memproklamasikan kemerdekaanne leq 17 Agustus 1945. nie endah tekenal siq komitmenne joq sistem demokrasi karne nyugulan Maklumat X saq jari tonggaq awal demokrasi leq Indonesia. Peran ne leq pemerintahan Indonesia ndeqne jari wakil presiden doang, laguk iye pernah jari Perdana Menteri leq Kabinet Hatta I, Hatta II, laguk Kabinet Republik Indonesia Serikat (RIS). Leq bidang ekonomi, pemikiran kance sumbangsih ne leq perkembangan koperasi nggawe iye juluk sebagai Bapak Koperasi Indonesia. Sengonek lek perjalanan karir mulai nie jari wakil presiden, mentri luar negri, beliau wafat tanggal 14 Maret 1980, lek RS Dr. Cipto Mangunkusumo Hospital. [[Category:Wp/sas]] [[Category:Kodar Serentak Hari Pahlawan Nasional Komunitas WIkimedia Mataram GSF26]] k5euq8pmbscbh0w6rw6296tvi85fsoi 7385139 7385125 2026-11-08T03:20:05Z Nightdriivve 2715647 7385139 wikitext text/x-wiki Drs. Mohammad Hatta (Mohammad Athar; 12 Agustus 1902 - 14 Maret 1980) ato saq tekenal dengan sebutan Bung Hatta. Nie adalah dengan sak negarawan, pemiaq konsep, kance ekonom saq menjabat jari Wakil Presiden Indonesia pertame langan 1945 sampeqne ngundurang dirikn leq 1956. Jari proklamator kemerdekaan kance Soekarno, nie meranan peran penting selaeq Revolusi Nasional Indonesia kance memproklamasikan kemerdekaanne leq 17 Agustus 1945. nie endah tekenal siq komitmenne joq sistem demokrasi karne nyugulan Maklumat X saq jari tonggaq awal demokrasi leq Indonesia. Peran ne leq pemerintahan Indonesia ndeqne jari wakil presiden doang, laguk iye pernah jari Perdana Menteri leq Kabinet Hatta I, Hatta II, laguk Kabinet Republik Indonesia Serikat (RIS). Leq bidang ekonomi, pemikiran kance sumbangsih ne leq perkembangan koperasi nggawe iye juluk sebagai Bapak Koperasi Indonesia. Sengonek lek perjalanan karir mulai nie jari wakil presiden, mentri luar negri, beliau wafat tanggal 14 Maret 1980, lek RS Dr. Cipto Mangunkusumo Hospital. [[Category:Wp/sas]] [[Category:Wp/sas/Kodar Serentak Hari Pahlawan Nasional Komunitas WIkimedia Mataram GSF26]] 3h8077au6pbs34xltu61x8ro53glolq 0 3789542 7385150 7248661 2026-11-08T03:26:19Z Ren.TealDawn 2724176 7385150 wikitext text/x-wiki Sultan Agung Adi Prabu Anyakrakusuma telaheran leq Kotagede, 1593 — pelinggih mbelenan leq Karta, 1645) ''Sendekmanno'' pelinggih bergelar Susuhunan Anyakrakusuma yakni Susuhunan/Sultan Mataram Ketelu sak memerintah elek tahun 1613 jangken mbelenan elek tahun 1645. Pelinggih endah ''teanggep saq jari Raje Jawe paling solah'' [[Category:Wp/sas]] 77u6pcsequp4ndabdxptntroenst6qm 7385196 7385150 2026-11-08T04:08:35Z Baiq.vinastika 2606929 7385196 wikitext text/x-wiki Sultan Agung Adi Prabu Anyakrakusuma telaheran leq Kotagede, 1593 — pelinggih mbelenan leq Karta, 1645) ''Sendekmanno'' pelinggih bergelar Susuhunan Anyakrakusuma yakni Susuhunan/Sultan Mataram Ketelu sak memerintah elek tahun 1613 jangken mbelenan elek tahun 1645. Pelinggih endah ''teanggep saq jari Raje Jawe paling solah'' [[Category:Wp/sas]] [[Category:Kodar Serentak Hari Pahlawan Nasional Komunitas WIkimedia Mataram GSF26]] t98oi7lpk1nkc40ab9poudodn9kjs7x 7385210 7385196 2026-11-08T04:23:57Z Ren.TealDawn 2724176 7385210 wikitext text/x-wiki Sultan Agung dari Mataram (bahasa Jawa: ꦱꦸꦭ꧀ꦠꦤ꧀ꦲꦒꦸꦁꦲꦢꦶꦥꦿꦧꦸꦲꦚꦏꦿꦏꦸꦱꦸꦩ, translit. Sultan Agung Adi Prabu Anyakrakusuma; lahir di Kotagede, 1593 – meninggal di Karta, 1645) sebelumnya bergelar Susuhunan Anyakrakusuma adalah Susuhunan/Sultan Mataram ketiga yang memerintah dari tahun 1613 hingga kematiannya pada tahun 1645. Ia juga dianggap sebagai salah satu raja Jawa terbaik. Sultan Agung Mataram (bahasa Jawa: ꦱꦸꦭ꧀ꦠꦤ꧀ꦲꦒꦸꦁꦲꦢꦶꦥꦿꦧꦸꦲꦚꦏꦿꦏꦸꦱꦸꦩ, Sultan Agung Adi Prabu Anyakrakusuma telaheran leq Kotagede, 1593 — pelinggih mbelenan leq Karta, 1645) ''Sendekmanno'' pelinggih bergelar Susuhunan Anyakrakusuma yakni Susuhunan/Sultan Mataram Ketelu sak memerintah elek tahun 1613 jangken mbelenan elek tahun 1645. Pelinggih endah ''teanggep saq jari Raje Jawe paling solah'' [[Category:Wp/sas]] [[Category:Kodar Serentak Hari Pahlawan Nasional Komunitas WIkimedia Mataram GSF26]] kb6olbps58i0ysab2pg3q6cl5w6p11k 0 3789543 7385127 7248662 2026-11-08T03:15:35Z Nightdriivve 2715647 7385127 wikitext text/x-wiki Ibrahim gelar Datuk Sutan Malaka ye aran belo Tan Malaka. Aran aslin Ibrahim, laguk ye tekenal siq kanaq kance dengan toaq siq Tan Malaka. ye adalah aran kebanggan kance semibangsawan, ye saq mewarisi latar belakang bangsawan inaqn. Nie lahir leq Pandam Gadang, Suliki, Lima Puluh Kota saq araq leq bawaq kekuasaan Hindia Belanda. Tanggal lahirn ndek jelas, kance bervariasi langan sumber sumber, laguq kemungkinan antare taun 1894 kance 1897. == Mase Bajang == '''<big>Keluarga kance Masa Kecil</big>''' Adin lengkap Tan Malaka yakue Ibrahim gelar Datuk Sutan Malaka. Adin panggilan asli ne yakue Ibrahim, laguk iye lebih terkenal sebagai Tan Malaka, baik waktu masih anak-anak maupun sampun dewasa. Adin Tan Malaka niki merupakan adin kehormatan kance adin keturunan bangsawan, siwarisan dari latar belakang keluarga bangsawan inaq ne. Ye lahir leq Pandam Gadang, Suliki, Lima Puluh Kota, siwaktu niki masih leq bawak kekuasaan Hindia Belanda. Tanggal kelahiran ne ndeq begitu jelas, kance berbeda-beda menurut sumber yang menyebutang. Laguk kemungkinan iye lahir antara tahun 1894 sampai 1897. [[Category:Wp/sas]] psptdo3n5tvxd9b8ohb56usf9p4me4n 7385136 7385127 2026-11-08T03:18:42Z Nightdriivve 2715647 7385136 wikitext text/x-wiki Ibrahim gelar Datuk Sutan Malaka ye aran belo Tan Malaka. Aran aslin Ibrahim, laguk ye tekenal siq kanaq kance dengan toaq siq Tan Malaka. ye adalah aran kebanggan kance semibangsawan, ye saq mewarisi latar belakang bangsawan inaqn. Nie lahir leq Pandam Gadang, Suliki, Lima Puluh Kota saq araq leq bawaq kekuasaan Hindia Belanda. Tanggal lahirn ndek jelas, kance bervariasi langan sumber sumber, laguq kemungkinan antare taun 1894 kance 1897. == Mase Bajang == '''<big>Keluarga kance Masa Kecil</big>''' Aran lengkap Tan Malaka yakue Ibrahim gelar Datuk Sutan Malaka. Aran panggilan asli ne yakue Ibrahim, laguk iye lebih terkenal sebagai Tan Malaka, baik waktu masih anak-anak maupun sampun dewasa. Aran Tan Malaka niki merupakan aran kehormatan kance adin keturunan bangsawan, siwarisan dari latar belakang keluarga bangsawan inaq ne. Ye lahir leq Pandam Gadang, Suliki, Lima Puluh Kota, siwaktu niki masih leq bawak kekuasaan Hindia Belanda. Tanggal kelahiran ne ndeq begitu jelas, kance berbede-bede menurut sumber sak nyebutang. Laguk kemungkinan iye lahir antara tahun 1894 sampai 1897. [[Category:Wp/sas]] j5ku1f4r2lsah5a854xkb1bg98hf5o0 0 3789547 7385547 7248666 2026-11-08T11:38:34Z Ichahahaha 2690743 7385547 wikitext text/x-wiki Nicholas Schubring Saputra (lahir 24 Februari 1984)[2][3] niki tukang lakon lekan Indonésia. Nie pertame kali tetaon lek perane jari Rangga leq pilem tekenal tahun 2002, Ada Apa dengan Cinta?, peran sakne ulangi leq pilem Ada Apa dengan Cinta? 2 leq tahun 2016. Nie sampun jari salaq sopoq tukang lakon saq tekenal leq Indonesia lekan due kemenangan Penghargaan Citra tukang lakon sak paling solah Terbaik jari tukang lakon utame leq pilem Gie karye Riri Riza leq taun 2005 kance tukan lakon pendukung sak paling solah lek pilem Aruna & Lidahnya karye Edwin leq taun 2018. ''Kehidupan Awal kance Pendidikan'' Nicholas Saputra lahir lekan amaqn sak bedarak Jerman kance inaqn sak bedarak Jawe. Nicholas Saputra nempuh pendidikan leq SMA Negeri 8 Jakarta jurusan IPA, terusne ngelanjutan jok Fakultas Teknik Universitas Indonesia bait program studi S-1 Arsitektur sampen lulus. [[Category:Wp/sas]] lv81vzaqfyw4annn0asnryzqvw8neig 7385548 7385547 2026-11-08T11:39:27Z Ichahahaha 2690743 7385548 wikitext text/x-wiki Nicholas Schubring Saputra (lahir 24 Februari 1984)[2][3] niki tukang lakon lekan Indonésia. Nie pertame kali tetaon lek perane jari Rangga leq pilem tekenal tahun 2002, Ada Apa dengan Cinta?, peran sakne ulangi leq pilem Ada Apa dengan Cinta? 2 leq tahun 2016. Nie sampun jari salaq sopoq tukang lakon saq tekenal leq Indonesia lekan due kemenangan Penghargaan Citra tukang lakon sak paling solah Terbaik jari tukang lakon utame leq pilem Gie karye Riri Riza leq taun 2005 kance tukan lakon pendukung sak paling solah lek pilem Aruna & Lidahnya karye Edwin leq taun 2018. ''Kehidupan Awal kance Pendidikan'' Nicholas Saputra lahir lekan amaqn sak bedarak Jerman kance inaqn sak bedarak Jawe. Nicholas Saputra nempuh pendidikan leq SMA Negeri 8 Jakarta jurusan IPA, terusne ngelanjutan jok Fakultas Teknik Universitas Indonesia bait program studi S-1 Arsitektur sampen lulus. [[Category:Wp/sas]] [[Category:Kodar Serentak Hari Pahlawan Nasional Komunitas WIkimedia Mataram GSF26]] h1b7muoucvjr8ioqesx9cyatfi05vew 7385550 7385548 2026-11-08T11:39:54Z Ichahahaha 2690743 7385550 wikitext text/x-wiki Nicholas Schubring Saputra (lahir 24 Februari 1984)[2][3] niki tukang lakon lekan Indonésia. Nie pertame kali tetaon lek perane jari Rangga leq pilem tekenal tahun 2002, Ada Apa dengan Cinta?, peran sakne ulangi leq pilem Ada Apa dengan Cinta? 2 leq tahun 2016. Nie sampun jari salaq sopoq tukang lakon saq tekenal leq Indonesia lekan due kemenangan Penghargaan Citra tukang lakon sak paling solah Terbaik jari tukang lakon utame leq pilem Gie karye Riri Riza leq taun 2005 kance tukan lakon pendukung sak paling solah lek pilem Aruna & Lidahnya karye Edwin leq taun 2018. == Kehidupan Awal kance Pendidikan == Nicholas Saputra lahir lekan amaqn sak bedarak Jerman kance inaqn sak bedarak Jawe. Nicholas Saputra nempuh pendidikan leq SMA Negeri 8 Jakarta jurusan IPA, terusne ngelanjutan jok Fakultas Teknik Universitas Indonesia bait program studi S-1 Arsitektur sampen lulus. [[Category:Wp/sas]] [[Category:Wp/sas/Kodar Serentak Hari Pahlawan Nasional Komunitas WIkimedia Mataram GSF26]] tpmfkcp8yv732ancrfwjex3s3kf81hm 0 3789548 7385140 7248667 2026-11-08T03:20:31Z Seasunney 2724177 7385140 wikitext text/x-wiki Abdurrahman Wahid (telahiran aran Abdurrahman ad-Dakhil; 7 September 1940 - 30 Desember 2009), ye lebih tekenal siq aran Gus Dur. Nie politikus Indonesia kance ulama islam saq menjabat sebage Presiden Indonesia keempat langan taun 1999 sampe 2001. selain mimpin organisasi Nahdlatul Ulama, nie endah pendiri Parte Kebangkitan Bangsa (PKB). nie endah anaqn Menteri Agama Wahid Hasyim, kance bain pendiri Nahldatul Ulama, Hasyim Asy'ari. Selame pemerintahan nie, Abdurrahman Wahid tekenal siq kebijakanne saq ndekne tentu kance pemikiranne saq visioner. . Pengaruhne terhadap Reformasi Indonesia leq kebebasan pers saq luas, saq tetandean siq pembubaran Departemen Penerangan leq tahun 1999. Abdurrahman Wahid bedoe peranan saq penting pasn cabut larangan kanggo merayakan Taun Baru Imlek. Wahid endah jarian Konfusianisme jari agama resmi keenem leq Indonesia pada taun 2000 , ngelindungan hak-hak kumpulang minoritas leq Indonesia. Semenjak keluarn serangkaian keputusan saq jarian kontroversi, misalne pencopotan sejumlah menteri leq dalem kabinet, hubungan baikne kance Israel saq tetentang leq kalangan Muslim, sampai maklumat kontroversialne saq bertujuan ngentikang parlemen, Majelis Permusyawaratan Rakyat (MPR) akhirne memakzulkan Abdurrahman Wahid leq tanggal 23 Juli 2001 kance menunjuk Megawati Soekarnoputri jari penggentik. [[Category:Wp/sas]] jb8ekgpat8nrf00l9piqppmk3yqfmj5 7385151 7385140 2026-11-08T03:27:29Z Husnawati naa 2635074 7385151 wikitext text/x-wiki Abdurrahman Wahid (telahiran aran Abdurrahman ad-Dakhil; 7 September 1940 - 30 Desember 2009), ye lebih tekenal siq aran Gus Dur. Nie politikus Indonesia kance ulama islam saq menjabat sebage Presiden Indonesia keempat langan taun 1999 sampe 2001. selain mimpin organisasi Nahdlatul Ulama, nie endah pendiri Parte Kebangkitan Bangsa (PKB). nie endah anaqn Menteri Agama Wahid Hasyim, kance bain pendiri Nahldatul Ulama, Hasyim Asy'ari. Selame pemerintahan nie, Abdurrahman Wahid tekenal siq kebijakanne saq ndekne tentu kance pemikiranne saq visioner. . Pengaruhne terhadap Reformasi Indonesia leq kebebasan pers saq luas, saq tetandean siq pembubaran Departemen Penerangan leq tahun 1999. Abdurrahman Wahid bedoe peranan saq penting pasn cabut larangan kanggo merayakan Taun Baru Imlek. Wahid endah jarian Konfusianisme jari agama resmi keenem leq Indonesia pada taun 2000 , ngelindungan hak-hak kumpulang minoritas leq Indonesia. Semenjak keluarn serangkaian keputusan saq jarian kontroversi, misalne pencopotan sejumlah menteri leq dalem kabinet, hubungan baikne kance Israel saq tetentang leq kalangan Muslim, sampai maklumat kontroversialne saq bertujuan ngentikang parlemen, Majelis Permusyawaratan Rakyat (MPR) akhirne memakzulkan Abdurrahman Wahid leq tanggal 23 Juli 2001 kance menunjuk Megawati Soekarnoputri jari penggentik. Abdurrahman Wahid tehormat secare luas sehingge jari guru bangsa dait pembela Hak Asasi Manusia (HAM) saq terkenal. Pemerintahane teanggap bebasang dengan Tionghoa Indonesia leq penindasan saq nie pade alamin selame Orde Baru, dait dengan tokoh Tionghoa bengne gelar “Bapak Tionghoa”. Kebijakannye saq ndukung hak-hak minoritas dait perdamaian ngelantur side pade bengne gelar “Bapak Pluralisme”. Peristiwa pemakzulannye dirik sehingge teanggap jari tindakan ngelawan hukum, dait penok saq nganggep bahwe pemakzulan no seharusn endah ye endekn ne sah. [[Category:Wp/sas]] l6bb1gkynk2s76y4jwjnijf633f3jx5 7385153 7385151 2026-11-08T03:28:33Z Husnawati naa 2635074 7385153 wikitext text/x-wiki Abdurrahman Wahid (telahiran aran Abdurrahman ad-Dakhil; 7 September 1940 - 30 Desember 2009), ye lebih tekenal siq aran Gus Dur. Nie politikus Indonesia kance ulama islam saq menjabat sebage Presiden Indonesia keempat langan taun 1999 sampe 2001. selain mimpin organisasi Nahdlatul Ulama, nie endah pendiri Parte Kebangkitan Bangsa (PKB). nie endah anaqn Menteri Agama Wahid Hasyim, kance bain pendiri Nahldatul Ulama, Hasyim Asy'ari. Selame pemerintahan nie, Abdurrahman Wahid tekenal siq kebijakanne saq ndekne tentu kance pemikiranne saq visioner. . Pengaruhne terhadap Reformasi Indonesia leq kebebasan pers saq luas, saq tetandean siq pembubaran Departemen Penerangan leq tahun 1999. Abdurrahman Wahid bedoe peranan saq penting pasn cabut larangan kanggo merayakan Taun Baru Imlek. Wahid endah jarian Konfusianisme jari agama resmi keenem leq Indonesia pada taun 2000 , ngelindungan hak-hak kumpulang minoritas leq Indonesia. Semenjak keluarn serangkaian keputusan saq jarian kontroversi, misalne pencopotan sejumlah menteri leq dalem kabinet, hubungan baikne kance Israel saq tetentang leq kalangan Muslim, sampai maklumat kontroversialne saq bertujuan ngentikang parlemen, Majelis Permusyawaratan Rakyat (MPR) akhirne memakzulkan Abdurrahman Wahid leq tanggal 23 Juli 2001 kance menunjuk Megawati Soekarnoputri jari penggentik. Abdurrahman Wahid tehormat secare luas sehingge jari guru bangsa dait pembela Hak Asasi Manusia (HAM) saq terkenal. Pemerintahane teanggap bebasang dengan Tionghoa Indonesia leq penindasan saq nie pade alamin selame Orde Baru, dait dengan tokoh Tionghoa bengne gelar “Bapak Tionghoa”. Kebijakannye saq ndukung hak-hak minoritas dait perdamaian ngelantur side pade bengne gelar “Bapak Pluralisme”. Peristiwa pemakzulannye dirik sehingge teanggap jari tindakan ngelawan hukum, dait penok saq nganggep bahwe pemakzulan no seharusn endah ye endekn ne sah. [[Category:Wp/sas]] [[Category:Kodar Serentak Hari Pahlawan Nasional Komunitas WIkimedia Mataram GSF34]] ig6bpnn849r09mww7yk5gdihae4mvsd 0 3789549 7385553 7248668 2026-11-08T11:44:10Z Ichahahaha 2690743 7385553 wikitext text/x-wiki Diandra Paramita Sastrowardoyo (lahir 16 Maret 1982) niki tukang lakon, model, produser pilem, sutradara, saq jauq acare, kance penyanyi lekan Indonesia. Nie mulai pegaweane leq dunie hiburan langan bidang permodelan seuwahn mauq juare pertame leq ajang Gadis Sampul taun 1996. Dian terusne mulai karirne leq dunie perfilman lekan film Bintang Jatuh (2000) sak tesutradarai Rudi Soedjarwo. Arane semakin tekenal seuwahne bintangin ''Pasir Berbisik'' (2001) kance terutame ''Ada Apa dengan Cinta?'' [[Category:Wp/sas]] po1vwalil0kofujdqfa8qyu7lrwh4cx 7385554 7385553 2026-11-08T11:44:32Z Ichahahaha 2690743 7385554 wikitext text/x-wiki Diandra Paramita Sastrowardoyo (lahir 16 Maret 1982) niki tukang lakon, model, produser pilem, sutradara, saq jauq acare, kance penyanyi lekan Indonesia. Nie mulai pegaweane leq dunie hiburan langan bidang permodelan seuwahn mauq juare pertame leq ajang Gadis Sampul taun 1996. Dian terusne mulai karirne leq dunie perfilman lekan film Bintang Jatuh (2000) sak tesutradarai Rudi Soedjarwo. Arane semakin tekenal seuwahne bintangin ''Pasir Berbisik'' (2001) kance terutame ''Ada Apa dengan Cinta?'' [[Category:Wp/sas]] [[Category:Https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sas/Nicholas Saputra]] o0243yinqlja6fy69t6wft5q7zde6nd 7385556 7385554 2026-11-08T11:45:24Z Ichahahaha 2690743 7385556 wikitext text/x-wiki Diandra Paramita Sastrowardoyo (lahir 16 Maret 1982) niki tukang lakon, model, produser pilem, sutradara, saq jauq acare, kance penyanyi lekan Indonesia. Nie mulai pegaweane leq dunie hiburan langan bidang permodelan seuwahn mauq juare pertame leq ajang Gadis Sampul taun 1996. Dian terusne mulai karirne leq dunie perfilman lekan film Bintang Jatuh (2000) sak tesutradarai Rudi Soedjarwo. Arane semakin tekenal seuwahne bintangin ''Pasir Berbisik'' (2001) kance terutame ''Ada Apa dengan Cinta?'' [[Category:Wp/sas]] [[Category:Kodar Serentak Hari Pahlawan Nasional Komunitas WIkimedia Mataram GSF26]] 7dbmh9xivsusf06any8iir2rp06r442 0 3792214 7385114 7257974 2026-11-08T03:06:08Z Rina Harpani 2606926 7385114 wikitext text/x-wiki Tuanku Imam Bonjol (araq leq Bonjol, Luhak Agam, Pagaruyung, nie arak lek 1 Januari taon 1772. Aren asline ino semula Muhammad Shawab, Ia ino anak lekan Inaq Hamatun dait Amaq Khatib Bayanuddin. Amaq ne niki ye jari alim ulama. Tuanku Imam Bonjol niki ye nurut amaq ne jari alim ulama, pemimpin, daet pejuang saq beperang lawan Belande sak tekenal isiq peperangan Perang Padri saq oleq taon 1803-1838. Tuanku Imam Bonjol teangkat jeri Pahlawan Nasional sesue kance surat keputusan Presiden RI Nomor 087 taon 1973. Tuanku Imam Bonjol ninggal pas oleq pengasingan serte te makamang eleq Lotta, Pineleng, Minahasa, (6 November 1864). [[Category:Wp/sas]] 35qnu30sh2ofqvt1l9t8mq3rhrr4wlz 0 3792215 7385185 7257975 2026-11-08T04:00:54Z Rina Harpani 2606926 7385185 wikitext text/x-wiki Cut Nyak Dhien (penolesan laeq: Tjoet Nja' Dhien; (12 Mei 1848 - 6 November 1908) Ia niki termasuk pemimpin Pasukan Gerilya Aceh selame Perang Aceh. Seuahn ninggal semamen, Teuku Umar, nie jeri pimpin e acare gerilya lawan Belande selame 25 taon. Nie te anugerahang geler Pahlawan Nasional Indonesia secare anumerta mulei 2 Mei 1964 sik pemerintah Indonesia. Gelar Pahlawan Nasional sak meuqn nu tebeng isik Presiden Soekarno. Cut Nyak Dhien niki lekan keluarge Uleebalang VI Mukim lek Aceh Beleq kance sejak perang meletus elek taon 1873 ia niki ngejalanin irup ne lek lingkungan perlawanan. Seuahan meninggal semame pertama ne Teuku Ibrahim Lamnga ia merarik malik kance dengan Teuku Umar, salah saik panglima Aceh sik terkemuka. [[Category:Wp/sas]] 58g74486ik85f1ddxtd5p2ecnq1kokh 0 3792216 7385111 7257979 2026-11-08T03:04:11Z Elmawardana20 2623386 7385111 wikitext text/x-wiki Ir. Soekarno (penolesan Republik: Sukarno; 6 Juni 1901 - 21 Juni 1970), tekenal siq tesapak Bung Karno, nu salah sekek negarawan, orator, daet Presiden Indonesia pertame saq menjabat mulei oleq taon 1945 sampe 1967. Nie menjabat jeri presiden seuahn memproklamasikan kemerdekaan Indonesia kance wakiln, Mohammad Hatta. Sak laen endah teparan jeri "Bapak Proklamator:, Soekarno teparan endah jeri cipteang Pancasila, dasar negare daet ideologi bangse Indonesia. Ir. Soekarno ndah sak mengemukakan dasar negara Pancasila elek sidang BPUPKI tanggal 1 juni 1945, terus akhir wafat lek RSPAD Gatot Subroto, Jakarta. [[Category:Wp/sas]] de9a0ohrund337sr5kzxsv6eoyezq2k 7385115 7385111 2026-11-08T03:06:39Z Elmawardana20 2623386 7385115 wikitext text/x-wiki Ir. Soekarno (penolesan Republik: Sukarno; 6 Juni 1901 - 21 Juni 1970), tekenal siq tesapak Bung Karno, nu salah sekek negarawan, orator, daet Presiden Indonesia pertame saq menjabat mulei oleq taon 1945 sampe 1967. Nie menjabat jeri presiden seuahn memproklamasikan kemerdekaan Indonesia kance wakiln, Mohammad Hatta. Sak laen endah teparan jeri "Bapak Proklamator:, Soekarno teparan endah jeri cipteang Pancasila, dasar negare daet ideologi bangse Indonesia. Ir. Soekarno ndah sak mengemukakan dasar negara Pancasila elek sidang BPUPKI tanggal 1 juni 1945, terus akhir wafat lek RSPAD Gatot Subroto, Jakarta. [[Category:Wp/sas]] [[Category:Kodar Serentak Hari Pahlawan Nasional Komunitas WIkimedia Mataram GSF26]] bas2fxlz5jbm16i8qlra44bbots1qsf 0 3792217 7385175 7257986 2026-11-08T03:49:37Z Saharanisofina13 2623383 7385175 wikitext text/x-wiki Soeharto (8 Juni 1921 - 27 Januari 20028) nu dengan perwira militer daet politikus saq menjabat jei Presiden Indonesia keduen. pemerintahann selame 31 taon daet 70 jelu pinak nie jeri presiden sak mase jabatann paling belo oleq dalem sejarah Indonesia. Soeharto lahir leq Kemusuk, deket Yogyakarta, leq jaman kolonial Belanda. Nie tumbuh leq lingkungan saq sederhane. Dengan toakn beseang ndekn ngonek seuahn lahir, nie ndot kance dengan toak angkatn selame sebagian mase kodeqn. pas pendudukan jepang leq Hindia Belanda, Soeharto betuges leq pasukan keamanan Indonesia saq teorganisasian siq Jepang. Selame perjuangan kemerdekaan Indonesia, nie begabung kance tentara Indonesia saq baruq tebentuk dait taek pangkat jari mayor jendral beberapa waktu sewahn kemerdekaan penuh Indonesia tercapai. [[Category:Wp/sas]] ng5l3wwo344u4z3t941o7a9llbfv3kc 7385177 7385175 2026-11-08T03:50:29Z Saharanisofina13 2623383 membuat artikel baru 7385177 wikitext text/x-wiki Soeharto (8 Juni 1921 - 27 Januari 20028) nu dengan perwira militer daet politikus saq menjabat jei Presiden Indonesia keduen. pemerintahann selame 31 taon daet 70 jelu pinak nie jeri presiden sak mase jabatann paling belo oleq dalem sejarah Indonesia. Soeharto lahir leq Kemusuk, deket Yogyakarta, leq jaman kolonial Belanda. Nie tumbuh leq lingkungan saq sederhane. Dengan toakn beseang ndekn ngonek seuahn lahir, nie ndot kance dengan toak angkatn selame sebagian mase kodeqn. pas pendudukan jepang leq Hindia Belanda, Soeharto betuges leq pasukan keamanan Indonesia saq teorganisasian siq Jepang. Selame perjuangan kemerdekaan Indonesia, nie begabung kance tentara Indonesia saq baruq tebentuk dait taek pangkat jari mayor jendral beberapa waktu sewahn kemerdekaan penuh Indonesia tercapai. [[Category:Wp/sas]] [[Category:Kodar Serentak Hari Pahlawan Nasional Komunitas WIkimedia Mataram GSF26]] axfp12mk1a8gqfgaxyvjfvfi9zg50oa 0 3792229 7385371 7258006 2026-11-08T06:18:11Z Saharanisofina13 2623383 7385371 wikitext text/x-wiki Diah Permata MegawatiSetiawati Soekarnoputri (araq 23 Januari 1947) nu Presiden Indonesia kelimen saq menjabat oleq taon 2001 sampe 2004, siq n gentik Abdurrahman Wahid saq tepengkah oleq jabatan n. Nie nu presiden nine pertame n Indonesia daet mesak n sampe neni. Nie siq n calon ngang riq n malik oleq Pemilu Presiden 2004 daet 2009, leguq tekalahang siq Susilo Bambang Yudhoyono (SBY). Megawati Soekarnoputri beperan penting leq pinaq Komisi Pemberantasan Korupsi, lembaga saq betugas jari melawan korupsi di Indonesia. Nie endah tetepan sistem pemilihan umum saq pertamekali saq mbe rakyat Indonesia baun mileq presiden kance wakil presiden secare langsung, selain meleqcalon anggote legislatif. Akibatn, nie tejuluki "Ibu Penggerak Konstitusi" Megawati nie ketua umum Partai Demokrasi Indonesia Perjuangan (PDI-P) leman saq pisahan diriqn engkan Partai Demokrasi Indonesia leq taun 1999. Nie anak paling beleqn anak pertame presiden pertame Indonesia, Soekarno. [[Category:Wp/sas]] tguyws9s2q69mjdd41tak7janj0bgo9 7385374 7385371 2026-11-08T06:20:11Z Saharanisofina13 2623383 membuat artikel baru 7385374 wikitext text/x-wiki Diah Permata MegawatiSetiawati Soekarnoputri (araq 23 Januari 1947) nu Presiden Indonesia kelimen saq menjabat oleq taon 2001 sampe 2004, siq n gentik Abdurrahman Wahid saq tepengkah oleq jabatan n. Nie nu presiden nine pertame n Indonesia daet mesak n sampe neni. Nie siq n calon ngang riq n malik oleq Pemilu Presiden 2004 daet 2009, leguq tekalahang siq Susilo Bambang Yudhoyono (SBY). Megawati Soekarnoputri beperan penting leq pinaq Komisi Pemberantasan Korupsi, lembaga saq betugas jari melawan korupsi di Indonesia. Nie endah tetepan sistem pemilihan umum saq pertamekali saq mbe rakyat Indonesia baun mileq presiden kance wakil presiden secare langsung, selain meleqcalon anggote legislatif. Akibatn, nie tejuluki "Ibu Penggerak Konstitusi" Megawati nie ketua umum Partai Demokrasi Indonesia Perjuangan (PDI-P) leman saq pisahan diriqn engkan Partai Demokrasi Indonesia leq taun 1999. Nie anak paling beleqn anak pertame presiden pertame Indonesia, Soekarno. [[Category:Wp/sas]] [[Category:Kodar Serentak Hari Pahlawan Nasional Komunitas WIkimedia Mataram GSF26]] 0dxznci8a2n847kxqtzfq2saze63c7n 0 3792238 7385130 7258038 2026-11-08T03:17:32Z Husnawati naa 2635074 7385130 wikitext text/x-wiki Joko Widodo (Indonesia: [dʒɔkɔ widɔdɔ]; araq 21 Juni 1961), ye tekenal jeri Jokowi nu politikus daet pengusahe Indonesia saq menjabat jeri Presiden Indonesia kepituq n mulei oleq taon 2014 sampe 20224/ Sebelumn nie nu anggote Parte Demokrasi Indonesia Perjuangan (PDI-P). Nie nu presiden Indonesia pertame saq ndk rateng oleq elit politik ato militer daet jeri presiden Indonesia pertame sak sebelumn menjabat nu jeri kepale daerah, oleq n sak menjabat jeri Gubernur DKI Jakarta mulei taon 2012 entah 2014 daet Wali Kota Surakarta oleq ton 2005 sampe 2012. Jokowi jari dengan aran Mulyono, beterus tegentik jari "Joko Widodo" leq aranne sengaq jari sebeb dirikn sak girang sakit-sakitan liqn masih kodeq. Ie jari dait beleq leq jaoq rurung letaq leq Surakarta. Jokowi sekolah dait lulus leq Universitas Gadjah Mada leq tahun 1985, beterus bekawin kance seninen, Iriana, leq setahun beterus. Ie begawean jari tukang kayu dait eksportir furnitur seendekman tepeleq jari Wali Kota Surakarta leq tahun 2005. Ie jari lakaran tekenal sampe nasional jari wali kota dait terpilih jari gubernur Jakarta leq pemilihan umum tahun 2012, bareng Basuki Tjahaja Purnama jari wakil gubernur. Jari gubernur, ie isikn idupang ulang politik lokal, ye kenalang kunjungan blusukan saq tesiar (pemeriksaan mendadak) dait bukn kerisak birokrasi kota, iye berhasil ngurangi korupsi leq prosesne. Ie endah kenalang program-program saq wah lampak betaun-taun jari ningketang kualitas irup, tegesne layanan kesehatan universal, ngeruk kokoh utame kota jari ngurangin banjir, dait ngresmian pembangunan sistem kereta bawak tanak kota. [[Category:Wp/sas]] 99o1v6akxjni677w7yo35s04xuoxeqa 7385135 7385130 2026-11-08T03:18:42Z Husnawati naa 2635074 7385135 wikitext text/x-wiki Joko Widodo (Indonesia: [dʒɔkɔ widɔdɔ]; araq 21 Juni 1961), ye tekenal jeri Jokowi nu politikus daet pengusahe Indonesia saq menjabat jeri Presiden Indonesia kepituq n mulei oleq taon 2014 sampe 20224/ Sebelumn nie nu anggote Parte Demokrasi Indonesia Perjuangan (PDI-P). Nie nu presiden Indonesia pertame saq ndk rateng oleq elit politik ato militer daet jeri presiden Indonesia pertame sak sebelumn menjabat nu jeri kepale daerah, oleq n sak menjabat jeri Gubernur DKI Jakarta mulei taon 2012 entah 2014 daet Wali Kota Surakarta oleq ton 2005 sampe 2012. Jokowi jari dengan aran Mulyono, beterus tegentik jari "Joko Widodo" leq aranne sengaq jari sebeb dirikn sak girang sakit-sakitan liqn masih kodeq. Ie jari dait beleq leq jaoq rurung letaq leq Surakarta. Jokowi sekolah dait lulus leq Universitas Gadjah Mada leq tahun 1985, beterus bekawin kance seninen, Iriana, leq setahun beterus. Ie begawean jari tukang kayu dait eksportir furnitur seendekman tepeleq jari Wali Kota Surakarta leq tahun 2005. Ie jari lakaran tekenal sampe nasional jari wali kota dait terpilih jari gubernur Jakarta leq pemilihan umum tahun 2012, bareng Basuki Tjahaja Purnama jari wakil gubernur. Jari gubernur, ie isikn idupang ulang politik lokal, ye kenalang kunjungan blusukan saq tesiar (pemeriksaan mendadak) dait bukn kerisak birokrasi kota, iye berhasil ngurangi korupsi leq prosesne. Ie endah kenalang program-program saq wah lampak betaun-taun jari ningketang kualitas irup, tegesne layanan kesehatan universal, ngeruk kokoh utame kota jari ngurangin banjir, dait ngresmian pembangunan sistem kereta bawak tanak kota. [[Category:Wp/sas]] [[Category:Kodar Serentak Hari Pahlawan Nasional Komunitas WIkimedia Mataram GSF26]] 4402e8rwr3uhkwgci4q7ptk997rh1p0 0 3792239 7385194 7258039 2026-11-08T04:07:01Z Baiq.vinastika 2606929 7385194 wikitext text/x-wiki Pangeran Diponogoro nu pangeran Jawe saq ngelawan pemerintahan kolonial Belande. Anaq Sulungn Hamengkubuwana III ni siq n tegen pegaruh penting dalem Peperangan Jawe taon 1825 sampe 1830. [[Category:Wp/sas]] [[Category:Kodar Serentak Hari Pahlawan Nasional Komunitas WIkimedia Mataram GSF26]] 4pixft1o1hv1ouz8dj95xt3zfsbb2h6 7385204 7385194 2026-11-08T04:19:45Z Ren.TealDawn 2724176 7385204 wikitext text/x-wiki Pangeran Diponegoro (Bahasa Jawa: ꦣꦶꦥꦤꦒꦫ, Telahiran jari Bendara Raden Mas Mustahar, <u>suwahno</u> jari Bendara Raden Mas Antawirya ꦧꦼꦤ꧀ꦢꦫꦫꦢꦺꦤ꧀ꦩꦱ꧀ꦲꦤ꧀ꦠꦮꦶꦂꦪ; 11 November 1785 — 8 Januari 1855) Pangeran Diponegoro yakni pangeran jawe sak menentang pemerintahan Kolonial Belande. Anak penuaq Hamengkubuwana III sakni bedoe peranan penting lekan perang jawe tahun 1825 jangken 1830. Pas wah Kalah trus ketangkep, pelinggih teasingkan jok Manado kance Makassar elek umur 69 tahun. [[Category:Wp/sas]] [[Category:Kodar Serentak Hari Pahlawan Nasional Komunitas WIkimedia Mataram GSF26]] 6ty8q3nnux62absu4gos9hihapzt7st 0 3792384 7385122 7258352 2026-11-08T03:12:48Z Wijayax 2717437 7385122 wikitext text/x-wiki Iko tebeléan leq Daerah Matraman ato sak tepatn leq Palmeriam lingkungan Betawi (penduduk asli Jakarta). lékan tahun 1993, Nie berajah seni bela diri kedaerahan Indonesia, pencaq silat lek perguruan asuhan tuaqn, Tiga Berantai, sak beraliran silat Betawi. Leq tahun 2005, nie jari pesilat paling solah dalem kategori demonstrasi leq Kejuaraan Silat Nasional. selain milu leq persilatan, nie endah aktif maen ball, iko wahn sempat posisi ne gelandang lek liga -B klub ball Indonesia, laguq impian ne mele jari pemain bintang gagal sengaqn klub sak taon milu ye bangkrut, nah bakat silat ne ye bengn kesempatan lalo juq luar negeri dalam lomba-lomba pencak silat leq Inggris, Rusia, Laos, Kamboja, dan Prancis. Iko Uwais merarik kance penyanyi Audy Item leq tanggal 25 juni 2012, setelah ne beberayean arak 3 bulan. nah nani nie wah bedoe anak arak 2. [[Category:Wp/sas]] 44kp1lc3chgybmxpjlea5qa8obghnc8 7385124 7385122 2026-11-08T03:13:25Z Wijayax 2717437 7385124 wikitext text/x-wiki Iko tebeléan leq Daerah Matraman ato sak tepatn leq Palmeriam lingkungan Betawi (penduduk asli Jakarta). lékan tahun 1993, Nie berajah seni bela diri kedaerahan Indonesia, pencaq silat lek perguruan asuhan tuaqn, Tiga Berantai, sak beraliran silat Betawi. Leq tahun 2005, nie jari pesilat paling solah dalem kategori demonstrasi leq Kejuaraan Silat Nasional. selain milu leq persilatan, nie endah aktif maen ball, iko wahn sempat posisi ne gelandang lek liga -B klub ball Indonesia, laguq impian ne mele jari pemain bintang gagal sengaqn klub sak taon milu ye bangkrut, nah bakat silat ne ye bengn kesempatan lalo juq luar negeri dalam lomba-lomba pencak silat leq Inggris, Rusia, Laos, Kamboja, dan Prancis. Iko Uwais merarik kance penyanyi Audy Item leq tanggal 25 juni 2012, setelah ne beberayean arak 3 bulan. nah nani nie wah bedoe anak arak 2. [[Category:Wp/sas]] [[Category:Kodar Serentak Hari Pahlawan Nasional Komunitas WIkimedia Mataram GSF26]] gzy9qa7wqt4apmx5hganp2axy881698 0 3792386 7385166 7258354 2026-11-08T03:40:51Z Wijayax 2717437 7385166 wikitext text/x-wiki Jro Happy Salma Wanasari (lahir 4 Januari 1980) tukang lakon, penyanyi, produser pilem, sutradara, kance penulis lékan Indonésia. Nie termasuk dalem salah sopoq tokoh saq berpengaruh leq Asia, versi majalah Tatler leq tahun 2020.[3] Happy mauq penghargaan Bali-Dwipantara Nata Kerthi Nugraha 2023 lékan Institut Seni Indonésia Denpasar jari kategori Seniman dan Maesenas Seni.[4] Happy Salma mulai karir ne leq dunie seni peran saq membintangi sepulu judul sinetron. pas nie fokus eleq dunie sinetron, Happy mundait kesenengan eleq sastra, siq tetuangan leq dalam due buku cerpen sak berjudul Pulang (2006) sak jari nominasi leq Literary Khatulistiwa Award, kance buku saq berjudul Telaga Fatamorgana (2008). Happy endah besopoq leq antalogi cerita pendek Titian: Antologi Cerita pendek Kerakyatan (2008), Lobakan: Antologi Cerita Pendek (2009), 24 Sauh Kolaborasi Cerpen (2009) kance Murai Ke Sangkar Emas (2009). selain cerpen, Happy endah tulis novel kolaborasi kance Pidi Baiq saq berjudul Hanya Salju dan Pisau Batu (2010). saq terakhir, nie nulis kance penerbit buku biografi kreatif Desak Nyoman Suarti " The Warrior Daughter" (2015). [[Category:Wp/sas]] 1m9he6rsdk9ltu4lrnk02nz1rwzd8ny 7385167 7385166 2026-11-08T03:41:23Z Wijayax 2717437 7385167 wikitext text/x-wiki Jro Happy Salma Wanasari (lahir 4 Januari 1980) tukang lakon, penyanyi, produser pilem, sutradara, kance penulis lékan Indonésia. Nie termasuk dalem salah sopoq tokoh saq berpengaruh leq Asia, versi majalah Tatler leq tahun 2020.[3] Happy mauq penghargaan Bali-Dwipantara Nata Kerthi Nugraha 2023 lékan Institut Seni Indonésia Denpasar jari kategori Seniman dan Maesenas Seni.[4] Happy Salma mulai karir ne leq dunie seni peran saq membintangi sepulu judul sinetron. pas nie fokus eleq dunie sinetron, Happy mundait kesenengan eleq sastra, siq tetuangan leq dalam due buku cerpen sak berjudul Pulang (2006) sak jari nominasi leq Literary Khatulistiwa Award, kance buku saq berjudul Telaga Fatamorgana (2008). Happy endah besopoq leq antalogi cerita pendek Titian: Antologi Cerita pendek Kerakyatan (2008), Lobakan: Antologi Cerita Pendek (2009), 24 Sauh Kolaborasi Cerpen (2009) kance Murai Ke Sangkar Emas (2009). selain cerpen, Happy endah tulis novel kolaborasi kance Pidi Baiq saq berjudul Hanya Salju dan Pisau Batu (2010). saq terakhir, nie nulis kance penerbit buku biografi kreatif Desak Nyoman Suarti " The Warrior Daughter" (2015). [[Category:Wp/sas]] [[Category:Kopdar Serentak Hari Pahlawan Nasional Komunitas WIkimedia Mataram GSF26]] 3f4uoga56g1yh3to62x5veuq5mmocgt 0 3792387 7385138 7258355 2026-11-08T03:19:55Z Thelightfull 2716882 7385138 wikitext text/x-wiki Cinta Laura Kiehl ([ˈtʃinta ˈlaura]) lahir 17 Agustus 1993 leq Quakenbrück, Jerman. Nie tekenal jari tukang kalon, penyanyi, pengégel, kance model lékan Indonésia. Lekan kodeq sampe dedare nie pindah-pindah negare milu amakn (Michael Kiehl) sak begawean jari General Manager leq Grand Hyatt Hotel. Inakn aran Herdiana Soekarseno Kiehl, dengan asli Indonésia. Sengak lahir kance beleq lek luar negeri, Cinta Laura bedoe logat campuran antara bahase Indonesia dait bahase Inggris. [[Category:Wp/sas]] bs2w9zxd77lumswhqqcdfy5uqvwouvg 7385142 7385138 2026-11-08T03:20:51Z Thelightfull 2716882 7385142 wikitext text/x-wiki Cinta Laura Kiehl ([ˈtʃinta ˈlaura]) lahir 17 Agustus 1993 leq Quakenbrück, Jerman. Nie tekenal jari tukang kalon, penyanyi, pengégel, kance model lékan Indonésia. Lekan kodeq sampe dedare nie pindah-pindah negare milu amakn (Michael Kiehl) sak begawean jari General Manager leq Grand Hyatt Hotel. Inakn aran Herdiana Soekarseno Kiehl, dengan asli Indonésia. Sengak lahir kance beleq lek luar negeri, Cinta Laura bedoe logat campuran antara bahase Indonesia dait bahase Inggris. [[Category:Wp/sas]] [[Category:Kopdar Serentak Hari Pahlawan Nasional Komunitas WIkimedia Mataram GSF26]] sds4nl1vbm2x5210o7mzek4zyixh279 0 3792388 7385206 7258356 2026-11-08T04:21:24Z Thelightfull 2716882 7385206 wikitext text/x-wiki Dwi Sasono (lahir 30 Maret 1980) niki tukan lakon lékan Indonésia. Nie mulai tekenal luas siq peranne leq film Mendadak Dangdut. Nie kereng jari tukang lakon eq luek film marak ''Pocong 2 (2006), Drupadi (2008), Laskar Pemimpi (2010), Jakarta Hati (2012), Dua Garis Biru (2019), kance Perayaan Mati Rasa (2025).'' Nie endah mauk olek penghargaan dait nominasi antare lain Lelakon mame utame paling solah leq Festival Film Indonesia (2007), Lelakon mame utame paling tedemen leq Indonesia Movie Awards (2008), kance Lelakon mame utame genre simbit leq Festival Film Wartawan Indonesia (2022). Dwi merariq kance Widi Mulia tanggal 4 November 2027. Nie bedoe 2 anak mame kance 1 anak nine. [[Category:Wp/sas]] s9334n7oasun1b8t8f7jftqwa2vm2v4 7385207 7385206 2026-11-08T04:22:42Z Thelightfull 2716882 7385207 wikitext text/x-wiki Dwi Sasono (lahir 30 Maret 1980) niki tukan lakon lékan Indonésia. Nie mulai tekenal luas siq peranne leq film Mendadak Dangdut. Nie kereng jari tukang lakon eq luek film marak ''Pocong 2 (2006), Drupadi (2008), Laskar Pemimpi (2010), Jakarta Hati (2012), Dua Garis Biru (2019), kance Perayaan Mati Rasa (2025).'' Nie endah mauk olek penghargaan dait nominasi antare lain Lelakon mame utame paling solah leq Festival Film Indonesia (2007), Lelakon mame utame paling tedemen leq Indonesia Movie Awards (2008), kance Lelakon mame utame genre simbit leq Festival Film Wartawan Indonesia (2022). Dwi merariq kance Widi Mulia tanggal 4 November 2027. Nie bedoe 2 anak mame kance 1 anak nine. [[Category:Wp/sas]] [[Category:Kopdar Serentak Hari Pahlawan Nasional Komunitas WIkimedia Mataram GSF26]] 7jermz01be56aizkxqmaevs40yb25s9 0 3793122 7384874 7262637 2026-11-07T15:50:09Z Christiancite 2712962 /* */ 7384874 wikitext text/x-wiki '''Marie-Rose Kasa-Vubu Kiatazabu''',muledibua Marie-Rose Kasa-Vubu Kukana mu dia matuku 27 ngondo muisatu 1945 mu Kinshasa mu [[Wp/lua/Ditunga dia Kongu wa Mungalaata|ditunga dia kongu wa mungalata]] wa ne mufue mu dia matuku 17 ngondo wa kumpala 2026 mu tshimenga tshimue atshi[1], udi muena ditunga dia kongu wa mungalata, udibu babikila ne:« Princesse Kiku du Mayombe ». [[Category:Wp/lua]] se3tl742y3otluvxyay7oqjo7sf3gju 7384875 7384874 2026-11-07T15:50:51Z Christiancite 2712962 /* */ 7384875 wikitext text/x-wiki '''Marie-Rose Kasa-Vubu Kiatazabu''',muledibua Marie-Rose Kasa-Vubu Kukana mu dia matuku 27 ngondo muisatu 1945 mu [[Wp/lua/Tshinsansa|Kinshasa]] mu [[Wp/lua/Ditunga dia Kongu wa Mungalaata|ditunga dia kongu wa mungalata]] wa ne mufue mu dia matuku 17 ngondo wa kumpala 2026 mu tshimenga tshimue atshi[1], udi muena ditunga dia kongu wa mungalata, udibu babikila ne:« Princesse Kiku du Mayombe ». [[Category:Wp/lua]] r67amdaae1wspq8na9sdlecyowqna8z 7384877 7384875 2026-11-07T15:52:38Z Christiancite 2712962 /* */ 7384877 wikitext text/x-wiki '''Marie-Rose Kasa-Vubu Kiatazabu''',muledibua Marie-Rose Kasa-Vubu Kukana mu dia matuku 27 ngondo muisatu 1945 mu [[Wp/lua/Tshinsansa|Kinshasa]] mu [[Wp/lua/Ditunga dia Kongu wa Mungalaata|ditunga dia kongu wa mungalata]] ni mufua mu dia matuku 17 a ngondu wa kumpala mu tshidimu tshia 2026 mu tshimenga tshimue atshi[1], udi muena [[Wp/lua/Ditunga dia Kongu wa Mungalaata|ditunga dia kongu wa mungalata]], udibu babikila ne:« Princesse Kiku du Mayombe ». [[Category:Wp/lua]] crmnmvrqfx3f33rwvhbl509okejjusd 0 3793637 7385109 7264818 2026-11-08T02:59:16Z Ren.TealDawn 2724176 7385109 wikitext text/x-wiki Raden Ajeng Kartini (21 April 1879) - 17 September 1904) ato biasè tè tèmpõh sè'uah bèjangkèp tèkènal jari Raden Ayu Kartini tokoh nine ningrat lèman Jawè daet asli tèsènjariq jari pahlawan nasional Indonesia. Kartini tèkènal jari dèngan pèjuang saq gigih dalèm pèjuangan kemerdekaan daet kedudukan kaum nine pas laèq apèlagi dèngan nine Jawè sèrtè bèbangun Sekolah Kartini lèq bèbèrapè daèrah saq lain. Iye telahiran eleq keluarge bangsawan Jawe leq Hindia Belande (Indonesa saq nane). Engkahn besekolah eleq sekola Ia dilahirkan dalam keluarga bangsawan Jawa di Hindia Belanda (sekarang Indonesia). Setelah bersekolah di sekolah dasar berbahasa Belanda, ia ingin melanjutkan pendidikan lebih lanjut, tetapi perempuan Jawa saat itu dilarang mengenyam pendidikan tinggi. Ia bertemu dengan berbagai pejabat dan orang berpengaruh, termasuk J.H. Abendanon, yang bertugas melaksanakan Kebijakan Etis Belanda. [[Category:Wp/sas]] 8x7lukpfgsuwmji4xu9x2f8lnctxvi1 7385137 7385109 2026-11-08T03:19:05Z ~2026-59233-33 2724189 add more paragraph 7385137 wikitext text/x-wiki Raden Ajeng Kartini (21 April 1879) - 17 September 1904) ato biasè tè tèmpõh sè'uah bèjangkèp tèkènal jari Raden Ayu Kartini tokoh nine ningrat lèman Jawè daet asli tèsènjariq jari pahlawan nasional Indonesia. Kartini tèkènal jari dèngan pèjuang saq gigih dalèm pèjuangan kemerdekaan daet kedudukan kaum nine pas laèq apèlagi dèngan nine Jawè sèrtè bèbangun Sekolah Kartini lèq bèbèrapè daèrah saq lain. Iye telahiran eleq keluarge bangsawan Jawe leq Hindia Belande (Indonesa saq nane). Engkahn besekolah eleq sekolah dasar base Belande, Iye mele lanjut sekolah tinggi laguq ndeknbau soalne dengan nine Jawe telarang sekolah tinggi. Kartini bedait kance pejabat-pejabat Belande, termasuk J. H. Abendanon, sak betugas jari pelaksane kebijakan etis Belande. [[Category:Wp/sas]] 2c7wkl55dosk82nj3rnjhkxlo0f6zgh 7385143 7385137 2026-11-08T03:20:54Z ~2026-59233-33 2724189 7385143 wikitext text/x-wiki Raden Ajeng Kartini (21 April 1879) - 17 September 1904) ato biasè tè tèmpõh sè'uah bèjangkèp tèkènal jari Raden Ayu Kartini tokoh nine ningrat lèman Jawè daet asli tèsènjariq jari pahlawan nasional Indonesia. Kartini tèkènal jari dèngan pèjuang saq gigih dalèm pèjuangan kemerdekaan daet kedudukan kaum nine pas laèq apèlagi dèngan nine Jawè sèrtè bèbangun Sekolah Kartini lèq bèbèrapè daèrah saq lain. [[Category:Wp/sas]] bsptcq1b737dssy3bbi9qpdzlezdfrf 7385144 7385143 2026-11-08T03:21:57Z Baiq.vinastika 2606929 7385144 wikitext text/x-wiki Raden Ajeng Kartini (21 April 1879) - 17 September 1904) ato biasè tè tèmpõh sè'uah bèjangkèp tèkènal jari Raden Ayu Kartini tokoh nine ningrat lèman Jawè daet asli tèsènjariq jari pahlawan nasional Indonesia. Kartini tèkènal jari dèngan pèjuang saq gigih dalèm pèjuangan kemerdekaan daet kedudukan kaum nine pas laèq apèlagi dèngan nine Jawè sèrtè bèbangun Sekolah Kartini lèq bèbèrapè daèrah saq lain. Iye telahiran eleq keluarge bangsawan Jawe leq Hindia Belande (Indonesa saq nane). Engkahn besekolah eleq sekolah dasar base Belande, Iye mele lanjut sekolah tinggi laguq ndeknbau soalne dengan nine Jawe telarang sekolah tinggi. Kartini bedait kance pejabat-pejabat Belande, termasuk J. H. Abendanon, sak betugas jari pelaksane kebijakan etis Belande [[Category:Wp/sas]] hhs4rydfx96wybu69kgb88mh7u4r6sr 7385154 7385144 2026-11-08T03:29:40Z Baiq.vinastika 2606929 7385154 wikitext text/x-wiki Raden Ajeng Kartini (21 April 1879) - 17 September 1904) ato biasè tè tèmpõh sè'uah bèjangkèp tèkènal jari Raden Ayu Kartini tokoh nine ningrat lèman Jawè daet asli tèsènjariq jari pahlawan nasional Indonesia. Kartini tèkènal jari dèngan pèjuang saq gigih dalèm pèjuangan kemerdekaan daet kedudukan kaum nine pas laèq apèlagi dèngan nine Jawè sèrtè bèbangun Sekolah Kartini lèq bèbèrapè daèrah saq lain. Iye telahiran eleq keluarge bangsawan Jawe leq Hindia Belande (Indonesa saq nane). Engkahn besekolah eleq sekolah dasar base Belande, Iye mele lanjut sekolah tinggi laguq ndeknbau soalne dengan nine Jawe telarang sekolah tinggi. Kartini bedait kance pejabat-pejabat Belande, termasuk J. H. Abendanon, sak betugas jari pelaksane kebijakan etis Belande [[Category:Wp/sas]] [[Category:Kodar Serentak Hari Pahlawan Nasional Komunitas WIkimedia Mataram GSF26]] 2rta09zbtcx54v8nbhtpmiynhmp6gkt 0 3793660 7385510 7267907 2026-11-08T11:04:57Z Baby juuu 2634254 7385510 wikitext text/x-wiki {{Wp/mrt/Databox|item=Q5530097}} '''Geidam''' vanyi ba o mulmu Yobe . Huda mulmauni chan Geidam ar ba nu arewa thlabu kurani chan 12°53'49"E. Ar pidar pichi nu 24 nu fa hiya fodu 2021 nji kudanji ISWAP ndu mbliya mulmu Geidam ndu kudaji 11, ku njir bula mulmu nu gwamnati jir soja, thluri mulmu nu aranda, thlabu kurani chan 4,357-km² ana gurtu kean da chan 157, 295 ar fa kra nji jia ji 2006. ==Ndərər ɗəŋgá/sagida nca== [[Category:Wp/mrt]] {{INTERWIKI|Q5530097}} q19088obcxz5s868u5ruimff0ip7yxf 7385511 7385510 2026-11-08T11:05:21Z Baby juuu 2634254 7385511 wikitext text/x-wiki {{Wp/mrt/Databox|item=Q5530097}} '''Geidam''' vanyi ba o mulmu Yobe Najeriya . Huda mulmauni chan Geidam ar ba nu arewa thlabu kurani chan 12°53'49"E. Ar pidar pichi nu 24 nu fa hiya fodu 2021 nji kudanji ISWAP ndu mbliya mulmu Geidam ndu kudaji 11, ku njir bula mulmu nu gwamnati jir soja, thluri mulmu nu aranda, thlabu kurani chan 4,357-km² ana gurtu kean da chan 157, 295 ar fa kra nji jia ji 2006. ==Ndərər ɗəŋgá/sagida nca== [[Category:Wp/mrt]] {{INTERWIKI|Q5530097}} s5q6cgu8ogo6nqixa7pw2i90b9nk178 0 3793830 7384922 7265686 2026-11-07T16:30:39Z Ngojonathan 2714129 /* */ 7384922 wikitext text/x-wiki '''Adèle Mbala''' udi mufundi wa ngumu wa mu [[Wp/lua/Ditunga|ditunga]] dia Cameroun muledibua mu dia matuku 12 ngondo wa 6 mu 1965. Wakapitshisha mudimu wandi mujima ku tshisanji tshia mbulamatadi, CRTV (Cameroon Radio and Television), muvuaye mupeta lumu lua bungi ku diambuluisha dia tshisanji tshia ngumu tshivuabu batekemene bikole, tshia 20H30. Uvua mubungame bikole bua malu mabi abidi: dijimija dia muanende wa balume ne pashishe dia muanende wa bakaji, bonso babidi kabayi banji kufika ku tshidimu tshijima. [[Category:Wp/lua]] a4roceh2mkdfy8v7ar361lmay4yawdo 0 3796125 7385161 7272308 2026-11-08T03:35:48Z Dinn06 2724183 7385161 wikitext text/x-wiki Franz Magnis-Suseno, S.J. (tèkeènal jari Romo Magnis; laghir 26 mei 1936) adalah dèngan iamam Katolik, filsuf, pengajar filsafat, daèt èndah jari penulis. Magnis anggotè Serikat Yesus. Niè mulai bèkarye lèq Indonesia lèman 1961 jari dèngan misionaris. Leq taon 1977, nie jariq kawule negare Indonesia. nie pelajarin filsafat, teologi, kance teori politik leq Pullach (München), Yogyakarta kance München, ngitung doktoral leq ilmu filsafat 1973 leman Universitas München terus leman 1969 nie jariq dosen tetap kance guru besar sekolah tinggi filsafat Driyarkara leq Jakarta. [[Category:Wp/sas]] 1ocyqmljae02zxzp463s3l3sc2jx0ll 0 3796126 7385128 7272309 2026-11-08T03:17:28Z Dinn06 2724183 7385128 wikitext text/x-wiki Prof. Dr. Aloysius Sartono Kartodirdjo (15 Februari 1921 - 7 Desember 2007) dèngan sejarawan Indonesia. Niè jair pènjuluq dalèm penulisan sejarah langan carè èngat Indonesia. Sèlame èrop ne, niè jari dosen lèq Universitas Gadjah Mada daèt tèsènjariq jair Guru Bèlèq UGM, sèlain saq no èndah ngajahan lèq UGM nie èndah ngajahan lèq IKIP Bandung nanè UPI Bandung. Sartono Kartodirdjo ninggal duniè lèq Yogyakarta, pas umur 86 taun. == Biografi == Prof. Dr. A. Sartono Kartodirdjo nu dengan sejarawan Indonesia kance penjuluq dalem penulisan sejarah kadu care multidimensi. Sebelum nie jariq guru, mame saq akrab tempoh Sartono nike bejuluq nyelesaiang sekolah leman HIS, MULO, kance HIK. Knyaken nie sekolah leq HIK (sekolah calon bruder), mame peranakan Wonogiri, 15 Februari 1921 niki ya' ajah wirase kance bisik ate saq piaq nie niki jariq dengan wikan sa' bersahaje. [[Category:Wp/sas]] [[Category:Kodar Serentak Hari Pahlawan Nasional Komunitas WIkimedia Mataram GSF26]] jz1ycl2guypfkk2tudmbw8oyop7h41b 0 3796187 7384914 7272488 2026-11-07T16:21:50Z Christiancite 2712962 /* */ 7384914 wikitext text/x-wiki '''Astrid Mamina''', muledibua mu tshidimu tshia 1975 mu tshimenga tshikulu tshia [[Wp/lua/Ditunga dia Kongu wa Mungalaata|ditunga dia kongu wa mungalata]] , udi muena congo muenji wa manaya ne mulombodi wa filme. [[Category:Wp/lua]] rs89guemu6sfsrrct0seqv9qwxevcvl 0 3796255 7385149 7272739 2026-11-08T03:25:14Z Seasunney 2724177 7385149 wikitext text/x-wiki Prof. Dr. Nurcholis Madjid, M.A. (17 Maret 1939 - 29 Agustus 2005) atõ tèkènal tètèmpoh Cak Nur, dengan pemikir Islam, cendikiawan, daèt budayèwan Indonesia. Pas masè muda laèq jari aktivis & muk Ketuè Umum Himpunan Mahasiswa Islam (HMI). Niè jari salaq sõpõq tokoh saq bèjabat jari Kètuè Umum HMI sèlamè duè periode. Ide daèt gagasan niè nõ tentang sekularisasi daèt pèõq mauq perhatian lèman macèm kalangan masyarakat. Nurcholis uwahn bejabat jari Wakil Ketuè Dewan Penasihat Ikatan Cendikiawan Muslim Indonesia, daet jari Rektor Universitas Paramadina, sampè èngkahn wafat èleq taun 2005. == Kehidupanne == === Mase kodek kance pendidikan === urcholish Madjid lahir leq Jombang, Jawa Timur, tanggal 17 Maret 1939 (26 Muharram 1358 H). Nurcholish Madjid sik teparan aran Abdul Malik leq amaq inaqne. Perubahan aran jari Nurcholish Madjid terjadi leq umur 6 taon, sengak Abdul Malik saq masih kodeq sering gering. Leq tradisi Jawa, anak saq sering gering dianggap kabotan jeneng (keberatan aran), sengak niku aran ne perlu ganti. Ia lahir tur tebesarkan leq lingkungan keluarga kiai saq terpandang leq Dusun Mojoanyar, Desa Mojotengah, Kecamatan Bareng, Kabupaten Jombang, Jawa Timur. Amaqne inggih niku KH. Abdul Madjid, saq dikenal sebagai pendukung Masyumi. Sedangkan inaqne aran Fatonah, anak dari Kiai Abdullah Sadjad asal Kediri. Ia memiliki telu denganne. [[Category:Wp/sas]] jbvskcx0paj0k1lf8xy5l0q2993o2wr 7385155 7385149 2026-11-08T03:29:43Z Seasunney 2724177 7385155 wikitext text/x-wiki Prof. Dr. Nurcholis Madjid, M.A. (17 Maret 1939 - 29 Agustus 2005) atõ tèkènal tètèmpoh Cak Nur, dengan pemikir Islam, cendikiawan, daèt budayèwan Indonesia. Pas masè muda laèq jari aktivis & muk Ketuè Umum Himpunan Mahasiswa Islam (HMI). Niè jari salaq sõpõq tokoh saq bèjabat jari Kètuè Umum HMI sèlamè duè periode. Ide daèt gagasan niè nõ tentang sekularisasi daèt pèõq mauq perhatian lèman macèm kalangan masyarakat. Nurcholis uwahn bejabat jari Wakil Ketuè Dewan Penasihat Ikatan Cendikiawan Muslim Indonesia, daet jari Rektor Universitas Paramadina, sampè èngkahn wafat èleq taun 2005. == Kehidupanne == === Mase kodek kance pendidikan === Nurcholish Madjid lahir leq Jombang, Jawe Timur, tanggal 17 Maret 1939 (26 Muharram 1358 H). Nurcholish Madjid sik teparan aran Abdul Malik leq amaq inaqne. Perubahan aran jari Nurcholish Madjid terjadi leq umur 6 taon, sengak Abdul Malik saq masih kodeq sering gering. Leq tradisi Jawe, anak saq kereng gering teanggep kabotan jeneng (keberatan aran), sengak niki aran ne perlu tegentik. Ya lahir tur tebelekan leq lingkungan keluarge kiai saq terpandang leq Dusun Mojoanyar, Dese Mojotengah, Kecamatan Bareng, Kabupaten Jombang, Jawa Timur. Amaqne inggih niku KH. Abdul Madjid, saq dikenal sebagai pendukung Masyumi. Sementare inaqne aran Fatonah, anakne ekan Kiai Abdullah Sadjad asal Kediri. Iye bedoe telu dengann. [[Category:Wp/sas]] df0vsjvueugs73kjnvarej7viebeip3 0 3796741 7384864 7287633 2026-11-07T15:39:36Z Christiancite 2712962 /* */ 7384864 wikitext text/x-wiki '''Benedict Lombe''' udi mufundi ne mufundi wa manaya wa mu [[Wp/lua/Ditunga dia Kongu wa Mungalaata|ditunga dia kongu wa mungalata]], ni wa mu ditunga dia Angleterre udi musombele mu Londres ne uvua muledibue mu Goma mu tshidimu tshia 1992. [[Category:Wp/lua]] bbydf1zob3dguhxml8va8pilst5q352 7384866 7384864 2026-11-07T15:40:08Z Christiancite 2712962 /* */ 7384866 wikitext text/x-wiki '''Benedict Lombe''' udi mufundi ne mufundi wa manaya wa mu [[Wp/lua/Ditunga dia Kongu wa Mungalaata|ditunga dia kongu wa mungalata]], ni wa mu ditunga dia [[Wp/lua/Angleterre|Angleterre]] udi musombele mu Londres ne uvua muledibue mu Goma mu tshidimu tshia 1992. [[Category:Wp/lua]] 2doj4779mdf9vn34jnxow4u9klxwlyw 0 3796778 7385575 7275008 2026-11-08T11:57:33Z Es Krim 5 juta Rasa 2587179 /* */ 7385575 wikitext text/x-wiki {{Wt/kge/hulu|kge}} : {{Wt/kge/hyph|kge|ma|kan}} {{Wt/kge/IPA|kge|/ma.kan/}} {{Wt/kge/-v-|kge}} # #: =={{Wt/kge/basa|id}}== {{Wt/kge/hulu|id}} {{Wt/kge/-v-|id}} # [[Wt/kge/mongan|mongan]] =={{Wt/kge/basa|ms}}== {{Wt/kge/hulu|ms}} {{Wt/kge/-v-|ms}} # [[Wt/kge/mongan|mongan]] =={{Wt/kge/basa|mui-plm}}== {{Wt/kge/hulu|mui-plm}} {{Wt/kge/-v-|mui-plm}} # [[Wt/kge/mongan|mongan]] [[Category:Wt/kge]] 5y0ahcoc070s6jrbi4z7yvl43o6fumt 0 3797624 7384889 7277533 2026-11-07T16:02:15Z Christiancite 2712962 /* */ 7384889 wikitext text/x-wiki '''Annie Sinanduku Mwange''' udi muena mu [[Wp/lua/Ditunga dia Kongu wa Mungalaata|ditunga dia kongu wa mungalata]] muena mudimu wa mabue a mushinga mukole ne muena malu a tshididi. Mu 2024, uvua mubuela mu liste wa bakaji 100. [[Category:Wp/lua]] kfhoebmzjbrq8shx6y08a7f5d30b8kl 0 3799167 7384707 7381893 2026-11-07T12:42:45Z Ganjidvd 2540604 /* Matemàtica */ 7384707 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/SM}} == Biugrafeij == === Artést e Architétt === # [[Wp/rgn/Le Corbusier|Le Corbusier]] # [[Wp/rgn/Salvador Dalí|Salvador Dalí]] # [[Wp/rgn/Albrecht Dürer|Albrecht Dürer]] # [[Wp/rgn/Vincent van Gogh|Vincent van Gogh]] {{Wp/rgn/Icona|qualità|20px}} # [[Wp/rgn/Francisco Goya|Francisco Goya]] # [[Wp/rgn/Katsushika Hokusai|Katsushika Hokusai]] # [[Wp/rgn/Frida Kahlo|Frida Kahlo]] # [[Wp/rgn/Leonardo da Vinci|Leonardo da Vinci]] # [[Wp/rgn/Henri Matisse|Henri Matisse]] # [[Wp/rgn/Michelangelo Buonarroti|Michelangelo Buonarroti]] {{Wp/rgn/Icona|qualità|20px}} # [[Wp/rgn/Pablo Picasso|Pablo Picasso]] # [[Wp/rgn/Raffaello Sanzio|Raffaello Sanzio]] # [[Wp/rgn/Rembrandt|Rembrandt]] # [[Wp/rgn/Peter Paul Rubens|Peter Paul Rubens]] # [[Wp/rgn/Sinān|Sinān]] # [[Wp/rgn/Diego Velázquez|Diego Velázquez]] # [[Wp/rgn/Andy Warhol|Andy Warhol]] # [[Wp/rgn/Frank Lloyd Wright|Frank Lloyd Wright]] === Scritur, Cumediogréfi e Poeti === {{Wp/rgn/Div col|2}} # [[Wp/rgn/Abu Nuwas|Abu Nuwas]] # [[Wp/rgn/Hans Christian Andersen|Hans Christian Andersen]] # [[Wp/rgn/Jane Austen|Jane Austen]] # [[Wp/rgn/Matsuo Bashō|Matsuo Bashō]] # [[Wp/rgn/Jorge Luis Borges|Jorge Luis Borges]] # [[Wp/rgn/George Gordon Byron|George Gordon Byron]] # [[Wp/rgn/Miguel de Cervantes|Miguel de Cervantes]] # [[Wp/rgn/Geoffrey Chaucer|Geoffrey Chaucer]] # [[Wp/rgn/Anton Čechov|Anton Čechov]] # [[Wp/rgn/Dante Alighieri|Dante Alighieri]] # [[Wp/rgn/Charles Dickens|Charles Dickens]] # [[Wp/rgn/Fëdor Dostoevskij|Fëdor Dostoevskij]] # [[Wp/rgn/Gabriel García Márquez|Gabriel García Márquez]] # [[Wp/rgn/Johann Wolfgang von Goethe|Johann Wolfgang von Goethe]] # [[Wp/rgn/Hafez|Hafez]] # [[Wp/rgn/Omero|Omero]] # [[Wp/rgn/Victor Hugo|Victor Hugo]] # [[Wp/rgn/James Joyce|James Joyce]] # [[Wp/rgn/Franz Kafka|Franz Kafka]] # [[Wp/rgn/Kālidāsa|Kālidāsa]] # [[Wp/rgn/Li Bai|Li Bai]] # [[Wp/rgn/Nagib Mahfuz|Nagib Mahfuz]] # [[Wp/rgn/Molière|Molière]] # [[Wp/rgn/Publio Ovidio Nasone|Publio Ovidio Nasone]] # [[Wp/rgn/Marcel Proust|Marcel Proust]] # [[Wp/rgn/Aleksandr Sergeevič Puškin|Aleksandr Sergeevič Puškin]] # [[Wp/rgn/William Shakespeare|William Shakespeare]] # [[Wp/rgn/Sofocle|Sofocle]] # [[Wp/rgn/Rabindranath Tagore|Rabindranath Tagore]] # [[Wp/rgn/Lev Tolstoj|Lev Tolstoj]] # [[Wp/rgn/Mark Twain|Mark Twain]] # [[Wp/rgn/Publio Virgilio Marone|Publio Virgilio Marone]] {{Wp/rgn/Div col end}} === Cumpusitur e Musicést === {{Wp/rgn/Div col|2}} # [[Wp/rgn/Louis Armstrong|Louis Armstrong]] # [[Wp/rgn/Johann Sebastian Bach|Johann Sebastian Bach]] # [[Wp/rgn/The Beatles|The Beatles]] # [[Wp/rgn/Ludwig van Beethoven|Ludwig van Beethoven]] # [[Wp/rgn/Johannes Brahms|Johannes Brahms]] # [[Wp/rgn/Fryderyk Chopin|Fryderyk Chopin]] # [[Wp/rgn/Antonín Dvořák|Antonín Dvořák]] # [[Wp/rgn/Georg Friedrich Händel|Georg Friedrich Händel]] # [[Wp/rgn/Franz Joseph Haydn|Franz Joseph Haydn]] # [[Wp/rgn/Michael Jackson|Michael Jackson]] # [[Wp/rgn/Umm Kulthum|Umm Kulthum]] # [[Wp/rgn/Gustav Mahler|Gustav Mahler]] # [[Wp/rgn/Wolfgang Amadeus Mozart|Wolfgang Amadeus Mozart]] # [[Wp/rgn/Giovanni Pierluigi da Palestrina|Giovanni Pierluigi da Palestrina]] # [[Wp/rgn/Giacomo Puccini|Giacomo Puccini]] # [[Wp/rgn/Franz Schubert|Franz Schubert]] # [[Wp/rgn/Igor' Fëdorovič Stravinskij|Igor' Fëdorovič Stravinskij]] # [[Wp/rgn/Pëtr Il'ič Čajkovskij|Pëtr Il'ič Čajkovskij]] # [[Wp/rgn/Giuseppe Verdi|Giuseppe Verdi]] # [[Wp/rgn/Antonio Vivaldi|Antonio Vivaldi]] # [[Wp/rgn/Richard Wagner|Richard Wagner]] {{Wp/rgn/Div col end}} === Espluradur e Viagiadur === # [[Wp/rgn/Roald Amundsen|Roald Amundsen]] # [[Wp/rgn/Neil Armstrong|Neil Armstrong]] # [[Wp/rgn/Jacques Cartier|Jacques Cartier]] # [[Wp/rgn/Cristoforo Colombo|Cristoforo Colombo]] # [[Wp/rgn/James Cook|James Cook]] # [[Wp/rgn/Hernán Cortés|Hernán Cortés]] # [[Wp/rgn/Iuri Gagarin|Iuri Gagarin]] # [[Wp/rgn/Vasco da Gama|Vasco da Gama]] # [[Wp/rgn/Ibn Battuta|Ibn Battuta]] # [[Wp/rgn/Fernã da Magagliẽs|Fernã da Magagliẽs]] # [[Wp/rgn/Marco Polo|Marco Polo]] # [[Wp/rgn/Zheng He|Zheng He]] === Regést, Scenegiadur e Atur === # [[Wp/rgn/Ingmar Bergman|Ingmar Bergman]] # [[Wp/rgn/Sarah Bernhardt|Sarah Bernhardt]] # [[Wp/rgn/Charlie Chaplin|Charlie Chaplin]] # [[Wp/rgn/Marlene Dietrich|Marlene Dietrich]] # [[Wp/rgn/Walt Disney|Walt Disney]] # [[Wp/rgn/Sergej Michajlovič Ėjzenštejn|Sergej Michajlovič Ėjzenštejn]] # [[Wp/rgn/Federico Fellini|Federico Fellini]] # [[Wp/rgn/Alfred Hitchcock|Alfred Hitchcock]] # [[Wp/rgn/Stanley Kubrick|Stanley Kubrick]] # [[Wp/rgn/Akira Kurosawa|Akira Kurosawa]] # [[Wp/rgn/Marilyn Monroe|Marilyn Monroe]] # [[Wp/rgn/Satyajit Ray|Satyajit Ray]] === Inventur, Scinziédi e Matematghi === {{Wp/rgn/Div col|2}} # [[Wp/rgn/Archimede|Archimede]] # [[Wp/rgn/Avicenna|Avicenna]] # [[Wp/rgn/Tim Berners-Lee|Tim Berners-Lee]] # [[Wp/rgn/Brahmagupta|Brahmagupta]] # [[Wp/rgn/Copernich|Copernich]] # [[Wp/rgn/Marie Curie|Marie Curie]] # [[Wp/rgn/Charles Darwin|Charles Darwin]] # [[Wp/rgn/Thomas Edison|Thomas Edison]] # [[Wp/rgn/Albert Einstein|Albert Einstein]] # [[Wp/rgn/Eucléd|Eucléd]] # [[Wp/rgn/Leonhard Euler|Leonhard Euler]] # [[Wp/rgn/Michael Faraday|Michael Faraday]] # [[Wp/rgn/Enrico Fermi|Enrico Fermi]] # [[Wp/rgn/Henry Ford|Henry Ford]] # [[Wp/rgn/Galen|Galen]] # [[Wp/rgn/Galileo Galilei|Galileo Galilei]] # [[Wp/rgn/Carl Friedrich Gauss|Carl Friedrich Gauss]] # [[Wp/rgn/Johannes Gutenberg|Johannes Gutenberg]] # [[Wp/rgn/David Hilbert|David Hilbert]] # [[Wp/rgn/James Prescott Joule|James Prescott Joule]] # [[Wp/rgn/Giovanni Keplero|Giovanni Keplero]] # [[Wp/rgn/Muhammad ibn Musa al-Khwarizmi|Muhammad ibn Musa al-Khwarizmi]] # [[Wp/rgn/Gottfried Wilhelm von Leibniz|Gottfried Wilhelm von Leibniz]] # [[Wp/rgn/Linné|Linné]] # [[Wp/rgn/James Clerk Maxwell|James Clerk Maxwell]] # [[Wp/rgn/Dmitrij Ivanovič Mendeleev|Dmitrij Ivanovič Mendeleev]] # [[Wp/rgn/Isaac Newton|Isaac Newton]] # [[Wp/rgn/Louis Pasteur|Louis Pasteur]] # [[Wp/rgn/Max Planck|Max Planck]] # [[Wp/rgn/Ernest Rutherford|Ernest Rutherford]] # [[Wp/rgn/Erwin Schrödinger|Erwin Schrödinger]] # [[Wp/rgn/Nikola Tesla|Nikola Tesla]] # [[Wp/rgn/Alan Turing|Alan Turing]] # [[Wp/rgn/James Watt|James Watt]] {{Wp/rgn/Div col end}} === Filóṡfi e Scinziédi Sucél === {{Wp/rgn/Div col|2}} # '''[[Wp/rgn/Aristotele|Aristotele]]''' # [[Wp/rgn/Simone de Beauvoir|Simone de Beauvoir]] # [[Wp/rgn/Cāṇakya|Cāṇakya]] # [[Wp/rgn/Confucio|Confucio]] # [[Wp/rgn/Cartesio|Cartesio]] # [[Wp/rgn/Sigmund Freud|Sigmund Freud]] # [[Wp/rgn/Georg Wilhelm Friedrich Hegel|Georg Wilhelm Friedrich Hegel]] # [[Wp/rgn/Martin Heidegger|Martin Heidegger]] # [[Wp/rgn/Ibn Khaldun|Ibn Khaldun]] # [[Wp/rgn/Immanuel Kant|Immanuel Kant]] # [[Wp/rgn/John Maynard Keynes|John Maynard Keynes]] # [[Wp/rgn/Laozi|Laozi]] # [[Wp/rgn/John Locke|John Locke]] # [[Wp/rgn/Niccolò Machiavelli|Niccolò Machiavelli]] # [[Wp/rgn/Karl Marx|Karl Marx]] # [[Wp/rgn/Friedrich Nietzsche|Friedrich Nietzsche]] # [[Wp/rgn/Platone|Platone]] # [[Wp/rgn/Jean-Jacques Rousseau|Jean-Jacques Rousseau]] # [[Wp/rgn/Jean-Paul Sartre|Jean-Paul Sartre]] # [[Wp/rgn/Sima Qian|Sima Qian]] # [[Wp/rgn/Adam Smith|Adam Smith]] # [[Wp/rgn/Socrate|Socrate]] # [[Wp/rgn/Voltaire|Voltaire]] # [[Wp/rgn/Max Weber|Max Weber]] # [[Wp/rgn/Ludwig Wittgenstein|Ludwig Wittgenstein]] # [[Wp/rgn/Zhu Xi|Zhu Xi]] {{Wp/rgn/Div col end}} === Chép pulétichi === {{Wp/rgn/Div col|2}} # [[Wp/rgn/Akbar|Akbar]] # [[Wp/rgn/Alessandro Magno|Alessandro Magno]] # [[Wp/rgn/Aśoka|Aśoka]] # [[Wp/rgn/Mustafa Kemal Atatürk|Mustafa Kemal Atatürk]] # [[Wp/rgn/Augusto|Augusto]] {{Wp/rgn/Icona|vetrina|20px}} # [[Wp/rgn/Otto von Bismarck|Otto von Bismarck]] # [[Wp/rgn/Simón Bolívar|Simón Bolívar]] # [[Wp/rgn/Gaio Giulio Cesare|Gaio Giulio Cesare]] {{Wp/rgn/Icona|vetrina|20px}} # [[Wp/rgn/Carlo Magno|Carlo Magno]] # [[Wp/rgn/Winston Churchill|Winston Churchill]] # [[Wp/rgn/Costantino I|Costantino I]] # [[Wp/rgn/Ciro II di Persia|Ciro II di Persia]] # [[Wp/rgn/Charles de Gaulle|Charles de Gaulle]] # [[Wp/rgn/Elisabetta I d'Inghilterra|Elisabetta I d'Inghilterra]] # [[Wp/rgn/Mahatma Gandhi|Mahatma Gandhi]] # [[Wp/rgn/Gengis Khan|Gengis Khan]] # [[Wp/rgn/Che Guevara|Che Guevara]] # [[Wp/rgn/Adolf Hitler|Adolf Hitler]] # [[Wp/rgn/Giovanna d'Arco|Giovanna d'Arco]] {{Wp/rgn/Icona|vetrina|20px}} # [[Wp/rgn/Martin Luther King|Martin Luther King]] # [[Wp/rgn/Lenin|Lenin]] # [[Wp/rgn/Abraham Lincoln|Abraham Lincoln]] # [[Wp/rgn/Luigi XIV di Francia|Luigi XIV di Francia]] # [[Wp/rgn/Rosa Luxemburg|Rosa Luxemburg]] # [[Wp/rgn/Napoleone Bonaparte|Napoleone Bonaparte]] # [[Wp/rgn/Nelson Mandela|Nelson Mandela]] # [[Wp/rgn/Mao Zedong|Mao Zedong]] # [[Wp/rgn/Jawaharlal Nehru|Jawaharlal Nehru]] # [[Wp/rgn/Kwame Nkrumah|Kwame Nkrumah]] # [[Wp/rgn/Pietro I di Russia|Pietro I di Russia]] # [[Wp/rgn/Qin Shi Huang|Qin Shi Huang]] # [[Wp/rgn/Franklin Delano Roosevelt|Franklin Delano Roosevelt]] # [[Wp/rgn/Saladino|Saladino]] # [[Wp/rgn/Iosif Stalin|Iosif Stalin]] # [[Wp/rgn/Solimano il Magnifico|Solimano il Magnifico]] # [[Wp/rgn/Sun Yat-sen|Sun Yat-sen]] # [[Wp/rgn/Tamerlano|Tamerlano]] # [[Wp/rgn/ʿUmar ibn al-Khaṭṭāb|ʿUmar ibn al-Khaṭṭāb]] # [[Wp/rgn/George Washington|George Washington]] {{Wp/rgn/Div col end}} === Religius e Teòlghi === # [[Wp/rgn/Abramo|Abramo]] # [[Wp/rgn/Tommaso d'Aquino|Tommaso d'Aquino]] # [[Wp/rgn/Agostino d'Ippona|Agostino d'Ippona]] # [[Wp/rgn/Buddha|Buddha]] # [[Wp/rgn/Al-Ghazali|Al-Ghazali]] # [[Wp/rgn/Gesù|Gesù]] # [[Wp/rgn/Martin Lutero|Martin Lutero]] # [[Wp/rgn/Mosè|Mosè]] # [[Wp/rgn/Maometto|Maometto]] # [[Wp/rgn/Nāgārjuna|Nāgārjuna]] == Filusufeja == == Religiòuna == {{Wp/rgn/Div col|2}} # Religiòuna ## Buddéṡmi ## Crestianéṡmi ### Cìṡa Catòlga ### Prutestantéṡmi ## Induéṡmi ## Islam ### Islam Scìa ### Islam Sunnéd ## Giainéṡmi ## Giudeìṡmi ## Shinto ## Sikh ## Tao ## Zoroastréṡmi # Mitolugèja # Dio ## Monoteìṡmi ## Politeìṡmi # Àlma ## Arinchernaziòuna # Modi 'd vèda el Mond ## Ateìṡmi ## Fundamentaléṡmi ## Materialéṡmi # Pràtghi Spirituèli ## Sufi ## Yoga ## Zen {{Wp/rgn/Div col end}} == Sucitê == === Quiscciòuni sucièli === # Abórt # Péna Capitèla # Discriminaziòuna ## Razzéṡmi ## Glottofubéja # Feminéṡmi # Globalizaziòuna # Dirétt Umèn # Poritè # Sccevitó == Lèngua e lettradòura == {{Wp/rgn/Div col|2}} # '''[[Wp/rgn/Linguaggio|Linguaggio]]''' ## [[Wp/rgn/Lingua araba|Lingua araba]] ## [[Wp/rgn/Lingua bengali|Lingua bengali]] ## [[Wp/rgn/Lingua cinese|Lingua cinese]] ## [[Wp/rgn/Lingua inglese|Lingua inglese]] ## [[Wp/rgn/Lingua francese|Lingua francese]] ## [[Wp/rgn/Lingua tedesca|Lingua tedesca]] ## [[Wp/rgn/Lingua greca|Lingua greca]] ## [[Wp/rgn/Lingua ebraica|Lingua ebraica]] ## [[Wp/rgn/Lingua indostana|Lingua indostana]] ## [[Wp/rgn/Lingua coreana|Lingua coreana]] ## [[Wp/rgn/Lingua giapponese|Lingua giapponese]] ## [[Wp/rgn/Lingua latina|Lingua latina]] ## [[Wp/rgn/Lingua persiana|Lingua persiana]] ## [[Wp/rgn/Lingua portoghese|Lingua portoghese]] ## [[Wp/rgn/Lengua rumagnòla|Lengua rumagnòla]] ## [[Wp/rgn/Lingua russa|Lingua russa]] ## [[Wp/rgn/Lingua sanscrita|Lingua sanscrita]] ## [[Wp/rgn/Lingua spagnola|Lingua spagnola]] ## [[Wp/rgn/Lingua swahili|Lingua swahili]] ## [[Wp/rgn/Lingua turca|Lingua turca]] # [[Wp/rgn/Linguistica|Linguistica]] # [[Wp/rgn/Grammatica|Grammatica]] # [[Wp/rgn/Parola|Parola]] ## [[Wp/rgn/Fonema|Fonema]] ## [[Wp/rgn/Sillaba|Sillaba]] # '''[[Wp/rgn/Sistema di scrittura|Sistema di scrittura]]''' ## [[Wp/rgn/Alfabeto arabo|Alfabeto arabo]] ## [[Wp/rgn/Caratteri cinesi|Caratteri cinesi]] ## [[Wp/rgn/Alfabeto cirillico|Alfabeto cirillico]] ## [[Wp/rgn/Alfabeto greco|Alfabeto greco]] ## [[Wp/rgn/Alfabeto latino|Alfabeto latino]] # [[Wp/rgn/Alfabetizzazione|Alfabetizzazione]] # [[Wp/rgn/Traduzione|Traduzione]] {{Wp/rgn/Div col end}} === '''[[Wp/rgn/Letteratura|Letteratura]]''' === {{Wp/rgn/Div col|4}} # [[Wp/rgn/Prosa|Prosa]] ## ''[[Wp/rgn/L'arte della guerra|L'arte della guerra]]'' # [[Wp/rgn/Fiction|Fiction]] ## ''[[Wp/rgn/Le mille e una notte|Le mille e una notte]]'' # [[Wp/rgn/Romanzo|Romanzo]] ## ''[[Wp/rgn/Il sogno della camera rossa|Il sogno della camera rossa]]'' ## ''[[Wp/rgn/Genji monogatari|Genji monogatari]]'' # [[Wp/rgn/Poesia|Poesia]] ## ''[[Wp/rgn/Epopea di Gilgameš|Epopea di Gilgameš]]'' ## ''[[Wp/rgn/Iliade|Iliade]]'' ## ''[[Wp/rgn/Mahābhārata|Mahābhārata]]'' ## ''[[Wp/rgn/Shāh-Nāmeh|Shāh-Nāmeh]]'' {{Wp/rgn/Div col end}} === Misurazioni === {{Wp/rgn/Div col|2}} # [[Wp/rgn/Misurazione|Misurazione]] # [[Wp/rgn/Sistema internazionale di unità di misura|Sistema internazionale di unità di misura]] ## [[Wp/rgn/Chilogrammo|Chilogrammo]] ## [[Wp/rgn/Litro|Litro]] ## [[Wp/rgn/Metro|Metro]] # '''[[Wp/rgn/Calendario|Calendario]]''' ## [[Wp/rgn/Calendario gregoriano|Calendario gregoriano]] # [[Wp/rgn/Orologio|Orologio]] # [[Wp/rgn/Secondo|Secondo]] # [[Wp/rgn/Giorno|Giorno]] # [[Wp/rgn/Anno|Anno]] # [[Wp/rgn/Fuso orario|Fuso orario]] {{Wp/rgn/Div col end}} == [[Wp/rgn/Scienza|Scienza]] == # [[Wp/rgn/Natura|Natura]] === [[Wp/rgn/Astronomeja|Astronoméja]] === {{Wp/rgn/Div col|3}} # [[Wp/rgn/Asteroid|Asteroid]] # [[d:Q1|Universe]] # [[Wp/rgn/Big Bang|Big Bang]] # [[Wp/rgn/Busg nir|Busg nir]] # [[d:Q3559|Comet]] # [[d:Q318|Galaxy]] ## [[d:Q321|Milky Way]] # [[d:Q544|Solar System]] # [[Wp/rgn/Louna|Louna]] # [[Wp/rgn/Stèla|Stèla]] ## [[Wp/rgn/Sol|Sol]] # [[d:Q634|Planet]] ## [[d:Q308|Mercury]] ## [[d:Q313|Venus]] ## [[Wp/rgn/Tera|Tera]] ## [[d:Q111|Mars]] ## [[d:Q319|Jupiter]] ## [[d:Q193|Saturn]] ## [[d:Q324|Uranus]] ## [[d:Q332|Neptune]] # [[Wp/rgn/Vol spazièl|Vol spazièl]] {{Wp/rgn/Div col end}} === [[Wp/rgn/Biology|Biology]] === {{Wp/rgn/Div col|2}} # Biological materials ## [[d:Q7430|DNA]] ## [[d:Q8047|Enzyme]] ## [[d:Q11364|Hormone]] ## [[d:Q8054|Protein]] # [[d:Q441|Botany]] # [[d:Q4|Death]] ## [[d:Q10737|Suicide]] # [[d:Q7150|Ecology]] ## [[d:Q11394|Endangered species]] # [[d:Q3|Life]] # [[d:Q11398|Biological classification]] ## [[d:Q7432|Species]] {{Wp/rgn/Div col end}} ==== Biological processes ==== {{Wp/rgn/Div col|2}} # [[d:Q1057|Metabolism]] ## [[d:Q11978|Digestion]] ## [[d:Q11982|Photosynthesis]] ## [[d:Q472287|Respiration]] # [[d:Q1063|Evolution]] # [[d:Q11990|Reproduction]] ## [[d:Q11995|Pregnancy]] ## [[d:Q290|Sex]] {{Wp/rgn/Div col end}} ==== [[Wp/rgn/Urganèṡmi|Urganèṡmi]] ==== {{Wp/rgn/Div col|3}} # [[d:Q37868|Alga]] # [[d:Q10872|Archaea]] # [[d:Q10876|Bacteria]] # [[Wp/rgn/Fungh|Fungh]] # [[Wp/rgn/Pienta|Pienta]] ## [[Wp/rgn/Fior|Fior]] ## [[Wp/rgn/Frut|Frut]] ## [[Wp/rgn/Erbri|Erbri]] # [[Wp/rgn/Protést|Protést]] # [[Wp/rgn/Animel|Animel]] ## [[Wp/rgn/Nematoda|Nematoda]] ## [[Wp/rgn/Mollusca|Mollusca]] ## [[Wp/rgn/Arthropod|Arthropod]] ### [[d:Q1390|Insect]] #### [[Wp/rgn/Furmiga|Furmiga]] #### [[Wp/rgn/Eva|Eva]] #### [[Wp/rgn/Żanża|Żanża]] ### [[Wp/rgn/Ragn|Ragn]] ## Cordéd ### [[Wp/rgn/Pèsc|Pèsc]] #### [[d:Q7372|Shark]] ### [[d:Q10908|Amphibian]] ### [[d:Q10811|Reptile]] #### [[d:Q2102|Snake]] #### [[d:Q430|Dinosaur]] ### [[Wp/rgn/Raz|Raz]] #### [[Wp/rgn/Pol|Pol]] #### [[d:Q10856|Pigeons and doves]] # [[d:Q7377|Mammal]] ## [[Wp/rgn/Camel|Camel]] ## [[Wp/rgn/Gat|Gat]] ## [[d:Q830|Cattle]] ## [[Wp/rgn/Cetacea|Cetacea]] ## [[Wp/rgn/Chen|Chen]] ## [[Wp/rgn/Caval|Caval]] ## [[Wp/rgn/Pigra|Pigra]] ## [[Wp/rgn/Rodent|Rodent]] ## [[Wp/rgn/Baghen|Baghen]] ## [[Wp/rgn/Primate|Primate]] ### [[d:Q5|Human]] {{Wp/rgn/Div col end}} ==== [[Wp/rgn/Anatumì|Anatumì]] ==== {{Wp/rgn/Div col|2}} # [[Wp/rgn/Celola|Celola]] # [[d:Q11068|Circulatory system]] ## [[Wp/rgn/Sangui|Sangui]] ## [[Wp/rgn/Cor|Cor]] # [[d:Q11078|Endocrine system]] # [[d:Q9649|Human gastrointestinal tract]] ## [[d:Q11083|Large intestine]] ## [[d:Q11090|Small intestine]] ## [[d:Q9368|Liver]] # [[d:Q7365|Muscle]] # [[d:Q9404|Nervous system]] ## [[Wp/rgn/Cervel|Cervel]] ## [[Wp/rgn/Nerv|Nerv]] ## [[d:Q11101|Sensory system]] ### [[Wp/rgn/Urecia|Urecia]] ### [[Wp/rgn/Neṡ|Neṡ]] ### [[Wp/rgn/Occ|Occ]] ### [[d:Q124794|Taste]] # [[d:Q7895|Reproductive system]] # [[d:Q7891|Respiratory system]] # [[d:Q7881|Skeleton]] # [[Wp/rgn/Pèla|Pèla]] {{Wp/rgn/Div col end}} === Saluda e midcina === {{Wp/rgn/Div col|2}} # [[Wp/rgn/Midcina|Midṡēna]] # [[Wp/rgn/Dentistry|Dentistry]] # [[Wp/rgn/Maladì|Maladì]] # [[Wp/rgn/Medication|Medication]] ## [[Wp/rgn/Antibiòtghi|Antibiòtghi]] # [[Wp/rgn/Saluda|Saluda]] # [[Wp/rgn/Immune system|Immune system]] # [[Wp/rgn/Menstruation|Menstruation]] # [[Wp/rgn/Pandemeja|Pandemeja]] # [[Wp/rgn/Vaccin|Vaccin]] # [[Wp/rgn/Virus|Virus]] {{Wp/rgn/Div col end}} ====Maladì specifghi/Condiziòuni==== {{Wp/rgn/Div col|2}} # [[Wp/rgn/Dipendenza|Dipendenza]] ## [[d:Q153|Ethanol]] ## [[d:Q1566|Tobacco]] # [[Wp/rgn/Alzheimer|Alzheimer]] # [[Wp/rgn/Cancri|Cancri]] # [[d:Q199804|Chronic obstructive pulmonary disease]] # [[Wp/rgn/Influenza|Influenza]] # [[Wp/rgn/Disabilité|Disabilité]] ## [[d:Q10874|Blindness]] ## [[d:Q12133|Deafness]] # [[d:Q12135|Mental disorder]] # [[d:Q41571|Epilepsy]] # [[d:Q156103|Gastroenteritis]] # [[Wp/rgn/Mal 'd testa|Mal 'd testa]] # [[Wp/rgn/Heart attack|Heart attack]] # [[Wp/rgn/Malâria|Malâria]] # [[Wp/rgn/Malnutrition|Malnutrition]] # [[Wp/rgn/Ubesité|Ubesité]] # [[Wp/rgn/Pulmunid|Pulmunid]] # [[Wp/rgn/Polio|Polio]] # [[Wp/rgn/Smallpox|Smallpox]] # [[Wp/rgn/Stroke|Stroke]] # [[Wp/rgn/Tuberculosis|Tuberculosis]] # [[Wp/rgn/Diabetes mellitus|Diabetes mellitus]] # [[Wp/rgn/Sexually transmitted disease|Sexually transmitted disease]] ## [[Wp/rgn/AIDS|AIDS]] {{Wp/rgn/Div col end}} === [[Wp/rgn/Chemica|Chémica]] === {{Wp/rgn/Div col|colwidth=16em}} # [[Wp/rgn/Chémica inurgànica|Chémica inurgànica]] # [[Wp/rgn/Chémica urganica|Chémica urganica]] ## [[d:Q156|Spìrti]] ## [[d:Q11358|Carbo-idrèt]] ## [[d:Q11367|Lipid]] # [[Wp/rgn/Chémica analétga|Chémica analétga]] # [[Wp/rgn/Chémica fiṡica|Chémica fiṡica]] # [[Wp/rgn/Biochémica|Biochémica]] # [[d:Q11173|Chemical compound]] ## [[d:Q11158|Acid]] ## [[Wp/rgn/Baṡa (chémica)|Baṡa (chémica)]] ## [[Wp/rgn/Sel|Sel]] # [[Wp/rgn/Elemèint chémich|Elemèint chémich]] ## [[Wp/rgn/Tevla periodga|Tevla periodga]] ## [[d:Q663|Aluminium]] ## [[Wp/rgn/Carboni|Carboni]] ## [[d:Q753|Copper]] ## [[d:Q897|Or]] ## [[Wp/rgn/Idròggni|Idròggni]] ## [[Wp/rgn/Fèr|Fèr]] ## [[Wp/rgn/Nitroggni|Nitroggni]] ## [[Wp/rgn/Oxygen|Oxygen]] ## [[Wp/rgn/Argèint|Argèint]] # [[Wp/rgn/Mulecla|Mulecla]] {{Wp/rgn/Div col end}} === Scienzi dla Tèra === {{Wp/rgn/Div col|colwidth=16em}} # [[d:Q7937|Climate]] # [[d:Q81041|Earth water cycle]] # [[Wp/rgn/El Niño|El Niño]] # [[d:Q7942|Global warming]] # [[Wp/rgn/Taramòt|Taramòt]] # [[Wp/rgn/Geologeja|Geologéja]] ## [[Wp/rgn/Minerel|Minerel]] ### [[Wp/rgn/Diaménd|Diaménd]] ## [[Wp/rgn/Plate tectonics|Plate tectonics]] ## [[Wp/rgn/Ròcia|Ròcia]] # [[Wp/rgn/Natural disaster|Natural disaster]] ## [[Wp/rgn/Inundaziòun|Inundaziòun]] ## [[Wp/rgn/Tsunami|Tsunami]] # [[Wp/rgn/Vulchén|Vulchén]] # [[d:Q11663|Weather]] ## [[d:Q8074|Cloud]] ## [[Wp/rgn/Piogia|Piogia]] ## [[Wp/rgn/Neva|Neva]] ## [[Wp/rgn/Tornado|Tornado]] ## [[Wp/rgn/Tropical cyclone|Tropical cyclone]] ## [[Wp/rgn/Vèint|Vèint]] {{Wp/rgn/Div col end}} === [[Wp/rgn/Fiṡica|Fiṡica]] === {{Wp/rgn/Div col|colwidth=16em}} # Acceleration # [[Wp/rgn/Atom|Atom]] # [[Wp/rgn/Energì|Energì]] ## Conservation of energy # Electromagnetic radiation ## [[Wp/rgn/Lósgia|Lósgia]] ### [[Wp/rgn/Culur|Culur]] # [[Wp/rgn/Mecanica Classgha|Mecanica Classgha]] # [[Wp/rgn/Fòrza|Fòrza]] ## [[Wp/rgn/Fòrza Elettro-magnetica|Fòrza Elettro-magnetica]] ### Magnèt ### Magnetic field ## [[Wp/rgn/Gravitè|Gravitè]] ##Strong interaction ##Weak interaction # [[Wp/rgn/Màsa|Màsa]] # [[Wp/rgn/Metal|Metal]] #Nuclear fission # [[Wp/rgn/Stèd dla materia|Stèd dla materia]] ## [[Wp/rgn/Gas|Gas]] ## [[Wp/rgn/Liquid|Liquid]] ## [[Wp/rgn/Plasma|Plasma]] ## [[Wp/rgn/Solid|Solid]] # [[Wp/rgn/Mecanica quantéstga|Mecanica quantéstga]] # Radioactive decay # [[Wp/rgn/Relativitè ginerala|Relativitè ginerala]] # [[Wp/rgn/Relativitè strèta|Relativitè strèta]] # [[Wp/rgn/Semi-cundutór|Semi-cundutór]] # Sound # [[Wp/rgn/Vlocità|Vlocità]] ## [[Wp/rgn/Vlocità dla lósgia|Vlocità dla lósgia]] # [[Wp/rgn/Temperadóra|Temperadóra]] # [[Wp/rgn/Tèimp|Tèimp]] # Thermodynamics # [[Wp/rgn/Svòid|Svòid]] {{Wp/rgn/Div col end}} == [[Wp/rgn/Matemàtica|Matemàtica]] == # [[Wp/rgn/Aritmètica|Aritmètica]] ## [[Wp/rgn/Lugarītum|Lugarītum]] ## [[Wp/rgn/Nómbri|Nómbri]] ## [[Wp/rgn/Teoréja 'd nómbri|Teoréja 'd nómbri]] # [[Wp/rgn/Algebra|Algebra]] ## [[Wp/rgn/Nómbri cumpless|Nómbri cumpless]] ## [[Wp/rgn/Equazioun|Equazioun]] ## [[Wp/rgn/Algebra linêra|Algebra linêra]] # [[Wp/rgn/Geometréja|Geometréja]] ## [[Wp/rgn/Cantoun|Cantoun]] ## [[Wp/rgn/Area|Area]] ## [[Wp/rgn/Coordinate system|Coordinate system]] ## [[Wp/rgn/Pi Gréch|Pi Gréch]] ## [[Wp/rgn/Pythagorean theorem|Pythagorean theorem]] ## [[Wp/rgn/Simetrì|Simetrì]] ## [[Wp/rgn/Trigonometréja|Trigonometréja]] # [[Wp/rgn/Analiṣi Matematica|Analiṣi Matematica]] ## [[Wp/rgn/Equaziouna diferenziela|Equaziouna diferenziela]] ## [[Wp/rgn/Numerical analysis|Numerical analysis]] # Probability and statistics ## [[Wp/rgn/Prubabilité|Prubabilité]] ## [[Wp/rgn/Statestica|Statestica]] # Loggca e fundazioun ## [[Wp/rgn/Funziouna (matematega)|Funziouna (matematega)]] ## [[Wp/rgn/Infnidé|Infnidé]] ## [[Wp/rgn/Mathematical proof|Mathematical proof]] ## [[Wp/rgn/Set theory|Set theory]] {{Wp/rgn/Div col end}} == Alimìnt e agricultòura == == Tecnologeja == == Arti e passtèimp == {{Wp/rgn/Div col|2}} # '''[[Wp/rgn/Cultura|Cultura]]''' # '''[[Wp/rgn/Arta|Arta]]''' ## [[Wp/rgn/Giurnalèin|Giurnalèin]] ## [[Wp/rgn/Pitóra|Pitóra]] ## [[Wp/rgn/Fotografèja|Fotografèja]] ## [[Wp/rgn/Scultòura|Scultòura]] ## [[Wp/rgn/Ceràmga|Ceràmga]] # [[Wp/rgn/Bal|Bal]] # [[Wp/rgn/Moda (vestì)|Moda]] # [[Wp/rgn/Teatri|Teatri]] # [[Wp/rgn/Caligrafeja|Caligrafeja]] === Architettura ed ingegneria civila === # '''[[Wp/rgn/Architettura|Architettura]]''' # [[Wp/rgn/Arco (architettura)|Erco]] # [[Wp/rgn/Pòunt|Pòunt]] # [[Wp/rgn/Canal (strutura)|Canal]] # [[Wp/rgn/Sbaramèint|Sbaramèint]] # [[Wp/rgn/Cupola|Cupola]] # '''[[Wp/rgn/Chèsa|Chèsa]]''' # Strutture specifiche ## [[Wp/rgn/Angkor Wat|Angkor Wat]] ## [[Wp/rgn/Colossej|Colossej]] ## [[Wp/rgn/Grand mur cinèṡ|Grand mur cinèṡ]] ## [[Wp/rgn/Tòra Eiffel|Tòra Eiffel]] ## [[Wp/rgn/Empire State Building|Empire State Building]] {{Wp/rgn/Icona|qualità|20px}} ## [[Wp/rgn/Santa Sofia (Istanbul)|Santa Sofia]] ## [[Wp/rgn/Partenòun|Partenòun]] ## [[Wp/rgn/Piramda ad Giza|Piramda ad Giza]] ## [[Wp/rgn/Basilica ad San Pìtri|Basilica ad San Pìtri]] ## [[Wp/rgn/Statua dla Libertè (USA)|Statua dla Libertè (USA)]] ## [[Wp/rgn/Taj Mahal|Taj Mahal]] ## [[Wp/rgn/Sbaramèint dal Tri Gòzi|Sbaramèint dal Tri Gòzi]] # [[Wp/rgn/Piramda|Piramda]] # [[Wp/rgn/Tora|Tora]] === Cinema, radio e televiṡiòun === # '''[[Wp/rgn/Cinema (opera cinematogràfga)|Cìnema]]''' ## [[Wp/rgn/Animaziòuna|Animaziòuna]] # [[Wp/rgn/Radio (media 'd masa)|Radio]] # [[Wp/rgn/Televiṡiòun (media 'd masa)|Televiṡiòun]] === Muṡica === # '''[[Wp/rgn/Muṡica|Muṡica]]''' # [[Wp/rgn/Canzòun (muṡica)|Canzòun]] # Gèneri muṡichèl pricìṡ ## [[Wp/rgn/Blues|Blues]] ## [[Wp/rgn/Musica classica|Musica classica]] ### [[Wp/rgn/Opera|Opera]] ### [[Wp/rgn/Sinfonia|Sinfonia]] ## [[Wp/rgn/Musica elettronica|Musica elettronica]] ## [[Wp/rgn/Flamenco|Flamenco]] ## [[Wp/rgn/Hip hop|Hip hop]] ## [[Wp/rgn/Jazz|Jazz]] ## [[Wp/rgn/Reggae|Reggae]] ## [[Wp/rgn/Rock|Rock]] ## [[Wp/rgn/Samba|Samba]] # Strumenti musicali ## [[Wp/rgn/Tamburo|Tamburo]] ## [[Wp/rgn/Flauto|Flauto]] ## [[Wp/rgn/Chitara|Chitara]] ## [[Wp/rgn/Pianofort|Pianofort]] ## [[Wp/rgn/Tromba|Tromba]] ## [[Wp/rgn/Viulèin|Viulèin]] === Tèimp lébri === # [[Wp/rgn/Giugh|Giugh]] ## [[Wp/rgn/Backgammon|Backgammon]] ## [[Wp/rgn/Scacchi|Scacchi]] {{Wp/rgn/Icona|vetrina|20px}} ## [[Wp/rgn/Go (gioco)|Go]] ## [[Wp/rgn/Videozug|Videogiugh]] # [[Wp/rgn/Giugh d'azzardo|Giugh d'azzardo]] # [[Wp/rgn/Arti marzièli|Arti marzièli]] ## [[Wp/rgn/Judo|Judo]] # [[Wp/rgn/Giugh olèmpghi|Giugh olèmpghi]] # '''[[Wp/rgn/Sport|Sport]]''' ## [[Wp/rgn/Atletica leggera|Atletica leggera]] ## [[Wp/rgn/Sport con la palla|Sport con la palla]] ### [[Wp/rgn/Baseball|Baseball]] ### [[Wp/rgn/Palacèst|Palacèst]] ### [[Wp/rgn/Cricket|Cricket]] ### [[Wp/rgn/Chelcc (sport)|Chelcc]] ### [[Wp/rgn/Golf|Golf]] ### [[Wp/rgn/Rugby|Rugby]] ### [[Wp/rgn/Tennis|Tennis]] ## [[Wp/rgn/Nuoto|Nuoto]] # [[Wp/rgn/Bilìn|Bilìn]] {{Wp/rgn/Div col end}} == Storia == === Preistoria e Mond antigh === # [[Wp/rgn/Storia|Storia]] # Témp Antigh == Geografèja == === Cuntinént e Regiòuni principali === # Africa # Antartide # America ## America meridiunèla ## America settentriunèla # Artide # Aṡia ## Meż Uriént # Europa # Uceania === Paéṡ === E sarià d'avè al vòsgi su gran parta dij 243 paéṡ ma queli ilinchéd tra i stéd de' mond. Pri gli ediziòuni znèini ad Wikipedia, tra i pió impurtént i duvria èsa: {{Wp/rgn/Div col|3}} # Afghanistan # Algeria # Arabia Saudita # Argintèina # Australia # Óstria # Bangladesh # Braṡél # Canada # Cina RP # Colombia # Corea del Sód # Congo-RD # Cuba # Egit # Etiopia # Filipèini # Franza # Germania # Giapòun # India # Indonesia # Iran # Iraq # Iṡraèl # [[Wp/rgn/Italia|Italia]] # Mèssic # Nigeria # Paéṡ Bas # Pakistan # Polonia # Portugal # Regn Unid # Róssia # Sudaffrica # Spagna # Stéd Unid dl'America # Sudan # [[Wp/rgn/Svizra|Svizra]] # Tanzanìa # Thailandia # Turchéja # Ucraina # Cità 'd Vatichèn # Vietnam {{Wp/rgn/Div col end}} === Cità === === Stoiṡi d'aqua === === Muntagni e diṡért === [[Category:Wp/rgn|*]] {{INTERWIKI|Q5460604}} [[Category:Wp/rgn/Dialèt Sammarinèiṡ]][[Category:Wp/rgn/Artècul che toti al Wikipedi agl'areb d avēr| ]] nq7bvidzo3406u5pryvfqfagm7fewt0 0 3800221 7384910 7284319 2026-11-07T16:19:29Z Christiancite 2712962 /* */ 7384910 wikitext text/x-wiki '''Cecilia Errin''', muledibua mu dia matuku 13 ngondo wa dikumi ne muibidi 1998 mu Dia tshimenga tshia Pointe-à-Pitre, udi muena France-[[Wp/lua/Ditunga dia Kongu wa Mungalaata|ditunga Dia kongu wa mungalata]] muena manaya a bianza udi unaya bu mulami wa tshiibi. [[File:Issy - Fleury, 3 September 2017 - 77.jpg|160px|right]] [[Category:Wp/lua]] thioi74fby2gawkmvp4vlcrbf3nbcc5 0 3800348 7385435 7327390 2026-11-08T08:13:04Z Muhamad Izzul Fiqih 2584756 7385435 wikitext text/x-wiki == {{Wt/jax/lang|jax}} == {{Wt/jax/head|jax}} :{{Wt/jax/suaro|jax|LL-Q3915769_(jax)-Bilaaa_(Isqonabila_Maghfiroh)-Allah.wav}} {{Wt/jax/-pn-|jax}} # Diolah pencipta langit dan bumi beserto alam galonyo, Diolah yang punyo hak untuk disembah, yang Maha Pengasi lagi Penyayang {{Wt/jax/S|keturunan}} * {{Wt/jax/l|ar|الله}} =={{Wt/jax/lang|jv}}== {{Wt/jax/head|jv}} : {{Wt/jax/suaro|jv|LL-Q33549 (jav)-Muhamad Izzul Fiqih-Allah.wav}} {{Wt/jax/-n-|jv}} # {{Wt/jax/l|jax|Allah}} [[Category:Wt/jax]] [[Category:Wt/jax/Kopdar WikiSeloka 15 Agustus 2026]] n8qrjtwbbfy4vwfyifhy0nw2us7hcxk 0 3801894 7385349 7289613 2026-11-08T06:06:14Z Muhamad Izzul Fiqih 2584756 7385349 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|id}}== {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-n-|id}} # [[Wt/jax/gulo|gulo]] =={{Wt/jax/bahaso|kge}}== {{Wt/jax/head|kge}} : {{Wt/jax/penggalan|kge|gu|la}} {{Wt/jax/IPA|kge|/ˈɡu.la/}} {{Wt/jax/-n-|kge}} # [[Wt/jax/gulo|gulo]] [[Category:Wt/jax]] eg91jteasm3dl3nj91bx32pbxdj0umd 0 3802925 7384787 7295792 2026-11-07T14:26:02Z Shams948 77520 Wt/azb/سغد دییشدیریلیر 7384787 wikitext text/x-wiki == سغد == {{Wt/azb/آنلام‌لار}} #قدیم بیر بؤگ اؤلمه اورتا آسیادا. #:سُغدَ اَزَّل دَفَعهَ گیراندا، تشخیص ورلدِی کِی تمام اوقات قیش دِی، اُنَگؤرَع آدِنِه سُغدِ یا [[Wt/azb/سویوق|سویوق]] قؤیدیلا. ==یازیلیش‌لار== {{Wt/azb/یازیلیش‌لار}} * لاتینجه : * اینگیلیزجه: [[Wt/azb/sogdia|sogdia]] * تورکییه : Soğdya * عربجه : بلاد الصغد * فارسجا: سغد *باهار دیلی: [[Wt/azb/سَوغدیا|سَوغدیا]] ==کؤکن== {{Wt/azb/کؤکن}} * اسکی تورکجه ==قایناق‌لار== {{Wt/azb/قایناق‌لار}} [[Category:Wt/azb]] [[Category:Wt/azb/بوتون سؤزجوکلر]] [[Category:Wt/azb/تورکجه سؤزجوک]] [[Category:Wt/azb/گونئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[Category:Wt/azb/قوزئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[Category:Wt/azb/اسکی تورکجه]] [[En:sogdia]] [[Fa:سغد]] ss8fe6byi5clye4xklkraaafrhf2n69 0 3811213 7385113 7352467 2026-11-08T03:04:55Z Henikurniawati 2592790 Menambahkan paragraf ke dua 7385113 wikitext text/x-wiki '''Kelendhah''' yaiku uwohe kelapa kang cocog dienggo ampase pecel pitik. Sing kari tuwek, taping wis keneng diparud. Rasane dadi manis-gurih kadhung dicampur ambi ragine pecel pitik. Kelendhah kang arep diolah kanggo ragine pecel pitik kudu ngeliwati proses. Kawitan disumbat kanggo ngonceti sepet utawa kulite. Cangkok utawa kulit kang atos dipacaki nganggo budhing. Sisa-sisa cangkok kang magih temepel ring daging kelendhahe dikesik nganggo lading. Karepe makene rijig sedurunge diparud. [[Category:Wp/osi]] qyew94uiwc3dg2wdq0ao6nslx97t3lz 0 3813320 7384987 7330847 2026-11-07T18:59:15Z Ganjidvd 2540604 7384987 wikitext text/x-wiki [[File:Salsiccia Italian pork sausage.jpg|280px|thumb|Dal zuzez]] {{Wt/rgn/-rgn-}} {{Wt/rgn/-nom-}} '''zuzeza''' {{Wt/rgn/f}} {{Wt/rgn/s}} (''pl.'': [[Wt/rgn/zuzez|zuzez]]) # tip d insachê {{Wt/rgn/-hyph-}} '''zu | ze | za''' {{Wt/rgn/-var-}} *sunséccia (San Marein) **sunsécia (Seravàl) *[[Wt/rgn/suzeza|suzeza]] {{Wt/rgn/-der-}} *[[Wt/rgn/zuzizêr|zuzizêr]] *[[Wt/rgn/zuzizõn|zuzizõn]] {{Wt/rgn/-trans-}} *{{Wt/rgn/it}}: [[Wt/rgn/salsiccia|salsiccia]] *{{Wt/rgn/en}}: [[Wt/rgn/sausage|sausage]] {{Wt/rgn/-ref-}} *rumagnôl: **{{Wt/rgn/Zita lìvar |aut =Franco Ponseggi |tit =Nuovo vocabolario romagnolo |ann =2024 |edi =Tempo al Libro |loc =[[Wt/rgn/Fẽnza|Fẽnza]] |edz =1 |pag =211 |isb=979-12-81307-11-7}} [[Category:Wt/rgn]] [[Category:Wt/rgn/Paroli in rumagnôl ucidentêl]] 3adpvghxx7j25idwsbyrya83alla6xh 7384993 7384987 2026-11-07T19:16:02Z Ganjidvd 2540604 7384993 wikitext text/x-wiki [[File:Salsiccia Italian pork sausage.jpg|280px|thumb|Dal zuzez]] {{Wt/rgn/-rgn-}} {{Wt/rgn/-nom-}} '''zuzeza''' {{Wt/rgn/f}} {{Wt/rgn/s}} (''pl.'': [[Wt/rgn/zuzez|zuzez]]) # tip d insachê {{Wt/rgn/-verb form-}} {{Wt/rgn/Pn}} <ol> {{Wt/rgn/VerbForm|3|s|in|pre|verb=zuzizêr}} {{Wt/rgn/VerbForm|3|p|in|pre|verb=zuzizêr}} {{Wt/rgn/VerbForm|1|s|cg|pre|verb=zuzizêr}} {{Wt/rgn/VerbForm|2|s|cg|pre|verb=zuzizêr}} {{Wt/rgn/VerbForm|3|s|cg|pre|verb=zuzizêr}} {{Wt/rgn/VerbForm|3|p|cg|pre|verb=zuzizêr}} {{Wt/rgn/VerbForm|2|s|im|verb=zuzizêr}} </ol> {{Wt/rgn/-hyph-}} '''zu | ze | za''' {{Wt/rgn/-var-}} *sunséccia (San Marein) **sunsécia (Seravàl) *[[Wt/rgn/suzeza|suzeza]] {{Wt/rgn/-der-}} *[[Wt/rgn/zuzizêr|zuzizêr]] *[[Wt/rgn/zuzizõn|zuzizõn]] {{Wt/rgn/-trans-}} *{{Wt/rgn/it}}: [[Wt/rgn/salsiccia|salsiccia]] *{{Wt/rgn/en}}: [[Wt/rgn/sausage|sausage]] {{Wt/rgn/-ref-}} *rumagnôl: **{{Wt/rgn/Zita lìvar |aut =Franco Ponseggi |tit =Nuovo vocabolario romagnolo |ann =2024 |edi =Tempo al Libro |loc =[[Wt/rgn/Fẽnza|Fẽnza]] |edz =1 |pag =211 |isb=979-12-81307-11-7}} [[Category:Wt/rgn]] [[Category:Wt/rgn/Paroli in rumagnôl ucidentêl]] 2n4buhntnvcnu1p2dy3edb2r2b27wwr 10 3823743 7385546 7382801 2026-11-08T11:38:13Z Daoudsfouli 2603169 7385546 wikitext text/x-wiki ⵉⴳⴰ [[Wq/zgh/ⵡⵉⴽⵉⴱⴷⴰⵔ|ⵡⵉⴽⵉⴱⴷⴰⵔ]] ⵢⴰⵏ ⵙⴳ ⵉⵙⵏⵜⴰⵢ ⵏ [[Wq/zgh/ⵜⵉⵎⵔⵙⵍⵜ ⵏ ⵡⵉⴽⵉⵎⵉⴷⵢⴰ|ⵜⵎⵔⵙⵍⵜ ⵏ ⵡⵉⴽⵉⵎⵉⴷⵢⴰ]], ⵉⵍⵉⵏ [[foundationsite:our-work/wikimedia-projects/|ⵉⵙⵏⵜⴰⵢ]] ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ: {{Wq/zgh/ⴰⵥⵟⵟⴰ|nombre=4|interligne=1em| *[[File:Wikipedia-logo-v2.svg|35px|link=wikipedia:zgh:|Wikipedia]] [[wikipedia:zgh:|'''ⵡⵉⴽⵉⴱⵉⴷⵢⴰ ⵏ ⵜⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⵜⴰⵏⴰⵡⴰⵢⵜ''']] ⴰⵙⴰⵎⵓ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ *[[File:Wikipedia-logo-v2.svg|35px|link=wikipedia:shi:|wikipedia]] [[wikipedia:shi:|'''ⵡⵉⴽⵉⴱⵉⴷⵢⴰ ⵜⴰⵛⵍⵃⵉⵜ''']] ⴰⵙⴰⵎⵓ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ *[[File:Wikipedia-logo-v2.svg|35px|link=wikipedia:kab:|wikipedia]] [[wikipedia:kab:|'''ⵡⵉⴽⵉⴱⵉⴷⵢⴰ ⵜⴰⵇⴱⴰⵢⵍⵉⵜ''']] ⵜⴰⵙⴰⵏⴰⵢⵜ ⵜⵉⵍⴻⵍⵍⵉⵜ *[[File:Wiktionary-logo.svg|35px|link=wiktionary:shy:|wiktionary]] [[wikt:shy:|'''ⵡⵉⴽⵉⵎⴰⵡⴰⵍ ⴰⵛⴰⵡⵉ''']] ⵎⵙⵎⵓⵏ ⴰⵡⴰⵍ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ *[[File:Lingualibre-logo.svg|55px|link=lingualibre:zgh|lingualibre]] [[lingualibre:zgh|'''ⴰⵍⴰⵏⴳⵡⴰ ⵍⵉⴱⵔⵉ''']] ⴰⵙⵜⵓⴷⵢⵓ ⵏ ⵓⵙⵓⵙⵔ *[[File:Commons-logo.svg|30px|link=commons:zgh|Commons]] [[c:zgh|'''ⵡⵉⴽⵉⵎⵉⴷⵢⴰ ⴽⴰⵎⵏⵣ''']] ⴰⵏⴳⵔⴰⵡ ⵏ ⵉⵙⴼⴽⴰ ⵏ ⵜⴰⴳⵜⵎⵉⴷⵢⴰ *[[File:MediaWiki-2020-icon.svg|35px|link=mw:zgh|MediaWiki]] [[mw:zgh|'''ⵎⵉⴷⵢⴰⵡⵉⴽⵉ''']] ⴰⵙⵏⴼⴰⵔ ⵏ ⵉⵖⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵡⵉⴽⵉⵜⵏ *[[File:Wikimedia Community Logo.svg|35px|link=m:zgh|Meta-Wiki]] [[m:zgh|'''ⵎⵉⵜⴰⵡⵉⴽⵉ''']] ⴰⵎⵢⴰⵡⴰⵙ ⵅⴼ ⵉⵙⵏⴼⴰⵔⵏ ⵏ ⵡⵉⴽⵉⵎⵉⴷⵢⴰ *[[File:Wikibooks-logo.svg|35px|link=b:zgh|Wikibooks]] [[b:zgh|'''ⵡⵉⴽⵉⴷⵍⵉⵙⵏ''']] ⴰⴳⵓⴷⵉ ⵏ ⵉⴷⵍⵉⵙⵏ ⴷ ⵉⴹⵕⵉⵚⵏ ⵉⴱⵉⴷⴰⴳⵓⵊⵉⵢⵏ *[[File:Wikidata-logo.svg|50px|link=d:zgh|Wikidata]] [[d:zgh|'''ⵡⵉⴽⵉⵙⴼⴽⴰ''']] ⵜⴰⵙⵉⵍⴰ ⵏ ⵉⵙⴼⴽⴰ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉⵢⵏ *[[File:Wikinews-logo.svg|50px|link=n:zgh|Wikinews]] [[n:zgh|'''ⵡⵉⴽⵉⵏⵖⵎⵉⵙⵏ''']] ⴰⵙⵉⵜ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ ⵏ ⵉⵏⵖⵎⵉⵙⵏ *[[File:wiktionary-logo.svg|35px|link=wiktionary:zgh:|wiktionary]] [[wikt:zgh:|'''ⵡⵉⴽⵉⵎⴰⵡⴰⵍ''']] ⵎⵙⵎⵓⵏ ⴰⵡⴰⵍ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ *[[File:Wikisource-logo.svg|35px|link=s:zgh|Wikisource]] [[s:zgh|'''ⵡⵉⴽⵉⵙⴰⴳⵎ''']] ⵜⴰⵙⴷⵍⵉⵙⵜ ⵏ ⵜⵓⵎⴰⵢⵜ ⵜⵉⵍⴻⵍⵍⵉⵜ *[[File:Wikispecies-logo.svg|35px|link=wikispecies:zgh|Wikispecies]] [[wikispecies:zgh|'''ⵡⵉⴽⵉⵏⴰⵡⵏ''']] ⵜⴰⴷⵍⴰ ⵏ ⵡⴰⵏⴰⵡⵏ *[[File:Wikiversity logo 2017.svg|45px|link=v:zgh|Wikiversity]] [[v:zgh|'''ⵡⵉⴽⵉⵜⴰⵙⴷⴰⵡⵉⵜ''']] ⵉⵎⴰⵙⵙⵏ ⵏ ⵓⵙⵍⵎⴷ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉⵢⵏ *[[File:Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg|35px|link=wikivoyage:zgh|Wikivoyage]] [[wikivoyage:zgh|'''ⵡⵉⴽⵉⵎⵓⴷⴷⵓ''']] ⴰⵎⴰⵏⴰⵔ ⵏ ⵓⵎⵓⴷⴷⵓ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ }} asunhug8pyev60ua1nxjla7wr54fg5r 7385552 7385546 2026-11-08T11:43:30Z Daoudsfouli 2603169 /* */ 7385552 wikitext text/x-wiki ⵉⴳⴰ [[Wq/zgh/ⵡⵉⴽⵉⴱⴷⴰⵔ|ⵡⵉⴽⵉⴱⴷⴰⵔ]] ⵢⴰⵏ ⵙⴳ ⵉⵙⵏⵜⴰⵢ ⵏ [[Wq/zgh/ⵜⵉⵎⵔⵙⵍⵜ ⵏ ⵡⵉⴽⵉⵎⵉⴷⵢⴰ|ⵜⵎⵔⵙⵍⵜ ⵏ ⵡⵉⴽⵉⵎⵉⴷⵢⴰ]], ⵉⵍⵉⵏ [[foundationsite:our-work/wikimedia-projects/|ⵉⵙⵏⵜⴰⵢ]] ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ: {{Wq/zgh/ⴰⵥⵟⵟⴰ|nombre=4|interligne=1em| *[[File:Wikipedia-logo-v2.svg|35px|link=wikipedia:zgh:|Wikipedia]] [[wikipedia:zgh:|'''ⵡⵉⴽⵉⴱⵉⴷⵢⴰ ⵏ ⵜⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⵜⴰⵏⴰⵡⴰⵢⵜ''']] ⴰⵙⴰⵎⵓ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ *[[File:Wikipedia-logo-v2.svg|35px|link=wikipedia:shi:|wikipedia]] [[wikipedia:shi:|'''ⵡⵉⴽⵉⴱⵉⴷⵢⴰ ⵜⴰⵛⵍⵃⵉⵜ''']] ⴰⵙⴰⵎⵓ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ *[[File:Wikipedia-logo-v2.svg|35px|link=wikipedia:kab:|wikipedia]] [[wikipedia:kab:|'''ⵡⵉⴽⵉⴱⵉⴷⵢⴰ ⵜⴰⵇⴱⴰⵢⵍⵉⵜ''']] ⵜⴰⵙⴰⵏⴰⵢⵜ ⵜⵉⵍⴻⵍⵍⵉⵜ *[[File:Wiktionary-logo.svg|35px|link=wiktionary:shy:|wiktionary]] [[wikt:shy:|'''ⵡⵉⴽⵉⵎⴰⵡⴰⵍ ⴰⵛⴰⵡⵉ''']] ⵎⵙⵎⵓⵏ ⴰⵡⴰⵍ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ *[[File:Lingualibre-logo.svg|55px|link=lingualibre:zgh|lingualibre]] [[lingualibre:zgh|'''ⴰⵍⴰⵏⴳⵡⴰ ⵍⵉⴱⵔⵉ''']] ⴰⵙⵜⵓⴷⵢⵓ ⵏ ⵓⵙⵓⵙⵔ *[[File:Commons-logo.svg|30px|link=commons:zgh|Commons]] [[commons:zgh|'''ⵡⵉⴽⵉⵎⵉⴷⵢⴰ ⴽⴰⵎⵏⵣ''']] ⴰⵏⴳⵔⴰⵡ ⵏ ⵉⵙⴼⴽⴰ ⵏ ⵜⴰⴳⵜⵎⵉⴷⵢⴰ *[[File:MediaWiki-2020-icon.svg|35px|link=MediaWiki:zgh|MediaWiki]] [[MediaWiki:zgh|'''ⵎⵉⴷⵢⴰⵡⵉⴽⵉ''']] ⴰⵙⵏⴼⴰⵔ ⵏ ⵉⵖⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵡⵉⴽⵉⵜⵏ *[[File:Wikimedia Community Logo.svg|35px|link=Wikimedia Community:zgh|Meta-Wiki]] [[Wikimedia Community:zgh|'''ⵎⵉⵜⴰⵡⵉⴽⵉ''']] ⴰⵎⵢⴰⵡⴰⵙ ⵅⴼ ⵉⵙⵏⴼⴰⵔⵏ ⵏ ⵡⵉⴽⵉⵎⵉⴷⵢⴰ *[[File:Wikibooks-logo.svg|35px|link=b:zgh|Wikibooks]] [[b:zgh|'''ⵡⵉⴽⵉⴷⵍⵉⵙⵏ''']] ⴰⴳⵓⴷⵉ ⵏ ⵉⴷⵍⵉⵙⵏ ⴷ ⵉⴹⵕⵉⵚⵏ ⵉⴱⵉⴷⴰⴳⵓⵊⵉⵢⵏ *[[File:Wikidata-logo.svg|50px|link=Wikidata:zgh|Wikidata]] [[Wikidata:zgh|'''ⵡⵉⴽⵉⵙⴼⴽⴰ''']] ⵜⴰⵙⵉⵍⴰ ⵏ ⵉⵙⴼⴽⴰ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉⵢⵏ *[[File:Wikinews-logo.svg|50px|link=Wikinews:zgh|Wikinews]] [[Wikinews:zgh|'''ⵡⵉⴽⵉⵏⵖⵎⵉⵙⵏ''']] ⴰⵙⵉⵜ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ ⵏ ⵉⵏⵖⵎⵉⵙⵏ *[[File:wiktionary-logo.svg|35px|link=wiktionary:zgh:|wiktionary]] [[wikt:zgh:|'''ⵡⵉⴽⵉⵎⴰⵡⴰⵍ''']] ⵎⵙⵎⵓⵏ ⴰⵡⴰⵍ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ *[[File:Wikisource-logo.svg|35px|link=s:zgh|Wikisource]] [[s:zgh|'''ⵡⵉⴽⵉⵙⴰⴳⵎ''']] ⵜⴰⵙⴷⵍⵉⵙⵜ ⵏ ⵜⵓⵎⴰⵢⵜ ⵜⵉⵍⴻⵍⵍⵉⵜ *[[File:Wikispecies-logo.svg|35px|link=wikispecies:zgh|Wikispecies]] [[wikispecies:zgh|'''ⵡⵉⴽⵉⵏⴰⵡⵏ''']] ⵜⴰⴷⵍⴰ ⵏ ⵡⴰⵏⴰⵡⵏ *[[File:Wikiversity logo 2017.svg|45px|link=v:zgh|Wikiversity]] [[v:zgh|'''ⵡⵉⴽⵉⵜⴰⵙⴷⴰⵡⵉⵜ''']] ⵉⵎⴰⵙⵙⵏ ⵏ ⵓⵙⵍⵎⴷ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉⵢⵏ *[[File:Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg|35px|link=wikivoyage:zgh|Wikivoyage]] [[wikivoyage:zgh|'''ⵡⵉⴽⵉⵎⵓⴷⴷⵓ''']] ⴰⵎⴰⵏⴰⵔ ⵏ ⵓⵎⵓⴷⴷⵓ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ }} 1z8vjsr5y2f4wrfrl3abddxak206ffk 7385557 7385552 2026-11-08T11:45:31Z Daoudsfouli 2603169 /* */ 7385557 wikitext text/x-wiki ⵉⴳⴰ [[Wq/zgh/ⵡⵉⴽⵉⴱⴷⴰⵔ|ⵡⵉⴽⵉⴱⴷⴰⵔ]] ⵢⴰⵏ ⵙⴳ ⵉⵙⵏⵜⴰⵢ ⵏ [[Wq/zgh/ⵜⵉⵎⵔⵙⵍⵜ ⵏ ⵡⵉⴽⵉⵎⵉⴷⵢⴰ|ⵜⵎⵔⵙⵍⵜ ⵏ ⵡⵉⴽⵉⵎⵉⴷⵢⴰ]], ⵉⵍⵉⵏ [[foundationsite:our-work/wikimedia-projects/|ⵉⵙⵏⵜⴰⵢ]] ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ: {{Wq/zgh/ⴰⵥⵟⵟⴰ|nombre=4|interligne=1em| *[[File:Wikipedia-logo-v2.svg|35px|link=wikipedia:zgh:|Wikipedia]] [[wikipedia:zgh:|'''ⵡⵉⴽⵉⴱⵉⴷⵢⴰ ⵏ ⵜⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⵜⴰⵏⴰⵡⴰⵢⵜ''']] ⴰⵙⴰⵎⵓ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ *[[File:Wikipedia-logo-v2.svg|35px|link=wikipedia:shi:|wikipedia]] [[wikipedia:shi:|'''ⵡⵉⴽⵉⴱⵉⴷⵢⴰ ⵜⴰⵛⵍⵃⵉⵜ''']] ⴰⵙⴰⵎⵓ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ *[[File:Wikipedia-logo-v2.svg|35px|link=wikipedia:kab:|wikipedia]] [[wikipedia:kab:|'''ⵡⵉⴽⵉⴱⵉⴷⵢⴰ ⵜⴰⵇⴱⴰⵢⵍⵉⵜ''']] ⵜⴰⵙⴰⵏⴰⵢⵜ ⵜⵉⵍⴻⵍⵍⵉⵜ *[[File:Wiktionary-logo.svg|35px|link=wiktionary:shy:|wiktionary]] [[wikt:shy:|'''ⵡⵉⴽⵉⵎⴰⵡⴰⵍ ⴰⵛⴰⵡⵉ''']] ⵎⵙⵎⵓⵏ ⴰⵡⴰⵍ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ *[[File:Lingualibre-logo.svg|55px|link=lingualibre:zgh|lingualibre]] [[lingualibre:zgh|'''ⴰⵍⴰⵏⴳⵡⴰ ⵍⵉⴱⵔⵉ''']] ⴰⵙⵜⵓⴷⵢⵓ ⵏ ⵓⵙⵓⵙⵔ *[[File:Commons-logo.svg|30px|link=commons:zgh|Commons]] [[commons:zgh|'''ⵡⵉⴽⵉⵎⵉⴷⵢⴰ ⴽⴰⵎⵏⵣ''']] ⴰⵏⴳⵔⴰⵡ ⵏ ⵉⵙⴼⴽⴰ ⵏ ⵜⴰⴳⵜⵎⵉⴷⵢⴰ *[[File:MediaWiki-2020-icon.svg|35px|link=MediaWiki:zgh|MediaWiki]] [[MediaWiki:zgh|'''ⵎⵉⴷⵢⴰⵡⵉⴽⵉ''']] ⴰⵙⵏⴼⴰⵔ ⵏ ⵉⵖⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵡⵉⴽⵉⵜⵏ *[[File:Wikimedia Community Logo.svg|35px|link=Wikimedia Community:zgh|Meta-Wiki]] [[Wikimedia Community:zgh|'''ⵎⵉⵜⴰⵡⵉⴽⵉ''']] ⴰⵎⵢⴰⵡⴰⵙ ⵅⴼ ⵉⵙⵏⴼⴰⵔⵏ ⵏ ⵡⵉⴽⵉⵎⵉⴷⵢⴰ *[[File:Wikibooks-logo.svg|35px|link=Wikibooks:zgh|Wikibooks]] [[Wikibooks:zgh|'''ⵡⵉⴽⵉⴷⵍⵉⵙⵏ''']] ⴰⴳⵓⴷⵉ ⵏ ⵉⴷⵍⵉⵙⵏ ⴷ ⵉⴹⵕⵉⵚⵏ ⵉⴱⵉⴷⴰⴳⵓⵊⵉⵢⵏ *[[File:Wikidata-logo.svg|50px|link=Wikidata:zgh|Wikidata]] [[Wikidata:zgh|'''ⵡⵉⴽⵉⵙⴼⴽⴰ''']] ⵜⴰⵙⵉⵍⴰ ⵏ ⵉⵙⴼⴽⴰ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉⵢⵏ *[[File:Wikinews-logo.svg|50px|link=Wikinews:zgh|Wikinews]] [[Wikinews:zgh|'''ⵡⵉⴽⵉⵏⵖⵎⵉⵙⵏ''']] ⴰⵙⵉⵜ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ ⵏ ⵉⵏⵖⵎⵉⵙⵏ *[[File:wiktionary-logo.svg|35px|link=wiktionary:zgh:|wiktionary]] [[wikt:zgh:|'''ⵡⵉⴽⵉⵎⴰⵡⴰⵍ''']] ⵎⵙⵎⵓⵏ ⴰⵡⴰⵍ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ *[[File:Wikisource-logo.svg|35px|link=Wikisource:zgh|Wikisource]] [[Wikisource:zgh|'''ⵡⵉⴽⵉⵙⴰⴳⵎ''']] ⵜⴰⵙⴷⵍⵉⵙⵜ ⵏ ⵜⵓⵎⴰⵢⵜ ⵜⵉⵍⴻⵍⵍⵉⵜ *[[File:Wikispecies-logo.svg|35px|link=wikispecies:zgh|Wikispecies]] [[wikispecies:zgh|'''ⵡⵉⴽⵉⵏⴰⵡⵏ''']] ⵜⴰⴷⵍⴰ ⵏ ⵡⴰⵏⴰⵡⵏ *[[File:Wikiversity logo 2017.svg|45px|link=v:zgh|Wikiversity]] [[v:zgh|'''ⵡⵉⴽⵉⵜⴰⵙⴷⴰⵡⵉⵜ''']] ⵉⵎⴰⵙⵙⵏ ⵏ ⵓⵙⵍⵎⴷ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉⵢⵏ *[[File:Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg|35px|link=wikivoyage:zgh|Wikivoyage]] [[wikivoyage:zgh|'''ⵡⵉⴽⵉⵎⵓⴷⴷⵓ''']] ⴰⵎⴰⵏⴰⵔ ⵏ ⵓⵎⵓⴷⴷⵓ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ }} hf6a04h8wh0yf30m4j1fmokzbzv1600 7385558 7385557 2026-11-08T11:46:08Z Daoudsfouli 2603169 /* */ 7385558 wikitext text/x-wiki ⵉⴳⴰ [[Wq/zgh/ⵡⵉⴽⵉⴱⴷⴰⵔ|ⵡⵉⴽⵉⴱⴷⴰⵔ]] ⵢⴰⵏ ⵙⴳ ⵉⵙⵏⵜⴰⵢ ⵏ [[Wq/zgh/ⵜⵉⵎⵔⵙⵍⵜ ⵏ ⵡⵉⴽⵉⵎⵉⴷⵢⴰ|ⵜⵎⵔⵙⵍⵜ ⵏ ⵡⵉⴽⵉⵎⵉⴷⵢⴰ]], ⵉⵍⵉⵏ [[foundationsite:our-work/wikimedia-projects/|ⵉⵙⵏⵜⴰⵢ]] ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ: {{Wq/zgh/ⴰⵥⵟⵟⴰ|nombre=4|interligne=1em| *[[File:Wikipedia-logo-v2.svg|35px|link=wikipedia:zgh:|Wikipedia]] [[wikipedia:zgh:|'''ⵡⵉⴽⵉⴱⵉⴷⵢⴰ ⵏ ⵜⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⵜⴰⵏⴰⵡⴰⵢⵜ''']] ⴰⵙⴰⵎⵓ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ *[[File:Wikipedia-logo-v2.svg|35px|link=wikipedia:shi:|wikipedia]] [[wikipedia:shi:|'''ⵡⵉⴽⵉⴱⵉⴷⵢⴰ ⵜⴰⵛⵍⵃⵉⵜ''']] ⴰⵙⴰⵎⵓ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ *[[File:Wikipedia-logo-v2.svg|35px|link=wikipedia:kab:|wikipedia]] [[wikipedia:kab:|'''ⵡⵉⴽⵉⴱⵉⴷⵢⴰ ⵜⴰⵇⴱⴰⵢⵍⵉⵜ''']] ⵜⴰⵙⴰⵏⴰⵢⵜ ⵜⵉⵍⴻⵍⵍⵉⵜ *[[File:Wiktionary-logo.svg|35px|link=wiktionary:shy:|wiktionary]] [[wikt:shy:|'''ⵡⵉⴽⵉⵎⴰⵡⴰⵍ ⴰⵛⴰⵡⵉ''']] ⵎⵙⵎⵓⵏ ⴰⵡⴰⵍ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ *[[File:Lingualibre-logo.svg|55px|link=lingualibre:zgh|lingualibre]] [[lingualibre:zgh|'''ⴰⵍⴰⵏⴳⵡⴰ ⵍⵉⴱⵔⵉ''']] ⴰⵙⵜⵓⴷⵢⵓ ⵏ ⵓⵙⵓⵙⵔ *[[File:Commons-logo.svg|30px|link=commons:zgh|Commons]] [[commons:zgh|'''ⵡⵉⴽⵉⵎⵉⴷⵢⴰ ⴽⴰⵎⵏⵣ''']] ⴰⵏⴳⵔⴰⵡ ⵏ ⵉⵙⴼⴽⴰ ⵏ ⵜⴰⴳⵜⵎⵉⴷⵢⴰ *[[File:MediaWiki-2020-icon.svg|35px|link=MediaWiki:zgh|MediaWiki]] [[MediaWiki:zgh|'''ⵎⵉⴷⵢⴰⵡⵉⴽⵉ''']] ⴰⵙⵏⴼⴰⵔ ⵏ ⵉⵖⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵡⵉⴽⵉⵜⵏ *[[File:Wikimedia Community Logo.svg|35px|link=Wikimedia Community:zgh|Meta-Wiki]] [[Wikimedia Community:zgh|'''ⵎⵉⵜⴰⵡⵉⴽⵉ''']] ⴰⵎⵢⴰⵡⴰⵙ ⵅⴼ ⵉⵙⵏⴼⴰⵔⵏ ⵏ ⵡⵉⴽⵉⵎⵉⴷⵢⴰ *[[File:Wikibooks-logo.svg|35px|link=Wikibooks:zgh|Wikibooks]] [[Wikibooks:zgh:|'''ⵡⵉⴽⵉⴷⵍⵉⵙⵏ''']] ⴰⴳⵓⴷⵉ ⵏ ⵉⴷⵍⵉⵙⵏ ⴷ ⵉⴹⵕⵉⵚⵏ ⵉⴱⵉⴷⴰⴳⵓⵊⵉⵢⵏ *[[File:Wikidata-logo.svg|50px|link=Wikidata:zgh:|Wikidata]] [[Wikidata:zgh|'''ⵡⵉⴽⵉⵙⴼⴽⴰ''']] ⵜⴰⵙⵉⵍⴰ ⵏ ⵉⵙⴼⴽⴰ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉⵢⵏ *[[File:Wikinews-logo.svg|50px|link=Wikinews:zgh|Wikinews]] [[Wikinews:zgh|'''ⵡⵉⴽⵉⵏⵖⵎⵉⵙⵏ''']] ⴰⵙⵉⵜ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ ⵏ ⵉⵏⵖⵎⵉⵙⵏ *[[File:wiktionary-logo.svg|35px|link=wiktionary:zgh:|wiktionary]] [[wikt:zgh:|'''ⵡⵉⴽⵉⵎⴰⵡⴰⵍ''']] ⵎⵙⵎⵓⵏ ⴰⵡⴰⵍ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ *[[File:Wikisource-logo.svg|35px|link=Wikisource:zgh|Wikisource]] [[Wikisource:zgh|'''ⵡⵉⴽⵉⵙⴰⴳⵎ''']] ⵜⴰⵙⴷⵍⵉⵙⵜ ⵏ ⵜⵓⵎⴰⵢⵜ ⵜⵉⵍⴻⵍⵍⵉⵜ *[[File:Wikispecies-logo.svg|35px|link=wikispecies:zgh|Wikispecies]] [[wikispecies:zgh|'''ⵡⵉⴽⵉⵏⴰⵡⵏ''']] ⵜⴰⴷⵍⴰ ⵏ ⵡⴰⵏⴰⵡⵏ *[[File:Wikiversity logo 2017.svg|45px|link=v:zgh|Wikiversity]] [[v:zgh|'''ⵡⵉⴽⵉⵜⴰⵙⴷⴰⵡⵉⵜ''']] ⵉⵎⴰⵙⵙⵏ ⵏ ⵓⵙⵍⵎⴷ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉⵢⵏ *[[File:Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg|35px|link=wikivoyage:zgh|Wikivoyage]] [[wikivoyage:zgh|'''ⵡⵉⴽⵉⵎⵓⴷⴷⵓ''']] ⴰⵎⴰⵏⴰⵔ ⵏ ⵓⵎⵓⴷⴷⵓ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ }} gzwtdvcbvmz05y7839snhi9qco08q3k 7385559 7385558 2026-11-08T11:48:56Z Daoudsfouli 2603169 /* */ 7385559 wikitext text/x-wiki ⵉⴳⴰ [[Wq/zgh/ⵡⵉⴽⵉⴱⴷⴰⵔ|ⵡⵉⴽⵉⴱⴷⴰⵔ]] ⵢⴰⵏ ⵙⴳ ⵉⵙⵏⵜⴰⵢ ⵏ [[Wq/zgh/ⵜⵉⵎⵔⵙⵍⵜ ⵏ ⵡⵉⴽⵉⵎⵉⴷⵢⴰ|ⵜⵎⵔⵙⵍⵜ ⵏ ⵡⵉⴽⵉⵎⵉⴷⵢⴰ]], ⵉⵍⵉⵏ [[foundationsite:our-work/wikimedia-projects/|ⵉⵙⵏⵜⴰⵢ]] ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ: {{Wq/zgh/ⴰⵥⵟⵟⴰ|nombre=4|interligne=1em| *[[File:Wikipedia-logo-v2.svg|35px|link=wikipedia:zgh:|Wikipedia]] [[wikipedia:zgh:|'''ⵡⵉⴽⵉⴱⵉⴷⵢⴰ ⵏ ⵜⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⵜⴰⵏⴰⵡⴰⵢⵜ''']] ⴰⵙⴰⵎⵓ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ *[[File:Wikipedia-logo-v2.svg|35px|link=wikipedia:shi:|wikipedia]] [[wikipedia:shi:|'''ⵡⵉⴽⵉⴱⵉⴷⵢⴰ ⵜⴰⵛⵍⵃⵉⵜ''']] ⴰⵙⴰⵎⵓ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ *[[File:Wikipedia-logo-v2.svg|35px|link=wikipedia:kab:|wikipedia]] [[wikipedia:kab:|'''ⵡⵉⴽⵉⴱⵉⴷⵢⴰ ⵜⴰⵇⴱⴰⵢⵍⵉⵜ''']] ⵜⴰⵙⴰⵏⴰⵢⵜ ⵜⵉⵍⴻⵍⵍⵉⵜ *[[File:Wiktionary-logo.svg|35px|link=wiktionary:shy:|wiktionary]] [[wikt:shy:|'''ⵡⵉⴽⵉⵎⴰⵡⴰⵍ ⴰⵛⴰⵡⵉ''']] ⵎⵙⵎⵓⵏ ⴰⵡⴰⵍ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ *[[File:Lingualibre-logo.svg|55px|link=lingualibre:zgh:|lingualibre]] [[lingualibre:zgh:|'''ⴰⵍⴰⵏⴳⵡⴰ ⵍⵉⴱⵔⵉ''']] ⴰⵙⵜⵓⴷⵢⵓ ⵏ ⵓⵙⵓⵙⵔ *[[File:Commons-logo.svg|30px|link=commons:zgh:|Commons]] [[commons:zgh:|'''ⵡⵉⴽⵉⵎⵉⴷⵢⴰ ⴽⴰⵎⵏⵣ''']] ⴰⵏⴳⵔⴰⵡ ⵏ ⵉⵙⴼⴽⴰ ⵏ ⵜⴰⴳⵜⵎⵉⴷⵢⴰ *[[File:MediaWiki-2020-icon.svg|35px|link=MediaWiki:zgh:|MediaWiki]] [[MediaWiki:zgh:|'''ⵎⵉⴷⵢⴰⵡⵉⴽⵉ''']] ⴰⵙⵏⴼⴰⵔ ⵏ ⵉⵖⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵡⵉⴽⵉⵜⵏ *[[File:Wikimedia Community Logo.svg|35px|link=Wikimedia Community:zgh:|Meta-Wiki]] [[Wikimedia Community:zgh:|'''ⵎⵉⵜⴰⵡⵉⴽⵉ''']] ⴰⵎⵢⴰⵡⴰⵙ ⵅⴼ ⵉⵙⵏⴼⴰⵔⵏ ⵏ ⵡⵉⴽⵉⵎⵉⴷⵢⴰ *[[File:Wikibooks-logo.svg|35px|link=Wikibooks:zgh:|Wikibooks]] [[Wikibooks:zgh:|'''ⵡⵉⴽⵉⴷⵍⵉⵙⵏ''']] ⴰⴳⵓⴷⵉ ⵏ ⵉⴷⵍⵉⵙⵏ ⴷ ⵉⴹⵕⵉⵚⵏ ⵉⴱⵉⴷⴰⴳⵓⵊⵉⵢⵏ *[[File:Wikidata-logo.svg|50px|link=Wikidata:zgh:|Wikidata]] [[Wikidata:zgh:|'''ⵡⵉⴽⵉⵙⴼⴽⴰ''']] ⵜⴰⵙⵉⵍⴰ ⵏ ⵉⵙⴼⴽⴰ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉⵢⵏ *[[File:Wikinews-logo.svg|50px|link=Wikinews:zgh:|Wikinews]] [[Wikinews:zgh:|'''ⵡⵉⴽⵉⵏⵖⵎⵉⵙⵏ''']] ⴰⵙⵉⵜ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ ⵏ ⵉⵏⵖⵎⵉⵙⵏ *[[File:wiktionary-logo.svg|35px|link=wiktionary:zgh:|wiktionary]] [[wikt:zgh:|'''ⵡⵉⴽⵉⵎⴰⵡⴰⵍ''']] ⵎⵙⵎⵓⵏ ⴰⵡⴰⵍ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ *[[File:Wikisource-logo.svg|35px|link=Wikisource:zgh:|Wikisource]] [[Wikisource:zgh:|'''ⵡⵉⴽⵉⵙⴰⴳⵎ''']] ⵜⴰⵙⴷⵍⵉⵙⵜ ⵏ ⵜⵓⵎⴰⵢⵜ ⵜⵉⵍⴻⵍⵍⵉⵜ *[[File:Wikispecies-logo.svg|35px|link=wikispecies:zgh:|Wikispecies]] [[wikispecies:zgh:|'''ⵡⵉⴽⵉⵏⴰⵡⵏ''']] ⵜⴰⴷⵍⴰ ⵏ ⵡⴰⵏⴰⵡⵏ *[[File:Wikiversity logo 2017.svg|45px|link=v:zgh:|Wikiversity]] [[v:zgh:|'''ⵡⵉⴽⵉⵜⴰⵙⴷⴰⵡⵉⵜ''']] ⵉⵎⴰⵙⵙⵏ ⵏ ⵓⵙⵍⵎⴷ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉⵢⵏ *[[File:Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg|35px|link=wikivoyage:zgh:|Wikivoyage]] [[wikivoyage:zgh:|'''ⵡⵉⴽⵉⵎⵓⴷⴷⵓ''']] ⴰⵎⴰⵏⴰⵔ ⵏ ⵓⵎⵓⴷⴷⵓ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ }} mj6ey032df6se2a50dz7rulijv21v8p 7385570 7385559 2026-11-08T11:53:44Z Daoudsfouli 2603169 /* */ 7385570 wikitext text/x-wiki ⵉⴳⴰ [[Wq/zgh/ⵡⵉⴽⵉⴱⴷⴰⵔ|ⵡⵉⴽⵉⴱⴷⴰⵔ]] ⵢⴰⵏ ⵙⴳ ⵉⵙⵏⵜⴰⵢ ⵏ [[Wq/zgh/ⵜⵉⵎⵔⵙⵍⵜ ⵏ ⵡⵉⴽⵉⵎⵉⴷⵢⴰ|ⵜⵎⵔⵙⵍⵜ ⵏ ⵡⵉⴽⵉⵎⵉⴷⵢⴰ]], ⵉⵍⵉⵏ [[foundationsite:our-work/wikimedia-projects/|ⵉⵙⵏⵜⴰⵢ]] ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ: {{Wq/zgh/ⴰⵥⵟⵟⴰ|nombre=4|interligne=1em| *[[File:Wikipedia-logo-v2.svg|35px|link=wikipedia:zgh:|Wikipedia]] [[wikipedia:zgh:|'''ⵡⵉⴽⵉⴱⵉⴷⵢⴰ ⵏ ⵜⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⵜⴰⵏⴰⵡⴰⵢⵜ''']] ⴰⵙⴰⵎⵓ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ *[[File:Wikipedia-logo-v2.svg|35px|link=wikipedia:shi:|wikipedia]] [[wikipedia:shi:|'''ⵡⵉⴽⵉⴱⵉⴷⵢⴰ ⵜⴰⵛⵍⵃⵉⵜ''']] ⴰⵙⴰⵎⵓ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ *[[File:Wikipedia-logo-v2.svg|35px|link=wikipedia:kab:|wikipedia]] [[wikipedia:kab:|'''ⵡⵉⴽⵉⴱⵉⴷⵢⴰ ⵜⴰⵇⴱⴰⵢⵍⵉⵜ''']] ⵜⴰⵙⴰⵏⴰⵢⵜ ⵜⵉⵍⴻⵍⵍⵉⵜ *[[File:Wiktionary-logo.svg|35px|link=wiktionary:shy:|wiktionary]] [[wikt:shy:|'''ⵡⵉⴽⵉⵎⴰⵡⴰⵍ ⴰⵛⴰⵡⵉ''']] ⵎⵙⵎⵓⵏ ⴰⵡⴰⵍ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ *[[File:Lingualibre-logo.svg|55px|link=lingualibre:zgh:|lingualibre]] [[lingualibre:zgh:|'''ⴰⵍⴰⵏⴳⵡⴰ ⵍⵉⴱⵔⵉ''']] ⴰⵙⵜⵓⴷⵢⵓ ⵏ ⵓⵙⵓⵙⵔ *[[File:Commons-logo.svg|30px|link=wikimeda commons:zgh:|wikimeda Commons]] [[wikimeda commons:zgh:|'''ⵡⵉⴽⵉⵎⵉⴷⵢⴰ ⴽⴰⵎⵏⵣ''']] ⴰⵏⴳⵔⴰⵡ ⵏ ⵉⵙⴼⴽⴰ ⵏ ⵜⴰⴳⵜⵎⵉⴷⵢⴰ *[[File:MediaWiki-2020-icon.svg|35px|link=MediaWiki:zgh:|MediaWiki]] [[MediaWiki:zgh:|'''ⵎⵉⴷⵢⴰⵡⵉⴽⵉ''']] ⴰⵙⵏⴼⴰⵔ ⵏ ⵉⵖⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵡⵉⴽⵉⵜⵏ *[[File:Meta-Wiki Logo.svg|35px|link=Meta-Wiki :zgh:|Meta-Wiki]] [[Meta-Wiki:zgh:|'''ⵎⵉⵜⴰⵡⵉⴽⵉ''']] ⴰⵎⵢⴰⵡⴰⵙ ⵅⴼ ⵉⵙⵏⴼⴰⵔⵏ ⵏ ⵡⵉⴽⵉⵎⵉⴷⵢⴰ *[[File:Wikibooks-logo.svg|35px|link=Wikibooks:zgh:|Wikibooks]] [[Wikibooks:zgh:|'''ⵡⵉⴽⵉⴷⵍⵉⵙⵏ''']] ⴰⴳⵓⴷⵉ ⵏ ⵉⴷⵍⵉⵙⵏ ⴷ ⵉⴹⵕⵉⵚⵏ ⵉⴱⵉⴷⴰⴳⵓⵊⵉⵢⵏ *[[File:Wikidata-logo.svg|50px|link=Wikidata:zgh:|Wikidata]] [[Wikidata:zgh:|'''ⵡⵉⴽⵉⵙⴼⴽⴰ''']] ⵜⴰⵙⵉⵍⴰ ⵏ ⵉⵙⴼⴽⴰ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉⵢⵏ *[[File:Wikinews-logo.svg|50px|link=Wikinews:zgh:|Wikinews]] [[Wikinews:zgh:|'''ⵡⵉⴽⵉⵏⵖⵎⵉⵙⵏ''']] ⴰⵙⵉⵜ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ ⵏ ⵉⵏⵖⵎⵉⵙⵏ *[[File:wiktionary-logo.svg|35px|link=wiktionary:zgh:|wiktionary]] [[wikt:zgh:|'''ⵡⵉⴽⵉⵎⴰⵡⴰⵍ''']] ⵎⵙⵎⵓⵏ ⴰⵡⴰⵍ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ *[[File:Wikisource-logo.svg|35px|link=Wikisource:zgh:|Wikisource]] [[Wikisource:zgh:|'''ⵡⵉⴽⵉⵙⴰⴳⵎ''']] ⵜⴰⵙⴷⵍⵉⵙⵜ ⵏ ⵜⵓⵎⴰⵢⵜ ⵜⵉⵍⴻⵍⵍⵉⵜ *[[File:Wikispecies-logo.svg|35px|link=wikispecies:zgh:|Wikispecies]] [[wikispecies:zgh:|'''ⵡⵉⴽⵉⵏⴰⵡⵏ''']] ⵜⴰⴷⵍⴰ ⵏ ⵡⴰⵏⴰⵡⵏ *[[File:Wikiversity logo 2017.svg|45px|link=v:zgh:|Wikiversity]] [[v:zgh:|'''ⵡⵉⴽⵉⵜⴰⵙⴷⴰⵡⵉⵜ''']] ⵉⵎⴰⵙⵙⵏ ⵏ ⵓⵙⵍⵎⴷ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉⵢⵏ *[[File:Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg|35px|link=wikivoyage:zgh:|Wikivoyage]] [[wikivoyage:zgh:|'''ⵡⵉⴽⵉⵎⵓⴷⴷⵓ''']] ⴰⵎⴰⵏⴰⵔ ⵏ ⵓⵎⵓⴷⴷⵓ ⵉⵍⴻⵍⵍⵉ }} pc0c8fittkigpgbyyr4jryjpcwmb39w 0 3824362 7385012 7358118 2026-11-07T20:22:34Z Ganjidvd 2540604 7385012 wikitext text/x-wiki {{Wt/rgn/-rgn-}} {{Wt/rgn/-verb form-}} {{Wt/rgn/Pn}} <ol> {{Wt/rgn/VerbForm|2|s|in|pre|verb=avér}} </ol> {{Wt/rgn/-hyph-}} ; é {{Wt/rgn/-egl-}} {{Wt/rgn/-verb form-}} {{Wt/rgn/Pn}} <ol> {{Wt/rgn/VerbForm|3|s|in|pre|verb=èser|sx=<small>(Bulögna)</small>&nbsp;}} </ol> {{Wt/rgn/-pt-}} {{Wt/rgn/-verb form-}} {{Wt/rgn/Pn}} <ol> {{Wt/rgn/VerbForm|3|s|in|pre|verb=ser}} </ol> {{Wt/rgn/-ref-}} *Rumagnôl **{{Wt/rgn/Zita lìvar |aut =Franco Ponseggi |tit =Lèžar e scrìvar in Rumagnôl |ann =2023 |edi =Youcanprint |loc =Lecce |pag =105-150 |isb=9788891153234}} [[Category:Wt/rgn]] [[Category:Wt/rgn/Paroli in rumagnôl ucidentêl|e]] j7g1a85504mzvftlggstu3xvq4ukzha 0 3825374 7384907 7371459 2026-11-07T16:18:14Z Cecilopeznaughton 2714030 7384907 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''K(i)''' ----''Categoría Gramatical:'' Pronombre Personal ''Grammatical Category:'' Personal Pronoun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Nantzin Elsa Lopez (Tatiana Flores de Constante)-k(i).wav|embed|200px]] |} [[File:201705 Scientist talk F.svg|thumb|250x250|k(i)]] [[File:201705 Scientist desk M.svg|thumb|250x250|k(i)]] === Español === * '''Definición:''' Lo; la; le * '''Ejemplo:''' "Kineki" — ''Lo quiere''. "Tikelkaw"— ''Lo olvidó'' === English === * ''Definition:''' It; the; him * '''Example:''' "Kineki: He wants it. "Tikelkaw": He forgot.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Pronombre Personal]] [[Category:Wt/ppl]] p62fx9v854q0sqzxq6gg8j94s2ngmxa 0 3825375 7384862 7373367 2026-11-07T15:36:59Z Cecilopeznaughton 2714030 7384862 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''Ka''' ----''Categoría Gramatical:'' Preposición ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Nantzin Elsa Lopez (Tatiana Flores de Constante)-ka.wav|embed|200px]] |} [[File:Zorin Icon Themes – mark-location-symbolic.svg|thumb|250x250px|Ka]] === Español === * '''Definición:''' A; hacia; en; en la; en el; en los; en las;de (previo a direcciones/tiempo) que (completar verbos) * '''Ejemplo:''' "Ka peyna": En la mañana. "Naja niwitz ka Witzapan": Yo vengo de Witzapan. "Naja niaw ka apan": Yo voy al río. "Naja nina ka ne tajtakamet": Yo digo que los hombres. "Kajka tayua": En las noches. "Kajka tiutak": En las tardes. === English === * '''Definition:''' To; toward; in; in the; in the; in the; of (before directions/time) that (complete verbs) * '''Example:''' "Ka peyna" — In the morning "Naja niwitz ka Witzapan": I come from Witzapan. "Naja niaw ka apan": I am going to the river. "Naja nina ka ne tajtakamet": I say that men. "Kajka tayua": In the evening. "Kajka tiutak": In the afternoons. [[Category:Wt/ppl/Category:Preposición]] [[Category:Wt/ppl]] b57lib0860yfu8mn68grpiav3cxk7ah 7384901 7384862 2026-11-07T16:13:37Z Cecilopeznaughton 2714030 7384901 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''Ka''' ----''Categoría Gramatical:'' Preposición ----''Grammatical Category:'' Preposition * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Nantzin Elsa Lopez (Tatiana Flores de Constante)-ka.wav|embed|200px]] |} [[File:Zorin Icon Themes – mark-location-symbolic.svg|thumb|250x250px|Ka]] === Español === * '''Definición:''' A; hacia; en; en la; en el; en los; en las;de (previo a direcciones/tiempo) que (completar verbos) * '''Ejemplo:''' "Ka peyna": En la mañana. "Naja niwitz ka Witzapan": Yo vengo de Witzapan. "Naja niaw ka apan": Yo voy al río. "Naja nina ka ne tajtakamet": Yo digo que los hombres. "Kajka tayua": En las noches. "Kajka tiutak": En las tardes. === English === * '''Definition:''' To; toward; in; in the; in the; in the; of (before directions/time) that (complete verbs) * '''Example:''' "Ka peyna" — In the morning "Naja niwitz ka Witzapan": I come from Witzapan. "Naja niaw ka apan": I am going to the river. "Naja nina ka ne tajtakamet": I say that men. "Kajka tayua": In the evening. "Kajka tiutak": In the afternoons. [[Category:Wt/ppl/Category:Preposición]] [[Category:Wt/ppl]] 2ytojw4d8srwgbpxad08w9zytkq40rb 0 3825378 7384863 7371474 2026-11-07T15:39:04Z Cecilopeznaughton 2714030 7384863 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Kachka''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adverbio ''Grammatical Category:'' Adverb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Nantzin Elsa Lopez (Tatiana Flores de Constante)-kachka.wav|embed|200px]] |} [[File:Darling Twins, ca. 1925.png|thumb|250x250px|Kachka]] === Español === * '''Definición:''' Como si fuera * '''Ejemplo:''' "Kachka yaja:" — ''Como que es él.'' "Kachka Lucio:" — ''Como que es Lucio.'' === English === * '''Definition:''' As if it were * '''Example:''' "Kachka yaja:" — ''Like it's him.'' "Kachka Lucio:" — ''Like it's Lucio.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Adverbio]] [[Category:Wt/ppl]] c3j6cov8kte6e6hvw9zdydv7iay3p29 0 3826394 7384865 7367745 2026-11-07T15:39:50Z Cecilopeznaughton 2714030 7384865 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Kaj''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adverbio ''Grammatical Category:'' Adverb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Nantzin Elsa Lopez (Tatiana Flores de Constante)-kaj.wav|embed|200px]] |} [[File:Sin cara.png]] . === Español === * '''Definición:''' Quién * '''Ejemplo:''' "¿Kaj kimati?:" — ''¿Quién sabe?'' === English === * '''Definition:''' Who * '''Example:''' "''¿Kaj kimati?:"''— ''Who knows'' [[Category:Wt/ppl/Category:Adverbio]] [[Category:Wt/ppl]] 9d3hpx4ss70l4xv0sb5ibb4xlgcjxt3 0 3826399 7384867 7373380 2026-11-07T15:40:39Z Cecilopeznaughton 2714030 7384867 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''Kajaya''' ----''Categoría Gramatical:'' Determinante ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Nantzin Elsa Lopez (Tatiana Flores de Constante)-kajaya.wav|embed|200px]] |} [[File:Vanitas Still Life MET DP146494.jpg|thumb|250x250px|Kajaya]] === Español === * '''Definición:''' Lo que sea; lo que encuentre; cualquier cosa. * '''Ejemplo:''' "Kajaya nikajsi:" — ''Lo que sea que encuentre (cualquier cosa).'' === English === * '''Definition:''' Whatever; whatever you find; random thing. * '''Example:''' "Kajaya nikajsi:" — ''Whatever I find (anything).'' [[Category:Wt/ppl/Category:Determinante]] [[Category:Wt/ppl]] ligufxswkwbh1rn436u3nisgyu2d9q1 7384898 7384867 2026-11-07T16:09:50Z Cecilopeznaughton 2714030 7384898 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''Kajaya''' ----''Categoría Gramatical:'' Determinante ----''Gramatical Category:'' Determiner * '''Audio:'''[[File:LL-Q1186896 (ppl)-Nantzin Elsa Lopez (Tatiana Flores de Constante)-kajaya.wav|embed|200px]] |} [[File:Vanitas Still Life MET DP146494.jpg|thumb|250x250px|Kajaya]] === Español === * '''Definición:''' Lo que sea; lo que encuentre; cualquier cosa. * '''Ejemplo:''' "Kajaya nikajsi:" — ''Lo que sea que encuentre (cualquier cosa).'' === English === * '''Definition:''' Whatever; whatever you find; random thing. * '''Example:''' "Kajaya nikajsi:" — ''Whatever I find (anything).'' [[Category:Wt/ppl/Category:Determinante]] [[Category:Wt/ppl]] ao6eou2etbjf37rcojvwlu7bu3pcmtw 0 3826403 7384869 7367776 2026-11-07T15:43:01Z Cecilopeznaughton 2714030 7384869 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''−Kajkamakwa''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Transitivo ''Grammatical Category:'' Transitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Nantzin Elsa Lopez (Tatiana Flores de Constante)--kajkamakwa.wav|embed|200px]] |} [[File:Pouran Derakhshandeh, Hush! Girls Don't Scream film screening and press conference (13911122025853121).jpg |thumb|250px|−Kajkamakwa]] === Español === * '''Definición:''' Besar en la mejilla o la boca (varias veces) * '''Ejemplo:''' "Shinechkajkamakwa:" — ''Bésame mucho.'' === English === * '''Definition:''' Kissing on the cheek or mouth (several times) * '''Example:''' "Shinechkajkamakwa" — ''Kiss me a lot.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Verbo Intransitivo]] [[Category:Wt/ppl]] qyfl26z1r6jkk0gwp5493c3apt93h3h 7384876 7384869 2026-11-07T15:50:51Z Cecilopeznaughton 2714030 7384876 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''−Kajkamakwa''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Transitivo ''Grammatical Category:'' Transitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Nantzin Elsa Lopez (Tatiana Flores de Constante)--kajkamakwa.wav|embed|200px]] |} [[File:Pouran Derakhshandeh, Hush! Girls Don't Scream film screening and press conference (13911122025853121).jpg |thumb|250px|−Kajkamakwa]] === Español === * '''Definición:''' Besar en la mejilla o la boca (varias veces) * '''Ejemplo:''' "Shinechkajkamakwa:" — ''Bésame mucho.'' === English === * '''Definition:''' Kissing on the cheek or mouth (several times) * '''Example:''' "Shinechkajkamakwa" — ''Kiss me a lot.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Verbo Transitivo]] [[Category:Wt/ppl]] i2zeiz0ferd4ls1q38kh4ajd8ot0ov9 0 3826414 7384873 7368979 2026-11-07T15:48:45Z Cecilopeznaughton 2714030 7384873 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''Kakawat''' ----''Categoría Gramatical:'' Botanica ''Grammatical Category:'' Botany ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Nantzin Elsa Lopez (Tatiana Flores de Constante)-kakawat.wav|embed|200px]] |} [[File:Theobroma cacao fruit.jpg|thumb|250x250px|Kakawete]] ===Español === * '''Definición:''' Cacao * '''Ejemplo:''' "Iwan ne ish kakawat tikchiwat chukulat:" — ''Con la semilla del cacao hacemos chocolate.'' ===English === * '''Definition:''' Cocoa * '''Example:''' "Iwan ne ish kakawat tikchiwat chukulat:" — ''With the cocoa seed we make chocolate.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Botany]] [[Category:Wt/ppl]] bkpy33y7i0ia3c8rmc7z99pdgo69zar 7384912 7384873 2026-11-07T16:20:35Z Cecilopeznaughton 2714030 7384912 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''Kakawat''' ----''Categoría Gramatical:'' Botanica ''Grammatical Category:'' Botanical ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Nantzin Elsa Lopez (Tatiana Flores de Constante)-kakawat.wav|embed|200px]] |} [[File:Theobroma cacao fruit.jpg|thumb|250x250px|Kakawete]] ===Español === * '''Definición:''' Cacao * '''Ejemplo:''' "Iwan ne ish kakawat tikchiwat chukulat:" — ''Con la semilla del cacao hacemos chocolate.'' ===English === * '''Definition:''' Cocoa * '''Example:''' "Iwan ne ish kakawat tikchiwat chukulat:" — ''With the cocoa seed we make chocolate.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Botanical]] [[Category:Wt/ppl]] pnt6v13zzgska2haeexgvk9afg3awl6 0 3827625 7385403 7375894 2026-11-08T07:02:36Z Nani Asiany Ms 2703988 7385403 wikitext text/x-wiki [[File:LUNTAS.jpg|thumb|Tanaman Luntas]] /Luntas iku uwite endhep lan bisa merujuk nong endi-endi, akeh gagange, alus wulune. Biyasahe uwit iki dienggo pager latar, dienggo lalapan. Dhuwure bisa sampek telung meter. Merujuke nong lemah garing, atos, lan akeh watune. Bisa pisan merujuk nong dataran kang ana ring ngisor utawa nong ndhuwur. Wit luntas butuh sunare serngenge. Nandure cukup setek gagange kang cukup tuwek. Godhong luntas selang seling ning gagange, pinggir godhonge gerendhet-gerendhet, kelire ijo. Kembange metu teka pucuke lan selempitane gagang. Kelir kembange ungu. Wit iki keneng dinggo ngadhemaken awak kang panas saingga akeh metu keringet, uga bisa nambah napsu mangan. Hasiate luntas akeh maceme. Keneng dinggo ngatasi ambune awak kang apek. Carane pirangane godhong kang enom dikukus aju dipangan dadi lalapan. Godhong luntas uga keneng dinggo tamba lare manasi. Carane digawe kaya teh yaiku diuweni banyu panas gemulak serta wis adhem diombe, sedina cukup sepisan bain. Kadhung pegel linu bisa diombe ping pindho sedina. Godhong luntas uga keneng kanggo tamba wong keputihan. Rong puluh lembar ditambah oyote tapak liman, digodhog banyu sak gelas dadi setengah gelas. Diombe sekaligus, sedina sepisan bain. Dinggo nyeri nalika haid uga keneng. Carane godhong luntas akehe 20 lembar dikumbah, diremet-remet sampek ancur. Digawe kaya nggawe teh, nganggo banyu panas gemulak, ditambahi asem lan uyah aju disaring. Diombe mumpung magih anget lan sedina ngombene ping pindho. tcbvavbcntuwdp1imx3qu8fqcm70ewt 14 3827748 7384711 7381801 2026-11-07T12:50:52Z Ganjidvd 2540604 7384711 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/Div col|2}} # [[Wp/rgn/Matemàtica|Matemàtica]] # [[Wp/rgn/Aritmètica|Aritmètica]] ## [[Wp/rgn/Lugarītum|Lugarītum]] ## [[Wp/rgn/Nómbri|Nómbri]] ## [[Wp/rgn/Teoréja 'd nómbri|Teoréja 'd nómbri]] # [[Wp/rgn/Algebra|Algebra]] ## [[Wp/rgn/Nómbri cumpless|Nómbri cumpless]] ## [[Wp/rgn/Equazioun|Equazioun]] ## [[Wp/rgn/Algebra linêra|Algebra linêra]] # [[Wp/rgn/Geometréja|Geometréja]] ## [[Wp/rgn/Cantoun|Cantoun]] ## [[Wp/rgn/Area|Area]] ## [[Wp/rgn/Coordinate system|Coordinate system]] ## [[Wp/rgn/Pi Gréch|Pi Gréch]] ## [[Wp/rgn/Pythagorean theorem|Pythagorean theorem]] ## [[Wp/rgn/Simetrì|Simetrì]] ## [[Wp/rgn/Trigonometréja|Trigonometréja]] # [[Wp/rgn/Analiṣi Matematica|Analiṣi Matematica]] ## [[Wp/rgn/Equaziouna diferenziela|Equaziouna diferenziela]] ## [[Wp/rgn/Numerical analysis|Numerical analysis]] # Probability and statistics ## [[Wp/rgn/Prubabilité|Prubabilité]] ## [[Wp/rgn/Statestica|Statestica]] # Loggca e fundazioun ## [[Wp/rgn/Funziouna (matematega)|Funziouna (matematega)]] ## [[Wp/rgn/Infnidé|Infnidé]] ## [[Wp/rgn/Mathematical proof|Mathematical proof]] ## [[Wp/rgn/Set theory|Set theory]] {{Wp/rgn/Div col end}} [[Category:Wp/rgn]] {{INTERWIKI|Q4619}} 8j0vg9ve7tkrm7qvso3mqpd2kvgp68q 0 3828261 7385562 7378709 2026-11-08T11:51:35Z Swarabakti 2526161 Swarabakti moved page [[Wt/mui/campa']] to [[Wt/mui/campak]] 7378709 wikitext text/x-wiki =={{Wt/mui/bahasa|mui-plm}}== {{Wt/mui/kepala|mui-plm}} {{Wt/mui/-v-|mui-plm}} # [[Wt/mui/beringgut|beringgut]] ke [[Wt/mui/bawa|bawa]] da'do [[Wt/mui/sengajo|sengajo]] [[Category:Wt/mui]] nf90xj4k5n4432uvp6o8d23egkursw2 0 3828380 7385560 7378894 2026-11-08T11:51:28Z Swarabakti 2526161 Swarabakti moved page [[Wt/mui/jingo']] to [[Wt/mui/jingok]] 7378894 wikitext text/x-wiki =={{Wt/mui/bahasa|mui-plm}}== {{Wt/mui/kepala|mui-plm}} {{Wt/mui/-v-|mui-plm|aktip|nyingo'|pasip|dijingo'}} # [[Wt/mui/tèngo'|tèngo']] dengen [[Wt/mui/mato|mato]] [[Category:Wt/mui]] 2yrpmdzv346llrcbkelzkbxwvqfwp4q 0 3828384 7385564 7378899 2026-11-08T11:51:42Z Swarabakti 2526161 Swarabakti moved page [[Wt/mui/nyingo']] to [[Wt/mui/nyingok]] 7378899 wikitext text/x-wiki =={{Wt/mui/bahasa|mui-plm}}== {{Wt/mui/kepala|mui-plm}} {{Wt/mui/-v-|mui-plm}} # ''aktip dari'' [[Wt/mui/jingo'|jingo']] [[Category:Wt/mui]] d58nh4i2ktx6b4dgo1chedhle50zwd3 0 3828631 7385572 7379746 2026-11-08T11:56:15Z Swarabakti 2526161 Redirected page to [[Wt/mui/tempoyak]] 7385572 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wt/mui/tempoyak]] 9q4ponmm6cao3tc5rjejw1ruau3jk73 0 3828783 7385573 7379744 2026-11-08T11:56:34Z Swarabakti 2526161 7385573 wikitext text/x-wiki =={{Wt/mui/bahasa|mui-plm}}== {{Wt/mui/kepala|mui-plm}} {{Wt/mui/-n-|mui-plm}} # [[Wt/mui/pajóan|pajóan]] dari [[Wt/mui/durèn|durèn]] yang la [[Wt/mui/dicogo'ke|dicogo'ke]] =={{Wt/mui/bahasa|id}}== {{Wt/mui/kepala|id}} {{Wt/mui/-n-|id}} # tempoyak [[Category:Wt/mui]] a9ikptihr633vyopf7a29a713301s19 7385574 7385573 2026-11-08T11:57:09Z Swarabakti 2526161 /* {{Wt/mui/bahasa|mui-plm}} */ 7385574 wikitext text/x-wiki =={{Wt/mui/bahasa|mui-plm}}== {{Wt/mui/kepala|mui-plm}} {{Wt/mui/-n-|mui-plm}} # [[Wt/mui/pajuhan|pajuhan]] dari [[Wt/mui/duren|duren]] yang la [[Wt/mui/dicogokke|dicogokke]] =={{Wt/mui/bahasa|id}}== {{Wt/mui/kepala|id}} {{Wt/mui/-n-|id}} # tempoyak [[Category:Wt/mui]] kn4q9odjyi20w35q05k0lpt4plvsfnv 0 3829108 7385385 7381150 2026-11-08T06:30:24Z Muhamad Izzul Fiqih 2584756 /* Bahaso Jambi */ 7385385 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/baso|jax}}== {{Wt/jax/palak|jax}} {{Wt/jax/-v-|jax}} # gawein sesuatu #: cubo kau tengok [[Category:Wt/jax]] [[Category:Wt/jax/WikiLatih WikiKato bahaso Jambi 1 November 2026]] qnzh579k4sxqgoneqc5cy1gelvm4htp 0 3829155 7385384 7380702 2026-11-08T06:29:36Z Muhamad Izzul Fiqih 2584756 /* Bahaso Jambi */ 7385384 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/baso|jax}}== {{Wt/jax/palak|jax}} {{Wt/jax/-v-|jax}} # bejumpo; betemu #: lamo dak besuo [[Category:Wt/jax]] [[Category:Wt/jax/WikiLatih WikiKato bahaso Jambi 1 November 2026]] ctsah0pee6w29p0n83j8mn7y4kqnrua 0 3829231 7385421 7380957 2026-11-08T07:10:18Z Muhamad Izzul Fiqih 2584756 /* Bahaso Jambi */ 7385421 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|jax}}== {{Wt/jax/-n-|jax}} # kakak laki-laki [[Category:Wt/jax]] g1l3o3l6p31o058pj65gfi5a5p9hdmf 7385422 7385421 2026-11-08T07:10:35Z Muhamad Izzul Fiqih 2584756 added [[Category:Wt/jax/WikiLatih WikiKato bahaso Jambi 1 November 2026]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 7385422 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|jax}}== {{Wt/jax/-n-|jax}} # kakak laki-laki [[Category:Wt/jax]] [[Category:Wt/jax/WikiLatih WikiKato bahaso Jambi 1 November 2026]] igp4k8zrgnihn81y0visrp416l3r18g 0 3829234 7385419 7380960 2026-11-08T07:09:59Z Muhamad Izzul Fiqih 2584756 added [[Category:Wt/jax/WikiLatih WikiKato bahaso Jambi 1 November 2026]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 7385419 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|id}}== {{Wt/jax/-n-|id}} # mukena, pakaian solat [[Category:Wt/jax]] [[Category:Wt/jax/WikiLatih WikiKato bahaso Jambi 1 November 2026]] pacu62v2lricicbuhkom5ticaxw0iim 7385424 7385419 2026-11-08T07:11:09Z Muhamad Izzul Fiqih 2584756 /* Bahaso Jambi */ 7385424 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|jax}}== {{Wt/jax/-n-|jax}} # mukena, pakaian solat [[Category:Wt/jax]] [[Category:Wt/jax/WikiLatih WikiKato bahaso Jambi 1 November 2026]] 2e6gx8qkqinw8iaucldzwj0clju9pnx 0 3829235 7385418 7380961 2026-11-08T07:09:36Z Muhamad Izzul Fiqih 2584756 added [[Category:Wt/jax/WikiLatih WikiKato bahaso Jambi 1 November 2026]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 7385418 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|id}}== {{Wt/jax/-n-|id}} # cangkir. gelas. tempat minum [[Category:Wt/jax]] [[Category:Wt/jax/WikiLatih WikiKato bahaso Jambi 1 November 2026]] o0y9rkhj76loo9lv528h6pjpfphloj0 0 3829237 7385416 7380963 2026-11-08T07:08:37Z Muhamad Izzul Fiqih 2584756 added [[Category:Wt/jax/WikiLatih WikiKato bahaso Jambi 1 November 2026]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 7385416 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|id}}== {{Wt/jax/-n-|id}} #kepala.kepalo [[Category:Wt/jax]] [[Category:Wt/jax/WikiLatih WikiKato bahaso Jambi 1 November 2026]] pp2sjgrc8r2agexi7j8ej23m4zsj0zi 7385417 7385416 2026-11-08T07:08:57Z Muhamad Izzul Fiqih 2584756 /* Bahaso Jambi */ 7385417 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|jax}}== {{Wt/jax/-n-|jax}} # kepalo; palak [[Category:Wt/jax]] [[Category:Wt/jax/WikiLatih WikiKato bahaso Jambi 1 November 2026]] tqjafxat5t214f6sc7kpos4qfae78z6 0 3829239 7385414 7380965 2026-11-08T07:08:11Z Muhamad Izzul Fiqih 2584756 added [[Category:Wt/jax/WikiLatih WikiKato bahaso Jambi 1 November 2026]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 7385414 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|id}}== {{Wt/jax/-n-|id}} # telingok. telinga untuk mendengar [[Category:Wt/jax]] [[Category:Wt/jax/WikiLatih WikiKato bahaso Jambi 1 November 2026]] nzb0ziltvx3nqzouef7entjuibhdjp0 0 3829240 7385378 7380966 2026-11-08T06:24:06Z Muhamad Izzul Fiqih 2584756 /* Bahaso Jambi */ 7385378 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|jax}}== {{Wt/jax/palak|jax}} {{Wt/jax/-n-|jax}} # ragam dari [[Wt/jax/asoy|asoy]]; kantong plastik [[Category:Wt/jax]] erskqyeh010dw9g2513w7ta1u3tpku3 7385380 7385378 2026-11-08T06:24:42Z Muhamad Izzul Fiqih 2584756 added [[Category:Wt/jax/WikiLatih WikiKato bahaso Jambi 1 November 2026]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 7385380 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|jax}}== {{Wt/jax/palak|jax}} {{Wt/jax/-n-|jax}} # ragam dari [[Wt/jax/asoy|asoy]]; kantong plastik [[Category:Wt/jax]] [[Category:Wt/jax/WikiLatih WikiKato bahaso Jambi 1 November 2026]] otfbzxvmgksxw47r571ay9rckghgcs5 0 3829335 7385425 7381137 2026-11-08T07:14:48Z Muhamad Izzul Fiqih 2584756 /* Bahaso Jambi */ 7385425 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/baso|jax}}== {{Wt/jax/palak|jax}} {{Wt/jax/-conj-|jax}} # asalkan # kau #: ''Asak kau senang bae'' [[Category:Wt/jax]] [[Category:Wt/jax/WikiLatih WikiKato bahaso Jambi 1 November 2026]] l4o1vjb95afdrjsj7o4hsuz8fp4dssu 7385428 7385425 2026-11-08T07:20:22Z Muhamad Izzul Fiqih 2584756 7385428 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/baso|jax}}== {{Wt/jax/palak|jax}} {{Wt/jax/-conj-|jax}} # asalkan # kalu #: ''Asak kau senang bae'' {{Wt/jax/-adj-|jax}} # tiap; saban; setiap #: ''Asak dio pegi, pasti nak kencing dulu.'' [[Category:Wt/jax]] [[Category:Wt/jax/WikiLatih WikiKato bahaso Jambi 1 November 2026]] kla61ds5bz1jrdxh0wtkk6sqbu723sx 0 3829482 7384841 7381628 2026-11-07T15:07:40Z Shams948 77520 Wt/azb/قیسا دییشدیریلیر 7384841 wikitext text/x-wiki ==قیسا== {{Wt/azb/آنلام‌لار}} #قِیسا ([[Wt/azb/قیسسا|قیسسا]])← آلچاق، کؤله، اوزول. قانشاری← [[Wt/azb/اوزان|اوزان]]. #:ایپ قیسا گلدی! {{Wt/azb/یازیلیش‌لار}} * لاتینجه : * اینگیلزجه: [[Wt/azb/short|short]] * تورکییه: قیسا * عربجه: * فارسجا: کوتاه * باهار دیلی: [[Wt/azb/قصه|قصه]] {{Wt/azb/قایناق‌لار}} [[Category:Wt/azb]] [[Category:Wt/azb/بوتون سؤزجوکلر]] [[Category:Wt/azb/تورکجه سؤزجوک]] [[Category:Wt/azb/گونئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[Category:Wt/azb/قوزئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[En:short]] [[Fa:کوتاه]] mk2wqguo04gjy8k2evxylsk7wcebq9r 7384843 7384841 2026-11-07T15:10:38Z Shams948 77520 Wt/azb/قیسا دییشدیریلیر 7384843 wikitext text/x-wiki ==قیسا== {{Wt/azb/آنلام‌لار}} #قِیسا ([[Wt/azb/قیسسا|قیسسا]])← آلچاق، کؤله، اوزول. قانشاری← [[Wt/azb/اوزان|اوزان]]، [[Wt/azb/اوزون|اوزون]]. #:ایپ قیسا گلدی! ==یازیلیش‌لار== {{Wt/azb/یازیلیش‌لار}} * لاتینجه : * اینگیلزجه: [[Wt/azb/short|short]] * تورکییه: قیسا * عربجه: * فارسجا: کوتاه * باهار دیلی: [[Wt/azb/قصه|قصه]] ==قایناق‌لار== {{Wt/azb/قایناق‌لار}} [[Category:Wt/azb]] [[Category:Wt/azb/بوتون سؤزجوکلر]] [[Category:Wt/azb/تورکجه سؤزجوک]] [[Category:Wt/azb/گونئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[Category:Wt/azb/قوزئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[En:short]] [[Fa:کوتاه]] pnet49j08oke3ztq9wenpn8x4dcngb7 0 3829529 7384689 7381888 2026-11-07T12:04:45Z Ganjidvd 2540604 /* Uperaziõn dl'aritmètica */ 7384689 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/RO}}L''''aritmètica'''<ref name="berti">{{Wp/rgn/Zita web|url=https://6ab394357489899f5a53ea2b--stupendous-meringue-467811.netlify.app/|aut = Enrico Berti|tit=Enciclopedia Romagnola|acc=2.11.2026}}</ref> l'è la piò antiga specializaziõn dla [[Wp/rgn/Matemàtica|matemàtica]], cvela ch'la stugia al pruprietê piò sẽmplizi dagl'uperaziõn sora i [[Wp/rgn/Nòmar|nòmar]], parlapiò sora i [[Wp/rgn/Nòmar naturel|nòmar naturel]]. L'è druvêda tot i dè pr' ubietiv tãnt sẽmpliz, coma cuntêr cvel, valutêr prez, stabilir distãnz; l'è druvêda nẽnca par dj ubietiv avanzè, par eṣẽmpi in chèlcul finanzieri cumplichè o int la tëcnica dal cumunicaziõn (critugrafeja). Dal vôlt i matemëtich i drôva la parôla aritmètica par scòrar dla [[Wp/rgn/Teureja di nòmar|teureja di nòmar]], ch'l'è una disiplẽna ch'la trata parò prublēm piò avanzè e spacèfich spët a l'aritmètica piò fàzila.<ref>{{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Harold Davenport|tit=The Higher Arithmetic: An Introduction to the Theory of Numbers|edi=Cambridge University Press|edz=7|ann=1999|isb=0-521-63446-6}}</ref> == Uperaziõn dl'aritmètica == [[File:Basic arithmetic operators.svg|thumb|right|I cvàtar uperatur dl'aritmètica.]] Agl'uperaziõn dl'aritmètica tradiziunêli agl'è l'[[Wp/rgn/Adiziõn|adiziõn]], la [[Wp/rgn/Sutraziõn|sutraziõn]], la [[Wp/rgn/Multiplicaziõn|multiplicaziõn]] e la [[Wp/rgn/Diviṣiõn|diviṣiõn]]. Dal vôlt u j s met nẽnca dagl'uperaziõn piò cumplichêdi coma l'alzêda a [[Wp/rgn/Putẽnza (matemàtica)|putẽnza]], l'estraziõn d [[Wp/rgn/Radiṣa (matemàtica)|radiṣa]], i [[Wp/rgn/Lugarītum|lugarītum]] e l uṣ dal [[Wp/rgn/Parzentuêla|parzentuêl]]. I chèlcul dl'aritmètica j è fët rispitend l [[Wp/rgn/Ōrdin dagl'uperaziõn|ōrdin dagl'uperaziõn]]. Igna insẽn ch'e' azeta toti al cvàtar uperaziõn dl'aritmètica (fura ch'la [[Wp/rgn/Diviṣiõn par ẓēro|diviṣiõn par ẓēro]]) e indò al cvàtar uperaziõn al gôd dal cumõni pruprietê, l è ciamè [[Wp/rgn/Cãmp (matemàtica)|cãmp]].<ref>{{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Frank Tapson|tit=The Oxford Mathematics Study Dictionary|edi=Oxford University Press|ann=1996|isb=0-19-914551-2|url=https://archive.org/details/oxfordmathematic0000taps_q1d1}}</ref> == Teureja di nòmar == La parôla ''aritmètica'' l'è nẽnca druvêda par scòrar dla [[Wp/rgn/Teureja di nòmar|teureja di nòmar]]. Cvesta che cvè la stugia al pruprietê di nòmar seld culeghêdi ai [[Wp/rgn/Nòmar prem|nòmar prem]], la [[Wp/rgn/Diviṣibilitê|diviṣibilitê]] e al suluziõn seld dagl'ecvaziõn. Acvè u s incõntra e' [[Wp/rgn/Teurēma nicisêri dl'aritmètica|teurēma nicisêri dl'aritmètica]] e al [[Wp/rgn/Funziõn dl'aritmètica|funziõn dl'aritmètica]]. == Armẽnd == <references /> [[Category:Wp/rgn]][[Category:Wp/rgn/Matematica]] {{INTERWIKI|Q11205}}{{Wp/rgn/1000}} o114fb7wscxwwvq9u6k2rjcqixqrcc4 7385014 7384689 2026-11-07T20:34:12Z Ganjidvd 2540604 7385014 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/RO}}L''''aritmètica'''<ref name="berti">{{Wp/rgn/Zita web|url=https://6ab394357489899f5a53ea2b--stupendous-meringue-467811.netlify.app/|aut = Enrico Berti|tit=Enciclopedia Romagnola|acc=2.11.2026}}</ref> l'è la piò antiga specializaziõn dla [[Wp/rgn/Matemàtica|matemàtica]], cvela ch'la stugia al pruprietê piò sẽmplizi dagl'uperaziõn sōra i [[Wp/rgn/Nòmar|nòmar]], parlapiò sōra i [[Wp/rgn/Nòmar naturel|nòmar naturel]]. L'è druvêda tot i dè pr' ubietiv tãnt sẽmpliz, coma cuntêr cvel, valutêr prez, stabilir distãnz; l'è druvêda nẽnca par dj ubietiv avanzè, par eṣẽmpi in chèlcul finanzieri cumplichè o int la tëcnica dal cumunicaziõn (critugrafeja). Dal vôlt i matemëtich i drôva la parôla aritmètica par scòrar dla [[Wp/rgn/Teureja di nòmar|teureja di nòmar]], ch'l'è una disiplẽna ch'la trata parò prublēm piò avanzè e spacèfich spët a l'aritmètica piò fàzila.<ref>{{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Harold Davenport|tit=The Higher Arithmetic: An Introduction to the Theory of Numbers|edi=Cambridge University Press|edz=7|ann=1999|isb=0-521-63446-6}}</ref> == Uperaziõn dl'aritmètica == [[File:Basic arithmetic operators.svg|thumb|right|I cvàtar uperatur dl'aritmètica.]] Agl'uperaziõn dl'aritmètica tradiziunêli agl'è l'[[Wp/rgn/Adiziõn|adiziõn]], la [[Wp/rgn/Sutraziõn|sutraziõn]], la [[Wp/rgn/Multiplicaziõn|multiplicaziõn]] e la [[Wp/rgn/Diviṣiõn|diviṣiõn]]. Dal vôlt u j s met nẽnca dagl'uperaziõn piò cumplichêdi coma l'alzêda a [[Wp/rgn/Putẽnza (matemàtica)|putẽnza]], l'estraziõn d [[Wp/rgn/Radiṣa (matemàtica)|radiṣa]], i [[Wp/rgn/Lugarītum|lugarītum]] e l uṣ dal [[Wp/rgn/Parzentuêla|parzentuêl]]. I chèlcul dl'aritmètica j è fët rispitend l [[Wp/rgn/Ōrdin dagl'uperaziõn|ōrdin dagl'uperaziõn]]. Igna insẽn ch'e' azeta toti al cvàtar uperaziõn dl'aritmètica (fura ch'la [[Wp/rgn/Diviṣiõn par ẓēro|diviṣiõn par ẓēro]]) e indò al cvàtar uperaziõn al gôd dal cumõni pruprietê, l è ciamè [[Wp/rgn/Cãmp (matemàtica)|cãmp]].<ref>{{Wp/rgn/Zita lìvar|aut=Frank Tapson|tit=The Oxford Mathematics Study Dictionary|edi=Oxford University Press|ann=1996|isb=0-19-914551-2|url=https://archive.org/details/oxfordmathematic0000taps_q1d1}}</ref> == Teureja di nòmar == La parôla ''aritmètica'' l'è nẽnca druvêda par scòrar dla [[Wp/rgn/Teureja di nòmar|teureja di nòmar]]. Cvesta che cvè la stugia al pruprietê di nòmar seld culeghêdi ai [[Wp/rgn/Nòmar prem|nòmar prem]], la [[Wp/rgn/Diviṣibilitê|diviṣibilitê]] e al suluziõn seld dagl'ecvaziõn. Acvè u s incõntra e' [[Wp/rgn/Teurēma nicisêri dl'aritmètica|teurēma nicisêri dl'aritmètica]] e al [[Wp/rgn/Funziõn dl'aritmètica|funziõn dl'aritmètica]]. == Armẽnd == <references /> [[Category:Wp/rgn]][[Category:Wp/rgn/Matematica]] {{INTERWIKI|Q11205}}{{Wp/rgn/1000}} nojf955p8bjux892htlqhvfvmo5q8j2 0 3829637 7385568 7382258 2026-11-08T11:52:02Z Swarabakti 2526161 Swarabakti moved page [[Wt/mui/uma']] to [[Wt/mui/umak]] 7382258 wikitext text/x-wiki =={{Wt/mui/bahasa|mui-plm}}== {{Wt/mui/kepala|mui-plm}} {{Wt/mui/-n-|mui-plm}} # [[Wt/mui/wong tuo|wong tuo]] yang [[Wt/mui/betino|betino]] {{Wt/mui/-sinonim-}} * [[Wt/mui/ibo'|ibo']], [[Wt/mui/ema'|ema']], [[Wt/mui/mè'|mè']] [[Category:Wt/mui]] mzq6g10zr1odrkbhg32xy153ovamqdz 0 3829641 7385566 7382262 2026-11-08T11:51:55Z Swarabakti 2526161 Swarabakti moved page [[Wt/mui/uba']] to [[Wt/mui/ubak]] 7382262 wikitext text/x-wiki =={{Wt/mui/bahasa|mui-plm}}== {{Wt/mui/kepala|mui-plm}} {{Wt/mui/-n-|mui-plm}} # [[Wt/mui/wong tuo|wong tuo]] yang [[Wt/mui/lanang|lanang]] {{Wt/mui/-sinonim-}} * [[Wt/mui/aba|aba]], [[Wt/mui/bapa'|bapa']] * (''bebaso'') [[Wt/mui/rama|rama]], [[Wt/mui/romo|romo]] [[Category:Wt/mui]] qo5w7595lwd4hz8io2cqo3yxkwv1mhi 0 3829669 7385458 7382454 2026-11-08T09:01:04Z Shayi ngolu 2566594 7385458 wikitext text/x-wiki '''Lubumbashi''' didi kibundji kibidi ku bunene mu [[Wp/lua/Ditunga dia Kongu wa Mungalaata|ditunga dia kongu wa mungalata]] (kumpala Zaire) bilondeshela bungi bua bantu ne mushinga wa malu aa mpetu. Uvua tshimenga tshikulu tshia Polovensa wa kale wa Katanga (mu tshitupa tshîpi Shaba ku bukokeshi bua Mobutu) too ne mu 2015 ne pashishe tshia Polovensa wa [[Wp/lua/Haut-katanga|Haut-Katanga]] kubangila mu 2015. [[File:Downtown Lubumbashi, Democratic Republic of the Congo - 20061130.jpg|250px|right]] [[Category:Wp/lua]] 4vrwglm2iz5qhu8jeawzp56ufsiqdbq 10 3829735 7384698 7382643 2026-11-07T12:39:31Z Sree1959 2594881 கட்டுரையை தொகுப்பது தவிர்க்கப்பட அறிவிப்பு சேர்க்கப்பட்டது 7384698 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Ambox | type = notice | text = இந்தப் பக்கத்தை தொகுப்பதை தவிர்க்கவும், ஏனென்றால் இது கட்டுரை வார்ப்புருவாகவும் பயன்படுத்தப்படுகின்றது. இதனை தொகுப்பதன் மூலம் இதனை பயன்படுத்தும் கட்டுரைகள் அனைத்தும் பாதிக்கப்படக்கூடும் என்பதை நினைவில் கொள்க. | fix = '''கவனிக்க:''' தொகுக்க வேண்டிய கட்டாயமிருப்பின் விவரங்களை பேச்சுப் பக்கத்தில் பதிவிடவும். தமிழ் விக்கிப்பயணத்தின் சோதனை நிருவாகி ஒருவரின் ஒப்புதலின்றி தொகுக்கலாகாது. }} {{Wy/ta/Pagebanner|{{{1|Pagebanner default.jpg}}}}} {{Wy/ta/Quickbar}} '''{{Wy/ta/BASICPAGENAME}}''' [[Wy/ta/கண்டப் பிராந்தியம்|கண்டப் பிராந்தியத்தில்]] உள்ளது. == புரிந்து கொள்ளுங்கள் == == பிராந்தியங்கள் == == நகரங்கள் == == பிற பயண இலக்குகள் == == சென்று அடையுங்கள் == === வானூர்தியில் === === தொடருந்தில் === === மகிழுந்தில் === === பேருந்தில் === === படகில் === == சுற்றிப் பாருங்கள் == == பேச்சு மொழி == == வாங்குங்கள் == === செலவுகள் === == உண்ணுங்கள் == == பருகுங்கள் == == உறங்குங்கள் == == கற்றுக் கொள்ளுங்கள் == == பணிபுரியுங்கள் == == பாதுகாப்பாக இருங்கள் == == ஆரோக்கியமாக இருங்கள் == == மதிப்பு அளியுங்கள் == == தொடர்பு கொள்ளுங்கள் == {{Wy/ta/Outlinecountry}} <noinclude>{{Wy/ta/Para|1}}: ஆப்பிரிக்கா, ஆசியா, ஆத்திரேலியா, கரிபியன், ஐரோப்பா, மத்தியக் கிழக்கு, வட ஆப்பிரிக்கா, ஓசியானியா, நியூசிலாந்து, வட அமெரிக்கா, தென் அமெரிக்கா [[Category:Wy/ta/Article skeleton templates]]</noinclude> hogcgj9h4toah7rfg8e9tsndb6d7m85 7384908 7384698 2026-11-07T16:19:20Z Sree1959 2594881 வார்ப்புரு மாற்றியமைக்கப்பட்டது. 7384908 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|{{{1|Pagebanner default.jpg}}}}} {{Wy/ta/Quickbar}} '''{{Wy/ta/BASICPAGENAME}}''' [[Wy/ta/கண்டப் பிராந்தியம்|கண்டப் பிராந்தியத்தில்]] உள்ளது. == புரிந்து கொள்ளுங்கள் == == பிராந்தியங்கள் == == நகரங்கள் == == பிற பயண இலக்குகள் == == சென்று அடையுங்கள் == === வானூர்தியில் === === தொடருந்தில் === === மகிழுந்தில் === === பேருந்தில் === === படகில் === == சுற்றிப் பாருங்கள் == == பேச்சு மொழி == == வாங்குங்கள் == === செலவுகள் === == உண்ணுங்கள் == == பருகுங்கள் == == உறங்குங்கள் == == கற்றுக் கொள்ளுங்கள் == == பணிபுரியுங்கள் == == பாதுகாப்பாக இருங்கள் == == ஆரோக்கியமாக இருங்கள் == == மதிப்பு அளியுங்கள் == == தொடர்பு கொள்ளுங்கள் == {{Wy/ta/Outlinecountry}} <noinclude>{{Wy/ta/Para|1}}: ஆப்பிரிக்கா, ஆசியா, ஆத்திரேலியா, கரிபியன், ஐரோப்பா, மத்தியக் கிழக்கு, வட ஆப்பிரிக்கா, ஓசியானியா, நியூசிலாந்து, வட அமெரிக்கா, தென் அமெரிக்கா [[Category:Wy/ta/Article skeleton templates]]</noinclude> 75g09amhadnberbirxpgp69nfcdd5wc 0 3829834 7385075 7383148 2026-11-07T23:44:17Z Victor Botello 2695924 7385075 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''SA'''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Mistun MJ Menéndez-Sa'.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Mistun_MJ_Menéndez-Sa']] |} [[File:Solamente vos logotipo 27122012 124716 a.m.jpg|Solamente_vos_logotipo_27122012_124716_a.m]] === Español === * '''Definición: Ya solo * '''Ejemplo: Sa ́ se lala naka: Ya solamente una naranja queda. Sa ́ naka se: Ya solo queda uno. Sa ́ chupichin: Ya solo un poquito. Sa ́ an: Solo hoy. === English === * '''Definition: Now alone * '''Example:''' Sa ́ se lala naka: Only one orange remains. Sa'chupichin: Just a little bit now. Sa'an: Just today. [[Category:Wt/ppl/Category:Adjetivo]] [[Category:Wt/ppl]] tfvzgnh2v7p5mf40a26fov2fsakkwhy 0 3829848 7385076 7383175 2026-11-07T23:46:06Z Victor Botello 2695924 7385076 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''SAJSAYTI''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Intransitivo ''Grammatical Category:'' Intransitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Sajsayti.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Sajsayti]] |} [[File:Stamp of Indonesia - 1998 - Colnect 254741 - Folk Tales - Tengger.jpeg|Stamp_of_Indonesia_-_1998_-_Colnect_254741_-_Folk_Tales_-_Tengger]] === Español === * '''Definición: Estar en peligro (en alerta, con miedo) * '''Ejemplo: Nemi se tekwani, naja nimajmawi ika nisajsayti: Hay un jaguar, tengo miedo porque estoy en peligro. === English === * '''Definition: To be in danger (on alert, afraid) * '''Example: There is a jaguar, I am afraid because I am in danger. [[Category:Wt/ppl/Category:Verbo Intransitivo]] [[Category:Wt/ppl]] nzmu342ua2x8h34naqd1kqgqecw0sxp 0 3829853 7385077 7383190 2026-11-07T23:46:59Z Victor Botello 2695924 7385077 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''SALA''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Sala.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Sala]] |} [[File:Clothes - Trousers (1140) -- Smart-Servier.png|Clothes_-_Trousers_(1140)_--_Smart-Servier]] === Español === * '''Definición: Pantalón * '''Ejemplo: Nusala: Mi pantalón. === English === * '''Definition: Pants * '''Example: Nusala: My pants [[Category:Wt/ppl/Category:Sustantivo]] [[Category:Wt/ppl]] o3xwisyv7j66bvx1dma6flf74vrbbv1 0 3829857 7385079 7383199 2026-11-07T23:47:52Z Victor Botello 2695924 7385079 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''SALA KUJKUTU''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Sala kujkutu.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Sala_kujkutu]] |} [[File:Shorts (clothing).jpg|Shorts_(clothing)]] === Español === * '''Definición: Short * '''Ejemplo: Nusala kujkutu: Mi short. === English === * '''Definition: Short * '''Example: Nusala kujkutu: My shorts [[Category:Wt/ppl/Category:Sustantivo]] [[Category:Wt/ppl]] 24o2lzy0cu4dvs391mimsovxeqb2ncq 0 3829859 7385080 7383209 2026-11-07T23:48:51Z Victor Botello 2695924 7385080 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''SALACHIN''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Salachin.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Salachin]] |} [[File:Boxer 002.jpg|Boxer_002]] === Español === * '''Definición: Bóxer (ropa interior) * '''Ejemplo: Nusalachin: Mi bóxer. === English === * '''Definition: Boxer shorts (underwear) * '''Example: Nusalachin: My boxer. [[Category:Wt/ppl/Category:Sustantivo]] [[Category:Wt/ppl]] d6oonsokz5xa5d8dna7nn1v0q4nj48p 0 3829861 7385081 7383211 2026-11-07T23:49:54Z Victor Botello 2695924 7385081 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''SALAMU''' ----''Categoría Gramatical:'' Botánica ''Grammatical Category:'' Botanical ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Salamu.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Salamu]] |} [[File:Calycophyllum candidissimum, known as Degame. (9406928384).jpg|Calycophyllum_candidissimum,_known_as_Degame._(9406928384)]] === Español === * '''Definición: Sálamo * '''Ejemplo: Ikuyu salamu: Palo de sálamo. === English === * '''Definition: Salamo * '''Example: Ikuyu salamu: Salamo tree. [[Category:Wt/ppl/Category:Botánica]] [[Category:Wt/ppl]] n3opyk5ib0pbofnpa0uenozp6hylcty 0 3829864 7385083 7383226 2026-11-07T23:51:47Z Victor Botello 2695924 7385083 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''SALIJTUK''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Salijtuk.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Salijtuk]] |} [[File:Bookbinding glue spine.jpg|Bookbinding_glue_spine]] === Español === * '''Definición: Pegado * '''Ejemplo: Ne amat salijtuk: El papel pegado. === English === * '''Definition: Glued * '''Example: Ne amat salijtuk: The glued-on paper. [[Category:Wt/ppl/Category:Adjetivo]] [[Category:Wt/ppl]] 62rs2noxnsqpy5xs9xgrxqyhxtlt6zl 0 3829896 7385456 7383478 2026-11-08T09:00:03Z Shayi ngolu 2566594 7385456 wikitext text/x-wiki '''Belgique''' (mu tshiena-Hollande: België /ˈbɛlɣiǝ/ [b] Listenⓘ; mu tshiena-Allemand: Belgien /ˈbɛlgiən/ [c] Listenⓘ; Walloon: Beldjike /bɛlˈdʒik/), mmumanyike bu Bukalenge bua Belgique, didi [[Wp/lua/Ditunga|ditunga]] dia ku Mputu wa ku Ouest, didi ku mikalu ne [[Wp/lua/France|France]], Lumbo, Pays-Bas, ne [[Wp/lua/Allemagne|Allemagne]] Mbuu wa ku Nord. Ditunga dia Belgique didi ne bunene bua 30,688 km2[5] ne bantu 11,825,551 mu dia matuku 1 ngondo wa kumpala 2025[1],[6], bidi bifila bungi bua bantu 385/km2[7]. Mu malu a tshididi, i bukalenge bua ditunga budi ne bulongolodi bua tshipangu tshia ba tshipuitamunuamfuanka. Tshimenga tshikulu ntshia Bruxelles; bimenga bikwabo binene i Anvers, Ghent, Charleroi, Liège, Bruges, Namur, ne Leuven. [[File:EU-Belgium.svg|200px|right]] [[Category:Wp/lua]] g639q0zjd9rn0y8xs0kbnnnw6mpq6xq 7385457 7385456 2026-11-08T09:00:17Z Shayi ngolu 2566594 7385457 wikitext text/x-wiki '''Belgique''' (mu tshiena-Hollande: België /ˈbɛlɣiǝ/ [b] Listenⓘ; mu tshiena-Allemand: Belgien /ˈbɛlgiən/ [c] Listenⓘ; Walloon: Beldjike /bɛlˈdʒik/), mmumanyike bu Bukalenge bua Belgique, didi [[Wp/lua/Ditunga|ditunga]] dia ku Mputu wa ku Ouest, didi ku mikalu ne [[Wp/lua/France|France]], Lumbo, Pays-Bas, ne [[Wp/lua/Allemagne|Allemagne]] Mbuu wa ku Nord. Ditunga dia Belgique didi ne bunene bua 30,688 km2[5] ne bantu 11,825,551 mu dia matuku 1 ngondo wa kumpala 2025[1],[6], bidi bifila bungi bua bantu 385/km2[7]. Mu malu a tshididi, i bukalenge bua ditunga budi ne bulongolodi bua tshipangu tshia ba tshipuitamunuamfuanka. Tshimenga tshikulu ntshia Bruxelles; bimenga bikwabo binene i Anvers, Ghent, Charleroi, Liège, Bruges, Namur, ne Leuven. [[File:EU-Belgium.svg|250px|right]] [[Category:Wp/lua]] 0hf60065qz3b2s0yl4uwswc9aymhrx7 0 3829934 7384997 7383744 2026-11-07T19:37:54Z Tatiana Flores de Constante 2602238 7384997 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''SE''' ----''Categoría Gramatical:'' Zoología ''Grammatical Category:'' Zoology ---- * '''Audio:''' [[FIle:LL-Q1186896 (ppl)-Santos Lopez (Valery Santillana)-Se.wav]] |} [[File:Calendar Icon 1 RW.png|thumb|250x250px|se]] === Español === Sust. Uno Ne se: El uno. === English === Noun. One. Ne se: The one [[Category:Wt/ppl/Category:Zoología]] [[Category:Wt/ppl]] cpm0ark8pp58fjt4706l5w5t5lymb35 7385015 7384997 2026-11-07T20:35:51Z Tatiana Flores de Constante 2602238 Tatiana Flores de Constante moved page [[Wt/ppl/sayulin]] to [[Wt/ppl/se]] 7384997 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''SE''' ----''Categoría Gramatical:'' Zoología ''Grammatical Category:'' Zoology ---- * '''Audio:''' [[FIle:LL-Q1186896 (ppl)-Santos Lopez (Valery Santillana)-Se.wav]] |} [[File:Calendar Icon 1 RW.png|thumb|250x250px|se]] === Español === Sust. Uno Ne se: El uno. === English === Noun. One. Ne se: The one [[Category:Wt/ppl/Category:Zoología]] [[Category:Wt/ppl]] cpm0ark8pp58fjt4706l5w5t5lymb35 0 3829971 7384945 7383842 2026-11-07T16:53:44Z KUNEJNEMI 2714039 7384945 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''Pusa''' ----''Categoría Gramatical:'' Médico ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Pusa.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Pusa|embed|200px]] |} [[File:Goiter.JPG|thumb|250px]]. === Español === * '''Definición:''' Papera * '''Ejemplo:''' "Kipia pusa itech ikechkuyu" — 'Tiene pape-
ras en su cuello'' === English === * '''Definition:''' Goiter * '''Example:''' "Kipia pusa itech ikechkuyu" — ''She / he has goiter in her throat'' [[Category:Wt/ppl/Category:Médico]] [[Category:Wt/ppl]] cxtjz6sfuuqdt2k7ykrre190b6wn7te 0 3830061 7385098 7384017 2026-11-08T02:08:18Z Masat Noyat 2721833 7385098 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''KALCHIWA''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Intransitivo ''Grammatical Category:'' Intransitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Nantzin Elsa Lopez (Tatiana Flores de Constante)-kalchiwa.wav|embed|200px]] |} [[File:Confection toiture.jpg|thumb|250px|]] === Español === * '''Definición:''' Hacer Casas * '''Ejemplo:''' "Naja nikalchiwa" — ''Yo hago casas'' === English === * '''Definition:''' Make houses * '''Example:''' "Naja nikalchiwa" — ''I Make houses'' [[Category:Wt/ppl/Category:Verbo Intransitivo]] [[Category:Wt/ppl]] 8lrdueqr8cjv11d3jvuar7bhmmikblb 0 3830069 7385472 7384081 2026-11-08T09:48:54Z Shayi ngolu 2566594 7385472 wikitext text/x-wiki '''Kolwezi''' (pronounced: [kkol.we.zi] Listenⓘ) didi tshimenga tshia mudimu wa mabue aa mushinga mukole, [[Wp/lua/Tshimenga|tshimenga tshikulu]] tshia Polovense wa [[Wp/lua/Lualaba|Lualaba]] mu [[Wp/lua/Ditunga dia Kongu wa Mungalaata|ditunga dia kongu wa mu ngalata]]. [[File:Kamoto Mine - panoramio.jpg|200px|right]] [[Category:Wp/lua]] tpsuh0c64djwgvs2pr4ux3i81djuxep 7385474 7385472 2026-11-08T09:50:16Z Shayi ngolu 2566594 7385474 wikitext text/x-wiki '''Kolwezi''' (pronounced: [kkol.we.zi] Listenⓘ) didi tshimenga tshia mudimu wa mabue aa mushinga mukole, [[Wp/lua/Tshimenga|tshimenga tshikulu]] tshia Polovense wa [[Wp/lua/Lualaba|Lualaba]] mu [[Wp/lua/Ditunga dia Kongu wa Mungalaata|ditunga dia kongu wa mu ngalata]]. [[File:Kamoto Mine - panoramio.jpg|300px|right]] [[Category:Wp/lua]] fitgso0pmkucpzwb0wtu8ped0ripqgq 10 3830097 7384701 7384188 2026-11-07T12:40:18Z Sree1959 2594881 கட்டுரையை தொகுப்பது தவிர்க்கப்பட அறிவிப்பு சேர்க்கப்பட்டது 7384701 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Ambox | type = notice | text = இந்தப் பக்கத்தை தொகுப்பதை தவிர்க்கவும், ஏனென்றால் இது கட்டுரை வார்ப்புருவாகவும் பயன்படுத்தப்படுகின்றது. இதனை தொகுப்பதன் மூலம் இதனை பயன்படுத்தும் கட்டுரைகள் அனைத்தும் பாதிக்கப்படக்கூடும் என்பதை நினைவில் கொள்க. | fix = '''கவனிக்க:''' தொகுக்க வேண்டிய கட்டாயமிருப்பின் விவரங்களை பேச்சுப் பக்கத்தில் பதிவிடவும். தமிழ் விக்கிப்பயணத்தின் சோதனை நிருவாகி ஒருவரின் ஒப்புதலின்றி தொகுக்கலாகாது. }} {{Wy/ta/Pagebanner|Pagebanner default.jpg}} '''பிராந்தியப் பெயர்''' என்பது [[Wy/ta/நாட்டின் பெயர்|நாட்டின் பெயர்]] நாட்டில் உள்ளது. ==பிரதேசங்கள்== ==நகரங்கள்== ==பிற பயண இலக்குகள்== ==புரிந்து கொள்ளுங்கள்== ==சென்று அடையுங்கள்== ==சுற்றிப்பாருங்கள்== ==கண்டுகளியுங்கள்== ==செய்யுங்கள்== ==உண்ணுங்கள்== ==பருகுங்கள்== ==பாதுகாப்பாக இருங்கள்== ==அடுத்த இலக்கு== {{Wy/ta/IsPartOf|}} {{Wy/ta/Outlineregion}} <includeonly>{{Wy/ta/Geo||}}</includeonly> <noinclude>{{Wy/ta/Para|1}}: ஆப்பிரிக்கா, ஆசியா, ஆத்திரேலியா, கரிபியன், ஐரோப்பா, மத்தியக் கிழக்கு, வட ஆப்பிரிக்கா, ஓசியானியா, நியூசிலாந்து, வட அமெரிக்கா, தென் அமெரிக்கா [[Category:Wy/ta/Article skeleton templates]]</noinclude> q0vtru8letxrruqa3csv7xq0f3qc3wy 7384960 7384701 2026-11-07T17:20:33Z Sree1959 2594881 வார்ப்புரு மாற்றியமைக்கப்பட்டது. 7384960 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|Pagebanner default.jpg}} '''பிராந்தியப் பெயர்''' என்பது [[Wy/ta/நாட்டின் பெயர்|நாட்டின் பெயர்]] நாட்டில் உள்ளது. ==பிரதேசங்கள்== ==நகரங்கள்== ==பிற பயண இலக்குகள்== ==புரிந்து கொள்ளுங்கள்== ==சென்று அடையுங்கள்== ==சுற்றிப்பாருங்கள்== ==கண்டுகளியுங்கள்== ==செய்யுங்கள்== ==உண்ணுங்கள்== ==பருகுங்கள்== ==பாதுகாப்பாக இருங்கள்== ==அடுத்த இலக்கு== {{Wy/ta/IsPartOf|}} {{Wy/ta/Outlineregion}} <includeonly>{{Wy/ta/Geo||}}</includeonly> <noinclude>{{Wy/ta/Para|1}}: ஆப்பிரிக்கா, ஆசியா, ஆத்திரேலியா, கரிபியன், ஐரோப்பா, மத்தியக் கிழக்கு, வட ஆப்பிரிக்கா, ஓசியானியா, நியூசிலாந்து, வட அமெரிக்கா, தென் அமெரிக்கா [[Category:Wy/ta/Article skeleton templates]]</noinclude> [[Category:Wy/ta]] c63bc39p2v6277hhnmj1s5pwcemict0 7384964 7384960 2026-11-07T17:25:11Z Sree1959 2594881 வார்ப்புரு மாற்றியமைக்கப்பட்டது. 7384964 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|Pagebanner default.jpg}} '''{{Wy/ta/BASICPAGENAME}}''' [[Wy/ta/நாட்டின் பெயர்|நாட்டின் பெயர்]] நாட்டில் உள்ளது. ==பிரதேசங்கள்== ==நகரங்கள்== ==பிற பயண இலக்குகள்== ==புரிந்து கொள்ளுங்கள்== ==சென்று அடையுங்கள்== ==சுற்றிப்பாருங்கள்== ==கண்டுகளியுங்கள்== ==செய்யுங்கள்== ==உண்ணுங்கள்== ==பருகுங்கள்== ==பாதுகாப்பாக இருங்கள்== ==அடுத்த இலக்கு== {{Wy/ta/IsPartOf|}} {{Wy/ta/Outlineregion}} <includeonly>{{Wy/ta/Geo||}}</includeonly> <noinclude>{{Wy/ta/Para|1}}: ஆப்பிரிக்கா, ஆசியா, ஆத்திரேலியா, கரிபியன், ஐரோப்பா, மத்தியக் கிழக்கு, வட ஆப்பிரிக்கா, ஓசியானியா, நியூசிலாந்து, வட அமெரிக்கா, தென் அமெரிக்கா [[Category:Wy/ta/Article skeleton templates]]</noinclude> [[Category:Wy/ta]] ghi5km6gmu3jo88e2ts6jgcjy5y6um4 10 3830125 7384696 7384236 2026-11-07T12:36:55Z Sree1959 2594881 பக்கத்தை தொகுப்பதை தவிர்க்கும்படி அறிவிப்பு சேர்க்கப்பட்டது 7384696 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Ambox | type = notice | text = இந்தப் பக்கத்தை தொகுப்பதை தவிர்க்கவும், ஏனென்றால் இது கட்டுரை வார்ப்புருவாகவும் பயன்படுத்தப்படுகின்றது. இதனை தொகுப்பதன் மூலம் இதனை பயன்படுத்தும் கட்டுரைகள் அனைத்தும் பாதிக்கப்படக்கூடும் என்பதை நினைவில் கொள்க. | fix = '''கவனிக்க:''' தொகுக்க வேண்டிய கட்டாயமிருப்பின் விவரங்களை பேச்சுப் பக்கத்தில் பதிவிடவும். தமிழ் விக்கிப்பயணத்தின் சோதனை நிருவாகி ஒருவரின் ஒப்புதலின்றி தொகுக்கலாகாது. }} <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Wy/ta/Pagebanner|Pagebanner default.jpg}} '''பிராந்தியப் பெயர்''' என்பது [[பிராந்தியப் பெயர்]]-இல் உள்ளது. ==நகரங்கள்== ==பிற பயண இலக்குகள்== ==புரிந்து கொள்ளுங்கள்== ==சென்று அடையுங்கள்== ==சுற்றிப்பாருங்கள்== ==கண்டுகளியுங்கள்== ==செய்யுங்கள்== ==உண்ணுங்கள்== ==பருகுங்கள்== ==பாதுகாப்பாக இருங்கள்== ==அடுத்த இலக்கு== {{Wy/ta/IsPartOf|}} {{Wy/ta/Outlineregion}} </syntaxhighlight> ntul1y5p62yxw4va6pa6bnhrn6snb4f 7384913 7384696 2026-11-07T16:20:54Z Sree1959 2594881 வார்ப்புரு மாற்றியமைக்கப்பட்டது. 7384913 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|Pagebanner default.jpg}} '''{{Wy/ta/BASICPAGENAME}}''' என்பது [[பிராந்தியப் பெயர்]]-இல் உள்ளது. ==நகரங்கள்== ==பிற பயண இலக்குகள்== ==புரிந்து கொள்ளுங்கள்== ==சென்று அடையுங்கள்== ==சுற்றிப்பாருங்கள்== ==கண்டுகளியுங்கள்== ==செய்யுங்கள்== ==உண்ணுங்கள்== ==பருகுங்கள்== ==பாதுகாப்பாக இருங்கள்== ==அடுத்த இலக்கு== {{Wy/ta/IsPartOf|}} {{Wy/ta/Outlineregion}} [[Category:Wy/ta]] i13s3jrf758grqumsl0txawvjx5rjpk 0 3830160 7385063 7384367 2026-11-07T23:13:40Z Muhaideen Faiz Brichini 2604229 7385063 wikitext text/x-wiki {{Wp/wlx/Databox|item=Q1657330}} '''Ignatius Baffour-Awuah''' ( ba dɔgʋʋ Aŋjɛlɩnje beri lijɛre nɩŋ anaahɩ daare yuoni 1966), ɩyɛ [[Wp/wlx/Gaana|Gaana]] pɔlɩtɩɩsi era aŋ da la e minisita ŋa aŋ da maŋ kaara tuntuniba nɩŋ ba tumihi yɛla.<ref name=":1">https://web.archive.org/web/20230927010521/https://www.parliament.gh/mps?mp=189</ref><ref>http://www.graphic.com.gh/news/politics/serve-with-humility-president-tells-ministers.html</ref><ref>https://www.ghanaweb.com/person/Ignatius-Baffour-Awuah-2287</ref> == Ʋ Nyivori Piilee Nɩŋ Ʋ Karɩmbʋ == Ba da dɔgʋʋ Aŋjɛlɩnje beri lijɛre nɩŋ anaahɩ a yi yiri ŋa baŋ bʋɔna ka Nsoatre, aŋ be Bono Naa paalʋʋŋ, [[Wp/wlx/Gaana|Gaana]]. 1992 yuoni puʋŋ la ʋŋ da nyɛ gbaŋʋ ŋa baŋ bʋɔna ka bakyila a eŋ libie sɔribo. Ʋ da la nyɛɛ gbaŋʋ ŋa baŋ bʋɔna ka pɔst-gɩraduet a eŋ tuma saawara puʋŋ 2017 yuoni la bila.<ref name=":1" /> == Ʋ Pɔlɩtɩɩsi == Yidandao Kuffuor wɔgɩri ne la ʋŋ da ti paahɩ NPP sʋgʋ ŋa puʋŋ a da e Sunyani deme dɩsɩtrɩk nɩŋkpoŋ.<ref>https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/artikel.php?ID=104249</ref><ref>https://www.diplomatie.gouv.fr/fr/pays-zones-geo_833/ghana_359/presentation-du-ghana_965/composition-du-gouvernement_1693.html</ref> Ʋ da la lɩʋɛ Brong Ahafo deme mɩnɩsta yiilʋʋŋ, a da ba kaʋhɩ kyɛ ʋŋ da lɩʋ a yiri yidandao mɩŋa Kuffuor wɔgɩri ne. Yuoni 2008 puʋŋ da la ka Ignatius da ahɩ a yuoni nʋmarebʋ a ko Sunyani ŋmɛntɔn-lɩnnee seŋ a da di. Kyɛ ka ʋ NPP da ba di a paalʋʋ yidandaalʋʋŋ. Ba da la ɩhʋʋ a 2012, 2016 anɩŋ 2020 nʋmarebʋ vuo ne. Yuoni 2024 nʋmarebʋ ne da la ka Hon. Millicent Amankwah da di ana kogo ne.<ref>https://www.myjoyonline.com/2024-elections-sports-bigwigs-who-won-or-lost-their-seats/</ref> === Ʋ Mɩnɩstee Tuma === Dʋmba Fɩlanaa yuoni 2017, Yidandao Nana Akufo-Addo da ɩhɩɩ Baffuor-Awuah a paahɩ a mɩnɩstahɩ pie nɩŋ awaɩ ne ka ba paahɩ ʋ mɩnɩsta mɩne puʋŋ.<ref name=":2">https://web.archive.org/web/20170731025902/http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Arts-Minister-Catherine-Afeku-makes-it-to-Cabinet-542839</ref> Ba da dɩɛ ba yoe a ko [[Wp/wlx/Gaana|Gaana]] begimaalɩ deʋ ka Rt. Hon. Prof. Mike Ocquaye da bʋɔŋ a yoe.<ref name=":2" /> === Ʋ Sʋgʋrɩ === Baffuor-Awuah da paahɩɩ sʋgʋri ŋa aŋ maŋ ti jiŋ a ɩhɩ sʋgʋri baŋ na maalɩ yɛla.<ref name=":1" /> == Ʋ Tuma == == Tarɩjɩɩhi == [[Category:Wp/wlx]] 6sv2dtxcpyxy3okuzppr86qm0sxnqkf 0 3830193 7384937 7384561 2026-11-07T16:45:55Z Uthman salma 2604311 /* */ 7384937 wikitext text/x-wiki {{Wp/wlx/Databox|item=Q43182802}} '''Kwaku Agyemang Kwarteng''' ( dɔgɩbʋ ɩyε February 12, 1969)<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kwaku_Kwarteng#cite_note-1</ref>ʋ ɩyε Gaana civil engineer, economist, anɩŋ politician. Ʋ ɩyε term ayi Mεmba ku paalʋʋ begɩ binnibε lambu dεʋ ku [[Wp/wlx/Obuasi West constituency|Obuasi West constituency]] aŋ bɩ [[Wp/wlx/Ashanti Region|Ashanti Region]] of Ghana. Ʋ ɩyε nie aŋ paahɩ Ghana's [[Wp/wlx/New Patriotic Party|New Patriotic Party]] kyε la ɩ deputy minister of finance.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kwaku_Kwarteng#cite_note-2</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kwaku_Kwarteng#cite_note-3</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kwaku_Kwarteng#cite_note-4</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kwaku_Kwarteng#cite_note-:2-5</ref> == Ʋ vorɩhʋŋ yεla == === Early life === Kwaku Kwarteng dɔgɩbu yuoni ɩyε February 12, 1969<ref name=":1">https://en.wikipedia.org/wiki/Kwaku_Kwarteng#cite_note-:1-6</ref>, Kokofu aŋ bɩ Ashanti Region of Ghana puoŋ. Ʋ gaayε Kwame Nkrumah University of Science and Technology aŋ pɩεlɩ Kumasi, bε ʋŋ nyε ʋ Bachelor of Science degree in civil engineering 1996 yuoni puoŋ . Puorɩŋ ʋŋ lεu nyε ʋ Master of Science degree ʋŋ mɩŋ civil engineering 2013 puoŋ<ref name=":1" />.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kwaku_Kwarteng#cite_note-7</ref> Ʋ da la tarεε M.A. in Economic Policy Management a yi a University of Ghana 2009 yuoni puoŋ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kwaku_Kwarteng#cite_note-:0-8</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kwaku_Kwarteng#cite_note-:3-9</ref> === Career === Kwaku Kwarteng tuma kpɔŋ jaa ɩyε pɔlɩtɩs politics. Ʋ tʋma da ɩyε paalɩkaara libie yεlyaga yεl-koro Ghana puoŋ a yi 2006 waana 2009 yuoni puoŋ. Wɔgri nɩ John Agyekum Kufour yidaan-tuma kpɩεgʋ aŋ da baahɩ a 2009 puoŋ, ʋŋ da lεʋ ɩ policy advisor ku New Patriotic Party a yi 2010 waana 2013 yuoni puoŋ. 2011 puoŋ ʋ da ɩyε gbεbogɩ aha ku New Patriotic Party nie aŋ da ahɩ ku Obuasi West constituency paalaa baŋ maalɩ. A 2012 General elections, ʋ ahεε nɩŋ john Alexander Ackon aŋ yi National Democratic Congress, Abubakar Sadick Iddris aŋ yi a Progressive People's Party, Ayishetu Tahiru aŋ mɩŋ yi of the National Democratic Party, Mohammed Issifu of the People's National Convention, and the independent candidate Isaac Fordjour. == Personal life == Kwarteng dɩyε pɔgɔ nɩŋ biihi is ba-ta. Ʋ ɩyε Catholic. == Tarejɩɩhɩ == {| class="wikitable" |} brq9syb3cenu6xmn406wv4buraw1ejs 7385432 7384937 2026-11-08T07:48:04Z Uthman salma 2604311 /* Career */ 7385432 wikitext text/x-wiki {{Wp/wlx/Databox|item=Q43182802}} '''Kwaku Agyemang Kwarteng''' ( dɔgɩbʋ ɩyε February 12, 1969)<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kwaku_Kwarteng#cite_note-1</ref>ʋ ɩyε Gaana civil engineer, economist, anɩŋ politician. Ʋ ɩyε term ayi Mεmba ku paalʋʋ begɩ binnibε lambu dεʋ ku [[Wp/wlx/Obuasi West constituency|Obuasi West constituency]] aŋ bɩ [[Wp/wlx/Ashanti Region|Ashanti Region]] of Ghana. Ʋ ɩyε nie aŋ paahɩ Ghana's [[Wp/wlx/New Patriotic Party|New Patriotic Party]] kyε la ɩ deputy minister of finance.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kwaku_Kwarteng#cite_note-2</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kwaku_Kwarteng#cite_note-3</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kwaku_Kwarteng#cite_note-4</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kwaku_Kwarteng#cite_note-:2-5</ref> == Ʋ vorɩhʋŋ yεla == === Early life === Kwaku Kwarteng dɔgɩbu yuoni ɩyε February 12, 1969<ref name=":1">https://en.wikipedia.org/wiki/Kwaku_Kwarteng#cite_note-:1-6</ref>, Kokofu aŋ bɩ Ashanti Region of Ghana puoŋ. Ʋ gaayε Kwame Nkrumah University of Science and Technology aŋ pɩεlɩ Kumasi, bε ʋŋ nyε ʋ Bachelor of Science degree in civil engineering 1996 yuoni puoŋ . Puorɩŋ ʋŋ lεu nyε ʋ Master of Science degree ʋŋ mɩŋ civil engineering 2013 puoŋ<ref name=":1" />.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kwaku_Kwarteng#cite_note-7</ref> Ʋ da la tarεε M.A. in Economic Policy Management a yi a University of Ghana 2009 yuoni puoŋ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kwaku_Kwarteng#cite_note-:0-8</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kwaku_Kwarteng#cite_note-:3-9</ref> === Career === Kwaku Kwarteng tuma kpɔŋ jaa ɩyε pɔlɩtɩs politics. Ʋ tʋma da ɩyε paalɩkaara libie yεlyaga yεl-koro Ghana puoŋ a yi 2006 waana 2009 yuoni puoŋ. Wɔgri nɩ John Agyekum Kufour yidaan-tuma kpɩεgʋ aŋ da baahɩ a 2009 puoŋ, ʋŋ da lεʋ ɩ policy advisor ku New Patriotic Party a yi 2010 waana 2013 yuoni puoŋ. 2011 puoŋ ʋ da ɩyε gbεbogɩ aha ku [[Wp/wlx/New Patriotic Party|New Patriotic Party]] nie aŋ da ahɩ ku Obuasi West constituency paalaa baŋ maalɩ. A 2012 General elections, ʋ ahεε nɩŋ john Alexander Ackon aŋ yi [[Wp/wlx/National Democratic Congress|National Democratic Congress]], Abubakar Sadick Iddris aŋ yi a [[Wp/wlx/Progressive People's Party,|Progressive People's Party,]] Ayishetu Tahiru aŋ mɩŋ yi ahɩ ku [[Wp/wlx/National Democratic Party|National Democratic Party]], Mohammed Issifu nie aŋ yi [[Wp/wlx/People's National Convention|People's National Convention]], anɩŋ a independent candidate Isaac Fordjour. == Personal life == Kwarteng dɩyε pɔgɔ nɩŋ biihi is ba-ta. Ʋ ɩyε Catholic. == Tarejɩɩhɩ == {| class="wikitable" |} rargnrc3yka74dnmxr6rvqty4eo34lr 7385436 7385432 2026-11-08T08:13:19Z Uthman salma 2604311 /* Career */ paaahiye seuri 7385436 wikitext text/x-wiki {{Wp/wlx/Databox|item=Q43182802}} '''Kwaku Agyemang Kwarteng''' ( dɔgɩbʋ ɩyε February 12, 1969)<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kwaku_Kwarteng#cite_note-1</ref>ʋ ɩyε Gaana civil engineer, economist, anɩŋ politician. Ʋ ɩyε term ayi Mεmba ku paalʋʋ begɩ binnibε lambu dεʋ ku [[Wp/wlx/Obuasi West constituency|Obuasi West constituency]] aŋ bɩ [[Wp/wlx/Ashanti Region|Ashanti Region]] of Ghana. Ʋ ɩyε nie aŋ paahɩ Ghana's [[Wp/wlx/New Patriotic Party|New Patriotic Party]] kyε la ɩ deputy minister of finance.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kwaku_Kwarteng#cite_note-2</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kwaku_Kwarteng#cite_note-3</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kwaku_Kwarteng#cite_note-4</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kwaku_Kwarteng#cite_note-:2-5</ref> == Ʋ vorɩhʋŋ yεla == === Early life === Kwaku Kwarteng dɔgɩbu yuoni ɩyε February 12, 1969<ref name=":1">https://en.wikipedia.org/wiki/Kwaku_Kwarteng#cite_note-:1-6</ref>, Kokofu aŋ bɩ Ashanti Region of Ghana puoŋ. Ʋ gaayε Kwame Nkrumah University of Science and Technology aŋ pɩεlɩ Kumasi, bε ʋŋ nyε ʋ Bachelor of Science degree in civil engineering 1996 yuoni puoŋ . Puorɩŋ ʋŋ lεu nyε ʋ Master of Science degree ʋŋ mɩŋ civil engineering 2013 puoŋ<ref name=":1" />.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kwaku_Kwarteng#cite_note-7</ref> Ʋ da la tarεε M.A. in Economic Policy Management a yi a University of Ghana 2009 yuoni puoŋ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kwaku_Kwarteng#cite_note-:0-8</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kwaku_Kwarteng#cite_note-:3-9</ref> === Career === Kwaku Kwarteng tuma kpɔŋ jaa ɩyε pɔlɩtɩs politics. Ʋ tʋma da ɩyε paalɩkaara libie yεlyaga yεl-koro Ghana puoŋ a yi 2006 waana 2009 yuoni puoŋ. Wɔgri nɩ John Agyekum Kufour yidaan-tuma kpɩεgʋ aŋ da baahɩ a 2009 puoŋ, ʋŋ da lεʋ ɩ policy advisor ku New Patriotic Party a yi 2010 waana 2013 yuoni puoŋ. 2011 puoŋ ʋ da ɩyε gbεbogɩ aha ku [[Wp/wlx/New Patriotic Party|New Patriotic Party]] nie aŋ da ahɩ ku Obuasi West constituency paalaa baŋ maalɩ. A 2012 General elections, ʋ ahεε nɩŋ john Alexander Ackon aŋ yi [[Wp/wlx/National Democratic Congress|National Democratic Congress]], Abubakar Sadick Iddris aŋ yi a [[Wp/wlx/Progressive People's Party,|Progressive People's Party,]] Ayishetu Tahiru aŋ mɩŋ yi ahɩ ku [[Wp/wlx/National Democratic Party|National Democratic Party]], Mohammed Issifu nie aŋ yi [[Wp/wlx/People's National Convention|People's National Convention]], anɩŋ a independent candidate Isaac Fordjour. Kwarteng da nyεε vootɩh 31,101 a yi vootɩhɩ 48,254 aŋ da ɩ 64.45% a yi a vootɩhɩ jaa. kyε palɩmεntɩ puoŋ, ʋ tuŋyε comɩtɩɩ jεmaa a paahɩ Communications Committee anɩŋ Poverty Reduction Strategy Committee. January 2017 yuoni puoŋ , President [[Wp/wlx/Nana Akufo-Addo|Nana Akufo-Addo]] da ɩhεε Kwarteng anɩŋ [[Wp/wlx/Charles Adu Boahen|Charles Adu Boahen]] baŋ ɩ nuba aŋ kaara libie yεltarɩrɩ<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kwaku_Kwarteng#cite_note-10</ref>. Ba da tunεε [[Wp/wlx/Ken Ofori-Atta|Ken Ofori-Atta]] puorɩŋ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kwaku_Kwarteng#cite_note-11</ref> Kwarteng da nyεε vεεtɩbʋ yi Appointments Committee aŋ bɩ palɩmεntɩ March 2017 yuoni puoŋ <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kwaku_Kwarteng#cite_note-12</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kwaku_Kwarteng#cite_note-13</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kwaku_Kwarteng#cite_note-14</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kwaku_Kwarteng#cite_note-15</ref>. A vεεtɩbu wɔgrɩ,ʋ da wulεε ka [[Wp/wlx/John Dramani Mahama|John Dramani Mahama]] ɔffɩsɩ tuma wɔgrɩ ka ba bahεε arrears of 7 billion cedis sama ʋŋ dɩ a paalʋʋŋ country == Personal life == Kwarteng dɩyε pɔgɔ nɩŋ biihi is ba-ta. Ʋ ɩyε Catholic. == Tarejɩɩhɩ == {| class="wikitable" |} 6hn4g7c3lciogc3e3uyx4psxlar89kt 0 3830200 7385168 7384593 2026-11-08T03:43:32Z Sathiyapaval 2712541 7385168 wikitext text/x-wiki [[Wy/ta/பொலிவியா|பொலிவியா]], தென் அமெரிக்காவின் மையப்பகுதியில் அமைந்துள்ள ஒரு அழகான, புவியியல் வளம் மிக்க மற்றும் பல்லினங்களைக் கொண்ட நாடாகும். இது அதன் பிரமிக்க வைக்கும் மலைக்காட்சிகளுக்காகவும், துடிப்பான பழங்குடி கலாச்சாரத்திற்காகவும் பார்வையிடப்படுகிறது. == பிராந்தியங்கள் == பொலிவியா பின்வரும் பிராந்தியங்களாகவும், அவற்றின் திணைக்களங்களாகவும் (departments) கட்டமைக்கப்பட்டுள்ளது. * '''அல்டிப்லானோ Altiplano''' (La Paz, Oruro, Potosí-லா பாஸ், ஓருரோ, பொடோசி) * '''சப்-ஆண்டியன் பொலிவியா Sub-Andean Bolivia''' (Cochabamba, Chuquisaca, Tarija-கோச்சபாம்பா, சுக்விசாகா, டாரிஜா) * '''வெப்பமண்டல தாழ்நிலங்கள் Tropical Lowlands''' (Santa Cruz, Beni, Pando-சாண்டா குரூஸ், பெனி, பாண்டோ) == நகரங்கள் == == பிற சேருமிடங்கள் == == புரிந்துகொள்ளுங்கள் == == வரலாறு == == வானிலை == == பேச்சுச் மொழி == == சென்று அடையுங்கள் == == வானூர்தியில் == == தொடருந்தில் == == பேருந்தில் == == சிற்றுந்தில் == == சுற்றிப்பாருங்கள் == == கண்டுகளியுங்கள் == == செய்யுங்கள் == == கற்றுக்கொள்ளுங்கள் == == பணியாற்றுங்கள் == == வாங்குங்கள் == == உண்ணுங்கள் == == பருகுங்கள் == == உறங்குங்கள் == == பாதுகாப்பாக இருங்கள் == == ஆரோக்கியமாக இருங்கள் == == மதிப்பு அளியுங்கள் == == தொடர்பு கொள்ளுங்கள் == == சமாளியுங்கள் == == அருகிலுள்ளவை == == அடுத்த இலக்கு == tuoeqz07raxxp2f9qm10ntduhffu4a8 7385184 7385168 2026-11-08T04:00:37Z Sathiyapaval 2712541 7385184 wikitext text/x-wiki [[Wy/ta/பொலிவியா|பொலிவியா]], தென் அமெரிக்காவின் மையப்பகுதியில் அமைந்துள்ள ஒரு அழகான, புவியியல் வளம் மிக்க மற்றும் பல்லினங்களைக் கொண்ட நாடாகும். இது அதன் பிரமிக்க வைக்கும் மலைக்காட்சிகளுக்காகவும், துடிப்பான பழங்குடி கலாச்சாரத்திற்காகவும் பார்வையிடப்படுகிறது. == பிராந்தியங்கள் == பொலிவியா பின்வரும் பிராந்தியங்களாகவும், அவற்றின் திணைக்களங்களாகவும் (departments) கட்டமைக்கப்பட்டுள்ளது. * '''அல்டிப்லானோ Altiplano''' (La Paz, Oruro, Potosí-லா பாஸ், ஓருரோ, பொடோசி) * '''சப்-ஆண்டியன் பொலிவியா Sub-Andean Bolivia''' (Cochabamba, Chuquisaca, Tarija-கோச்சபாம்பா, சுக்விசாகா, டாரிஜா) * '''வெப்பமண்டல தாழ்நிலங்கள் Tropical Lowlands''' (Santa Cruz, Beni, Pando-சாண்டா குரூஸ், பெனி, பாண்டோ) == நகரங்கள் == * '''1.''' '''லா பாஸ்''' '''(La Paz )''' — நிர்வாகத் தலைநகரம் மற்றும் அரசாங்கத்தின் தலைமையிடம். பொலிவியாவில் ஏறக்கூடிய மிக உயரமான மலைகள்(highest climbable mountains), டிட்டிகாக்கா (Lake Titicaca) ஏரி மற்றும் மரணப் பாதை(Death Road) ஆகியவற்றுக்கான நுழைவாயில். * '''2 கோச்சபாம்பா(Cochabamba)''' — நாட்டின் மூன்றாவது மிகப்பெரிய நகரம்; இதமான, மிதமான காலநிலையைக் கொண்டது. * '''3 ஓருரோ (Oruro)''' — இது அதன் திருவிழாவிற்குப் பெயர் பெற்றது; '''சஜாமா தேசிய பூங்காவிற்குச் (Sajama National Park)''' செல்லத் திட்டமிடுபவர்களுக்கு இது ஒரு சிறந்த தொடக்க இடமாகும். * '''4 பொடோசி (Potosí)''' — அதிக உயரத்தில் அமைந்துள்ள ஒரு சுரங்க நகரம்; வெள்ளிச் சுரங்கங்கள் காரணமாக, ஒரு காலத்தில் உலகின் மிகச் செல்வந்த நகரங்களில் ஒன்றாகத் திகழ்ந்தது. இங்கு மேற்கொள்ளப்படும் சுரங்கச் சுற்றுப்பயணங்கள் மிகவும் புகழ்பெற்றவை. * '''5 குயிம் (Quime)''' — கோர்டில்லெரா குயிம்சா குரூஸின் உயரமான மலைகளால் சூழப்பட்ட, ஆரவாரமும் நட்பும் நிறைந்த, ஆனால் அமைதியான ஒரு மலைக் கிராமம். இங்கு சுரங்கங்கள், நீர்வீழ்ச்சிகள், பூர்வீக மேகக் காடுகள் மற்றும் 31 ஐமாரா பழங்குடி சமூகங்கள் உள்ளன. * '''6 சாண்டா குரூஸ் ( Santa Cruz )''' — பொலிவியாவின் இரண்டாவது மிகப்பெரிய மற்றும் மிகவும் வசதியான நகரம். * '''7 சொராட்டா ( Sorata)''' — சில சிறந்த மலை ஏற்றங்களுக்கும் (இல்லாம்பு-Illampu,அங்கோஹுமா-Ancohuma) மற்றும் மலை நடைப்பயணங்களுக்கும் அங்கு செல்லுங்கள். இது குயிம்மைப் (Quime) போன்றது, ஆனால் ஒரு நாள் லகுனா நடைப்பயணம் முதல் 12 நாள் கிராம நடைப்பயணங்கள் வரையிலான பரந்த நடைப்பயண வாய்ப்புகளுடன், மிகவும் துடிப்பாகவும் உயிரோட்டமாகவும் உள்ளது. == பிற சேருமிடங்கள் == == புரிந்துகொள்ளுங்கள் == == வரலாறு == == வானிலை == == பேச்சுச் மொழி == == சென்று அடையுங்கள் == == வானூர்தியில் == == தொடருந்தில் == == பேருந்தில் == == சிற்றுந்தில் == == சுற்றிப்பாருங்கள் == == கண்டுகளியுங்கள் == == செய்யுங்கள் == == கற்றுக்கொள்ளுங்கள் == == பணியாற்றுங்கள் == == வாங்குங்கள் == == உண்ணுங்கள் == == பருகுங்கள் == == உறங்குங்கள் == == பாதுகாப்பாக இருங்கள் == == ஆரோக்கியமாக இருங்கள் == == மதிப்பு அளியுங்கள் == == தொடர்பு கொள்ளுங்கள் == == சமாளியுங்கள் == == அருகிலுள்ளவை == == அடுத்த இலக்கு == 7vafczkw8547gmme2y00bbyk817g0ih 7385341 7385184 2026-11-08T06:02:23Z Sathiyapaval 2712541 /* நகரங்கள் */ 7385341 wikitext text/x-wiki [[Wy/ta/பொலிவியா|பொலிவியா]], தென் அமெரிக்காவின் மையப்பகுதியில் அமைந்துள்ள ஒரு அழகான, புவியியல் வளம் மிக்க மற்றும் பல்லினங்களைக் கொண்ட நாடாகும். இது அதன் பிரமிக்க வைக்கும் மலைக்காட்சிகளுக்காகவும், துடிப்பான பழங்குடி கலாச்சாரத்திற்காகவும் பார்வையிடப்படுகிறது. == பிராந்தியங்கள் == பொலிவியா பின்வரும் பிராந்தியங்களாகவும், அவற்றின் திணைக்களங்களாகவும் (departments) கட்டமைக்கப்பட்டுள்ளது. * '''அல்டிப்லானோ Altiplano''' (La Paz, Oruro, Potosí-லா பாஸ், ஓருரோ, பொடோசி) * '''சப்-ஆண்டியன் பொலிவியா Sub-Andean Bolivia''' (Cochabamba, Chuquisaca, Tarija-கோச்சபாம்பா, சுக்விசாகா, டாரிஜா) * '''வெப்பமண்டல தாழ்நிலங்கள் Tropical Lowlands''' (Santa Cruz, Beni, Pando-சாண்டா குரூஸ், பெனி, பாண்டோ) == நகரங்கள் == * '''1.''' '''லா பாஸ்''' '''(La Paz )''' — நிர்வாகத் தலைநகரம் மற்றும் அரசாங்கத்தின் தலைமையிடம். பொலிவியாவில் ஏறக்கூடிய மிக உயரமான மலைகள்(highest climbable mountains), டிட்டிகாக்கா (Lake Titicaca) ஏரி மற்றும் மரணப் பாதை(Death Road) ஆகியவற்றுக்கான நுழைவாயில். * '''2 கோச்சபாம்பா(Cochabamba)''' — நாட்டின் மூன்றாவது மிகப்பெரிய நகரம்; இதமான, மிதமான காலநிலையைக் கொண்டது. * '''3 ஓருரோ (Oruro)''' — இது அதன் திருவிழாவிற்குப் பெயர் பெற்றது; '''சஜாமா தேசிய பூங்காவிற்குச் (Sajama National Park)''' செல்லத் திட்டமிடுபவர்களுக்கு இது ஒரு சிறந்த தொடக்க இடமாகும். * '''4 பொடோசி (Potosí)''' — அதிக உயரத்தில் அமைந்துள்ள ஒரு சுரங்க நகரம்; வெள்ளிச் சுரங்கங்கள் காரணமாக, ஒரு காலத்தில் உலகின் மிகச் செல்வந்த நகரங்களில் ஒன்றாகத் திகழ்ந்தது. இங்கு மேற்கொள்ளப்படும் சுரங்கச் சுற்றுப்பயணங்கள் மிகவும் புகழ்பெற்றவை. * '''5 குயிம் (Quime)''' — கோர்டில்லெரா குயிம்சா குரூஸின் உயரமான மலைகளால் சூழப்பட்ட, ஆரவாரமும் நட்பும் நிறைந்த, ஆனால் அமைதியான ஒரு மலைக் கிராமம். இங்கு சுரங்கங்கள், நீர்வீழ்ச்சிகள், பூர்வீக மேகக் காடுகள் மற்றும் 31 ஐமாரா பழங்குடி சமூகங்கள் உள்ளன. * '''6 சாண்டா குரூஸ் ( Santa Cruz )''' — பொலிவியாவின் இரண்டாவது மிகப்பெரிய மற்றும் மிகவும் வசதியான நகரம். * '''7 சொராட்டா ( Sorata)''' — சில சிறந்த மலை ஏற்றங்களுக்கும் (இல்லாம்பு-Illampu,அங்கோஹுமா-Ancohuma) மற்றும் மலை நடைப்பயணங்களுக்கும் அங்கு செல்லுங்கள். இது குயிம்மைப் (Quime) போன்றது, ஆனால் ஒரு நாள் லகுனா நடைப்பயணம் முதல் 12 நாள் கிராம நடைப்பயணங்கள் வரையிலான பரந்த நடைப்பயண வாய்ப்புகளுடன், மிகவும் துடிப்பாகவும் உயிரோட்டமாகவும் உள்ளது.8. சுக்ரே — அரசியலமைப்புத் தலைநகரம் மற்றும் நீதித்துறையின் தலைமையிடம். மேலும், மலையேற்றம், கொண்டாட்டங்கள் மற்றும் டைனோசர் கால்தடங்களைக் காண்பது உட்பட, பார்ப்பதற்கும் செய்வதற்கும் நிறைய விஷயங்களைக் கொண்ட ஒரு பிரபலமான சுற்றுலாத் தலமாகும். * '''8. சுக்ரே (Sucre)''' — அரசியலமைப்புத் தலைநகரம் மற்றும் நீதித்துறையின் தலைமையிடம். மேலும், மலையேற்றம், கொண்டாட்டங்கள் மற்றும் டைனோசர் கால்தடங்களைக் காண்பது உட்பட, பார்ப்பதற்கும் செய்வதற்கும் நிறைய விஷயங்களைக் கொண்ட ஒரு பிரபலமான சுற்றுலாத் தலமாகும். * '''9 டாரிஜா (Tarija)''' — ஒயின் உற்பத்திக்கும் இதமான காலநிலைக்கும் பெயர் பெற்றது. டாரிஜாவில் ஆண்டுதோறும் ஒயின் திருவிழா (Festival of Wine) நடைபெறுகிறது. == பிற சேருமிடங்கள் == == புரிந்துகொள்ளுங்கள் == == வரலாறு == == வானிலை == == பேச்சுச் மொழி == == சென்று அடையுங்கள் == == வானூர்தியில் == == தொடருந்தில் == == பேருந்தில் == == சிற்றுந்தில் == == சுற்றிப்பாருங்கள் == == கண்டுகளியுங்கள் == == செய்யுங்கள் == == கற்றுக்கொள்ளுங்கள் == == பணியாற்றுங்கள் == == வாங்குங்கள் == == உண்ணுங்கள் == == பருகுங்கள் == == உறங்குங்கள் == == பாதுகாப்பாக இருங்கள் == == ஆரோக்கியமாக இருங்கள் == == மதிப்பு அளியுங்கள் == == தொடர்பு கொள்ளுங்கள் == == சமாளியுங்கள் == == அருகிலுள்ளவை == == அடுத்த இலக்கு == p6fqronioo1oes0ekfbg8t4dy9ihao3 7385373 7385341 2026-11-08T06:19:44Z Sathiyapaval 2712541 /* பிற சேருமிடங்கள் */ 7385373 wikitext text/x-wiki [[Wy/ta/பொலிவியா|பொலிவியா]], தென் அமெரிக்காவின் மையப்பகுதியில் அமைந்துள்ள ஒரு அழகான, புவியியல் வளம் மிக்க மற்றும் பல்லினங்களைக் கொண்ட நாடாகும். இது அதன் பிரமிக்க வைக்கும் மலைக்காட்சிகளுக்காகவும், துடிப்பான பழங்குடி கலாச்சாரத்திற்காகவும் பார்வையிடப்படுகிறது. == பிராந்தியங்கள் == பொலிவியா பின்வரும் பிராந்தியங்களாகவும், அவற்றின் திணைக்களங்களாகவும் (departments) கட்டமைக்கப்பட்டுள்ளது. * '''அல்டிப்லானோ Altiplano''' (La Paz, Oruro, Potosí-லா பாஸ், ஓருரோ, பொடோசி) * '''சப்-ஆண்டியன் பொலிவியா Sub-Andean Bolivia''' (Cochabamba, Chuquisaca, Tarija-கோச்சபாம்பா, சுக்விசாகா, டாரிஜா) * '''வெப்பமண்டல தாழ்நிலங்கள் Tropical Lowlands''' (Santa Cruz, Beni, Pando-சாண்டா குரூஸ், பெனி, பாண்டோ) == நகரங்கள் == * '''1.''' '''லா பாஸ்''' '''(La Paz )''' — நிர்வாகத் தலைநகரம் மற்றும் அரசாங்கத்தின் தலைமையிடம். பொலிவியாவில் ஏறக்கூடிய மிக உயரமான மலைகள்(highest climbable mountains), டிட்டிகாக்கா (Lake Titicaca) ஏரி மற்றும் மரணப் பாதை(Death Road) ஆகியவற்றுக்கான நுழைவாயில். * '''2 கோச்சபாம்பா(Cochabamba)''' — நாட்டின் மூன்றாவது மிகப்பெரிய நகரம்; இதமான, மிதமான காலநிலையைக் கொண்டது. * '''3 ஓருரோ (Oruro)''' — இது அதன் திருவிழாவிற்குப் பெயர் பெற்றது; '''சஜாமா தேசிய பூங்காவிற்குச் (Sajama National Park)''' செல்லத் திட்டமிடுபவர்களுக்கு இது ஒரு சிறந்த தொடக்க இடமாகும். * '''4 பொடோசி (Potosí)''' — அதிக உயரத்தில் அமைந்துள்ள ஒரு சுரங்க நகரம்; வெள்ளிச் சுரங்கங்கள் காரணமாக, ஒரு காலத்தில் உலகின் மிகச் செல்வந்த நகரங்களில் ஒன்றாகத் திகழ்ந்தது. இங்கு மேற்கொள்ளப்படும் சுரங்கச் சுற்றுப்பயணங்கள் மிகவும் புகழ்பெற்றவை. * '''5 குயிம் (Quime)''' — கோர்டில்லெரா குயிம்சா குரூஸின் உயரமான மலைகளால் சூழப்பட்ட, ஆரவாரமும் நட்பும் நிறைந்த, ஆனால் அமைதியான ஒரு மலைக் கிராமம். இங்கு சுரங்கங்கள், நீர்வீழ்ச்சிகள், பூர்வீக மேகக் காடுகள் மற்றும் 31 ஐமாரா பழங்குடி சமூகங்கள் உள்ளன. * '''6 சாண்டா குரூஸ் ( Santa Cruz )''' — பொலிவியாவின் இரண்டாவது மிகப்பெரிய மற்றும் மிகவும் வசதியான நகரம். * '''7 சொராட்டா ( Sorata)''' — சில சிறந்த மலை ஏற்றங்களுக்கும் (இல்லாம்பு-Illampu,அங்கோஹுமா-Ancohuma) மற்றும் மலை நடைப்பயணங்களுக்கும் அங்கு செல்லுங்கள். இது குயிம்மைப் (Quime) போன்றது, ஆனால் ஒரு நாள் லகுனா நடைப்பயணம் முதல் 12 நாள் கிராம நடைப்பயணங்கள் வரையிலான பரந்த நடைப்பயண வாய்ப்புகளுடன், மிகவும் துடிப்பாகவும் உயிரோட்டமாகவும் உள்ளது.8. சுக்ரே — அரசியலமைப்புத் தலைநகரம் மற்றும் நீதித்துறையின் தலைமையிடம். மேலும், மலையேற்றம், கொண்டாட்டங்கள் மற்றும் டைனோசர் கால்தடங்களைக் காண்பது உட்பட, பார்ப்பதற்கும் செய்வதற்கும் நிறைய விஷயங்களைக் கொண்ட ஒரு பிரபலமான சுற்றுலாத் தலமாகும். * '''8. சுக்ரே (Sucre)''' — அரசியலமைப்புத் தலைநகரம் மற்றும் நீதித்துறையின் தலைமையிடம். மேலும், மலையேற்றம், கொண்டாட்டங்கள் மற்றும் டைனோசர் கால்தடங்களைக் காண்பது உட்பட, பார்ப்பதற்கும் செய்வதற்கும் நிறைய விஷயங்களைக் கொண்ட ஒரு பிரபலமான சுற்றுலாத் தலமாகும். * '''9 டாரிஜா (Tarija)''' — ஒயின் உற்பத்திக்கும் இதமான காலநிலைக்கும் பெயர் பெற்றது. டாரிஜாவில் ஆண்டுதோறும் ஒயின் திருவிழா (Festival of Wine) நடைபெறுகிறது. == பிற சேருமிடங்கள் == * '''1 சக்கால்தாயா & உவைனா பொட்டோசி(Chacaltaya & Huayna Potosi)''' — ஒரு காலத்தில் உலகின் மிக உயர்ந்த பனிச்சறுக்கு தளம், பொலிவியாவின் மிகவும் பிரபலமான மலை ஏறும் இடமாகவும் இருந்தவை. * '''2 இஸ்லா டெல் சோல் (Isla del Sol)''' — டிடிகாகா ஏரியின் தெற்குப் பகுதியில் அமைந்துள்ளது. ஏரியின் நடுவே அமைந்துள்ள ஒரு தொலைதூரத் தீவு இது. வியக்கத்தக்க நிலப்பரப்புகளும், இன்கா காலத்தைச் சேர்ந்த மிகப்பழமையான இடிபாடுகளும் நிறைந்த இந்த இடம், அமைதியைத் தேடுபவர்களுக்கு மிகவும் ஏற்ற இடமாகும். * '''3 சிக்கிட்டோஸ் (Chiquitos)''' பகுதியில் உள்ள இயேசு சபையினரின் மறைப்பணி மையங்கள் — இவை கிரான் சாக்கோ (Gran Chaco) பகுதியில், 17 மற்றும் 18-ஆம் நூற்றாண்டுகளில் இயேசு சபையினரால் நிறுவப்பட்ட தொலைதூரத்திலுள்ள ஆறு நகரங்களாகும். இந்த நகரங்கள் அமைந்துள்ள பகுதி 'சிக்கிட்டானியா' (Chiquitania) என்று அழைக்கப்படுகிறது. இப்பகுதி, அங்குள்ள மறைப்பணி மையங்களுக்காக மட்டுமல்லாமல், அதன் அழகான இயற்கைச் சூழலுக்காகவும் கண்டிப்பாகச் சென்று பார்க்க வேண்டிய இடமாகும். * '''4 மடிகி தேசிய பூங்கா (Madidi National Park)''' — அப்போலோவிற்கு வடக்கே சில மைல் தொலைவில் அமைந்துள்ள இது, உலகின் மிக விரிவான பல்லுயிர் காப்பகங்களில் ஒன்றாகும். இதன் ஈரப்பதமான வெப்பமண்டல காலநிலை, பொலிவியாவின் மிக வளமான காடுகளில் ஒன்றை உருவாக்கியுள்ளது. * '''5. நோயல் கெம்ப்ஃப் மெர்காடோ தேசியப் பூங்கா ( Noel Kempff Mercado National Park)''' — கற்பனைக்கு எட்டாத தொலைவில் அமைந்துள்ள, அதைவிடவும் கற்பனைக்கு எட்டாத அழகு கொண்ட அமேசானியப் பூங்கா, பிரமிக்க வைக்கும் கட்டாரடாஸ் ஆர்கோரிஸ் நீர்வீழ்ச்சியின் தாயகம். * '''6 சஜாமா தேசியப் பூங்கா(Sajama National Park)''' — அழகான ஆண்டியன் நிலப்பரப்புகள் மற்றும் பொலிவியாவின் மிக உயர்ந்த மலையான நெவாடா சஜாமா. * '''7 சலார் டி உயுனி (Salar de Uyuni)''' — உலகின் மிகப்பெரிய உப்புச் சமவெளிகளில் காணப்படும் கண்கவர் நிலப்பரப்புகள் * '''8 திவானாகு (Tiwanaku)''' — பண்டைய இடிபாடுகள், யுனெஸ்கோ உலக பாரம்பரியத் தளம் * '''9 யுங்காஸ் பகுதியை(Yungas region )''', உலகின் மிகவும் ஆபத்தான சாலையான எல் காமினோ டி முவர்டே வழியாக, செங்குத்தான உயரமான செங்குத்துப் பாறைகள் நிறைந்த அடர்ந்த காட்டுப் பகுதி வழியே மிதிவண்டியில் சென்றோ அல்லது லா பாஸிலிருந்து கொரோய்கோ வரையிலான காலநிலை மண்டலங்கள் வழியாக எல் சோரோ மலையேற்றப் பாதையில் நடந்தோ அடையலாம். == புரிந்துகொள்ளுங்கள் == == வரலாறு == == வானிலை == == பேச்சுச் மொழி == == சென்று அடையுங்கள் == == வானூர்தியில் == == தொடருந்தில் == == பேருந்தில் == == சிற்றுந்தில் == == சுற்றிப்பாருங்கள் == == கண்டுகளியுங்கள் == == செய்யுங்கள் == == கற்றுக்கொள்ளுங்கள் == == பணியாற்றுங்கள் == == வாங்குங்கள் == == உண்ணுங்கள் == == பருகுங்கள் == == உறங்குங்கள் == == பாதுகாப்பாக இருங்கள் == == ஆரோக்கியமாக இருங்கள் == == மதிப்பு அளியுங்கள் == == தொடர்பு கொள்ளுங்கள் == == சமாளியுங்கள் == == அருகிலுள்ளவை == == அடுத்த இலக்கு == fka9pecm27513llpwby5rtpzftyqqbj 7385383 7385373 2026-11-08T06:26:54Z Sathiyapaval 2712541 /* புரிந்துகொள்ளுங்கள் */ 7385383 wikitext text/x-wiki [[Wy/ta/பொலிவியா|பொலிவியா]], தென் அமெரிக்காவின் மையப்பகுதியில் அமைந்துள்ள ஒரு அழகான, புவியியல் வளம் மிக்க மற்றும் பல்லினங்களைக் கொண்ட நாடாகும். இது அதன் பிரமிக்க வைக்கும் மலைக்காட்சிகளுக்காகவும், துடிப்பான பழங்குடி கலாச்சாரத்திற்காகவும் பார்வையிடப்படுகிறது. == பிராந்தியங்கள் == பொலிவியா பின்வரும் பிராந்தியங்களாகவும், அவற்றின் திணைக்களங்களாகவும் (departments) கட்டமைக்கப்பட்டுள்ளது. * '''அல்டிப்லானோ Altiplano''' (La Paz, Oruro, Potosí-லா பாஸ், ஓருரோ, பொடோசி) * '''சப்-ஆண்டியன் பொலிவியா Sub-Andean Bolivia''' (Cochabamba, Chuquisaca, Tarija-கோச்சபாம்பா, சுக்விசாகா, டாரிஜா) * '''வெப்பமண்டல தாழ்நிலங்கள் Tropical Lowlands''' (Santa Cruz, Beni, Pando-சாண்டா குரூஸ், பெனி, பாண்டோ) == நகரங்கள் == * '''1.''' '''லா பாஸ்''' '''(La Paz )''' — நிர்வாகத் தலைநகரம் மற்றும் அரசாங்கத்தின் தலைமையிடம். பொலிவியாவில் ஏறக்கூடிய மிக உயரமான மலைகள்(highest climbable mountains), டிட்டிகாக்கா (Lake Titicaca) ஏரி மற்றும் மரணப் பாதை(Death Road) ஆகியவற்றுக்கான நுழைவாயில். * '''2 கோச்சபாம்பா(Cochabamba)''' — நாட்டின் மூன்றாவது மிகப்பெரிய நகரம்; இதமான, மிதமான காலநிலையைக் கொண்டது. * '''3 ஓருரோ (Oruro)''' — இது அதன் திருவிழாவிற்குப் பெயர் பெற்றது; '''சஜாமா தேசிய பூங்காவிற்குச் (Sajama National Park)''' செல்லத் திட்டமிடுபவர்களுக்கு இது ஒரு சிறந்த தொடக்க இடமாகும். * '''4 பொடோசி (Potosí)''' — அதிக உயரத்தில் அமைந்துள்ள ஒரு சுரங்க நகரம்; வெள்ளிச் சுரங்கங்கள் காரணமாக, ஒரு காலத்தில் உலகின் மிகச் செல்வந்த நகரங்களில் ஒன்றாகத் திகழ்ந்தது. இங்கு மேற்கொள்ளப்படும் சுரங்கச் சுற்றுப்பயணங்கள் மிகவும் புகழ்பெற்றவை. * '''5 குயிம் (Quime)''' — கோர்டில்லெரா குயிம்சா குரூஸின் உயரமான மலைகளால் சூழப்பட்ட, ஆரவாரமும் நட்பும் நிறைந்த, ஆனால் அமைதியான ஒரு மலைக் கிராமம். இங்கு சுரங்கங்கள், நீர்வீழ்ச்சிகள், பூர்வீக மேகக் காடுகள் மற்றும் 31 ஐமாரா பழங்குடி சமூகங்கள் உள்ளன. * '''6 சாண்டா குரூஸ் ( Santa Cruz )''' — பொலிவியாவின் இரண்டாவது மிகப்பெரிய மற்றும் மிகவும் வசதியான நகரம். * '''7 சொராட்டா ( Sorata)''' — சில சிறந்த மலை ஏற்றங்களுக்கும் (இல்லாம்பு-Illampu,அங்கோஹுமா-Ancohuma) மற்றும் மலை நடைப்பயணங்களுக்கும் அங்கு செல்லுங்கள். இது குயிம்மைப் (Quime) போன்றது, ஆனால் ஒரு நாள் லகுனா நடைப்பயணம் முதல் 12 நாள் கிராம நடைப்பயணங்கள் வரையிலான பரந்த நடைப்பயண வாய்ப்புகளுடன், மிகவும் துடிப்பாகவும் உயிரோட்டமாகவும் உள்ளது.8. சுக்ரே — அரசியலமைப்புத் தலைநகரம் மற்றும் நீதித்துறையின் தலைமையிடம். மேலும், மலையேற்றம், கொண்டாட்டங்கள் மற்றும் டைனோசர் கால்தடங்களைக் காண்பது உட்பட, பார்ப்பதற்கும் செய்வதற்கும் நிறைய விஷயங்களைக் கொண்ட ஒரு பிரபலமான சுற்றுலாத் தலமாகும். * '''8. சுக்ரே (Sucre)''' — அரசியலமைப்புத் தலைநகரம் மற்றும் நீதித்துறையின் தலைமையிடம். மேலும், மலையேற்றம், கொண்டாட்டங்கள் மற்றும் டைனோசர் கால்தடங்களைக் காண்பது உட்பட, பார்ப்பதற்கும் செய்வதற்கும் நிறைய விஷயங்களைக் கொண்ட ஒரு பிரபலமான சுற்றுலாத் தலமாகும். * '''9 டாரிஜா (Tarija)''' — ஒயின் உற்பத்திக்கும் இதமான காலநிலைக்கும் பெயர் பெற்றது. டாரிஜாவில் ஆண்டுதோறும் ஒயின் திருவிழா (Festival of Wine) நடைபெறுகிறது. == பிற சேருமிடங்கள் == * '''1 சக்கால்தாயா & உவைனா பொட்டோசி(Chacaltaya & Huayna Potosi)''' — ஒரு காலத்தில் உலகின் மிக உயர்ந்த பனிச்சறுக்கு தளம், பொலிவியாவின் மிகவும் பிரபலமான மலை ஏறும் இடமாகவும் இருந்தவை. * '''2 இஸ்லா டெல் சோல் (Isla del Sol)''' — டிடிகாகா ஏரியின் தெற்குப் பகுதியில் அமைந்துள்ளது. ஏரியின் நடுவே அமைந்துள்ள ஒரு தொலைதூரத் தீவு இது. வியக்கத்தக்க நிலப்பரப்புகளும், இன்கா காலத்தைச் சேர்ந்த மிகப்பழமையான இடிபாடுகளும் நிறைந்த இந்த இடம், அமைதியைத் தேடுபவர்களுக்கு மிகவும் ஏற்ற இடமாகும். * '''3 சிக்கிட்டோஸ் (Chiquitos)''' பகுதியில் உள்ள இயேசு சபையினரின் மறைப்பணி மையங்கள் — இவை கிரான் சாக்கோ (Gran Chaco) பகுதியில், 17 மற்றும் 18-ஆம் நூற்றாண்டுகளில் இயேசு சபையினரால் நிறுவப்பட்ட தொலைதூரத்திலுள்ள ஆறு நகரங்களாகும். இந்த நகரங்கள் அமைந்துள்ள பகுதி 'சிக்கிட்டானியா' (Chiquitania) என்று அழைக்கப்படுகிறது. இப்பகுதி, அங்குள்ள மறைப்பணி மையங்களுக்காக மட்டுமல்லாமல், அதன் அழகான இயற்கைச் சூழலுக்காகவும் கண்டிப்பாகச் சென்று பார்க்க வேண்டிய இடமாகும். * '''4 மடிகி தேசிய பூங்கா (Madidi National Park)''' — அப்போலோவிற்கு வடக்கே சில மைல் தொலைவில் அமைந்துள்ள இது, உலகின் மிக விரிவான பல்லுயிர் காப்பகங்களில் ஒன்றாகும். இதன் ஈரப்பதமான வெப்பமண்டல காலநிலை, பொலிவியாவின் மிக வளமான காடுகளில் ஒன்றை உருவாக்கியுள்ளது. * '''5. நோயல் கெம்ப்ஃப் மெர்காடோ தேசியப் பூங்கா ( Noel Kempff Mercado National Park)''' — கற்பனைக்கு எட்டாத தொலைவில் அமைந்துள்ள, அதைவிடவும் கற்பனைக்கு எட்டாத அழகு கொண்ட அமேசானியப் பூங்கா, பிரமிக்க வைக்கும் கட்டாரடாஸ் ஆர்கோரிஸ் நீர்வீழ்ச்சியின் தாயகம். * '''6 சஜாமா தேசியப் பூங்கா(Sajama National Park)''' — அழகான ஆண்டியன் நிலப்பரப்புகள் மற்றும் பொலிவியாவின் மிக உயர்ந்த மலையான நெவாடா சஜாமா. * '''7 சலார் டி உயுனி (Salar de Uyuni)''' — உலகின் மிகப்பெரிய உப்புச் சமவெளிகளில் காணப்படும் கண்கவர் நிலப்பரப்புகள் * '''8 திவானாகு (Tiwanaku)''' — பண்டைய இடிபாடுகள், யுனெஸ்கோ உலக பாரம்பரியத் தளம் * '''9 யுங்காஸ் பகுதியை(Yungas region )''', உலகின் மிகவும் ஆபத்தான சாலையான எல் காமினோ டி முவர்டே வழியாக, செங்குத்தான உயரமான செங்குத்துப் பாறைகள் நிறைந்த அடர்ந்த காட்டுப் பகுதி வழியே மிதிவண்டியில் சென்றோ அல்லது லா பாஸிலிருந்து கொரோய்கோ வரையிலான காலநிலை மண்டலங்கள் வழியாக எல் சோரோ மலையேற்றப் பாதையில் நடந்தோ அடையலாம். == புரிந்துகொள்ளுங்கள் == தென் அமெரிக்காவின் 'திபெத்' என்று சில சமயங்களில் அழைக்கப்படும் பொலிவியா, மேற்குக் அரைக்கோளத்தின் மிகவும் 'தனிமைப்படுத்தப்பட்ட' நாடுகளில் ஒன்றாகும். தொலைதூர அட்லாண்டிக் பெருங்கடல் வரை நீண்டுள்ள, கப்பல் போக்குவரத்து நடைபெறக்கூடிய பராகுவே நதியைத் தவிர, அமெரிக்கக் கண்டங்களில் நிலத்தால் சூழப்பட்ட (கடல் தொடர்பு இல்லாத) ஒரே நாடுகள் பொலிவியாவும் பராகுவேயும் மட்டுமே. மேலும், அமெரிக்கக் கண்டங்களிலேயே பூர்வீக மக்கள் அதிகம் வாழும் நாடும் இதுவே; இங்குள்ள மக்கள் தொகையில் 60 சதவீதம் பேர், பெரும்பாலும் அமெரிக்கப் பூர்வீக இன மரபைக் கொண்டவர்களாவர். இது, உலகின் மிக உயர்ந்த, கப்பல் போக்குவரத்து நடைபெறக்கூடிய ஏரியான கடல் மட்டத்திலிருந்து 3,821 மீட்டர் உயரத்தில் உள்ள டிட்டிகாக்கா ஏரியின் (Lago Titicaca) கட்டுப்பாட்டை பெரு நாட்டுடன் பகிர்ந்து கொள்கிறது. பொலிவியாவின் புவியியல் அமைப்பை எளிதாக மூன்று பெரிய நிலப்பரப்புகள் அல்லது பகுதிகளாகப் பிரிக்கலாம்: தாழ்நிலங்கள்; பள்ளத்தாக்குகள்; மற்றும் உயர் பீடபூமி அல்லது அல்டிபிளானோ. இந்த நாட்டின் வரலாற்றின் காரணமாக, முதல் மனிதர்கள் வந்த காலத்திலிருந்து இன்று வரை, இந்த மூன்று பிராந்தியங்களிலும் மக்கள்தொகைப் பரவலும் நிலப்பரப்பும் நேர்மாறான விகிதாச்சாரத்தில் உள்ளன. அல்டிபிளானோ மிகச்சிறியது மற்றும் மக்கள்தொகையில் மிகப்பெரிய பகுதியைக் கொண்டுள்ளது, தாழ்நிலங்கள் நாட்டின் 1/2 க்கும் அதிகமான பகுதியை ஆக்கிரமித்துள்ளன மற்றும் அதன் மக்கள்தொகையில் 1/3 ஐக் கொண்டுள்ளன. மூன்று பகுதிகளிலும் உள்ள அசல் பூர்வீகக் குடிகளும் வெவ்வேறு இனத்தவர்கள். காலனித்துவ காலத்திலிருந்தே, பொலிவியா ஒரு சுரங்க நாடாக இருந்ததால் இவை அனைத்தும் எளிமையாக விளக்கப்பட்டுள்ளன, அதில் பொருளாதாரம் மலைகளில் உயரமான சுரங்கங்களில் அமைந்திருந்தது மற்றும் பள்ளத்தாக்குகள் அவர்களுக்கு உணவளித்தன. மீதி எல்லையாக இருந்தது. == வரலாறு == == வானிலை == == பேச்சுச் மொழி == == சென்று அடையுங்கள் == == வானூர்தியில் == == தொடருந்தில் == == பேருந்தில் == == சிற்றுந்தில் == == சுற்றிப்பாருங்கள் == == கண்டுகளியுங்கள் == == செய்யுங்கள் == == கற்றுக்கொள்ளுங்கள் == == பணியாற்றுங்கள் == == வாங்குங்கள் == == உண்ணுங்கள் == == பருகுங்கள் == == உறங்குங்கள் == == பாதுகாப்பாக இருங்கள் == == ஆரோக்கியமாக இருங்கள் == == மதிப்பு அளியுங்கள் == == தொடர்பு கொள்ளுங்கள் == == சமாளியுங்கள் == == அருகிலுள்ளவை == == அடுத்த இலக்கு == l11r0mudaibaqqbivruvrriqip9vf90 7385396 7385383 2026-11-08T06:54:58Z Sathiyapaval 2712541 /* வரலாறு */ 7385396 wikitext text/x-wiki [[Wy/ta/பொலிவியா|பொலிவியா]], தென் அமெரிக்காவின் மையப்பகுதியில் அமைந்துள்ள ஒரு அழகான, புவியியல் வளம் மிக்க மற்றும் பல்லினங்களைக் கொண்ட நாடாகும். இது அதன் பிரமிக்க வைக்கும் மலைக்காட்சிகளுக்காகவும், துடிப்பான பழங்குடி கலாச்சாரத்திற்காகவும் பார்வையிடப்படுகிறது. == பிராந்தியங்கள் == பொலிவியா பின்வரும் பிராந்தியங்களாகவும், அவற்றின் திணைக்களங்களாகவும் (departments) கட்டமைக்கப்பட்டுள்ளது. * '''அல்டிப்லானோ Altiplano''' (La Paz, Oruro, Potosí-லா பாஸ், ஓருரோ, பொடோசி) * '''சப்-ஆண்டியன் பொலிவியா Sub-Andean Bolivia''' (Cochabamba, Chuquisaca, Tarija-கோச்சபாம்பா, சுக்விசாகா, டாரிஜா) * '''வெப்பமண்டல தாழ்நிலங்கள் Tropical Lowlands''' (Santa Cruz, Beni, Pando-சாண்டா குரூஸ், பெனி, பாண்டோ) == நகரங்கள் == * '''1.''' '''லா பாஸ்''' '''(La Paz )''' — நிர்வாகத் தலைநகரம் மற்றும் அரசாங்கத்தின் தலைமையிடம். பொலிவியாவில் ஏறக்கூடிய மிக உயரமான மலைகள்(highest climbable mountains), டிட்டிகாக்கா (Lake Titicaca) ஏரி மற்றும் மரணப் பாதை(Death Road) ஆகியவற்றுக்கான நுழைவாயில். * '''2 கோச்சபாம்பா(Cochabamba)''' — நாட்டின் மூன்றாவது மிகப்பெரிய நகரம்; இதமான, மிதமான காலநிலையைக் கொண்டது. * '''3 ஓருரோ (Oruro)''' — இது அதன் திருவிழாவிற்குப் பெயர் பெற்றது; '''சஜாமா தேசிய பூங்காவிற்குச் (Sajama National Park)''' செல்லத் திட்டமிடுபவர்களுக்கு இது ஒரு சிறந்த தொடக்க இடமாகும். * '''4 பொடோசி (Potosí)''' — அதிக உயரத்தில் அமைந்துள்ள ஒரு சுரங்க நகரம்; வெள்ளிச் சுரங்கங்கள் காரணமாக, ஒரு காலத்தில் உலகின் மிகச் செல்வந்த நகரங்களில் ஒன்றாகத் திகழ்ந்தது. இங்கு மேற்கொள்ளப்படும் சுரங்கச் சுற்றுப்பயணங்கள் மிகவும் புகழ்பெற்றவை. * '''5 குயிம் (Quime)''' — கோர்டில்லெரா குயிம்சா குரூஸின் உயரமான மலைகளால் சூழப்பட்ட, ஆரவாரமும் நட்பும் நிறைந்த, ஆனால் அமைதியான ஒரு மலைக் கிராமம். இங்கு சுரங்கங்கள், நீர்வீழ்ச்சிகள், பூர்வீக மேகக் காடுகள் மற்றும் 31 ஐமாரா பழங்குடி சமூகங்கள் உள்ளன. * '''6 சாண்டா குரூஸ் ( Santa Cruz )''' — பொலிவியாவின் இரண்டாவது மிகப்பெரிய மற்றும் மிகவும் வசதியான நகரம். * '''7 சொராட்டா ( Sorata)''' — சில சிறந்த மலை ஏற்றங்களுக்கும் (இல்லாம்பு-Illampu,அங்கோஹுமா-Ancohuma) மற்றும் மலை நடைப்பயணங்களுக்கும் அங்கு செல்லுங்கள். இது குயிம்மைப் (Quime) போன்றது, ஆனால் ஒரு நாள் லகுனா நடைப்பயணம் முதல் 12 நாள் கிராம நடைப்பயணங்கள் வரையிலான பரந்த நடைப்பயண வாய்ப்புகளுடன், மிகவும் துடிப்பாகவும் உயிரோட்டமாகவும் உள்ளது.8. சுக்ரே — அரசியலமைப்புத் தலைநகரம் மற்றும் நீதித்துறையின் தலைமையிடம். மேலும், மலையேற்றம், கொண்டாட்டங்கள் மற்றும் டைனோசர் கால்தடங்களைக் காண்பது உட்பட, பார்ப்பதற்கும் செய்வதற்கும் நிறைய விஷயங்களைக் கொண்ட ஒரு பிரபலமான சுற்றுலாத் தலமாகும். * '''8. சுக்ரே (Sucre)''' — அரசியலமைப்புத் தலைநகரம் மற்றும் நீதித்துறையின் தலைமையிடம். மேலும், மலையேற்றம், கொண்டாட்டங்கள் மற்றும் டைனோசர் கால்தடங்களைக் காண்பது உட்பட, பார்ப்பதற்கும் செய்வதற்கும் நிறைய விஷயங்களைக் கொண்ட ஒரு பிரபலமான சுற்றுலாத் தலமாகும். * '''9 டாரிஜா (Tarija)''' — ஒயின் உற்பத்திக்கும் இதமான காலநிலைக்கும் பெயர் பெற்றது. டாரிஜாவில் ஆண்டுதோறும் ஒயின் திருவிழா (Festival of Wine) நடைபெறுகிறது. == பிற சேருமிடங்கள் == * '''1 சக்கால்தாயா & உவைனா பொட்டோசி(Chacaltaya & Huayna Potosi)''' — ஒரு காலத்தில் உலகின் மிக உயர்ந்த பனிச்சறுக்கு தளம், பொலிவியாவின் மிகவும் பிரபலமான மலை ஏறும் இடமாகவும் இருந்தவை. * '''2 இஸ்லா டெல் சோல் (Isla del Sol)''' — டிடிகாகா ஏரியின் தெற்குப் பகுதியில் அமைந்துள்ளது. ஏரியின் நடுவே அமைந்துள்ள ஒரு தொலைதூரத் தீவு இது. வியக்கத்தக்க நிலப்பரப்புகளும், இன்கா காலத்தைச் சேர்ந்த மிகப்பழமையான இடிபாடுகளும் நிறைந்த இந்த இடம், அமைதியைத் தேடுபவர்களுக்கு மிகவும் ஏற்ற இடமாகும். * '''3 சிக்கிட்டோஸ் (Chiquitos)''' பகுதியில் உள்ள இயேசு சபையினரின் மறைப்பணி மையங்கள் — இவை கிரான் சாக்கோ (Gran Chaco) பகுதியில், 17 மற்றும் 18-ஆம் நூற்றாண்டுகளில் இயேசு சபையினரால் நிறுவப்பட்ட தொலைதூரத்திலுள்ள ஆறு நகரங்களாகும். இந்த நகரங்கள் அமைந்துள்ள பகுதி 'சிக்கிட்டானியா' (Chiquitania) என்று அழைக்கப்படுகிறது. இப்பகுதி, அங்குள்ள மறைப்பணி மையங்களுக்காக மட்டுமல்லாமல், அதன் அழகான இயற்கைச் சூழலுக்காகவும் கண்டிப்பாகச் சென்று பார்க்க வேண்டிய இடமாகும். * '''4 மடிகி தேசிய பூங்கா (Madidi National Park)''' — அப்போலோவிற்கு வடக்கே சில மைல் தொலைவில் அமைந்துள்ள இது, உலகின் மிக விரிவான பல்லுயிர் காப்பகங்களில் ஒன்றாகும். இதன் ஈரப்பதமான வெப்பமண்டல காலநிலை, பொலிவியாவின் மிக வளமான காடுகளில் ஒன்றை உருவாக்கியுள்ளது. * '''5. நோயல் கெம்ப்ஃப் மெர்காடோ தேசியப் பூங்கா ( Noel Kempff Mercado National Park)''' — கற்பனைக்கு எட்டாத தொலைவில் அமைந்துள்ள, அதைவிடவும் கற்பனைக்கு எட்டாத அழகு கொண்ட அமேசானியப் பூங்கா, பிரமிக்க வைக்கும் கட்டாரடாஸ் ஆர்கோரிஸ் நீர்வீழ்ச்சியின் தாயகம். * '''6 சஜாமா தேசியப் பூங்கா(Sajama National Park)''' — அழகான ஆண்டியன் நிலப்பரப்புகள் மற்றும் பொலிவியாவின் மிக உயர்ந்த மலையான நெவாடா சஜாமா. * '''7 சலார் டி உயுனி (Salar de Uyuni)''' — உலகின் மிகப்பெரிய உப்புச் சமவெளிகளில் காணப்படும் கண்கவர் நிலப்பரப்புகள் * '''8 திவானாகு (Tiwanaku)''' — பண்டைய இடிபாடுகள், யுனெஸ்கோ உலக பாரம்பரியத் தளம் * '''9 யுங்காஸ் பகுதியை(Yungas region )''', உலகின் மிகவும் ஆபத்தான சாலையான எல் காமினோ டி முவர்டே வழியாக, செங்குத்தான உயரமான செங்குத்துப் பாறைகள் நிறைந்த அடர்ந்த காட்டுப் பகுதி வழியே மிதிவண்டியில் சென்றோ அல்லது லா பாஸிலிருந்து கொரோய்கோ வரையிலான காலநிலை மண்டலங்கள் வழியாக எல் சோரோ மலையேற்றப் பாதையில் நடந்தோ அடையலாம். == புரிந்துகொள்ளுங்கள் == தென் அமெரிக்காவின் 'திபெத்' என்று சில சமயங்களில் அழைக்கப்படும் பொலிவியா, மேற்குக் அரைக்கோளத்தின் மிகவும் 'தனிமைப்படுத்தப்பட்ட' நாடுகளில் ஒன்றாகும். தொலைதூர அட்லாண்டிக் பெருங்கடல் வரை நீண்டுள்ள, கப்பல் போக்குவரத்து நடைபெறக்கூடிய பராகுவே நதியைத் தவிர, அமெரிக்கக் கண்டங்களில் நிலத்தால் சூழப்பட்ட (கடல் தொடர்பு இல்லாத) ஒரே நாடுகள் பொலிவியாவும் பராகுவேயும் மட்டுமே. மேலும், அமெரிக்கக் கண்டங்களிலேயே பூர்வீக மக்கள் அதிகம் வாழும் நாடும் இதுவே; இங்குள்ள மக்கள் தொகையில் 60 சதவீதம் பேர், பெரும்பாலும் அமெரிக்கப் பூர்வீக இன மரபைக் கொண்டவர்களாவர். இது, உலகின் மிக உயர்ந்த, கப்பல் போக்குவரத்து நடைபெறக்கூடிய ஏரியான கடல் மட்டத்திலிருந்து 3,821 மீட்டர் உயரத்தில் உள்ள டிட்டிகாக்கா ஏரியின் (Lago Titicaca) கட்டுப்பாட்டை பெரு நாட்டுடன் பகிர்ந்து கொள்கிறது. பொலிவியாவின் புவியியல் அமைப்பை எளிதாக மூன்று பெரிய நிலப்பரப்புகள் அல்லது பகுதிகளாகப் பிரிக்கலாம்: தாழ்நிலங்கள்; பள்ளத்தாக்குகள்; மற்றும் உயர் பீடபூமி அல்லது அல்டிபிளானோ. இந்த நாட்டின் வரலாற்றின் காரணமாக, முதல் மனிதர்கள் வந்த காலத்திலிருந்து இன்று வரை, இந்த மூன்று பிராந்தியங்களிலும் மக்கள்தொகைப் பரவலும் நிலப்பரப்பும் நேர்மாறான விகிதாச்சாரத்தில் உள்ளன. அல்டிபிளானோ மிகச்சிறியது மற்றும் மக்கள்தொகையில் மிகப்பெரிய பகுதியைக் கொண்டுள்ளது, தாழ்நிலங்கள் நாட்டின் 1/2 க்கும் அதிகமான பகுதியை ஆக்கிரமித்துள்ளன மற்றும் அதன் மக்கள்தொகையில் 1/3 ஐக் கொண்டுள்ளன. மூன்று பகுதிகளிலும் உள்ள அசல் பூர்வீகக் குடிகளும் வெவ்வேறு இனத்தவர்கள். காலனித்துவ காலத்திலிருந்தே, பொலிவியா ஒரு சுரங்க நாடாக இருந்ததால் இவை அனைத்தும் எளிமையாக விளக்கப்பட்டுள்ளன, அதில் பொருளாதாரம் மலைகளில் உயரமான சுரங்கங்களில் அமைந்திருந்தது மற்றும் பள்ளத்தாக்குகள் அவர்களுக்கு உணவளித்தன. மீதி எல்லையாக இருந்தது. == வரலாறு == சுதந்திரப் போராட்ட வீரர் சைமன் பொலிவாரின் பெயரால் அழைக்கப்படும் பொலிவியா, 1825-ல் ஸ்பானிய ஆட்சியிலிருந்து விடுதலை பெற்றது. அதன் பிந்தைய வரலாற்றில் சுமார் 200-க்கும் மேற்பட்ட ஆட்சிக் கவிழ்ப்புகளும், அதற்கு எதிரான கவிழ்ப்பு முயற்சிகளும் நிகழ்ந்துள்ளன. 1878-1884 காலகட்டத்தில் நடைபெற்ற 'பசிபிக் போர்' (War of the Pacific)-ன் விளைவாக, பசிபிக் கடற்கரையோரத்தில் இருந்த லிட்டோரல் மாகாணத்தையும், அந்தோஃபகாஸ்டா என்ற துறைமுக நகரத்தையும் சிலியிடம் இழந்தது, அந்த இளம் நாட்டிற்குப் பெரும் பின்னடைவை ஏற்படுத்தியது. பசிபிக் பெருங்கடலுக்கான அணுகல் உரிமை, இரு நாடுகளுக்கும் இடையே தொடர்ந்து சர்ச்சைக்குரிய விவகாரமாகவே இருந்து வருகிறது. 2000-களில் ஒப்பீட்டளவில் ஜனநாயக ரீதியிலான குடிமை ஆட்சி நிறுவப்பட்டாலும், அந்நாட்டுத் தலைவர்கள் ஆழமான வறுமை, சமூக அமைதியின்மை மற்றும் போதைப்பொருள் பயன்பாடு போன்ற கடுமையான சிக்கல்களை எதிர்கொண்டு வருகின்றனர். வெளிநாட்டு முதலீடுகளை ஈர்ப்பது, சுகாதார அமைப்பை வலுப்படுத்துவது மற்றும் ஊழலுக்கு எதிரான நடவடிக்கைகளை மேற்கொள்வது போன்றவை அந்நாட்டின் தற்போதைய இலக்குகளாக உள்ளன. நாட்டின் சமீபத்திய கடந்த காலம் அதன் முன்னாள் தலைவரான ஈவோ மொராலஸிடமிருந்து பெரும்பாலும் பிரிக்க முடியாதது. சுதந்திரத்திற்குப் பிறகு தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட முதல் பழங்குடித் தலைவரான ஜனாதிபதி மொராலஸ், வரலாற்று சிறப்புமிக்க திவானாகு தொல்பொருள் தளங்களில் பதவியேற்ற பிறகு, 2005 முதல் 2019 வரை நீண்ட காலம் பதவியில் இருந்தார். மேலும், தனது சோசலிசத்திற்கான இயக்கத்தின் மூலம், நீண்ட காலமாகப் புறக்கணிக்கப்பட்ட பழங்குடி மக்களின் நலனை மேம்படுத்தும் ஓரளவு இடதுசாரி ஆட்சிக் கொள்கையை வகுத்தார். இதன் காரணமாக, அவர் பழங்குடி பெரும்பான்மையினரிடையே மிகவும் பிரபலமாக இருந்தார், ஆனால் வெப்பமண்டல தாழ்நிலங்களின் சில பகுதிகளில் குவிந்துள்ள ஐரோப்பிய வம்சாவளியினரிடையே அவ்வளவாக இல்லை. போராட்டக்காரர்கள் லா பாஸில், குறிப்பாக பிளாசா முரில்லோவைச் சுற்றியுள்ள பகுதியில், அடிக்கடி தெருக்களை மறித்தனர். மேலும், முக்கிய நகரங்களுக்கு இடையேயான பயண வழிகளில் சாலைத் தடைகள் ஏற்படுத்தப்பட்டன, இதனால் பேருந்து அட்டவணைகள் பல மணிநேரம் தாமதமாயின. சில சமயங்களில், பெரிய நகரங்களுக்கு இடையே சுரங்கத் தொழிலாளர்களின் மறியல் பல நாட்கள் நீடித்தது, இது பயணத்தை மேலும் பாதித்தது. 2019 அக்டோபர் 20 அன்று நடந்த பொதுத் தேர்தலுக்குப் பிறகு, பொலிவியாவின் அரசியல் சூழல் நிச்சயமற்ற தன்மையிலும் குழப்பத்திலும் மூழ்கியது. தேர்தலின் விரைவான வாக்கு எண்ணிக்கை முடிவுகள், அதிபர் ஈவோ மொராலெஸின் வெற்றியைக் காட்டியது, இது அவருக்கு நான்காவது அதிபர் பதவிக்காலத்தைப் பெற்றுத் தந்தது. எதிர்க்கட்சி வேட்பாளர்கள் இந்த முடிவை எதிர்த்தனர்; ஜனநாயக செயல்முறையைத் தவிர்த்து, நாட்டின் மீது சர்வாதிகாரக் கட்டுப்பாட்டைக் கைப்பற்றுவதற்காக மொராலெஸும் அவரது கட்சியும் தேர்தல் முடிவுகளில் முறைகேடு செய்ததாக அவர்கள் குற்றம் சாட்டினர். அமெரிக்க நாடுகளின் அமைப்பு (OAS), தேர்தல் முடிவுகளைத் தணிக்கை செய்து, தேர்தல் மோசடியானது என்று அறிவித்தது. இருப்பினும், லத்தீன் அமெரிக்காவில் உள்ள இடதுசாரி அரசாங்கங்களுக்கு எதிராக பாரபட்சமாக இருப்பதாகக் கூறப்படுவதால் அது அடிக்கடி விமர்சிக்கப்படுகிறது. உடனடியாகப் போராட்டங்கள் வெடித்தன, மேலும் பல வாரங்களாகத் தீவிரமடைந்தன. இறுதியில், பொலிவிய இராணுவமும் காவல்துறையும், அதிபர் பதவியில் மொராலெஸின் நிலையை இனி ஆதரிக்கப் போவதில்லை என்று அறிவித்தன. ஆரம்பத்தில் புதிய தேர்தல்களை ஆதரித்த மொராலெஸ், பின்னர் பதவியை ராஜினாமா செய்து மெக்சிகோவில் தஞ்சம் புக வேண்டிய கட்டாயம் ஏற்பட்டது. அவர் இல்லாத நிலையில், அமெரிக்க ஆதரவு பெற்ற எதிர்க்கட்சி செனட்டர் ஜீனைன் அனெஸ் தன்னை இடைக்கால அதிபராக அறிவித்துக் கொண்டார். பொலிவிய அரசியலமைப்பில் குறிப்பிடப்பட்டுள்ளபடி, 90 நாட்களுக்குள் புதிய தேர்தல்களை நடத்த உறுதியளிக்கப்பட்டது. பெரும்பாலும் பழங்குடியின மக்களைக் கொண்ட மொராலஸின் ஆதரவாளர்கள், இந்த நடவடிக்கையை ஒரு வலதுசாரி ஆட்சிக்கவிழ்ப்பு என்று கண்டித்தனர்; மேலும், மொராலஸ் மீண்டும் பதவியேற்க வேண்டும் என்று கோரி பெருமளவில் போராட்டத்தில் ஈடுபட்டனர். மொராலஸின் எதிர்ப்பாளர்கள், இராணுவமும் இடைக்கால அரசாங்கமும் பொலிவியாவில் மீண்டும் ஜனநாயகத்தை நிலைநாட்ட முயற்சிப்பதாகக் கூறுகின்றனர். இவர்களில் பலர், மொராலஸ் கொண்டு வந்த இடதுசாரி பொருளாதார மற்றும் சமூகச் சீர்திருத்தங்களை ரத்து செய்ய வேண்டும் என்று வலியுறுத்துகின்றனர். இரு தரப்பினரின் போராட்டங்களால் நாடு கொந்தளிப்பான சூழலில் உள்ளது; இதில் பலர் உயிரிழந்துள்ளனர், பலர் காயமடைந்துள்ளனர். ஒரு வருடம் கழித்து, 2020 அக்டோபர் 18 அன்று புதிய தேர்தல்கள் நடத்தப்பட்டன. இதில் மொராலஸின் கூட்டாளியான லூயிஸ் ஆர்ஸ் வெற்றி பெற்றார். ஆர்ஸின் வெற்றிக்குப் பிறகு, ஆனெஸ் (Áñez) கைது செய்யப்பட்டார். 2019-ஆம் ஆண்டு நடந்த ஆட்சிக்கவிழ்ப்பில் அவர் வகித்த பங்கிற்காக, 2022-ல் அவருக்கு 10 ஆண்டுகள் சிறைத்தண்டனை விதிக்கப்பட்டது. மேற்கத்திய நாடுகள், அவரது கைது மற்றும் சிறைத்தண்டனையை ஜனநாயக சுதந்திரத்தின் மீதான தாக்குதல் என்று கண்டித்துள்ளன. === பண்பாடு === அமெரிக்கக் கண்டத்தில் உள்ள மற்ற எந்த நாட்டையும் விட பொலிவியாவில் பூர்வீக மக்கள் அதிக சதவீதத்தில் வாழ்கின்றனர். அவர்கள் பெரும்பாலும் கெச்சுவா மற்றும் அய்மாரா இன மக்கள் ஆவர். ஸ்பானியர்கள் ஆண்டிஸ் மலைத்தொடரைக் கைப்பற்றியபோது இன்கா உயர்குடியினரை முற்றிலுமாக அழித்துவிட்டனர். பல நகரத்தில் கெச்சுவா மக்கள் வண்ணமயமான சால்வைகளையும் ஸ்வெட்டர்களையும் விற்பதையோ அல்லது ஒரு கெச்சுவா இசைக்குழு பாரம்பரிய இசையை வாசிப்பதையோ நீங்கள் பார்த்திருக்கலாம். ஆனால், பல ஆண்டிஸ் மக்கள் சிறந்த வாழ்க்கையைத் தேடி வெளிநாடுகளுக்குச் செல்ல வேண்டியிருந்தாலும், அவர்களில் அதிகமானோர் இன்னும் இங்கேயே இருக்கிறார்கள், மேலும் அவர்களின் கலாச்சாரமும் தொடர்ந்து வாழ்ந்து வருகிறது. == வானிலை == == பேச்சுச் மொழி == == சென்று அடையுங்கள் == == வானூர்தியில் == == தொடருந்தில் == == பேருந்தில் == == சிற்றுந்தில் == == சுற்றிப்பாருங்கள் == == கண்டுகளியுங்கள் == == செய்யுங்கள் == == கற்றுக்கொள்ளுங்கள் == == பணியாற்றுங்கள் == == வாங்குங்கள் == == உண்ணுங்கள் == == பருகுங்கள் == == உறங்குங்கள் == == பாதுகாப்பாக இருங்கள் == == ஆரோக்கியமாக இருங்கள் == == மதிப்பு அளியுங்கள் == == தொடர்பு கொள்ளுங்கள் == == சமாளியுங்கள் == == அருகிலுள்ளவை == == அடுத்த இலக்கு == gr6hk47quuikac17nhhf9ihua4ub6jv 7385437 7385396 2026-11-08T08:17:03Z Sathiyapaval 2712541 /* வானிலை */ 7385437 wikitext text/x-wiki [[Wy/ta/பொலிவியா|பொலிவியா]], தென் அமெரிக்காவின் மையப்பகுதியில் அமைந்துள்ள ஒரு அழகான, புவியியல் வளம் மிக்க மற்றும் பல்லினங்களைக் கொண்ட நாடாகும். இது அதன் பிரமிக்க வைக்கும் மலைக்காட்சிகளுக்காகவும், துடிப்பான பழங்குடி கலாச்சாரத்திற்காகவும் பார்வையிடப்படுகிறது. == பிராந்தியங்கள் == பொலிவியா பின்வரும் பிராந்தியங்களாகவும், அவற்றின் திணைக்களங்களாகவும் (departments) கட்டமைக்கப்பட்டுள்ளது. * '''அல்டிப்லானோ Altiplano''' (La Paz, Oruro, Potosí-லா பாஸ், ஓருரோ, பொடோசி) * '''சப்-ஆண்டியன் பொலிவியா Sub-Andean Bolivia''' (Cochabamba, Chuquisaca, Tarija-கோச்சபாம்பா, சுக்விசாகா, டாரிஜா) * '''வெப்பமண்டல தாழ்நிலங்கள் Tropical Lowlands''' (Santa Cruz, Beni, Pando-சாண்டா குரூஸ், பெனி, பாண்டோ) == நகரங்கள் == * '''1.''' '''லா பாஸ்''' '''(La Paz )''' — நிர்வாகத் தலைநகரம் மற்றும் அரசாங்கத்தின் தலைமையிடம். பொலிவியாவில் ஏறக்கூடிய மிக உயரமான மலைகள்(highest climbable mountains), டிட்டிகாக்கா (Lake Titicaca) ஏரி மற்றும் மரணப் பாதை(Death Road) ஆகியவற்றுக்கான நுழைவாயில். * '''2 கோச்சபாம்பா(Cochabamba)''' — நாட்டின் மூன்றாவது மிகப்பெரிய நகரம்; இதமான, மிதமான காலநிலையைக் கொண்டது. * '''3 ஓருரோ (Oruro)''' — இது அதன் திருவிழாவிற்குப் பெயர் பெற்றது; '''சஜாமா தேசிய பூங்காவிற்குச் (Sajama National Park)''' செல்லத் திட்டமிடுபவர்களுக்கு இது ஒரு சிறந்த தொடக்க இடமாகும். * '''4 பொடோசி (Potosí)''' — அதிக உயரத்தில் அமைந்துள்ள ஒரு சுரங்க நகரம்; வெள்ளிச் சுரங்கங்கள் காரணமாக, ஒரு காலத்தில் உலகின் மிகச் செல்வந்த நகரங்களில் ஒன்றாகத் திகழ்ந்தது. இங்கு மேற்கொள்ளப்படும் சுரங்கச் சுற்றுப்பயணங்கள் மிகவும் புகழ்பெற்றவை. * '''5 குயிம் (Quime)''' — கோர்டில்லெரா குயிம்சா குரூஸின் உயரமான மலைகளால் சூழப்பட்ட, ஆரவாரமும் நட்பும் நிறைந்த, ஆனால் அமைதியான ஒரு மலைக் கிராமம். இங்கு சுரங்கங்கள், நீர்வீழ்ச்சிகள், பூர்வீக மேகக் காடுகள் மற்றும் 31 ஐமாரா பழங்குடி சமூகங்கள் உள்ளன. * '''6 சாண்டா குரூஸ் ( Santa Cruz )''' — பொலிவியாவின் இரண்டாவது மிகப்பெரிய மற்றும் மிகவும் வசதியான நகரம். * '''7 சொராட்டா ( Sorata)''' — சில சிறந்த மலை ஏற்றங்களுக்கும் (இல்லாம்பு-Illampu,அங்கோஹுமா-Ancohuma) மற்றும் மலை நடைப்பயணங்களுக்கும் அங்கு செல்லுங்கள். இது குயிம்மைப் (Quime) போன்றது, ஆனால் ஒரு நாள் லகுனா நடைப்பயணம் முதல் 12 நாள் கிராம நடைப்பயணங்கள் வரையிலான பரந்த நடைப்பயண வாய்ப்புகளுடன், மிகவும் துடிப்பாகவும் உயிரோட்டமாகவும் உள்ளது.8. சுக்ரே — அரசியலமைப்புத் தலைநகரம் மற்றும் நீதித்துறையின் தலைமையிடம். மேலும், மலையேற்றம், கொண்டாட்டங்கள் மற்றும் டைனோசர் கால்தடங்களைக் காண்பது உட்பட, பார்ப்பதற்கும் செய்வதற்கும் நிறைய விஷயங்களைக் கொண்ட ஒரு பிரபலமான சுற்றுலாத் தலமாகும். * '''8. சுக்ரே (Sucre)''' — அரசியலமைப்புத் தலைநகரம் மற்றும் நீதித்துறையின் தலைமையிடம். மேலும், மலையேற்றம், கொண்டாட்டங்கள் மற்றும் டைனோசர் கால்தடங்களைக் காண்பது உட்பட, பார்ப்பதற்கும் செய்வதற்கும் நிறைய விஷயங்களைக் கொண்ட ஒரு பிரபலமான சுற்றுலாத் தலமாகும். * '''9 டாரிஜா (Tarija)''' — ஒயின் உற்பத்திக்கும் இதமான காலநிலைக்கும் பெயர் பெற்றது. டாரிஜாவில் ஆண்டுதோறும் ஒயின் திருவிழா (Festival of Wine) நடைபெறுகிறது. == பிற சேருமிடங்கள் == * '''1 சக்கால்தாயா & உவைனா பொட்டோசி(Chacaltaya & Huayna Potosi)''' — ஒரு காலத்தில் உலகின் மிக உயர்ந்த பனிச்சறுக்கு தளம், பொலிவியாவின் மிகவும் பிரபலமான மலை ஏறும் இடமாகவும் இருந்தவை. * '''2 இஸ்லா டெல் சோல் (Isla del Sol)''' — டிடிகாகா ஏரியின் தெற்குப் பகுதியில் அமைந்துள்ளது. ஏரியின் நடுவே அமைந்துள்ள ஒரு தொலைதூரத் தீவு இது. வியக்கத்தக்க நிலப்பரப்புகளும், இன்கா காலத்தைச் சேர்ந்த மிகப்பழமையான இடிபாடுகளும் நிறைந்த இந்த இடம், அமைதியைத் தேடுபவர்களுக்கு மிகவும் ஏற்ற இடமாகும். * '''3 சிக்கிட்டோஸ் (Chiquitos)''' பகுதியில் உள்ள இயேசு சபையினரின் மறைப்பணி மையங்கள் — இவை கிரான் சாக்கோ (Gran Chaco) பகுதியில், 17 மற்றும் 18-ஆம் நூற்றாண்டுகளில் இயேசு சபையினரால் நிறுவப்பட்ட தொலைதூரத்திலுள்ள ஆறு நகரங்களாகும். இந்த நகரங்கள் அமைந்துள்ள பகுதி 'சிக்கிட்டானியா' (Chiquitania) என்று அழைக்கப்படுகிறது. இப்பகுதி, அங்குள்ள மறைப்பணி மையங்களுக்காக மட்டுமல்லாமல், அதன் அழகான இயற்கைச் சூழலுக்காகவும் கண்டிப்பாகச் சென்று பார்க்க வேண்டிய இடமாகும். * '''4 மடிகி தேசிய பூங்கா (Madidi National Park)''' — அப்போலோவிற்கு வடக்கே சில மைல் தொலைவில் அமைந்துள்ள இது, உலகின் மிக விரிவான பல்லுயிர் காப்பகங்களில் ஒன்றாகும். இதன் ஈரப்பதமான வெப்பமண்டல காலநிலை, பொலிவியாவின் மிக வளமான காடுகளில் ஒன்றை உருவாக்கியுள்ளது. * '''5. நோயல் கெம்ப்ஃப் மெர்காடோ தேசியப் பூங்கா ( Noel Kempff Mercado National Park)''' — கற்பனைக்கு எட்டாத தொலைவில் அமைந்துள்ள, அதைவிடவும் கற்பனைக்கு எட்டாத அழகு கொண்ட அமேசானியப் பூங்கா, பிரமிக்க வைக்கும் கட்டாரடாஸ் ஆர்கோரிஸ் நீர்வீழ்ச்சியின் தாயகம். * '''6 சஜாமா தேசியப் பூங்கா(Sajama National Park)''' — அழகான ஆண்டியன் நிலப்பரப்புகள் மற்றும் பொலிவியாவின் மிக உயர்ந்த மலையான நெவாடா சஜாமா. * '''7 சலார் டி உயுனி (Salar de Uyuni)''' — உலகின் மிகப்பெரிய உப்புச் சமவெளிகளில் காணப்படும் கண்கவர் நிலப்பரப்புகள் * '''8 திவானாகு (Tiwanaku)''' — பண்டைய இடிபாடுகள், யுனெஸ்கோ உலக பாரம்பரியத் தளம் * '''9 யுங்காஸ் பகுதியை(Yungas region )''', உலகின் மிகவும் ஆபத்தான சாலையான எல் காமினோ டி முவர்டே வழியாக, செங்குத்தான உயரமான செங்குத்துப் பாறைகள் நிறைந்த அடர்ந்த காட்டுப் பகுதி வழியே மிதிவண்டியில் சென்றோ அல்லது லா பாஸிலிருந்து கொரோய்கோ வரையிலான காலநிலை மண்டலங்கள் வழியாக எல் சோரோ மலையேற்றப் பாதையில் நடந்தோ அடையலாம். == புரிந்துகொள்ளுங்கள் == தென் அமெரிக்காவின் 'திபெத்' என்று சில சமயங்களில் அழைக்கப்படும் பொலிவியா, மேற்குக் அரைக்கோளத்தின் மிகவும் 'தனிமைப்படுத்தப்பட்ட' நாடுகளில் ஒன்றாகும். தொலைதூர அட்லாண்டிக் பெருங்கடல் வரை நீண்டுள்ள, கப்பல் போக்குவரத்து நடைபெறக்கூடிய பராகுவே நதியைத் தவிர, அமெரிக்கக் கண்டங்களில் நிலத்தால் சூழப்பட்ட (கடல் தொடர்பு இல்லாத) ஒரே நாடுகள் பொலிவியாவும் பராகுவேயும் மட்டுமே. மேலும், அமெரிக்கக் கண்டங்களிலேயே பூர்வீக மக்கள் அதிகம் வாழும் நாடும் இதுவே; இங்குள்ள மக்கள் தொகையில் 60 சதவீதம் பேர், பெரும்பாலும் அமெரிக்கப் பூர்வீக இன மரபைக் கொண்டவர்களாவர். இது, உலகின் மிக உயர்ந்த, கப்பல் போக்குவரத்து நடைபெறக்கூடிய ஏரியான கடல் மட்டத்திலிருந்து 3,821 மீட்டர் உயரத்தில் உள்ள டிட்டிகாக்கா ஏரியின் (Lago Titicaca) கட்டுப்பாட்டை பெரு நாட்டுடன் பகிர்ந்து கொள்கிறது. பொலிவியாவின் புவியியல் அமைப்பை எளிதாக மூன்று பெரிய நிலப்பரப்புகள் அல்லது பகுதிகளாகப் பிரிக்கலாம்: தாழ்நிலங்கள்; பள்ளத்தாக்குகள்; மற்றும் உயர் பீடபூமி அல்லது அல்டிபிளானோ. இந்த நாட்டின் வரலாற்றின் காரணமாக, முதல் மனிதர்கள் வந்த காலத்திலிருந்து இன்று வரை, இந்த மூன்று பிராந்தியங்களிலும் மக்கள்தொகைப் பரவலும் நிலப்பரப்பும் நேர்மாறான விகிதாச்சாரத்தில் உள்ளன. அல்டிபிளானோ மிகச்சிறியது மற்றும் மக்கள்தொகையில் மிகப்பெரிய பகுதியைக் கொண்டுள்ளது, தாழ்நிலங்கள் நாட்டின் 1/2 க்கும் அதிகமான பகுதியை ஆக்கிரமித்துள்ளன மற்றும் அதன் மக்கள்தொகையில் 1/3 ஐக் கொண்டுள்ளன. மூன்று பகுதிகளிலும் உள்ள அசல் பூர்வீகக் குடிகளும் வெவ்வேறு இனத்தவர்கள். காலனித்துவ காலத்திலிருந்தே, பொலிவியா ஒரு சுரங்க நாடாக இருந்ததால் இவை அனைத்தும் எளிமையாக விளக்கப்பட்டுள்ளன, அதில் பொருளாதாரம் மலைகளில் உயரமான சுரங்கங்களில் அமைந்திருந்தது மற்றும் பள்ளத்தாக்குகள் அவர்களுக்கு உணவளித்தன. மீதி எல்லையாக இருந்தது. == வரலாறு == சுதந்திரப் போராட்ட வீரர் சைமன் பொலிவாரின் பெயரால் அழைக்கப்படும் பொலிவியா, 1825-ல் ஸ்பானிய ஆட்சியிலிருந்து விடுதலை பெற்றது. அதன் பிந்தைய வரலாற்றில் சுமார் 200-க்கும் மேற்பட்ட ஆட்சிக் கவிழ்ப்புகளும், அதற்கு எதிரான கவிழ்ப்பு முயற்சிகளும் நிகழ்ந்துள்ளன. 1878-1884 காலகட்டத்தில் நடைபெற்ற 'பசிபிக் போர்' (War of the Pacific)-ன் விளைவாக, பசிபிக் கடற்கரையோரத்தில் இருந்த லிட்டோரல் மாகாணத்தையும், அந்தோஃபகாஸ்டா என்ற துறைமுக நகரத்தையும் சிலியிடம் இழந்தது, அந்த இளம் நாட்டிற்குப் பெரும் பின்னடைவை ஏற்படுத்தியது. பசிபிக் பெருங்கடலுக்கான அணுகல் உரிமை, இரு நாடுகளுக்கும் இடையே தொடர்ந்து சர்ச்சைக்குரிய விவகாரமாகவே இருந்து வருகிறது. 2000-களில் ஒப்பீட்டளவில் ஜனநாயக ரீதியிலான குடிமை ஆட்சி நிறுவப்பட்டாலும், அந்நாட்டுத் தலைவர்கள் ஆழமான வறுமை, சமூக அமைதியின்மை மற்றும் போதைப்பொருள் பயன்பாடு போன்ற கடுமையான சிக்கல்களை எதிர்கொண்டு வருகின்றனர். வெளிநாட்டு முதலீடுகளை ஈர்ப்பது, சுகாதார அமைப்பை வலுப்படுத்துவது மற்றும் ஊழலுக்கு எதிரான நடவடிக்கைகளை மேற்கொள்வது போன்றவை அந்நாட்டின் தற்போதைய இலக்குகளாக உள்ளன. நாட்டின் சமீபத்திய கடந்த காலம் அதன் முன்னாள் தலைவரான ஈவோ மொராலஸிடமிருந்து பெரும்பாலும் பிரிக்க முடியாதது. சுதந்திரத்திற்குப் பிறகு தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட முதல் பழங்குடித் தலைவரான ஜனாதிபதி மொராலஸ், வரலாற்று சிறப்புமிக்க திவானாகு தொல்பொருள் தளங்களில் பதவியேற்ற பிறகு, 2005 முதல் 2019 வரை நீண்ட காலம் பதவியில் இருந்தார். மேலும், தனது சோசலிசத்திற்கான இயக்கத்தின் மூலம், நீண்ட காலமாகப் புறக்கணிக்கப்பட்ட பழங்குடி மக்களின் நலனை மேம்படுத்தும் ஓரளவு இடதுசாரி ஆட்சிக் கொள்கையை வகுத்தார். இதன் காரணமாக, அவர் பழங்குடி பெரும்பான்மையினரிடையே மிகவும் பிரபலமாக இருந்தார், ஆனால் வெப்பமண்டல தாழ்நிலங்களின் சில பகுதிகளில் குவிந்துள்ள ஐரோப்பிய வம்சாவளியினரிடையே அவ்வளவாக இல்லை. போராட்டக்காரர்கள் லா பாஸில், குறிப்பாக பிளாசா முரில்லோவைச் சுற்றியுள்ள பகுதியில், அடிக்கடி தெருக்களை மறித்தனர். மேலும், முக்கிய நகரங்களுக்கு இடையேயான பயண வழிகளில் சாலைத் தடைகள் ஏற்படுத்தப்பட்டன, இதனால் பேருந்து அட்டவணைகள் பல மணிநேரம் தாமதமாயின. சில சமயங்களில், பெரிய நகரங்களுக்கு இடையே சுரங்கத் தொழிலாளர்களின் மறியல் பல நாட்கள் நீடித்தது, இது பயணத்தை மேலும் பாதித்தது. 2019 அக்டோபர் 20 அன்று நடந்த பொதுத் தேர்தலுக்குப் பிறகு, பொலிவியாவின் அரசியல் சூழல் நிச்சயமற்ற தன்மையிலும் குழப்பத்திலும் மூழ்கியது. தேர்தலின் விரைவான வாக்கு எண்ணிக்கை முடிவுகள், அதிபர் ஈவோ மொராலெஸின் வெற்றியைக் காட்டியது, இது அவருக்கு நான்காவது அதிபர் பதவிக்காலத்தைப் பெற்றுத் தந்தது. எதிர்க்கட்சி வேட்பாளர்கள் இந்த முடிவை எதிர்த்தனர்; ஜனநாயக செயல்முறையைத் தவிர்த்து, நாட்டின் மீது சர்வாதிகாரக் கட்டுப்பாட்டைக் கைப்பற்றுவதற்காக மொராலெஸும் அவரது கட்சியும் தேர்தல் முடிவுகளில் முறைகேடு செய்ததாக அவர்கள் குற்றம் சாட்டினர். அமெரிக்க நாடுகளின் அமைப்பு (OAS), தேர்தல் முடிவுகளைத் தணிக்கை செய்து, தேர்தல் மோசடியானது என்று அறிவித்தது. இருப்பினும், லத்தீன் அமெரிக்காவில் உள்ள இடதுசாரி அரசாங்கங்களுக்கு எதிராக பாரபட்சமாக இருப்பதாகக் கூறப்படுவதால் அது அடிக்கடி விமர்சிக்கப்படுகிறது. உடனடியாகப் போராட்டங்கள் வெடித்தன, மேலும் பல வாரங்களாகத் தீவிரமடைந்தன. இறுதியில், பொலிவிய இராணுவமும் காவல்துறையும், அதிபர் பதவியில் மொராலெஸின் நிலையை இனி ஆதரிக்கப் போவதில்லை என்று அறிவித்தன. ஆரம்பத்தில் புதிய தேர்தல்களை ஆதரித்த மொராலெஸ், பின்னர் பதவியை ராஜினாமா செய்து மெக்சிகோவில் தஞ்சம் புக வேண்டிய கட்டாயம் ஏற்பட்டது. அவர் இல்லாத நிலையில், அமெரிக்க ஆதரவு பெற்ற எதிர்க்கட்சி செனட்டர் ஜீனைன் அனெஸ் தன்னை இடைக்கால அதிபராக அறிவித்துக் கொண்டார். பொலிவிய அரசியலமைப்பில் குறிப்பிடப்பட்டுள்ளபடி, 90 நாட்களுக்குள் புதிய தேர்தல்களை நடத்த உறுதியளிக்கப்பட்டது. பெரும்பாலும் பழங்குடியின மக்களைக் கொண்ட மொராலஸின் ஆதரவாளர்கள், இந்த நடவடிக்கையை ஒரு வலதுசாரி ஆட்சிக்கவிழ்ப்பு என்று கண்டித்தனர்; மேலும், மொராலஸ் மீண்டும் பதவியேற்க வேண்டும் என்று கோரி பெருமளவில் போராட்டத்தில் ஈடுபட்டனர். மொராலஸின் எதிர்ப்பாளர்கள், இராணுவமும் இடைக்கால அரசாங்கமும் பொலிவியாவில் மீண்டும் ஜனநாயகத்தை நிலைநாட்ட முயற்சிப்பதாகக் கூறுகின்றனர். இவர்களில் பலர், மொராலஸ் கொண்டு வந்த இடதுசாரி பொருளாதார மற்றும் சமூகச் சீர்திருத்தங்களை ரத்து செய்ய வேண்டும் என்று வலியுறுத்துகின்றனர். இரு தரப்பினரின் போராட்டங்களால் நாடு கொந்தளிப்பான சூழலில் உள்ளது; இதில் பலர் உயிரிழந்துள்ளனர், பலர் காயமடைந்துள்ளனர். ஒரு வருடம் கழித்து, 2020 அக்டோபர் 18 அன்று புதிய தேர்தல்கள் நடத்தப்பட்டன. இதில் மொராலஸின் கூட்டாளியான லூயிஸ் ஆர்ஸ் வெற்றி பெற்றார். ஆர்ஸின் வெற்றிக்குப் பிறகு, ஆனெஸ் (Áñez) கைது செய்யப்பட்டார். 2019-ஆம் ஆண்டு நடந்த ஆட்சிக்கவிழ்ப்பில் அவர் வகித்த பங்கிற்காக, 2022-ல் அவருக்கு 10 ஆண்டுகள் சிறைத்தண்டனை விதிக்கப்பட்டது. மேற்கத்திய நாடுகள், அவரது கைது மற்றும் சிறைத்தண்டனையை ஜனநாயக சுதந்திரத்தின் மீதான தாக்குதல் என்று கண்டித்துள்ளன. === பண்பாடு === அமெரிக்கக் கண்டத்தில் உள்ள மற்ற எந்த நாட்டையும் விட பொலிவியாவில் பூர்வீக மக்கள் அதிக சதவீதத்தில் வாழ்கின்றனர். அவர்கள் பெரும்பாலும் கெச்சுவா மற்றும் அய்மாரா இன மக்கள் ஆவர். ஸ்பானியர்கள் ஆண்டிஸ் மலைத்தொடரைக் கைப்பற்றியபோது இன்கா உயர்குடியினரை முற்றிலுமாக அழித்துவிட்டனர். பல நகரத்தில் கெச்சுவா மக்கள் வண்ணமயமான சால்வைகளையும் ஸ்வெட்டர்களையும் விற்பதையோ அல்லது ஒரு கெச்சுவா இசைக்குழு பாரம்பரிய இசையை வாசிப்பதையோ நீங்கள் பார்த்திருக்கலாம். ஆனால், பல ஆண்டிஸ் மக்கள் சிறந்த வாழ்க்கையைத் தேடி வெளிநாடுகளுக்குச் செல்ல வேண்டியிருந்தாலும், அவர்களில் அதிகமானோர் இன்னும் இங்கேயே இருக்கிறார்கள், மேலும் அவர்களின் கலாச்சாரமும் தொடர்ந்து வாழ்ந்து வருகிறது. == வானிலை == பொலிவியாவின் காலநிலை, ஒரு காலநிலை மண்டலத்திலிருந்து மற்றொன்றுக்கு ஏறக்குறைய ஒரே மாதிரியாகவே உள்ளது. இது ஈரப்பதமான மற்றும் வெப்பமண்டல காலநிலையிலிருந்து, சற்றே ஈரப்பதமான மற்றும் வெப்பமண்டல காலநிலை வரை வேறுபடுகிறது. நாட்டின் பெரும்பாலான பகுதிகளில் குளிர்காலம் வறண்டதாகவும், கோடைக்காலம் ஓரளவு ஈரப்பதமாகவும் இருக்கும். வெப்பமண்டல அட்சரேகையில் அமைந்திருந்தாலும், லா பாஸ் போன்ற நகரங்களின் உயரமான பகுதி, சூழலைக் குளிர்ச்சியாக வைத்திருக்கிறது. எனவே, ஏப்ரல் மற்றும் மே மாதங்களில் சூடான ஆடைகளை அணிய அறிவுறுத்தப்படுகிறது. பொலிவியாவில் கோடை மாதங்கள் நவம்பர் முதல் மார்ச் வரை ஆகும். இந்த மாதங்களில் வானிலை பொதுவாக வெப்பமாகவும் ஈரப்பதமாகவும் இருக்கும். குளிர்கால மாதங்களான ஏப்ரல் முதல் அக்டோபர் வரை, பொதுவாகக் குளிராகவும் வறண்டதாகவும் இருக்கும். === தேசிய விடுமுறை நாட்கள் === * ஜனவரி 1 – புத்தாண்டு தினம் * ஜனவரி 22 – பன்முகத் தேசிய அரசு நிறுவப்பட்ட நாள் * மே 1 – தொழிலாளர் தினம் * ஜூன் 21 – வில்காகுட்டி (அரசு விடுமுறை) * ஆகஸ்ட் 6 – சுதந்திர தினம் * நவம்பர் 2 – அனைத்து ஆன்மாக்களின் தினம் * டிசம்பர் 25 – கிறிஸ்துமஸ் விடுமுறை நாள் ஞாயிற்றுக்கிழமையில் வரும்போது, ​​சில சமயங்களில் அந்த விடுமுறை அடுத்த திங்கட்கிழமைக்கு மாற்றப்படும். இது தவிர, துறை சார்ந்த விடுமுறை நாட்களும் உள்ளன. இந்த விடுமுறை நாட்களைத் தாண்டி, பொலிவியாவில் தேர்தல் நாட்கள் மிக முக்கியமான நிகழ்வுகளாகக் கருதப்படுகின்றன. தேர்தல் நாளில் பெரும்பாலான இடங்கள் மூடப்பட்டிருக்கும், சாலைகளில் வாகன நடமாட்டமும் மிகக் குறைவாகவே இருக்கும்; இருப்பினும், உணவுகளும் பானங்களும் விற்பனை செய்யப்படும் கலகலப்பான தெரு விழிகளைக் காண முடியும். குறிப்பாக, மது அருந்தும் பழக்கம் கொண்ட பயணிகளுக்கு ஒரு முக்கியமான விஷயம் என்னவென்றால், தேர்தல் நாளிலோ அல்லது அதற்கு முந்தைய நாளிலோ மது விற்பனைக்கு அனுமதி கிடையாது. == பேச்சுச் மொழி == == சென்று அடையுங்கள் == == வானூர்தியில் == == தொடருந்தில் == == பேருந்தில் == == சிற்றுந்தில் == == சுற்றிப்பாருங்கள் == == கண்டுகளியுங்கள் == == செய்யுங்கள் == == கற்றுக்கொள்ளுங்கள் == == பணியாற்றுங்கள் == == வாங்குங்கள் == == உண்ணுங்கள் == == பருகுங்கள் == == உறங்குங்கள் == == பாதுகாப்பாக இருங்கள் == == ஆரோக்கியமாக இருங்கள் == == மதிப்பு அளியுங்கள் == == தொடர்பு கொள்ளுங்கள் == == சமாளியுங்கள் == == அருகிலுள்ளவை == == அடுத்த இலக்கு == 7p9rywmabj9im0fkv1pqaplsl3tppvr 7385460 7385437 2026-11-08T09:08:49Z Sathiyapaval 2712541 /* சென்று அடையுங்கள் */ 7385460 wikitext text/x-wiki [[Wy/ta/பொலிவியா|பொலிவியா]], தென் அமெரிக்காவின் மையப்பகுதியில் அமைந்துள்ள ஒரு அழகான, புவியியல் வளம் மிக்க மற்றும் பல்லினங்களைக் கொண்ட நாடாகும். இது அதன் பிரமிக்க வைக்கும் மலைக்காட்சிகளுக்காகவும், துடிப்பான பழங்குடி கலாச்சாரத்திற்காகவும் பார்வையிடப்படுகிறது. == பிராந்தியங்கள் == பொலிவியா பின்வரும் பிராந்தியங்களாகவும், அவற்றின் திணைக்களங்களாகவும் (departments) கட்டமைக்கப்பட்டுள்ளது. * '''அல்டிப்லானோ Altiplano''' (La Paz, Oruro, Potosí-லா பாஸ், ஓருரோ, பொடோசி) * '''சப்-ஆண்டியன் பொலிவியா Sub-Andean Bolivia''' (Cochabamba, Chuquisaca, Tarija-கோச்சபாம்பா, சுக்விசாகா, டாரிஜா) * '''வெப்பமண்டல தாழ்நிலங்கள் Tropical Lowlands''' (Santa Cruz, Beni, Pando-சாண்டா குரூஸ், பெனி, பாண்டோ) == நகரங்கள் == * '''1.''' '''லா பாஸ்''' '''(La Paz )''' — நிர்வாகத் தலைநகரம் மற்றும் அரசாங்கத்தின் தலைமையிடம். பொலிவியாவில் ஏறக்கூடிய மிக உயரமான மலைகள்(highest climbable mountains), டிட்டிகாக்கா (Lake Titicaca) ஏரி மற்றும் மரணப் பாதை(Death Road) ஆகியவற்றுக்கான நுழைவாயில். * '''2 கோச்சபாம்பா(Cochabamba)''' — நாட்டின் மூன்றாவது மிகப்பெரிய நகரம்; இதமான, மிதமான காலநிலையைக் கொண்டது. * '''3 ஓருரோ (Oruro)''' — இது அதன் திருவிழாவிற்குப் பெயர் பெற்றது; '''சஜாமா தேசிய பூங்காவிற்குச் (Sajama National Park)''' செல்லத் திட்டமிடுபவர்களுக்கு இது ஒரு சிறந்த தொடக்க இடமாகும். * '''4 பொடோசி (Potosí)''' — அதிக உயரத்தில் அமைந்துள்ள ஒரு சுரங்க நகரம்; வெள்ளிச் சுரங்கங்கள் காரணமாக, ஒரு காலத்தில் உலகின் மிகச் செல்வந்த நகரங்களில் ஒன்றாகத் திகழ்ந்தது. இங்கு மேற்கொள்ளப்படும் சுரங்கச் சுற்றுப்பயணங்கள் மிகவும் புகழ்பெற்றவை. * '''5 குயிம் (Quime)''' — கோர்டில்லெரா குயிம்சா குரூஸின் உயரமான மலைகளால் சூழப்பட்ட, ஆரவாரமும் நட்பும் நிறைந்த, ஆனால் அமைதியான ஒரு மலைக் கிராமம். இங்கு சுரங்கங்கள், நீர்வீழ்ச்சிகள், பூர்வீக மேகக் காடுகள் மற்றும் 31 ஐமாரா பழங்குடி சமூகங்கள் உள்ளன. * '''6 சாண்டா குரூஸ் ( Santa Cruz )''' — பொலிவியாவின் இரண்டாவது மிகப்பெரிய மற்றும் மிகவும் வசதியான நகரம். * '''7 சொராட்டா ( Sorata)''' — சில சிறந்த மலை ஏற்றங்களுக்கும் (இல்லாம்பு-Illampu,அங்கோஹுமா-Ancohuma) மற்றும் மலை நடைப்பயணங்களுக்கும் அங்கு செல்லுங்கள். இது குயிம்மைப் (Quime) போன்றது, ஆனால் ஒரு நாள் லகுனா நடைப்பயணம் முதல் 12 நாள் கிராம நடைப்பயணங்கள் வரையிலான பரந்த நடைப்பயண வாய்ப்புகளுடன், மிகவும் துடிப்பாகவும் உயிரோட்டமாகவும் உள்ளது.8. சுக்ரே — அரசியலமைப்புத் தலைநகரம் மற்றும் நீதித்துறையின் தலைமையிடம். மேலும், மலையேற்றம், கொண்டாட்டங்கள் மற்றும் டைனோசர் கால்தடங்களைக் காண்பது உட்பட, பார்ப்பதற்கும் செய்வதற்கும் நிறைய விஷயங்களைக் கொண்ட ஒரு பிரபலமான சுற்றுலாத் தலமாகும். * '''8. சுக்ரே (Sucre)''' — அரசியலமைப்புத் தலைநகரம் மற்றும் நீதித்துறையின் தலைமையிடம். மேலும், மலையேற்றம், கொண்டாட்டங்கள் மற்றும் டைனோசர் கால்தடங்களைக் காண்பது உட்பட, பார்ப்பதற்கும் செய்வதற்கும் நிறைய விஷயங்களைக் கொண்ட ஒரு பிரபலமான சுற்றுலாத் தலமாகும். * '''9 டாரிஜா (Tarija)''' — ஒயின் உற்பத்திக்கும் இதமான காலநிலைக்கும் பெயர் பெற்றது. டாரிஜாவில் ஆண்டுதோறும் ஒயின் திருவிழா (Festival of Wine) நடைபெறுகிறது. == பிற சேருமிடங்கள் == * '''1 சக்கால்தாயா & உவைனா பொட்டோசி(Chacaltaya & Huayna Potosi)''' — ஒரு காலத்தில் உலகின் மிக உயர்ந்த பனிச்சறுக்கு தளம், பொலிவியாவின் மிகவும் பிரபலமான மலை ஏறும் இடமாகவும் இருந்தவை. * '''2 இஸ்லா டெல் சோல் (Isla del Sol)''' — டிடிகாகா ஏரியின் தெற்குப் பகுதியில் அமைந்துள்ளது. ஏரியின் நடுவே அமைந்துள்ள ஒரு தொலைதூரத் தீவு இது. வியக்கத்தக்க நிலப்பரப்புகளும், இன்கா காலத்தைச் சேர்ந்த மிகப்பழமையான இடிபாடுகளும் நிறைந்த இந்த இடம், அமைதியைத் தேடுபவர்களுக்கு மிகவும் ஏற்ற இடமாகும். * '''3 சிக்கிட்டோஸ் (Chiquitos)''' பகுதியில் உள்ள இயேசு சபையினரின் மறைப்பணி மையங்கள் — இவை கிரான் சாக்கோ (Gran Chaco) பகுதியில், 17 மற்றும் 18-ஆம் நூற்றாண்டுகளில் இயேசு சபையினரால் நிறுவப்பட்ட தொலைதூரத்திலுள்ள ஆறு நகரங்களாகும். இந்த நகரங்கள் அமைந்துள்ள பகுதி 'சிக்கிட்டானியா' (Chiquitania) என்று அழைக்கப்படுகிறது. இப்பகுதி, அங்குள்ள மறைப்பணி மையங்களுக்காக மட்டுமல்லாமல், அதன் அழகான இயற்கைச் சூழலுக்காகவும் கண்டிப்பாகச் சென்று பார்க்க வேண்டிய இடமாகும். * '''4 மடிகி தேசிய பூங்கா (Madidi National Park)''' — அப்போலோவிற்கு வடக்கே சில மைல் தொலைவில் அமைந்துள்ள இது, உலகின் மிக விரிவான பல்லுயிர் காப்பகங்களில் ஒன்றாகும். இதன் ஈரப்பதமான வெப்பமண்டல காலநிலை, பொலிவியாவின் மிக வளமான காடுகளில் ஒன்றை உருவாக்கியுள்ளது. * '''5. நோயல் கெம்ப்ஃப் மெர்காடோ தேசியப் பூங்கா ( Noel Kempff Mercado National Park)''' — கற்பனைக்கு எட்டாத தொலைவில் அமைந்துள்ள, அதைவிடவும் கற்பனைக்கு எட்டாத அழகு கொண்ட அமேசானியப் பூங்கா, பிரமிக்க வைக்கும் கட்டாரடாஸ் ஆர்கோரிஸ் நீர்வீழ்ச்சியின் தாயகம். * '''6 சஜாமா தேசியப் பூங்கா(Sajama National Park)''' — அழகான ஆண்டியன் நிலப்பரப்புகள் மற்றும் பொலிவியாவின் மிக உயர்ந்த மலையான நெவாடா சஜாமா. * '''7 சலார் டி உயுனி (Salar de Uyuni)''' — உலகின் மிகப்பெரிய உப்புச் சமவெளிகளில் காணப்படும் கண்கவர் நிலப்பரப்புகள் * '''8 திவானாகு (Tiwanaku)''' — பண்டைய இடிபாடுகள், யுனெஸ்கோ உலக பாரம்பரியத் தளம் * '''9 யுங்காஸ் பகுதியை(Yungas region )''', உலகின் மிகவும் ஆபத்தான சாலையான எல் காமினோ டி முவர்டே வழியாக, செங்குத்தான உயரமான செங்குத்துப் பாறைகள் நிறைந்த அடர்ந்த காட்டுப் பகுதி வழியே மிதிவண்டியில் சென்றோ அல்லது லா பாஸிலிருந்து கொரோய்கோ வரையிலான காலநிலை மண்டலங்கள் வழியாக எல் சோரோ மலையேற்றப் பாதையில் நடந்தோ அடையலாம். == புரிந்துகொள்ளுங்கள் == தென் அமெரிக்காவின் 'திபெத்' என்று சில சமயங்களில் அழைக்கப்படும் பொலிவியா, மேற்குக் அரைக்கோளத்தின் மிகவும் 'தனிமைப்படுத்தப்பட்ட' நாடுகளில் ஒன்றாகும். தொலைதூர அட்லாண்டிக் பெருங்கடல் வரை நீண்டுள்ள, கப்பல் போக்குவரத்து நடைபெறக்கூடிய பராகுவே நதியைத் தவிர, அமெரிக்கக் கண்டங்களில் நிலத்தால் சூழப்பட்ட (கடல் தொடர்பு இல்லாத) ஒரே நாடுகள் பொலிவியாவும் பராகுவேயும் மட்டுமே. மேலும், அமெரிக்கக் கண்டங்களிலேயே பூர்வீக மக்கள் அதிகம் வாழும் நாடும் இதுவே; இங்குள்ள மக்கள் தொகையில் 60 சதவீதம் பேர், பெரும்பாலும் அமெரிக்கப் பூர்வீக இன மரபைக் கொண்டவர்களாவர். இது, உலகின் மிக உயர்ந்த, கப்பல் போக்குவரத்து நடைபெறக்கூடிய ஏரியான கடல் மட்டத்திலிருந்து 3,821 மீட்டர் உயரத்தில் உள்ள டிட்டிகாக்கா ஏரியின் (Lago Titicaca) கட்டுப்பாட்டை பெரு நாட்டுடன் பகிர்ந்து கொள்கிறது. பொலிவியாவின் புவியியல் அமைப்பை எளிதாக மூன்று பெரிய நிலப்பரப்புகள் அல்லது பகுதிகளாகப் பிரிக்கலாம்: தாழ்நிலங்கள்; பள்ளத்தாக்குகள்; மற்றும் உயர் பீடபூமி அல்லது அல்டிபிளானோ. இந்த நாட்டின் வரலாற்றின் காரணமாக, முதல் மனிதர்கள் வந்த காலத்திலிருந்து இன்று வரை, இந்த மூன்று பிராந்தியங்களிலும் மக்கள்தொகைப் பரவலும் நிலப்பரப்பும் நேர்மாறான விகிதாச்சாரத்தில் உள்ளன. அல்டிபிளானோ மிகச்சிறியது மற்றும் மக்கள்தொகையில் மிகப்பெரிய பகுதியைக் கொண்டுள்ளது, தாழ்நிலங்கள் நாட்டின் 1/2 க்கும் அதிகமான பகுதியை ஆக்கிரமித்துள்ளன மற்றும் அதன் மக்கள்தொகையில் 1/3 ஐக் கொண்டுள்ளன. மூன்று பகுதிகளிலும் உள்ள அசல் பூர்வீகக் குடிகளும் வெவ்வேறு இனத்தவர்கள். காலனித்துவ காலத்திலிருந்தே, பொலிவியா ஒரு சுரங்க நாடாக இருந்ததால் இவை அனைத்தும் எளிமையாக விளக்கப்பட்டுள்ளன, அதில் பொருளாதாரம் மலைகளில் உயரமான சுரங்கங்களில் அமைந்திருந்தது மற்றும் பள்ளத்தாக்குகள் அவர்களுக்கு உணவளித்தன. மீதி எல்லையாக இருந்தது. == வரலாறு == சுதந்திரப் போராட்ட வீரர் சைமன் பொலிவாரின் பெயரால் அழைக்கப்படும் பொலிவியா, 1825-ல் ஸ்பானிய ஆட்சியிலிருந்து விடுதலை பெற்றது. அதன் பிந்தைய வரலாற்றில் சுமார் 200-க்கும் மேற்பட்ட ஆட்சிக் கவிழ்ப்புகளும், அதற்கு எதிரான கவிழ்ப்பு முயற்சிகளும் நிகழ்ந்துள்ளன. 1878-1884 காலகட்டத்தில் நடைபெற்ற 'பசிபிக் போர்' (War of the Pacific)-ன் விளைவாக, பசிபிக் கடற்கரையோரத்தில் இருந்த லிட்டோரல் மாகாணத்தையும், அந்தோஃபகாஸ்டா என்ற துறைமுக நகரத்தையும் சிலியிடம் இழந்தது, அந்த இளம் நாட்டிற்குப் பெரும் பின்னடைவை ஏற்படுத்தியது. பசிபிக் பெருங்கடலுக்கான அணுகல் உரிமை, இரு நாடுகளுக்கும் இடையே தொடர்ந்து சர்ச்சைக்குரிய விவகாரமாகவே இருந்து வருகிறது. 2000-களில் ஒப்பீட்டளவில் ஜனநாயக ரீதியிலான குடிமை ஆட்சி நிறுவப்பட்டாலும், அந்நாட்டுத் தலைவர்கள் ஆழமான வறுமை, சமூக அமைதியின்மை மற்றும் போதைப்பொருள் பயன்பாடு போன்ற கடுமையான சிக்கல்களை எதிர்கொண்டு வருகின்றனர். வெளிநாட்டு முதலீடுகளை ஈர்ப்பது, சுகாதார அமைப்பை வலுப்படுத்துவது மற்றும் ஊழலுக்கு எதிரான நடவடிக்கைகளை மேற்கொள்வது போன்றவை அந்நாட்டின் தற்போதைய இலக்குகளாக உள்ளன. நாட்டின் சமீபத்திய கடந்த காலம் அதன் முன்னாள் தலைவரான ஈவோ மொராலஸிடமிருந்து பெரும்பாலும் பிரிக்க முடியாதது. சுதந்திரத்திற்குப் பிறகு தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட முதல் பழங்குடித் தலைவரான ஜனாதிபதி மொராலஸ், வரலாற்று சிறப்புமிக்க திவானாகு தொல்பொருள் தளங்களில் பதவியேற்ற பிறகு, 2005 முதல் 2019 வரை நீண்ட காலம் பதவியில் இருந்தார். மேலும், தனது சோசலிசத்திற்கான இயக்கத்தின் மூலம், நீண்ட காலமாகப் புறக்கணிக்கப்பட்ட பழங்குடி மக்களின் நலனை மேம்படுத்தும் ஓரளவு இடதுசாரி ஆட்சிக் கொள்கையை வகுத்தார். இதன் காரணமாக, அவர் பழங்குடி பெரும்பான்மையினரிடையே மிகவும் பிரபலமாக இருந்தார், ஆனால் வெப்பமண்டல தாழ்நிலங்களின் சில பகுதிகளில் குவிந்துள்ள ஐரோப்பிய வம்சாவளியினரிடையே அவ்வளவாக இல்லை. போராட்டக்காரர்கள் லா பாஸில், குறிப்பாக பிளாசா முரில்லோவைச் சுற்றியுள்ள பகுதியில், அடிக்கடி தெருக்களை மறித்தனர். மேலும், முக்கிய நகரங்களுக்கு இடையேயான பயண வழிகளில் சாலைத் தடைகள் ஏற்படுத்தப்பட்டன, இதனால் பேருந்து அட்டவணைகள் பல மணிநேரம் தாமதமாயின. சில சமயங்களில், பெரிய நகரங்களுக்கு இடையே சுரங்கத் தொழிலாளர்களின் மறியல் பல நாட்கள் நீடித்தது, இது பயணத்தை மேலும் பாதித்தது. 2019 அக்டோபர் 20 அன்று நடந்த பொதுத் தேர்தலுக்குப் பிறகு, பொலிவியாவின் அரசியல் சூழல் நிச்சயமற்ற தன்மையிலும் குழப்பத்திலும் மூழ்கியது. தேர்தலின் விரைவான வாக்கு எண்ணிக்கை முடிவுகள், அதிபர் ஈவோ மொராலெஸின் வெற்றியைக் காட்டியது, இது அவருக்கு நான்காவது அதிபர் பதவிக்காலத்தைப் பெற்றுத் தந்தது. எதிர்க்கட்சி வேட்பாளர்கள் இந்த முடிவை எதிர்த்தனர்; ஜனநாயக செயல்முறையைத் தவிர்த்து, நாட்டின் மீது சர்வாதிகாரக் கட்டுப்பாட்டைக் கைப்பற்றுவதற்காக மொராலெஸும் அவரது கட்சியும் தேர்தல் முடிவுகளில் முறைகேடு செய்ததாக அவர்கள் குற்றம் சாட்டினர். அமெரிக்க நாடுகளின் அமைப்பு (OAS), தேர்தல் முடிவுகளைத் தணிக்கை செய்து, தேர்தல் மோசடியானது என்று அறிவித்தது. இருப்பினும், லத்தீன் அமெரிக்காவில் உள்ள இடதுசாரி அரசாங்கங்களுக்கு எதிராக பாரபட்சமாக இருப்பதாகக் கூறப்படுவதால் அது அடிக்கடி விமர்சிக்கப்படுகிறது. உடனடியாகப் போராட்டங்கள் வெடித்தன, மேலும் பல வாரங்களாகத் தீவிரமடைந்தன. இறுதியில், பொலிவிய இராணுவமும் காவல்துறையும், அதிபர் பதவியில் மொராலெஸின் நிலையை இனி ஆதரிக்கப் போவதில்லை என்று அறிவித்தன. ஆரம்பத்தில் புதிய தேர்தல்களை ஆதரித்த மொராலெஸ், பின்னர் பதவியை ராஜினாமா செய்து மெக்சிகோவில் தஞ்சம் புக வேண்டிய கட்டாயம் ஏற்பட்டது. அவர் இல்லாத நிலையில், அமெரிக்க ஆதரவு பெற்ற எதிர்க்கட்சி செனட்டர் ஜீனைன் அனெஸ் தன்னை இடைக்கால அதிபராக அறிவித்துக் கொண்டார். பொலிவிய அரசியலமைப்பில் குறிப்பிடப்பட்டுள்ளபடி, 90 நாட்களுக்குள் புதிய தேர்தல்களை நடத்த உறுதியளிக்கப்பட்டது. பெரும்பாலும் பழங்குடியின மக்களைக் கொண்ட மொராலஸின் ஆதரவாளர்கள், இந்த நடவடிக்கையை ஒரு வலதுசாரி ஆட்சிக்கவிழ்ப்பு என்று கண்டித்தனர்; மேலும், மொராலஸ் மீண்டும் பதவியேற்க வேண்டும் என்று கோரி பெருமளவில் போராட்டத்தில் ஈடுபட்டனர். மொராலஸின் எதிர்ப்பாளர்கள், இராணுவமும் இடைக்கால அரசாங்கமும் பொலிவியாவில் மீண்டும் ஜனநாயகத்தை நிலைநாட்ட முயற்சிப்பதாகக் கூறுகின்றனர். இவர்களில் பலர், மொராலஸ் கொண்டு வந்த இடதுசாரி பொருளாதார மற்றும் சமூகச் சீர்திருத்தங்களை ரத்து செய்ய வேண்டும் என்று வலியுறுத்துகின்றனர். இரு தரப்பினரின் போராட்டங்களால் நாடு கொந்தளிப்பான சூழலில் உள்ளது; இதில் பலர் உயிரிழந்துள்ளனர், பலர் காயமடைந்துள்ளனர். ஒரு வருடம் கழித்து, 2020 அக்டோபர் 18 அன்று புதிய தேர்தல்கள் நடத்தப்பட்டன. இதில் மொராலஸின் கூட்டாளியான லூயிஸ் ஆர்ஸ் வெற்றி பெற்றார். ஆர்ஸின் வெற்றிக்குப் பிறகு, ஆனெஸ் (Áñez) கைது செய்யப்பட்டார். 2019-ஆம் ஆண்டு நடந்த ஆட்சிக்கவிழ்ப்பில் அவர் வகித்த பங்கிற்காக, 2022-ல் அவருக்கு 10 ஆண்டுகள் சிறைத்தண்டனை விதிக்கப்பட்டது. மேற்கத்திய நாடுகள், அவரது கைது மற்றும் சிறைத்தண்டனையை ஜனநாயக சுதந்திரத்தின் மீதான தாக்குதல் என்று கண்டித்துள்ளன. === பண்பாடு === அமெரிக்கக் கண்டத்தில் உள்ள மற்ற எந்த நாட்டையும் விட பொலிவியாவில் பூர்வீக மக்கள் அதிக சதவீதத்தில் வாழ்கின்றனர். அவர்கள் பெரும்பாலும் கெச்சுவா மற்றும் அய்மாரா இன மக்கள் ஆவர். ஸ்பானியர்கள் ஆண்டிஸ் மலைத்தொடரைக் கைப்பற்றியபோது இன்கா உயர்குடியினரை முற்றிலுமாக அழித்துவிட்டனர். பல நகரத்தில் கெச்சுவா மக்கள் வண்ணமயமான சால்வைகளையும் ஸ்வெட்டர்களையும் விற்பதையோ அல்லது ஒரு கெச்சுவா இசைக்குழு பாரம்பரிய இசையை வாசிப்பதையோ நீங்கள் பார்த்திருக்கலாம். ஆனால், பல ஆண்டிஸ் மக்கள் சிறந்த வாழ்க்கையைத் தேடி வெளிநாடுகளுக்குச் செல்ல வேண்டியிருந்தாலும், அவர்களில் அதிகமானோர் இன்னும் இங்கேயே இருக்கிறார்கள், மேலும் அவர்களின் கலாச்சாரமும் தொடர்ந்து வாழ்ந்து வருகிறது. == வானிலை == பொலிவியாவின் காலநிலை, ஒரு காலநிலை மண்டலத்திலிருந்து மற்றொன்றுக்கு ஏறக்குறைய ஒரே மாதிரியாகவே உள்ளது. இது ஈரப்பதமான மற்றும் வெப்பமண்டல காலநிலையிலிருந்து, சற்றே ஈரப்பதமான மற்றும் வெப்பமண்டல காலநிலை வரை வேறுபடுகிறது. நாட்டின் பெரும்பாலான பகுதிகளில் குளிர்காலம் வறண்டதாகவும், கோடைக்காலம் ஓரளவு ஈரப்பதமாகவும் இருக்கும். வெப்பமண்டல அட்சரேகையில் அமைந்திருந்தாலும், லா பாஸ் போன்ற நகரங்களின் உயரமான பகுதி, சூழலைக் குளிர்ச்சியாக வைத்திருக்கிறது. எனவே, ஏப்ரல் மற்றும் மே மாதங்களில் சூடான ஆடைகளை அணிய அறிவுறுத்தப்படுகிறது. பொலிவியாவில் கோடை மாதங்கள் நவம்பர் முதல் மார்ச் வரை ஆகும். இந்த மாதங்களில் வானிலை பொதுவாக வெப்பமாகவும் ஈரப்பதமாகவும் இருக்கும். குளிர்கால மாதங்களான ஏப்ரல் முதல் அக்டோபர் வரை, பொதுவாகக் குளிராகவும் வறண்டதாகவும் இருக்கும். === தேசிய விடுமுறை நாட்கள் === * ஜனவரி 1 – புத்தாண்டு தினம் * ஜனவரி 22 – பன்முகத் தேசிய அரசு நிறுவப்பட்ட நாள் * மே 1 – தொழிலாளர் தினம் * ஜூன் 21 – வில்காகுட்டி (அரசு விடுமுறை) * ஆகஸ்ட் 6 – சுதந்திர தினம் * நவம்பர் 2 – அனைத்து ஆன்மாக்களின் தினம் * டிசம்பர் 25 – கிறிஸ்துமஸ் விடுமுறை நாள் ஞாயிற்றுக்கிழமையில் வரும்போது, ​​சில சமயங்களில் அந்த விடுமுறை அடுத்த திங்கட்கிழமைக்கு மாற்றப்படும். இது தவிர, துறை சார்ந்த விடுமுறை நாட்களும் உள்ளன. இந்த விடுமுறை நாட்களைத் தாண்டி, பொலிவியாவில் தேர்தல் நாட்கள் மிக முக்கியமான நிகழ்வுகளாகக் கருதப்படுகின்றன. தேர்தல் நாளில் பெரும்பாலான இடங்கள் மூடப்பட்டிருக்கும், சாலைகளில் வாகன நடமாட்டமும் மிகக் குறைவாகவே இருக்கும்; இருப்பினும், உணவுகளும் பானங்களும் விற்பனை செய்யப்படும் கலகலப்பான தெரு விழிகளைக் காண முடியும். குறிப்பாக, மது அருந்தும் பழக்கம் கொண்ட பயணிகளுக்கு ஒரு முக்கியமான விஷயம் என்னவென்றால், தேர்தல் நாளிலோ அல்லது அதற்கு முந்தைய நாளிலோ மது விற்பனைக்கு அனுமதி கிடையாது. == பேச்சுச் மொழி == == சென்று அடையுங்கள் == இந்தக் கண்டத்திலுள்ள பல நாடுகளைப் போலன்றி, பெரும்பாலான நாடுகளின் குடிமக்கள், முன்கூட்டியே நுழைவுச்சான்று (விசா) க்கு விண்ணப்பிக்க வேண்டிய அவசியமின்றி, வருகையின்போது நுழைவுச்சான்று (விசா) (visa on arrival) பெற்றுக்கொள்ளலாம் அல்லது நுழைவுச்சான்று (விசா) இல்லாமலேயே அந்நாட்டிற்குச் செல்லலாம். ==== நுழைவுத் தேவைகள் ==== மெர்கோசர் உறுப்பு நாடுகளான அர்ஜென்டினா, பிரேசில், சிலி, கொலம்பியா, ஈக்வடார் மற்றும் பெரு ஆகிய நாடுகளின் குடிமக்கள் பொலிவியாவில் சுதந்திரமாக நடமாடலாம். அவர்கள் தங்கள் தேசிய அடையாள அட்டையைக் கொண்டு எளிதாக நுழையலாம். மெக்சிகோ, கனடா, துருக்கி, அனைத்து ஐரோப்பிய ஒன்றிய உறுப்பு நாடுகள், ஆஸ்திரேலியா, ஜப்பான், ரஷ்யா மற்றும் பல நாடுகளின் குடிமக்கள், நுழைவுச்சான்று (விசா) இல்லாமலேயே இந்த நாட்டிற்குச் செல்லலாம் அல்லது வருகையின் போது நுழைவுச்சான்று (விசா) (visa on arrival) பெற்றுக்கொள்ளலாம். பொலிவியாவிற்கு வருகையின் போது வழங்கப்படும் நுழைவுச்சான்று (விசா)கான கட்டணம் 160 அமெரிக்க டாலர்கள் ஆகும். நாட்டின் ஏதேனும் ஒரு சர்வதேச விமான நிலையத்தில் நீங்கள் இதைப் பெற்றுக்கொள்ளலாம். ஆப்கானிஸ்தான், அங்கோலா, பூட்டான், கம்போடியா, சாட், காங்கோ குடியரசு, காங்கோ ஜனநாயகக் குடியரசு, இந்தோனேசியா, ஈராக், இஸ்ரேல், லாவோஸ், லிபியா, நைஜீரியா, வட கொரியா, பாகிஸ்தான், ருவாண்டா, சோமாலியா, சூடான், சிரியா, கிழக்கு திமோர் மற்றும் ஏமன் ஆகிய நாடுகளின் குடிமக்கள், பொலிவியாவிற்குச் செல்வதற்கு முன்னதாகவே நுழைவுச்சான்று (விசா) பெற வேண்டியது அவசியமாகும். பொலிவியாவில் 90 நாட்களுக்கு மேல் தங்க விரும்பும் அனைத்து வணிகப் பயணிகள் மற்றும் தனிநபர்கள், முன்கூட்டியே நுழைவுச்சான்று (விசா) பெற வேண்டும். === வானூர்தியில் === === தரை வழியாக === சிலியின் வடகிழக்குப் பகுதிக்கும் பொலிவியாவின் தென்மேற்குப் பகுதிக்கும் இடையே உள்ள நில எல்லை வழியாகச் சுற்றுலாப் பயணிகள் பயணம் செய்வது வழக்கமான ஒன்றாகும். பொலிவியா தன்னைச் சுற்றியுள்ள நாடுகளுடன் பல நில எல்லைகளைப் பகிர்ந்து கொள்கிறது; அந்த எல்லைக் கடக்கும் இடங்கள் குறித்த விவரங்களை கீழே காணலாம்: * பிரேசிலின் குவாஜரா-மிரிம்(Guajará-Mirim, Brazil)-ல் இருந்து குயாராமெரின்(Guayaramerín) * பிரேசிலின் கோரம்பா(Corumbá, Brazil) ல் இருந்து புவேர்ட்டோ குய்ஜாரோ(Puerto Quijarro) * பராகுவேயின் கான்செப்சியனில்(Concepción, Paraguay) ல் இருந்து போர்டோ சுரேஸ்(Puerto Suárez) (பராகுவே-படகு மூலம்). * அர்ஜென்டினா(Argentina) ல் இருந்து வில்லசோன் மற்றும் லா குயாக்கா(Villazón and La Quiaca) * அர்ஜென்டினா(Argentina) ல் இருந்து பெர்மேஜோ(Bermejo) * பராகுவேயின் அசுன்சியோனில்(Asunción, Paraguay)ல் இருந்து வில்லமொண்டஸ் சாண்டா குரூஸ்(Villamontes and Santa Cruz ) * சிலியின் அரிகா(Arica, Chile)ல் இருந்து லா பாஸ்(La Paz) * பெருவிலிருந்து(Peru) டெசாகுவாடெரோ(Desaguadero) == தொடருந்தில் == == பேருந்தில் == == சிற்றுந்தில் == == சுற்றிப்பாருங்கள் == == கண்டுகளியுங்கள் == == செய்யுங்கள் == == கற்றுக்கொள்ளுங்கள் == == பணியாற்றுங்கள் == == வாங்குங்கள் == == உண்ணுங்கள் == == பருகுங்கள் == == உறங்குங்கள் == == பாதுகாப்பாக இருங்கள் == == ஆரோக்கியமாக இருங்கள் == == மதிப்பு அளியுங்கள் == == தொடர்பு கொள்ளுங்கள் == == சமாளியுங்கள் == == அருகிலுள்ளவை == == அடுத்த இலக்கு == jsq22p7sr7hdf4m7w48d74zyd5e510d 7385470 7385460 2026-11-08T09:46:32Z Sathiyapaval 2712541 /* வானூர்தியில் */ 7385470 wikitext text/x-wiki [[Wy/ta/பொலிவியா|பொலிவியா]], தென் அமெரிக்காவின் மையப்பகுதியில் அமைந்துள்ள ஒரு அழகான, புவியியல் வளம் மிக்க மற்றும் பல்லினங்களைக் கொண்ட நாடாகும். இது அதன் பிரமிக்க வைக்கும் மலைக்காட்சிகளுக்காகவும், துடிப்பான பழங்குடி கலாச்சாரத்திற்காகவும் பார்வையிடப்படுகிறது. == பிராந்தியங்கள் == பொலிவியா பின்வரும் பிராந்தியங்களாகவும், அவற்றின் திணைக்களங்களாகவும் (departments) கட்டமைக்கப்பட்டுள்ளது. * '''அல்டிப்லானோ Altiplano''' (La Paz, Oruro, Potosí-லா பாஸ், ஓருரோ, பொடோசி) * '''சப்-ஆண்டியன் பொலிவியா Sub-Andean Bolivia''' (Cochabamba, Chuquisaca, Tarija-கோச்சபாம்பா, சுக்விசாகா, டாரிஜா) * '''வெப்பமண்டல தாழ்நிலங்கள் Tropical Lowlands''' (Santa Cruz, Beni, Pando-சாண்டா குரூஸ், பெனி, பாண்டோ) == நகரங்கள் == * '''1.''' '''லா பாஸ்''' '''(La Paz )''' — நிர்வாகத் தலைநகரம் மற்றும் அரசாங்கத்தின் தலைமையிடம். பொலிவியாவில் ஏறக்கூடிய மிக உயரமான மலைகள்(highest climbable mountains), டிட்டிகாக்கா (Lake Titicaca) ஏரி மற்றும் மரணப் பாதை(Death Road) ஆகியவற்றுக்கான நுழைவாயில். * '''2 கோச்சபாம்பா(Cochabamba)''' — நாட்டின் மூன்றாவது மிகப்பெரிய நகரம்; இதமான, மிதமான காலநிலையைக் கொண்டது. * '''3 ஓருரோ (Oruro)''' — இது அதன் திருவிழாவிற்குப் பெயர் பெற்றது; '''சஜாமா தேசிய பூங்காவிற்குச் (Sajama National Park)''' செல்லத் திட்டமிடுபவர்களுக்கு இது ஒரு சிறந்த தொடக்க இடமாகும். * '''4 பொடோசி (Potosí)''' — அதிக உயரத்தில் அமைந்துள்ள ஒரு சுரங்க நகரம்; வெள்ளிச் சுரங்கங்கள் காரணமாக, ஒரு காலத்தில் உலகின் மிகச் செல்வந்த நகரங்களில் ஒன்றாகத் திகழ்ந்தது. இங்கு மேற்கொள்ளப்படும் சுரங்கச் சுற்றுப்பயணங்கள் மிகவும் புகழ்பெற்றவை. * '''5 குயிம் (Quime)''' — கோர்டில்லெரா குயிம்சா குரூஸின் உயரமான மலைகளால் சூழப்பட்ட, ஆரவாரமும் நட்பும் நிறைந்த, ஆனால் அமைதியான ஒரு மலைக் கிராமம். இங்கு சுரங்கங்கள், நீர்வீழ்ச்சிகள், பூர்வீக மேகக் காடுகள் மற்றும் 31 ஐமாரா பழங்குடி சமூகங்கள் உள்ளன. * '''6 சாண்டா குரூஸ் ( Santa Cruz )''' — பொலிவியாவின் இரண்டாவது மிகப்பெரிய மற்றும் மிகவும் வசதியான நகரம். * '''7 சொராட்டா ( Sorata)''' — சில சிறந்த மலை ஏற்றங்களுக்கும் (இல்லாம்பு-Illampu,அங்கோஹுமா-Ancohuma) மற்றும் மலை நடைப்பயணங்களுக்கும் அங்கு செல்லுங்கள். இது குயிம்மைப் (Quime) போன்றது, ஆனால் ஒரு நாள் லகுனா நடைப்பயணம் முதல் 12 நாள் கிராம நடைப்பயணங்கள் வரையிலான பரந்த நடைப்பயண வாய்ப்புகளுடன், மிகவும் துடிப்பாகவும் உயிரோட்டமாகவும் உள்ளது.8. சுக்ரே — அரசியலமைப்புத் தலைநகரம் மற்றும் நீதித்துறையின் தலைமையிடம். மேலும், மலையேற்றம், கொண்டாட்டங்கள் மற்றும் டைனோசர் கால்தடங்களைக் காண்பது உட்பட, பார்ப்பதற்கும் செய்வதற்கும் நிறைய விஷயங்களைக் கொண்ட ஒரு பிரபலமான சுற்றுலாத் தலமாகும். * '''8. சுக்ரே (Sucre)''' — அரசியலமைப்புத் தலைநகரம் மற்றும் நீதித்துறையின் தலைமையிடம். மேலும், மலையேற்றம், கொண்டாட்டங்கள் மற்றும் டைனோசர் கால்தடங்களைக் காண்பது உட்பட, பார்ப்பதற்கும் செய்வதற்கும் நிறைய விஷயங்களைக் கொண்ட ஒரு பிரபலமான சுற்றுலாத் தலமாகும். * '''9 டாரிஜா (Tarija)''' — ஒயின் உற்பத்திக்கும் இதமான காலநிலைக்கும் பெயர் பெற்றது. டாரிஜாவில் ஆண்டுதோறும் ஒயின் திருவிழா (Festival of Wine) நடைபெறுகிறது. == பிற சேருமிடங்கள் == * '''1 சக்கால்தாயா & உவைனா பொட்டோசி(Chacaltaya & Huayna Potosi)''' — ஒரு காலத்தில் உலகின் மிக உயர்ந்த பனிச்சறுக்கு தளம், பொலிவியாவின் மிகவும் பிரபலமான மலை ஏறும் இடமாகவும் இருந்தவை. * '''2 இஸ்லா டெல் சோல் (Isla del Sol)''' — டிடிகாகா ஏரியின் தெற்குப் பகுதியில் அமைந்துள்ளது. ஏரியின் நடுவே அமைந்துள்ள ஒரு தொலைதூரத் தீவு இது. வியக்கத்தக்க நிலப்பரப்புகளும், இன்கா காலத்தைச் சேர்ந்த மிகப்பழமையான இடிபாடுகளும் நிறைந்த இந்த இடம், அமைதியைத் தேடுபவர்களுக்கு மிகவும் ஏற்ற இடமாகும். * '''3 சிக்கிட்டோஸ் (Chiquitos)''' பகுதியில் உள்ள இயேசு சபையினரின் மறைப்பணி மையங்கள் — இவை கிரான் சாக்கோ (Gran Chaco) பகுதியில், 17 மற்றும் 18-ஆம் நூற்றாண்டுகளில் இயேசு சபையினரால் நிறுவப்பட்ட தொலைதூரத்திலுள்ள ஆறு நகரங்களாகும். இந்த நகரங்கள் அமைந்துள்ள பகுதி 'சிக்கிட்டானியா' (Chiquitania) என்று அழைக்கப்படுகிறது. இப்பகுதி, அங்குள்ள மறைப்பணி மையங்களுக்காக மட்டுமல்லாமல், அதன் அழகான இயற்கைச் சூழலுக்காகவும் கண்டிப்பாகச் சென்று பார்க்க வேண்டிய இடமாகும். * '''4 மடிகி தேசிய பூங்கா (Madidi National Park)''' — அப்போலோவிற்கு வடக்கே சில மைல் தொலைவில் அமைந்துள்ள இது, உலகின் மிக விரிவான பல்லுயிர் காப்பகங்களில் ஒன்றாகும். இதன் ஈரப்பதமான வெப்பமண்டல காலநிலை, பொலிவியாவின் மிக வளமான காடுகளில் ஒன்றை உருவாக்கியுள்ளது. * '''5. நோயல் கெம்ப்ஃப் மெர்காடோ தேசியப் பூங்கா ( Noel Kempff Mercado National Park)''' — கற்பனைக்கு எட்டாத தொலைவில் அமைந்துள்ள, அதைவிடவும் கற்பனைக்கு எட்டாத அழகு கொண்ட அமேசானியப் பூங்கா, பிரமிக்க வைக்கும் கட்டாரடாஸ் ஆர்கோரிஸ் நீர்வீழ்ச்சியின் தாயகம். * '''6 சஜாமா தேசியப் பூங்கா(Sajama National Park)''' — அழகான ஆண்டியன் நிலப்பரப்புகள் மற்றும் பொலிவியாவின் மிக உயர்ந்த மலையான நெவாடா சஜாமா. * '''7 சலார் டி உயுனி (Salar de Uyuni)''' — உலகின் மிகப்பெரிய உப்புச் சமவெளிகளில் காணப்படும் கண்கவர் நிலப்பரப்புகள் * '''8 திவானாகு (Tiwanaku)''' — பண்டைய இடிபாடுகள், யுனெஸ்கோ உலக பாரம்பரியத் தளம் * '''9 யுங்காஸ் பகுதியை(Yungas region )''', உலகின் மிகவும் ஆபத்தான சாலையான எல் காமினோ டி முவர்டே வழியாக, செங்குத்தான உயரமான செங்குத்துப் பாறைகள் நிறைந்த அடர்ந்த காட்டுப் பகுதி வழியே மிதிவண்டியில் சென்றோ அல்லது லா பாஸிலிருந்து கொரோய்கோ வரையிலான காலநிலை மண்டலங்கள் வழியாக எல் சோரோ மலையேற்றப் பாதையில் நடந்தோ அடையலாம். == புரிந்துகொள்ளுங்கள் == தென் அமெரிக்காவின் 'திபெத்' என்று சில சமயங்களில் அழைக்கப்படும் பொலிவியா, மேற்குக் அரைக்கோளத்தின் மிகவும் 'தனிமைப்படுத்தப்பட்ட' நாடுகளில் ஒன்றாகும். தொலைதூர அட்லாண்டிக் பெருங்கடல் வரை நீண்டுள்ள, கப்பல் போக்குவரத்து நடைபெறக்கூடிய பராகுவே நதியைத் தவிர, அமெரிக்கக் கண்டங்களில் நிலத்தால் சூழப்பட்ட (கடல் தொடர்பு இல்லாத) ஒரே நாடுகள் பொலிவியாவும் பராகுவேயும் மட்டுமே. மேலும், அமெரிக்கக் கண்டங்களிலேயே பூர்வீக மக்கள் அதிகம் வாழும் நாடும் இதுவே; இங்குள்ள மக்கள் தொகையில் 60 சதவீதம் பேர், பெரும்பாலும் அமெரிக்கப் பூர்வீக இன மரபைக் கொண்டவர்களாவர். இது, உலகின் மிக உயர்ந்த, கப்பல் போக்குவரத்து நடைபெறக்கூடிய ஏரியான கடல் மட்டத்திலிருந்து 3,821 மீட்டர் உயரத்தில் உள்ள டிட்டிகாக்கா ஏரியின் (Lago Titicaca) கட்டுப்பாட்டை பெரு நாட்டுடன் பகிர்ந்து கொள்கிறது. பொலிவியாவின் புவியியல் அமைப்பை எளிதாக மூன்று பெரிய நிலப்பரப்புகள் அல்லது பகுதிகளாகப் பிரிக்கலாம்: தாழ்நிலங்கள்; பள்ளத்தாக்குகள்; மற்றும் உயர் பீடபூமி அல்லது அல்டிபிளானோ. இந்த நாட்டின் வரலாற்றின் காரணமாக, முதல் மனிதர்கள் வந்த காலத்திலிருந்து இன்று வரை, இந்த மூன்று பிராந்தியங்களிலும் மக்கள்தொகைப் பரவலும் நிலப்பரப்பும் நேர்மாறான விகிதாச்சாரத்தில் உள்ளன. அல்டிபிளானோ மிகச்சிறியது மற்றும் மக்கள்தொகையில் மிகப்பெரிய பகுதியைக் கொண்டுள்ளது, தாழ்நிலங்கள் நாட்டின் 1/2 க்கும் அதிகமான பகுதியை ஆக்கிரமித்துள்ளன மற்றும் அதன் மக்கள்தொகையில் 1/3 ஐக் கொண்டுள்ளன. மூன்று பகுதிகளிலும் உள்ள அசல் பூர்வீகக் குடிகளும் வெவ்வேறு இனத்தவர்கள். காலனித்துவ காலத்திலிருந்தே, பொலிவியா ஒரு சுரங்க நாடாக இருந்ததால் இவை அனைத்தும் எளிமையாக விளக்கப்பட்டுள்ளன, அதில் பொருளாதாரம் மலைகளில் உயரமான சுரங்கங்களில் அமைந்திருந்தது மற்றும் பள்ளத்தாக்குகள் அவர்களுக்கு உணவளித்தன. மீதி எல்லையாக இருந்தது. == வரலாறு == சுதந்திரப் போராட்ட வீரர் சைமன் பொலிவாரின் பெயரால் அழைக்கப்படும் பொலிவியா, 1825-ல் ஸ்பானிய ஆட்சியிலிருந்து விடுதலை பெற்றது. அதன் பிந்தைய வரலாற்றில் சுமார் 200-க்கும் மேற்பட்ட ஆட்சிக் கவிழ்ப்புகளும், அதற்கு எதிரான கவிழ்ப்பு முயற்சிகளும் நிகழ்ந்துள்ளன. 1878-1884 காலகட்டத்தில் நடைபெற்ற 'பசிபிக் போர்' (War of the Pacific)-ன் விளைவாக, பசிபிக் கடற்கரையோரத்தில் இருந்த லிட்டோரல் மாகாணத்தையும், அந்தோஃபகாஸ்டா என்ற துறைமுக நகரத்தையும் சிலியிடம் இழந்தது, அந்த இளம் நாட்டிற்குப் பெரும் பின்னடைவை ஏற்படுத்தியது. பசிபிக் பெருங்கடலுக்கான அணுகல் உரிமை, இரு நாடுகளுக்கும் இடையே தொடர்ந்து சர்ச்சைக்குரிய விவகாரமாகவே இருந்து வருகிறது. 2000-களில் ஒப்பீட்டளவில் ஜனநாயக ரீதியிலான குடிமை ஆட்சி நிறுவப்பட்டாலும், அந்நாட்டுத் தலைவர்கள் ஆழமான வறுமை, சமூக அமைதியின்மை மற்றும் போதைப்பொருள் பயன்பாடு போன்ற கடுமையான சிக்கல்களை எதிர்கொண்டு வருகின்றனர். வெளிநாட்டு முதலீடுகளை ஈர்ப்பது, சுகாதார அமைப்பை வலுப்படுத்துவது மற்றும் ஊழலுக்கு எதிரான நடவடிக்கைகளை மேற்கொள்வது போன்றவை அந்நாட்டின் தற்போதைய இலக்குகளாக உள்ளன. நாட்டின் சமீபத்திய கடந்த காலம் அதன் முன்னாள் தலைவரான ஈவோ மொராலஸிடமிருந்து பெரும்பாலும் பிரிக்க முடியாதது. சுதந்திரத்திற்குப் பிறகு தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட முதல் பழங்குடித் தலைவரான ஜனாதிபதி மொராலஸ், வரலாற்று சிறப்புமிக்க திவானாகு தொல்பொருள் தளங்களில் பதவியேற்ற பிறகு, 2005 முதல் 2019 வரை நீண்ட காலம் பதவியில் இருந்தார். மேலும், தனது சோசலிசத்திற்கான இயக்கத்தின் மூலம், நீண்ட காலமாகப் புறக்கணிக்கப்பட்ட பழங்குடி மக்களின் நலனை மேம்படுத்தும் ஓரளவு இடதுசாரி ஆட்சிக் கொள்கையை வகுத்தார். இதன் காரணமாக, அவர் பழங்குடி பெரும்பான்மையினரிடையே மிகவும் பிரபலமாக இருந்தார், ஆனால் வெப்பமண்டல தாழ்நிலங்களின் சில பகுதிகளில் குவிந்துள்ள ஐரோப்பிய வம்சாவளியினரிடையே அவ்வளவாக இல்லை. போராட்டக்காரர்கள் லா பாஸில், குறிப்பாக பிளாசா முரில்லோவைச் சுற்றியுள்ள பகுதியில், அடிக்கடி தெருக்களை மறித்தனர். மேலும், முக்கிய நகரங்களுக்கு இடையேயான பயண வழிகளில் சாலைத் தடைகள் ஏற்படுத்தப்பட்டன, இதனால் பேருந்து அட்டவணைகள் பல மணிநேரம் தாமதமாயின. சில சமயங்களில், பெரிய நகரங்களுக்கு இடையே சுரங்கத் தொழிலாளர்களின் மறியல் பல நாட்கள் நீடித்தது, இது பயணத்தை மேலும் பாதித்தது. 2019 அக்டோபர் 20 அன்று நடந்த பொதுத் தேர்தலுக்குப் பிறகு, பொலிவியாவின் அரசியல் சூழல் நிச்சயமற்ற தன்மையிலும் குழப்பத்திலும் மூழ்கியது. தேர்தலின் விரைவான வாக்கு எண்ணிக்கை முடிவுகள், அதிபர் ஈவோ மொராலெஸின் வெற்றியைக் காட்டியது, இது அவருக்கு நான்காவது அதிபர் பதவிக்காலத்தைப் பெற்றுத் தந்தது. எதிர்க்கட்சி வேட்பாளர்கள் இந்த முடிவை எதிர்த்தனர்; ஜனநாயக செயல்முறையைத் தவிர்த்து, நாட்டின் மீது சர்வாதிகாரக் கட்டுப்பாட்டைக் கைப்பற்றுவதற்காக மொராலெஸும் அவரது கட்சியும் தேர்தல் முடிவுகளில் முறைகேடு செய்ததாக அவர்கள் குற்றம் சாட்டினர். அமெரிக்க நாடுகளின் அமைப்பு (OAS), தேர்தல் முடிவுகளைத் தணிக்கை செய்து, தேர்தல் மோசடியானது என்று அறிவித்தது. இருப்பினும், லத்தீன் அமெரிக்காவில் உள்ள இடதுசாரி அரசாங்கங்களுக்கு எதிராக பாரபட்சமாக இருப்பதாகக் கூறப்படுவதால் அது அடிக்கடி விமர்சிக்கப்படுகிறது. உடனடியாகப் போராட்டங்கள் வெடித்தன, மேலும் பல வாரங்களாகத் தீவிரமடைந்தன. இறுதியில், பொலிவிய இராணுவமும் காவல்துறையும், அதிபர் பதவியில் மொராலெஸின் நிலையை இனி ஆதரிக்கப் போவதில்லை என்று அறிவித்தன. ஆரம்பத்தில் புதிய தேர்தல்களை ஆதரித்த மொராலெஸ், பின்னர் பதவியை ராஜினாமா செய்து மெக்சிகோவில் தஞ்சம் புக வேண்டிய கட்டாயம் ஏற்பட்டது. அவர் இல்லாத நிலையில், அமெரிக்க ஆதரவு பெற்ற எதிர்க்கட்சி செனட்டர் ஜீனைன் அனெஸ் தன்னை இடைக்கால அதிபராக அறிவித்துக் கொண்டார். பொலிவிய அரசியலமைப்பில் குறிப்பிடப்பட்டுள்ளபடி, 90 நாட்களுக்குள் புதிய தேர்தல்களை நடத்த உறுதியளிக்கப்பட்டது. பெரும்பாலும் பழங்குடியின மக்களைக் கொண்ட மொராலஸின் ஆதரவாளர்கள், இந்த நடவடிக்கையை ஒரு வலதுசாரி ஆட்சிக்கவிழ்ப்பு என்று கண்டித்தனர்; மேலும், மொராலஸ் மீண்டும் பதவியேற்க வேண்டும் என்று கோரி பெருமளவில் போராட்டத்தில் ஈடுபட்டனர். மொராலஸின் எதிர்ப்பாளர்கள், இராணுவமும் இடைக்கால அரசாங்கமும் பொலிவியாவில் மீண்டும் ஜனநாயகத்தை நிலைநாட்ட முயற்சிப்பதாகக் கூறுகின்றனர். இவர்களில் பலர், மொராலஸ் கொண்டு வந்த இடதுசாரி பொருளாதார மற்றும் சமூகச் சீர்திருத்தங்களை ரத்து செய்ய வேண்டும் என்று வலியுறுத்துகின்றனர். இரு தரப்பினரின் போராட்டங்களால் நாடு கொந்தளிப்பான சூழலில் உள்ளது; இதில் பலர் உயிரிழந்துள்ளனர், பலர் காயமடைந்துள்ளனர். ஒரு வருடம் கழித்து, 2020 அக்டோபர் 18 அன்று புதிய தேர்தல்கள் நடத்தப்பட்டன. இதில் மொராலஸின் கூட்டாளியான லூயிஸ் ஆர்ஸ் வெற்றி பெற்றார். ஆர்ஸின் வெற்றிக்குப் பிறகு, ஆனெஸ் (Áñez) கைது செய்யப்பட்டார். 2019-ஆம் ஆண்டு நடந்த ஆட்சிக்கவிழ்ப்பில் அவர் வகித்த பங்கிற்காக, 2022-ல் அவருக்கு 10 ஆண்டுகள் சிறைத்தண்டனை விதிக்கப்பட்டது. மேற்கத்திய நாடுகள், அவரது கைது மற்றும் சிறைத்தண்டனையை ஜனநாயக சுதந்திரத்தின் மீதான தாக்குதல் என்று கண்டித்துள்ளன. === பண்பாடு === அமெரிக்கக் கண்டத்தில் உள்ள மற்ற எந்த நாட்டையும் விட பொலிவியாவில் பூர்வீக மக்கள் அதிக சதவீதத்தில் வாழ்கின்றனர். அவர்கள் பெரும்பாலும் கெச்சுவா மற்றும் அய்மாரா இன மக்கள் ஆவர். ஸ்பானியர்கள் ஆண்டிஸ் மலைத்தொடரைக் கைப்பற்றியபோது இன்கா உயர்குடியினரை முற்றிலுமாக அழித்துவிட்டனர். பல நகரத்தில் கெச்சுவா மக்கள் வண்ணமயமான சால்வைகளையும் ஸ்வெட்டர்களையும் விற்பதையோ அல்லது ஒரு கெச்சுவா இசைக்குழு பாரம்பரிய இசையை வாசிப்பதையோ நீங்கள் பார்த்திருக்கலாம். ஆனால், பல ஆண்டிஸ் மக்கள் சிறந்த வாழ்க்கையைத் தேடி வெளிநாடுகளுக்குச் செல்ல வேண்டியிருந்தாலும், அவர்களில் அதிகமானோர் இன்னும் இங்கேயே இருக்கிறார்கள், மேலும் அவர்களின் கலாச்சாரமும் தொடர்ந்து வாழ்ந்து வருகிறது. == வானிலை == பொலிவியாவின் காலநிலை, ஒரு காலநிலை மண்டலத்திலிருந்து மற்றொன்றுக்கு ஏறக்குறைய ஒரே மாதிரியாகவே உள்ளது. இது ஈரப்பதமான மற்றும் வெப்பமண்டல காலநிலையிலிருந்து, சற்றே ஈரப்பதமான மற்றும் வெப்பமண்டல காலநிலை வரை வேறுபடுகிறது. நாட்டின் பெரும்பாலான பகுதிகளில் குளிர்காலம் வறண்டதாகவும், கோடைக்காலம் ஓரளவு ஈரப்பதமாகவும் இருக்கும். வெப்பமண்டல அட்சரேகையில் அமைந்திருந்தாலும், லா பாஸ் போன்ற நகரங்களின் உயரமான பகுதி, சூழலைக் குளிர்ச்சியாக வைத்திருக்கிறது. எனவே, ஏப்ரல் மற்றும் மே மாதங்களில் சூடான ஆடைகளை அணிய அறிவுறுத்தப்படுகிறது. பொலிவியாவில் கோடை மாதங்கள் நவம்பர் முதல் மார்ச் வரை ஆகும். இந்த மாதங்களில் வானிலை பொதுவாக வெப்பமாகவும் ஈரப்பதமாகவும் இருக்கும். குளிர்கால மாதங்களான ஏப்ரல் முதல் அக்டோபர் வரை, பொதுவாகக் குளிராகவும் வறண்டதாகவும் இருக்கும். === தேசிய விடுமுறை நாட்கள் === * ஜனவரி 1 – புத்தாண்டு தினம் * ஜனவரி 22 – பன்முகத் தேசிய அரசு நிறுவப்பட்ட நாள் * மே 1 – தொழிலாளர் தினம் * ஜூன் 21 – வில்காகுட்டி (அரசு விடுமுறை) * ஆகஸ்ட் 6 – சுதந்திர தினம் * நவம்பர் 2 – அனைத்து ஆன்மாக்களின் தினம் * டிசம்பர் 25 – கிறிஸ்துமஸ் விடுமுறை நாள் ஞாயிற்றுக்கிழமையில் வரும்போது, ​​சில சமயங்களில் அந்த விடுமுறை அடுத்த திங்கட்கிழமைக்கு மாற்றப்படும். இது தவிர, துறை சார்ந்த விடுமுறை நாட்களும் உள்ளன. இந்த விடுமுறை நாட்களைத் தாண்டி, பொலிவியாவில் தேர்தல் நாட்கள் மிக முக்கியமான நிகழ்வுகளாகக் கருதப்படுகின்றன. தேர்தல் நாளில் பெரும்பாலான இடங்கள் மூடப்பட்டிருக்கும், சாலைகளில் வாகன நடமாட்டமும் மிகக் குறைவாகவே இருக்கும்; இருப்பினும், உணவுகளும் பானங்களும் விற்பனை செய்யப்படும் கலகலப்பான தெரு விழிகளைக் காண முடியும். குறிப்பாக, மது அருந்தும் பழக்கம் கொண்ட பயணிகளுக்கு ஒரு முக்கியமான விஷயம் என்னவென்றால், தேர்தல் நாளிலோ அல்லது அதற்கு முந்தைய நாளிலோ மது விற்பனைக்கு அனுமதி கிடையாது. == பேச்சுச் மொழி == == சென்று அடையுங்கள் == இந்தக் கண்டத்திலுள்ள பல நாடுகளைப் போலன்றி, பெரும்பாலான நாடுகளின் குடிமக்கள், முன்கூட்டியே நுழைவுச்சான்று (விசா) க்கு விண்ணப்பிக்க வேண்டிய அவசியமின்றி, வருகையின்போது நுழைவுச்சான்று (விசா) (visa on arrival) பெற்றுக்கொள்ளலாம் அல்லது நுழைவுச்சான்று (விசா) இல்லாமலேயே அந்நாட்டிற்குச் செல்லலாம். ==== நுழைவுத் தேவைகள் ==== மெர்கோசர் உறுப்பு நாடுகளான அர்ஜென்டினா, பிரேசில், சிலி, கொலம்பியா, ஈக்வடார் மற்றும் பெரு ஆகிய நாடுகளின் குடிமக்கள் பொலிவியாவில் சுதந்திரமாக நடமாடலாம். அவர்கள் தங்கள் தேசிய அடையாள அட்டையைக் கொண்டு எளிதாக நுழையலாம். மெக்சிகோ, கனடா, துருக்கி, அனைத்து ஐரோப்பிய ஒன்றிய உறுப்பு நாடுகள், ஆஸ்திரேலியா, ஜப்பான், ரஷ்யா மற்றும் பல நாடுகளின் குடிமக்கள், நுழைவுச்சான்று (விசா) இல்லாமலேயே இந்த நாட்டிற்குச் செல்லலாம் அல்லது வருகையின் போது நுழைவுச்சான்று (விசா) (visa on arrival) பெற்றுக்கொள்ளலாம். பொலிவியாவிற்கு வருகையின் போது வழங்கப்படும் நுழைவுச்சான்று (விசா)கான கட்டணம் 160 அமெரிக்க டாலர்கள் ஆகும். நாட்டின் ஏதேனும் ஒரு சர்வதேச விமான நிலையத்தில் நீங்கள் இதைப் பெற்றுக்கொள்ளலாம். ஆப்கானிஸ்தான், அங்கோலா, பூட்டான், கம்போடியா, சாட், காங்கோ குடியரசு, காங்கோ ஜனநாயகக் குடியரசு, இந்தோனேசியா, ஈராக், இஸ்ரேல், லாவோஸ், லிபியா, நைஜீரியா, வட கொரியா, பாகிஸ்தான், ருவாண்டா, சோமாலியா, சூடான், சிரியா, கிழக்கு திமோர் மற்றும் ஏமன் ஆகிய நாடுகளின் குடிமக்கள், பொலிவியாவிற்குச் செல்வதற்கு முன்னதாகவே நுழைவுச்சான்று (விசா) பெற வேண்டியது அவசியமாகும். பொலிவியாவில் 90 நாட்களுக்கு மேல் தங்க விரும்பும் அனைத்து வணிகப் பயணிகள் மற்றும் தனிநபர்கள், முன்கூட்டியே நுழைவுச்சான்று (விசா) பெற வேண்டும். === வானூர்தியில் === நாட்டின் மேற்குப் பகுதியில் லா பாஸிலும், கிழக்குக் பகுதியில் சாண்டா குரூஸிலும் முதன்மையான விமான நிலையங்கள் அமைந்துள்ளன. உங்கள் வருகைக்கான நோக்கத்தின் அடிப்படையிலேயே உங்கள் பயணத் திட்டத்தை அமைத்துக்கொள்ள வேண்டும். லா பாஸ் (La Paz) நகருக்கு வரும் பெரும்பாலான பயணிகள், அங்குள்ள இன்கா நாகரிகம் மற்றும் ஆண்டியப் பிராந்தியத்தின் பிற பூர்வீகக் கலாச்சாரங்கள் சார்ந்த வளமான பாரம்பரியத்தைக் காண்பதற்காகவே வருகிறார்கள் என்பதை நினைவில் கொள்ளவும். லா பாஸ் நகரிலிருந்து திவானாகு (Tiwanaku) இடிபாடுகள், ஓருரோ (Oruro) திருவிழா, பொடோசி (Potosí) சுரங்கங்கள், உயுனி (Uyuni), டிடிகாகா ஏரி (Lake Titicaca), லாஸ் யுங்காஸ் (Los Yungas) பள்ளத்தாக்கு மற்றும் ஆண்டிஸ் மலைத்தொடர் போன்ற இடங்களுக்குச் செல்வது மிகவும் எளிது. மேலும், லா பாஸ் நாட்டின் அரசாங்கத் தலைமையிடமாக இருப்பதால், அனைத்து தூதரகங்களும் வெளிநாட்டு அமைப்புகளின் அலுவலகங்களும் இந்நகரிலேயே அமைந்துள்ளன; இது ஏதேனும் அவசர காலச் சூழலில் உங்களுக்கு உதவியாக இருக்கும். மறுபுறம், இதமான வானிலையைக் கொண்ட சாண்டா குரூஸ், வணிகம் செய்வதற்கு ஒரு நல்ல இடமாக அமையக்கூடும். மிசியோன்ஸ், நோயல் கெம்ப்ஃப் மெர்காடோ தேசியப் பூங்கா போன்ற பிற சுற்றுலா மாற்று இடங்களைப் பார்வையிடலாம் அல்லது கிழக்கு நகரங்களுக்கும் செல்லலாம். சாண்டா குரூஸில் சில வெளிநாட்டுத் தூதரகங்களும் உள்ளன. கோச்சபாம்பா, தாரிஜா மற்றும் சுக்ரே போன்ற பொலிவியாவின் தெற்கு மற்றும் மத்தியப் பகுதி நகரங்கள் மிகவும் வளமான அனுபவத்தை வழங்குகின்றன; லா பாஸ் அல்லது சாண்டா குரூஸிலிருந்து இந்த நகரங்களுக்குச் செல்ல பல வழிகள் உள்ளன. ==== ஐரோப்பாவிலிருந்து ==== மாட்ரிட் (பராஜாஸ்) நகரிலிருந்து சாண்டா குரூஸில் உள்ள விரூ விரூ (Viru Viru) விமான நிலையத்திற்கு, 'பொலிவியானா டி அவியாசியோன்' (Boliviana de Aviación) மற்றும் 'ஏர் யூரோப்பா' (Air Europa) போன்ற நிறுவனங்கள் மூலம் வழக்கமான விமானச் சேவைகள் இயக்கப்படுகின்றன. பயண வகுப்பு மற்றும் பயண காலத்தைப் பொறுத்து, இதற்கான கட்டணம் €800 முதல் €1200 வரையிலும், அல்லது அதற்கும் அதிகமாகவும் இருக்கலாம். ==== லத்தீன் அமெரிக்காவிலிருந்து ==== மற்ற லத்தீன் அமெரிக்க நாடுகளில் இருந்து பொலிவியாவிற்கு விமானங்களை இயக்கும் பிற விமான நிறுவனங்களில், சாண்டியாகோவிலிருந்து இக்குயிக் வழியாகவும், லிமாவிலிருந்தும் இயங்கும் LATAM நிறுவனமும் அடங்கும். கொலம்பியாவின் அவியாங்கா விமான நிறுவனம் பொகோட்டாவிலிருந்து லா பாஸிற்கு நேரடியாகவோ அல்லது குஸ்கோவில் ஒரு நிறுத்தம் செய்தோ விமானங்களை இயக்குகிறது. இதன் மூலம், பெருவிலிருந்து டிடிகாக்கா ஏரியைக் கடந்து பொலிவியாவிற்குள் நுழைந்து, பின்னர் பெருவிற்குத் திரும்பிச் செல்லும் வட்டப் பயணத் திட்டங்கள் சாத்தியமாகின்றன. LATAM நிறுவனம் லிமா மற்றும் சாண்டியாகோவிலிருந்து, பெரும்பாலும் இக்குயிக் வழியாக விமானங்களை இயக்குகிறது. கோபா ஏர்லைன்ஸ் நிறுவனம் பனாமா நகரிலிருந்து சாண்டா குரூஸிற்கு விமானங்களை இயக்கத் தொடங்கியுள்ளது. கோல் ஏர்லைன்ஸ் மற்றும் ஏரோலினியாஸ் அர்ஜென்டினாஸ் ஆகிய நிறுவனங்களும் சாண்டா குரூஸிற்கு நேரடியாக விமானங்களை இயக்குகின்றன. ==== அமெரிக்காவிலிருந்து ==== மியாமி நகரிலிருந்து சாண்டா குரூஸிற்கு 'பொலிவியானா டி அவியாசியோன்' (Boliviana de Aviación) விமான சேவை மூலம் பயணிக்கலாம். உங்கள் சர்வதேச விமானப் பயணத்தைப் பதிவு செய்த பிறகு, அங்கிருந்தபடியே உள்நாட்டு விமானப் பயணங்களை ஏற்பாடு செய்வது மிகவும் எளிதானது மற்றும் செலவு குறைந்ததும் ஆகும். === தொடருந்தில் === 2014-ஆம் ஆண்டில், பொலிவியாவின் தொடருந்து வலையமைப்பின் சில பகுதிகள் 'லா எம்பிரேசா ஃபெரோவியாரியா ஆண்டினா எஸ்.ஏ.' (La Empresa Ferroviaria Andina S.A. - FCA) எனும் சிலி நாட்டு நிறுவனத்தால் கையகப்படுத்தப்பட்டன. நிறுத்தப்பட்டிருந்த பல பயணிகள் தொடருந்து சேவைகள் மீண்டும் தொடங்கப்பட்டதாகத் தெரிகிறது. கூடுதல் விவரங்களுக்கு FCA நிறுவனத்தின் இணையதளத்தைப் பார்க்கவும். * பிரேசிலில் இருந்து, ஒரு தொடருந்து பொலிவியன் எல்லை நகரமான புவேர்டோ குய்ஜாரோவை சாண்டா குரூஸுடன் இணைக்கிறது. வேகமான மற்றும் மெதுவான தொடருந்து முறையே 13 மணி மற்றும் 17 மணிநேரம் ஆகும். * அர்ஜென்டினாவிலிருந்து, பொலிவிய எல்லை நகரமான வில்லாசோனை (லா கியாகாவிற்கு எதிரே அமைந்துள்ளது) உயுனியுடன் இணைக்கும் தொடருந்து சேவை உள்ளது (பயண நேரம் 9–12 மணிநேரம்). வில்லாசோனிலிருந்து 4 மணிநேர தொலைவில், பயணப் பாதையின் இடைப்பகுதியில் துபிசா அமைந்துள்ளது. இந்த தொடருந்து பாதையில் செல்லும்போது அழகான மலைக்காட்சிகளைக் காணலாம். === தரை வழியாக === சிலியின் வடகிழக்குப் பகுதிக்கும் பொலிவியாவின் தென்மேற்குப் பகுதிக்கும் இடையே உள்ள நில எல்லை வழியாகச் சுற்றுலாப் பயணிகள் பயணம் செய்வது வழக்கமான ஒன்றாகும். பொலிவியா தன்னைச் சுற்றியுள்ள நாடுகளுடன் பல நில எல்லைகளைப் பகிர்ந்து கொள்கிறது; அந்த எல்லைக் கடக்கும் இடங்கள் குறித்த விவரங்களை கீழே காணலாம்: * பிரேசிலின் குவாஜரா-மிரிம்(Guajará-Mirim, Brazil)-ல் இருந்து குயாராமெரின்(Guayaramerín) * பிரேசிலின் கோரம்பா(Corumbá, Brazil) ல் இருந்து புவேர்ட்டோ குய்ஜாரோ(Puerto Quijarro) * பராகுவேயின் கான்செப்சியனில்(Concepción, Paraguay) ல் இருந்து போர்டோ சுரேஸ்(Puerto Suárez) (பராகுவே-படகு மூலம்). * அர்ஜென்டினா(Argentina) ல் இருந்து வில்லசோன் மற்றும் லா குயாக்கா(Villazón and La Quiaca) * அர்ஜென்டினா(Argentina) ல் இருந்து பெர்மேஜோ(Bermejo) * பராகுவேயின் அசுன்சியோனில்(Asunción, Paraguay)ல் இருந்து வில்லமொண்டஸ் சாண்டா குரூஸ்(Villamontes and Santa Cruz ) * சிலியின் அரிகா(Arica, Chile)ல் இருந்து லா பாஸ்(La Paz) * பெருவிலிருந்து(Peru) டெசாகுவாடெரோ(Desaguadero) ==== மகிழ்வுந்து மூலம் ==== பொலிவியாவில் உள்ள சாலைகளில் சுமார் 5% மட்டுமே தார் அல்லது கான்கிரீட் பூசப்பட்டவை. இருப்பினும், முக்கிய நகரங்களுக்கு இடையிலான (உதாரணமாக: சாண்டா குரூஸ், லா பாஸ், கோச்சபாம்பா, சுக்ரே) பெரும்பாலான முதன்மைச் சாலைகள் மேம்படுத்தப்பட்ட நிலையில் உள்ளன. சமதளப் பகுதியான 'அல்டிப்ளானோ' (altiplano) பகுதியைத் தாண்டிச் செல்லும்போது, ​​நான்கு சக்கர இயக்கம் (4x4) கொண்ட வாகனங்களைப் பயன்படுத்துவது மிகவும் பரிந்துரைக்கப்படுகிறது. மலைப்பாங்கான பகுதிகளில், வாகனங்கள் செல்லும் பாதை அவ்வப்போது சாலையின் மறுபக்கத்திற்கு மாறக்கூடும் என்பதை நினைவில் கொள்க. ஆபத்தான பள்ளங்கள் அல்லது சரிவுகளை ஓட்டுநர் தெளிவாகக் காண வேண்டும் என்பதற்காகவே இத்தகைய நடைமுறை பின்பற்றப்படுகிறது. சர்வதேச ஓட்டுநர் உரிமம் தேவைப்படுகிறது, இருப்பினும் பெரும்பாலான சமயங்களில் ஐரோப்பிய ஒன்றியம் (EU) அல்லது அமெரிக்காவின் ஓட்டுநர் உரிமங்கள் ஏற்றுக்கொள்ளப்படும். சாலைகளில் அடிக்கடி காவல்துறை சோதனைகள் நடைபெறுகின்றன, மேலும் சாலைகளைப் பயன்படுத்துவதற்குச் சுங்கக் கட்டணத்தைச் செலுத்த வேண்டியிருக்கும். ==== பேருந்தில் ==== அர்ஜென்டினாவிலிருந்து பொலிவியாவிற்குப் பேருந்து மூலம் பயணம் செய்யப் பல வழிகள் உள்ளன. பயண நேரங்களை இணையதளங்கள் வாயிலாகச் சரிபார்க்க முடியும் என்றாலும், பொலிவியாவைப் பொறுத்தவரை, பயண நேரதிர்க்கு முன்கூட்டியே நேரில் சென்று விவரங்களைச் சரிபார்ப்பது எப்போதும் பயனுள்ளதாக இருக்கும். பெருவின் ஜூலியாகா மற்றும் புனோ ஆகிய இடங்களிலிருந்து கோபகபானாவுக்குச் செல்லும் பேருந்து வசதி உள்ளது. மேலும், பெருவிலிருந்து லா பாஸ் நகருக்குச் செல்லும் வணிக ரீதியான சுற்றுலாப் பேருந்து சேவைகளும் உள்ளன. == சுற்றிப்பாருங்கள் == === பேருந்து மூலம் === பொலிவியாவில் பேருந்து போக்குவரத்து என்பது உங்கள் இலக்கை நோக்கி பயணிக்கும் போது அழகான இயற்கைக்காட்சிகளைப் பார்க்க ஒரு நல்ல மலிவான வழியாகும். துரதிர்ஷ்டவசமாக, பேருந்துகள் பெரும்பாலும் இரவில் மட்டுமே பயணிக்கின்றன. போராட்டங்கள் காரணமாக சாலைகள் எப்போதாவது தடைபடுகின்றன என்பதை நினைவில் கொள்ளுங்கள், பெரும்பாலும் பல நாட்கள். எனவே, முற்றுகைகள் பற்றி நீங்கள் கேள்விப்பட்டால் முனையத்தில் உள்ள பல நிறுவனங்களைக் கேளுங்கள், சில நாட்கள் பேருந்தில் தூங்குவதற்கு நீங்கள் தயாராக இல்லை என்றால். பேருந்து பயணம் பொதுவாக மிகவும் மலிவானது. பயண நேரத்தைப் பொறுத்து, ஒரு மணி நேரப் பயணத்திற்கு சுமார் 1 அமெரிக்க டாலர் செலவாகும் என்று கணக்கிட்டுக் கொள்ளலாம் (பயணச் சீட்டு விலையை விட, பயண நேரத்தை இணையத்தில் கண்டறிவது எளிது). தேவை மற்றும் அளிப்பைப் பொறுத்து கட்டணங்கள் மாறக்கூடும். பல நிறுவனங்கள் இயங்கும் பொதுவான வழித்தடங்களில், பேருந்து பயணத்திற்கு முன்கூட்டியே முன்பதிவு செய்ய வேண்டிய அவசியமில்லை. பயணத்திற்குச் சற்று முன்னதாக பயணச் சீட்டு எடுப்பது உங்களுக்குச் சாதகமாக அமையலாம்; பேருந்து புறப்படுவதற்கு ஒரு மணி நேரத்திற்கு முன்பு நிலையத்திற்குச் சென்றால், பல நாட்களுக்கு முன்பே முன்பதிவு செய்வதை விட 30-40% வரை தள்ளுபடி கிடைக்க வாய்ப்புள்ளது. இருப்பினும், பேருந்து நிலையத்திற்குச் சென்றவுடன் உங்களை அணுகும் முதல் நபரிடமே பயணச் சீட்டு வாங்காதீர்கள்; பல்வேறு விருப்பங்களை ஒப்பிட்டுப் பார்த்து முடிவெடுங்கள். பெரிய பேருந்து நிலையங்களில், பயணிகளைக் கவர்வதற்காக, அந்தந்த பேருந்து நிறுவனங்களின் முகவர்கள் சத்தமாக இடங்களின் பெயர்களைக் கூறி, தங்கள் பேருந்துகளில் பயணம் செய்யுமாறு அழைப்பு விடுத்துக் கொண்டிருப்பார்கள். நீங்கள் முன்கூட்டியே பயணச் சீட்டு வாங்க வேண்டியிருந்தால், 'Tickets Bolivia' என்ற இணையதளம் ஒரு நல்ல தேர்வாகும். பேருந்துப் பயணம் என்பது, ஒரே வகையின் கீழ் வந்தாலும் விலை மற்றும் பயண நேரத்தில் வெளிப்படையாக வேறுபடும் பின்வருவனவற்றைக் குறிக்கிறது என்பதை நினைவில் கொள்ளவும்: பேருந்து (தேசிய), மினிபஸ் (பிராந்திய), செர்விஸ் (பிராந்திய வேன்), மைக்ரோ (நகரப் பேருந்து), ட்ரூஃபி (நிலையான வழித்தடத்தைக் கொண்ட நகர மைக்ரோ பேருந்து), மற்றும் கலெக்டிவோ (நிலையான வழித்தடம் மற்றும் விலையைக் கொண்ட நகர டாக்சிகள்). செர்விஸ்கள் பெரும்பாலும் மினிபஸ்கள் அல்லது பேருந்துகளை விட 50-100% அதிக விலை கொண்டவை, ஆனால் பேருந்துகளை விட அடிக்கடி இயக்கப்படுகின்றன. பேருந்துகள் மினிபஸ்களை விட சற்றே மலிவானதாக இருக்க வேண்டும், ஆனால் பேருந்துகள் பொதுவாக அதிக தூரத்தைக் கடக்கின்றன. ஆசியாவில் பேருந்துகள் முழுமையாக நிரம்பிய பின்னரே புறப்படும் மற்றும் கால அட்டவணைகள் நம்பகத்தன்மையற்றதாக இருக்கும்; ஆனால், பொலிவியாவில் பேருந்துகள் முழுமையாக நிரம்பாத நிலையிலும், சட்டப்படி குறிப்பிட்ட நேரத்திற்குத்தான் புறப்பட வேண்டும். எனவே, எங்காவது கால அட்டவணை இருந்தாலோ (அல்லது வாய்மொழியாகவேனும் நேரம் தெரிவிக்கப்பட்டிருந்தாலோ), அந்தப் பேருந்து குறிப்பிட்ட நேரத்திலிருந்து 5 நிமிடங்களுக்குள் புறப்பட்டுவிடும் என்று நீங்கள் உறுதியாக நம்பலாம் (இருப்பினும், அது சரியாகக் குறிப்பிட்ட நிமிடத்திலேயே புறப்படும் என்று சொல்ல முடியாது). பேருந்தில் வெறும் 5 பயணிகள் மட்டுமே இருந்தாலும், பேருந்து முழுமையாக நிரம்பியிருக்கும்போது வசூலிக்கப்படும் அதே கட்டணத்தையே நீங்களும் செலுத்த வேண்டியிருக்கும். == கண்டுகளியுங்கள் == == செய்யுங்கள் == == கற்றுக்கொள்ளுங்கள் == == பணியாற்றுங்கள் == == வாங்குங்கள் == == உண்ணுங்கள் == == பருகுங்கள் == == உறங்குங்கள் == == பாதுகாப்பாக இருங்கள் == == ஆரோக்கியமாக இருங்கள் == == மதிப்பு அளியுங்கள் == == தொடர்பு கொள்ளுங்கள் == == சமாளியுங்கள் == == அருகிலுள்ளவை == == அடுத்த இலக்கு == ryucplfyhtgh6cdyqjnmiwgpc1szgo8 10 3830216 7384703 7384636 2026-11-07T12:41:29Z Sree1959 2594881 கட்டுரையை தொகுப்பது தவிர்க்கப்பட அறிவிப்பு சேர்க்கப்பட்டது 7384703 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Ambox | type = notice | text = இந்தப் பக்கத்தை தொகுப்பதை தவிர்க்கவும், ஏனென்றால் இது கட்டுரை வார்ப்புருவாகவும் பயன்படுத்தப்படுகின்றது. இதனை தொகுப்பதன் மூலம் இதனை பயன்படுத்தும் கட்டுரைகள் அனைத்தும் பாதிக்கப்படக்கூடும் என்பதை நினைவில் கொள்க. | fix = '''கவனிக்க:''' தொகுக்க வேண்டிய கட்டாயமிருப்பின் விவரங்களை பேச்சுப் பக்கத்தில் பதிவிடவும். தமிழ் விக்கிப்பயணத்தின் சோதனை நிருவாகி ஒருவரின் ஒப்புதலின்றி தொகுக்கலாகாது. }} <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Wy/ta/Pagebanner|Pagebanner default.jpg}} '''பிராந்தியப் பெயர்''' என்பது [[Wy/ta/பிராந்தியப் பெயர்]]-இல் உள்ளது. ==பிராந்தியங்கள்== * '''தெற்கு''' — * '''வடக்கு''' — * '''கடலோரப் பகுதி''' — * '''உள்நாட்டுப் பகுதி''' — ==நகரங்கள்== ===தெற்கு=== ===வடக்கு=== ===கடலோரப் பகுதி=== ===உள்நாட்டுப் பகுதி=== ==பிற பயண இலக்குகள்== ===தெற்கு=== ===வடக்கு=== ===கடலோரப் பகுதி=== ===உள்நாட்டுப் பகுதி=== ==புரிந்து கொள்ளுங்கள்== ==சென்று அடையுங்கள்== ==சுற்றிப்பாருங்கள்== ==கண்டுகளியுங்கள்== ==செய்யுங்கள்== ==உண்ணுங்கள்== ==பருகுங்கள்== ==பாதுகாப்பாக இருங்கள்== ==அடுத்த இலக்கு== {{Wy/ta/IsPartOf|Wy/ta/}} {{Wy/ta/Outlineregion}} </syntaxhighlight> {{Wy/ta/WikivoyageDoc|help}} [[Category:Wy/ta/Article skeleton templates]] 47e9um5n3ng4u5j51hmr3nypunhzv3r 7384961 7384703 2026-11-07T17:21:57Z Sree1959 2594881 வார்ப்புரு மாற்றியமைக்கப்பட்டது. 7384961 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|Pagebanner default.jpg}} '''பிராந்தியப் பெயர்''' என்பது [[Wy/ta/பிராந்தியப் பெயர்]]-இல் உள்ளது. ==பிராந்தியங்கள்== * '''தெற்கு''' — * '''வடக்கு''' — * '''கடலோரப் பகுதி''' — * '''உள்நாட்டுப் பகுதி''' — ==நகரங்கள்== ===தெற்கு=== ===வடக்கு=== ===கடலோரப் பகுதி=== ===உள்நாட்டுப் பகுதி=== ==பிற பயண இலக்குகள்== ===தெற்கு=== ===வடக்கு=== ===கடலோரப் பகுதி=== ===உள்நாட்டுப் பகுதி=== ==புரிந்து கொள்ளுங்கள்== ==சென்று அடையுங்கள்== ==சுற்றிப்பாருங்கள்== ==கண்டுகளியுங்கள்== ==செய்யுங்கள்== ==உண்ணுங்கள்== ==பருகுங்கள்== ==பாதுகாப்பாக இருங்கள்== ==அடுத்த இலக்கு== {{Wy/ta/IsPartOf|Wy/ta/}} {{Wy/ta/Outlineregion}} {{Wy/ta/WikivoyageDoc|help}} [[Category:Wy/ta/Article skeleton templates]] [[Category:Wy/ta]] pxrnwip13dcch08rakm9shv9cyvk1f6 7384966 7384961 2026-11-07T17:26:25Z Sree1959 2594881 வார்ப்புரு மாற்றியமைக்கப்பட்டது. 7384966 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|Pagebanner default.jpg}} '''{{Wy/ta/BASICPAGENAME}}''' [[Wy/ta/பிராந்தியப் பெயர்]]-இல் உள்ளது. ==பிராந்தியங்கள்== * '''தெற்கு''' — * '''வடக்கு''' — * '''கடலோரப் பகுதி''' — * '''உள்நாட்டுப் பகுதி''' — ==நகரங்கள்== ===தெற்கு=== ===வடக்கு=== ===கடலோரப் பகுதி=== ===உள்நாட்டுப் பகுதி=== ==பிற பயண இலக்குகள்== ===தெற்கு=== ===வடக்கு=== ===கடலோரப் பகுதி=== ===உள்நாட்டுப் பகுதி=== ==புரிந்து கொள்ளுங்கள்== ==சென்று அடையுங்கள்== ==சுற்றிப்பாருங்கள்== ==கண்டுகளியுங்கள்== ==செய்யுங்கள்== ==உண்ணுங்கள்== ==பருகுங்கள்== ==பாதுகாப்பாக இருங்கள்== ==அடுத்த இலக்கு== {{Wy/ta/IsPartOf|Wy/ta/}} {{Wy/ta/Outlineregion}} {{Wy/ta/WikivoyageDoc|help}} [[Category:Wy/ta/Article skeleton templates]] [[Category:Wy/ta]] j9qv19a82tmrgou311ibjics52r3t1e 10 3830218 7384705 7384658 2026-11-07T12:42:01Z Sree1959 2594881 கட்டுரையை தொகுப்பது தவிர்க்கப்பட அறிவிப்பு சேர்க்கப்பட்டது 7384705 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Ambox | type = notice | text = இந்தப் பக்கத்தை தொகுப்பதை தவிர்க்கவும், ஏனென்றால் இது கட்டுரை வார்ப்புருவாகவும் பயன்படுத்தப்படுகின்றது. இதனை தொகுப்பதன் மூலம் இதனை பயன்படுத்தும் கட்டுரைகள் அனைத்தும் பாதிக்கப்படக்கூடும் என்பதை நினைவில் கொள்க. | fix = '''கவனிக்க:''' தொகுக்க வேண்டிய கட்டாயமிருப்பின் விவரங்களை பேச்சுப் பக்கத்தில் பதிவிடவும். தமிழ் விக்கிப்பயணத்தின் சோதனை நிருவாகி ஒருவரின் ஒப்புதலின்றி தொகுக்கலாகாது. }} <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Wy/ta/Pagebanner|Pagebanner default.jpg}} '''பிராந்தியப் பெயர்''' என்பது [[பிராந்தியப் பெயர்]]-இல் உள்ளது. ==பிராந்தியங்கள்== * '''தெற்கு''' — * '''வடக்கு''' — * '''கடலோரப் பகுதி''' — * '''உள்நாட்டுப் பகுதி''' — ==நகரங்கள்== ==பிற பயண இலக்குகள்== ==புரிந்து கொள்ளுங்கள்== ==சென்று அடையுங்கள்== ==சுற்றிப்பாருங்கள்== ==கண்டுகளியுங்கள்== ==செய்யுங்கள்== ==உண்ணுங்கள்== ==பருகுங்கள்== ==பாதுகாப்பாக இருங்கள்== ==அடுத்த இலக்கு== {{Wy/ta/IsPartOf|Wy/ta/}} {{Wy/ta/Outlineregion}} </syntaxhighlight> {{Wy/ta/WikivoyageDoc|help}} [[Category:Wy/ta/Article skeleton templates]] lx66rbjeuh06p88ptyex77h093x7dsd 7384962 7384705 2026-11-07T17:22:44Z Sree1959 2594881 வார்ப்புரு மாற்றியமைக்கப்பட்டது. 7384962 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|Pagebanner default.jpg}} '''பிராந்தியப் பெயர்''' என்பது [[பிராந்தியப் பெயர்]]-இல் உள்ளது. ==பிராந்தியங்கள்== * '''தெற்கு''' — * '''வடக்கு''' — * '''கடலோரப் பகுதி''' — * '''உள்நாட்டுப் பகுதி''' — ==நகரங்கள்== ==பிற பயண இலக்குகள்== ==புரிந்து கொள்ளுங்கள்== ==சென்று அடையுங்கள்== ==சுற்றிப்பாருங்கள்== ==கண்டுகளியுங்கள்== ==செய்யுங்கள்== ==உண்ணுங்கள்== ==பருகுங்கள்== ==பாதுகாப்பாக இருங்கள்== ==அடுத்த இலக்கு== {{Wy/ta/IsPartOf|Wy/ta/}} {{Wy/ta/Outlineregion}} {{Wy/ta/WikivoyageDoc|help}} [[Category:Wy/ta/Article skeleton templates]] [[Category:Wy/ta]] 8igrd5c695u346lzd0zkabmf26safwu 7384968 7384962 2026-11-07T17:27:03Z Sree1959 2594881 வார்ப்புரு மாற்றியமைக்கப்பட்டது. 7384968 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|Pagebanner default.jpg}} '''{{Wy/ta/BASICPAGENAME}}''' [[பிராந்தியப் பெயர்]]-இல் உள்ளது. ==பிராந்தியங்கள்== * '''தெற்கு''' — * '''வடக்கு''' — * '''கடலோரப் பகுதி''' — * '''உள்நாட்டுப் பகுதி''' — ==நகரங்கள்== ==பிற பயண இலக்குகள்== ==புரிந்து கொள்ளுங்கள்== ==சென்று அடையுங்கள்== ==சுற்றிப்பாருங்கள்== ==கண்டுகளியுங்கள்== ==செய்யுங்கள்== ==உண்ணுங்கள்== ==பருகுங்கள்== ==பாதுகாப்பாக இருங்கள்== ==அடுத்த இலக்கு== {{Wy/ta/IsPartOf|Wy/ta/}} {{Wy/ta/Outlineregion}} {{Wy/ta/WikivoyageDoc|help}} [[Category:Wy/ta/Article skeleton templates]] [[Category:Wy/ta]] f9abyer2o2yn47caopbh9qlzkkvtrfu 10 3830220 7384697 7384660 2026-11-07T12:38:29Z Sree1959 2594881 கட்டுரையை தொகுப்பது தவிர்க்கப்பட அறிவிப்பு சேர்க்கப்பட்டது 7384697 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Ambox | type = notice | text = இந்தப் பக்கத்தை தொகுப்பதை தவிர்க்கவும், ஏனென்றால் இது கட்டுரை வார்ப்புருவாகவும் பயன்படுத்தப்படுகின்றது. இதனை தொகுப்பதன் மூலம் இதனை பயன்படுத்தும் கட்டுரைகள் அனைத்தும் பாதிக்கப்படக்கூடும் என்பதை நினைவில் கொள்க. | fix = '''கவனிக்க:''' தொகுக்க வேண்டிய கட்டாயமிருப்பின் விவரங்களை பேச்சுப் பக்கத்தில் பதிவிடவும். தமிழ் விக்கிப்பயணத்தின் சோதனை நிருவாகி ஒருவரின் ஒப்புதலின்றி தொகுக்கலாகாது. }} <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Wy/ta/Pagebanner|Pagebanner default.jpg}} '''நகரத்தின் பெயர்''' [[பிராந்தியத்தின் பெயர்]] பகுதியில் அமைந்துள்ளது. ==புரிந்து கொள்ளுங்கள்== ==சென்று அடையுங்கள்== ==சுற்றிப்பாருங்கள்== {{Wy/ta/Mapframe}} ==கண்டுகளியுங்கள்== ==செய்யுங்கள்== ==வாங்குங்கள்== ==உண்ணுங்கள்== ==பருகுங்கள்== ==உறங்குங்கள்== ==தொடர்பு கொள்ளுங்கள்== ==அடுத்த இலக்கு== {{Wy/ta/IsPartOf|Wy/ta/}} {{Wy/ta/Outlinecity}} {{Wy/ta/Geo||}} </syntaxhighlight> {{Wy/ta/WikivoyageDoc|help}} [[Category:Wy/ta/Article skeleton templates]] ko0nnkp87o4aeelm04rea91y7snp161 7384904 7384697 2026-11-07T16:16:30Z Sree1959 2594881 வார்ப்புரு மாற்றியமைக்கப்பட்டது. 7384904 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|Pagebanner default.jpg}} '''நகரத்தின் பெயர்''' [[பிராந்தியத்தின் பெயர்]] பகுதியில் அமைந்துள்ளது. ==புரிந்து கொள்ளுங்கள்== ==சென்று அடையுங்கள்== ==சுற்றிப்பாருங்கள்== {{Wy/ta/Mapframe}} ==கண்டுகளியுங்கள்== ==செய்யுங்கள்== ==வாங்குங்கள்== ==உண்ணுங்கள்== ==பருகுங்கள்== ==உறங்குங்கள்== ==தொடர்பு கொள்ளுங்கள்== ==அடுத்த இலக்கு== {{Wy/ta/IsPartOf|Wy/ta/}} {{Wy/ta/Outlinecity}} {{Wy/ta/Geo||}} {{Wy/ta/WikivoyageDoc|help}} [[Category:Wy/ta]] [[Category:Wy/ta/Article skeleton templates]] p2dze3ho4mh8hqs5mvdbrfpf7gyeyls 7384963 7384904 2026-11-07T17:24:20Z Sree1959 2594881 வார்ப்புரு மாற்றியமைக்கப்பட்டது. 7384963 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|Pagebanner default.jpg}} '''{{Wy/ta/BASICPAGENAME}}''' [[பிராந்தியத்தின் பெயர்]] பகுதியில் அமைந்துள்ளது. ==புரிந்து கொள்ளுங்கள்== ==சென்று அடையுங்கள்== ==சுற்றிப்பாருங்கள்== {{Wy/ta/Mapframe}} ==கண்டுகளியுங்கள்== ==செய்யுங்கள்== ==வாங்குங்கள்== ==உண்ணுங்கள்== ==பருகுங்கள்== ==உறங்குங்கள்== ==தொடர்பு கொள்ளுங்கள்== ==அடுத்த இலக்கு== {{Wy/ta/IsPartOf|Wy/ta/}} {{Wy/ta/Outlinecity}} {{Wy/ta/Geo||}} {{Wy/ta/WikivoyageDoc|help}} [[Category:Wy/ta]] [[Category:Wy/ta/Article skeleton templates]] cam2rpndzjewu5diwaa0i4i43mt6be3 10 3830221 7384702 7384662 2026-11-07T12:40:53Z Sree1959 2594881 கட்டுரையை தொகுப்பது தவிர்க்கப்பட அறிவிப்பு சேர்க்கப்பட்டது 7384702 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Ambox | type = notice | text = இந்தப் பக்கத்தை தொகுப்பதை தவிர்க்கவும், ஏனென்றால் இது கட்டுரை வார்ப்புருவாகவும் பயன்படுத்தப்படுகின்றது. இதனை தொகுப்பதன் மூலம் இதனை பயன்படுத்தும் கட்டுரைகள் அனைத்தும் பாதிக்கப்படக்கூடும் என்பதை நினைவில் கொள்க. | fix = '''கவனிக்க:''' தொகுக்க வேண்டிய கட்டாயமிருப்பின் விவரங்களை பேச்சுப் பக்கத்தில் பதிவிடவும். தமிழ் விக்கிப்பயணத்தின் சோதனை நிருவாகி ஒருவரின் ஒப்புதலின்றி தொகுக்கலாகாது. }} <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Wy/ta/Pagebanner|Pagebanner default.jpg}} '''நகரம்''' [[பிராந்தியப் பெயர்]] பகுதியில் உள்ளது. ==புரிந்து கொள்ளுங்கள்== ==சென்று அடையுங்கள்== ===வானூர்தியில்=== ===தொடருந்தில்=== ===மகிழுந்தில்=== ===பேருந்தில்=== ===படகில்=== ==சுற்றிப்பாருங்கள்== {{Wy/ta/Mapframe}} ==கண்டுகளியுங்கள்== ==செய்யுங்கள்== ==கற்றுக் கொள்ளுங்கள்== ==பணிபுரியுங்கள்== ==வாங்குங்கள்== ==உண்ணுங்கள்== ===மலிவானவை=== ===மத்திய-தரம்=== ===அதிகச்செலவானவை=== ==பருகுங்கள்== ==உறங்குங்கள்== ===மலிவானவை=== ===மத்திய தரம்=== ===அதிகச்செலவானவை=== ==பாதுகாப்பாக இருங்கள்== ==தொடர்பு கொள்ளுங்கள்== ==சமாளியுங்கள்== ==அடுத்த இலக்கு== {{Wy/ta/IsPartOf|Wy/ta/}} {{Wy/ta/outlinecity}} {{Wy/ta/geo||}} </syntaxhighlight> {{WikivoyageDoc|help}} [[Category:Article skeleton templates]] mmf45cf8mwyaxy70qvgjtlzk67l9ts7 7384713 7384702 2026-11-07T12:54:17Z Sree1959 2594881 வார்ப்புரு மாற்றியமைக்கப்பட்டது. 7384713 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Ambox | type = notice | text = இந்தப் பக்கத்தை தொகுப்பதை தவிர்க்கவும், ஏனென்றால் இது கட்டுரை வார்ப்புருவாகவும் பயன்படுத்தப்படுகின்றது. இதனை தொகுப்பதன் மூலம் இதனை பயன்படுத்தும் கட்டுரைகள் அனைத்தும் பாதிக்கப்படக்கூடும் என்பதை நினைவில் கொள்க. | fix = '''கவனிக்க:''' தொகுக்க வேண்டிய கட்டாயமிருப்பின் விவரங்களை பேச்சுப் பக்கத்தில் பதிவிடவும். தமிழ் விக்கிப்பயணத்தின் சோதனை நிருவாகி ஒருவரின் ஒப்புதலின்றி தொகுக்கலாகாது. }} {{Wy/ta/Pagebanner|Pagebanner default.jpg}} '''நகரம்''' [[பிராந்தியப் பெயர்]] பகுதியில் உள்ளது. ==புரிந்து கொள்ளுங்கள்== ==சென்று அடையுங்கள்== ===வானூர்தியில்=== ===தொடருந்தில்=== ===மகிழுந்தில்=== ===பேருந்தில்=== ===படகில்=== ==சுற்றிப்பாருங்கள்== {{Wy/ta/Mapframe}} ==கண்டுகளியுங்கள்== ==செய்யுங்கள்== ==கற்றுக் கொள்ளுங்கள்== ==பணிபுரியுங்கள்== ==வாங்குங்கள்== ==உண்ணுங்கள்== ===மலிவானவை=== ===மத்திய-தரம்=== ===அதிகச்செலவானவை=== ==பருகுங்கள்== ==உறங்குங்கள்== ===மலிவானவை=== ===மத்திய தரம்=== ===அதிகச்செலவானவை=== ==பாதுகாப்பாக இருங்கள்== ==தொடர்பு கொள்ளுங்கள்== ==சமாளியுங்கள்== ==அடுத்த இலக்கு== {{Wy/ta/IsPartOf|Wy/ta/}} {{Wy/ta/Outlinecity}} {{Wy/ta/Geo||}} {{Wy/ta/WikivoyageDoc|help}} [[Category:Wy/ta/Article skeleton templates]] 2106sf898nzyade9of8bov6kaet9q1x 7384724 7384713 2026-11-07T13:12:03Z Sree1959 2594881 வார்ப்புரு மாற்றியமைக்கப்பட்டது. 7384724 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|Pagebanner default.jpg}} '''நகரம்''' [[பிராந்தியப் பெயர்]] பகுதியில் உள்ளது. ==புரிந்து கொள்ளுங்கள்== ==சென்று அடையுங்கள்== ===வானூர்தியில்=== ===தொடருந்தில்=== ===மகிழுந்தில்=== ===பேருந்தில்=== ===படகில்=== ==சுற்றிப்பாருங்கள்== {{Wy/ta/Mapframe}} ==கண்டுகளியுங்கள்== ==செய்யுங்கள்== ==கற்றுக் கொள்ளுங்கள்== ==பணிபுரியுங்கள்== ==வாங்குங்கள்== ==உண்ணுங்கள்== ===மலிவானவை=== ===மத்திய-தரம்=== ===அதிகச்செலவானவை=== ==பருகுங்கள்== ==உறங்குங்கள்== ===மலிவானவை=== ===மத்திய தரம்=== ===அதிகச்செலவானவை=== ==பாதுகாப்பாக இருங்கள்== ==தொடர்பு கொள்ளுங்கள்== ==சமாளியுங்கள்== ==அடுத்த இலக்கு== {{Wy/ta/IsPartOf|Wy/ta/}} {{Wy/ta/Outlinecity}} {{Wy/ta/Geo||}} {{Wy/ta/WikivoyageDoc|help}} [[Category:Wy/ta/Article skeleton templates]] [[Category:Wy/ta]] 9nrrmdrc38slwu9woz1enk3mai2d9r0 7384965 7384724 2026-11-07T17:25:57Z Sree1959 2594881 வார்ப்புரு மாற்றியமைக்கப்பட்டது. 7384965 wikitext text/x-wiki {{Wy/ta/Pagebanner|Pagebanner default.jpg}} '''{{Wy/ta/BASICPAGENAME}}''' [[பிராந்தியப் பெயர்]] பகுதியில் உள்ளது. ==புரிந்து கொள்ளுங்கள்== ==சென்று அடையுங்கள்== ===வானூர்தியில்=== ===தொடருந்தில்=== ===மகிழுந்தில்=== ===பேருந்தில்=== ===படகில்=== ==சுற்றிப்பாருங்கள்== {{Wy/ta/Mapframe}} ==கண்டுகளியுங்கள்== ==செய்யுங்கள்== ==கற்றுக் கொள்ளுங்கள்== ==பணிபுரியுங்கள்== ==வாங்குங்கள்== ==உண்ணுங்கள்== ===மலிவானவை=== ===மத்திய-தரம்=== ===அதிகச்செலவானவை=== ==பருகுங்கள்== ==உறங்குங்கள்== ===மலிவானவை=== ===மத்திய தரம்=== ===அதிகச்செலவானவை=== ==பாதுகாப்பாக இருங்கள்== ==தொடர்பு கொள்ளுங்கள்== ==சமாளியுங்கள்== ==அடுத்த இலக்கு== {{Wy/ta/IsPartOf|Wy/ta/}} {{Wy/ta/Outlinecity}} {{Wy/ta/Geo||}} {{Wy/ta/WikivoyageDoc|help}} [[Category:Wy/ta/Article skeleton templates]] [[Category:Wy/ta]] t8s3vax1gks20yvczuabttjy0vduwwd 0 3830223 7384688 7384685 2026-11-07T11:59:06Z Gazuma 2536608 7384688 wikitext text/x-wiki […] iwwpblq182kd8y3gt0a0vim74vtiv09 0 3830229 7384690 2026-11-07T12:05:22Z ~2026-48271-61 2703444 Created page with "Sulba manti kala sowoy goyjinay kaŋ nda ibaay suuney,saakey,taarey taa. Nganda ibaay bugey kanji nda haya boobo." 7384690 wikitext text/x-wiki Sulba manti kala sowoy goyjinay kaŋ nda ibaay suuney,saakey,taarey taa. Nganda ibaay bugey kanji nda haya boobo. 9hj9m7o4qhh07cwxftuswrmbzvizsvf 0 3830230 7384692 2026-11-07T12:19:58Z Albannadoumma 2723910 Alfarey goy jinawey 7384692 wikitext text/x-wiki Alfarey goy jinawey Beri guru,kokonda pelu, saku kuru,dogaa, hegay, heejey 5ouojuqfyb0o3rozsr6fsayzpimcjo5 0 3830231 7384693 2026-11-07T12:21:26Z ~2026-48271-61 2703444 Created page with "Saaraa Saydu manti kala Sooni ali ber kominoo woyey bonkoynoo. Woy kalhaddi noo kaŋ ga woyey gurgaa tee nongey kul kalla dabari beerey ga sanbandi a ga woyey alhakey ceeci." 7384693 wikitext text/x-wiki Saaraa Saydu manti kala Sooni ali ber kominoo woyey bonkoynoo. Woy kalhaddi noo kaŋ ga woyey gurgaa tee nongey kul kalla dabari beerey ga sanbandi a ga woyey alhakey ceeci. kbdpt82i3lh8vw0ndw3wr8r8so17ml7 0 3830232 7384694 2026-11-07T12:32:05Z Albannadoumma 2723910 Created page with "Hugu baaba beerandoo nafa. [[Category:Wp/ses]]" 7384694 wikitext text/x-wiki Hugu baaba beerandoo nafa. [[Category:Wp/ses]] 5vke2z6e1463cpju1gobyhggy84s7fv 0 3830233 7384695 2026-11-07T12:33:44Z 内存溢出的猫 2548851 Created page with "=={{Wt/mnc/-zh-}}== ==={{Wt/mnc/-pron-}}=== {{Wt/mnc/zh-pron |m=gōng |c=gung1 |cat=hanzi }} ==={{Wt/mnc/-noun-}}=== {{Wt/mnc/head|zh|noun}} # [[Wt/mnc/ᡤᡠᠩ|ᡤᡠᠩ]] [[Category:Wt/mnc]]" 7384695 wikitext text/x-wiki =={{Wt/mnc/-zh-}}== ==={{Wt/mnc/-pron-}}=== {{Wt/mnc/zh-pron |m=gōng |c=gung1 |cat=hanzi }} ==={{Wt/mnc/-noun-}}=== {{Wt/mnc/head|zh|noun}} # [[Wt/mnc/ᡤᡠᠩ|ᡤᡠᠩ]] [[Category:Wt/mnc]] eeejtrjrqfpttipvaswtbt5z636imyi 0 3830234 7384699 2026-11-07T12:39:54Z Ganjidvd 2540604 Created page with "{{Wp/rgn/S}}{{Wp/rgn/RO}} [[File:Binary logarithm plot with ticks.svg|thumb|upright=1.4|E' gràfich dla funziõn lugarītum in bêṣ 2]] In [[Wp/rgn/Matemàtica|matemàtica]], un '''lugarītum''' d un nòmar in una dêda bêṣ l è l [[Wp/rgn/Putẽnza (matemàtica)|espunẽnt]] che la bêṣ l'à da rësar alzêda pr' utnēr cvel nòmar che lè.{{Wp/rgn/Zita lìvar |aut =S.K. Kate e H.R. Bhapkar |tit =1 |ann =2009 |isb =978-81-8431-755-8}} In generêl, in chêṣ..." 7384699 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/S}}{{Wp/rgn/RO}} [[File:Binary logarithm plot with ticks.svg|thumb|upright=1.4|E' gràfich dla funziõn lugarītum in bêṣ 2]] In [[Wp/rgn/Matemàtica|matemàtica]], un '''lugarītum''' d un nòmar in una dêda bêṣ l è l [[Wp/rgn/Putẽnza (matemàtica)|espunẽnt]] che la bêṣ l'à da rësar alzêda pr' utnēr cvel nòmar che lè.{{Wp/rgn/Zita lìvar |aut =S.K. Kate e H.R. Bhapkar |tit =1 |ann =2009 |isb =978-81-8431-755-8}} In generêl, in chêṣ <math>b=a^c</math>, alōra <math>c</math> l è e' lugarītum in bêṣ <math>a</math> d <math>b</math>, coma dī, scret in nutaziõn matemàtica, :<math>c=\log_a b</math>. L è tãnt impurtãnt e' [[Wp/rgn/Lugarītum naturêl|lugarītum naturêl]], ch'l è e' lugarītum ch' l à coma bêṣ e' [[Wp/rgn/E (custãnt dla matemàtica)|nòmar d Napier]], scret coma <math>e\approx 2,718</math>. == Armẽnd == <references /> [[Category:Wp/rgn]][[Category:Wp/rgn/Matematica]]{{Wp/rgn/1000}} jdw40la34suiqhwrnwqzp4omkkoordu 7384700 7384699 2026-11-07T12:40:18Z Ganjidvd 2540604 7384700 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/S}}{{Wp/rgn/RO}} [[File:Binary logarithm plot with ticks.svg|thumb|upright=1.4|E' gràfich dla funziõn lugarītum in bêṣ 2]] In [[Wp/rgn/Matemàtica|matemàtica]], un '''lugarītum''' d un nòmar in una dêda bêṣ l è l [[Wp/rgn/Putẽnza (matemàtica)|espunẽnt]] che la bêṣ l'à da rësar alzêda pr' utnēr cvel nòmar che lè.<ref>{{Wp/rgn/Zita lìvar |aut =S.K. Kate e H.R. Bhapkar |tit =1 |ann =2009 |isb =978-81-8431-755-8}}</ref> In generêl, in chêṣ <math>b=a^c</math>, alōra <math>c</math> l è e' lugarītum in bêṣ <math>a</math> d <math>b</math>, coma dī, scret in nutaziõn matemàtica, :<math>c=\log_a b</math>. L è tãnt impurtãnt e' [[Wp/rgn/Lugarītum naturêl|lugarītum naturêl]], ch'l è e' lugarītum ch' l à coma bêṣ e' [[Wp/rgn/E (custãnt dla matemàtica)|nòmar d Napier]], scret coma <math>e\approx 2,718</math>. == Armẽnd == <references /> [[Category:Wp/rgn]][[Category:Wp/rgn/Matematica]]{{Wp/rgn/1000}} j46o6963ttrj51ybxo8slvs3m6674nz 7384704 7384700 2026-11-07T12:41:31Z Ganjidvd 2540604 Adding interwiki links to [[d:Q11197]] 7384704 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/S}}{{Wp/rgn/RO}} [[File:Binary logarithm plot with ticks.svg|thumb|upright=1.4|E' gràfich dla funziõn lugarītum in bêṣ 2]] In [[Wp/rgn/Matemàtica|matemàtica]], un '''lugarītum''' d un nòmar in una dêda bêṣ l è l [[Wp/rgn/Putẽnza (matemàtica)|espunẽnt]] che la bêṣ l'à da rësar alzêda pr' utnēr cvel nòmar che lè.<ref>{{Wp/rgn/Zita lìvar |aut =S.K. Kate e H.R. Bhapkar |tit =1 |ann =2009 |isb =978-81-8431-755-8}}</ref> In generêl, in chêṣ <math>b=a^c</math>, alōra <math>c</math> l è e' lugarītum in bêṣ <math>a</math> d <math>b</math>, coma dī, scret in nutaziõn matemàtica, :<math>c=\log_a b</math>. L è tãnt impurtãnt e' [[Wp/rgn/Lugarītum naturêl|lugarītum naturêl]], ch'l è e' lugarītum ch' l à coma bêṣ e' [[Wp/rgn/E (custãnt dla matemàtica)|nòmar d Napier]], scret coma <math>e\approx 2,718</math>. == Armẽnd == <references /> [[Category:Wp/rgn]][[Category:Wp/rgn/Matematica]]{{Wp/rgn/1000}} {{INTERWIKI|Q11197}} ov00yk4eredh0k0gcgz6ab53hm8p5t8 7384706 7384704 2026-11-07T12:42:24Z Ganjidvd 2540604 7384706 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/S}}{{Wp/rgn/RO}} [[File:Binary logarithm plot with ticks.svg|thumb|upright=1.4|E' gràfich dla funziõn lugarītum in bêṣ 2]] In [[Wp/rgn/Matemàtica|matemàtica]], un '''lugarītum''' d un nòmar in una dêda bêṣ l è l [[Wp/rgn/Putẽnza (matemàtica)|espunẽnt]] che la bêṣ l'à da rësar alzêda pr' utnēr cvel nòmar che lè.<ref>{{Wp/rgn/Zita lìvar |aut =S.K. Kate e H.R. Bhapkar |tit =1 |ann =2009 |isb =978-81-8431-755-8}}</ref> In generêl, in chêṣ <math>b=a^c</math>, alōra <math>c</math> l è e' lugarītum in bêṣ <math>a</math> d <math>b</math>, coma dī, scret in nutaziõn matemàtica, :<math>c=\log_a b</math>. L è tãnt impurtãnt e' [[Wp/rgn/Lugarītum naturêl|lugarītum naturêl]], ch'l è e' lugarītum ch'l à coma bêṣ e' [[Wp/rgn/E (custãnt dla matemàtica)|nòmar d Napier]], scret coma <math>e\approx 2,718</math>. == Armẽnd == <references /> [[Category:Wp/rgn]][[Category:Wp/rgn/Matematica]]{{Wp/rgn/1000}} {{INTERWIKI|Q11197}} 3078hz94mqp9mvty2oddnwourvr3a8g 7384709 7384706 2026-11-07T12:49:37Z Ganjidvd 2540604 7384709 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/S}}{{Wp/rgn/RO}} [[File:Binary logarithm plot with ticks.svg|thumb|upright=1.4|E' gràfich dla funziõn lugarītum in bêṣ 2]] In [[Wp/rgn/Matemàtica|matemàtica]], un '''lugarītum''' d un nòmar in una dêda bêṣ l è l [[Wp/rgn/Putẽnza (matemàtica)|espunẽnt]] ch'la bêṣ l'à da rësar alzêda pr' utnēr cvel nòmar che lè.<ref>{{Wp/rgn/Zita lìvar |aut =S.K. Kate e H.R. Bhapkar |tit =1 |ann =2009 |isb =978-81-8431-755-8}}</ref> In generêl, in chêṣ <math>b=a^c</math>, alōra <math>c</math> l è e' lugarītum in bêṣ <math>a</math> d <math>b</math>, coma dī, scret in nutaziõn matemàtica, :<math>c=\log_a b</math>. L è tãnt impurtãnt e' [[Wp/rgn/Lugarītum naturêl|lugarītum naturêl]], ch'l è e' lugarītum ch'l à coma bêṣ e' [[Wp/rgn/E (custãnt dla matemàtica)|nòmar d Napier]], scret coma <math>e\approx 2,718</math>. == Armẽnd == <references /> [[Category:Wp/rgn]][[Category:Wp/rgn/Matematica]]{{Wp/rgn/1000}} {{INTERWIKI|Q11197}} 74xviqieaylg3dhwz0uri4ohyx26peh 7384712 7384709 2026-11-07T12:53:36Z Ganjidvd 2540604 7384712 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/S}}{{Wp/rgn/RO}} [[File:Binary logarithm plot with ticks.svg|thumb|upright=1.4|E' gràfich dla funziõn lugarītum in bêṣ 2]] In [[Wp/rgn/Matemàtica|matemàtica]], un '''lugarītum''' d un nòmar in una dêda bêṣ l è l [[Wp/rgn/Putẽnza (matemàtica)|espunẽnt]] ch'la bêṣ l'à da rësar alzêda pr' utnēr cvel nòmar che lè.<ref>{{Wp/rgn/Zita lìvar |aut =S.K. Kate e H.R. Bhapkar |tit =1 |ann =2009 |isb =978-81-8431-755-8}}</ref> In generêl, in chêṣ <math>b=a^c</math>, alōra <math>c</math> l è e' lugarītum in bêṣ <math>a</math> d <math>b</math>, coma dī, scret in nutaziõn matemàtica, :<math>c=\log_a b</math>. L è tãnt impurtãnt e' [[Wp/rgn/Lugarītum naturêl|lugarītum naturêl]], ch'l è e' lugarītum ch'l à coma bêṣ e' [[Wp/rgn/Nòmar d Napier|nòmar d Napier]], scret coma <math>e\approx 2,718</math>. == Armẽnd == <references /> [[Category:Wp/rgn]][[Category:Wp/rgn/Matematica]]{{Wp/rgn/1000}} {{INTERWIKI|Q11197}} qagr2skl088hyudodxr9t29ad1m6su2 7384717 7384712 2026-11-07T13:08:10Z Ganjidvd 2540604 7384717 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/S}}{{Wp/rgn/RO}} [[File:Binary logarithm plot with ticks.svg|thumb|upright=1.4|E' gràfich dla funziõn lugarītum in bêṣ 2]] In [[Wp/rgn/Matemàtica|matemàtica]], un '''lugarītum''' d un nòmar in una dêda bêṣ l è l [[Wp/rgn/Putẽnza (matemàtica)|espunẽnt]] ch'la bêṣ l'à da rësar alzêda pr' utnēr cvel nòmar che lè.<ref>{{Wp/rgn/Zita lìvar |aut =S.K. Kate e H.R. Bhapkar |tit =1 |ann =2009 |isb =978-81-8431-755-8}}</ref> In generêl, in chêṣ <math>b=a^c</math>, alōra <math>c</math> l è e' lugarītum in bêṣ <math>a</math> d <math>b</math>, coma dī, scret in nutaziõn matemàtica, :<math>c=\log_a b</math>. La funziõn <math>\log_a(x)\colon(0,+\infty)\to\R</math> (lugarītum in bêṣ <math>a</math> d <math>x</math>) l è la [[Wp/rgn/Funziõn invērsa|funziõn invērsa]] dla funziõn espunẽnziêla in bêṣ <math>a</math> dêda da <math>a^x\colon\R\to(0,+\infty)</math>. L è tãnt impurtãnt e' [[Wp/rgn/Lugarītum naturêl|lugarītum naturêl]], ch'l è e' lugarītum ch'l à coma bêṣ e' [[Wp/rgn/Nòmar d Napier|nòmar d Napier]], scret coma <math>e\approx 2,718</math>. E' lugarītum naturêl l è l invērs dla [[Wp/rgn/Funziõn espunẽnziêla|funziõn espunẽnziêla]] <math>e^x\colon\R\to(0,+\infty)</math>. == Armẽnd == <references /> [[Category:Wp/rgn]][[Category:Wp/rgn/Matematica]]{{Wp/rgn/1000}} {{INTERWIKI|Q11197}} 4kpjwremvn9fkddg2k1yupak2v2n019 7384743 7384717 2026-11-07T13:33:07Z Ganjidvd 2540604 7384743 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/S}}{{Wp/rgn/RO}} [[File:Binary logarithm plot with ticks.svg|thumb|upright=1.4|E' gràfich dla funziõn lugarītum in bêṣ 2]] In [[Wp/rgn/Matemàtica|matemàtica]], un '''lugarītum''' d un nòmar in una dêda bêṣ l è l [[Wp/rgn/Putẽnza (matemàtica)|espunẽnt]] ch'la bêṣ l'à da rësar alzêda pr' utnēr cvel nòmar che lè.<ref>{{Wp/rgn/Zita lìvar |aut =S.K. Kate e H.R. Bhapkar |tit =1 |ann =2009 |isb =978-81-8431-755-8}}</ref> In generêl, in chêṣ <math>b=a^c</math>, alōra <math>c</math> l è e' lugarītum in bêṣ <math>a</math> d <math>b</math>, coma dī, scret in nutaziõn matemàtica, :<math>c=\log_a b</math>. La funziõn <math>\log_a(x)\colon(0,+\infty)\to\R</math> (lugarītum in bêṣ <math>a</math> d <math>x</math>) l è la [[Wp/rgn/Funziõn invērsa|funziõn invērsa]] dla funziõn espunẽnziêla in bêṣ <math>a</math> dêda da <math>a^x\colon\R\to(0,+\infty)</math>. L è tãnt impurtãnt e' [[Wp/rgn/Lugarītum naturêl|lugarītum naturêl]], ch'l è e' lugarītum ch'l à coma bêṣ e' [[Wp/rgn/Nòmar d Napier|nòmar d Napier]], scret coma <math>e\approx 2,718</math>. E' lugarītum naturêl l è l invērs dla [[Wp/rgn/Funziõn espunenziêla|funziõn espunenziêla]] <math>e^x\colon\R\to(0,+\infty)</math>. == Armẽnd == <references /> [[Category:Wp/rgn]][[Category:Wp/rgn/Matematica]]{{Wp/rgn/1000}} {{INTERWIKI|Q11197}} t3fgj9xud3mit15684jkrpsco4ll978 7384798 7384743 2026-11-07T14:32:01Z Ganjidvd 2540604 7384798 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/S}}{{Wp/rgn/RO}} [[File:Binary logarithm plot with ticks.svg|thumb|upright=1.4|E' gràfich dla funziõn lugarītum in bêṣ 2]] In [[Wp/rgn/Matemàtica|matemàtica]], un '''lugarītum''' d un nòmar in una dêda bêṣ l è l [[Wp/rgn/Putẽnza (matemàtica)|espunẽnt]] ch'la bêṣ l'à da rësar alzêda pr' utnēr cvel nòmar che lè.<ref>{{Wp/rgn/Zita lìvar |aut =S.K. Kate e H.R. Bhapkar |tit =1 |ann =2009 |isb =978-81-8431-755-8}}</ref> In generêl, in chêṣ <math>b=a^c</math>, alōra <math>c</math> l è e' lugarītum in bêṣ <math>a</math> d <math>b</math>, coma dī, scret in nutaziõn matemàtica, :<math>c=\log_a b</math>. La funziõn <math>\log_a(x)\colon(0,+\infty)\to\R</math> (lugarītum in bêṣ <math>a</math> d <math>x</math>) l è la [[Wp/rgn/Funziõn invērsa|funziõn invērsa]] dla funziõn espunẽnziêla in bêṣ <math>a</math> dêda da <math>a^x\colon\R\to(0,+\infty)</math>. L è tãnt impurtãnt e' [[Wp/rgn/Lugarītum naturêl|lugarītum naturêl]], ch'l è e' lugarītum ch'l à coma bêṣ e' [[Wp/rgn/Nòmar d Napier|nòmar d Napier]], scret coma <math>e\approx 2,718</math>. E' lugarītum naturêl l è l invērs dla [[Wp/rgn/Funziõn espunenziêla|funziõn espunenziêla]] <math>e^x\colon\R\to(0,+\infty)</math>. == Spiegaziõn == {{Wp/rgn/...}} == Pruprietê di lugarītum == {{Wp/rgn/...}} == Funziõn lugarītum == [[File:Logarithms_tagged.svg|thumb|upright=1.4|Lugarītum cun beṣ difarẽnti: ros par la bêṣ ''e'', vērd par la bêṣ 10 e viôla par la bêṣ 1,7. Toti al funziõn al pasa pr' e' põnt (1, 0).]] Uparend sora i nòmar reel, la ''funziõn lugarītum'' l'è la [[Wp/rgn/Funziõn (matemàtica)|funziõn]] <math>f:(0,+\infty)\to\R</math> difinida da :<math>f(x) = \log_b(x)</math>. E' dumẽn dla funziõn l è l interval <math>(0,+\infty)</math>; e' su cudumẽn l è <math>\R</math>. === Derivêda === La funziõn lugarītum l'è derivàbil e la su [[Wp/rgn/Derivêda|derivêda]] l'è: :<math>\frac{d}{dx} \log_b x = \frac{1}{x \ln b} = \frac{\log_b e}{x},</math> indò <math>\ln</math> l è e' lugarītum naturêl, o cun bêṣ <math>e</math>. La relaziõn dop l'è impurtantesma int e' [[Wp/rgn/Chêlcul infinitiṣimêl|chêlcul infinitiṣimêl]]: :<math>\frac{d}{dx} \ln x = \frac{1}{x}</math>. === Gubitê e gungadura === La [[Wp/rgn/Derivêda|derivêda ṣgonda]] dla funziõn lugarītum l'è: :<math>\frac{d^2}{dx^2} \log_b x = -\frac{1}{x^2 \ln b}.</math> In chêṣ <math>b>1</math>, ste valōr che cvè l è sèmpar negativ, sichè la funziõn l è [[Wp/rgn/Funziõn gonga|gonga]]. Invēzi, in chêṣ <math>b<1</math>, l è sèmpar puṣitiv e la funziõn l è [[Wp/rgn/Funziõn göba|göba]]. === Integrêl === {{Wp/rgn/...}} === Funziõn analètica === {{Wp/rgn/...}} == Armẽnd == <references /> [[Category:Wp/rgn]][[Category:Wp/rgn/Matematica]]{{Wp/rgn/1000}} {{INTERWIKI|Q11197}} 1upcvca2u7t9mrcb5ytzsvdl8ab01c6 7384801 7384798 2026-11-07T14:33:54Z Ganjidvd 2540604 7384801 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/RO}} [[File:Binary logarithm plot with ticks.svg|thumb|upright=1.4|E' gràfich dla funziõn lugarītum in bêṣ 2]] In [[Wp/rgn/Matemàtica|matemàtica]], un '''lugarītum''' d un nòmar in una dêda bêṣ l è l [[Wp/rgn/Putẽnza (matemàtica)|espunẽnt]] ch'la bêṣ l'à da rësar alzêda pr' utnēr cvel nòmar che lè.<ref>{{Wp/rgn/Zita lìvar |aut =S.K. Kate e H.R. Bhapkar |tit =1 |ann =2009 |isb =978-81-8431-755-8}}</ref> In generêl, in chêṣ <math>b=a^c</math>, alōra <math>c</math> l è e' lugarītum in bêṣ <math>a</math> d <math>b</math>, coma dī, scret in nutaziõn matemàtica, :<math>c=\log_a b</math>. La funziõn <math>\log_a(x)\colon(0,+\infty)\to\R</math> (lugarītum in bêṣ <math>a</math> d <math>x</math>) l è la [[Wp/rgn/Funziõn invērsa|funziõn invērsa]] dla funziõn espunẽnziêla in bêṣ <math>a</math> dêda da <math>a^x\colon\R\to(0,+\infty)</math>. L è tãnt impurtãnt e' [[Wp/rgn/Lugarītum naturêl|lugarītum naturêl]], ch'l è e' lugarītum ch'l à coma bêṣ e' [[Wp/rgn/Nòmar d Napier|nòmar d Napier]], scret coma <math>e\approx 2,718</math>. E' lugarītum naturêl l è l invērs dla [[Wp/rgn/Funziõn espunenziêla|funziõn espunenziêla]] <math>e^x\colon\R\to(0,+\infty)</math>. == Spiegaziõn == {{Wp/rgn/...}} == Pruprietê di lugarītum == {{Wp/rgn/...}} == Funziõn lugarītum == [[File:Logarithms_tagged.svg|thumb|upright=1.4|Lugarītum cun beṣ difarẽnti: ros par la bêṣ ''e'', vērd par la bêṣ 10 e viôla par la bêṣ 1,7. Toti al funziõn al pasa pr' e' põnt (1, 0).]] Uparend sora i nòmar reel, la ''funziõn lugarītum'' l'è la [[Wp/rgn/Funziõn (matemàtica)|funziõn]] <math>f:(0,+\infty)\to\R</math> difinida da :<math>f(x) = \log_b(x)</math>. E' dumẽn dla funziõn l è l interval <math>(0,+\infty)</math>; e' su cudumẽn l è <math>\R</math>. === Derivêda === La funziõn lugarītum l'è derivàbil e la su [[Wp/rgn/Derivêda|derivêda]] l'è: :<math>\frac{d}{dx} \log_b x = \frac{1}{x \ln b} = \frac{\log_b e}{x},</math> indò <math>\ln</math> l è e' lugarītum naturêl, o cun bêṣ <math>e</math>. La relaziõn dop l'è impurtantesma int e' [[Wp/rgn/Chêlcul infinitiṣimêl|chêlcul infinitiṣimêl]]: :<math>\frac{d}{dx} \ln x = \frac{1}{x}</math>. === Gubitê e gungadura === La [[Wp/rgn/Derivêda|derivêda ṣgonda]] dla funziõn lugarītum l'è: :<math>\frac{d^2}{dx^2} \log_b x = -\frac{1}{x^2 \ln b}.</math> In chêṣ <math>b>1</math>, ste valōr che cvè l è sèmpar negativ, sichè la funziõn l è [[Wp/rgn/Funziõn gonga|gonga]]. Invēzi, in chêṣ <math>b<1</math>, l è sèmpar puṣitiv e la funziõn l è [[Wp/rgn/Funziõn göba|göba]]. === Integrêl === {{Wp/rgn/...}} === Funziõn analètica === {{Wp/rgn/...}} == Armẽnd == <references /> [[Category:Wp/rgn]][[Category:Wp/rgn/Matematica]]{{Wp/rgn/1000}} {{INTERWIKI|Q11197}} i4e5s1sp977x1du31a49ci4h6dz0rei 7384808 7384801 2026-11-07T14:37:02Z Ganjidvd 2540604 /* Derivêda */ 7384808 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/RO}} [[File:Binary logarithm plot with ticks.svg|thumb|upright=1.4|E' gràfich dla funziõn lugarītum in bêṣ 2]] In [[Wp/rgn/Matemàtica|matemàtica]], un '''lugarītum''' d un nòmar in una dêda bêṣ l è l [[Wp/rgn/Putẽnza (matemàtica)|espunẽnt]] ch'la bêṣ l'à da rësar alzêda pr' utnēr cvel nòmar che lè.<ref>{{Wp/rgn/Zita lìvar |aut =S.K. Kate e H.R. Bhapkar |tit =1 |ann =2009 |isb =978-81-8431-755-8}}</ref> In generêl, in chêṣ <math>b=a^c</math>, alōra <math>c</math> l è e' lugarītum in bêṣ <math>a</math> d <math>b</math>, coma dī, scret in nutaziõn matemàtica, :<math>c=\log_a b</math>. La funziõn <math>\log_a(x)\colon(0,+\infty)\to\R</math> (lugarītum in bêṣ <math>a</math> d <math>x</math>) l è la [[Wp/rgn/Funziõn invērsa|funziõn invērsa]] dla funziõn espunẽnziêla in bêṣ <math>a</math> dêda da <math>a^x\colon\R\to(0,+\infty)</math>. L è tãnt impurtãnt e' [[Wp/rgn/Lugarītum naturêl|lugarītum naturêl]], ch'l è e' lugarītum ch'l à coma bêṣ e' [[Wp/rgn/Nòmar d Napier|nòmar d Napier]], scret coma <math>e\approx 2,718</math>. E' lugarītum naturêl l è l invērs dla [[Wp/rgn/Funziõn espunenziêla|funziõn espunenziêla]] <math>e^x\colon\R\to(0,+\infty)</math>. == Spiegaziõn == {{Wp/rgn/...}} == Pruprietê di lugarītum == {{Wp/rgn/...}} == Funziõn lugarītum == [[File:Logarithms_tagged.svg|thumb|upright=1.4|Lugarītum cun beṣ difarẽnti: ros par la bêṣ ''e'', vērd par la bêṣ 10 e viôla par la bêṣ 1,7. Toti al funziõn al pasa pr' e' põnt (1, 0).]] Uparend sora i nòmar reel, la ''funziõn lugarītum'' l'è la [[Wp/rgn/Funziõn (matemàtica)|funziõn]] <math>f:(0,+\infty)\to\R</math> difinida da :<math>f(x) = \log_b(x)</math>. E' dumẽn dla funziõn l è l interval <math>(0,+\infty)</math>; e' su cudumẽn l è <math>\R</math>. === Derivêda === La funziõn lugarītum l'è derivàbil e la su [[Wp/rgn/Derivêda|derivêda]] l'è: :<math>\frac{d}{dx} \log_b x = \frac{1}{x \ln b} = \frac{\log_b e}{x},</math> indò <math>\ln</math> l è e' lugarītum naturêl, o cun bêṣ <math>e</math>. In particulêl, la relaziõn dop l'è impurtantesma int e' [[Wp/rgn/Chêlcul infinitiṣimêl|chêlcul infinitiṣimêl]]: :<math>\frac{d}{dx} \ln x = \frac{1}{x}</math>. === Gubitê e gungadura === La [[Wp/rgn/Derivêda|derivêda ṣgonda]] dla funziõn lugarītum l'è: :<math>\frac{d^2}{dx^2} \log_b x = -\frac{1}{x^2 \ln b}.</math> In chêṣ <math>b>1</math>, ste valōr che cvè l è sèmpar negativ, sichè la funziõn l è [[Wp/rgn/Funziõn gonga|gonga]]. Invēzi, in chêṣ <math>b<1</math>, l è sèmpar puṣitiv e la funziõn l è [[Wp/rgn/Funziõn göba|göba]]. === Integrêl === {{Wp/rgn/...}} === Funziõn analètica === {{Wp/rgn/...}} == Armẽnd == <references /> [[Category:Wp/rgn]][[Category:Wp/rgn/Matematica]]{{Wp/rgn/1000}} {{INTERWIKI|Q11197}} 978u9rxn6xm4p0q6cr4d7iig4iv7xpb 7385013 7384808 2026-11-07T20:32:53Z Ganjidvd 2540604 /* Funziõn lugarītum */ 7385013 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/RO}} [[File:Binary logarithm plot with ticks.svg|thumb|upright=1.4|E' gràfich dla funziõn lugarītum in bêṣ 2]] In [[Wp/rgn/Matemàtica|matemàtica]], un '''lugarītum''' d un nòmar in una dêda bêṣ l è l [[Wp/rgn/Putẽnza (matemàtica)|espunẽnt]] ch'la bêṣ l'à da rësar alzêda pr' utnēr cvel nòmar che lè.<ref>{{Wp/rgn/Zita lìvar |aut =S.K. Kate e H.R. Bhapkar |tit =1 |ann =2009 |isb =978-81-8431-755-8}}</ref> In generêl, in chêṣ <math>b=a^c</math>, alōra <math>c</math> l è e' lugarītum in bêṣ <math>a</math> d <math>b</math>, coma dī, scret in nutaziõn matemàtica, :<math>c=\log_a b</math>. La funziõn <math>\log_a(x)\colon(0,+\infty)\to\R</math> (lugarītum in bêṣ <math>a</math> d <math>x</math>) l è la [[Wp/rgn/Funziõn invērsa|funziõn invērsa]] dla funziõn espunẽnziêla in bêṣ <math>a</math> dêda da <math>a^x\colon\R\to(0,+\infty)</math>. L è tãnt impurtãnt e' [[Wp/rgn/Lugarītum naturêl|lugarītum naturêl]], ch'l è e' lugarītum ch'l à coma bêṣ e' [[Wp/rgn/Nòmar d Napier|nòmar d Napier]], scret coma <math>e\approx 2,718</math>. E' lugarītum naturêl l è l invērs dla [[Wp/rgn/Funziõn espunenziêla|funziõn espunenziêla]] <math>e^x\colon\R\to(0,+\infty)</math>. == Spiegaziõn == {{Wp/rgn/...}} == Pruprietê di lugarītum == {{Wp/rgn/...}} == Funziõn lugarītum == [[File:Logarithms_tagged.svg|thumb|upright=1.4|Lugarītum cun beṣ difarẽnti: ros par la bêṣ ''e'', vērd par la bêṣ 10 e viôla par la bêṣ 1,7. Toti al funziõn al pasa pr' e' põnt (1, 0).]] Uparend sōra i nòmar reel, la ''funziõn lugarītum'' l'è la [[Wp/rgn/Funziõn (matemàtica)|funziõn]] <math>f:(0,+\infty)\to\R</math> difinida da :<math>f(x) = \log_b(x)</math>. E' dumẽn dla funziõn l è l interval <math>(0,+\infty)</math>; e' su cudumẽn l è <math>\R</math>. === Derivêda === La funziõn lugarītum l'è derivàbil e la su [[Wp/rgn/Derivêda|derivêda]] l'è: :<math>\frac{d}{dx} \log_b x = \frac{1}{x \ln b} = \frac{\log_b e}{x},</math> indò <math>\ln</math> l è e' lugarītum naturêl, o cun bêṣ <math>e</math>. In particulêl, la relaziõn dop l'è impurtantesma int e' [[Wp/rgn/Chêlcul infinitiṣimêl|chêlcul infinitiṣimêl]]: :<math>\frac{d}{dx} \ln x = \frac{1}{x}</math>. === Gubitê e gungadura === La [[Wp/rgn/Derivêda|derivêda ṣgonda]] dla funziõn lugarītum l'è: :<math>\frac{d^2}{dx^2} \log_b x = -\frac{1}{x^2 \ln b}.</math> In chêṣ <math>b>1</math>, ste valōr che cvè l è sèmpar negativ, sichè la funziõn l è [[Wp/rgn/Funziõn gonga|gonga]]. Invēzi, in chêṣ <math>b<1</math>, l è sèmpar puṣitiv e la funziõn l è [[Wp/rgn/Funziõn göba|göba]]. === Integrêl === {{Wp/rgn/...}} === Funziõn analètica === {{Wp/rgn/...}} == Armẽnd == <references /> [[Category:Wp/rgn]][[Category:Wp/rgn/Matematica]]{{Wp/rgn/1000}} {{INTERWIKI|Q11197}} hrdwsboifbdmcqrwlsu3hnx2iww3fzx 0 3830235 7384727 2026-11-07T13:15:38Z Stephanekabongo38 2608321 Created page with "'''Autriche''' (mu tshiena-Allemand: Österreich Listenⓘ), mmumanyike bu ditunga dia Autriche(mu tshiena-Allemand: Republik Österreich Listenⓘ), mmuaba wa ditunga dia ku Mputu wa pankatshi udi kayi ne mbuu. Ditunga didi ne mikuna, didi pabuipi ne Allemagne ne République Tchèque ku nord, Slovaquie ne Hongrie ku est, Slovénie ne Italie ku sud, ne Suisse ne Liechtenstein ku ouest. Tshimenga tshiatshi tshikulu ntshia Vienne, tshimenga tshinene tshia ditunga edi. C..." 7384727 wikitext text/x-wiki '''Autriche''' (mu tshiena-Allemand: Österreich Listenⓘ), mmumanyike bu ditunga dia Autriche(mu tshiena-Allemand: Republik Österreich Listenⓘ), mmuaba wa ditunga dia ku Mputu wa pankatshi udi kayi ne mbuu. Ditunga didi ne mikuna, didi pabuipi ne Allemagne ne République Tchèque ku nord, Slovaquie ne Hongrie ku est, Slovénie ne Italie ku sud, ne Suisse ne Liechtenstein ku ouest. Tshimenga tshiatshi tshikulu ntshia Vienne, tshimenga tshinene tshia ditunga edi. [[Category:Wp/lua]] asp7t56d6u3kqxnnrel4annr90sxf24 7384728 7384727 2026-11-07T13:16:09Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384728 wikitext text/x-wiki '''Autriche''' (mu tshiena-Allemand: Österreich Listenⓘ), mmumanyike bu ditunga dia Autriche(mu tshiena-Allemand: Republik Österreich Listenⓘ), mmuaba wa ditunga dia ku Mputu wa pankatshi udi kayi ne mbuu. Ditunga didi ne mikuna, didi pabuipi ne [[Wp/lua/Allemagne|Allemagne]] ne République Tchèque ku nord, Slovaquie ne Hongrie ku est, Slovénie ne Italie ku sud, ne Suisse ne Liechtenstein ku ouest. Tshimenga tshiatshi tshikulu ntshia Vienne, tshimenga tshinene tshia ditunga edi. [[Category:Wp/lua]] 2slhpnafb1x7sicsk7k2jejxxle8da3 7384729 7384728 2026-11-07T13:17:59Z Stephanekabongo38 2608321 /* */ 7384729 wikitext text/x-wiki '''Autriche''' (mu tshiena-Allemand: Österreich Listenⓘ), mmumanyike bu ditunga dia Autriche(mu tshiena-Allemand: Republik Österreich Listenⓘ), mmuaba wa ditunga dia ku Mputu wa pankatshi udi kayi ne mbuu. Ditunga didi ne mikuna, didi pabuipi ne [[Wp/lua/Allemagne|Allemagne]] ne République Tchèque ku nord, Slovaquie ne Hongrie ku est, Slovénie ne Italie ku sud, ne Suisse ne Liechtenstein ku ouest. Tshimenga tshiatshi tshikulu ntshia Vienne, tshimenga tshinene tshia ditunga edi. [[File:EU-Austria.svg|165px|right]] [[Category:Wp/lua]] 2uoxnqvanp0x4mcly4i1cize8lkxcnq 0 3830236 7384744 2026-11-07T13:59:05Z Pitchrigi 2589311 Created page with "=={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|matematika}} [[Category:Wt/jax]]" 7384744 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|matematika}} [[Category:Wt/jax]] 8tolm9nwnk960v73d6rired3oignux4 0 3830237 7384745 2026-11-07T13:59:59Z Pitchrigi 2589311 Created page with "=={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|biologi}} [[Category:Wt/jax]]" 7384745 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|biologi}} [[Category:Wt/jax]] myyebq8o3rax3rl8w6eia2etxk7zl15 0 3830238 7384746 2026-11-07T14:00:29Z Pitchrigi 2589311 Created page with "=={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|kimia}} [[Category:Wt/jax]]" 7384746 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|kimia}} [[Category:Wt/jax]] j58jn35pmq67mjjnsw0jpauwmu2kihd 0 3830239 7384747 2026-11-07T14:01:34Z Pitchrigi 2589311 Created page with "=={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|fisika}} [[Category:Wt/jax]]" 7384747 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|fisika}} [[Category:Wt/jax]] gw731eyefz27sk4rie0z97n0lq3ljsf 0 3830240 7384748 2026-11-07T14:02:04Z Pitchrigi 2589311 Created page with "=={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|bahaso Inggris}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|orang Inggris}} [[Category:Wt/jax]]" 7384748 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|bahaso Inggris}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|orang Inggris}} [[Category:Wt/jax]] mr5655jzfb6crmbvqpt4zjn1brl0llk 7384749 7384748 2026-11-07T14:02:50Z Pitchrigi 2589311 /* {{Wt/jax/lang|en}} */ 7384749 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|bahaso Inggris}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|orang Inggris}} {{Wt/jax/-adj-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|(dari) Inggris}} [[Category:Wt/jax]] 5gsxxi4qjmb9j9wvra1g4tw172ia74r 7384750 7384749 2026-11-07T14:03:23Z Pitchrigi 2589311 Pitchrigi moved page [[Wt/jax/english]] to [[Wt/jax/English]] 7384749 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|bahaso Inggris}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|orang Inggris}} {{Wt/jax/-adj-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|(dari) Inggris}} [[Category:Wt/jax]] 5gsxxi4qjmb9j9wvra1g4tw172ia74r 0 3830241 7384751 2026-11-07T14:03:23Z Pitchrigi 2589311 Pitchrigi moved page [[Wt/jax/english]] to [[Wt/jax/English]] 7384751 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wt/jax/English]] d3p7zm4hczx6gro9bvt8e1t213q6o8h 0 3830242 7384752 2026-11-07T14:03:53Z Pitchrigi 2589311 Created page with "=={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|bahaso Indonesia}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|orang Indonesia}} {{Wt/jax/-adj-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|(dari) Indonesia}} [[Category:Wt/jax]]" 7384752 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|bahaso Indonesia}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|orang Indonesia}} {{Wt/jax/-adj-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|(dari) Indonesia}} [[Category:Wt/jax]] ohdmptnh00m71i6jvm77sdugll4jful 0 3830243 7384753 2026-11-07T14:04:17Z Pitchrigi 2589311 Created page with "=={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|sejarah}} [[Category:Wt/jax]]" 7384753 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|sejarah}} [[Category:Wt/jax]] pwthix0qoz3tqaat9q1zmpn47rwu2e6 0 3830244 7384754 2026-11-07T14:04:54Z Pitchrigi 2589311 Created page with "=={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|geografi}} [[Category:Wt/jax]]" 7384754 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|geografi}} [[Category:Wt/jax]] qbys9tl5lqyxqnoo4hufsw6ix2u9vfm 0 3830245 7384755 2026-11-07T14:05:18Z Pitchrigi 2589311 Created page with "=={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|ekonomi}} [[Category:Wt/jax]]" 7384755 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|ekonomi}} [[Category:Wt/jax]] 0zykddxg2d6tojrzv6d1mel6hbefzd2 0 3830246 7384756 2026-11-07T14:05:42Z Pitchrigi 2589311 Created page with "=={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|sosiologi}} [[Category:Wt/jax]]" 7384756 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|sosiologi}} [[Category:Wt/jax]] bzd8g6d61g3zhiskzkq16h1qx7vh98e 0 3830247 7384757 2026-11-07T14:06:12Z Pitchrigi 2589311 Created page with "=={lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|pendidikan kewargonegaraan}} [[Category:Wt/jax]]" 7384757 wikitext text/x-wiki =={lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|pendidikan kewargonegaraan}} [[Category:Wt/jax]] j03du7msicv52s1mb9xjt04czx5dmem 0 3830248 7384758 2026-11-07T14:06:36Z Pitchrigi 2589311 Created page with "=={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|agamo}} [[Category:Wt/jax]]" 7384758 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|agamo}} [[Category:Wt/jax]] svugvu3p3gtpz6uik9nkca84uwmivqr 0 3830249 7384759 2026-11-07T14:06:56Z Pitchrigi 2589311 Created page with "=={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|lagu}} [[Category:Wt/jax]]" 7384759 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|lagu}} [[Category:Wt/jax]] byitik94cl6d2mvkpcx6o7ktld7app0 0 3830250 7384760 2026-11-07T14:07:12Z Pitchrigi 2589311 Created page with "=={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|seni}} [[Category:Wt/jax]]" 7384760 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|seni}} [[Category:Wt/jax]] c7c9js1h2d8ct16xq7rvyt4ufamp2w4 0 3830251 7384761 2026-11-07T14:07:34Z Pitchrigi 2589311 Created page with "=={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|budayo}} [[Category:Wt/jax]]" 7384761 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|budayo}} [[Category:Wt/jax]] kmm10zdcrtvr5eo287mgsxe5rpj6fr6 0 3830252 7384762 2026-11-07T14:08:00Z Pitchrigi 2589311 Created page with "=={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|komputer}} [[Category:Wt/jax]]" 7384762 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|komputer}} [[Category:Wt/jax]] kshec5fdk2wkapsiyjs45na420ebiop 0 3830253 7384763 2026-11-07T14:08:10Z Shams948 77520 Wt/azb/ایستی یارادیلیر 7384763 wikitext text/x-wiki ==ایستی== {{Wt/azb/آنلام‌لار}} #ایستی← داغ، داغ [[Wt/azb/سو|سو]]. قانشاری← [[Wt/azb/سویوق|سویوق]]. #:ایستی‌رَم چیخام یازی! ==یازیلیش‌لار== {{Wt/azb/یازیلیش‌لار}} * لاتینجه : * اینگیلیزجه: [[Wt/azb/warm|warm]] * تورکییه : ایستی * عربجه : * فارسجا: گرم * باهار دیلی: [[Wt/azb/ایسسه|ایسسه]] ==کؤکن== {{Wt/azb/کؤکن}} * اسکی تورکجه ==قایناق‌لار== {{Wt/azb/قایناق‌لار}} [[Category:Wt/azb]] [[Category:Wt/azb/بوتون سؤزجوکلر]] [[Category:Wt/azb/تورکجه سؤزجوک]] [[Category:Wt/azb/گونئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[Category:Wt/azb/قوزئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[En:warm]] [[Fa:گرم]] 9zwz8qarlnn3ooyqelwehghy7vroyag 0 3830254 7384764 2026-11-07T14:08:21Z Pitchrigi 2589311 Created page with "=={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|sastra}} [[Category:Wt/jax]]" 7384764 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|sastra}} [[Category:Wt/jax]] podwep159tzp9vlpeulvhl1c6qmegfn 0 3830255 7384765 2026-11-07T14:08:45Z Pitchrigi 2589311 Created page with "=={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|bahaso}} [[Category:Wt/jax]]" 7384765 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|bahaso}} [[Category:Wt/jax]] d4jrnw6omsact4zqagzk1vispbpxhbn 0 3830256 7384766 2026-11-07T14:09:13Z Pitchrigi 2589311 Created page with "=={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|seni belakun}} [[Category:Wt/jax]]" 7384766 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|seni belakun}} [[Category:Wt/jax]] 1iynxa2nywn2npoae4xqsi54vjijijs 0 3830257 7384767 2026-11-07T14:10:42Z Pitchrigi 2589311 Created page with "=={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|filsafat}} [[Category:Wt/jax]]" 7384767 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|filsafat}} [[Category:Wt/jax]] fmats197gfk4ubauu5gena8ig7hpq62 0 3830258 7384768 2026-11-07T14:11:06Z Pitchrigi 2589311 Created page with "=={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|akuntansi}} [[Category:Wt/jax]]" 7384768 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|en}}== {{Wt/jax/head|en}} {{Wt/jax/-n-|en}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|akuntansi}} [[Category:Wt/jax]] 2xpblzcjzgrvfahjb8duq0ucosvtx7k 0 3830259 7384769 2026-11-07T14:14:47Z Zaireeku 2700185 Created page with "=={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|fr|num=1|mathématiques}} [[Category:Wt/jax]]" 7384769 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|fr|num=1|mathématiques}} [[Category:Wt/jax]] p90pymqu87l11vyxcl1yk6p5zr0981b 7384771 7384769 2026-11-07T14:16:35Z Zaireeku 2700185 7384771 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|fr|num=1|matematika}} [[Category:Wt/jax]] 77l16esx22nkz8w3jkyf2un6mr8shrj 0 3830260 7384770 2026-11-07T14:16:03Z Shams948 77520 Wt/azb/سویوق یارادیلیر 7384770 wikitext text/x-wiki ==سویوق== {{Wt/azb/آنلام‌لار}} #سویؤق← بوز، قیش هاواسی، [[Wt/azb/سغد|سغد]]. قانشاری← [[Wt/azb/ایستی|ایستی]]. #:هاوا چؤخ سویوق دِی! ==یازیلیش‌لار== {{Wt/azb/یازیلیش‌لار}} * لاتینجه : * اینگیلیزجه: [[Wt/azb/Cold|Cold]] * تورکییه : سویوق * عربجه : * فارسجا: سرد * باهار دیلی: [[Wt/azb/سووق|سَووق]] ==کؤکن== {{Wt/azb/کؤکن}} * اسکی تورکجه ==قایناق‌لار== {{Wt/azb/قایناق‌لار}} [[Category:Wt/azb]] [[Category:Wt/azb/بوتون سؤزجوکلر]] [[Category:Wt/azb/تورکجه سؤزجوک]] [[Category:Wt/azb/گونئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[Category:Wt/azb/قوزئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[En:cold]] [[Fa:سرد]] fy57je6fkbfg3pccm6mb7485looz017 0 3830261 7384772 2026-11-07T14:18:07Z Zaireeku 2700185 Created page with "=={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|biologi}} [[Category:Wt/jax]]" 7384772 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|biologi}} [[Category:Wt/jax]] sjg1tsymbq5dfnmybilnhe1tuootdeu 0 3830262 7384783 2026-11-07T14:24:15Z Zaireeku 2700185 Created page with "=={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|kimia}} [[Category:Wt/jax]]" 7384783 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|kimia}} [[Category:Wt/jax]] aa3qkvqxgqnl6sf84pey87cj6ylwmxx 0 3830263 7384786 2026-11-07T14:25:40Z Zaireeku 2700185 Created page with "=={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|fisika}} [[Category:Wt/jax]]" 7384786 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|fisika}} [[Category:Wt/jax]] 35nwmlyjmfawxj6kfdl9a1u020eh91s 0 3830264 7384789 2026-11-07T14:27:23Z Zaireeku 2700185 Created page with "=={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|bahasa inggris}} [[Category:Wt/jax]]" 7384789 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|bahasa inggris}} [[Category:Wt/jax]] b5i30vv6e8d3l6ng34ajmjklowdu3ke 7384791 7384789 2026-11-07T14:27:51Z Zaireeku 2700185 7384791 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|bahaso inggris}} [[Category:Wt/jax]] 043x98n40mhe6yslyznwb61kclkv7ti 0 3830265 7384795 2026-11-07T14:29:17Z Zaireeku 2700185 Created page with "=={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|bahaso prancis}} [[Category:Wt/jax]]" 7384795 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|bahaso prancis}} [[Category:Wt/jax]] jmurn6hd9njjdi8noqbp2tmodxzuz5r 0 3830266 7384796 2026-11-07T14:30:39Z Zaireeku 2700185 Created page with "=={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|sejarah}} [[Category:Wt/jax]]" 7384796 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|sejarah}} [[Category:Wt/jax]] 0dek1sd5sce48u34hjrl8q3n9llb57o 0 3830267 7384797 2026-11-07T14:31:25Z Zaireeku 2700185 Created page with "=={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|geografi}} [[Category:Wt/jax]]" 7384797 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|geografi}} [[Category:Wt/jax]] drycqf3rwfo50qqn32c1uezo5mezv0a 0 3830268 7384799 2026-11-07T14:32:07Z Zaireeku 2700185 Created page with "=={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|ekonomi} [[Category:Wt/jax]]" 7384799 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|ekonomi} [[Category:Wt/jax]] 5sqe2vlzghvs4zlvpy1mhk5lohy3f53 0 3830269 7384800 2026-11-07T14:32:48Z Zaireeku 2700185 Created page with "=={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|sosiologi}} [[Category:Wt/jax]]" 7384800 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|sosiologi}} [[Category:Wt/jax]] 64p5qg92uy5037dw95c5q6m7m8czlqd 1 3830270 7384802 2026-11-07T14:34:44Z Ganjidvd 2540604 Created page with "{{Wp/rgn/Tradot da|it|Logaritmo}}" 7384802 wikitext text/x-wiki {{Wp/rgn/Tradot da|it|Logaritmo}} 2hmnwscgabrjxe5z5znzcwrc1xjuerd 0 3830271 7384803 2026-11-07T14:35:12Z Zaireeku 2700185 Created page with "=={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|pendidikan kewargonegaraan}} [[Category:Wt/jax]]" 7384803 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|pendidikan kewargonegaraan}} [[Category:Wt/jax]] 9mh8oen4uwv2sxm0drdbsj1d8k3429l 0 3830272 7384805 2026-11-07T14:35:50Z Shams948 77520 Wt/azb/ایشیق یارادیلیر 7384805 wikitext text/x-wiki ==ایشیق== {{Wt/azb/آنلام‌لار}} #ایشیق← روشَن، گوندوز، هاوا ایشیق. قانشاری← [[Wt/azb/قارانلیق|قارانلیق]]. #:چیراغ ایشیق ایله‌میر! ==یازیلیش‌لار== {{Wt/azb/یازیلیش‌لار}} * لاتینجه : * اینگیلیزجه: [[Wt/azb/bright|bright]] * تورکییه : ایشیق * عربجه : * فارسجا: روشن * باهار دیلی: [[Wt/azb/اششق|اِشْشِق]] ==کؤکن== {{Wt/azb/کؤکن}} * اسکی تورکجه ==قایناق‌لار== {{Wt/azb/قایناق‌لار}} [[Category:Wt/azb]] [[Category:Wt/azb/بوتون سؤزجوکلر]] [[Category:Wt/azb/تورکجه سؤزجوک]] [[Category:Wt/azb/گونئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[Category:Wt/azb/قوزئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[En:bright]] [[Fa:روشن]] lvl5zg924k7zf7ht88pvd9o22n4d66a 0 3830273 7384806 2026-11-07T14:35:56Z Zaireeku 2700185 Created page with "=={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|pendidikan agamo}} [[Category:Wt/jax]]" 7384806 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|pendidikan agamo}} [[Category:Wt/jax]] 2hr5lxm850v7b1x0z9ssshwcnp0q7h7 3 3830274 7384807 2026-11-07T14:36:38Z Welcoming Bot 9525 Welcome to Wikimedia Incubator! 7384807 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float=right }} Welcome to Wikimedia Incubator! At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand them! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and follow their instructions. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]]. </div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 14:36, 7 November 2026 (UTC) ldwbwfrs04dkt3cj0ol7llmir5f5a3f 0 3830275 7384810 2026-11-07T14:39:52Z Zaireeku 2700185 Created page with "=={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|seni budayo}} [[Category:Wt/jax]]" 7384810 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|seni budayo}} [[Category:Wt/jax]] esrq6prinidf5ybx4kef6fzl8by0y9w 0 3830276 7384811 2026-11-07T14:40:32Z Zaireeku 2700185 Created page with "=={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|lagu}} [[Category:Wt/jax]]" 7384811 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|lagu}} [[Category:Wt/jax]] 7eoxykj2xyg2aoqzbnd4aysr5zpkqda 0 3830277 7384812 2026-11-07T14:42:01Z Zaireeku 2700185 Created page with "=={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|informatika}} [[Category:Wt/jax]]" 7384812 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|informatika}} [[Category:Wt/jax]] b1qfg9lulco0mqinrwbuzpce56xy046 0 3830278 7384813 2026-11-07T14:42:16Z Shams948 77520 Wt/azb/قارانلیق یارادیلیر 7384813 wikitext text/x-wiki ==قارانلیق== {{Wt/azb/آنلام‌لار}} #قارانلیق← قارا، هاوا قارانلیقی. قانشاری← [[Wt/azb/ایشیق|ایشیق]]. #:قارانلیق [[Wt/azb/گئجه|گئجه]]! ==یازیلیش‌لار== {{Wt/azb/یازیلیش‌لار}} * لاتینجه : * اینگیلیزجه: [[Wt/azb/dark|dark]] * تورکییه : قارانلیق * عربجه : * فارسجا: تاریک * باهار دیلی: [[Wt/azb/قرنقلوق|قَرَنْقِلؤق]] ==کؤکن== {{Wt/azb/کؤکن}} * اسکی تورکجه ==قایناق‌لار== {{Wt/azb/قایناق‌لار}} [[Category:Wt/azb]] [[Category:Wt/azb/بوتون سؤزجوکلر]] [[Category:Wt/azb/تورکجه سؤزجوک]] [[Category:Wt/azb/گونئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[Category:Wt/azb/قوزئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[En:dark]] [[Fa:تاریک]] cnna4zv44vhhwcj0j5bupidl4g3e3hb 0 3830279 7384815 2026-11-07T14:43:45Z Zaireeku 2700185 Created page with "=={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|teknologi}} [[Category:Wt/jax]]" 7384815 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|teknologi}} [[Category:Wt/jax]] sg0u8b9wxg32mnejsogap6mgolzaquu 0 3830280 7384816 2026-11-07T14:43:56Z Daniel Ricoxx 2723971 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Tunal ''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[Wt/ppl/LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin-Tunal.wav|embed|200px]] |} File:Solar Orbiter’s widest high-res view of the Sun ESA508430.jpg. === Español === * '''Definición:''' El sol. === English === * '''Definition:''' The sun [[Category:Wt/ppl/Ca..." 7384816 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Tunal ''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[Wt/ppl/LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin-Tunal.wav|embed|200px]] |} [[File:Solar Orbiter’s widest high-res view of the Sun ESA508430.jpg. === Español === * '''Definición:''' El sol. === English === * '''Definition:''' The sun [[Category:Wt/ppl/Category:Sustantivo]] [[Category:Wt/ppl]] gjlc6j0i3c3yjp0jw0f0e4cekgq8mud 7384819 7384816 2026-11-07T14:44:41Z Daniel Ricoxx 2723971 7384819 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Tunal ''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[Wt/ppl/LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin-Tunal.wav|embed|200px]] |} File:Solar Orbiter’s widest high-res view of the Sun ESA508430.jpg. === Español === * '''Definición:''' El sol. === English === * '''Definition:''' The sun [[Category:Wt/ppl/Category:Sustantivo]] [[Category:Wt/ppl]] 0bbvvrvplv636syd5nth683jrinmddu 0 3830281 7384818 2026-11-07T14:44:27Z Zaireeku 2700185 Created page with "=={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|sastra}} [[Category:Wt/jax]]" 7384818 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|sastra}} [[Category:Wt/jax]] rr3xao4uin82rlcjxnrt8znv60ff21d 0 3830282 7384820 2026-11-07T14:45:24Z Zaireeku 2700185 Created page with "=={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|bahaso}} [[Category:Wt/jax]]" 7384820 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|bahaso}} [[Category:Wt/jax]] ijdr0q3zx7vflgy0tvll6qkkuf5ykx4 0 3830283 7384822 2026-11-07T14:46:07Z Zaireeku 2700185 Created page with "=={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|seni belakun}} [[Category:Wt/jax]]" 7384822 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|seni belakun}} [[Category:Wt/jax]] supzgbjmn0im8za4nqdr83vtll3yfo1 0 3830284 7384824 2026-11-07T14:47:56Z Zaireeku 2700185 Created page with "=={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|filsafat}} [[Category:Wt/jax]]" 7384824 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|fr}}== {{Wt/jax/head|fr}} {{Wt/jax/-n-|fr}} # {{Wt/jax/l|en|num=1|filsafat}} [[Category:Wt/jax]] k4pb2sisvhtlftq7j47yyibxnhlii4x 0 3830285 7384826 2026-11-07T14:49:13Z Shams948 77520 Wt/azb/اوجوز یارادیلیر 7384826 wikitext text/x-wiki ==اوجوز== {{Wt/azb/آنلام‌لار}} #اوجوز← کَم قیمت، کَم ارزیش، ارزان. قانشاری← [[Wt/azb/باها|باها]]. #:قیزیل گوموش اوجوز دَگیل! ==یازیلیش‌لار== {{Wt/azb/یازیلیش‌لار}} * لاتینجه : * اینگیلیزجه: [[Wt/azb/cheap|cheap]] * تورکییه : اوجوز * عربجه : * فارسجا: ارزان * باهار دیلی: اوجوز ==کؤکن== {{Wt/azb/کؤکن}} * اسکی تورکجه ==قایناق‌لار== {{Wt/azb/قایناق‌لار}} [[Category:Wt/azb]] [[Category:Wt/azb/باهار دیله]] [[Category:Wt/azb/بوتون سؤزجوکلر]] [[Category:Wt/azb/تورکجه سؤزجوک]] [[Category:Wt/azb/گونئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[Category:Wt/azb/قوزئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[En:cheap]] [[Fa:ارزان]] mqy52z7xry8g3p9qu322s7a8whxog4s 0 3830286 7384830 2026-11-07T14:55:23Z Shams948 77520 Wt/azb/باها یارادیلیر 7384830 wikitext text/x-wiki ==باها== {{Wt/azb/آنلام‌لار}} #باها← چؤخ قیمت، چؤخ ارزیشلی. قانشاری← [[Wt/azb/اوجوز|اوجوز]]. #:هاممی زاد باها اؤلود! ==یازیلیش‌لار== {{Wt/azb/یازیلیش‌لار}} * لاتینجه : * اینگیلیزجه: [[Wt/azb/expensive|expensive]] * تورکییه : باها * عربجه : * فارسجا: گران * باهار دیلی: باها ==کؤکن== {{Wt/azb/کؤکن}} * اسکی تورکجه ==قایناق‌لار== {{Wt/azb/قایناق‌لار}} [[Category:Wt/azb]] [[Category:Wt/azb/باهار دیله]] [[Category:Wt/azb/بوتون سؤزجوکلر]] [[Category:Wt/azb/تورکجه سؤزجوک]] [[Category:Wt/azb/گونئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[Category:Wt/azb/قوزئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[En:expensive]] [[Fa:گران]] luv23d583ntf8zkkkf0t60p1ulrhyl9 0 3830287 7384835 2026-11-07T15:03:59Z Shams948 77520 Wt/azb/اوزون یارادیلیر 7384835 wikitext text/x-wiki ==اوزون== {{Wt/azb/آنلام‌لار}} #اوزون← اوجا، یککه، اوزون، بؤیی اوزون. قانشاری← [[Wt/azb/قیسا|قیسا]]، [[Wt/azb/قیسسا|قیسسا]]. #:اوزون آدامین عَقلی تؤپؤقین‌نا اؤلار! ==یازیلیش‌لار== {{Wt/azb/یازیلیش‌لار}} * لاتینجه : * اینگیلیزجه: [[Wt/azb/long|long]] * تورکییه : اوزون * عربجه : * فارسجا: دراز * باهار دیلی: اوزون ==کؤکن== {{Wt/azb/کؤکن}} * اسکی تورکجه ==قایناق‌لار== {{Wt/azb/قایناق‌لار}} [[Category:Wt/azb]] [[Category:Wt/azb/باهار دیله]] [[Category:Wt/azb/بوتون سؤزجوکلر]] [[Category:Wt/azb/تورکجه سؤزجوک]] [[Category:Wt/azb/گونئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[Category:Wt/azb/قوزئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[En:long]] [[Fa:دراز]] 3s9jekx9t5v9pbsirwltz68dzvsk7hj 0 3830288 7384849 2026-11-07T15:13:53Z Shams948 77520 Wt/azb/قیسسا یارادیلیر 7384849 wikitext text/x-wiki ==قیسسا== {{Wt/azb/آنلام‌لار}} #قِیسْسا ([[Wt/azb/قیسا|قیسا]])← آلچاق، کؤله، کَم. قانشاری← [[Wt/azb/اوزان|اوزان]]، [[Wt/azb/اوزون|اوزون]]. #:قیسسا دانیش! ==یازیلیش‌لار== {{Wt/azb/یازیلیش‌لار}} * لاتینجه : * اینگیلزجه: [[Wt/azb/short|short]] * تورکییه: قیسسا * عربجه: * فارسجا: کوتاه * باهار دیلی: [[Wt/azb/قصه|قصه]] ==قایناق‌لار== {{Wt/azb/قایناق‌لار}} [[Category:Wt/azb]] [[Category:Wt/azb/بوتون سؤزجوکلر]] [[Category:Wt/azb/تورکجه سؤزجوک]] [[Category:Wt/azb/گونئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[Category:Wt/azb/قوزئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[En:short]] [[Fa:کوتاه]] 207a25m450s3my1ybh3y5o6xinqm1hj 828 3830289 7384850 2026-11-07T15:14:13Z Ganjidvd 2540604 Created page with "--[[ * Modulo che implementa il template Immagine sinottico. ]]-- require('strict') local getArgs = require('Module:Wp/rgn/Arguments').getArgs local mWikidata = require('Module:Wp/rgn/Wikidata') local catCompatibile = '[[Categoria:Sinottici con immagini formattate a mano]]' local catNonCompatibile = '[[Categoria:Sinottici con immagini con formattazione ridondante]]' local catDidascalia = '[[Categoria:Voci con template Immagine sinottico con didascalia e immagine letta..." 7384850 Scribunto text/plain --[[ * Modulo che implementa il template Immagine sinottico. ]]-- require('strict') local getArgs = require('Module:Wp/rgn/Arguments').getArgs local mWikidata = require('Module:Wp/rgn/Wikidata') local catCompatibile = '[[Categoria:Sinottici con immagini formattate a mano]]' local catNonCompatibile = '[[Categoria:Sinottici con immagini con formattazione ridondante]]' local catDidascalia = '[[Categoria:Voci con template Immagine sinottico con didascalia e immagine letta da Wikidata]]' local p = {} local function formatImage(file, args) local dim, opzioni if args.dim_utente and args.dim_utente > 0 then -- Dimensione indicata dall'utente: viene rispettata anche se supera la -- larghezza nativa del file (senza "frameless" MediaWiki può ingrandire -- l'immagine), ma sempre entro il tetto del sinottico. dim = math.floor(math.min(args.dim_utente, args.dim_max or args.dim or 260)) opzioni = 'center' else -- Comportamento predefinito invariato: con "frameless" l'immagine -- non viene mai mostrata oltre la sua larghezza nativa. dim = args.dim or 260 opzioni = 'frameless|center' end return string.format('[[File:%s|%s|%sx%spx%s%s]]', file, opzioni, dim, args.dim_vert_max or 300, args.alt and '|alt=' .. args.alt or '', args.desc and '|' .. args.desc or '') end -- Per l'utilizzo da altro modulo function p._main(args) local userval, wdval, ret -- evita letture indesiderate da wikidata if args[1] == 'no' then return '' end -- controllo quadre in eccesso if args[1] and args[1]:sub(1, 1) == '[' then local ns0 = mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0 -- con args.compatibile restituisce direttamente args[1] e args[2] if args.compatibile then local cat = ns0 and catCompatibile or '' return args[1] .. (args[2] and ('<br />' .. args[2]) or '') .. cat elseif ns0 then ret = catNonCompatibile end end args.dim = tonumber(args.dim) args.dim_max = tonumber(args.dim_max) args.dim_utente = args.dim_utente and tonumber(mw.text.split(args.dim_utente, 'px')[1]) args.dim_vert_max = tonumber(args.dim_vert_max) -- valore utente e wikidata userval = args[1] if not userval and args['proprietà'] then wdval = mWikidata._getProperty({ args['proprietà'], n = 1 }) end -- formatta l'immagine if userval or wdval then ret = (ret or '') .. formatImage(userval or wdval, args) end -- didascalia if userval then ret = ret .. (args[2] or (args.didascalia_default or '')) elseif wdval then -- se l'immagine è letta da Wikidata la didascalia può essere ottenuta -- solo dal qualificatore P2096, altrimenti restituirà una categoria di errore ret = ret .. (mWikidata._getQualifier({ args['proprietà'], 'P2096', includelang = 'it', n = 1 }) or (args.didascalia_default or '')) end return (ret or '') .. ((args[2] and wdval and not userval) and catDidascalia or '') end -- Funzione per il template {{Immagine sinottico}} function p.main(frame) return p._main(getArgs(frame, { parentOnly = true })) end return p kodf3tmkbsrz5eu7seg2i22oc9bc36r 828 3830290 7384851 2026-11-07T15:14:32Z Ganjidvd 2540604 Created page with "[[Category:Wp/rgn/Modul]]" 7384851 wikitext text/x-wiki [[Category:Wp/rgn/Modul]] 3uk1n0gt0xaqjofmhyk9im0idvaumd7 10 3830291 7384852 2026-11-07T15:15:40Z Ganjidvd 2540604 Created page with "<includeonly>{{#invoke:Immagine sinottico|main}}</includeonly><noinclude>[[Category:Wp/rgn/Mudël]]</noinclude>" 7384852 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Immagine sinottico|main}}</includeonly><noinclude>[[Category:Wp/rgn/Mudël]]</noinclude> 8pllfvwizn5bjdtbiqa3lpqsokzay8l 7384853 7384852 2026-11-07T15:15:53Z Ganjidvd 2540604 7384853 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Wp/rgn/Immagine sinottico|main}}</includeonly><noinclude>[[Category:Wp/rgn/Mudël]]</noinclude> 1tchy8lb14330ljnvhll1l9izr505te 7384854 7384853 2026-11-07T15:16:19Z Ganjidvd 2540604 Adding interwiki links to [[d:Q21485223]] 7384854 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Wp/rgn/Immagine sinottico|main}}</includeonly><noinclude>[[Category:Wp/rgn/Mudël]] {{INTERWIKI|Q21485223}} </noinclude> ml3jm9d4ydt0wn9b1h0sic8n071gmw8 0 3830292 7384857 2026-11-07T15:25:00Z Daniel Ricoxx 2723971 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''Tunal chikume''' ----''Categoría Gramatical:'' Neologismo ''Grammatical Category:'' Neologism ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin-Tunal chikume.wav|embed|200px]] |} [[File:Calendar (PSF).png|thumb|250x250px|tunal chikume]] === Español === * '''Definición:''' El día domingo. === English === * '''Definition:''' Sunday Categor..." 7384857 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''Tunal chikume''' ----''Categoría Gramatical:'' Neologismo ''Grammatical Category:'' Neologism ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin-Tunal chikume.wav|embed|200px]] |} [[File:Calendar (PSF).png|thumb|250x250px|tunal chikume]] === Español === * '''Definición:''' El día domingo. === English === * '''Definition:''' Sunday [[Category:Wt/ppl/Category:Neologismo]] [[Category:Wt/ppl]] rpliskuis7e52ertbpzjllscs8avsjk 0 3830293 7384858 2026-11-07T15:25:02Z အောင်သန်းလှ 2629904 Created page with "== {{Wt/rki/=rki=}} == တပ်တော် === အသံထွက် === * {{Wt/rki/RKI_IPA|/taʔtɔ̀/}} === နာမ် === *{{Wt/rki/head|rki|နာမ်}} === ဖွင့်ဆိုချက် === ကြီး၊ ရီ၊ လီတပ် ရို့ကို ပေါင်းဖွဲ့ ထားရေ နီပြည်တော်၏ ကာကွယ်ရီး တပ်ပေါင်းစု။ === အင်္ဂလိပ် === the army === ဗ..." 7384858 wikitext text/x-wiki == {{Wt/rki/=rki=}} == တပ်တော် === အသံထွက် === * {{Wt/rki/RKI_IPA|/taʔtɔ̀/}} === နာမ် === *{{Wt/rki/head|rki|နာမ်}} === ဖွင့်ဆိုချက် === ကြီး၊ ရီ၊ လီတပ် ရို့ကို ပေါင်းဖွဲ့ ထားရေ နီပြည်တော်၏ ကာကွယ်ရီး တပ်ပေါင်းစု။ === အင်္ဂလိပ် === the army === ဗမာ === ကြည်း၊ ရေ၊ လေတပ် တို့ကို ပေါင်းဖွဲ့ ထားသော နေပြည်တော်၏ ကာကွယ်ရေး တပ်ပေါင်းစု။ == ကိုးကား == * {{Template:wt/rki/R:rki:WTV}} [[Category:Wt/rki]] 92czaoqa46cq3x0jugm6ittrxsiudyp 0 3830294 7384868 2026-11-07T15:42:59Z Daniel Ricoxx 2723971 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''Tunal chikwasen''' ----''Categoría Gramatical:'' Neologismo ''Grammatical Category:'' Neologism ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Fidelina Cortez (LRRodriguez)-Tunal chikwasen.wav|embed|200px]] |} [[File:Calendar (PSF).png|thumb|250x250px|tunal chikwasen]] === Español === * '''Definición:''' El día sábado. === English === * '''Definition:''..." 7384868 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''Tunal chikwasen''' ----''Categoría Gramatical:'' Neologismo ''Grammatical Category:'' Neologism ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Fidelina Cortez (LRRodriguez)-Tunal chikwasen.wav|embed|200px]] |} [[File:Calendar (PSF).png|thumb|250x250px|tunal chikwasen]] === Español === * '''Definición:''' El día sábado. === English === * '''Definition:''' Saturday. [[Category:Wt/ppl/Category:Neologismo]] [[Category:Wt/ppl]] cytgp8gylobfq6rhyd95lqndlnpchfo 0 3830295 7384872 2026-11-07T15:45:42Z Saloum2 2705324 Created page with "Koyra fo kul goo nda zaari kaŋ nda ga yoobu dam. Hawsafulan yooboo zaaroo ti alhadoo. Handin zaaroo koyra booboyaŋ ga cere kubay noo din sanda Taašaaran, Booya,nda karjime. Maamalakey ga boobo yooboo ra taasu neerekey ga hayni, hommo, moo, kootokoli, nda koyra ɲaari neere. Alman neerekey kaa nda ngi feejey ngi hawey nda ngi hanciney neere. Day day neerekey goo nda albasar,ciiri, deydey buunaa...... Yooboo cerawey ga sukar,fita,darbay, teenay........ga neerandi bitije..." 7384872 wikitext text/x-wiki Koyra fo kul goo nda zaari kaŋ nda ga yoobu dam. Hawsafulan yooboo zaaroo ti alhadoo. Handin zaaroo koyra booboyaŋ ga cere kubay noo din sanda Taašaaran, Booya,nda karjime. Maamalakey ga boobo yooboo ra taasu neerekey ga hayni, hommo, moo, kootokoli, nda koyra ɲaari neere. Alman neerekey kaa nda ngi feejey ngi hawey nda ngi hanciney neere. Day day neerekey goo nda albasar,ciiri, deydey buunaa...... Yooboo cerawey ga sukar,fita,darbay, teenay........ga neerandi bitijey ra. Sorkey ga hamiisa dumi kul kate yooboo ra. Woy aru zanka nda boro beeri kul ga kaa yooboo ra ka day wala ka yaara yaada. Alhadoo zaaroo ga te zaari beeri Hawsafulan koyra borey ce yoobu fondaa ra. 9sgac0peu9wz0s35g0y1uye6o98hzbf 0 3830296 7384879 2026-11-07T15:57:59Z Saloum2 2705324 Created page with "Seeriif Usmaan Haydara alfa beeri no Mali laabo ra. Adine koy no a ga te boro kaŋ borey kul ga bay Bamakoo ra, Mali ra, Afrik kul ra. 1955 Ra a hay Tamani ra. Tamani ga te koyra fo kaŋ go segu laboo  ra. Alfa no kaŋ goo nda beerey boobo, borey ga hinse  ka bagaa. A ga waazu Bamara nda arabe ceeni ra. Boro kaŋ ga hinse hinnaa a na madarassa, lokkol hugu nda lokkotoro hugu ciine Bamakoo nda koyrey ize boboo ra. Wazey kaŋ a gi tee ga cebe kaŋ borey ma alsilaama tara..." 7384879 wikitext text/x-wiki Seeriif Usmaan Haydara alfa beeri no Mali laabo ra. Adine koy no a ga te boro kaŋ borey kul ga bay Bamakoo ra, Mali ra, Afrik kul ra. 1955 Ra a hay Tamani ra. Tamani ga te koyra fo kaŋ go segu laboo  ra. Alfa no kaŋ goo nda beerey boobo, borey ga hinse  ka bagaa. A ga waazu Bamara nda arabe ceeni ra. Boro kaŋ ga hinse hinnaa a na madarassa, lokkol hugu nda lokkotoro hugu ciine Bamakoo nda koyrey ize boboo ra. Wazey kaŋ a gi tee ga cebe kaŋ borey ma alsilaama taray te nda fondo, borey ma alsilaama taray dam ngey hundoo ra,...... Nda gey ciine boobo hin. o2o9onlshh7m25b5rpvvhro2azlt7xe 0 3830297 7384880 2026-11-07T15:58:00Z Daniel Ricoxx 2723971 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''Tunal nawi''' ----''Categoría Gramatical:'' Neologismo ''Grammatical Category:'' Neologism ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin-Tunal nawi.wav|embed|200px]] |} [[File:Calendar (PSF).png|thumb|250x250px|Tunal nawi]] === Español === * '''Definición:''' El día jueves === English === * '''Definition:''' Thursday. Category:Wt/pp..." 7384880 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''Tunal nawi''' ----''Categoría Gramatical:'' Neologismo ''Grammatical Category:'' Neologism ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin-Tunal nawi.wav|embed|200px]] |} [[File:Calendar (PSF).png|thumb|250x250px|Tunal nawi]] === Español === * '''Definición:''' El día jueves === English === * '''Definition:''' Thursday. [[Category:Wt/ppl/Category:Neologismo]] [[Category:Wt/ppl]] 55r5hl8hyj53fiwxusnvuc46s9vbg05 0 3830298 7384883 2026-11-07T15:59:34Z Mulkh Singh 2529561 Created page with "ਨਿੰਦਰ ਗਿੱਲ (ਜਨਮ .....- ਮੌਤ 13 ਨਵੰਬਰ 2022) ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 1980ਵਿਆਂ ਦੇ ਸੰਕਟ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੁਝ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿਤਰਣ ਦੇ ਤਕੜੇ ਉਪਰਾਲੇ ਕਰ ਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। == ਕਥਨ == [[Category:Wq/pa]]" 7384883 wikitext text/x-wiki ਨਿੰਦਰ ਗਿੱਲ (ਜਨਮ .....- ਮੌਤ 13 ਨਵੰਬਰ 2022) ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 1980ਵਿਆਂ ਦੇ ਸੰਕਟ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੁਝ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿਤਰਣ ਦੇ ਤਕੜੇ ਉਪਰਾਲੇ ਕਰ ਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। == ਕਥਨ == [[Category:Wq/pa]] 3k8kojwqrlj9c0u8yrgy0ke4hyztsvd 7384894 7384883 2026-11-07T16:05:44Z Mulkh Singh 2529561 7384894 wikitext text/x-wiki ਨਿੰਦਰ ਗਿੱਲ (ਜਨਮ .....- ਮੌਤ 13 ਨਵੰਬਰ 2022) ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 1980ਵਿਆਂ ਦੇ ਸੰਕਟ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੁਝ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿਤਰਣ ਦੇ ਤਕੜੇ ਉਪਰਾਲੇ ਕਰ ਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। == ਕਥਨ == === ਪੰਡੋਰੀ ਪ੍ਰੋਹਿਤਾਂ (ਨਾਵਲ) === * ਦਲਿਤ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦੀ ਕਮ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ** ਪੰਨਾਂ 17, ਸੰਗਰਾਮ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼, ਲੁਧਿਆਣਾ, ਐਡੀਸ਼ਨ 2017 [[Category:Wq/pa]] ln29lvnz1hjy4l8vca9drugfqol4yej 7384895 7384894 2026-11-07T16:07:06Z Mulkh Singh 2529561 /* ਪੰਡੋਰੀ ਪ੍ਰੋਹਿਤਾਂ (ਨਾਵਲ) */ 7384895 wikitext text/x-wiki ਨਿੰਦਰ ਗਿੱਲ (ਜਨਮ .....- ਮੌਤ 13 ਨਵੰਬਰ 2022) ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 1980ਵਿਆਂ ਦੇ ਸੰਕਟ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੁਝ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿਤਰਣ ਦੇ ਤਕੜੇ ਉਪਰਾਲੇ ਕਰ ਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। == ਕਥਨ == === ਪੰਡੋਰੀ ਪ੍ਰੋਹਿਤਾਂ (ਨਾਵਲ) === * ਦਲਿਤ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦੀ ਕਮ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ** ਪੰਨਾਂ 17, ਸੰਗਰਾਮ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼, ਲੁਧਿਆਣਾ, ਐਡੀਸ਼ਨ 2017 [[Category:Wq/pa]] [[Category:Wq/pa/ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰ]] [[Category:Wq/pa/ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ]] 8kkuwxnv4gscsd8wnjeikiuog1cinqm 7384927 7384895 2026-11-07T16:35:33Z Mulkh Singh 2529561 /* ਪੰਡੋਰੀ ਪ੍ਰੋਹਿਤਾਂ (ਨਾਵਲ) */ 7384927 wikitext text/x-wiki ਨਿੰਦਰ ਗਿੱਲ (ਜਨਮ .....- ਮੌਤ 13 ਨਵੰਬਰ 2022) ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 1980ਵਿਆਂ ਦੇ ਸੰਕਟ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੁਝ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿਤਰਣ ਦੇ ਤਕੜੇ ਉਪਰਾਲੇ ਕਰ ਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। == ਕਥਨ == === ਪੰਡੋਰੀ ਪ੍ਰੋਹਿਤਾਂ (ਨਾਵਲ) === * ਦਲਿਤ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦੀ ਕਮ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ** ਪੰਨਾਂ 17, ਸੰਗਰਾਮ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼, ਲੁਧਿਆਣਾ, ਐਡੀਸ਼ਨ 2017 * ਅਸੀਂ ਬੰਦੇ ਨਹੀਂ ਥਮਲੇ ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਿਰ ਛਤੀਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸਮਾਜ ਦਾ ਗੰਦ ਚੁਕਾਇਆ ਹੋਇਐ। ** ਪੰਨਾਂ 19 [[Category:Wq/pa]] [[Category:Wq/pa/ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰ]] [[Category:Wq/pa/ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ]] e98hl6n6i4z2kiegn56b7jtsuu3jpaa 0 3830299 7384884 2026-11-07T16:00:16Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 Created page with "Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ Konongo-Odumase ni yɔɔ Asante Akim kpokpaa ni yɔɔ Ashanti kpokpaa lɛ nɔ yɛ Ghana lɛ mli.[1][2]" 7384884 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ Konongo-Odumase ni yɔɔ Asante Akim kpokpaa ni yɔɔ Ashanti kpokpaa lɛ nɔ yɛ Ghana lɛ mli.[1][2] 7hkrpp0a5hmnippflew7tpqf70917gg 7384888 7384884 2026-11-07T16:02:02Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384888 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ Asante Akim kpokpaa ni yɔɔ Ashanti kpokpaa lɛ nɔ yɛ Ghana lɛ mli.[1][2] == Tsutsu blema == 8syeg15jkuzfvha6xcg3ydc9u822pb1 7384890 7384888 2026-11-07T16:03:03Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384890 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ Ashanti kpokpaa lɛ nɔ yɛ Ghana lɛ mli.[1][2] == Tsutsu blema == eceikc4umyk3nccy7j5z7vz8rghj4d3 7384891 7384890 2026-11-07T16:03:52Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384891 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ Ghana lɛ mli.[1][2] == Tsutsu blema == 0l7zeqs33y4i57aib49e100j5nwt1rq 7384892 7384891 2026-11-07T16:04:27Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384892 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.[1][2] == Tsutsu blema == 943tjelshfz8xsd5wy4peij5145uagf 7384896 7384892 2026-11-07T16:09:39Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384896 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.[1][2] == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni Kufuor nɔyeli lɛ kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.[3][4] Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni Kwame Nkrumah Kpee Gbɔmɛi Akuu lɛ ye kunim yɛ 1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ sɛɛ lɛ fã.[5] jo0623dessz53szstdfxgxntyiwx536 7384899 7384896 2026-11-07T16:11:17Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384899 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.[1][2] == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni Kufuor nɔyeli lɛ kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.[3][4] Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni Kwame Nkrumah Kpee Gbɔmɛi Akuu lɛ ye kunim yɛ 1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ sɛɛ lɛ fã.[5] Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ Biafra maŋ ni kɛ Nigeria maŋ ta lɛ yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.[5] thvc11sbd0satatwzwf7a2wonyo3xdl 7384900 7384899 2026-11-07T16:13:09Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384900 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.[1][2] == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni Kufuor nɔyeli lɛ kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.[3][4] Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni Kwame Nkrumah Kpee Gbɔmɛi Akuu lɛ ye kunim yɛ 1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ sɛɛ lɛ fã.[5] Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ Biafra maŋ ni kɛ Nigeria maŋ ta lɛ yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.[5] Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ skul ni ji ekpaa lɛ fata he, ni amɛtsuɔ nikasemɔi ni yaa hiɛ yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli.[citation needed] ej4qclfi4f0tu6ucn3fa26s8pr9j2oi 7384903 7384900 2026-11-07T16:15:49Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 /* Tsutsu blema */ 7384903 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.[1][2] == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni Kufuor nɔyeli lɛ kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.[3][4] Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni Kwame Nkrumah Kpee Gbɔmɛi Akuu lɛ ye kunim yɛ 1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ sɛɛ lɛ fã.[5] Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ Biafra maŋ ni kɛ Nigeria maŋ ta lɛ yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.[5] Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ skul ni ji ekpaa lɛ fata he, ni amɛtsuɔ nikasemɔi ni yaa hiɛ yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli.[citation needed] B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.[5] b3fyii16ycphjx977iwxz4b7j7ccvxq 7384905 7384903 2026-11-07T16:16:50Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 /* Tsutsu blema */ 7384905 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.[1][2] == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni Kufuor nɔyeli lɛ kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.[3][4] Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni Kwame Nkrumah Kpee Gbɔmɛi Akuu lɛ ye kunim yɛ 1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ sɛɛ lɛ fã.[5] Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ Biafra maŋ ni kɛ Nigeria maŋ ta lɛ yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.[5] Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ skul ni ji ekpaa lɛ fata he, ni amɛtsuɔ nikasemɔi ni yaa hiɛ yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli.[citation needed] B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.[5] Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 WASSCE kaa lɛ sɛɛ.[6] otrvo44ww6fotqrv4rcf3s1yooyqt7c 7384906 7384905 2026-11-07T16:17:44Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384906 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.[1][2] == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni Kufuor nɔyeli lɛ kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.[3][4] Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni Kwame Nkrumah Kpee Gbɔmɛi Akuu lɛ ye kunim yɛ 1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ sɛɛ lɛ fã.[5] Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ Biafra maŋ ni kɛ Nigeria maŋ ta lɛ yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.[5] Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ skul ni ji ekpaa lɛ fata he, ni amɛtsuɔ nikasemɔi ni yaa hiɛ yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli.[citation needed] B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.[5] Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 WASSCE kaa lɛ sɛɛ.[6] == Hemɔ == sscknd3w7y8fnu29d8ti105ozf3131u 7384909 7384906 2026-11-07T16:19:25Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384909 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.[1][2] == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni Kufuor nɔyeli lɛ kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.[3][4] Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni Kwame Nkrumah Kpee Gbɔmɛi Akuu lɛ ye kunim yɛ 1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ sɛɛ lɛ fã.[5] Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ Biafra maŋ ni kɛ Nigeria maŋ ta lɛ yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.[5] Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ skul ni ji ekpaa lɛ fata he, ni amɛtsuɔ nikasemɔi ni yaa hiɛ yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli.[citation needed] B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.[5] Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 WASSCE kaa lɛ sɛɛ.[6] == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == td3ql3h78u6pl2wsmqwye3zopt3oh85 7384911 7384909 2026-11-07T16:20:04Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384911 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.[1][2] == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni Kufuor nɔyeli lɛ kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.[3][4] Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni Kwame Nkrumah Kpee Gbɔmɛi Akuu lɛ ye kunim yɛ 1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ sɛɛ lɛ fã.[5] Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ Biafra maŋ ni kɛ Nigeria maŋ ta lɛ yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.[5] Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ skul ni ji ekpaa lɛ fata he, ni amɛtsuɔ nikasemɔi ni yaa hiɛ yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli.[citation needed] B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.[5] Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 WASSCE kaa lɛ sɛɛ.[6] == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == c9nth6hvutorl97fgtlwjvrcdf5q1ni 7384915 7384911 2026-11-07T16:22:40Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384915 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.[1][2] == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni Kufuor nɔyeli lɛ kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.[3][4] Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni Kwame Nkrumah Kpee Gbɔmɛi Akuu lɛ ye kunim yɛ 1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ sɛɛ lɛ fã.[5] Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ Biafra maŋ ni kɛ Nigeria maŋ ta lɛ yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.[5] Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ skul ni ji ekpaa lɛ fata he, ni amɛtsuɔ nikasemɔi ni yaa hiɛ yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli.[citation needed] B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.[5] Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 WASSCE kaa lɛ sɛɛ.[6] == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == == Nikaselɔi ni eho == 5w0z73dkb1008q6ejvys8d4yodyitzl 7384917 7384915 2026-11-07T16:23:29Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384917 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.[1][2] == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni Kufuor nɔyeli lɛ kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.[3][4] Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni Kwame Nkrumah Kpee Gbɔmɛi Akuu lɛ ye kunim yɛ 1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ sɛɛ lɛ fã.[5] Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ Biafra maŋ ni kɛ Nigeria maŋ ta lɛ yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.[5] Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ skul ni ji ekpaa lɛ fata he, ni amɛtsuɔ nikasemɔi ni yaa hiɛ yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli.[citation needed] B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.[5] Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 WASSCE kaa lɛ sɛɛ.[6] == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == == Nikaselɔi ni eho == == Basabasafeemɔi == 49r4756tx3fws74e1dsvhtj53n2ajf4 7384921 7384917 2026-11-07T16:28:25Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 /* Basabasafeemɔi */ 7384921 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.[1][2] == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni Kufuor nɔyeli lɛ kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.[3][4] Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni Kwame Nkrumah Kpee Gbɔmɛi Akuu lɛ ye kunim yɛ 1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ sɛɛ lɛ fã.[5] Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ Biafra maŋ ni kɛ Nigeria maŋ ta lɛ yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.[5] Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ skul ni ji ekpaa lɛ fata he, ni amɛtsuɔ nikasemɔi ni yaa hiɛ yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli.[citation needed] B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.[5] Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 WASSCE kaa lɛ sɛɛ.[6] == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == == Nikaselɔi ni eho == == Basabasafeemɔi == Yɛ November afi 2016 lɛ, basabasafeemɔ ba skulbii lɛ ateŋ ni no ha agbe skul lɛ naa be kukuoo ko. Nɔ hewɔ ji akɛ, skulbii lɛ miisumɔ ni ajie skul lɛ nɔkwɛlɔ lɛ kɛjɛ skul lɛ mli.[7] l7bihgos4h6qrcgopaohxho0mj5x719 7384923 7384921 2026-11-07T16:31:47Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384923 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.<ref>"[http://www.modernghana.com/news/265062/1/konongo-odumase-shs-old-students-hold-3rd-inter-te.html Konongo Odumase SHS Old Students Hold 3rd Inter Tertiary Congress]". [[:en:Ghana_News_Agency|Ghana News Agency]] (via Modernghana.com). 22 February 2010. Retrieved 6 June 2016.</ref>[1][2] == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni Kufuor nɔyeli lɛ kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.[3][4] Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni Kwame Nkrumah Kpee Gbɔmɛi Akuu lɛ ye kunim yɛ 1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ sɛɛ lɛ fã.[5] Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ Biafra maŋ ni kɛ Nigeria maŋ ta lɛ yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.[5] Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ skul ni ji ekpaa lɛ fata he, ni amɛtsuɔ nikasemɔi ni yaa hiɛ yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli.[citation needed] B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.[5] Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 WASSCE kaa lɛ sɛɛ.[6] == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == == Nikaselɔi ni eho == == Basabasafeemɔi == Yɛ November afi 2016 lɛ, basabasafeemɔ ba skulbii lɛ ateŋ ni no ha agbe skul lɛ naa be kukuoo ko. Nɔ hewɔ ji akɛ, skulbii lɛ miisumɔ ni ajie skul lɛ nɔkwɛlɔ lɛ kɛjɛ skul lɛ mli.[7] 6um25kudlqqmexsa3rbuvto336k855g 7384924 7384923 2026-11-07T16:32:27Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384924 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.<ref>"[http://www.modernghana.com/news/265062/1/konongo-odumase-shs-old-students-hold-3rd-inter-te.html Konongo Odumase SHS Old Students Hold 3rd Inter Tertiary Congress]". [[:en:Ghana_News_Agency|Ghana News Agency]] (via Modernghana.com). 22 February 2010. Retrieved 6 June 2016.</ref> == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni Kufuor nɔyeli lɛ kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.[3][4] Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni Kwame Nkrumah Kpee Gbɔmɛi Akuu lɛ ye kunim yɛ 1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ sɛɛ lɛ fã.[5] Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ Biafra maŋ ni kɛ Nigeria maŋ ta lɛ yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.[5] Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ skul ni ji ekpaa lɛ fata he, ni amɛtsuɔ nikasemɔi ni yaa hiɛ yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli.[citation needed] B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.[5] Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 WASSCE kaa lɛ sɛɛ.[6] == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == == Nikaselɔi ni eho == == Basabasafeemɔi == Yɛ November afi 2016 lɛ, basabasafeemɔ ba skulbii lɛ ateŋ ni no ha agbe skul lɛ naa be kukuoo ko. Nɔ hewɔ ji akɛ, skulbii lɛ miisumɔ ni ajie skul lɛ nɔkwɛlɔ lɛ kɛjɛ skul lɛ mli.[7] 5ngkx1c3wvjldnstc2zomlxekdyiyfq 7384926 7384924 2026-11-07T16:34:17Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384926 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.<ref>"[http://www.modernghana.com/news/265062/1/konongo-odumase-shs-old-students-hold-3rd-inter-te.html Konongo Odumase SHS Old Students Hold 3rd Inter Tertiary Congress]". [[:en:Ghana_News_Agency|Ghana News Agency]] (via Modernghana.com). 22 February 2010. Retrieved 6 June 2016.</ref><ref>[http://asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh/?arrow=nws&read=13638 "Ghana » Ashanti Region » Asante Akim North District".] asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh. Retrieved 27 May 2015.</ref> == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni Kufuor nɔyeli lɛ kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.[3][4] Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni Kwame Nkrumah Kpee Gbɔmɛi Akuu lɛ ye kunim yɛ 1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ sɛɛ lɛ fã.[5] Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ Biafra maŋ ni kɛ Nigeria maŋ ta lɛ yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.[5] Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ skul ni ji ekpaa lɛ fata he, ni amɛtsuɔ nikasemɔi ni yaa hiɛ yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli.[citation needed] B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.[5] Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 WASSCE kaa lɛ sɛɛ.[6] == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == == Nikaselɔi ni eho == == Basabasafeemɔi == Yɛ November afi 2016 lɛ, basabasafeemɔ ba skulbii lɛ ateŋ ni no ha agbe skul lɛ naa be kukuoo ko. Nɔ hewɔ ji akɛ, skulbii lɛ miisumɔ ni ajie skul lɛ nɔkwɛlɔ lɛ kɛjɛ skul lɛ mli.[7] exyevd8l9h9zn0z92200mafvf2jzjln 7384928 7384926 2026-11-07T16:35:49Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 /* Tsutsu blema */ 7384928 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.<ref>"[http://www.modernghana.com/news/265062/1/konongo-odumase-shs-old-students-hold-3rd-inter-te.html Konongo Odumase SHS Old Students Hold 3rd Inter Tertiary Congress]". [[:en:Ghana_News_Agency|Ghana News Agency]] (via Modernghana.com). 22 February 2010. Retrieved 6 June 2016.</ref><ref>[http://asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh/?arrow=nws&read=13638 "Ghana » Ashanti Region » Asante Akim North District".] asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh. Retrieved 27 May 2015.</ref> == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni Kufuor nɔyeli lɛ kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.<ref>[https://www.newsghana.com.gh/nana-konadu-renaming-of-jss-sss-to-jhs-shs-needless/ "Nana Konadu: Renaming of JSS & SSS to JHS & SHS needless".] NewsGhana.com.gh. NewsGhana. 12 April 2012. Retrieved 16 November 2019.</ref>[3][4] Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni Kwame Nkrumah Kpee Gbɔmɛi Akuu lɛ ye kunim yɛ 1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ sɛɛ lɛ fã.[5] Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ Biafra maŋ ni kɛ Nigeria maŋ ta lɛ yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.[5] Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ skul ni ji ekpaa lɛ fata he, ni amɛtsuɔ nikasemɔi ni yaa hiɛ yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli.[citation needed] B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.[5] Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 WASSCE kaa lɛ sɛɛ.[6] == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == == Nikaselɔi ni eho == == Basabasafeemɔi == Yɛ November afi 2016 lɛ, basabasafeemɔ ba skulbii lɛ ateŋ ni no ha agbe skul lɛ naa be kukuoo ko. Nɔ hewɔ ji akɛ, skulbii lɛ miisumɔ ni ajie skul lɛ nɔkwɛlɔ lɛ kɛjɛ skul lɛ mli.[7] 72v2c0c1iy6gphctvcj87t8ckyr8dpn 7384930 7384928 2026-11-07T16:37:54Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384930 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.<ref>"[http://www.modernghana.com/news/265062/1/konongo-odumase-shs-old-students-hold-3rd-inter-te.html Konongo Odumase SHS Old Students Hold 3rd Inter Tertiary Congress]". [[:en:Ghana_News_Agency|Ghana News Agency]] (via Modernghana.com). 22 February 2010. Retrieved 6 June 2016.</ref><ref>[http://asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh/?arrow=nws&read=13638 "Ghana » Ashanti Region » Asante Akim North District".] asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh. Retrieved 27 May 2015.</ref> == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni Kufuor nɔyeli lɛ kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.<ref>[https://www.newsghana.com.gh/nana-konadu-renaming-of-jss-sss-to-jhs-shs-needless/ "Nana Konadu: Renaming of JSS & SSS to JHS & SHS needless".] NewsGhana.com.gh. NewsGhana. 12 April 2012. Retrieved 16 November 2019.</ref><ref>Antwi II, Nana Kofi (2015). [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 Asante-Akyem Odumase : a historical perspective]. Advent Press. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 9789988224479]. Retrieved 16 November 2019.</ref>[3][4] Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni Kwame Nkrumah Kpee Gbɔmɛi Akuu lɛ ye kunim yɛ 1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ sɛɛ lɛ fã.[5] Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ Biafra maŋ ni kɛ Nigeria maŋ ta lɛ yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.[5] Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ skul ni ji ekpaa lɛ fata he, ni amɛtsuɔ nikasemɔi ni yaa hiɛ yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli.[citation needed] B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.[5] Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 WASSCE kaa lɛ sɛɛ.[6] == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == == Nikaselɔi ni eho == == Basabasafeemɔi == Yɛ November afi 2016 lɛ, basabasafeemɔ ba skulbii lɛ ateŋ ni no ha agbe skul lɛ naa be kukuoo ko. Nɔ hewɔ ji akɛ, skulbii lɛ miisumɔ ni ajie skul lɛ nɔkwɛlɔ lɛ kɛjɛ skul lɛ mli.[7] 351jar0goyko7eb7bfzrcj13m9s5b8n 7384931 7384930 2026-11-07T16:38:07Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384931 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.<ref>"[http://www.modernghana.com/news/265062/1/konongo-odumase-shs-old-students-hold-3rd-inter-te.html Konongo Odumase SHS Old Students Hold 3rd Inter Tertiary Congress]". [[:en:Ghana_News_Agency|Ghana News Agency]] (via Modernghana.com). 22 February 2010. Retrieved 6 June 2016.</ref><ref>[http://asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh/?arrow=nws&read=13638 "Ghana » Ashanti Region » Asante Akim North District".] asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh. Retrieved 27 May 2015.</ref> == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni Kufuor nɔyeli lɛ kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.<ref>[https://www.newsghana.com.gh/nana-konadu-renaming-of-jss-sss-to-jhs-shs-needless/ "Nana Konadu: Renaming of JSS & SSS to JHS & SHS needless".] NewsGhana.com.gh. NewsGhana. 12 April 2012. Retrieved 16 November 2019.</ref><ref>Antwi II, Nana Kofi (2015). [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 Asante-Akyem Odumase : a historical perspective]. Advent Press. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 9789988224479]. Retrieved 16 November 2019.</ref> Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni Kwame Nkrumah Kpee Gbɔmɛi Akuu lɛ ye kunim yɛ 1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ sɛɛ lɛ fã.[5] Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ Biafra maŋ ni kɛ Nigeria maŋ ta lɛ yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.[5] Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ skul ni ji ekpaa lɛ fata he, ni amɛtsuɔ nikasemɔi ni yaa hiɛ yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli.[citation needed] B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.[5] Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 WASSCE kaa lɛ sɛɛ.[6] == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == == Nikaselɔi ni eho == == Basabasafeemɔi == Yɛ November afi 2016 lɛ, basabasafeemɔ ba skulbii lɛ ateŋ ni no ha agbe skul lɛ naa be kukuoo ko. Nɔ hewɔ ji akɛ, skulbii lɛ miisumɔ ni ajie skul lɛ nɔkwɛlɔ lɛ kɛjɛ skul lɛ mli.[7] dj92mzp1b8flvepk83g9juxuduha9cb 7384934 7384931 2026-11-07T16:40:25Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384934 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.<ref>"[http://www.modernghana.com/news/265062/1/konongo-odumase-shs-old-students-hold-3rd-inter-te.html Konongo Odumase SHS Old Students Hold 3rd Inter Tertiary Congress]". [[:en:Ghana_News_Agency|Ghana News Agency]] (via Modernghana.com). 22 February 2010. Retrieved 6 June 2016.</ref><ref>[http://asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh/?arrow=nws&read=13638 "Ghana » Ashanti Region » Asante Akim North District".] asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh. Retrieved 27 May 2015.</ref> == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni Kufuor nɔyeli lɛ kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.<ref>[https://www.newsghana.com.gh/nana-konadu-renaming-of-jss-sss-to-jhs-shs-needless/ "Nana Konadu: Renaming of JSS & SSS to JHS & SHS needless".] NewsGhana.com.gh. NewsGhana. 12 April 2012. Retrieved 16 November 2019.</ref><ref>Antwi II, Nana Kofi (2015). [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 Asante-Akyem Odumase : a historical perspective]. Advent Press. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 9789988224479]. Retrieved 16 November 2019.</ref> Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni Kwame Nkrumah Kpee Gbɔmɛi Akuu lɛ ye kunim yɛ 1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ sɛɛ lɛ fã.[5] Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ Biafra maŋ ni kɛ Nigeria maŋ ta lɛ yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.[5]<ref>[https://web.archive.org/web/20211027234046/https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ "BRIEF HISTORY OF KONONGO-ODUMASI SENIOR HIGH SCHOOL"]. AshSRC.com. AshantiSRC. Archived from [https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ the original] on 27 October 2021. Retrieved 16 November 2019.</ref> Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ skul ni ji ekpaa lɛ fata he, ni amɛtsuɔ nikasemɔi ni yaa hiɛ yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli.[citation needed] B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.[5] Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 WASSCE kaa lɛ sɛɛ.[6] == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == == Nikaselɔi ni eho == == Basabasafeemɔi == Yɛ November afi 2016 lɛ, basabasafeemɔ ba skulbii lɛ ateŋ ni no ha agbe skul lɛ naa be kukuoo ko. Nɔ hewɔ ji akɛ, skulbii lɛ miisumɔ ni ajie skul lɛ nɔkwɛlɔ lɛ kɛjɛ skul lɛ mli.[7] 6gcahw7xrv9eqqkjb0j049evofqoz7u 7384935 7384934 2026-11-07T16:40:37Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384935 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.<ref>"[http://www.modernghana.com/news/265062/1/konongo-odumase-shs-old-students-hold-3rd-inter-te.html Konongo Odumase SHS Old Students Hold 3rd Inter Tertiary Congress]". [[:en:Ghana_News_Agency|Ghana News Agency]] (via Modernghana.com). 22 February 2010. Retrieved 6 June 2016.</ref><ref>[http://asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh/?arrow=nws&read=13638 "Ghana » Ashanti Region » Asante Akim North District".] asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh. Retrieved 27 May 2015.</ref> == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni Kufuor nɔyeli lɛ kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.<ref>[https://www.newsghana.com.gh/nana-konadu-renaming-of-jss-sss-to-jhs-shs-needless/ "Nana Konadu: Renaming of JSS & SSS to JHS & SHS needless".] NewsGhana.com.gh. NewsGhana. 12 April 2012. Retrieved 16 November 2019.</ref><ref>Antwi II, Nana Kofi (2015). [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 Asante-Akyem Odumase : a historical perspective]. Advent Press. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 9789988224479]. Retrieved 16 November 2019.</ref> Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni Kwame Nkrumah Kpee Gbɔmɛi Akuu lɛ ye kunim yɛ 1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ sɛɛ lɛ fã.[5] Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ Biafra maŋ ni kɛ Nigeria maŋ ta lɛ yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.<ref>[https://web.archive.org/web/20211027234046/https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ "BRIEF HISTORY OF KONONGO-ODUMASI SENIOR HIGH SCHOOL"]. AshSRC.com. AshantiSRC. Archived from [https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ the original] on 27 October 2021. Retrieved 16 November 2019.</ref> Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ skul ni ji ekpaa lɛ fata he, ni amɛtsuɔ nikasemɔi ni yaa hiɛ yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli.[citation needed] B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.[5] Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 WASSCE kaa lɛ sɛɛ.[6] == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == == Nikaselɔi ni eho == == Basabasafeemɔi == Yɛ November afi 2016 lɛ, basabasafeemɔ ba skulbii lɛ ateŋ ni no ha agbe skul lɛ naa be kukuoo ko. Nɔ hewɔ ji akɛ, skulbii lɛ miisumɔ ni ajie skul lɛ nɔkwɛlɔ lɛ kɛjɛ skul lɛ mli.[7] 2x715epl1kcvkjwql3vf411rnzdite7 7384936 7384935 2026-11-07T16:43:30Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384936 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.<ref>"[http://www.modernghana.com/news/265062/1/konongo-odumase-shs-old-students-hold-3rd-inter-te.html Konongo Odumase SHS Old Students Hold 3rd Inter Tertiary Congress]". [[:en:Ghana_News_Agency|Ghana News Agency]] (via Modernghana.com). 22 February 2010. Retrieved 6 June 2016.</ref><ref>[http://asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh/?arrow=nws&read=13638 "Ghana » Ashanti Region » Asante Akim North District".] asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh. Retrieved 27 May 2015.</ref> == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni Kufuor nɔyeli lɛ kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.<ref>[https://www.newsghana.com.gh/nana-konadu-renaming-of-jss-sss-to-jhs-shs-needless/ "Nana Konadu: Renaming of JSS & SSS to JHS & SHS needless".] NewsGhana.com.gh. NewsGhana. 12 April 2012. Retrieved 16 November 2019.</ref><ref>Antwi II, Nana Kofi (2015). [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 Asante-Akyem Odumase : a historical perspective]. Advent Press. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 9789988224479]. Retrieved 16 November 2019.</ref> Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni Kwame Nkrumah Kpee Gbɔmɛi Akuu lɛ ye kunim yɛ 1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ sɛɛ lɛ fã.[5] Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ Biafra maŋ ni kɛ Nigeria maŋ ta lɛ yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.<ref>[https://web.archive.org/web/20211027234046/https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ "BRIEF HISTORY OF KONONGO-ODUMASI SENIOR HIGH SCHOOL"]. AshSRC.com. AshantiSRC. Archived from [https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ the original] on 27 October 2021. Retrieved 16 November 2019.</ref> Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ skul ni ji ekpaa lɛ fata he, ni amɛtsuɔ nikasemɔi ni yaa hiɛ yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli. B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.[5] Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 WASSCE kaa lɛ sɛɛ.[6]<ref>[https://www.schoolsingh.com/senior-high-schools/konongo-odumase-senior-high/about "Konongo Odumase Senior High | SchoolsInGh.com"]. www.schoolsingh.com. Retrieved 24 November 2025.</ref> == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == == Nikaselɔi ni eho == == Basabasafeemɔi == Yɛ November afi 2016 lɛ, basabasafeemɔ ba skulbii lɛ ateŋ ni no ha agbe skul lɛ naa be kukuoo ko. Nɔ hewɔ ji akɛ, skulbii lɛ miisumɔ ni ajie skul lɛ nɔkwɛlɔ lɛ kɛjɛ skul lɛ mli.[7] ncob02jfym4uwgpra9t385l75k513ng 7384938 7384936 2026-11-07T16:47:13Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384938 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.<ref>"[http://www.modernghana.com/news/265062/1/konongo-odumase-shs-old-students-hold-3rd-inter-te.html Konongo Odumase SHS Old Students Hold 3rd Inter Tertiary Congress]". [[:en:Ghana_News_Agency|Ghana News Agency]] (via Modernghana.com). 22 February 2010. Retrieved 6 June 2016.</ref><ref>[http://asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh/?arrow=nws&read=13638 "Ghana » Ashanti Region » Asante Akim North District".] asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh. Retrieved 27 May 2015.</ref> == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni Kufuor nɔyeli lɛ kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.<ref>[https://www.newsghana.com.gh/nana-konadu-renaming-of-jss-sss-to-jhs-shs-needless/ "Nana Konadu: Renaming of JSS & SSS to JHS & SHS needless".] NewsGhana.com.gh. NewsGhana. 12 April 2012. Retrieved 16 November 2019.</ref><ref>Antwi II, Nana Kofi (2015). [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 Asante-Akyem Odumase : a historical perspective]. Advent Press. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 9789988224479]. Retrieved 16 November 2019.</ref> Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni Kwame Nkrumah Kpee Gbɔmɛi Akuu lɛ ye kunim yɛ 1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ sɛɛ lɛ fã.[5] Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ Biafra maŋ ni kɛ Nigeria maŋ ta lɛ yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.<ref>[https://web.archive.org/web/20211027234046/https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ "BRIEF HISTORY OF KONONGO-ODUMASI SENIOR HIGH SCHOOL"]. AshSRC.com. AshantiSRC. Archived from [https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ the original] on 27 October 2021. Retrieved 16 November 2019.</ref> Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ skul ni ji ekpaa lɛ fata he, ni amɛtsuɔ nikasemɔi ni yaa hiɛ yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli. B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.[5] Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 WASSCE kaa lɛ sɛɛ.<ref>[https://www.schoolsingh.com/senior-high-schools/konongo-odumase-senior-high/about "Konongo Odumase Senior High | SchoolsInGh.com"]. www.schoolsingh.com. Retrieved 24 November 2025.</ref> == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == == Nikaselɔi ni eho == == Basabasafeemɔi == Yɛ November afi 2016 lɛ, basabasafeemɔ ba skulbii lɛ ateŋ ni no ha agbe skul lɛ naa be kukuoo ko. Nɔ hewɔ ji akɛ, skulbii lɛ miisumɔ ni ajie skul lɛ nɔkwɛlɔ lɛ kɛjɛ skul lɛ mli.[7] 12pf3klxxt5ja1ca0lrvrxn7cn759o9 7384939 7384938 2026-11-07T16:47:53Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384939 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.<ref>"[http://www.modernghana.com/news/265062/1/konongo-odumase-shs-old-students-hold-3rd-inter-te.html Konongo Odumase SHS Old Students Hold 3rd Inter Tertiary Congress]". [[:en:Ghana_News_Agency|Ghana News Agency]] (via Modernghana.com). 22 February 2010. Retrieved 6 June 2016.</ref><ref>[http://asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh/?arrow=nws&read=13638 "Ghana » Ashanti Region » Asante Akim North District".] asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh. Retrieved 27 May 2015.</ref> == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni Kufuor nɔyeli lɛ kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.<ref>[https://www.newsghana.com.gh/nana-konadu-renaming-of-jss-sss-to-jhs-shs-needless/ "Nana Konadu: Renaming of JSS & SSS to JHS & SHS needless".] NewsGhana.com.gh. NewsGhana. 12 April 2012. Retrieved 16 November 2019.</ref><ref>Antwi II, Nana Kofi (2015). [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 Asante-Akyem Odumase : a historical perspective]. Advent Press. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 9789988224479]. Retrieved 16 November 2019.</ref> Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni Kwame Nkrumah Kpee Gbɔmɛi Akuu lɛ ye kunim yɛ 1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ sɛɛ lɛ fã.[5] Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ Biafra maŋ ni kɛ Nigeria maŋ ta lɛ yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.<ref name=":1">[https://web.archive.org/web/20211027234046/https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ "BRIEF HISTORY OF KONONGO-ODUMASI SENIOR HIGH SCHOOL"]. AshSRC.com. AshantiSRC. Archived from [https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ the original] on 27 October 2021. Retrieved 16 November 2019.</ref> Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ skul ni ji ekpaa lɛ fata he, ni amɛtsuɔ nikasemɔi ni yaa hiɛ yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli. B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.<ref name=":1" /> Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 WASSCE kaa lɛ sɛɛ.<ref>[https://www.schoolsingh.com/senior-high-schools/konongo-odumase-senior-high/about "Konongo Odumase Senior High | SchoolsInGh.com"]. www.schoolsingh.com. Retrieved 24 November 2025.</ref> == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == == Nikaselɔi ni eho == == Basabasafeemɔi == Yɛ November afi 2016 lɛ, basabasafeemɔ ba skulbii lɛ ateŋ ni no ha agbe skul lɛ naa be kukuoo ko. Nɔ hewɔ ji akɛ, skulbii lɛ miisumɔ ni ajie skul lɛ nɔkwɛlɔ lɛ kɛjɛ skul lɛ mli.[7] 5i0o81t57dup3sq75p1tvgcj4tw49y3 7384940 7384939 2026-11-07T16:49:06Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384940 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.<ref>"[http://www.modernghana.com/news/265062/1/konongo-odumase-shs-old-students-hold-3rd-inter-te.html Konongo Odumase SHS Old Students Hold 3rd Inter Tertiary Congress]". [[:en:Ghana_News_Agency|Ghana News Agency]] (via Modernghana.com). 22 February 2010. Retrieved 6 June 2016.</ref><ref>[http://asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh/?arrow=nws&read=13638 "Ghana » Ashanti Region » Asante Akim North District".] asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh. Retrieved 27 May 2015.</ref> == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni Kufuor nɔyeli lɛ kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.<ref>[https://www.newsghana.com.gh/nana-konadu-renaming-of-jss-sss-to-jhs-shs-needless/ "Nana Konadu: Renaming of JSS & SSS to JHS & SHS needless".] NewsGhana.com.gh. NewsGhana. 12 April 2012. Retrieved 16 November 2019.</ref><ref>Antwi II, Nana Kofi (2015). [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 Asante-Akyem Odumase : a historical perspective]. Advent Press. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 9789988224479]. Retrieved 16 November 2019.</ref> Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni Kwame Nkrumah Kpee Gbɔmɛi Akuu lɛ ye kunim yɛ 1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ sɛɛ lɛ fã.[5] Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ Biafra maŋ ni kɛ Nigeria maŋ ta lɛ yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.<ref name=":1">[https://web.archive.org/web/20211027234046/https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ "BRIEF HISTORY OF KONONGO-ODUMASI SENIOR HIGH SCHOOL"]. AshSRC.com. AshantiSRC. Archived from [https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ the original] on 27 October 2021. Retrieved 16 November 2019.</ref> Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ skul ni ji ekpaa lɛ fata he, ni amɛtsuɔ nikasemɔi ni yaa hiɛ yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli. B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.<ref name=":1" /> Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 WASSCE kaa lɛ sɛɛ.<ref>[https://www.schoolsingh.com/senior-high-schools/konongo-odumase-senior-high/about "Konongo Odumase Senior High | SchoolsInGh.com"]. www.schoolsingh.com. Retrieved 24 November 2025.</ref> == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == == Nikaselɔi ni eho == == Basabasafeemɔi == == Alumni ni sa kadimɔ == Yɛ November afi 2016 lɛ, basabasafeemɔ ba skulbii lɛ ateŋ ni no ha agbe skul lɛ naa be kukuoo ko. Nɔ hewɔ ji akɛ, skulbii lɛ miisumɔ ni ajie skul lɛ nɔkwɛlɔ lɛ kɛjɛ skul lɛ mli.[7] 6sy9r2j54sat0fus7nsyx7n973vy7ek 7384942 7384940 2026-11-07T16:50:00Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 /* Alumni ni sa kadimɔ */ 7384942 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.<ref>"[http://www.modernghana.com/news/265062/1/konongo-odumase-shs-old-students-hold-3rd-inter-te.html Konongo Odumase SHS Old Students Hold 3rd Inter Tertiary Congress]". [[:en:Ghana_News_Agency|Ghana News Agency]] (via Modernghana.com). 22 February 2010. Retrieved 6 June 2016.</ref><ref>[http://asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh/?arrow=nws&read=13638 "Ghana » Ashanti Region » Asante Akim North District".] asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh. Retrieved 27 May 2015.</ref> == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni Kufuor nɔyeli lɛ kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.<ref>[https://www.newsghana.com.gh/nana-konadu-renaming-of-jss-sss-to-jhs-shs-needless/ "Nana Konadu: Renaming of JSS & SSS to JHS & SHS needless".] NewsGhana.com.gh. NewsGhana. 12 April 2012. Retrieved 16 November 2019.</ref><ref>Antwi II, Nana Kofi (2015). [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 Asante-Akyem Odumase : a historical perspective]. Advent Press. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 9789988224479]. Retrieved 16 November 2019.</ref> Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni Kwame Nkrumah Kpee Gbɔmɛi Akuu lɛ ye kunim yɛ 1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ sɛɛ lɛ fã.[5] Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ Biafra maŋ ni kɛ Nigeria maŋ ta lɛ yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.<ref name=":1">[https://web.archive.org/web/20211027234046/https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ "BRIEF HISTORY OF KONONGO-ODUMASI SENIOR HIGH SCHOOL"]. AshSRC.com. AshantiSRC. Archived from [https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ the original] on 27 October 2021. Retrieved 16 November 2019.</ref> Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ skul ni ji ekpaa lɛ fata he, ni amɛtsuɔ nikasemɔi ni yaa hiɛ yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli. B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.<ref name=":1" /> Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 WASSCE kaa lɛ sɛɛ.<ref>[https://www.schoolsingh.com/senior-high-schools/konongo-odumase-senior-high/about "Konongo Odumase Senior High | SchoolsInGh.com"]. www.schoolsingh.com. Retrieved 24 November 2025.</ref> == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == == Nikaselɔi ni eho == == Basabasafeemɔi == Yɛ November afi 2016 lɛ, basabasafeemɔ ba skulbii lɛ ateŋ ni no ha agbe skul lɛ naa be kukuoo ko. Nɔ hewɔ ji akɛ, skulbii lɛ miisumɔ ni ajie skul lɛ nɔkwɛlɔ lɛ kɛjɛ skul lɛ mli.[7] == Alumni ni sa kadimɔ == tojq3c4ebn969quadqmzkoxx54hptgr 7384943 7384942 2026-11-07T16:51:44Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384943 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.<ref>"[http://www.modernghana.com/news/265062/1/konongo-odumase-shs-old-students-hold-3rd-inter-te.html Konongo Odumase SHS Old Students Hold 3rd Inter Tertiary Congress]". [[:en:Ghana_News_Agency|Ghana News Agency]] (via Modernghana.com). 22 February 2010. Retrieved 6 June 2016.</ref><ref>[http://asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh/?arrow=nws&read=13638 "Ghana » Ashanti Region » Asante Akim North District".] asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh. Retrieved 27 May 2015.</ref> == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni Kufuor nɔyeli lɛ kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.<ref>[https://www.newsghana.com.gh/nana-konadu-renaming-of-jss-sss-to-jhs-shs-needless/ "Nana Konadu: Renaming of JSS & SSS to JHS & SHS needless".] NewsGhana.com.gh. NewsGhana. 12 April 2012. Retrieved 16 November 2019.</ref><ref>Antwi II, Nana Kofi (2015). [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 Asante-Akyem Odumase : a historical perspective]. Advent Press. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 9789988224479]. Retrieved 16 November 2019.</ref> Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni Kwame Nkrumah Kpee Gbɔmɛi Akuu lɛ ye kunim yɛ 1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ sɛɛ lɛ fã.[5] Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ Biafra maŋ ni kɛ Nigeria maŋ ta lɛ yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.<ref name=":1">[https://web.archive.org/web/20211027234046/https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ "BRIEF HISTORY OF KONONGO-ODUMASI SENIOR HIGH SCHOOL"]. AshSRC.com. AshantiSRC. Archived from [https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ the original] on 27 October 2021. Retrieved 16 November 2019.</ref> Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ skul ni ji ekpaa lɛ fata he, ni amɛtsuɔ nikasemɔi ni yaa hiɛ yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli. B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.<ref name=":1" /> Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 WASSCE kaa lɛ sɛɛ.<ref>[https://www.schoolsingh.com/senior-high-schools/konongo-odumase-senior-high/about "Konongo Odumase Senior High | SchoolsInGh.com"]. www.schoolsingh.com. Retrieved 24 November 2025.</ref> == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == == Nikaselɔi ni eho == == Basabasafeemɔi == Yɛ November afi 2016 lɛ, basabasafeemɔ ba skulbii lɛ ateŋ ni no ha agbe skul lɛ naa be kukuoo ko. Nɔ hewɔ ji akɛ, skulbii lɛ miisumɔ ni ajie skul lɛ nɔkwɛlɔ lɛ kɛjɛ skul lɛ mli.<ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Konongo-Odumase-SHS-closed-down-490199 "Konongo-Odumase SHS closed down"]. Ghanaweb.com. GhanaWeb. 26 November 2016. Retrieved 16 November 2019.</ref> == Alumni ni sa kadimɔ == e7a9582dywa03mdvq0tukox42i2xjdg 7384951 7384943 2026-11-07T17:04:40Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 /* Alumni ni sa kadimɔ */ 7384951 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.<ref>"[http://www.modernghana.com/news/265062/1/konongo-odumase-shs-old-students-hold-3rd-inter-te.html Konongo Odumase SHS Old Students Hold 3rd Inter Tertiary Congress]". [[:en:Ghana_News_Agency|Ghana News Agency]] (via Modernghana.com). 22 February 2010. Retrieved 6 June 2016.</ref><ref>[http://asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh/?arrow=nws&read=13638 "Ghana » Ashanti Region » Asante Akim North District".] asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh. Retrieved 27 May 2015.</ref> == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni Kufuor nɔyeli lɛ kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.<ref>[https://www.newsghana.com.gh/nana-konadu-renaming-of-jss-sss-to-jhs-shs-needless/ "Nana Konadu: Renaming of JSS & SSS to JHS & SHS needless".] NewsGhana.com.gh. NewsGhana. 12 April 2012. Retrieved 16 November 2019.</ref><ref>Antwi II, Nana Kofi (2015). [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 Asante-Akyem Odumase : a historical perspective]. Advent Press. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 9789988224479]. Retrieved 16 November 2019.</ref> Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni Kwame Nkrumah Kpee Gbɔmɛi Akuu lɛ ye kunim yɛ 1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ sɛɛ lɛ fã.[5] Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ Biafra maŋ ni kɛ Nigeria maŋ ta lɛ yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.<ref name=":1">[https://web.archive.org/web/20211027234046/https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ "BRIEF HISTORY OF KONONGO-ODUMASI SENIOR HIGH SCHOOL"]. AshSRC.com. AshantiSRC. Archived from [https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ the original] on 27 October 2021. Retrieved 16 November 2019.</ref> Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ skul ni ji ekpaa lɛ fata he, ni amɛtsuɔ nikasemɔi ni yaa hiɛ yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli. B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.<ref name=":1" /> Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 WASSCE kaa lɛ sɛɛ.<ref>[https://www.schoolsingh.com/senior-high-schools/konongo-odumase-senior-high/about "Konongo Odumase Senior High | SchoolsInGh.com"]. www.schoolsingh.com. Retrieved 24 November 2025.</ref> == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == == Nikaselɔi ni eho == == Basabasafeemɔi == Yɛ November afi 2016 lɛ, basabasafeemɔ ba skulbii lɛ ateŋ ni no ha agbe skul lɛ naa be kukuoo ko. Nɔ hewɔ ji akɛ, skulbii lɛ miisumɔ ni ajie skul lɛ nɔkwɛlɔ lɛ kɛjɛ skul lɛ mli.<ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Konongo-Odumase-SHS-closed-down-490199 "Konongo-Odumase SHS closed down"]. Ghanaweb.com. GhanaWeb. 26 November 2016. Retrieved 16 November 2019.</ref> == Alumni ni sa kadimɔ == * Kwadwo Owusu Afriyie – general secretary of the New Patriotic Party and chief executive officer of the Forestry Commission * Samuel Ofori Amponsah – musician * Papa Arko – 1983 African Cup of Champions Clubs winner<ref name="ashsrc" /> * Yaa Ntiamoah Badu – former pro vice chancellor of the University of Ghana * Paul Baffoe-Bonnie – chief justice of Ghana and Supreme Court judge * Daasebre Oti Boateng – Ghanaian statistician, academic and Omanhene (paramount chief) of New Juaben in the Eastern Region * Charles de Graft Dickson – member of Parliament in the First Republic and Minister of Defence * Owusu Achaw Duah – MP for Offinso South * Dorcas Gyimah – Ghanaian sprinter * Mohammed Rabiu – footballer * Afia Amankwaah Tamakloe – TV and radio personality, journalist * Kofi Wampah – former governor of the Bank of Ghana<ref name="kono" /> qe633jm44u845bantfkq77fyn5e8wl7 7384958 7384951 2026-11-07T17:13:16Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384958 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.<ref>"[http://www.modernghana.com/news/265062/1/konongo-odumase-shs-old-students-hold-3rd-inter-te.html Konongo Odumase SHS Old Students Hold 3rd Inter Tertiary Congress]". [[:en:Ghana_News_Agency|Ghana News Agency]] (via Modernghana.com). 22 February 2010. Retrieved 6 June 2016.</ref><ref>[http://asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh/?arrow=nws&read=13638 "Ghana » Ashanti Region » Asante Akim North District".] asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh. Retrieved 27 May 2015.</ref> == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni Kufuor nɔyeli lɛ kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.<ref>[https://www.newsghana.com.gh/nana-konadu-renaming-of-jss-sss-to-jhs-shs-needless/ "Nana Konadu: Renaming of JSS & SSS to JHS & SHS needless".] NewsGhana.com.gh. NewsGhana. 12 April 2012. Retrieved 16 November 2019.</ref><ref>Antwi II, Nana Kofi (2015). [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 Asante-Akyem Odumase : a historical perspective]. Advent Press. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 9789988224479]. Retrieved 16 November 2019.</ref> Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni Kwame Nkrumah Kpee Gbɔmɛi Akuu lɛ ye kunim yɛ 1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ sɛɛ lɛ fã.[5] Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ Biafra maŋ ni kɛ Nigeria maŋ ta lɛ yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.<ref name=":1">[https://web.archive.org/web/20211027234046/https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ "BRIEF HISTORY OF KONONGO-ODUMASI SENIOR HIGH SCHOOL"]. AshSRC.com. AshantiSRC. Archived from [https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ the original] on 27 October 2021. Retrieved 16 November 2019.</ref> Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ skul ni ji ekpaa lɛ fata he, ni amɛtsuɔ nikasemɔi ni yaa hiɛ yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli. B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.<ref name=":1" /> Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 WASSCE kaa lɛ sɛɛ.<ref>[https://www.schoolsingh.com/senior-high-schools/konongo-odumase-senior-high/about "Konongo Odumase Senior High | SchoolsInGh.com"]. www.schoolsingh.com. Retrieved 24 November 2025.</ref> == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == == Nikaselɔi ni eho == == Basabasafeemɔi == Yɛ November afi 2016 lɛ, basabasafeemɔ ba skulbii lɛ ateŋ ni no ha agbe skul lɛ naa be kukuoo ko. Nɔ hewɔ ji akɛ, skulbii lɛ miisumɔ ni ajie skul lɛ nɔkwɛlɔ lɛ kɛjɛ skul lɛ mli.<ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Konongo-Odumase-SHS-closed-down-490199 "Konongo-Odumase SHS closed down"]. Ghanaweb.com. GhanaWeb. 26 November 2016. Retrieved 16 November 2019.</ref> == Alumni ni sa kadimɔ == * Kwadwo Owusu Afriyie – general secretary of the New Patriotic Party and chief executive officer of the Forestry Commission<ref>Ocloo, Della Russel (26 January 2017). [https://www.graphic.com.gh/news/general-news/mr-kwadwo-owusu-afriyie-to-be-director-general-of-g-p-h-a.html "'Sir John' to head G.P.H.A. as Director General"]. [[:en:Daily_Graphic_(Ghana)|Daily Graphic]]. Accra, Ghana. Retrieved 21 January 2020.</ref> * Samuel Ofori Amponsah – musician * Papa Arko – 1983 African Cup of Champions Clubs winner * Yaa Ntiamoah Badu – former pro vice chancellor of the University of Ghana * Paul Baffoe-Bonnie – chief justice of Ghana and Supreme Court judge<ref>Godwill Arthur-Mensah (13 November 2025). [https://gna.org.gh/2025/11/parliament-approves-justice-paul-baffoe-bonnie-as-chief-justice-of-ghana/ "Parliament approves Justice Paul Baffoe-Bonnie as Chief Justice of Ghana"]. Ghana News Agency. Ghana News Agency. Retrieved 16 November 2025.</ref><ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Four-new-Supreme-Court-Judges-Sworn-In-145184 "Four new Supreme Court Judges Sworn In"]. ghanaweb.com. GhanaWeb. 11 June 2008. Retrieved 21 January 2020.</ref> * Daasebre Oti Boateng – Ghanaian statistician, academic and Omanhene (paramount chief) of New Juaben in the Eastern Region * Charles de Graft Dickson – member of Parliament in the First Republic and Minister of Defence * Owusu Achaw Duah – MP for Offinso South * Dorcas Gyimah – Ghanaian sprinter * Mohammed Rabiu – footballer * Afia Amankwaah Tamakloe – TV and radio personality, journalist * Kofi Wampah – former governor of the Bank of Ghana<ref name="kono" /> lw82zwyhmp653k53z7pm70cfzhdaz5l 7384969 7384958 2026-11-07T17:29:27Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384969 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.<ref>"[http://www.modernghana.com/news/265062/1/konongo-odumase-shs-old-students-hold-3rd-inter-te.html Konongo Odumase SHS Old Students Hold 3rd Inter Tertiary Congress]". [[:en:Ghana_News_Agency|Ghana News Agency]] (via Modernghana.com). 22 February 2010. Retrieved 6 June 2016.</ref><ref>[http://asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh/?arrow=nws&read=13638 "Ghana » Ashanti Region » Asante Akim North District".] asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh. Retrieved 27 May 2015.</ref> == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni Kufuor nɔyeli lɛ kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.<ref>[https://www.newsghana.com.gh/nana-konadu-renaming-of-jss-sss-to-jhs-shs-needless/ "Nana Konadu: Renaming of JSS & SSS to JHS & SHS needless".] NewsGhana.com.gh. NewsGhana. 12 April 2012. Retrieved 16 November 2019.</ref><ref>Antwi II, Nana Kofi (2015). [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 Asante-Akyem Odumase : a historical perspective]. Advent Press. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 9789988224479]. Retrieved 16 November 2019.</ref> Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni Kwame Nkrumah Kpee Gbɔmɛi Akuu lɛ ye kunim yɛ 1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ sɛɛ lɛ fã.[5] Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ Biafra maŋ ni kɛ Nigeria maŋ ta lɛ yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.<ref name=":1">[https://web.archive.org/web/20211027234046/https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ "BRIEF HISTORY OF KONONGO-ODUMASI SENIOR HIGH SCHOOL"]. AshSRC.com. AshantiSRC. Archived from [https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ the original] on 27 October 2021. Retrieved 16 November 2019.</ref> Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ skul ni ji ekpaa lɛ fata he, ni amɛtsuɔ nikasemɔi ni yaa hiɛ yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli. B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.<ref name=":1" /> Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 WASSCE kaa lɛ sɛɛ.<ref>[https://www.schoolsingh.com/senior-high-schools/konongo-odumase-senior-high/about "Konongo Odumase Senior High | SchoolsInGh.com"]. www.schoolsingh.com. Retrieved 24 November 2025.</ref> == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == == Nikaselɔi ni eho == == Basabasafeemɔi == Yɛ November afi 2016 lɛ, basabasafeemɔ ba skulbii lɛ ateŋ ni no ha agbe skul lɛ naa be kukuoo ko. Nɔ hewɔ ji akɛ, skulbii lɛ miisumɔ ni ajie skul lɛ nɔkwɛlɔ lɛ kɛjɛ skul lɛ mli.<ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Konongo-Odumase-SHS-closed-down-490199 "Konongo-Odumase SHS closed down"]. Ghanaweb.com. GhanaWeb. 26 November 2016. Retrieved 16 November 2019.</ref> == Alumni ni sa kadimɔ == * Kwadwo Owusu Afriyie – general secretary of the New Patriotic Party and chief executive officer of the Forestry Commission<ref>Ocloo, Della Russel (26 January 2017). [https://www.graphic.com.gh/news/general-news/mr-kwadwo-owusu-afriyie-to-be-director-general-of-g-p-h-a.html "'Sir John' to head G.P.H.A. as Director General"]. [[:en:Daily_Graphic_(Ghana)|Daily Graphic]]. Accra, Ghana. Retrieved 21 January 2020.</ref> * Samuel Ofori Amponsah – musician * Papa Arko – 1983 African Cup of Champions Clubs winner * Yaa Ntiamoah Badu – former pro vice chancellor of the University of Ghana * Paul Baffoe-Bonnie – chief justice of Ghana and Supreme Court judge<ref>Godwill Arthur-Mensah (13 November 2025). [https://gna.org.gh/2025/11/parliament-approves-justice-paul-baffoe-bonnie-as-chief-justice-of-ghana/ "Parliament approves Justice Paul Baffoe-Bonnie as Chief Justice of Ghana"]. Ghana News Agency. Ghana News Agency. Retrieved 16 November 2025.</ref><ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Four-new-Supreme-Court-Judges-Sworn-In-145184 "Four new Supreme Court Judges Sworn In"]. ghanaweb.com. GhanaWeb. 11 June 2008. Retrieved 21 January 2020.</ref> * Daasebre Oti Boateng – Ghanaian statistician, academic and Omanhene (paramount chief) of New Juaben in the Eastern Region * Charles de Graft Dickson – member of Parliament in the First Republic and Minister of Defence<ref>Mensah, Sylvester A. (2013). [https://books.google.com/books?id=c-xIAgAAQBAJ&q=Charles+de+Graft+Dickson&pg=PA13 In the Shadows of Politics]. Author House. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/9781491886809|9781491886809]]. Retrieved 21 January 2020.</ref> * Owusu Achaw Duah – MP for Offinso South * Dorcas Gyimah – Ghanaian sprinter * Mohammed Rabiu – footballer * Afia Amankwaah Tamakloe – TV and radio personality, journalist * Kofi Wampah – former governor of the Bank of Ghana efk0loweecpimibxmx8pkqtdgcp00rh 7384970 7384969 2026-11-07T17:32:33Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384970 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.<ref>"[http://www.modernghana.com/news/265062/1/konongo-odumase-shs-old-students-hold-3rd-inter-te.html Konongo Odumase SHS Old Students Hold 3rd Inter Tertiary Congress]". [[:en:Ghana_News_Agency|Ghana News Agency]] (via Modernghana.com). 22 February 2010. Retrieved 6 June 2016.</ref><ref>[http://asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh/?arrow=nws&read=13638 "Ghana » Ashanti Region » Asante Akim North District".] asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh. Retrieved 27 May 2015.</ref> == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni Kufuor nɔyeli lɛ kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.<ref>[https://www.newsghana.com.gh/nana-konadu-renaming-of-jss-sss-to-jhs-shs-needless/ "Nana Konadu: Renaming of JSS & SSS to JHS & SHS needless".] NewsGhana.com.gh. NewsGhana. 12 April 2012. Retrieved 16 November 2019.</ref><ref>Antwi II, Nana Kofi (2015). [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 Asante-Akyem Odumase : a historical perspective]. Advent Press. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 9789988224479]. Retrieved 16 November 2019.</ref> Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni Kwame Nkrumah Kpee Gbɔmɛi Akuu lɛ ye kunim yɛ 1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ sɛɛ lɛ fã.[5] Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ Biafra maŋ ni kɛ Nigeria maŋ ta lɛ yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.<ref name=":1">[https://web.archive.org/web/20211027234046/https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ "BRIEF HISTORY OF KONONGO-ODUMASI SENIOR HIGH SCHOOL"]. AshSRC.com. AshantiSRC. Archived from [https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ the original] on 27 October 2021. Retrieved 16 November 2019.</ref> Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ skul ni ji ekpaa lɛ fata he, ni amɛtsuɔ nikasemɔi ni yaa hiɛ yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli. B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.<ref name=":1" /> Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 WASSCE kaa lɛ sɛɛ.<ref>[https://www.schoolsingh.com/senior-high-schools/konongo-odumase-senior-high/about "Konongo Odumase Senior High | SchoolsInGh.com"]. www.schoolsingh.com. Retrieved 24 November 2025.</ref> == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == == Nikaselɔi ni eho == == Basabasafeemɔi == Yɛ November afi 2016 lɛ, basabasafeemɔ ba skulbii lɛ ateŋ ni no ha agbe skul lɛ naa be kukuoo ko. Nɔ hewɔ ji akɛ, skulbii lɛ miisumɔ ni ajie skul lɛ nɔkwɛlɔ lɛ kɛjɛ skul lɛ mli.<ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Konongo-Odumase-SHS-closed-down-490199 "Konongo-Odumase SHS closed down"]. Ghanaweb.com. GhanaWeb. 26 November 2016. Retrieved 16 November 2019.</ref> == Alumni ni sa kadimɔ == * Kwadwo Owusu Afriyie – general secretary of the New Patriotic Party and chief executive officer of the Forestry Commission<ref>Ocloo, Della Russel (26 January 2017). [https://www.graphic.com.gh/news/general-news/mr-kwadwo-owusu-afriyie-to-be-director-general-of-g-p-h-a.html "'Sir John' to head G.P.H.A. as Director General"]. [[:en:Daily_Graphic_(Ghana)|Daily Graphic]]. Accra, Ghana. Retrieved 21 January 2020.</ref> * Samuel Ofori Amponsah – musician * Papa Arko – 1983 African Cup of Champions Clubs winner * Yaa Ntiamoah Badu – former pro vice chancellor of the University of Ghana * Paul Baffoe-Bonnie – chief justice of Ghana and Supreme Court judge<ref>Godwill Arthur-Mensah (13 November 2025). [https://gna.org.gh/2025/11/parliament-approves-justice-paul-baffoe-bonnie-as-chief-justice-of-ghana/ "Parliament approves Justice Paul Baffoe-Bonnie as Chief Justice of Ghana"]. Ghana News Agency. Ghana News Agency. Retrieved 16 November 2025.</ref><ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Four-new-Supreme-Court-Judges-Sworn-In-145184 "Four new Supreme Court Judges Sworn In"]. ghanaweb.com. GhanaWeb. 11 June 2008. Retrieved 21 January 2020.</ref> * Daasebre Oti Boateng – Ghanaian statistician, academic and Omanhene (paramount chief) of New Juaben in the Eastern Region * Charles de Graft Dickson – member of Parliament in the First Republic and Minister of Defence<ref>Mensah, Sylvester A. (2013). [https://books.google.com/books?id=c-xIAgAAQBAJ&q=Charles+de+Graft+Dickson&pg=PA13 In the Shadows of Politics]. Author House. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/9781491886809|9781491886809]]. Retrieved 21 January 2020.</ref> * Owusu Achaw Duah – MP for Offinso South * Dorcas Gyimah – Ghanaian sprinter * Mohammed Rabiu – footballer<ref>Godfred Akoto Boafo (9 June 2014). [https://archivo.eluniversal.com.mx/in-english/2014/fifa-world-cup-2014-brazil-group-g-ghana-89836.html "Brazil 2014: Group G, Ghana"]. ElUniversal.mx. ElUniversal. Retrieved 16 November 2019.</ref> * Afia Amankwaah Tamakloe – TV and radio personality, journalist * Kofi Wampah – former governor of the Bank of Ghana tk0h4auipq32dcfs2y3nx2m6uoxldn3 7384971 7384970 2026-11-07T17:34:35Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384971 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.<ref>"[http://www.modernghana.com/news/265062/1/konongo-odumase-shs-old-students-hold-3rd-inter-te.html Konongo Odumase SHS Old Students Hold 3rd Inter Tertiary Congress]". [[:en:Ghana_News_Agency|Ghana News Agency]] (via Modernghana.com). 22 February 2010. Retrieved 6 June 2016.</ref><ref>[http://asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh/?arrow=nws&read=13638 "Ghana » Ashanti Region » Asante Akim North District".] asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh. Retrieved 27 May 2015.</ref> == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni Kufuor nɔyeli lɛ kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.<ref>[https://www.newsghana.com.gh/nana-konadu-renaming-of-jss-sss-to-jhs-shs-needless/ "Nana Konadu: Renaming of JSS & SSS to JHS & SHS needless".] NewsGhana.com.gh. NewsGhana. 12 April 2012. Retrieved 16 November 2019.</ref><ref>Antwi II, Nana Kofi (2015). [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 Asante-Akyem Odumase : a historical perspective]. Advent Press. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 9789988224479]. Retrieved 16 November 2019.</ref> Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni Kwame Nkrumah Kpee Gbɔmɛi Akuu lɛ ye kunim yɛ 1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ sɛɛ lɛ fã.[5] Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ Biafra maŋ ni kɛ Nigeria maŋ ta lɛ yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.<ref name=":1">[https://web.archive.org/web/20211027234046/https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ "BRIEF HISTORY OF KONONGO-ODUMASI SENIOR HIGH SCHOOL"]. AshSRC.com. AshantiSRC. Archived from [https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ the original] on 27 October 2021. Retrieved 16 November 2019.</ref> Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ skul ni ji ekpaa lɛ fata he, ni amɛtsuɔ nikasemɔi ni yaa hiɛ yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli. B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.<ref name=":1" /> Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 WASSCE kaa lɛ sɛɛ.<ref>[https://www.schoolsingh.com/senior-high-schools/konongo-odumase-senior-high/about "Konongo Odumase Senior High | SchoolsInGh.com"]. www.schoolsingh.com. Retrieved 24 November 2025.</ref> == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == == Nikaselɔi ni eho == == Basabasafeemɔi == Yɛ November afi 2016 lɛ, basabasafeemɔ ba skulbii lɛ ateŋ ni no ha agbe skul lɛ naa be kukuoo ko. Nɔ hewɔ ji akɛ, skulbii lɛ miisumɔ ni ajie skul lɛ nɔkwɛlɔ lɛ kɛjɛ skul lɛ mli.<ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Konongo-Odumase-SHS-closed-down-490199 "Konongo-Odumase SHS closed down"]. Ghanaweb.com. GhanaWeb. 26 November 2016. Retrieved 16 November 2019.</ref> == Alumni ni sa kadimɔ == * Kwadwo Owusu Afriyie – general secretary of the New Patriotic Party and chief executive officer of the Forestry Commission<ref>Ocloo, Della Russel (26 January 2017). [https://www.graphic.com.gh/news/general-news/mr-kwadwo-owusu-afriyie-to-be-director-general-of-g-p-h-a.html "'Sir John' to head G.P.H.A. as Director General"]. [[:en:Daily_Graphic_(Ghana)|Daily Graphic]]. Accra, Ghana. Retrieved 21 January 2020.</ref> * Samuel Ofori Amponsah – musician * Papa Arko – 1983 African Cup of Champions Clubs winner * Yaa Ntiamoah Badu – former pro vice chancellor of the University of Ghana * Paul Baffoe-Bonnie – chief justice of Ghana and Supreme Court judge<ref>Godwill Arthur-Mensah (13 November 2025). [https://gna.org.gh/2025/11/parliament-approves-justice-paul-baffoe-bonnie-as-chief-justice-of-ghana/ "Parliament approves Justice Paul Baffoe-Bonnie as Chief Justice of Ghana"]. Ghana News Agency. Ghana News Agency. Retrieved 16 November 2025.</ref><ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Four-new-Supreme-Court-Judges-Sworn-In-145184 "Four new Supreme Court Judges Sworn In"]. ghanaweb.com. GhanaWeb. 11 June 2008. Retrieved 21 January 2020.</ref> * Daasebre Oti Boateng – Ghanaian statistician, academic and Omanhene (paramount chief) of New Juaben in the Eastern Region * Charles de Graft Dickson – member of Parliament in the First Republic and Minister of Defence<ref>Mensah, Sylvester A. (2013). [https://books.google.com/books?id=c-xIAgAAQBAJ&q=Charles+de+Graft+Dickson&pg=PA13 In the Shadows of Politics]. Author House. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/9781491886809|9781491886809]]. Retrieved 21 January 2020.</ref> * Owusu Achaw Duah – MP for Offinso South * Dorcas Gyimah – Ghanaian sprinter * Mohammed Rabiu – footballer<ref>Godfred Akoto Boafo (9 June 2014). [https://archivo.eluniversal.com.mx/in-english/2014/fifa-world-cup-2014-brazil-group-g-ghana-89836.html "Brazil 2014: Group G, Ghana"]. ElUniversal.mx. ElUniversal. Retrieved 16 November 2019.</ref> * Afia Amankwaah Tamakloe – TV and radio personality, journalist * Kofi Wampah – former governor of the Bank of Ghana<ref>[http://graphic.com.gh/General-News/dr-wampah-sworn-in-bog-governor.html "Dr Wampah sworn in BoG Governor on 04 April 2013"]. [[:en:Daily_Graphic_(Ghana)|Daily Graphic.]] Accra, Ghana. 4 April 2013. Retrieved 21 January 2020.</ref> snrq3a5qr58wp8hhq4u1s90gqrmw85y 7384972 7384971 2026-11-07T17:43:45Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384972 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.<ref>"[http://www.modernghana.com/news/265062/1/konongo-odumase-shs-old-students-hold-3rd-inter-te.html Konongo Odumase SHS Old Students Hold 3rd Inter Tertiary Congress]". [[:en:Ghana_News_Agency|Ghana News Agency]] (via Modernghana.com). 22 February 2010. Retrieved 6 June 2016.</ref><ref>[http://asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh/?arrow=nws&read=13638 "Ghana » Ashanti Region » Asante Akim North District".] asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh. Retrieved 27 May 2015.</ref> == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ '''Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul''' shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni Kufuor nɔyeli lɛ kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.<ref>[https://www.newsghana.com.gh/nana-konadu-renaming-of-jss-sss-to-jhs-shs-needless/ "Nana Konadu: Renaming of JSS & SSS to JHS & SHS needless".] NewsGhana.com.gh. NewsGhana. 12 April 2012. Retrieved 16 November 2019.</ref><ref>Antwi II, Nana Kofi (2015). [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 Asante-Akyem Odumase : a historical perspective]. Advent Press. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 9789988224479]. Retrieved 16 November 2019.</ref> Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni Kwame Nkrumah Kpee Gbɔmɛi Akuu lɛ ye kunim yɛ 1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ sɛɛ lɛ fã.[5] Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ Biafra maŋ ni kɛ Nigeria maŋ ta lɛ yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.<ref name=":1">[https://web.archive.org/web/20211027234046/https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ "BRIEF HISTORY OF KONONGO-ODUMASI SENIOR HIGH SCHOOL"]. AshSRC.com. AshantiSRC. Archived from [https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ the original] on 27 October 2021. Retrieved 16 November 2019.</ref> Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ skul ni ji ekpaa lɛ fata he, ni amɛtsuɔ nikasemɔi ni yaa hiɛ yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli. B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.<ref name=":1" /> Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 WASSCE kaa lɛ sɛɛ.<ref>[https://www.schoolsingh.com/senior-high-schools/konongo-odumase-senior-high/about "Konongo Odumase Senior High | SchoolsInGh.com"]. www.schoolsingh.com. Retrieved 24 November 2025.</ref> == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == == Nikaselɔi ni eho == == Basabasafeemɔi == Yɛ November afi 2016 lɛ, basabasafeemɔ ba skulbii lɛ ateŋ ni no ha agbe skul lɛ naa be kukuoo ko. Nɔ hewɔ ji akɛ, skulbii lɛ miisumɔ ni ajie skul lɛ nɔkwɛlɔ lɛ kɛjɛ skul lɛ mli.<ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Konongo-Odumase-SHS-closed-down-490199 "Konongo-Odumase SHS closed down"]. Ghanaweb.com. GhanaWeb. 26 November 2016. Retrieved 16 November 2019.</ref> == Alumni ni sa kadimɔ == * Kwadwo Owusu Afriyie – general secretary of the New Patriotic Party and chief executive officer of the Forestry Commission<ref>Ocloo, Della Russel (26 January 2017). [https://www.graphic.com.gh/news/general-news/mr-kwadwo-owusu-afriyie-to-be-director-general-of-g-p-h-a.html "'Sir John' to head G.P.H.A. as Director General"]. [[:en:Daily_Graphic_(Ghana)|Daily Graphic]]. Accra, Ghana. Retrieved 21 January 2020.</ref> * Samuel Ofori Amponsah – musician * Papa Arko – 1983 African Cup of Champions Clubs winner * Yaa Ntiamoah Badu – former pro vice chancellor of the University of Ghana * Paul Baffoe-Bonnie – chief justice of Ghana and Supreme Court judge<ref>Godwill Arthur-Mensah (13 November 2025). [https://gna.org.gh/2025/11/parliament-approves-justice-paul-baffoe-bonnie-as-chief-justice-of-ghana/ "Parliament approves Justice Paul Baffoe-Bonnie as Chief Justice of Ghana"]. Ghana News Agency. Ghana News Agency. Retrieved 16 November 2025.</ref><ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Four-new-Supreme-Court-Judges-Sworn-In-145184 "Four new Supreme Court Judges Sworn In"]. ghanaweb.com. GhanaWeb. 11 June 2008. Retrieved 21 January 2020.</ref> * Daasebre Oti Boateng – Ghanaian statistician, academic and Omanhene (paramount chief) of New Juaben in the Eastern Region * Charles de Graft Dickson – member of Parliament in the First Republic and Minister of Defence<ref>Mensah, Sylvester A. (2013). [https://books.google.com/books?id=c-xIAgAAQBAJ&q=Charles+de+Graft+Dickson&pg=PA13 In the Shadows of Politics]. Author House. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/9781491886809|9781491886809]]. Retrieved 21 January 2020.</ref> * Owusu Achaw Duah – MP for Offinso South * Dorcas Gyimah – Ghanaian sprinter * Mohammed Rabiu – footballer<ref>Godfred Akoto Boafo (9 June 2014). [https://archivo.eluniversal.com.mx/in-english/2014/fifa-world-cup-2014-brazil-group-g-ghana-89836.html "Brazil 2014: Group G, Ghana"]. ElUniversal.mx. ElUniversal. Retrieved 16 November 2019.</ref> * Afia Amankwaah Tamakloe – TV and radio personality, journalist * Kofi Wampah – former governor of the Bank of Ghana<ref>[http://graphic.com.gh/General-News/dr-wampah-sworn-in-bog-governor.html "Dr Wampah sworn in BoG Governor on 04 April 2013"]. [[:en:Daily_Graphic_(Ghana)|Daily Graphic.]] Accra, Ghana. 4 April 2013. Retrieved 21 January 2020.</ref> == Woji ni akɛtaoɔ saji amli == 16x8d70itipk81zj9q5815uiu4l6dtg 7384975 7384972 2026-11-07T18:10:46Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384975 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.<ref>"[http://www.modernghana.com/news/265062/1/konongo-odumase-shs-old-students-hold-3rd-inter-te.html Konongo Odumase SHS Old Students Hold 3rd Inter Tertiary Congress]". [[:en:Ghana_News_Agency|Ghana News Agency]] (via Modernghana.com). 22 February 2010. Retrieved 6 June 2016.</ref><ref>[http://asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh/?arrow=nws&read=13638 "Ghana » Ashanti Region » Asante Akim North District".] asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh. Retrieved 27 May 2015.</ref> == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ '''Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul''' shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni [[:en:Kufuor_government|Kufuor nɔyeli lɛ]] kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.<ref>[https://www.newsghana.com.gh/nana-konadu-renaming-of-jss-sss-to-jhs-shs-needless/ "Nana Konadu: Renaming of JSS & SSS to JHS & SHS needless".] NewsGhana.com.gh. NewsGhana. 12 April 2012. Retrieved 16 November 2019.</ref><ref>Antwi II, Nana Kofi (2015). [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 Asante-Akyem Odumase : a historical perspective]. Advent Press. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 9789988224479]. Retrieved 16 November 2019.</ref> Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni [[:en:Kwame_Nkrumah|Kwame Nkrumah]] Kpee [[:en:Convention_People's_Party|Convention People's Party]] lɛ ye kunim yɛ [[:en:1951_Gold_Coast_legislative_election|1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ]] sɛɛ lɛ fã. <ref name=":1" />Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ [[:en:Biafra|Biafra]] maŋ ni kɛ [[:en:Nigerian_Civil_War|Nigeria maŋ ta lɛ]] yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.<ref name=":1">[https://web.archive.org/web/20211027234046/https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ "BRIEF HISTORY OF KONONGO-ODUMASI SENIOR HIGH SCHOOL"]. AshSRC.com. AshantiSRC. Archived from [https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ the original] on 27 October 2021. Retrieved 16 November 2019.</ref> Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ [[:en:Sixth_form|skul ni ji ekpaa]] lɛ fata he, ni amɛtsuɔ [[:en:Advanced_level|nikasemɔi ni yaa hiɛ]] yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli. B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.<ref name=":1" /> Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 [[:en:West_African_Senior_School_Certificate_Examination|WASSCE]] kaa lɛ sɛɛ.<ref>[https://www.schoolsingh.com/senior-high-schools/konongo-odumase-senior-high/about "Konongo Odumase Senior High | SchoolsInGh.com"]. www.schoolsingh.com. Retrieved 24 November 2025.</ref> == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == == Nikaselɔi ni eho == == Basabasafeemɔi == Yɛ November afi 2016 lɛ, basabasafeemɔ ba skulbii lɛ ateŋ ni no ha agbe skul lɛ naa be kukuoo ko. Nɔ hewɔ ji akɛ, skulbii lɛ miisumɔ ni ajie skul lɛ nɔkwɛlɔ lɛ kɛjɛ skul lɛ mli.<ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Konongo-Odumase-SHS-closed-down-490199 "Konongo-Odumase SHS closed down"]. Ghanaweb.com. GhanaWeb. 26 November 2016. Retrieved 16 November 2019.</ref> == Alumni ni sa kadimɔ == * [[:en:Kwadwo_Owusu_Afriyie|Kwadwo Owusu Afriyie]] – general secretary of the [[:en:New_Patriotic_Party|New Patriotic Party]] and chief executive officer of the [[:en:Forestry_Commission_(Ghana)|Forestry Commission]]<ref>Ocloo, Della Russel (26 January 2017). [https://www.graphic.com.gh/news/general-news/mr-kwadwo-owusu-afriyie-to-be-director-general-of-g-p-h-a.html "'Sir John' to head G.P.H.A. as Director General"]. [[:en:Daily_Graphic_(Ghana)|Daily Graphic]]. Accra, Ghana. Retrieved 21 January 2020.</ref> * [[:en:Ofori_Amponsah|Samuel Ofori Amponsah]] – musician * [[:en:Papa_Arko|Papa Arko]] – [[:en:1983_African_Cup_of_Champions_Clubs|1983 African Cup of Champions Clubs]] winner<ref name=":1" /> * [[:en:Yaa_Ntiamoah_Badu|Yaa Ntiamoah Badu]] – former [[:en:Pro_Vice_Chancellor|pro vice chancellor]] of the [[:en:University_of_Ghana|University of Ghana]] * [[:en:Paul_Baffoe-Bonnie|Paul Baffoe-Bonnie]] – [[:en:Chief_Justice_of_Ghana|chief justice of Ghana]] and [[:en:Supreme_Court_of_Ghana|Supreme Court judge]]<ref>Godwill Arthur-Mensah (13 November 2025). [https://gna.org.gh/2025/11/parliament-approves-justice-paul-baffoe-bonnie-as-chief-justice-of-ghana/ "Parliament approves Justice Paul Baffoe-Bonnie as Chief Justice of Ghana"]. Ghana News Agency. Ghana News Agency. Retrieved 16 November 2025.</ref><ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Four-new-Supreme-Court-Judges-Sworn-In-145184 "Four new Supreme Court Judges Sworn In"]. ghanaweb.com. GhanaWeb. 11 June 2008. Retrieved 21 January 2020.</ref> * [[:en:Daasebre_Oti_Boateng|Daasebre Oti Boateng]] – [[:en:Ghanaian_people|Ghanaian]] statistician, academic and Omanhene ([[:en:Paramount_chief|paramount chief]]) of New Juaben in the Eastern Region * Charles de Graft Dickson – member of Parliament in the First Republic and Minister of Defence<ref>Mensah, Sylvester A. (2013). [https://books.google.com/books?id=c-xIAgAAQBAJ&q=Charles+de+Graft+Dickson&pg=PA13 In the Shadows of Politics]. Author House. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/9781491886809|9781491886809]]. Retrieved 21 January 2020.</ref> * Owusu Achaw Duah – MP for Offinso South * Dorcas Gyimah – Ghanaian sprinter * Mohammed Rabiu – footballer<ref>Godfred Akoto Boafo (9 June 2014). [https://archivo.eluniversal.com.mx/in-english/2014/fifa-world-cup-2014-brazil-group-g-ghana-89836.html "Brazil 2014: Group G, Ghana"]. ElUniversal.mx. ElUniversal. Retrieved 16 November 2019.</ref> * Afia Amankwaah Tamakloe – TV and radio personality, journalist * Kofi Wampah – former governor of the Bank of Ghana<ref>[http://graphic.com.gh/General-News/dr-wampah-sworn-in-bog-governor.html "Dr Wampah sworn in BoG Governor on 04 April 2013"]. [[:en:Daily_Graphic_(Ghana)|Daily Graphic.]] Accra, Ghana. 4 April 2013. Retrieved 21 January 2020.</ref> == Woji ni akɛtaoɔ saji amli == 1ntn6bd14m5ilr6gb57ply83bl5l18z 7384976 7384975 2026-11-07T18:13:42Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384976 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.<ref>"[http://www.modernghana.com/news/265062/1/konongo-odumase-shs-old-students-hold-3rd-inter-te.html Konongo Odumase SHS Old Students Hold 3rd Inter Tertiary Congress]". [[:en:Ghana_News_Agency|Ghana News Agency]] (via Modernghana.com). 22 February 2010. Retrieved 6 June 2016.</ref><ref>[http://asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh/?arrow=nws&read=13638 "Ghana » Ashanti Region » Asante Akim North District".] asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh. Retrieved 27 May 2015.</ref> == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ '''Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul''' shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni [[:en:Kufuor_government|Kufuor nɔyeli lɛ]] kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.<ref>[https://www.newsghana.com.gh/nana-konadu-renaming-of-jss-sss-to-jhs-shs-needless/ "Nana Konadu: Renaming of JSS & SSS to JHS & SHS needless".] NewsGhana.com.gh. NewsGhana. 12 April 2012. Retrieved 16 November 2019.</ref><ref>Antwi II, Nana Kofi (2015). [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 Asante-Akyem Odumase : a historical perspective]. Advent Press. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 9789988224479]. Retrieved 16 November 2019.</ref> Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni [[:en:Kwame_Nkrumah|Kwame Nkrumah]] Kpee [[:en:Convention_People's_Party|Convention People's Party]] lɛ ye kunim yɛ [[:en:1951_Gold_Coast_legislative_election|1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ]] sɛɛ lɛ fã. <ref name=":1" />Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ [[:en:Biafra|Biafra]] maŋ ni kɛ [[:en:Nigerian_Civil_War|Nigeria maŋ ta lɛ]] yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.<ref name=":1">[https://web.archive.org/web/20211027234046/https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ "BRIEF HISTORY OF KONONGO-ODUMASI SENIOR HIGH SCHOOL"]. AshSRC.com. AshantiSRC. Archived from [https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ the original] on 27 October 2021. Retrieved 16 November 2019.</ref> Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ [[:en:Sixth_form|skul ni ji ekpaa]] lɛ fata he, ni amɛtsuɔ [[:en:Advanced_level|nikasemɔi ni yaa hiɛ]] yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli. B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.<ref name=":1" /> Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 [[:en:West_African_Senior_School_Certificate_Examination|WASSCE]] kaa lɛ sɛɛ.<ref>[https://www.schoolsingh.com/senior-high-schools/konongo-odumase-senior-high/about "Konongo Odumase Senior High | SchoolsInGh.com"]. www.schoolsingh.com. Retrieved 24 November 2025.</ref> == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == == Nikaselɔi ni eho == == Basabasafeemɔi == Yɛ November afi 2016 lɛ, basabasafeemɔ ba skulbii lɛ ateŋ ni no ha agbe skul lɛ naa be kukuoo ko. Nɔ hewɔ ji akɛ, skulbii lɛ miisumɔ ni ajie skul lɛ nɔkwɛlɔ lɛ kɛjɛ skul lɛ mli.<ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Konongo-Odumase-SHS-closed-down-490199 "Konongo-Odumase SHS closed down"]. Ghanaweb.com. GhanaWeb. 26 November 2016. Retrieved 16 November 2019.</ref> == Alumni ni sa kadimɔ == * [[:en:Kwadwo_Owusu_Afriyie|Kwadwo Owusu Afriyie]] – general secretary of the [[:en:New_Patriotic_Party|New Patriotic Party]] and chief executive officer of the [[:en:Forestry_Commission_(Ghana)|Forestry Commission]]<ref>Ocloo, Della Russel (26 January 2017). [https://www.graphic.com.gh/news/general-news/mr-kwadwo-owusu-afriyie-to-be-director-general-of-g-p-h-a.html "'Sir John' to head G.P.H.A. as Director General"]. [[:en:Daily_Graphic_(Ghana)|Daily Graphic]]. Accra, Ghana. Retrieved 21 January 2020.</ref> * [[:en:Ofori_Amponsah|Samuel Ofori Amponsah]] – musician * [[:en:Papa_Arko|Papa Arko]] – [[:en:1983_African_Cup_of_Champions_Clubs|1983 African Cup of Champions Clubs]] winner<ref name=":1" /> * [[:en:Yaa_Ntiamoah_Badu|Yaa Ntiamoah Badu]] – former [[:en:Pro_Vice_Chancellor|pro vice chancellor]] of the [[:en:University_of_Ghana|University of Ghana]] * [[:en:Paul_Baffoe-Bonnie|Paul Baffoe-Bonnie]] – [[:en:Chief_Justice_of_Ghana|chief justice of Ghana]] and [[:en:Supreme_Court_of_Ghana|Supreme Court judge]]<ref>Godwill Arthur-Mensah (13 November 2025). [https://gna.org.gh/2025/11/parliament-approves-justice-paul-baffoe-bonnie-as-chief-justice-of-ghana/ "Parliament approves Justice Paul Baffoe-Bonnie as Chief Justice of Ghana"]. Ghana News Agency. Ghana News Agency. Retrieved 16 November 2025.</ref><ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Four-new-Supreme-Court-Judges-Sworn-In-145184 "Four new Supreme Court Judges Sworn In"]. ghanaweb.com. GhanaWeb. 11 June 2008. Retrieved 21 January 2020.</ref> * [[:en:Daasebre_Oti_Boateng|Daasebre Oti Boateng]] – [[:en:Ghanaian_people|Ghanaian]] statistician, academic and Omanhene ([[:en:Paramount_chief|paramount chief]]) of [[:en:New-Juaben_Municipal_District|New Juaben]] in the [[:en:Eastern_Region_(Ghana)|Eastern Region]] * [[:en:Charles_de_Graft_Dickson|Charles de Graft Dickson]] – [[:en:Parliament_of_Ghana|member of Parliament]] in the First Republic and Minister of Defence<ref>Mensah, Sylvester A. (2013). [https://books.google.com/books?id=c-xIAgAAQBAJ&q=Charles+de+Graft+Dickson&pg=PA13 In the Shadows of Politics]. Author House. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/9781491886809|9781491886809]]. Retrieved 21 January 2020.</ref> * Owusu Achaw Duah – MP for Offinso South * Dorcas Gyimah – Ghanaian sprinter * Mohammed Rabiu – footballer<ref>Godfred Akoto Boafo (9 June 2014). [https://archivo.eluniversal.com.mx/in-english/2014/fifa-world-cup-2014-brazil-group-g-ghana-89836.html "Brazil 2014: Group G, Ghana"]. ElUniversal.mx. ElUniversal. Retrieved 16 November 2019.</ref> * Afia Amankwaah Tamakloe – TV and radio personality, journalist * Kofi Wampah – former governor of the Bank of Ghana<ref>[http://graphic.com.gh/General-News/dr-wampah-sworn-in-bog-governor.html "Dr Wampah sworn in BoG Governor on 04 April 2013"]. [[:en:Daily_Graphic_(Ghana)|Daily Graphic.]] Accra, Ghana. 4 April 2013. Retrieved 21 January 2020.</ref> == Woji ni akɛtaoɔ saji amli == mn0w77wwihyv2z5yi8ey0o4uf4jxhip 7384977 7384976 2026-11-07T18:15:38Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384977 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.<ref>"[http://www.modernghana.com/news/265062/1/konongo-odumase-shs-old-students-hold-3rd-inter-te.html Konongo Odumase SHS Old Students Hold 3rd Inter Tertiary Congress]". [[:en:Ghana_News_Agency|Ghana News Agency]] (via Modernghana.com). 22 February 2010. Retrieved 6 June 2016.</ref><ref>[http://asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh/?arrow=nws&read=13638 "Ghana » Ashanti Region » Asante Akim North District".] asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh. Retrieved 27 May 2015.</ref> == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ '''Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul''' shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni [[:en:Kufuor_government|Kufuor nɔyeli lɛ]] kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.<ref>[https://www.newsghana.com.gh/nana-konadu-renaming-of-jss-sss-to-jhs-shs-needless/ "Nana Konadu: Renaming of JSS & SSS to JHS & SHS needless".] NewsGhana.com.gh. NewsGhana. 12 April 2012. Retrieved 16 November 2019.</ref><ref>Antwi II, Nana Kofi (2015). [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 Asante-Akyem Odumase : a historical perspective]. Advent Press. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 9789988224479]. Retrieved 16 November 2019.</ref> Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni [[:en:Kwame_Nkrumah|Kwame Nkrumah]] Kpee [[:en:Convention_People's_Party|Convention People's Party]] lɛ ye kunim yɛ [[:en:1951_Gold_Coast_legislative_election|1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ]] sɛɛ lɛ fã. <ref name=":1" />Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ [[:en:Biafra|Biafra]] maŋ ni kɛ [[:en:Nigerian_Civil_War|Nigeria maŋ ta lɛ]] yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.<ref name=":1">[https://web.archive.org/web/20211027234046/https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ "BRIEF HISTORY OF KONONGO-ODUMASI SENIOR HIGH SCHOOL"]. AshSRC.com. AshantiSRC. Archived from [https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ the original] on 27 October 2021. Retrieved 16 November 2019.</ref> Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ [[:en:Sixth_form|skul ni ji ekpaa]] lɛ fata he, ni amɛtsuɔ [[:en:Advanced_level|nikasemɔi ni yaa hiɛ]] yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli. B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.<ref name=":1" /> Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 [[:en:West_African_Senior_School_Certificate_Examination|WASSCE]] kaa lɛ sɛɛ.<ref>[https://www.schoolsingh.com/senior-high-schools/konongo-odumase-senior-high/about "Konongo Odumase Senior High | SchoolsInGh.com"]. www.schoolsingh.com. Retrieved 24 November 2025.</ref> == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == == Nikaselɔi ni eho == == Basabasafeemɔi == Yɛ November afi 2016 lɛ, basabasafeemɔ ba skulbii lɛ ateŋ ni no ha agbe skul lɛ naa be kukuoo ko. Nɔ hewɔ ji akɛ, skulbii lɛ miisumɔ ni ajie skul lɛ nɔkwɛlɔ lɛ kɛjɛ skul lɛ mli.<ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Konongo-Odumase-SHS-closed-down-490199 "Konongo-Odumase SHS closed down"]. Ghanaweb.com. GhanaWeb. 26 November 2016. Retrieved 16 November 2019.</ref> == Alumni ni sa kadimɔ == * [[:en:Kwadwo_Owusu_Afriyie|Kwadwo Owusu Afriyie]] – general secretary of the [[:en:New_Patriotic_Party|New Patriotic Party]] and chief executive officer of the [[:en:Forestry_Commission_(Ghana)|Forestry Commission]]<ref>Ocloo, Della Russel (26 January 2017). [https://www.graphic.com.gh/news/general-news/mr-kwadwo-owusu-afriyie-to-be-director-general-of-g-p-h-a.html "'Sir John' to head G.P.H.A. as Director General"]. [[:en:Daily_Graphic_(Ghana)|Daily Graphic]]. Accra, Ghana. Retrieved 21 January 2020.</ref> * [[:en:Ofori_Amponsah|Samuel Ofori Amponsah]] – musician * [[:en:Papa_Arko|Papa Arko]] – [[:en:1983_African_Cup_of_Champions_Clubs|1983 African Cup of Champions Clubs]] winner<ref name=":1" /> * [[:en:Yaa_Ntiamoah_Badu|Yaa Ntiamoah Badu]] – former [[:en:Pro_Vice_Chancellor|pro vice chancellor]] of the [[:en:University_of_Ghana|University of Ghana]] * [[:en:Paul_Baffoe-Bonnie|Paul Baffoe-Bonnie]] – [[:en:Chief_Justice_of_Ghana|chief justice of Ghana]] and [[:en:Supreme_Court_of_Ghana|Supreme Court judge]]<ref>Godwill Arthur-Mensah (13 November 2025). [https://gna.org.gh/2025/11/parliament-approves-justice-paul-baffoe-bonnie-as-chief-justice-of-ghana/ "Parliament approves Justice Paul Baffoe-Bonnie as Chief Justice of Ghana"]. Ghana News Agency. Ghana News Agency. Retrieved 16 November 2025.</ref><ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Four-new-Supreme-Court-Judges-Sworn-In-145184 "Four new Supreme Court Judges Sworn In"]. ghanaweb.com. GhanaWeb. 11 June 2008. Retrieved 21 January 2020.</ref> * [[:en:Daasebre_Oti_Boateng|Daasebre Oti Boateng]] – [[:en:Ghanaian_people|Ghanaian]] statistician, academic and Omanhene ([[:en:Paramount_chief|paramount chief]]) of [[:en:New-Juaben_Municipal_District|New Juaben]] in the [[:en:Eastern_Region_(Ghana)|Eastern Region]] * [[:en:Charles_de_Graft_Dickson|Charles de Graft Dickson]] – [[:en:Parliament_of_Ghana|member of Parliament]] in the First Republic and Minister of Defence<ref>Mensah, Sylvester A. (2013). [https://books.google.com/books?id=c-xIAgAAQBAJ&q=Charles+de+Graft+Dickson&pg=PA13 In the Shadows of Politics]. Author House. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/9781491886809|9781491886809]]. Retrieved 21 January 2020.</ref> * [[:en:Owusu_Achaw_Duah|Owusu Achaw Duah]] – MP for [[:en:Offinso_South_(Ghana_parliament_constituency)|Offinso South]] * [[:en:Dorcas_Gyimah|Dorcas Gyimah]] – Ghanaian [[:en:Sprint_(running)|sprinter]] * Mohammed Rabiu – footballer<ref>Godfred Akoto Boafo (9 June 2014). [https://archivo.eluniversal.com.mx/in-english/2014/fifa-world-cup-2014-brazil-group-g-ghana-89836.html "Brazil 2014: Group G, Ghana"]. ElUniversal.mx. ElUniversal. Retrieved 16 November 2019.</ref> * Afia Amankwaah Tamakloe – TV and radio personality, journalist * Kofi Wampah – former governor of the Bank of Ghana<ref>[http://graphic.com.gh/General-News/dr-wampah-sworn-in-bog-governor.html "Dr Wampah sworn in BoG Governor on 04 April 2013"]. [[:en:Daily_Graphic_(Ghana)|Daily Graphic.]] Accra, Ghana. 4 April 2013. Retrieved 21 January 2020.</ref> == Woji ni akɛtaoɔ saji amli == cr48un46wamu5zitcwxrdjpz4kanq6u 7384978 7384977 2026-11-07T18:17:56Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384978 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.<ref>"[http://www.modernghana.com/news/265062/1/konongo-odumase-shs-old-students-hold-3rd-inter-te.html Konongo Odumase SHS Old Students Hold 3rd Inter Tertiary Congress]". [[:en:Ghana_News_Agency|Ghana News Agency]] (via Modernghana.com). 22 February 2010. Retrieved 6 June 2016.</ref><ref>[http://asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh/?arrow=nws&read=13638 "Ghana » Ashanti Region » Asante Akim North District".] asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh. Retrieved 27 May 2015.</ref> == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ '''Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul''' shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni [[:en:Kufuor_government|Kufuor nɔyeli lɛ]] kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.<ref>[https://www.newsghana.com.gh/nana-konadu-renaming-of-jss-sss-to-jhs-shs-needless/ "Nana Konadu: Renaming of JSS & SSS to JHS & SHS needless".] NewsGhana.com.gh. NewsGhana. 12 April 2012. Retrieved 16 November 2019.</ref><ref>Antwi II, Nana Kofi (2015). [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 Asante-Akyem Odumase : a historical perspective]. Advent Press. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 9789988224479]. Retrieved 16 November 2019.</ref> Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni [[:en:Kwame_Nkrumah|Kwame Nkrumah]] Kpee [[:en:Convention_People's_Party|Convention People's Party]] lɛ ye kunim yɛ [[:en:1951_Gold_Coast_legislative_election|1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ]] sɛɛ lɛ fã. <ref name=":1" />Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ [[:en:Biafra|Biafra]] maŋ ni kɛ [[:en:Nigerian_Civil_War|Nigeria maŋ ta lɛ]] yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.<ref name=":1">[https://web.archive.org/web/20211027234046/https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ "BRIEF HISTORY OF KONONGO-ODUMASI SENIOR HIGH SCHOOL"]. AshSRC.com. AshantiSRC. Archived from [https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ the original] on 27 October 2021. Retrieved 16 November 2019.</ref> Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ [[:en:Sixth_form|skul ni ji ekpaa]] lɛ fata he, ni amɛtsuɔ [[:en:Advanced_level|nikasemɔi ni yaa hiɛ]] yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli. B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.<ref name=":1" /> Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 [[:en:West_African_Senior_School_Certificate_Examination|WASSCE]] kaa lɛ sɛɛ.<ref>[https://www.schoolsingh.com/senior-high-schools/konongo-odumase-senior-high/about "Konongo Odumase Senior High | SchoolsInGh.com"]. www.schoolsingh.com. Retrieved 24 November 2025.</ref> == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == == Nikaselɔi ni eho == == Basabasafeemɔi == Yɛ November afi 2016 lɛ, basabasafeemɔ ba skulbii lɛ ateŋ ni no ha agbe skul lɛ naa be kukuoo ko. Nɔ hewɔ ji akɛ, skulbii lɛ miisumɔ ni ajie skul lɛ nɔkwɛlɔ lɛ kɛjɛ skul lɛ mli.<ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Konongo-Odumase-SHS-closed-down-490199 "Konongo-Odumase SHS closed down"]. Ghanaweb.com. GhanaWeb. 26 November 2016. Retrieved 16 November 2019.</ref> == Alumni ni sa kadimɔ == * [[:en:Kwadwo_Owusu_Afriyie|Kwadwo Owusu Afriyie]] – general secretary of the [[:en:New_Patriotic_Party|New Patriotic Party]] and chief executive officer of the [[:en:Forestry_Commission_(Ghana)|Forestry Commission]]<ref>Ocloo, Della Russel (26 January 2017). [https://www.graphic.com.gh/news/general-news/mr-kwadwo-owusu-afriyie-to-be-director-general-of-g-p-h-a.html "'Sir John' to head G.P.H.A. as Director General"]. [[:en:Daily_Graphic_(Ghana)|Daily Graphic]]. Accra, Ghana. Retrieved 21 January 2020.</ref> * [[:en:Ofori_Amponsah|Samuel Ofori Amponsah]] – musician * [[:en:Papa_Arko|Papa Arko]] – [[:en:1983_African_Cup_of_Champions_Clubs|1983 African Cup of Champions Clubs]] winner<ref name=":1" /> * [[:en:Yaa_Ntiamoah_Badu|Yaa Ntiamoah Badu]] – former [[:en:Pro_Vice_Chancellor|pro vice chancellor]] of the [[:en:University_of_Ghana|University of Ghana]] * [[:en:Paul_Baffoe-Bonnie|Paul Baffoe-Bonnie]] – [[:en:Chief_Justice_of_Ghana|chief justice of Ghana]] and [[:en:Supreme_Court_of_Ghana|Supreme Court judge]]<ref>Godwill Arthur-Mensah (13 November 2025). [https://gna.org.gh/2025/11/parliament-approves-justice-paul-baffoe-bonnie-as-chief-justice-of-ghana/ "Parliament approves Justice Paul Baffoe-Bonnie as Chief Justice of Ghana"]. Ghana News Agency. Ghana News Agency. Retrieved 16 November 2025.</ref><ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Four-new-Supreme-Court-Judges-Sworn-In-145184 "Four new Supreme Court Judges Sworn In"]. ghanaweb.com. GhanaWeb. 11 June 2008. Retrieved 21 January 2020.</ref> * [[:en:Daasebre_Oti_Boateng|Daasebre Oti Boateng]] – [[:en:Ghanaian_people|Ghanaian]] statistician, academic and Omanhene ([[:en:Paramount_chief|paramount chief]]) of [[:en:New-Juaben_Municipal_District|New Juaben]] in the [[:en:Eastern_Region_(Ghana)|Eastern Region]] * [[:en:Charles_de_Graft_Dickson|Charles de Graft Dickson]] – [[:en:Parliament_of_Ghana|member of Parliament]] in the First Republic and Minister of Defence<ref>Mensah, Sylvester A. (2013). [https://books.google.com/books?id=c-xIAgAAQBAJ&q=Charles+de+Graft+Dickson&pg=PA13 In the Shadows of Politics]. Author House. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/9781491886809|9781491886809]]. Retrieved 21 January 2020.</ref> * [[:en:Owusu_Achaw_Duah|Owusu Achaw Duah]] – MP for [[:en:Offinso_South_(Ghana_parliament_constituency)|Offinso South]] * [[:en:Dorcas_Gyimah|Dorcas Gyimah]] – Ghanaian [[:en:Sprint_(running)|sprinter]] * [[:en:Mohammed_Rabiu|Mohammed Rabiu]] – [[:en:Football_player|footballer]]<ref>Godfred Akoto Boafo (9 June 2014). [https://archivo.eluniversal.com.mx/in-english/2014/fifa-world-cup-2014-brazil-group-g-ghana-89836.html "Brazil 2014: Group G, Ghana"]. ElUniversal.mx. ElUniversal. Retrieved 16 November 2019.</ref> * [[:en:Afia_Amankwaah_Tamakloe|Afia Amankwaah Tamakloe]] – TV and [[:en:Radio_personality|radio personality]], journalist * Kofi Wampah – former governor of the Bank of Ghana<ref>[http://graphic.com.gh/General-News/dr-wampah-sworn-in-bog-governor.html "Dr Wampah sworn in BoG Governor on 04 April 2013"]. [[:en:Daily_Graphic_(Ghana)|Daily Graphic.]] Accra, Ghana. 4 April 2013. Retrieved 21 January 2020.</ref> == Woji ni akɛtaoɔ saji amli == gzwbh8pcpoo5mh1mflnw9ysmsnxfzz1 7384979 7384978 2026-11-07T18:19:33Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384979 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.<ref>"[http://www.modernghana.com/news/265062/1/konongo-odumase-shs-old-students-hold-3rd-inter-te.html Konongo Odumase SHS Old Students Hold 3rd Inter Tertiary Congress]". [[:en:Ghana_News_Agency|Ghana News Agency]] (via Modernghana.com). 22 February 2010. Retrieved 6 June 2016.</ref><ref>[http://asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh/?arrow=nws&read=13638 "Ghana » Ashanti Region » Asante Akim North District".] asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh. Retrieved 27 May 2015.</ref> == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ '''Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul''' shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni [[:en:Kufuor_government|Kufuor nɔyeli lɛ]] kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.<ref>[https://www.newsghana.com.gh/nana-konadu-renaming-of-jss-sss-to-jhs-shs-needless/ "Nana Konadu: Renaming of JSS & SSS to JHS & SHS needless".] NewsGhana.com.gh. NewsGhana. 12 April 2012. Retrieved 16 November 2019.</ref><ref>Antwi II, Nana Kofi (2015). [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 Asante-Akyem Odumase : a historical perspective]. Advent Press. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 9789988224479]. Retrieved 16 November 2019.</ref> Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni [[:en:Kwame_Nkrumah|Kwame Nkrumah]] Kpee [[:en:Convention_People's_Party|Convention People's Party]] lɛ ye kunim yɛ [[:en:1951_Gold_Coast_legislative_election|1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ]] sɛɛ lɛ fã. <ref name=":1" />Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ [[:en:Biafra|Biafra]] maŋ ni kɛ [[:en:Nigerian_Civil_War|Nigeria maŋ ta lɛ]] yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.<ref name=":1">[https://web.archive.org/web/20211027234046/https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ "BRIEF HISTORY OF KONONGO-ODUMASI SENIOR HIGH SCHOOL"]. AshSRC.com. AshantiSRC. Archived from [https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ the original] on 27 October 2021. Retrieved 16 November 2019.</ref> Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ [[:en:Sixth_form|skul ni ji ekpaa]] lɛ fata he, ni amɛtsuɔ [[:en:Advanced_level|nikasemɔi ni yaa hiɛ]] yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli. B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.<ref name=":1" /> Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 [[:en:West_African_Senior_School_Certificate_Examination|WASSCE]] kaa lɛ sɛɛ.<ref>[https://www.schoolsingh.com/senior-high-schools/konongo-odumase-senior-high/about "Konongo Odumase Senior High | SchoolsInGh.com"]. www.schoolsingh.com. Retrieved 24 November 2025.</ref> == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == == Nikaselɔi ni eho == == Basabasafeemɔi == Yɛ November afi 2016 lɛ, basabasafeemɔ ba skulbii lɛ ateŋ ni no ha agbe skul lɛ naa be kukuoo ko. Nɔ hewɔ ji akɛ, skulbii lɛ miisumɔ ni ajie skul lɛ nɔkwɛlɔ lɛ kɛjɛ skul lɛ mli.<ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Konongo-Odumase-SHS-closed-down-490199 "Konongo-Odumase SHS closed down"]. Ghanaweb.com. GhanaWeb. 26 November 2016. Retrieved 16 November 2019.</ref> == Alumni ni sa kadimɔ == * [[:en:Kwadwo_Owusu_Afriyie|Kwadwo Owusu Afriyie]] – general secretary of the [[:en:New_Patriotic_Party|New Patriotic Party]] and chief executive officer of the [[:en:Forestry_Commission_(Ghana)|Forestry Commission]]<ref>Ocloo, Della Russel (26 January 2017). [https://www.graphic.com.gh/news/general-news/mr-kwadwo-owusu-afriyie-to-be-director-general-of-g-p-h-a.html "'Sir John' to head G.P.H.A. as Director General"]. [[:en:Daily_Graphic_(Ghana)|Daily Graphic]]. Accra, Ghana. Retrieved 21 January 2020.</ref> * [[:en:Ofori_Amponsah|Samuel Ofori Amponsah]] – musician * [[:en:Papa_Arko|Papa Arko]] – [[:en:1983_African_Cup_of_Champions_Clubs|1983 African Cup of Champions Clubs]] winner<ref name=":1" /> * [[:en:Yaa_Ntiamoah_Badu|Yaa Ntiamoah Badu]] – former [[:en:Pro_Vice_Chancellor|pro vice chancellor]] of the [[:en:University_of_Ghana|University of Ghana]] * [[:en:Paul_Baffoe-Bonnie|Paul Baffoe-Bonnie]] – [[:en:Chief_Justice_of_Ghana|chief justice of Ghana]] and [[:en:Supreme_Court_of_Ghana|Supreme Court judge]]<ref>Godwill Arthur-Mensah (13 November 2025). [https://gna.org.gh/2025/11/parliament-approves-justice-paul-baffoe-bonnie-as-chief-justice-of-ghana/ "Parliament approves Justice Paul Baffoe-Bonnie as Chief Justice of Ghana"]. Ghana News Agency. Ghana News Agency. Retrieved 16 November 2025.</ref><ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Four-new-Supreme-Court-Judges-Sworn-In-145184 "Four new Supreme Court Judges Sworn In"]. ghanaweb.com. GhanaWeb. 11 June 2008. Retrieved 21 January 2020.</ref> * [[:en:Daasebre_Oti_Boateng|Daasebre Oti Boateng]] – [[:en:Ghanaian_people|Ghanaian]] statistician, academic and Omanhene ([[:en:Paramount_chief|paramount chief]]) of [[:en:New-Juaben_Municipal_District|New Juaben]] in the [[:en:Eastern_Region_(Ghana)|Eastern Region]] * [[:en:Charles_de_Graft_Dickson|Charles de Graft Dickson]] – [[:en:Parliament_of_Ghana|member of Parliament]] in the First Republic and Minister of Defence<ref>Mensah, Sylvester A. (2013). [https://books.google.com/books?id=c-xIAgAAQBAJ&q=Charles+de+Graft+Dickson&pg=PA13 In the Shadows of Politics]. Author House. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/9781491886809|9781491886809]]. Retrieved 21 January 2020.</ref> * [[:en:Owusu_Achaw_Duah|Owusu Achaw Duah]] – MP for [[:en:Offinso_South_(Ghana_parliament_constituency)|Offinso South]] * [[:en:Dorcas_Gyimah|Dorcas Gyimah]] – Ghanaian [[:en:Sprint_(running)|sprinter]] * [[:en:Mohammed_Rabiu|Mohammed Rabiu]] – [[:en:Football_player|footballer]]<ref>Godfred Akoto Boafo (9 June 2014). [https://archivo.eluniversal.com.mx/in-english/2014/fifa-world-cup-2014-brazil-group-g-ghana-89836.html "Brazil 2014: Group G, Ghana"]. ElUniversal.mx. ElUniversal. Retrieved 16 November 2019.</ref> * [[:en:Afia_Amankwaah_Tamakloe|Afia Amankwaah Tamakloe]] – TV and [[:en:Radio_personality|radio personality]], [[:en:Journalist|journalist]] * [[:en:Kofi_Wampah|Kofi Wampah]] – former governor of the [[:en:Bank_of_Ghana|Bank of Ghana]]<ref>[http://graphic.com.gh/General-News/dr-wampah-sworn-in-bog-governor.html "Dr Wampah sworn in BoG Governor on 04 April 2013"]. [[:en:Daily_Graphic_(Ghana)|Daily Graphic.]] Accra, Ghana. 4 April 2013. Retrieved 21 January 2020.</ref> == Woji ni akɛtaoɔ saji amli == gwv05m7aemykaymyh8otmu5eld06iu4 7384980 7384979 2026-11-07T18:24:31Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384980 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.<ref>"[http://www.modernghana.com/news/265062/1/konongo-odumase-shs-old-students-hold-3rd-inter-te.html Konongo Odumase SHS Old Students Hold 3rd Inter Tertiary Congress]". [[:en:Ghana_News_Agency|Ghana News Agency]] (via Modernghana.com). 22 February 2010. Retrieved 6 June 2016.</ref><ref>[http://asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh/?arrow=nws&read=13638 "Ghana » Ashanti Region » Asante Akim North District".] asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh. Retrieved 27 May 2015.</ref> == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ '''Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul''' shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni [[:en:Kufuor_government|Kufuor nɔyeli lɛ]] kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.<ref>[https://www.newsghana.com.gh/nana-konadu-renaming-of-jss-sss-to-jhs-shs-needless/ "Nana Konadu: Renaming of JSS & SSS to JHS & SHS needless".] NewsGhana.com.gh. NewsGhana. 12 April 2012. Retrieved 16 November 2019.</ref><ref>Antwi II, Nana Kofi (2015). [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 Asante-Akyem Odumase : a historical perspective]. Advent Press. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 9789988224479]. Retrieved 16 November 2019.</ref> Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni [[:en:Kwame_Nkrumah|Kwame Nkrumah]] Kpee [[:en:Convention_People's_Party|Convention People's Party]] lɛ ye kunim yɛ [[:en:1951_Gold_Coast_legislative_election|1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ]] sɛɛ lɛ fã. <ref name=":1" />Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ [[:en:Biafra|Biafra]] maŋ ni kɛ [[:en:Nigerian_Civil_War|Nigeria maŋ ta lɛ]] yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.<ref name=":1">[https://web.archive.org/web/20211027234046/https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ "BRIEF HISTORY OF KONONGO-ODUMASI SENIOR HIGH SCHOOL"]. AshSRC.com. AshantiSRC. Archived from [https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ the original] on 27 October 2021. Retrieved 16 November 2019.</ref> Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ [[:en:Sixth_form|skul ni ji ekpaa]] lɛ fata he, ni amɛtsuɔ [[:en:Advanced_level|nikasemɔi ni yaa hiɛ]] yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli. B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.<ref name=":1" /> Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 [[:en:West_African_Senior_School_Certificate_Examination|WASSCE]] kaa lɛ sɛɛ.<ref>[https://www.schoolsingh.com/senior-high-schools/konongo-odumase-senior-high/about "Konongo Odumase Senior High | SchoolsInGh.com"]. www.schoolsingh.com. Retrieved 24 November 2025.</ref> == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == == Nikaselɔi ni eho == == Basabasafeemɔi == Yɛ November afi 2016 lɛ, basabasafeemɔ ba skulbii lɛ ateŋ ni no ha agbe skul lɛ naa be kukuoo ko. Nɔ hewɔ ji akɛ, skulbii lɛ miisumɔ ni ajie skul lɛ nɔkwɛlɔ lɛ kɛjɛ skul lɛ mli.<ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Konongo-Odumase-SHS-closed-down-490199 "Konongo-Odumase SHS closed down"]. Ghanaweb.com. GhanaWeb. 26 November 2016. Retrieved 16 November 2019.</ref> == Alumni ni sa kadimɔ == * [[:en:Kwadwo_Owusu_Afriyie|Kwadwo Owusu Afriyie]] – general secretary of the [[:en:New_Patriotic_Party|New Patriotic Party]] and chief executive officer of the [[:en:Forestry_Commission_(Ghana)|Forestry Commission]]<ref>Ocloo, Della Russel (26 January 2017). [https://www.graphic.com.gh/news/general-news/mr-kwadwo-owusu-afriyie-to-be-director-general-of-g-p-h-a.html "'Sir John' to head G.P.H.A. as Director General"]. [[:en:Daily_Graphic_(Ghana)|Daily Graphic]]. Accra, Ghana. Retrieved 21 January 2020.</ref> * [[:en:Ofori_Amponsah|Samuel Ofori Amponsah]] – musician * [[:en:Papa_Arko|Papa Arko]] – [[:en:1983_African_Cup_of_Champions_Clubs|1983 African Cup of Champions Clubs]] winner<ref name=":1" /> * [[:en:Yaa_Ntiamoah_Badu|Yaa Ntiamoah Badu]] – former [[:en:Pro_Vice_Chancellor|pro vice chancellor]] of the [[:en:University_of_Ghana|University of Ghana]] * [[:en:Paul_Baffoe-Bonnie|Paul Baffoe-Bonnie]] – [[:en:Chief_Justice_of_Ghana|chief justice of Ghana]] and [[:en:Supreme_Court_of_Ghana|Supreme Court judge]]<ref>Godwill Arthur-Mensah (13 November 2025). [https://gna.org.gh/2025/11/parliament-approves-justice-paul-baffoe-bonnie-as-chief-justice-of-ghana/ "Parliament approves Justice Paul Baffoe-Bonnie as Chief Justice of Ghana"]. Ghana News Agency. Ghana News Agency. Retrieved 16 November 2025.</ref><ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Four-new-Supreme-Court-Judges-Sworn-In-145184 "Four new Supreme Court Judges Sworn In"]. ghanaweb.com. GhanaWeb. 11 June 2008. Retrieved 21 January 2020.</ref> * [[:en:Daasebre_Oti_Boateng|Daasebre Oti Boateng]] – [[:en:Ghanaian_people|Ghanaian]] statistician, academic and Omanhene ([[:en:Paramount_chief|paramount chief]]) of [[:en:New-Juaben_Municipal_District|New Juaben]] in the [[:en:Eastern_Region_(Ghana)|Eastern Region]] * [[:en:Charles_de_Graft_Dickson|Charles de Graft Dickson]] – [[:en:Parliament_of_Ghana|member of Parliament]] in the First Republic and Minister of Defence<ref>Mensah, Sylvester A. (2013). [https://books.google.com/books?id=c-xIAgAAQBAJ&q=Charles+de+Graft+Dickson&pg=PA13 In the Shadows of Politics]. Author House. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/9781491886809|9781491886809]]. Retrieved 21 January 2020.</ref> * [[:en:Owusu_Achaw_Duah|Owusu Achaw Duah]] – MP for [[:en:Offinso_South_(Ghana_parliament_constituency)|Offinso South]] * [[:en:Dorcas_Gyimah|Dorcas Gyimah]] – Ghanaian [[:en:Sprint_(running)|sprinter]] * [[:en:Mohammed_Rabiu|Mohammed Rabiu]] – [[:en:Football_player|footballer]]<ref>Godfred Akoto Boafo (9 June 2014). [https://archivo.eluniversal.com.mx/in-english/2014/fifa-world-cup-2014-brazil-group-g-ghana-89836.html "Brazil 2014: Group G, Ghana"]. ElUniversal.mx. ElUniversal. Retrieved 16 November 2019.</ref> * [[:en:Afia_Amankwaah_Tamakloe|Afia Amankwaah Tamakloe]] – TV and [[:en:Radio_personality|radio personality]], [[:en:Journalist|journalist]] * [[:en:Kofi_Wampah|Kofi Wampah]] – former governor of the [[:en:Bank_of_Ghana|Bank of Ghana]]<ref>[http://graphic.com.gh/General-News/dr-wampah-sworn-in-bog-governor.html "Dr Wampah sworn in BoG Governor on 04 April 2013"]. [[:en:Daily_Graphic_(Ghana)|Daily Graphic.]] Accra, Ghana. 4 April 2013. Retrieved 21 January 2020.</ref> == Kwɛmɔ hu == * [[:en:Education_in_Ghana|Education in Ghana]] * [[:en:List_of_Senior_High_Schools_in_Ashanti_Region|List of senior high schools in the Ashanti Region]] == Woji ni akɛtaoɔ saji amli == 2e4qqddpznjpjr01x0oqrzbufhdmb7h 7384981 7384980 2026-11-07T18:29:49Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 /* Kwɛmɔ hu */ 7384981 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.<ref>"[http://www.modernghana.com/news/265062/1/konongo-odumase-shs-old-students-hold-3rd-inter-te.html Konongo Odumase SHS Old Students Hold 3rd Inter Tertiary Congress]". [[:en:Ghana_News_Agency|Ghana News Agency]] (via Modernghana.com). 22 February 2010. Retrieved 6 June 2016.</ref><ref>[http://asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh/?arrow=nws&read=13638 "Ghana » Ashanti Region » Asante Akim North District".] asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh. Retrieved 27 May 2015.</ref> == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ '''Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul''' shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni [[:en:Kufuor_government|Kufuor nɔyeli lɛ]] kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.<ref>[https://www.newsghana.com.gh/nana-konadu-renaming-of-jss-sss-to-jhs-shs-needless/ "Nana Konadu: Renaming of JSS & SSS to JHS & SHS needless".] NewsGhana.com.gh. NewsGhana. 12 April 2012. Retrieved 16 November 2019.</ref><ref>Antwi II, Nana Kofi (2015). [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 Asante-Akyem Odumase : a historical perspective]. Advent Press. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 9789988224479]. Retrieved 16 November 2019.</ref> Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni [[:en:Kwame_Nkrumah|Kwame Nkrumah]] Kpee [[:en:Convention_People's_Party|Convention People's Party]] lɛ ye kunim yɛ [[:en:1951_Gold_Coast_legislative_election|1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ]] sɛɛ lɛ fã. <ref name=":1" />Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ [[:en:Biafra|Biafra]] maŋ ni kɛ [[:en:Nigerian_Civil_War|Nigeria maŋ ta lɛ]] yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.<ref name=":1">[https://web.archive.org/web/20211027234046/https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ "BRIEF HISTORY OF KONONGO-ODUMASI SENIOR HIGH SCHOOL"]. AshSRC.com. AshantiSRC. Archived from [https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ the original] on 27 October 2021. Retrieved 16 November 2019.</ref> Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ [[:en:Sixth_form|skul ni ji ekpaa]] lɛ fata he, ni amɛtsuɔ [[:en:Advanced_level|nikasemɔi ni yaa hiɛ]] yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli. B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.<ref name=":1" /> Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 [[:en:West_African_Senior_School_Certificate_Examination|WASSCE]] kaa lɛ sɛɛ.<ref>[https://www.schoolsingh.com/senior-high-schools/konongo-odumase-senior-high/about "Konongo Odumase Senior High | SchoolsInGh.com"]. www.schoolsingh.com. Retrieved 24 November 2025.</ref> == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == == Nikaselɔi ni eho == == Basabasafeemɔi == Yɛ November afi 2016 lɛ, basabasafeemɔ ba skulbii lɛ ateŋ ni no ha agbe skul lɛ naa be kukuoo ko. Nɔ hewɔ ji akɛ, skulbii lɛ miisumɔ ni ajie skul lɛ nɔkwɛlɔ lɛ kɛjɛ skul lɛ mli.<ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Konongo-Odumase-SHS-closed-down-490199 "Konongo-Odumase SHS closed down"]. Ghanaweb.com. GhanaWeb. 26 November 2016. Retrieved 16 November 2019.</ref> == Alumni ni sa kadimɔ == * [[:en:Kwadwo_Owusu_Afriyie|Kwadwo Owusu Afriyie]] – general secretary of the [[:en:New_Patriotic_Party|New Patriotic Party]] and chief executive officer of the [[:en:Forestry_Commission_(Ghana)|Forestry Commission]]<ref>Ocloo, Della Russel (26 January 2017). [https://www.graphic.com.gh/news/general-news/mr-kwadwo-owusu-afriyie-to-be-director-general-of-g-p-h-a.html "'Sir John' to head G.P.H.A. as Director General"]. [[:en:Daily_Graphic_(Ghana)|Daily Graphic]]. Accra, Ghana. Retrieved 21 January 2020.</ref> * [[:en:Ofori_Amponsah|Samuel Ofori Amponsah]] – musician * [[:en:Papa_Arko|Papa Arko]] – [[:en:1983_African_Cup_of_Champions_Clubs|1983 African Cup of Champions Clubs]] winner<ref name=":1" /> * [[:en:Yaa_Ntiamoah_Badu|Yaa Ntiamoah Badu]] – former [[:en:Pro_Vice_Chancellor|pro vice chancellor]] of the [[:en:University_of_Ghana|University of Ghana]] * [[:en:Paul_Baffoe-Bonnie|Paul Baffoe-Bonnie]] – [[:en:Chief_Justice_of_Ghana|chief justice of Ghana]] and [[:en:Supreme_Court_of_Ghana|Supreme Court judge]]<ref>Godwill Arthur-Mensah (13 November 2025). [https://gna.org.gh/2025/11/parliament-approves-justice-paul-baffoe-bonnie-as-chief-justice-of-ghana/ "Parliament approves Justice Paul Baffoe-Bonnie as Chief Justice of Ghana"]. Ghana News Agency. Ghana News Agency. Retrieved 16 November 2025.</ref><ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Four-new-Supreme-Court-Judges-Sworn-In-145184 "Four new Supreme Court Judges Sworn In"]. ghanaweb.com. GhanaWeb. 11 June 2008. Retrieved 21 January 2020.</ref> * [[:en:Daasebre_Oti_Boateng|Daasebre Oti Boateng]] – [[:en:Ghanaian_people|Ghanaian]] statistician, academic and Omanhene ([[:en:Paramount_chief|paramount chief]]) of [[:en:New-Juaben_Municipal_District|New Juaben]] in the [[:en:Eastern_Region_(Ghana)|Eastern Region]] * [[:en:Charles_de_Graft_Dickson|Charles de Graft Dickson]] – [[:en:Parliament_of_Ghana|member of Parliament]] in the First Republic and Minister of Defence<ref>Mensah, Sylvester A. (2013). [https://books.google.com/books?id=c-xIAgAAQBAJ&q=Charles+de+Graft+Dickson&pg=PA13 In the Shadows of Politics]. Author House. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/9781491886809|9781491886809]]. Retrieved 21 January 2020.</ref> * [[:en:Owusu_Achaw_Duah|Owusu Achaw Duah]] – MP for [[:en:Offinso_South_(Ghana_parliament_constituency)|Offinso South]] * [[:en:Dorcas_Gyimah|Dorcas Gyimah]] – Ghanaian [[:en:Sprint_(running)|sprinter]] * [[:en:Mohammed_Rabiu|Mohammed Rabiu]] – [[:en:Football_player|footballer]]<ref>Godfred Akoto Boafo (9 June 2014). [https://archivo.eluniversal.com.mx/in-english/2014/fifa-world-cup-2014-brazil-group-g-ghana-89836.html "Brazil 2014: Group G, Ghana"]. ElUniversal.mx. ElUniversal. Retrieved 16 November 2019.</ref> * [[:en:Afia_Amankwaah_Tamakloe|Afia Amankwaah Tamakloe]] – TV and [[:en:Radio_personality|radio personality]], [[:en:Journalist|journalist]] * [[:en:Kofi_Wampah|Kofi Wampah]] – former governor of the [[:en:Bank_of_Ghana|Bank of Ghana]]<ref>[http://graphic.com.gh/General-News/dr-wampah-sworn-in-bog-governor.html "Dr Wampah sworn in BoG Governor on 04 April 2013"]. [[:en:Daily_Graphic_(Ghana)|Daily Graphic.]] Accra, Ghana. 4 April 2013. Retrieved 21 January 2020.</ref> == Kwɛmɔ hu == * [[:en:Education_in_Ghana|Education in Ghana]] * [[:en:List_of_Senior_High_Schools_in_Ashanti_Region|List of senior high schools in the Ashanti Region]] == Woji ni akɛtaoɔ saji amli == <references /> == Linki ni yɔɔ kponɔgbɛ == * [http://kohighschool.net/]{{URL|kohighschool.net}}, the school's official website 5weukoqkjlpuzi4zuzrsqxcyolkzr7x 7384982 7384981 2026-11-07T18:30:44Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384982 wikitext text/x-wiki Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.<ref>"[http://www.modernghana.com/news/265062/1/konongo-odumase-shs-old-students-hold-3rd-inter-te.html Konongo Odumase SHS Old Students Hold 3rd Inter Tertiary Congress]". [[:en:Ghana_News_Agency|Ghana News Agency]] (via Modernghana.com). 22 February 2010. Retrieved 6 June 2016.</ref><ref>[http://asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh/?arrow=nws&read=13638 "Ghana » Ashanti Region » Asante Akim North District".] asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh. Retrieved 27 May 2015.</ref> == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ '''Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul''' shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni [[:en:Kufuor_government|Kufuor nɔyeli lɛ]] kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.<ref>[https://www.newsghana.com.gh/nana-konadu-renaming-of-jss-sss-to-jhs-shs-needless/ "Nana Konadu: Renaming of JSS & SSS to JHS & SHS needless".] NewsGhana.com.gh. NewsGhana. 12 April 2012. Retrieved 16 November 2019.</ref><ref>Antwi II, Nana Kofi (2015). [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 Asante-Akyem Odumase : a historical perspective]. Advent Press. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 9789988224479]. Retrieved 16 November 2019.</ref> Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni [[:en:Kwame_Nkrumah|Kwame Nkrumah]] Kpee [[:en:Convention_People's_Party|Convention People's Party]] lɛ ye kunim yɛ [[:en:1951_Gold_Coast_legislative_election|1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ]] sɛɛ lɛ fã. <ref name=":1" />Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ [[:en:Biafra|Biafra]] maŋ ni kɛ [[:en:Nigerian_Civil_War|Nigeria maŋ ta lɛ]] yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.<ref name=":1">[https://web.archive.org/web/20211027234046/https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ "BRIEF HISTORY OF KONONGO-ODUMASI SENIOR HIGH SCHOOL"]. AshSRC.com. AshantiSRC. Archived from [https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ the original] on 27 October 2021. Retrieved 16 November 2019.</ref> Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ [[:en:Sixth_form|skul ni ji ekpaa]] lɛ fata he, ni amɛtsuɔ [[:en:Advanced_level|nikasemɔi ni yaa hiɛ]] yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli. B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.<ref name=":1" /> Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 [[:en:West_African_Senior_School_Certificate_Examination|WASSCE]] kaa lɛ sɛɛ.<ref>[https://www.schoolsingh.com/senior-high-schools/konongo-odumase-senior-high/about "Konongo Odumase Senior High | SchoolsInGh.com"]. www.schoolsingh.com. Retrieved 24 November 2025.</ref> == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == == Nikaselɔi ni eho == == Basabasafeemɔi == Yɛ November afi 2016 lɛ, basabasafeemɔ ba skulbii lɛ ateŋ ni no ha agbe skul lɛ naa be kukuoo ko. Nɔ hewɔ ji akɛ, skulbii lɛ miisumɔ ni ajie skul lɛ nɔkwɛlɔ lɛ kɛjɛ skul lɛ mli.<ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Konongo-Odumase-SHS-closed-down-490199 "Konongo-Odumase SHS closed down"]. Ghanaweb.com. GhanaWeb. 26 November 2016. Retrieved 16 November 2019.</ref> == Alumni ni sa kadimɔ == * [[:en:Kwadwo_Owusu_Afriyie|Kwadwo Owusu Afriyie]] – general secretary of the [[:en:New_Patriotic_Party|New Patriotic Party]] and chief executive officer of the [[:en:Forestry_Commission_(Ghana)|Forestry Commission]]<ref>Ocloo, Della Russel (26 January 2017). [https://www.graphic.com.gh/news/general-news/mr-kwadwo-owusu-afriyie-to-be-director-general-of-g-p-h-a.html "'Sir John' to head G.P.H.A. as Director General"]. [[:en:Daily_Graphic_(Ghana)|Daily Graphic]]. Accra, Ghana. Retrieved 21 January 2020.</ref> * [[:en:Ofori_Amponsah|Samuel Ofori Amponsah]] – musician * [[:en:Papa_Arko|Papa Arko]] – [[:en:1983_African_Cup_of_Champions_Clubs|1983 African Cup of Champions Clubs]] winner<ref name=":1" /> * [[:en:Yaa_Ntiamoah_Badu|Yaa Ntiamoah Badu]] – former [[:en:Pro_Vice_Chancellor|pro vice chancellor]] of the [[:en:University_of_Ghana|University of Ghana]] * [[:en:Paul_Baffoe-Bonnie|Paul Baffoe-Bonnie]] – [[:en:Chief_Justice_of_Ghana|chief justice of Ghana]] and [[:en:Supreme_Court_of_Ghana|Supreme Court judge]]<ref>Godwill Arthur-Mensah (13 November 2025). [https://gna.org.gh/2025/11/parliament-approves-justice-paul-baffoe-bonnie-as-chief-justice-of-ghana/ "Parliament approves Justice Paul Baffoe-Bonnie as Chief Justice of Ghana"]. Ghana News Agency. Ghana News Agency. Retrieved 16 November 2025.</ref><ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Four-new-Supreme-Court-Judges-Sworn-In-145184 "Four new Supreme Court Judges Sworn In"]. ghanaweb.com. GhanaWeb. 11 June 2008. Retrieved 21 January 2020.</ref> * [[:en:Daasebre_Oti_Boateng|Daasebre Oti Boateng]] – [[:en:Ghanaian_people|Ghanaian]] statistician, academic and Omanhene ([[:en:Paramount_chief|paramount chief]]) of [[:en:New-Juaben_Municipal_District|New Juaben]] in the [[:en:Eastern_Region_(Ghana)|Eastern Region]] * [[:en:Charles_de_Graft_Dickson|Charles de Graft Dickson]] – [[:en:Parliament_of_Ghana|member of Parliament]] in the First Republic and Minister of Defence<ref>Mensah, Sylvester A. (2013). [https://books.google.com/books?id=c-xIAgAAQBAJ&q=Charles+de+Graft+Dickson&pg=PA13 In the Shadows of Politics]. Author House. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/9781491886809|9781491886809]]. Retrieved 21 January 2020.</ref> * [[:en:Owusu_Achaw_Duah|Owusu Achaw Duah]] – MP for [[:en:Offinso_South_(Ghana_parliament_constituency)|Offinso South]] * [[:en:Dorcas_Gyimah|Dorcas Gyimah]] – Ghanaian [[:en:Sprint_(running)|sprinter]] * [[:en:Mohammed_Rabiu|Mohammed Rabiu]] – [[:en:Football_player|footballer]]<ref>Godfred Akoto Boafo (9 June 2014). [https://archivo.eluniversal.com.mx/in-english/2014/fifa-world-cup-2014-brazil-group-g-ghana-89836.html "Brazil 2014: Group G, Ghana"]. ElUniversal.mx. ElUniversal. Retrieved 16 November 2019.</ref> * [[:en:Afia_Amankwaah_Tamakloe|Afia Amankwaah Tamakloe]] – TV and [[:en:Radio_personality|radio personality]], [[:en:Journalist|journalist]] * [[:en:Kofi_Wampah|Kofi Wampah]] – former governor of the [[:en:Bank_of_Ghana|Bank of Ghana]]<ref>[http://graphic.com.gh/General-News/dr-wampah-sworn-in-bog-governor.html "Dr Wampah sworn in BoG Governor on 04 April 2013"]. [[:en:Daily_Graphic_(Ghana)|Daily Graphic.]] Accra, Ghana. 4 April 2013. Retrieved 21 January 2020.</ref> == Kwɛmɔ hu == * [[:en:Education_in_Ghana|Education in Ghana]] * [[:en:List_of_Senior_High_Schools_in_Ashanti_Region|List of senior high schools in the Ashanti Region]] == Woji ni akɛtaoɔ saji amli == <references /> == Linki ni yɔɔ kponɔgbɛ == * [http://kohighschool.net/ kohighschool.net], the school's official website 6f6ijknhhprdrkb0kpim5qqmtr8wrxq 7384983 7384982 2026-11-07T18:31:45Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 /* Tsutsu blema */ 7384983 wikitext text/x-wiki '''Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele''' lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.<ref>"[http://www.modernghana.com/news/265062/1/konongo-odumase-shs-old-students-hold-3rd-inter-te.html Konongo Odumase SHS Old Students Hold 3rd Inter Tertiary Congress]". [[:en:Ghana_News_Agency|Ghana News Agency]] (via Modernghana.com). 22 February 2010. Retrieved 6 June 2016.</ref><ref>[http://asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh/?arrow=nws&read=13638 "Ghana » Ashanti Region » Asante Akim North District".] asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh. Retrieved 27 May 2015.</ref> == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ '''Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul''' shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni [[:en:Kufuor_government|Kufuor nɔyeli lɛ]] kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.<ref>[https://www.newsghana.com.gh/nana-konadu-renaming-of-jss-sss-to-jhs-shs-needless/ "Nana Konadu: Renaming of JSS & SSS to JHS & SHS needless".] NewsGhana.com.gh. NewsGhana. 12 April 2012. Retrieved 16 November 2019.</ref><ref>Antwi II, Nana Kofi (2015). [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 Asante-Akyem Odumase : a historical perspective]. Advent Press. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 9789988224479]. Retrieved 16 November 2019.</ref> Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni [[:en:Kwame_Nkrumah|Kwame Nkrumah]] Kpee [[:en:Convention_People's_Party|Convention People's Party]] lɛ ye kunim yɛ [[:en:1951_Gold_Coast_legislative_election|1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ]] sɛɛ lɛ fã. <ref name=":1" />Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ [[:en:Biafra|Biafra]] maŋ ni kɛ [[:en:Nigerian_Civil_War|Nigeria maŋ ta lɛ]] yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.<ref name=":1">[https://web.archive.org/web/20211027234046/https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ "BRIEF HISTORY OF KONONGO-ODUMASI SENIOR HIGH SCHOOL"]. AshSRC.com. AshantiSRC. Archived from [https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ the original] on 27 October 2021. Retrieved 16 November 2019.</ref> Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ [[:en:Sixth_form|skul ni ji ekpaa]] lɛ fata he, ni amɛtsuɔ [[:en:Advanced_level|nikasemɔi ni yaa hiɛ]] yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli. B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.<ref name=":1" /> Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 [[:en:West_African_Senior_School_Certificate_Examination|WASSCE]] kaa lɛ sɛɛ.<ref>[https://www.schoolsingh.com/senior-high-schools/konongo-odumase-senior-high/about "Konongo Odumase Senior High | SchoolsInGh.com"]. www.schoolsingh.com. Retrieved 24 November 2025.</ref> == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == == Nikaselɔi ni eho == == Basabasafeemɔi == Yɛ November afi 2016 lɛ, basabasafeemɔ ba skulbii lɛ ateŋ ni no ha agbe skul lɛ naa be kukuoo ko. Nɔ hewɔ ji akɛ, skulbii lɛ miisumɔ ni ajie skul lɛ nɔkwɛlɔ lɛ kɛjɛ skul lɛ mli.<ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Konongo-Odumase-SHS-closed-down-490199 "Konongo-Odumase SHS closed down"]. Ghanaweb.com. GhanaWeb. 26 November 2016. Retrieved 16 November 2019.</ref> == Alumni ni sa kadimɔ == * [[:en:Kwadwo_Owusu_Afriyie|Kwadwo Owusu Afriyie]] – general secretary of the [[:en:New_Patriotic_Party|New Patriotic Party]] and chief executive officer of the [[:en:Forestry_Commission_(Ghana)|Forestry Commission]]<ref>Ocloo, Della Russel (26 January 2017). [https://www.graphic.com.gh/news/general-news/mr-kwadwo-owusu-afriyie-to-be-director-general-of-g-p-h-a.html "'Sir John' to head G.P.H.A. as Director General"]. [[:en:Daily_Graphic_(Ghana)|Daily Graphic]]. Accra, Ghana. Retrieved 21 January 2020.</ref> * [[:en:Ofori_Amponsah|Samuel Ofori Amponsah]] – musician * [[:en:Papa_Arko|Papa Arko]] – [[:en:1983_African_Cup_of_Champions_Clubs|1983 African Cup of Champions Clubs]] winner<ref name=":1" /> * [[:en:Yaa_Ntiamoah_Badu|Yaa Ntiamoah Badu]] – former [[:en:Pro_Vice_Chancellor|pro vice chancellor]] of the [[:en:University_of_Ghana|University of Ghana]] * [[:en:Paul_Baffoe-Bonnie|Paul Baffoe-Bonnie]] – [[:en:Chief_Justice_of_Ghana|chief justice of Ghana]] and [[:en:Supreme_Court_of_Ghana|Supreme Court judge]]<ref>Godwill Arthur-Mensah (13 November 2025). [https://gna.org.gh/2025/11/parliament-approves-justice-paul-baffoe-bonnie-as-chief-justice-of-ghana/ "Parliament approves Justice Paul Baffoe-Bonnie as Chief Justice of Ghana"]. Ghana News Agency. Ghana News Agency. Retrieved 16 November 2025.</ref><ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Four-new-Supreme-Court-Judges-Sworn-In-145184 "Four new Supreme Court Judges Sworn In"]. ghanaweb.com. GhanaWeb. 11 June 2008. Retrieved 21 January 2020.</ref> * [[:en:Daasebre_Oti_Boateng|Daasebre Oti Boateng]] – [[:en:Ghanaian_people|Ghanaian]] statistician, academic and Omanhene ([[:en:Paramount_chief|paramount chief]]) of [[:en:New-Juaben_Municipal_District|New Juaben]] in the [[:en:Eastern_Region_(Ghana)|Eastern Region]] * [[:en:Charles_de_Graft_Dickson|Charles de Graft Dickson]] – [[:en:Parliament_of_Ghana|member of Parliament]] in the First Republic and Minister of Defence<ref>Mensah, Sylvester A. (2013). [https://books.google.com/books?id=c-xIAgAAQBAJ&q=Charles+de+Graft+Dickson&pg=PA13 In the Shadows of Politics]. Author House. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/9781491886809|9781491886809]]. Retrieved 21 January 2020.</ref> * [[:en:Owusu_Achaw_Duah|Owusu Achaw Duah]] – MP for [[:en:Offinso_South_(Ghana_parliament_constituency)|Offinso South]] * [[:en:Dorcas_Gyimah|Dorcas Gyimah]] – Ghanaian [[:en:Sprint_(running)|sprinter]] * [[:en:Mohammed_Rabiu|Mohammed Rabiu]] – [[:en:Football_player|footballer]]<ref>Godfred Akoto Boafo (9 June 2014). [https://archivo.eluniversal.com.mx/in-english/2014/fifa-world-cup-2014-brazil-group-g-ghana-89836.html "Brazil 2014: Group G, Ghana"]. ElUniversal.mx. ElUniversal. Retrieved 16 November 2019.</ref> * [[:en:Afia_Amankwaah_Tamakloe|Afia Amankwaah Tamakloe]] – TV and [[:en:Radio_personality|radio personality]], [[:en:Journalist|journalist]] * [[:en:Kofi_Wampah|Kofi Wampah]] – former governor of the [[:en:Bank_of_Ghana|Bank of Ghana]]<ref>[http://graphic.com.gh/General-News/dr-wampah-sworn-in-bog-governor.html "Dr Wampah sworn in BoG Governor on 04 April 2013"]. [[:en:Daily_Graphic_(Ghana)|Daily Graphic.]] Accra, Ghana. 4 April 2013. Retrieved 21 January 2020.</ref> == Kwɛmɔ hu == * [[:en:Education_in_Ghana|Education in Ghana]] * [[:en:List_of_Senior_High_Schools_in_Ashanti_Region|List of senior high schools in the Ashanti Region]] == Woji ni akɛtaoɔ saji amli == <references /> == Linki ni yɔɔ kponɔgbɛ == * [http://kohighschool.net/ kohighschool.net], the school's official website 62fqpq9fgr40cnqyvhc85porld93ni3 7384984 7384983 2026-11-07T18:36:57Z Sylvia Nesi Asare-Prah 2655779 7384984 wikitext text/x-wiki '''Konongo Odumase Skul Kpeteŋkpele''' lɛ ji skul ni yɔɔ [[:en:Konongo,_Ghana|Konongo-Odumase]] ni yɔɔ [[:en:Asante_Akim_North_Municipal_District|Asante Akim kpokpaa]] ni yɔɔ [[:en:Ashanti_Region|Ashanti kpokpaa]] lɛ nɔ yɛ [[:en:Ghana|Ghana]] lɛ mli.<ref>"[http://www.modernghana.com/news/265062/1/konongo-odumase-shs-old-students-hold-3rd-inter-te.html Konongo Odumase SHS Old Students Hold 3rd Inter Tertiary Congress]". [[:en:Ghana_News_Agency|Ghana News Agency]] (via Modernghana.com). 22 February 2010. Retrieved 6 June 2016.</ref><ref>[http://asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh/?arrow=nws&read=13638 "Ghana » Ashanti Region » Asante Akim North District".] asanteakimnorth.ghanadistricts.gov.gh. Retrieved 27 May 2015.</ref> == Tsutsu blema == Aje skul lɛ shishi akɛ '''Konongo Odumasi Sɛkɛndre Skul''' shi atsake gbɛi awo Konongo Odumase Sɛkɛndre Skul yɛ afi 2005 mli beni [[:en:Kufuor_government|Kufuor nɔyeli lɛ]] kpɛ eyiŋ akɛ ebaatsake sɛkɛndre skul wuji fɛɛ ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ akɛ sɛkɛndre skul wulu.<ref>[https://www.newsghana.com.gh/nana-konadu-renaming-of-jss-sss-to-jhs-shs-needless/ "Nana Konadu: Renaming of JSS & SSS to JHS & SHS needless".] NewsGhana.com.gh. NewsGhana. 12 April 2012. Retrieved 16 November 2019.</ref><ref>Antwi II, Nana Kofi (2015). [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 Asante-Akyem Odumase : a historical perspective]. Advent Press. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [https://searchworks.stanford.edu/view/11925253 9789988224479]. Retrieved 16 November 2019.</ref> Enɛ ji "Tsɔsemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Yaa Oya" ni je shishi beni [[:en:Kwame_Nkrumah|Kwame Nkrumah]] Kpee [[:en:Convention_People's_Party|Convention People's Party]] lɛ ye kunim yɛ [[:en:1951_Gold_Coast_legislative_election|1951 Gold Coast mlafeemɔ oshikifɔɔ lɛ]] sɛɛ lɛ fã. <ref name=":1" />Tsɔɔlɔi enyɔ ni he hiaa yɛ skul lɛ shishijee mli ji D. A. Agyei kɛ B. Spio-Garbrah. Skul lɛ fã kɛtee he ni eyɔɔ amrɔ nɛɛ yɛ daa lɛ yɛ afi 1963. Atsɛ shishijee skul he lɛ akɛ Biafra, yɛ [[:en:Biafra|Biafra]] maŋ ni kɛ [[:en:Nigerian_Civil_War|Nigeria maŋ ta lɛ]] yɔɔ tsakpaa lɛ sɛɛ.<ref name=":1">[https://web.archive.org/web/20211027234046/https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ "BRIEF HISTORY OF KONONGO-ODUMASI SENIOR HIGH SCHOOL"]. AshSRC.com. AshantiSRC. Archived from [https://ashsrc.com/konongo-odumase-shs/ the original] on 27 October 2021. Retrieved 16 November 2019.</ref> Skul lɛ mli bawo wu ni ekɛ [[:en:Sixth_form|skul ni ji ekpaa]] lɛ fata he, ni amɛtsuɔ [[:en:Advanced_level|nikasemɔi ni yaa hiɛ]] yɛ 1965 / 1966 nikasemɔ afi lɛ mli. B. Spio Garbrah, ni ji skul nɔkwɛlɔ klɛŋklɛŋ ni ji mfonirifeelɔ hu lɛ ji mɔ ni fee skul lɛ he okadi lɛ. Skul lɛ mli gbekɛ nuu klɛŋklɛŋ ni ji S. K Obeng.<ref name=":1" /> Konongo Odumasi Skul Kpeteŋkpele lɛ shi kɛjɛ Kuu B mli kɛtee Kuu A mli yɛ 2023 [[:en:West_African_Senior_School_Certificate_Examination|WASSCE]] kaa lɛ sɛɛ.<ref>[https://www.schoolsingh.com/senior-high-schools/konongo-odumase-senior-high/about "Konongo Odumase Senior High | SchoolsInGh.com"]. www.schoolsingh.com. Retrieved 24 November 2025.</ref> == Hemɔ == == Nikaselɔi ayibɔ == == Awards kɛ hiɛsɔɔ == == Nikaselɔi ni eho == == Basabasafeemɔi == Yɛ November afi 2016 lɛ, basabasafeemɔ ba skulbii lɛ ateŋ ni no ha agbe skul lɛ naa be kukuoo ko. Nɔ hewɔ ji akɛ, skulbii lɛ miisumɔ ni ajie skul lɛ nɔkwɛlɔ lɛ kɛjɛ skul lɛ mli.<ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Konongo-Odumase-SHS-closed-down-490199 "Konongo-Odumase SHS closed down"]. Ghanaweb.com. GhanaWeb. 26 November 2016. Retrieved 16 November 2019.</ref> == Alumni ni sa kadimɔ == * [[:en:Kwadwo_Owusu_Afriyie|Kwadwo Owusu Afriyie]] – general secretary of the [[:en:New_Patriotic_Party|New Patriotic Party]] and chief executive officer of the [[:en:Forestry_Commission_(Ghana)|Forestry Commission]]<ref>Ocloo, Della Russel (26 January 2017). [https://www.graphic.com.gh/news/general-news/mr-kwadwo-owusu-afriyie-to-be-director-general-of-g-p-h-a.html "'Sir John' to head G.P.H.A. as Director General"]. [[:en:Daily_Graphic_(Ghana)|Daily Graphic]]. Accra, Ghana. Retrieved 21 January 2020.</ref> * [[:en:Ofori_Amponsah|Samuel Ofori Amponsah]] – musician * [[:en:Papa_Arko|Papa Arko]] – [[:en:1983_African_Cup_of_Champions_Clubs|1983 African Cup of Champions Clubs]] winner<ref name=":1" /> * [[:en:Yaa_Ntiamoah_Badu|Yaa Ntiamoah Badu]] – former [[:en:Pro_Vice_Chancellor|pro vice chancellor]] of the [[:en:University_of_Ghana|University of Ghana]] * [[:en:Paul_Baffoe-Bonnie|Paul Baffoe-Bonnie]] – [[:en:Chief_Justice_of_Ghana|chief justice of Ghana]] and [[:en:Supreme_Court_of_Ghana|Supreme Court judge]]<ref>Godwill Arthur-Mensah (13 November 2025). [https://gna.org.gh/2025/11/parliament-approves-justice-paul-baffoe-bonnie-as-chief-justice-of-ghana/ "Parliament approves Justice Paul Baffoe-Bonnie as Chief Justice of Ghana"]. Ghana News Agency. Ghana News Agency. Retrieved 16 November 2025.</ref><ref>[https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Four-new-Supreme-Court-Judges-Sworn-In-145184 "Four new Supreme Court Judges Sworn In"]. ghanaweb.com. GhanaWeb. 11 June 2008. Retrieved 21 January 2020.</ref> * [[:en:Daasebre_Oti_Boateng|Daasebre Oti Boateng]] – [[:en:Ghanaian_people|Ghanaian]] statistician, academic and Omanhene ([[:en:Paramount_chief|paramount chief]]) of [[:en:New-Juaben_Municipal_District|New Juaben]] in the [[:en:Eastern_Region_(Ghana)|Eastern Region]] * [[:en:Charles_de_Graft_Dickson|Charles de Graft Dickson]] – [[:en:Parliament_of_Ghana|member of Parliament]] in the First Republic and Minister of Defence<ref>Mensah, Sylvester A. (2013). [https://books.google.com/books?id=c-xIAgAAQBAJ&q=Charles+de+Graft+Dickson&pg=PA13 In the Shadows of Politics]. Author House. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/9781491886809|9781491886809]]. Retrieved 21 January 2020.</ref> * [[:en:Owusu_Achaw_Duah|Owusu Achaw Duah]] – MP for [[:en:Offinso_South_(Ghana_parliament_constituency)|Offinso South]] * [[:en:Dorcas_Gyimah|Dorcas Gyimah]] – Ghanaian [[:en:Sprint_(running)|sprinter]] * [[:en:Mohammed_Rabiu|Mohammed Rabiu]] – [[:en:Football_player|footballer]]<ref>Godfred Akoto Boafo (9 June 2014). [https://archivo.eluniversal.com.mx/in-english/2014/fifa-world-cup-2014-brazil-group-g-ghana-89836.html "Brazil 2014: Group G, Ghana"]. ElUniversal.mx. ElUniversal. Retrieved 16 November 2019.</ref> * [[:en:Afia_Amankwaah_Tamakloe|Afia Amankwaah Tamakloe]] – TV and [[:en:Radio_personality|radio personality]], [[:en:Journalist|journalist]] * [[:en:Kofi_Wampah|Kofi Wampah]] – former governor of the [[:en:Bank_of_Ghana|Bank of Ghana]]<ref>[http://graphic.com.gh/General-News/dr-wampah-sworn-in-bog-governor.html "Dr Wampah sworn in BoG Governor on 04 April 2013"]. [[:en:Daily_Graphic_(Ghana)|Daily Graphic.]] Accra, Ghana. 4 April 2013. Retrieved 21 January 2020.</ref> == Kwɛmɔ hu == * [[:en:Education_in_Ghana|Education in Ghana]] * [[:en:List_of_Senior_High_Schools_in_Ashanti_Region|List of senior high schools in the Ashanti Region]] == Woji ni akɛtaoɔ saji amli == <references /> == Linki ni yɔɔ kponɔgbɛ == * [http://kohighschool.net/ kohighschool.net], the school's official website oqnafcbuxb8hx6md56ktvwayo6d07ac 0 3830300 7384887 2026-11-07T16:01:59Z Daniel Ricoxx 2723971 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''Tunal se''' ----''Categoría Gramatical:'' Neologismo ''Grammatical Category:'' Neologism ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin-Tunal se.wav|embed|200px]] |} [[File:Calendar (PSF).png|thumb|250x250px|tunal se]] === Español === * '''Definición:''' El día lunes. === English === * '''Definition:''' Monday. Category:Wt/ppl/Categor..." 7384887 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''Tunal se''' ----''Categoría Gramatical:'' Neologismo ''Grammatical Category:'' Neologism ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin-Tunal se.wav|embed|200px]] |} [[File:Calendar (PSF).png|thumb|250x250px|tunal se]] === Español === * '''Definición:''' El día lunes. === English === * '''Definition:''' Monday. [[Category:Wt/ppl/Category:Neologismo]] [[Category:Wt/ppl]] 947nwhmfh8kbci37pzn02mr7v7ojhu1 0 3830301 7384893 2026-11-07T16:04:50Z Masat Noyat 2721833 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''KALKWACH''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Nantzin Elsa Lopez (Tatiana Flores de Constante)-kalkwach.wav]] |} [[File:Soot, roet.jpg]] === Español === * '''Definición:''' Hollín * '''Ejemplo:''' "Ne kalkwach" — ''El hollín'' === English === * '''Definition:''' Soo..." 7384893 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''KALKWACH''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Nantzin Elsa Lopez (Tatiana Flores de Constante)-kalkwach.wav]] |} [[File:Soot, roet.jpg]] === Español === * '''Definición:''' Hollín * '''Ejemplo:''' "Ne kalkwach" — ''El hollín'' === English === * '''Definition:''' Soot * '''Example:''' "Ne kalkwach" — ''The Soot'' [[Category:Wt/ppl/Category:Sustantivo]] [[Category:Wt/ppl]] 0s3eio56kqsm6tjl713ngemeczvncvi 0 3830302 7384897 2026-11-07T16:09:45Z Daniel Ricoxx 2723971 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''Tunal ume''' ----''Categoría Gramatical:'' Neologismo ''Grammatical Category:'' Neologism ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin-Tunal ume.wav|embed|200px]] |} [[File:Calendar (PSF).png|thumb|250x250px|tunal ume]] === Español === * '''Definición:''' El día martes. === English === * '''Definition:''' Tuesday. Category:Wt/ppl/Ca..." 7384897 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''Tunal ume''' ----''Categoría Gramatical:'' Neologismo ''Grammatical Category:'' Neologism ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin-Tunal ume.wav|embed|200px]] |} [[File:Calendar (PSF).png|thumb|250x250px|tunal ume]] === Español === * '''Definición:''' El día martes. === English === * '''Definition:''' Tuesday. [[Category:Wt/ppl/Category:Neologismo]] [[Category:Wt/ppl]] 7zlslsxyrvnlkapbjtv94w0lqcfdhkf 0 3830303 7384902 2026-11-07T16:14:08Z Daniel Ricoxx 2723971 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''Tunal yey''' ----''Categoría Gramatical:'' Neologismo ''Grammatical Category:'' Neologism ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin-Tunal yey.wav|embed|200px]] |} [[File:Calendar (PSF).png|thumb|250x250px|tunal yey]] === Español === * '''Definición:''' Miércoles * '''Ejemplo:''' "Ne tunal yey" — ''El día miércoles'' === English =..." 7384902 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''Tunal yey''' ----''Categoría Gramatical:'' Neologismo ''Grammatical Category:'' Neologism ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin-Tunal yey.wav|embed|200px]] |} [[File:Calendar (PSF).png|thumb|250x250px|tunal yey]] === Español === * '''Definición:''' Miércoles * '''Ejemplo:''' "Ne tunal yey" — ''El día miércoles'' === English === * '''Definition:''' Wednesday. * '''Example:''' ""Ne tunal yey" — ''Wednesday'' [[Category:Wt/ppl/Category:Neologismo]] [[Category:Wt/ppl]] oe0zwcvkjq70bqz77n1epa7l35p0twc 0 3830304 7384916 2026-11-07T16:23:10Z Daniel Ricoxx 2723971 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Tunalku''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin-Tunalku.wav|embed|200px]] |} [[File:The Warmth of a Montauk Sunrise.jpg|thumb|250px|tunalku]] === Español === * '''Definición:''' Verano * '''Ejemplo:''' "Ne tunalku: El verano" — ''El Verano'' === English =..." 7384916 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Tunalku''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin-Tunalku.wav|embed|200px]] |} [[File:The Warmth of a Montauk Sunrise.jpg|thumb|250px|tunalku]] === Español === * '''Definición:''' Verano * '''Ejemplo:''' "Ne tunalku: El verano" — ''El Verano'' === English === * '''Definition:''' Summer * '''Example:''' "Ne Tunalku" — ''The Summer'' [[Category:Wt/ppl/Category:Sustantivo]] [[Category:Wt/ppl]] gsbrc6rc69druatjc98ekzuo9v436wx 0 3830305 7384919 2026-11-07T16:27:01Z KUNEJNEMI 2714039 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Pushawak''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Pushawak.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Pushawak|embed|200px]] |} [[File:Purple website.svg|Purple_website|thumb|350px]]. === Españ..." 7384919 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Pushawak''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Pushawak.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Pushawak|embed|200px]] |} [[File:Purple website.svg|Purple_website|thumb|350px]]. === Español === * '''Definición:''' Morado * '''Ejemplo:''' "Itachishka pushawak" — ''Color morado'' === English === * '''Definition:''' Purple * '''Example:''' "Itachishka pushawak" — ''The colour purple'' [[Category:Wt/ppl/Category:Adjetivo]] [[Category:Wt/ppl]] 0334likec9w89qfnhn1iyp4e8mpitzu 0 3830306 7384932 2026-11-07T16:38:20Z KUNEJNEMI 2714039 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Pushawatuk''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Pushawatuk.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Pushawatuk|embed|200px]] |} File:Purple Shades (251814157).jpeg|Purple_Shades_(251814..." 7384932 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Pushawatuk''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Pushawatuk.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Pushawatuk|embed|200px]] |} [[File:Purple Shades (251814157).jpeg|Purple_Shades_(251814157)|thumb|350px]]. === Español === * '''Definición:''' Morado (multicolor) * '''Ejemplo:''' "Itachishka pushawatuk" — ''Color morado
(multicolor)'' === English === * '''Definition:''' Purple (multicolor) * '''Example:''' "Itachishka pushawatuk" — ''The color purple (multicolor)'' [[Category:Wt/ppl/Category:Adjetivo]] [[Category:Wt/ppl]] 40zurk7ydgd0zmc5ygq6xqdyav53x4n 0 3830307 7384944 2026-11-07T16:52:34Z KUNEJNEMI 2714039 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Pusul''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Pusul.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Pusul]] |} [[File:TrekkingOcampoMich20230310 ohs05.jpg|thumb|350px]] === Español === * '''Defini..." 7384944 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Pusul''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Pusul.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Pusul]] |} [[File:TrekkingOcampoMich20230310 ohs05.jpg|thumb|350px]] === Español === * '''Definición:''' Pozol * '''Ejemplo:''' "Ne pusul" — ''El pozol'' === English === * '''Definition:''' Pozole * '''Example:''' "Ne pusul" — ''The pozole'' [[Category:Wt/ppl/Category:Sustantivo]] [[Category:Wt/ppl]] rgkvgcrnu0kww4mjew262gg4ee33h38 0 3830308 7384955 2026-11-07T17:07:06Z KUNEJNEMI 2714039 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Pusulnaj''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Pusulnaj.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Pusulnaj]] |} [[File:Lemon curd tart with crumbs, 2008.jpg|thumb|350px]]. === Español ===..." 7384955 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Pusulnaj''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Pusulnaj.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Pusulnaj]] |} [[File:Lemon curd tart with crumbs, 2008.jpg|thumb|350px]]. === Español === * '''Definición:''' Migajoso (suelta migajas) * '''Ejemplo:''' "Ini tishti tzupelek pusulnaj" — ''Este pan
dulce es migajoso'' === English === * '''Definition:''' Crumbly * '''Example:''' "Ini tishti tzupelek pusulnaj" — ''This (dessert) bread is crumbly'' [[Category:Wt/ppl/Category:Adjetivo]] [[Category:Wt/ppl]] 8txctkehr5937y6aret7xxf0eq8ec5b 0 3830309 7384959 2026-11-07T17:15:48Z Abouzeidi 2723898 Telefono 7384959 wikitext text/x-wiki waati foo tee kan borey si telefono bay in na hoo borey ga nga nafa bay. qenkrmuetedtlpxe9i2ldj95rfyio57 0 3830310 7384973 2026-11-07T17:44:17Z Masat Noyat 2721833 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''KALORMIKI''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Intransitivo ''Grammatical Category:'' Intransitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Nantzin Elsa Lopez (Tatiana Flores de Constante)-kalormiki.wav|embed|200px]] |} [[File:Heat wave refresh it with water.jpg|thumb|250px|]] === Español === * '''Definición:''' Tener calor * '''Ejemplo:''' "..." 7384973 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''KALORMIKI''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Intransitivo ''Grammatical Category:'' Intransitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Nantzin Elsa Lopez (Tatiana Flores de Constante)-kalormiki.wav|embed|200px]] |} [[File:Heat wave refresh it with water.jpg|thumb|250px|]] === Español === * '''Definición:''' Tener calor * '''Ejemplo:''' "¿Tikalormiki?" — ''¿Tienes Calor?'' === English === * '''Definition:'''Are you hot? * '''Example:''' "¿Tikalormiki?" — ''Are you hot?'' [[Category:Wt/ppl/Category:Verbo Intransitivo]] [[Category:Wt/ppl]] 0csgc9nucfbo699o5rwslf6ck5l8cm9 0 3830311 7384974 2026-11-07T18:08:30Z ~2026-58922-33 2724046 Created page with "[[File:Felix for Judy - Svg.svg|thumb]] [[File:Felix Laff clean.svg|thumb]] [[File:Felix-pace.jpg|thumb]] '''Felix the Cat'''. Pat Sullivan. Otto Messmer. 1919. [[Category:Wp/wlx]] {{INTERWIKI|Q692603}}" 7384974 wikitext text/x-wiki [[File:Felix for Judy - Svg.svg|thumb]] [[File:Felix Laff clean.svg|thumb]] [[File:Felix-pace.jpg|thumb]] '''Felix the Cat'''. Pat Sullivan. Otto Messmer. 1919. [[Category:Wp/wlx]] {{INTERWIKI|Q692603}} 413xad0u9uwntse6oiizlov63xtkitr 0 3830312 7384985 2026-11-07T18:39:35Z Aikiriza Justus 2647315 translated an article 7384985 wikitext text/x-wiki Rose Alenyo n'omushaho Omunyayuganda orikukora aha irwariro rya Kiruddu National Referral Hospital hamwe na Makerere University nk'omushaho w'okuhindura emibiri hamwe n'okugaruka kwombeka. Naakora nk'omwebembezi w'akakiiko k'okuhindura emibiri hamwe n'okugaruka kwombeka aha College of Surgeons of East, Central and Southern Africa (COSECSA).<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Rose_Alenyo#cite_note-1</ref> Dr. Rose naayegyesa aha College of Health Sciences Makerere University kandi niwe mukuru w'ekitongore ky'okutendeka omu Plastic and Burns Surgery. Atwire arikwejumba omu kuhikaana n'abantu kuruga 2003. Dr. Rose niwe mukazi w'okubanza omushaho w'ebishushani omuri Uganda kandi akozire emirimo y'okushemeza abarwaire.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Rose_Alenyo#cite_note-2</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Rose_Alenyo#cite_note-3</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Rose_Alenyo#cite_note-4</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Rose_Alenyo#cite_note-5</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Rose_Alenyo#cite_note-6</ref><ref name=":1">https://en.wikipedia.org/wiki/Rose_Alenyo#cite_note-Monitor2023-1-7</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Rose_Alenyo#cite_note-8</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Rose_Alenyo#cite_note-9</ref> == Omurimo == Dr. Rose ni omwe aha bari aha kakiiko k'obwebembezi bw'ekitongore ekya Africa Medical Advisory Council (AMAC).<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Rose_Alenyo#cite_note-10</ref> Niwe yaatandikireho Smile Care Uganda, ekitongore ekirikuhayo obuheereza bw'okushemeza abaana busha, kandi obumwe naagabana amagezi ge omu nkiiko hamwe n'emishomo okwetoroora ensi yoona, kandi memba w'akakiiko k'eby'amagara omunsi yoona. Dr Rose naaza omu United Nations Commission on the Status of Women.<ref name=":1" /><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Rose_Alenyo#cite_note-11</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Rose_Alenyo#cite_note-12</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Rose_Alenyo#cite_note-13</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Rose_Alenyo#cite_note-14</ref> == Amagara g'omuntu == Dr Rose n'omukazi w'abaana bana.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Rose_Alenyo#cite_note-15</ref> == Reeba n'ebindi == * Diana Atwine * Jane Aceng * Phionah Atuhebwe * Doreen Okong Alaleit * Health in Uganda * List of Hospitals in Uganda == Okurabura == 5o4flcpu7g8g0cbk42uvsh1cdkm85pf 0 3830313 7384986 2026-11-07T18:52:27Z Aikiriza Justus 2647315 translated an article 7384986 wikitext text/x-wiki Doreen Okong Alaleit n'omushaho Omunyayuganda orikukora aha irwariro rya Mulago National Referal Hospital omuri Kampala nk'omushaho w'eby'amagara g'ahonaaho. Naayebembera tiimu y'okugarura busya abantu aha irwariro rya Mulago. Alaleit naaheereza nk'omwebembezi w'ekibiina kya Emergency Care Association of Uganda.<ref name=":1">https://en.wikipedia.org/wiki/Doreen_Okong_Alaleit#cite_note-Admin2025-1-1</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Doreen_Okong_Alaleit#cite_note-2 </ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Doreen_Okong_Alaleit#cite_note-3</ref> == Obwegyese hamwe n'oburugo == Doreen Alaleit akakurira omu ka y'abakozi b'eby'amagara ahu ishe we yaabaire naakora nk'omushaho w'endwara z'abakazi, kandi nyina nk'omunaasi. Omuri 2028, akaza omu puroguraamu ya Master of Medicine omu by'amagara g'ahonaaho aha Yunivasite ya Makerere, puroguraamu eyatandikirweho Seed Global Health. == Omurimo == Alaleit n'omwegyesa w'eby'emibazi y'okukora aha by'ahonaaho ahabw'abeegi ba diguri hamwe na abo abamazire emishomo yaabo omu by'obusawo aha Yunivasite ya Makerere, kandi naakora nk'omwegyesa aha Seed Global Health. Ni omwe aha badokita 25 bonka abarikukora eby'emibazi y'ahonaaho omu Uganda kandi niwe arikwebembera tiimu y'okuhumuza omu mwanya gw'ahonaaho omu irwariro rya Mulago. Akahandiika ekicweka ky'omu rupapura rw'amakuru ekirikwetwa "Okushoboorora hamwe n'okushwijuma okutwara abarwaire b'endwara z'ahonaaho omu marwariro agandi kuza omu irwariro rya Kawempe National Referal Hospital omuri Kampala" ekirikworeka ngu ebicweka bibiri ahari igana by'abakazi omu Uganda nibafa ahabw'eshonga z'okuzaara n'omuhendo gw'abakazi 336 abarikufa ahabw'okuzaara omu bakazi 1000 abarikubaasa kuzaara.<ref name=":1" /><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Doreen_Okong_Alaleit#cite_note-4</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Doreen_Okong_Alaleit#cite_note-5</ref> == Amagara g'omuntu == Alaleit n'omukazi kandi omuzaire w'abaana bana.<ref name=":1" /> == Eby'okureeberaho == 9sun64zcey2qayfhvey72ypbx5zoihl 0 3830314 7384988 2026-11-07T19:02:27Z HistoryInTheMargins 2714036 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''-TZINTEW:'' Anatomía ''Grammatical Category:'' Anatomical ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzintew.wav]] |} [[File:Human anterior fontanelle 1 month dscn1449.jpg|Human_anterior_fontanelle_1_month_dscn1449|thumb|250x250px|-TZINTEW]] ===Español === Mollera (niño) Ne itzintew ne shulut temu..." 7384988 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''-TZINTEW:'' Anatomía ''Grammatical Category:'' Anatomical ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzintew.wav]] |} [[File:Human anterior fontanelle 1 month dscn1449.jpg|Human_anterior_fontanelle_1_month_dscn1449|thumb|250x250px|-TZINTEW]] ===Español === Mollera (niño) Ne itzintew ne shulut temu: La mollera del niño baja. ===English === Fontanelle (child) Ne itzintew ne shulut temu: The child's soft spot sinks inward. [[Category:Wt/ppl/Category:Anatomía]] [[Category:Wt/ppl]] soqhpivdrjrk401lnw4ms2tvd96c6dm 3 3830315 7384989 2026-11-07T19:02:28Z Welcoming Bot 9525 Welcome to Wikimedia Incubator! 7384989 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float=right }} Welcome to Wikimedia Incubator! At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand them! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and follow their instructions. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]]. </div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 19:02, 7 November 2026 (UTC) 3loswqmr5e5bzvv5humdygghxwabg99 0 3830316 7384990 2026-11-07T19:10:18Z Ganjidvd 2540604 Created page with "{{Wt/rgn/-rgn-}} {{Wt/rgn/-verb-}} {{Wt/rgn/Pn}} # ciacarê cun la "z" in scãmbi dla "s" pr' un difët d prunõnzia {{Wt/rgn/-conj-}} {{Wt/rgn/rgn-conj|zuz|e|z|a|1|a|author=Ponseggi}} {{Wt/rgn/-hyph-}} ; zu | zi | zêr {{Wt/rgn/-ref-}} *Rumagnôl **{{Wt/rgn/Zita lìvar |aut =Franco Ponseggi |tit =Nuovo vocabolario romagnolo |ann =2024 |edi =Tempo al Libro |loc =[[Wt/rgn/Fẽnza|Fẽnza]] |edz =1 |pag =23 |isb=979-12-81307-11-7}} **{{Wt/rgn/Zita lìvar |aut =Fr..." 7384990 wikitext text/x-wiki {{Wt/rgn/-rgn-}} {{Wt/rgn/-verb-}} {{Wt/rgn/Pn}} # ciacarê cun la "z" in scãmbi dla "s" pr' un difët d prunõnzia {{Wt/rgn/-conj-}} {{Wt/rgn/rgn-conj|zuz|e|z|a|1|a|author=Ponseggi}} {{Wt/rgn/-hyph-}} ; zu | zi | zêr {{Wt/rgn/-ref-}} *Rumagnôl **{{Wt/rgn/Zita lìvar |aut =Franco Ponseggi |tit =Nuovo vocabolario romagnolo |ann =2024 |edi =Tempo al Libro |loc =[[Wt/rgn/Fẽnza|Fẽnza]] |edz =1 |pag =23 |isb=979-12-81307-11-7}} **{{Wt/rgn/Zita lìvar |aut =Franco Ponseggi |tit =Lèžar e scrìvar in Rumagnôl |ann =2023 |edi =Youcanprint |loc =Lecce |pag =105-150 |isb=9788891153234}} [[Category:Wt/rgn]] [[Category:Wt/rgn/Paroli in rumagnôl ucidentêl]] dpaewtsdnvta63xetfpkou7ufrbbm4z 7384991 7384990 2026-11-07T19:12:14Z Ganjidvd 2540604 7384991 wikitext text/x-wiki {{Wt/rgn/-rgn-}} {{Wt/rgn/-verb-}} {{Wt/rgn/Pn}} # ciacarê cun la "z" in scãmbi dla "s" pr' un difët d prunõnzia {{Wt/rgn/-conj-}} {{Wt/rgn/rgn-conj|zuz|e|z|a|1|a|author=Ponseggi}} {{Wt/rgn/-hyph-}} ; zu | zi | zêr {{Wt/rgn/-ref-}} *Rumagnôl **{{Wt/rgn/Zita lìvar |aut =Franco Ponseggi |tit =Nuovo vocabolario romagnolo |ann =2024 |edi =Tempo al Libro |loc =[[Wt/rgn/Fẽnza|Fẽnza]] |edz =1 |pag =137 |isb=979-12-81307-11-7}} **{{Wt/rgn/Zita lìvar |aut =Franco Ponseggi |tit =Lèžar e scrìvar in Rumagnôl |ann =2023 |edi =Youcanprint |loc =Lecce |pag =105-150 |isb=9788891153234}} [[Category:Wt/rgn]] [[Category:Wt/rgn/Paroli in rumagnôl ucidentêl]] hri7fdgq3zhmdin94nrmauacdmtqvuj 7385006 7384991 2026-11-07T19:46:39Z Ganjidvd 2540604 7385006 wikitext text/x-wiki {{Wt/rgn/-rgn-}} {{Wt/rgn/-verb-}} {{Wt/rgn/Pn}} # [[Wt/rgn/ciacarêr|ciacarê]] cun la "z" in scãmbi dla "s" pr' un difët d prunõnzia {{Wt/rgn/-conj-}} {{Wt/rgn/rgn-conj|zuz|e|z|a|1|a|author=Ponseggi}} {{Wt/rgn/-hyph-}} ; zu | zi | zêr {{Wt/rgn/-ref-}} *Rumagnôl **{{Wt/rgn/Zita lìvar |aut =Franco Ponseggi |tit =Nuovo vocabolario romagnolo |ann =2024 |edi =Tempo al Libro |loc =[[Wt/rgn/Fẽnza|Fẽnza]] |edz =1 |pag =137 |isb=979-12-81307-11-7}} **{{Wt/rgn/Zita lìvar |aut =Franco Ponseggi |tit =Lèžar e scrìvar in Rumagnôl |ann =2023 |edi =Youcanprint |loc =Lecce |pag =105-150 |isb=9788891153234}} [[Category:Wt/rgn]] [[Category:Wt/rgn/Paroli in rumagnôl ucidentêl]] e7m2hj174e5vjs0vqp6u6chkn3ok3kc 0 3830317 7384992 2026-11-07T19:14:54Z HistoryInTheMargins 2714036 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''-TZINTEYU -KSHI''' ----''Categoría Gramatical:'' Anatomía ''Grammatical Category:'' Anatomical ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzinteyu-kshi.wav|embed|200px]] |} [[File:Girls heel.jpg|thumb|250x250px|-Tzinteyu -Kshi]] ===Español === Talón Ne itzinteyu nukshi: El talón de mi pie. ===E..." 7384992 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''-TZINTEYU -KSHI''' ----''Categoría Gramatical:'' Anatomía ''Grammatical Category:'' Anatomical ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzinteyu-kshi.wav|embed|200px]] |} [[File:Girls heel.jpg|thumb|250x250px|-Tzinteyu -Kshi]] ===Español === Talón Ne itzinteyu nukshi: El talón de mi pie. ===English === Heel Ne itzinteyu nukshi: The heel of my foot. [[Category:Wt/ppl/Category:Anatomía]] [[Category:Wt/ppl]] th32galvnyk9awjjju18yrpq2iau4py 0 3830318 7384994 2026-11-07T19:23:55Z HistoryInTheMargins 2714036 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''-TZINTIA''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Transitivo ''Grammatical Category:'' Transitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzintia.wav|embed|200px]] |} === Español === Comenzar a hacer algo. Niu-niktzintia nitakwa: Voy a comenzar a comer. Niu-niktzintia nitapaka: Voy a comenza..." 7384994 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''-TZINTIA''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Transitivo ''Grammatical Category:'' Transitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzintia.wav|embed|200px]] |} === Español === Comenzar a hacer algo. Niu-niktzintia nitakwa: Voy a comenzar a comer. Niu-niktzintia nitapaka: Voy a comenzar a lavar. === English === To begin doing something. Niu-niktzintia nitakwa: I'm going to start eating. Niu-niktzintia nitapaka: I'm going to start washing. [[Category:Wt/ppl/Category:Verbo Transitivo]] [[Category:Wt/ppl]] sc58wu6yuiuv5diw9vzyx5dygq7visj 0 3830319 7384995 2026-11-07T19:34:51Z HistoryInTheMargins 2714036 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''-TZINU''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adverbio ''Grammatical Category:'' Adverb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzinu.wav|embed|200px]] |} [[File:House at the foot of the hill - geograph.org.uk - 220250.jpg|House_at_the_foot_of_the_hill_-_geograph.org.uk_-_220250|thumb|250px|-Tzinu]] ==..." 7384995 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''-TZINU''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adverbio ''Grammatical Category:'' Adverb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzinu.wav|embed|200px]] |} [[File:House at the foot of the hill - geograph.org.uk - 220250.jpg|House_at_the_foot_of_the_hill_-_geograph.org.uk_-_220250|thumb|250px|-Tzinu]] === Español === Base; al pie de. Ne kal nemi ka itzinu ne tepet: La casa está al pie del cerro. Ka tatzinu: En la base. === English === Base; foot of. Ne kal nemi ka itzinu ne tepet: The house is at the base of the hill. Ka tatzinu: At the base. [[Category:Wt/ppl/Category:Adverbio]] [[Category:Wt/ppl]] mr6fehl21o3v4d04iv2wr01p4sxk4kv 0 3830320 7384996 2026-11-07T19:37:19Z Deysy Guzman 2693382 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''tzayani''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Intransitivo ''Grammatical Category:'' Intransitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez Viuda de Jimenez (Ricardo5fer)-Tzayani.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_Viuda_de_Jimenez_(Ricardo5fer)-Tzayani]] === Español === * '''Definición:''' Romperse; rajarse * '''Ejemplo:''' "tzan..." 7384996 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''tzayani''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Intransitivo ''Grammatical Category:'' Intransitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez Viuda de Jimenez (Ricardo5fer)-Tzayani.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_Viuda_de_Jimenez_(Ricardo5fer)-Tzayani]] === Español === * '''Definición:''' Romperse; rajarse * '''Ejemplo:''' "tzanik nusala" — ''Se rompió mi pantalón'' * '''Ejemplo:''' "tzayanik ne kwawit" — ''se rajó el palo'' * '''Ejemplo:''' "tzajtzayanik ne mishti" — ''se rajaron las nubes.'' === English === * '''Definition:''' to tear; to split Tzanik * '''Example:''' "tzayanik ne kwawit:" — ''the stick broke.'' * '''Example:''' "tzajtzayanik ne mishti:" — ''The clouds split.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Verbo Intransitivo]] [[Category:Wt/ppl]] 87wq8sx3kz0qa0m61olshj8z0z74pxq 0 3830321 7384998 2026-11-07T19:42:19Z Manaf205 2595279 Created page with "Odette Nyiramilimo [[Category:Wq/ha]]" 7384998 wikitext text/x-wiki Odette Nyiramilimo [[Category:Wq/ha]] h0krk9iet6no5355ttlkb5yl4491pvi 7385000 7384998 2026-11-07T19:43:28Z Manaf205 2595279 7385000 wikitext text/x-wiki Odette Nyiramilimo (An haife ta a shekarar 1956) likitar ƙasar Rwanda ce kuma Sanata. Ta taɓa riƙe muƙamin Ministar Jiha mai kula da Harkokin Jin Daɗin Al'umma a gwamnatin Paul Kagame daga watan Maris na shekarar 2000 zuwa watan Oktoba na shekarar 2003. [[Category:Wq/ha]] sob3lr31xq8ocxjfkjtvf6n6innujxt 7385001 7385000 2026-11-07T19:43:50Z Manaf205 2595279 7385001 wikitext text/x-wiki Odette Nyiramilimo (An haife ta a shekarar 1956) likitar ƙasar Rwanda ce kuma Sanata. Ta taɓa riƙe muƙamin Ministar Jiha mai kula da Harkokin Jin Daɗin Al'umma a gwamnatin Paul Kagame daga watan Maris na shekarar 2000 zuwa watan Oktoba na shekarar 2003. A shekarar 1981, ta kammala karatun likitanci a Jami'ar Ƙasa ta Rwanda da ke Butare, inda ta samu shaidar digirin likitanci. Daga baya, ta auri Jean-Baptiste Gasasira, wanda shi ma likita ne. Daga baya su biyun suka kafa asibiti mai zaman kansa da ke kula da mata masu juna biyu da kuma lafiyar yara a Kigali. [[Category:Wq/ha]] 8po3fqttpf8r0z2mmpcq9kjpqxvezp8 7385002 7385001 2026-11-07T19:44:14Z Manaf205 2595279 7385002 wikitext text/x-wiki Odette Nyiramilimo (An haife ta a shekarar 1956) likitar ƙasar Rwanda ce kuma Sanata. Ta taɓa riƙe muƙamin Ministar Jiha mai kula da Harkokin Jin Daɗin Al'umma a gwamnatin Paul Kagame daga watan Maris na shekarar 2000 zuwa watan Oktoba na shekarar 2003. A shekarar 1981, ta kammala karatun likitanci a Jami'ar Ƙasa ta Rwanda da ke Butare, inda ta samu shaidar digirin likitanci. Daga baya, ta auri Jean-Baptiste Gasasira, wanda shi ma likita ne. Daga baya su biyun suka kafa asibiti mai zaman kansa da ke kula da mata masu juna biyu da kuma lafiyar yara a Kigali. == zantuka == [[Category:Wq/ha]] 46kxswdlnxlxzw1t3ujf2bsmhcd4l9v 7385004 7385002 2026-11-07T19:45:20Z Manaf205 2595279 7385004 wikitext text/x-wiki Odette Nyiramilimo (An haife ta a shekarar 1956) likitar ƙasar Rwanda ce kuma Sanata. Ta taɓa riƙe muƙamin Ministar Jiha mai kula da Harkokin Jin Daɗin Al'umma a gwamnatin Paul Kagame daga watan Maris na shekarar 2000 zuwa watan Oktoba na shekarar 2003. A shekarar 1981, ta kammala karatun likitanci a Jami'ar Ƙasa ta Rwanda da ke Butare, inda ta samu shaidar digirin likitanci. Daga baya, ta auri Jean-Baptiste Gasasira, wanda shi ma likita ne. Daga baya su biyun suka kafa asibiti mai zaman kansa da ke kula da mata masu juna biyu da kuma lafiyar yara a Kigali. == zantuka == * Tana ƙalubalantar ra'ayin da gwamnati ke yaɗawa game da Rusesabagina cikin taka-tsantsan. Gwamnati ta yi ƙoƙari sosai wajen yaɗa wannan ra'ayi. Ta ce: “Mutum ne mai tausayi sosai. [[Category:Wq/ha]] elcfo3vkha0m4cuj1555gh5mnw9mf75 0 3830322 7384999 2026-11-07T19:43:13Z HistoryInTheMargins 2714036 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''-TZINWEYAKA''' ----''Categoría Gramatical:'' Anatomía ''Grammatical Category:'' Anatomical ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzinweyaka.wav|embed|200px]] |} [[File:KatzeMitBuschelschwanz.JPG|KatzeMitBuschelschwanz|thumb|250x250px|-Tzinweyaka]] ===Español === Cola larga (animales); raíz (p..." 7384999 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''-TZINWEYAKA''' ----''Categoría Gramatical:'' Anatomía ''Grammatical Category:'' Anatomical ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzinweyaka.wav|embed|200px]] |} [[File:KatzeMitBuschelschwanz.JPG|KatzeMitBuschelschwanz|thumb|250x250px|-Tzinweyaka]] ===Español === Cola larga (animales); raíz (planta) Ne itzinweyaka ne mistun: La cola del gato. Ne itzinweyaka kunakas: La raíz del conacaste. ===English === Long tail (animals); root (plant) Ne itzinweyaka ne mistun: The cat's tail. Ne itzinweyaka kunakas: The root of the conacaste tree. [[Category:Wt/ppl/Category:Anatomía]] [[Category:Wt/ppl]] dds4n1zf85udeptuayw2hbk1osp6z4d 0 3830323 7385003 2026-11-07T19:44:44Z Ganjidvd 2540604 Created page with "{{Wt/rgn/-rgn-}}{{Wt/rgn/Tabs|m=zuzizõn|mp=zuzizõn|f=zuzizõna|fp=zuzizõni}} {{Wt/rgn/-nom-}} {{Wt/rgn/Pn}} {{Wt/rgn/m}} {{Wt/rgn/s}} #parsõna ch'la suzeza {{Wt/rgn/-hyph-}} '''zu | zi | zõn''' {{Wt/rgn/-ref-}} *Rumagnôl **{{Wt/rgn/Zita lìvar |aut =Franco Ponseggi |tit =Nuovo vocabolario romagnolo |ann =2024 |edi =Tempo al Libro |loc =[[Wt/rgn/Fẽnza|Fẽnza]] |edz =1 |pag =137 |isb=979-12-81307-11-7}} [[Category:Wt/rgn]] Category:Wt/rgn/Paroli in ruma..." 7385003 wikitext text/x-wiki {{Wt/rgn/-rgn-}}{{Wt/rgn/Tabs|m=zuzizõn|mp=zuzizõn|f=zuzizõna|fp=zuzizõni}} {{Wt/rgn/-nom-}} {{Wt/rgn/Pn}} {{Wt/rgn/m}} {{Wt/rgn/s}} #parsõna ch'la suzeza {{Wt/rgn/-hyph-}} '''zu | zi | zõn''' {{Wt/rgn/-ref-}} *Rumagnôl **{{Wt/rgn/Zita lìvar |aut =Franco Ponseggi |tit =Nuovo vocabolario romagnolo |ann =2024 |edi =Tempo al Libro |loc =[[Wt/rgn/Fẽnza|Fẽnza]] |edz =1 |pag =137 |isb=979-12-81307-11-7}} [[Category:Wt/rgn]] [[Category:Wt/rgn/Paroli in rumagnôl ucidentêl]] t36bl8ekvax554zfmtkzjlju6whgokz 7385005 7385003 2026-11-07T19:46:09Z Ganjidvd 2540604 7385005 wikitext text/x-wiki {{Wt/rgn/-rgn-}}{{Wt/rgn/Tabs|m=zuzizõn|mp=zuzizõn|f=zuzizõna|fp=zuzizõni}} {{Wt/rgn/-nom-}} {{Wt/rgn/Pn}} {{Wt/rgn/m}} {{Wt/rgn/s}} #parsõna ch'la [[Wt/rgn/zuzizêr|zuzeza]] {{Wt/rgn/-hyph-}} '''zu | zi | zõn''' {{Wt/rgn/-ref-}} *Rumagnôl **{{Wt/rgn/Zita lìvar |aut =Franco Ponseggi |tit =Nuovo vocabolario romagnolo |ann =2024 |edi =Tempo al Libro |loc =[[Wt/rgn/Fẽnza|Fẽnza]] |edz =1 |pag =137 |isb=979-12-81307-11-7}} [[Category:Wt/rgn]] [[Category:Wt/rgn/Paroli in rumagnôl ucidentêl]] 2tx5zixspzkwv34vca1fizvhc932t24 7385009 7385005 2026-11-07T19:53:27Z Ganjidvd 2540604 7385009 wikitext text/x-wiki {{Wt/rgn/-rgn-}}{{Wt/rgn/Tabs|m=zuzizõn|mp=zuzizõn|f=zuzizõna|fp=zuzizõni}} {{Wt/rgn/-nom-}} {{Wt/rgn/Pn}} {{Wt/rgn/m}} ''inv''. #parsõna ch'la [[Wt/rgn/zuzizêr|zuzeza]] {{Wt/rgn/-hyph-}} '''zu | zi | zõn''' {{Wt/rgn/-ref-}} *Rumagnôl **{{Wt/rgn/Zita lìvar |aut =Franco Ponseggi |tit =Nuovo vocabolario romagnolo |ann =2024 |edi =Tempo al Libro |loc =[[Wt/rgn/Fẽnza|Fẽnza]] |edz =1 |pag =137 |isb=979-12-81307-11-7}} [[Category:Wt/rgn]] [[Category:Wt/rgn/Paroli in rumagnôl ucidentêl]] r0xqp0bz77svsg06ntz93uiiyf87hhd 0 3830324 7385007 2026-11-07T19:47:53Z DarijaMA 2655806 Created page with "{{Wt/ary/تصريف فيعل 3 حروف|أمن}} [[Category:Wt/ary]]" 7385007 wikitext text/x-wiki {{Wt/ary/تصريف فيعل 3 حروف|أمن}} [[Category:Wt/ary]] 7z780vez5s1o47t5crythzkma3c1ydv 0 3830325 7385008 2026-11-07T19:48:53Z HistoryInTheMargins 2714036 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''-TZINWIWITA''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Transitivo ''Grammatical Category:'' Transitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzinwiwita.wav|embed|200px]] |} File:Weeding the Rogue- Pulling Dyer's woad (42511511242).jpg|Weeding_the_Rogue-_Pulling_Dyer's_woad_(42511511242)|thumb|..." 7385008 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''-TZINWIWITA''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Transitivo ''Grammatical Category:'' Transitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzinwiwita.wav|embed|200px]] |} [[File:Weeding the Rogue- Pulling Dyer's woad (42511511242).jpg|Weeding_the_Rogue-_Pulling_Dyer's_woad_(42511511242)|thumb|250px|-Tzinwiwita]] === Español === Arrancar de raíz Niu-niktzinwiwita ne shuchit: Voy a arrancar la flor de la raíz. === English === To uproot; to pull by the roots Niu-niktzinwiwita ne shuchit: I’m going to pull the flower out by the roots. [[Category:Wt/ppl/Category:Verbo Transitivo]] [[Category:Wt/ppl]] kcyfmzmhgctyzavs17j3poekmu4ghpi 0 3830326 7385010 2026-11-07T19:57:11Z Deysy Guzman 2693382 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''−tzejtzelua''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Transitivo ''Grammatical Category:'' Transitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez Viuda de Jimenez (Ricardo5fer)--Tzejtzelua.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_Viuda_de_Jimenez_(Ricardo5fer)--Tzejtzelua]] === Español === * '''Definición:''' sacudir; mover algo o a alguie..." 7385010 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''−tzejtzelua''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Transitivo ''Grammatical Category:'' Transitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez Viuda de Jimenez (Ricardo5fer)--Tzejtzelua.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_Viuda_de_Jimenez_(Ricardo5fer)--Tzejtzelua]] === Español === * '''Definición:''' sacudir; mover algo o a alguien. * '''Ejemplo:''' "niu-niktzejtzelua ne kwawit" — ''voy a sacudir el árbol.'' * '''Ejemplo:''' "niu-niktzejtzelua nukoton" — ''voy a sacudir mi camisa.'' === English === * '''Definition:''' to shake; to move something or someone. * '''Example:''' "niu-niktzejtzelua ne kwawit" — ''I'm going to shake the tree.'' * '''Example:''' "niu-niktzejtzelua nukoton" — ''I'm going to shake my shirt.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Verbo Transitivo]] [[Category:Wt/ppl]] cs6daxmtc1plj36eendg1p5emzulwiq 0 3830327 7385011 2026-11-07T20:09:47Z HistoryInTheMargins 2714036 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''-TZINYUYULIJTUK''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[Wt/ppl/embed|200px]] |} [[File:Pig tail DSC03974.jpg|Pig_tail_DSC03974|thumb|250px|-Tzinyuyulijtuk]] === Español === Rabo de cerdo (enrollada) Ne itzinkuyulijtuk kuyamet: La cola del cerdo === English === Pig’s tail (curled) Ne itzinkuy..." 7385011 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''-TZINYUYULIJTUK''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[Wt/ppl/embed|200px]] |} [[File:Pig tail DSC03974.jpg|Pig_tail_DSC03974|thumb|250px|-Tzinyuyulijtuk]] === Español === Rabo de cerdo (enrollada) Ne itzinkuyulijtuk kuyamet: La cola del cerdo === English === Pig’s tail (curled) Ne itzinkuyulijtuk kuyamet: The pig’s tail. [[Category:Wt/ppl/Category:Sustantivo]] [[Category:Wt/ppl]] cmb47wschs6r0b3kejagv7rclyy3tsq 0 3830328 7385016 2026-11-07T20:35:51Z Tatiana Flores de Constante 2602238 Tatiana Flores de Constante moved page [[Wt/ppl/sayulin]] to [[Wt/ppl/se]] 7385016 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wt/ppl/se]] pkeh8d24qmdozxgmqgxag868jbatifa 0 3830329 7385017 2026-11-07T21:10:22Z KUNEJNEMI 2714039 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Pusuni''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Intransitivo ''Grammatical Category:'' Intransitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Pusuni.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Pusuni]] |} [[File:Foam (26491491016).jpg|thumb|300px]]. === Español === *..." 7385017 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Pusuni''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Intransitivo ''Grammatical Category:'' Intransitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Pusuni.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Pusuni]] |} [[File:Foam (26491491016).jpg|thumb|300px]]. === Español === * '''Definición:''' Echar espuma
 * '''Ejemplo:''' "Ne apan pusuni" — ''El río hace
espuma'' === English === * '''Definition:''' Foam (to foam) * '''Example:''' "Ne apan pusuni" — ''The river foams'' [[Category:Wt/ppl/Category:Verbo Intransitivo]] [[Category:Wt/ppl]] fwbro3z5wkuldmekkragpodc7e4v6ge 7385189 7385017 2026-11-08T04:01:56Z KUNEJNEMI 2714039 7385189 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Pusuni''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Intransitivo ''Grammatical Category:'' Intransitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Pusuni.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Pusuni]] |} [[File:Foam (26491491016).jpg|thumb|300px]]. === Español === * '''Definición:''' Echar espuma
 * '''Ejemplo:''' "Ne apan pusuni" — ''El agua echa espuma'' === English === * '''Definition:''' Foam (to foam) * '''Example:''' "Ne apan pusuni" — ''The water foams'' [[Category:Wt/ppl/Category:Verbo Intransitivo]] [[Category:Wt/ppl]] 7bdm07kignuyu3y7kjym448ppyfrtqk 0 3830330 7385018 2026-11-07T21:25:41Z Wlemus 2696308 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''wachipilin''' ----''Categoría Gramatical:'' Botánica ''Grammatical Category:'' Botanical ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)-wachipilin.wav|embed|200px]] |} [[File:Diphisa Robinoides.JPG|thumb|250x250px|wachipilin]] === Español === Guachipilín Ne wachipilin: El guachipilín. === English === Guachipilín Ne wac..." 7385018 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''wachipilin''' ----''Categoría Gramatical:'' Botánica ''Grammatical Category:'' Botanical ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)-wachipilin.wav|embed|200px]] |} [[File:Diphisa Robinoides.JPG|thumb|250x250px|wachipilin]] === Español === Guachipilín Ne wachipilin: El guachipilín. === English === Guachipilín Ne wachipilin: The guachipilín. [[Category:Wt/ppl/Category:Botánica]] [[Category:Wt/ppl]] 5erninydykkyw15s595cp3qhslm019e 7385022 7385018 2026-11-07T21:46:28Z Wlemus 2696308 7385022 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''wachipilin''' ----''Categoría Gramatical:'' Botánica ''Grammatical Category:'' Botanical ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)-wachipilin.wav|embed|200px]] |} [[File:Diphisa Robinoides.JPG|thumb|250x250px|wachipilin]] === Español === * '''Definición:''' Guachipilín * '''Ejemplo:''' "Ne wachipilin" — '' El guachipilín.'' === English === * '''Definition:''' Guachipilín * '''Example:''' "Ne wachipilin" — '' The guachipilín.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Botánica]] [[Category:Wt/ppl]] 63qieekdtg3qw9i7bq4t5pvdtg9ehbk 7385023 7385022 2026-11-07T21:48:53Z Wlemus 2696308 Wlemus moved page [[Wt/ppl/Wachipilin]] to [[Wt/ppl/wachipilin]] 7385022 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''wachipilin''' ----''Categoría Gramatical:'' Botánica ''Grammatical Category:'' Botanical ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)-wachipilin.wav|embed|200px]] |} [[File:Diphisa Robinoides.JPG|thumb|250x250px|wachipilin]] === Español === * '''Definición:''' Guachipilín * '''Ejemplo:''' "Ne wachipilin" — '' El guachipilín.'' === English === * '''Definition:''' Guachipilín * '''Example:''' "Ne wachipilin" — '' The guachipilín.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Botánica]] [[Category:Wt/ppl]] 63qieekdtg3qw9i7bq4t5pvdtg9ehbk 0 3830331 7385020 2026-11-07T21:43:11Z Wlemus 2696308 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''wajkal''' ----''Categoría Gramatical:'' Botánica ''Grammatical Category:'' Botanical ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)-wajkal.wav|embed|200px]] |} [[File:Morro Rock, Morro Bay, CA, with Sandspit and Grassy Island.jpg|thumb|250x250px|wajkal]] === Español === * '''Definición:''' Morro (grande); huacal * '''Ejemplo:..." 7385020 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''wajkal''' ----''Categoría Gramatical:'' Botánica ''Grammatical Category:'' Botanical ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)-wajkal.wav|embed|200px]] |} [[File:Morro Rock, Morro Bay, CA, with Sandspit and Grassy Island.jpg|thumb|250x250px|wajkal]] === Español === * '''Definición:''' Morro (grande); huacal * '''Ejemplo:''' "Ne arbolarios nesiket tik se wajkal" — ''Los huracaneros nacieron de un morro.'' === English === * '''Definition:''' Morro (large); crate. * '''Example:''' "Ne arbolarios nesiket tik se wajkal" — ''The rainmakers were born from a hill.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Botánica]] [[Category:Wt/ppl]] ntaly5lcv20zkd1xbupuqxf21auokv2 7385025 7385020 2026-11-07T21:49:20Z Wlemus 2696308 Wlemus moved page [[Wt/ppl/Wajkal]] to [[Wt/ppl/wajkal]] 7385020 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''wajkal''' ----''Categoría Gramatical:'' Botánica ''Grammatical Category:'' Botanical ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)-wajkal.wav|embed|200px]] |} [[File:Morro Rock, Morro Bay, CA, with Sandspit and Grassy Island.jpg|thumb|250x250px|wajkal]] === Español === * '''Definición:''' Morro (grande); huacal * '''Ejemplo:''' "Ne arbolarios nesiket tik se wajkal" — ''Los huracaneros nacieron de un morro.'' === English === * '''Definition:''' Morro (large); crate. * '''Example:''' "Ne arbolarios nesiket tik se wajkal" — ''The rainmakers were born from a hill.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Botánica]] [[Category:Wt/ppl]] ntaly5lcv20zkd1xbupuqxf21auokv2 0 3830332 7385021 2026-11-07T21:43:35Z HistoryInTheMargins 2714036 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''-TZINU''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adverbio ''Grammatical Category:'' Adverb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzinu.wav|embed|200px]] |} [[File:House at the foot of the hill - geograph.org.uk - 220250.jpg|House_at_the_foot_of_the_hill_-_geograph.org.uk_-_220250|thumb|250px|-Tzinu]] =..." 7385021 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''-TZINU''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adverbio ''Grammatical Category:'' Adverb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzinu.wav|embed|200px]] |} [[File:House at the foot of the hill - geograph.org.uk - 220250.jpg|House_at_the_foot_of_the_hill_-_geograph.org.uk_-_220250|thumb|250px|-Tzinu]] === Español === Base; al pie de Ne kal nemi ka itzinu ne tepet: La casa esta al pie del cerro === English === Base; at the foot of Ne kal nemi ka itzinu ne tepet: The house is at the foot of the hill. [[Category:Wt/ppl/Category:Adverbio]] [[Category:Wt/ppl]] 8c8nekbrun5lniakai2yxp8ropyg08w 0 3830333 7385024 2026-11-07T21:48:53Z Wlemus 2696308 Wlemus moved page [[Wt/ppl/Wachipilin]] to [[Wt/ppl/wachipilin]] 7385024 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wt/ppl/wachipilin]] 6bbatgzwa9qj3ccsx0l5j8ul4mi1stt 0 3830334 7385026 2026-11-07T21:49:20Z Wlemus 2696308 Wlemus moved page [[Wt/ppl/Wajkal]] to [[Wt/ppl/wajkal]] 7385026 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wt/ppl/wajkal]] k6blevlrpg0kxws5n5ihf7p9btjk3cw 0 3830335 7385027 2026-11-07T21:54:48Z Wlemus 2696308 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''wajkalchia''' ----''Categoría Gramatical:'' Zoología ''Grammatical Category:'' Zoology ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin-Wajkalchia.wav|embed|200px]] |} [[File:Rufous-backed wren.jpg|thumb|250x250px|wajkalchia]] === Español === * '''Definición:''' Guacalchía * '''Ejemplo:''' "Ne wajkalchía" — ''La guacalchía'' === English..." 7385027 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''wajkalchia''' ----''Categoría Gramatical:'' Zoología ''Grammatical Category:'' Zoology ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin-Wajkalchia.wav|embed|200px]] |} [[File:Rufous-backed wren.jpg|thumb|250x250px|wajkalchia]] === Español === * '''Definición:''' Guacalchía * '''Ejemplo:''' "Ne wajkalchía" — ''La guacalchía'' === English === * '''Definition:''' rufous-backed wren * '''Example:''' "Ne wajkalchía" — ''The rufous-backed wren'' [[Category:Wt/ppl/Category:Zoología]] [[Category:Wt/ppl]] mxdjrdjzab1hd86b86ozqrc8bmztbqj 0 3830336 7385028 2026-11-07T22:01:28Z Wlemus 2696308 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''wajwaki''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Intransitivo ''Grammatical Category:'' Intransitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)-wajwaki.wav|embed|200px]] |} [[File:Dry grass by Myrtigen 2.jpg|thumb|250px| wajwaki]] === Español === * '''Definición:''' Secarse (planta) * '''Ejemplo:''' "Ne shuchit wajwak..." 7385028 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''wajwaki''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Intransitivo ''Grammatical Category:'' Intransitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)-wajwaki.wav|embed|200px]] |} [[File:Dry grass by Myrtigen 2.jpg|thumb|250px| wajwaki]] === Español === * '''Definición:''' Secarse (planta) * '''Ejemplo:''' "Ne shuchit wajwaki" — ''La flor se está secando.'' === English === * '''Definition:''' (Escribe aquí el significado de la palabra en inglés) * '''Example:''' "Ne shuchit wajwaki" — ''The flower is drying up.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Verbo Intransitivo]] [[Category:Wt/ppl]] 0uafv1x6uqg8pg6cadp47gx4jj3h8vr 0 3830337 7385029 2026-11-07T22:15:36Z PFSV-UY 2568169 /* */ 7385029 wikitext text/x-wiki {{Wt/arz/مصرى}} [[File:Stilles Mineralwasser.jpg|thumb|زبرجد]] === النطق === *IPA: {{Wt/arz/IPA|/mˤaj.ja/, [ˈmɑjːɑ]}} === اسم === # {{Wt/arz/Wikipedia2|arz|زبرجد}} [[Category:wt/arz]] 1b1bkuza2vlhss13ftv5hvzui62ww8r 7385030 7385029 2026-11-07T22:16:16Z PFSV-UY 2568169 7385030 wikitext text/x-wiki {{Wt/arz/مصرى}} [[File:Stilles Mineralwasser.jpg|thumb|زبرجد]] === النطق === *IPA: {{Wt/arz/IPA|}} === اسم === #ويسمى ساعات الكريسوليت ، هو نوع شفاف أصفر-أخضر من الزبرجد . الزبرجد هو واحد من الأحجار الكريمة القليلة اللى توجد بلون واحد بس {{Wt/arz/Wikipedia2|arz|زبرجد}} [[Category:wt/arz]] sv1kct6xoo3uuc61vz4ti2ovxnl24qx 7385031 7385030 2026-11-07T22:17:34Z PFSV-UY 2568169 7385031 wikitext text/x-wiki {{Wt/arz/مصرى}} [[File:Olivine (peridot).jpg|thumb|زبرجد]] === النطق === *IPA: {{Wt/arz/IPA|}} === اسم === #ويسمى ساعات الكريسوليت ، هو نوع شفاف أصفر-أخضر من الزبرجد . الزبرجد هو واحد من الأحجار الكريمة القليلة اللى توجد بلون واحد بس {{Wt/arz/Wikipedia2|arz|زبرجد}} [[Category:wt/arz]] cfw7dyv64vur2m8xwkwj58yd0n577a9 0 3830338 7385032 2026-11-07T22:17:56Z PFSV-UY 2568169 /* */ 7385032 wikitext text/x-wiki {{Wt/arz/مصرى}} [[File:Olivine (peridot).jpg|thumb|زبرجد]] === النطق === *IPA: {{Wt/arz/IPA|}} === اسم === #ويسمى ساعات الكريسوليت ، هو نوع شفاف أصفر-أخضر من الزبرجد . الزبرجد هو واحد من الأحجار الكريمة القليلة اللى توجد بلون واحد بس {{Wt/arz/Wikipedia2|arz|زبرجد}} [[Category:wt/arz]] cfw7dyv64vur2m8xwkwj58yd0n577a9 7385033 7385032 2026-11-07T22:18:15Z PFSV-UY 2568169 7385033 wikitext text/x-wiki {{Wt/arz/مصرى}} [[File:Olivine (peridot).jpg|thumb|اماتيست]] === النطق === *IPA: {{Wt/arz/IPA|}} === اسم === # {{Wt/arz/Wikipedia2|arz|اماتيست}} [[Category:wt/arz]] 01bzedjnymd7ceyu4h56z6uzedgv364 7385034 7385033 2026-11-07T22:18:33Z PFSV-UY 2568169 7385034 wikitext text/x-wiki {{Wt/arz/مصرى}} [[File:Olivine (peridot).jpg|thumb|اماتيست]] === النطق === *IPA: {{Wt/arz/IPA|}} === اسم === #حجر كريم لونه بنفسجى فاتح ، بيتكون من الكوارتز البنفسجى ، موطنه الاصلى البرازيل ، و يستخدم فى صناعة المجوهرات . {{Wt/arz/Wikipedia2|arz|اماتيست}} [[Category:wt/arz]] tsjwp2ke9chp127di02k8t6bpthb5pd 7385035 7385034 2026-11-07T22:19:16Z PFSV-UY 2568169 7385035 wikitext text/x-wiki {{Wt/arz/مصرى}} [[File:Amethyst._Magaliesburg,_South_Africa.jpg|thumb|اماتيست]] === النطق === *IPA: {{Wt/arz/IPA|}} === اسم === #حجر كريم لونه بنفسجى فاتح ، بيتكون من الكوارتز البنفسجى ، موطنه الاصلى البرازيل ، و يستخدم فى صناعة المجوهرات . {{Wt/arz/Wikipedia2|arz|اماتيست}} [[Category:wt/arz]] jj2gnub03ef2jlkex6jksk2z3nb1k5c 0 3830339 7385036 2026-11-07T22:19:46Z Wlemus 2696308 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''wajwasa''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Intransitivo ''Grammatical Category:'' Intransitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)-wajwasa.wav|embed|200px]] |} [[File:St. Nicholas (serial) (1915) (14598068019).jpg|thumb|250px| wajwasa]] === Español === * '''Definición:''' Habla ronco * '''Ejemplo:''' "Naj..." 7385036 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''wajwasa''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Intransitivo ''Grammatical Category:'' Intransitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)-wajwasa.wav|embed|200px]] |} [[File:St. Nicholas (serial) (1915) (14598068019).jpg|thumb|250px| wajwasa]] === Español === * '''Definición:''' Habla ronco * '''Ejemplo:''' "Naja niwajwasa" — ''Hablo ronco.'' === English === * '''Definition:''' Speak hoarsely * '''Example:''' "Naja niwajwasa" — ''I speak hoarsely.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Verbo Intransitivo]] [[Category:Wt/ppl]] r6f4datkr9m68twxgwe2ld5mmzev43p 0 3830340 7385037 2026-11-07T22:32:23Z Wlemus 2696308 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''waktal''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)-waktal.wav|embed|200px]] |} [[File:Desierto de Sonora - panoramio (1).jpg|thumb|250px| waktal]] === Español === * '''Definición:''' Desierto * '''Ejemplo:''' "Ne waktal" — ''El desierto.'' ===..." 7385037 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''waktal''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)-waktal.wav|embed|200px]] |} [[File:Desierto de Sonora - panoramio (1).jpg|thumb|250px| waktal]] === Español === * '''Definición:''' Desierto * '''Ejemplo:''' "Ne waktal" — ''El desierto.'' === English === * '''Definition:''' Desert * '''Example:''' "Ne waktal" — ''The desert'' [[Category:Wt/ppl/Category:Sustantivo]] [[Category:Wt/ppl]] cdyotiw7rdnofz8p7qsmt795dhwjbc1 0 3830341 7385038 2026-11-07T22:34:36Z Ana Ainina 2556607 Created page with "Benteng Rum adalah benteng yang depe lokasi di Kelurahan Rum, Kecamatan Tidore Utara. Benteng Rum badiri di lokasi strategis, itu dia di bagian barat Pulau Tidore baku mangada langsung deng Pulau Maitara. Kawasan Rum sandiri dulu perna jadi pusat pemerintahan Kesultanan Tidore sebelum depe akhir ada kase pinda ka Toloa. Keberadaan benteng ini pe penting sebagai garis pertahanan paling muka di kerajaan, terutama for antisipasi ancaman deng serangan dari Kerajaan Ternate y..." 7385038 wikitext text/x-wiki Benteng Rum adalah benteng yang depe lokasi di Kelurahan Rum, Kecamatan Tidore Utara. Benteng Rum badiri di lokasi strategis, itu dia di bagian barat Pulau Tidore baku mangada langsung deng Pulau Maitara. Kawasan Rum sandiri dulu perna jadi pusat pemerintahan Kesultanan Tidore sebelum depe akhir ada kase pinda ka Toloa. Keberadaan benteng ini pe penting sebagai garis pertahanan paling muka di kerajaan, terutama for antisipasi ancaman deng serangan dari Kerajaan Ternate yang pas itu sering baku selisih deng Kesultanan Tidore.<ref>Ningsih, W. L. 2023. Benteng Rum, Penjaga Ibu Kota Kerajaan Tidore. Tersedia di https://www.kompas.com/stori/read/2023/10/25/120000379/benteng-rum-penjaga-ibu-kota-kerajaan-tidore [diakses pada 8 November 2026]</ref> == Referensi == <references /> pu3jplos6hpzy3u0iv0qwuj3eg7n56m 7385041 7385038 2026-11-07T22:37:01Z Ana Ainina 2556607 7385041 wikitext text/x-wiki Benteng Rum adalah benteng yang depe lokasi di Kelurahan Rum, Kecamatan Tidore Utara. Benteng Rum badiri di lokasi strategis, itu dia di bagian barat Pulau Tidore baku mangada langsung deng Pulau Maitara. Kawasan Rum sandiri dulu perna jadi pusat pemerintahan Kesultanan Tidore sebelum depe akhir ada kase pinda ka Toloa. Keberadaan benteng ini pe penting sebagai garis pertahanan paling muka di kerajaan, terutama for antisipasi ancaman deng serangan dari Kerajaan Ternate yang pas itu sering baku selisih deng Kesultanan Tidore.<ref>Ningsih, W. L. 2023. Benteng Rum, Penjaga Ibu Kota Kerajaan Tidore. Tersedia di https://www.kompas.com/stori/read/2023/10/25/120000379/benteng-rum-penjaga-ibu-kota-kerajaan-tidore [diakses pada 8 November 2026]</ref> Sejarah Nintau depe pasti kapan tu Portugis da bangun Benteng Rum (Roemi) di atas bukit terjal pesisir barat laut Pulau Tidore. Pas taong 1605, pasukan Belanda di bawah komando Cornelis Sebastiaansz deng dorang pe sekutu dari Ternate sempat ba kuasai tu benteng. Berapa lama Belanda da duduki deng waktu ambealih oleh Spanyol ndak tercatat pasti. == Referensi == <references /> dodqxz93cr5xyjr2ftxdevpd0uyptqx 7385043 7385041 2026-11-07T22:43:22Z Ana Ainina 2556607 7385043 wikitext text/x-wiki Benteng Rum adalah benteng yang depe lokasi di Kelurahan Rum, Kecamatan Tidore Utara. Benteng Rum badiri di lokasi strategis, itu dia di bagian barat Pulau Tidore baku mangada langsung deng Pulau Maitara. Kawasan Rum sandiri dulu perna jadi pusat pemerintahan Kesultanan Tidore sebelum depe akhir ada kase pinda ka Toloa. Keberadaan benteng ini pe penting sebagai garis pertahanan paling muka di kerajaan, terutama for antisipasi ancaman deng serangan dari Kerajaan Ternate yang pas itu sering baku selisih deng Kesultanan Tidore.<ref>Ningsih, W. L. 2023. Benteng Rum, Penjaga Ibu Kota Kerajaan Tidore. Tersedia di https://www.kompas.com/stori/read/2023/10/25/120000379/benteng-rum-penjaga-ibu-kota-kerajaan-tidore [diakses pada 8 November 2026]</ref> == Sejarah == Nintau depe pasti kapan tu Portugis da bangun Benteng Rum (Roemi) di atas bukit terjal pesisir barat laut Pulau Tidore. Pas taong 1605, pasukan Belanda di bawah komando Cornelis Sebastiaansz deng dorang pe sekutu dari Ternate sempat ba kuasai tu benteng. Berapa lama Belanda da duduki deng waktu ambealih oleh Spanyol ndak tercatat pasti. Mar pas November 1618, Sultan Tidore ba kirim surat pa Gubernur Spanyol di Ternate, Lucas Vergara Gabiria, for baminta pembangunan benteng di Rum for ba kase mati pergerakan Benteng Mareku (Belanda punya). Ini langkah ada ambe for ba se cegah Belanda ba kuasai hasil cinke yang melimpah di lereng pulau Tidore. Benteng Rum da bangon batingkat deng basandar di dinding karang, depe proses konstruksi pe siksa lantaran samua material bangunan musti angka ka atas bukit. Belanda sempat ba upaya ba serang pas benteng sementara bangon., mar gagal lantaran posisi benteng Spanyol itu pe dominan secara geografis. Pas taong 1627, ini benteng so rupa kubu pertahanan persegi yang lengkap deng 4 unit artileri. Di bagian pante, dapa akang struktur pertahanan depe bentuk bulan sabit deng 5 meriam for mengamankan area berlabu.<ref>Altas of Mutual Heritage. Rum, Fort. Tersedia di https://www.atlasofmutualheritage.nl/page/9640/rum-fort</ref> == Referensi == <references /> ok3tio4vcn4iv84vgx3rgcbd5k47hty 7385053 7385043 2026-11-07T22:50:12Z Ana Ainina 2556607 7385053 wikitext text/x-wiki Benteng Rum adalah benteng yang depe lokasi di Kelurahan Rum, Kecamatan Tidore Utara. Benteng Rum badiri di lokasi strategis, itu dia di bagian barat Pulau Tidore baku mangada langsung deng Pulau Maitara. Kawasan Rum sandiri dulu perna jadi pusat pemerintahan Kesultanan Tidore sebelum depe akhir ada kase pinda ka Toloa. Keberadaan benteng ini pe penting sebagai garis pertahanan paling muka di kerajaan, terutama for antisipasi ancaman deng serangan dari Kerajaan Ternate yang pas itu sering baku selisih deng Kesultanan Tidore.<ref>Ningsih, W. L. 2023. Benteng Rum, Penjaga Ibu Kota Kerajaan Tidore. Tersedia di https://www.kompas.com/stori/read/2023/10/25/120000379/benteng-rum-penjaga-ibu-kota-kerajaan-tidore [diakses pada 8 November 2026]</ref> == Sejarah == Nintau depe pasti kapan tu Portugis da bangun Benteng Rum (Roemi) di atas bukit terjal pesisir barat laut Pulau Tidore. Pas taong 1605, pasukan Belanda di bawah komando Cornelis Sebastiaansz deng dorang pe sekutu dari Ternate sempat ba kuasai tu benteng. Berapa lama Belanda da duduki deng waktu ambealih oleh Spanyol ndak tercatat pasti. Mar pas November 1618, Sultan Tidore ba kirim surat pa Gubernur Spanyol di Ternate, Lucas Vergara Gabiria, for baminta pembangunan benteng di Rum for ba kase mati pergerakan Benteng Mareku (Belanda punya). Ini langkah ada ambe for ba se cegah Belanda ba kuasai hasil cinke yang melimpah di lereng pulau Tidore. Benteng Rum da bangon batingkat deng basandar di dinding karang, depe proses konstruksi pe siksa lantaran samua material bangunan musti angka ka atas bukit. Belanda sempat ba upaya ba serang pas benteng sementara bangon., mar gagal lantaran posisi benteng Spanyol itu pe dominan secara geografis. Pas taong 1627, ini benteng so rupa kubu pertahanan persegi yang lengkap deng 4 unit artileri. Di bagian pante, dapa akang struktur pertahanan depe bentuk bulan sabit deng 5 meriam for mengamankan area berlabu.<ref>Altas of Mutual Heritage. Rum, Fort. Tersedia di https://www.atlasofmutualheritage.nl/page/9640/rum-fort</ref> == Dinamika == Upaya penelusuran asal-usul penamaan pemukiman tua di Kelurahan Rum, Kecamatan Tidore Utara, Kota Tidore Kepulauan, Maluku Utara, saat ini so menemukan titik terang. Langkah strategis ini da tempuh lewat kolaborasi antara masyarakat adat, pemuda setempat, deng akademisi Program Studi Ilmu Sejarah Universitas Khairun (Unkhair) Ternate. Inisiatif riset mandiri le sebenarnya masyarakat adat da rintis taong 2022. Kendati bagitu, data pendukung yang pe terbatas ba se berenti ini proses. Pas pertengahan Juli 2023, upaya penelusuran bale da se gencarkan lewat lapangan ilmiah yang ba libatkan toko-tokoh adat rupa Abubakar Senin Folasimo, Badar Taib Folasimo, deng Muhammad Juni Folasimo. Proses inventarisasi data sejarah da bekeng deng batelusuri situs-situs pemakaman leluhu yang da keramatkan di wilayah Kelurahan Mareku deng Sirongo Folaraha. Kendati musti melintasi medan hutan belantara deng kondisi cuaca nda gaga, kegiatan eksplorasi ini berhasil se kumpul artefak-artefak histori lisan deng bukti fisik.<ref>Info Publik. 2026. Kisah Sejarah Kampung Tua di Kelurahan Rum Tidore. Tersedia di https://infopublik.id/kategori/nusantara/757501/kisah-sejarah-kampung-tua-di-kelurahan-rum-tidore</ref> == Referensi == <references /> 0h8js9mzisjx3yahcnnhrxsvb34skld 7385054 7385053 2026-11-07T22:52:29Z Ana Ainina 2556607 7385054 wikitext text/x-wiki [[File:Benteng Rum atau Benteng Romeo 11.jpg|thumb|Benteng Rum]] Benteng Rum adalah benteng yang depe lokasi di Kelurahan Rum, Kecamatan Tidore Utara. Benteng Rum badiri di lokasi strategis, itu dia di bagian barat Pulau Tidore baku mangada langsung deng Pulau Maitara. Kawasan Rum sandiri dulu perna jadi pusat pemerintahan Kesultanan Tidore sebelum depe akhir ada kase pinda ka Toloa. Keberadaan benteng ini pe penting sebagai garis pertahanan paling muka di kerajaan, terutama for antisipasi ancaman deng serangan dari Kerajaan Ternate yang pas itu sering baku selisih deng Kesultanan Tidore.<ref>Ningsih, W. L. 2023. Benteng Rum, Penjaga Ibu Kota Kerajaan Tidore. Tersedia di https://www.kompas.com/stori/read/2023/10/25/120000379/benteng-rum-penjaga-ibu-kota-kerajaan-tidore [diakses pada 8 November 2026]</ref> == Sejarah == [[File:Benteng Rum atau Benteng Romeo 3.jpg|thumb|Area Pante di Benteng Rum]] Nintau depe pasti kapan tu Portugis da bangun Benteng Rum (Roemi) di atas bukit terjal pesisir barat laut Pulau Tidore. Pas taong 1605, pasukan Belanda di bawah komando Cornelis Sebastiaansz deng dorang pe sekutu dari Ternate sempat ba kuasai tu benteng. Berapa lama Belanda da duduki deng waktu ambealih oleh Spanyol ndak tercatat pasti. Mar pas November 1618, Sultan Tidore ba kirim surat pa Gubernur Spanyol di Ternate, Lucas Vergara Gabiria, for baminta pembangunan benteng di Rum for ba kase mati pergerakan Benteng Mareku (Belanda punya). Ini langkah ada ambe for ba se cegah Belanda ba kuasai hasil cinke yang melimpah di lereng pulau Tidore. Benteng Rum da bangon batingkat deng basandar di dinding karang, depe proses konstruksi pe siksa lantaran samua material bangunan musti angka ka atas bukit. Belanda sempat ba upaya ba serang pas benteng sementara bangon., mar gagal lantaran posisi benteng Spanyol itu pe dominan secara geografis. Pas taong 1627, ini benteng so rupa kubu pertahanan persegi yang lengkap deng 4 unit artileri. Di bagian pante, dapa akang struktur pertahanan depe bentuk bulan sabit deng 5 meriam for mengamankan area berlabu.<ref>Altas of Mutual Heritage. Rum, Fort. Tersedia di https://www.atlasofmutualheritage.nl/page/9640/rum-fort</ref> == Dinamika == Upaya penelusuran asal-usul penamaan pemukiman tua di Kelurahan Rum, Kecamatan Tidore Utara, Kota Tidore Kepulauan, Maluku Utara, saat ini so menemukan titik terang. Langkah strategis ini da tempuh lewat kolaborasi antara masyarakat adat, pemuda setempat, deng akademisi Program Studi Ilmu Sejarah Universitas Khairun (Unkhair) Ternate. Inisiatif riset mandiri le sebenarnya masyarakat adat da rintis taong 2022. Kendati bagitu, data pendukung yang pe terbatas ba se berenti ini proses. Pas pertengahan Juli 2023, upaya penelusuran bale da se gencarkan lewat lapangan ilmiah yang ba libatkan toko-tokoh adat rupa Abubakar Senin Folasimo, Badar Taib Folasimo, deng Muhammad Juni Folasimo. Proses inventarisasi data sejarah da bekeng deng batelusuri situs-situs pemakaman leluhu yang da keramatkan di wilayah Kelurahan Mareku deng Sirongo Folaraha. Kendati musti melintasi medan hutan belantara deng kondisi cuaca nda gaga, kegiatan eksplorasi ini berhasil se kumpul artefak-artefak histori lisan deng bukti fisik.<ref>Info Publik. 2026. Kisah Sejarah Kampung Tua di Kelurahan Rum Tidore. Tersedia di https://infopublik.id/kategori/nusantara/757501/kisah-sejarah-kampung-tua-di-kelurahan-rum-tidore</ref> == Referensi == <references /> [[Category:Wp/xmm]] 5zu8xx2o27q3zq8b4ts3kjoty19afy1 7385057 7385054 2026-11-07T22:52:54Z Ana Ainina 2556607 7385057 wikitext text/x-wiki [[File:Benteng Rum atau Benteng Romeo 11.jpg|thumb|Benteng Rum]] Benteng Rum adalah benteng yang depe lokasi di Kelurahan Rum, Kecamatan Tidore Utara. Benteng Rum badiri di lokasi strategis, itu dia di bagian barat Pulau Tidore baku mangada langsung deng Pulau Maitara. Kawasan Rum sandiri dulu perna jadi pusat pemerintahan Kesultanan Tidore sebelum depe akhir ada kase pinda ka Toloa. Keberadaan benteng ini pe penting sebagai garis pertahanan paling muka di kerajaan, terutama for antisipasi ancaman deng serangan dari Kerajaan Ternate yang pas itu sering baku selisih deng Kesultanan Tidore.<ref>Ningsih, W. L. 2023. Benteng Rum, Penjaga Ibu Kota Kerajaan Tidore. Tersedia di https://www.kompas.com/stori/read/2023/10/25/120000379/benteng-rum-penjaga-ibu-kota-kerajaan-tidore [diakses pada 8 November 2026]</ref> == Sejarah == [[File:Benteng Rum atau Benteng Romeo 3.jpg|thumb|Area Pante di Benteng Rum]] Nintau depe pasti kapan tu Portugis da bangun Benteng Rum (Roemi) di atas bukit terjal pesisir barat laut Pulau Tidore. Pas taong 1605, pasukan Belanda di bawah komando Cornelis Sebastiaansz deng dorang pe sekutu dari Ternate sempat ba kuasai tu benteng. Berapa lama Belanda da duduki deng waktu ambealih oleh Spanyol ndak tercatat pasti. Mar pas November 1618, Sultan Tidore ba kirim surat pa Gubernur Spanyol di Ternate, Lucas Vergara Gabiria, for baminta pembangunan benteng di Rum for ba kase mati pergerakan Benteng Mareku (Belanda punya). Ini langkah ada ambe for ba se cegah Belanda ba kuasai hasil cinke yang melimpah di lereng pulau Tidore. Benteng Rum da bangon batingkat deng basandar di dinding karang, depe proses konstruksi pe siksa lantaran samua material bangunan musti angka ka atas bukit. Belanda sempat ba upaya ba serang pas benteng sementara bangon., mar gagal lantaran posisi benteng Spanyol itu pe dominan secara geografis. Pas taong 1627, ini benteng so rupa kubu pertahanan persegi yang lengkap deng 4 unit artileri. Di bagian pante, dapa akang struktur pertahanan depe bentuk bulan sabit deng 5 meriam for mengamankan area berlabu.<ref>Altas of Mutual Heritage. Rum, Fort. Tersedia di https://www.atlasofmutualheritage.nl/page/9640/rum-fort</ref> == Dinamika == Upaya penelusuran asal-usul penamaan pemukiman tua di Kelurahan Rum, Kecamatan Tidore Utara, Kota Tidore Kepulauan, Maluku Utara, saat ini so menemukan titik terang. Langkah strategis ini da tempuh lewat kolaborasi antara masyarakat adat, pemuda setempat, deng akademisi Program Studi Ilmu Sejarah Universitas Khairun (Unkhair) Ternate. Inisiatif riset mandiri le sebenarnya masyarakat adat da rintis taong 2022. Kendati bagitu, data pendukung yang pe terbatas ba se berenti ini proses. Pas pertengahan Juli 2023, upaya penelusuran bale da se gencarkan lewat lapangan ilmiah yang ba libatkan toko-tokoh adat rupa Abubakar Senin Folasimo, Badar Taib Folasimo, deng Muhammad Juni Folasimo. Proses inventarisasi data sejarah da bekeng deng batelusuri situs-situs pemakaman leluhu yang da keramatkan di wilayah Kelurahan Mareku deng Sirongo Folaraha. Kendati musti melintasi medan hutan belantara deng kondisi cuaca nda gaga, kegiatan eksplorasi ini berhasil se kumpul artefak-artefak histori lisan deng bukti fisik.<ref>Info Publik. 2026. Kisah Sejarah Kampung Tua di Kelurahan Rum Tidore. Tersedia di https://infopublik.id/kategori/nusantara/757501/kisah-sejarah-kampung-tua-di-kelurahan-rum-tidore</ref> == Referensi == <references /> [[Category:Wp/xmm]] [[Category:Wp/xmm/WikiRempah]] kub0nkqepwwelkaj9griwntg02tiyum 0 3830342 7385042 2026-11-07T22:37:42Z Wlemus 2696308 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''waktuk''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)-waktuk.wav|embed|200px]] |} [[File:Corn stover root in dried mud.jpg|thumb|250px|waktuk]] === Español === * '''Definición:''' Seco * '''Ejemplo:''' "Ne wipil waktuk" — ''La blusa está seca.'..." 7385042 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''waktuk''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)-waktuk.wav|embed|200px]] |} [[File:Corn stover root in dried mud.jpg|thumb|250px|waktuk]] === Español === * '''Definición:''' Seco * '''Ejemplo:''' "Ne wipil waktuk" — ''La blusa está seca.'' === English === * '''Definition:''' Dry * '''Example:''' "Ne wipil waktuk" — ''The blouse is dry.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Adjetivo]] [[Category:Wt/ppl]] hgsotv44u2t4j26oihb5lxy4tnhizf3 0 3830343 7385046 2026-11-07T22:46:53Z Wlemus 2696308 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''waktukisa''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Intransitivo ''Grammatical Category:'' Intransitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)-waktukisa.wav|embed|200px]] |} [[File:Laundry clip on clothes for dry outdoor.jpg|thumb|250px| waktukisa]] === Español === * '''Definición:''' Secarse (la ropa) * '''Ejemplo..." 7385046 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''waktukisa''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Intransitivo ''Grammatical Category:'' Intransitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)-waktukisa.wav|embed|200px]] |} [[File:Laundry clip on clothes for dry outdoor.jpg|thumb|250px| waktukisa]] === Español === * '''Definición:''' Secarse (la ropa) * '''Ejemplo:''' "Nukoton waktukisa" — ''Mi camisa se está secando.'' === English === * '''Definition:''' Dry(clothes) * '''Example:''' "Nukoton waktukisa" — ''My shirt is drying.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Verbo Intransitivo]] [[Category:Wt/ppl]] icdg7mujejke6y6w4hg242oarjug5la 0 3830344 7385061 2026-11-07T22:57:42Z Wlemus 2696308 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''waktzajtzi''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Intransitivo ''Grammatical Category:'' Intransitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)-waktzajtzi.wav|embed|200px]] |} [[File:Shriek (5893297990).jpg|thumb|250px| waktzajtzi]] === Español === * '''Definición:''' Gritar de forma fallida (desafinado); canto ma..." 7385061 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''waktzajtzi''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Intransitivo ''Grammatical Category:'' Intransitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)-waktzajtzi.wav|embed|200px]] |} [[File:Shriek (5893297990).jpg|thumb|250px| waktzajtzi]] === Español === * '''Definición:''' Gritar de forma fallida (desafinado); canto mal entonado de un ave * '''Ejemplo:''' "Ne ukichpuyuj waktzajtzij" — ''El gallo cantó desafinado.'' === English === * '''Definition:''' To shout in an unsuccessful manner (out of tune); a bird's badly intoned song. * '''Example:''' "Ne ukichpuyuj waktzajtzij" — ''The rooster crowed out of tune.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Verbo Intransitivo]] [[Category:Wt/ppl]] qdga3mndvfadvxxa4h1zq77y8jztktc 0 3830345 7385062 2026-11-07T23:04:40Z Wlemus 2696308 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''waktzin''' ----''Categoría Gramatical:'' Zoología ''Grammatical Category:'' Zoology ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)-waktzin.wav|embed|200px]] |} [[File:Lachfalke.jpg|thumb|250x250px| waktzin]] === Español === * '''Definición:''' Guax (halcón reidor) '''Ejemplo:''' "Ne waktzin kinutza at" — ''El guax llama e..." 7385062 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''waktzin''' ----''Categoría Gramatical:'' Zoología ''Grammatical Category:'' Zoology ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)-waktzin.wav|embed|200px]] |} [[File:Lachfalke.jpg|thumb|250x250px| waktzin]] === Español === * '''Definición:''' Guax (halcón reidor) '''Ejemplo:''' "Ne waktzin kinutza at" — ''El guax llama el agua.'' === English === * '''Definition:''' Guax (laughing falcon) * '''Example:''' "Ne waktzin kinutza at" — ''The guax calls the water.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Zoología]] [[Category:Wt/ppl]] ne4ushtf5dzwa1wdzorfco0d73a767a 0 3830346 7385064 2026-11-07T23:14:44Z Wlemus 2696308 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''walchake''' ----''Categoría Gramatical:'' Mitología ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin-Walchake.wav|embed|200px]] |} [[File:Male wild turkey (Meleagris gallopavo) strutting.jpg|thumb|250x250px| walchake]] === Español === * '''Definición:''' Chompipe (susto) * '''Ejemplo:''' "Ne walchake se kwajakulut" — ''El walchake es un cho..." 7385064 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''walchake''' ----''Categoría Gramatical:'' Mitología ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin-Walchake.wav|embed|200px]] |} [[File:Male wild turkey (Meleagris gallopavo) strutting.jpg|thumb|250x250px| walchake]] === Español === * '''Definición:''' Chompipe (susto) * '''Ejemplo:''' "Ne walchake se kwajakulut" — ''El walchake es un chompipe.'' === English === * '''Definition:''' Chompipe (scare) * '''Example:''' "Ne walchake se kwajakulut" — ''The walchake is a turkey.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Mitología]] [[Category:Wt/ppl]] 1o6js0xm07eo3h07ea6uf1n1wzm8gcp 0 3830347 7385065 2026-11-07T23:19:24Z Masat Noyat 2721833 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''KALPAJTI''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Nantzin Elsa Lopez (Tatiana Flores de Constante)-kalpajti.wav|embed|200px]] |} [[File:Farmacia Moderna, Avenida Gutiérrez Nájera, Mazatlán, 25 de febrero de 2022.jpg|thumb|250x250px|]] === Español === * '''Definición:''' Fa..." 7385065 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''KALPAJTI''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Nantzin Elsa Lopez (Tatiana Flores de Constante)-kalpajti.wav|embed|200px]] |} [[File:Farmacia Moderna, Avenida Gutiérrez Nájera, Mazatlán, 25 de febrero de 2022.jpg|thumb|250x250px|]] === Español === * '''Definición:''' Farmacia * '''Ejemplo:''' "Juana tekiti tik se kalpajti" — ''Juana trabaja en una farmacia'' === English === * '''Definition:''' Pharmacy * '''Example:''' "Juana tekiti tik se kalpajti" — ''Juana works in a pharmacy'' [[Category:Wt/ppl/Category:Sustantivo]] [[Category:Wt/ppl]] try89q00aisqhqd6so4gxrvq7gxt59m 0 3830348 7385066 2026-11-07T23:19:40Z Wlemus 2696308 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''wan''' ----''Categoría Gramatical:'' Conjunción ''Grammatical Category:'' Conjunction ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)-wan.wav|embed|200px]] |} [[File:Latin ligature &.svg|thumb|250x250px|wan]] === Español === * '''Definición:''' Y * '''Ejemplo:''' "María wan Juan" — ''María y Juan'' === English === * '..." 7385066 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''wan''' ----''Categoría Gramatical:'' Conjunción ''Grammatical Category:'' Conjunction ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)-wan.wav|embed|200px]] |} [[File:Latin ligature &.svg|thumb|250x250px|wan]] === Español === * '''Definición:''' Y * '''Ejemplo:''' "María wan Juan" — ''María y Juan'' === English === * '''Definition:''' (Escribe aquí el significado de la palabra en inglés) * '''Example:''' "María wan Juan" — ''Maria and Juan'' [[Category:Wt/ppl/Category:Conjunción]] [[Category:Wt/ppl]] m4p2l8d6tyrqrjgk572fv07w7jabitq 0 3830349 7385067 2026-11-07T23:22:43Z Victor Botello 2695924 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''SANSE''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Sanse.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Sanse]]]] |} [[File:Twins festival.jpg|Twins_festival]] === Español === * '''Definición:''' Ser..." 7385067 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''SANSE''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Sanse.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Sanse]]]] |} [[File:Twins festival.jpg|Twins_festival]] === Español === * '''Definición:''' Ser iguales * '''Ejemplo:''' Juan wan Lucio sajsanse: Juan y Lucio son iguales. === English === * '''Definition:''' Be equal * '''Example:'''Juan wan Lucios sajsane: Juan and Lucio are the same. [[Category:Wt/ppl/Category:Adjetivo]] [[Category:Wt/ppl]] 1w67u4rdmlyphevzrxgd6sv64904u5b 0 3830350 7385068 2026-11-07T23:27:23Z Victor Botello 2695924 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''SANSENKAK''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Sansenkak.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Sansenkak]]]] |} File:Antony Gormley - Another Place - Crosby Beach 01.jpg|Antony_Gormle..." 7385068 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''SANSENKAK''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Sansenkak.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Sansenkak]]]] |} [[File:Antony Gormley - Another Place - Crosby Beach 01.jpg|Antony_Gormley_-_Another_Place_-_Crosby_Beach_01]] === Español === * '''Definición:''' En un solo lugar; el mismo lugar * '''Ejemplo:''' Nimetzchia sansenkak: Te espero en el mismo lugar. === English === * '''Definition:''' In one place; the same place * '''Example:''' Nimetzchia sansenkak: I'll wait for you at the same place. [[Category:Wt/ppl/Category:Adjetivo]] [[Category:Wt/ppl]] dg5p62xytyfiwe9uoowayw9191gx92y 7385069 7385068 2026-11-07T23:27:40Z Victor Botello 2695924 7385069 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''SANSENKAK''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Sansenkak.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Sansenkak]] |} [[File:Antony Gormley - Another Place - Crosby Beach 01.jpg|Antony_Gormley_-_Another_Place_-_Crosby_Beach_01]] === Español === * '''Definición:''' En un solo lugar; el mismo lugar * '''Ejemplo:''' Nimetzchia sansenkak: Te espero en el mismo lugar. === English === * '''Definition:''' In one place; the same place * '''Example:''' Nimetzchia sansenkak: I'll wait for you at the same place. [[Category:Wt/ppl/Category:Adjetivo]] [[Category:Wt/ppl]] r2rrfdfny207izzx0u7wwydqz2yxvsa 0 3830351 7385070 2026-11-07T23:29:44Z Wlemus 2696308 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''washin''' ----''Categoría Gramatical:'' Botánica ''Grammatical Category:'' Botanical ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)-washin.wav|embed|200px]] |} [[File:Leucaena Leucocephala.jpg|thumb|250x250px| washin]] === Español === * '''Definición:''' Guaje blanco * '''Ejemplo:''' "Ne washin" — ''El guaje blanco.'' ===..." 7385070 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''washin''' ----''Categoría Gramatical:'' Botánica ''Grammatical Category:'' Botanical ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)-washin.wav|embed|200px]] |} [[File:Leucaena Leucocephala.jpg|thumb|250x250px| washin]] === Español === * '''Definición:''' Guaje blanco * '''Ejemplo:''' "Ne washin" — ''El guaje blanco.'' === English === * '''Definition:''' Leucaena leucocephala * '''Example:''' "Ne washin" — ''The Leucaena leucocephala'' [[Category:Wt/ppl/Category:Botánica]] [[Category:Wt/ppl]] j0f1wk9f0odutn5on2kcb1jh0yh5b4m 0 3830352 7385071 2026-11-07T23:36:25Z Masat Noyat 2721833 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''KALPATZNAJ''' ----''Categoría Gramatical:'' Zoología ''Grammatical Category:'' Zoology ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Nantzin Elsa Lopez (Tatiana Flores de Constante)-kalpatznaj.wav|embed|200px]] |} [[File:Blatta orientalis - Wilhelma 01.jpg|thumb|250x250px|]] === Español === * '''Definición:'''Cucaracha * '''Ejemplo:''' "Ne kalpatznaj weli..." 7385071 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''KALPATZNAJ''' ----''Categoría Gramatical:'' Zoología ''Grammatical Category:'' Zoology ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Nantzin Elsa Lopez (Tatiana Flores de Constante)-kalpatznaj.wav|embed|200px]] |} [[File:Blatta orientalis - Wilhelma 01.jpg|thumb|250x250px|]] === Español === * '''Definición:'''Cucaracha * '''Ejemplo:''' "Ne kalpatznaj weli patani" — ''La cucaracha puede volar'' === English === * '''Definition:'''Cockroach * '''Example:''' "Ne kalpatznaj weli patani" — ''The cockroach can fly'' [[Category:Wt/ppl/Category:Zoología]] [[Category:Wt/ppl]] bkoyjs75mf2tdk8xv3715qcnkbaehtz 0 3830353 7385072 2026-11-07T23:36:48Z Wlemus 2696308 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''wati''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)-wati.wav|embed|200px]] |} [[File:Gastrocnemius muscle - posterior view.png|thumb|250px| wati]] === Español === * '''Definición:''' Gemelo * '''Ejemplo:''' "Ne wati" — ''El gemelo. '' === English..." 7385072 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''wati''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)-wati.wav|embed|200px]] |} [[File:Gastrocnemius muscle - posterior view.png|thumb|250px| wati]] === Español === * '''Definición:''' Gemelo * '''Ejemplo:''' "Ne wati" — ''El gemelo. '' === English === * '''Definition:''' (Escribe aquí el significado de la palabra en inglés) * '''Example:''' "Ne wati" — ''The calf'' [[Category:Wt/ppl/Category:Sustantivo]] [[Category:Wt/ppl]] gtcv4x9ei42z8cg29ivv59oce6dallk 0 3830354 7385073 2026-11-07T23:40:58Z Victor Botello 2695924 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''SANUK''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Sanuk.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Sanuk]] |} File:Mul Naengmyeon eating by Hard Seat Sleeper in NYC.jpg|Mul_Naengmyeon_eating_by..." 7385073 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''SANUK''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Sanuk.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Sanuk]] |} [[File:Mul Naengmyeon eating by Hard Seat Sleeper in NYC.jpg|Mul_Naengmyeon_eating_by_Hard_Seat_Sleeper_in_NYC]]. === Español === * '''Definición:''' Ahorita (Futuro próximo y pasado cerca- no) * '''Ejemplo:''' Sanuk niu-Nitakwa: Ahorita voy a comer. Sanuk nitakwaj: Ahorita comi. === English === * '''Definition:''' Right now (near future and near past) * '''Example:''' Sanuk niu-Nitakwa: I'm going to eat now. Sanuk nitakwaj: I just ate. [[Category:Wt/ppl/Category:Adjetivo]] [[Category:Wt/ppl]] 2bhldjzprjxqhhxnp1bu3z9cgb5dc2l 0 3830355 7385074 2026-11-07T23:42:56Z Wlemus 2696308 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''−watza''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Transitivo ''Grammatical Category:'' Transitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)--watza.wav|embed|200px]] |} [[File:Maize Drying Process in Kamdini, Oyam District.jpg|thumb|250px|−watza]] === Español === * '''Definición:''' Secar * '''Ejemplo:''' "Nikwatza..." 7385074 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''−watza''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Transitivo ''Grammatical Category:'' Transitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)--watza.wav|embed|200px]] |} [[File:Maize Drying Process in Kamdini, Oyam District.jpg|thumb|250px|−watza]] === Español === * '''Definición:''' Secar * '''Ejemplo:''' "Nikwatza nukwajkwach" — ''Yo seco mi ropa.'' === English === * '''Definition:''' (Escribe aquí el significado de la palabra en inglés) * '''Example:''' "Nikwatza nukwajkwach" — ''I dry my clothes.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Verbo Transitivo]] [[Category:Wt/ppl]] raqqjuwn44texvy2lb7h70g4tgf7cri 0 3830356 7385078 2026-11-07T23:47:05Z Wlemus 2696308 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''−wawana''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Transitivo ''Grammatical Category:'' Transitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)--wawana.wav|embed|200px]] |} [[File:Cat Scratching.jpg|thumb|250px|−wawana]] === Español === * '''Definición:''' Aruñar; rascar con las uñas (animales) * '''Ejemplo:''' "Ne..." 7385078 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''−wawana''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Transitivo ''Grammatical Category:'' Transitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)--wawana.wav|embed|200px]] |} [[File:Cat Scratching.jpg|thumb|250px|−wawana]] === Español === * '''Definición:''' Aruñar; rascar con las uñas (animales) * '''Ejemplo:''' "Ne pelu kiwawana ne tal" — ''El perro rasca la tierra.'' === English === * '''Definition:''' To scratch; to scratch with the nails (animals) * '''Example:''' "Ne pelu kiwawana ne tal" — ''The dog scratches the ground.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Verbo Transitivo]] [[Category:Wt/ppl]] 8fhbk0nz9v7h7gc50jtqr3926vk4ll1 0 3830357 7385082 2026-11-07T23:50:26Z Ana Ainina 2556607 Created page with "'''Monumen Juan Sebastián de Elcano''' adalah [[Wp/xmm/Monumen|monumen]] bersejarah yang depe lokasi di Kelurahan Rum Balibunga, Kecamatan Tidore Utara, Kota Tidore Kepulauan, Provinsi Maluku Utara. [[Wp/xmm/Tidore|Tidore]] tu jadi salah satu tampa basinggah penting dalam sejarah pelayaran keliling duia pertama yang bangsa Spanyol da bekeng pas abad ka-16. Pas 8 November 1521, kapal Trinidad dan Victoria yang Juan Sebastián de Elcano da pimpin basinggah di kawasan Rum..." 7385082 wikitext text/x-wiki '''Monumen Juan Sebastián de Elcano''' adalah [[Wp/xmm/Monumen|monumen]] bersejarah yang depe lokasi di Kelurahan Rum Balibunga, Kecamatan Tidore Utara, Kota Tidore Kepulauan, Provinsi Maluku Utara. [[Wp/xmm/Tidore|Tidore]] tu jadi salah satu tampa basinggah penting dalam sejarah pelayaran keliling duia pertama yang bangsa Spanyol da bekeng pas abad ka-16. Pas 8 November 1521, kapal Trinidad dan Victoria yang Juan Sebastián de Elcano da pimpin basinggah di kawasan Rum Balibunga, Kecamatan Tidore Utara, Kota Tidore Kepulauan. For mengenang tu peristiwa bersejarah, da bangun monumen yang da kase nama Monumen Juan Sebastián de Elcano. Ini monumen ndak jao dari jalang basar deng jadi penanda datangnya rombingan pelayaran Spanyol di Pulau Tidore. Skarang ini, depe bangunan da kelilingi deng pagar kuning deng ketinggian lebe dari satu meter.<ref>Amin, Faisal. 2022. Monumen Juan Sebastian de Elcano, Jejak Spanyol di Tidore Saat Keliling Dunia. Tersedia di https://ternate.tribunnews.com/2022/08/17/monumen-juan-sebastian-de-elcano-jejak-spanyol-di-tidore-saat-keliling-dunia [diakses pada 8 November 2026]</ref> == Referensi == <references /> 3pvkb59pf29z8r3b3l3kfiwpke7hk5h 7385085 7385082 2026-11-07T23:53:57Z Ana Ainina 2556607 7385085 wikitext text/x-wiki '''Monumen Juan Sebastián de Elcano''' adalah [[Wp/xmm/Monumen|monumen]] bersejarah yang depe lokasi di Kelurahan Rum Balibunga, Kecamatan Tidore Utara, Kota Tidore Kepulauan, Provinsi Maluku Utara. [[Wp/xmm/Tidore|Tidore]] tu jadi salah satu tampa basinggah penting dalam sejarah pelayaran keliling duia pertama yang bangsa Spanyol da bekeng pas abad ka-16. Pas 8 November 1521, kapal Trinidad dan Victoria yang Juan Sebastián de Elcano da pimpin basinggah di kawasan Rum Balibunga, Kecamatan Tidore Utara, Kota Tidore Kepulauan. For mengenang tu peristiwa bersejarah, da bangun monumen yang da kase nama Monumen Juan Sebastián de Elcano. Ini monumen ndak jao dari jalang basar deng jadi penanda datangnya rombingan pelayaran Spanyol di Pulau Tidore. Skarang ini, depe bangunan da kelilingi deng pagar kuning deng ketinggian lebe dari satu meter.<ref>Amin, Faisal. 2022. Monumen Juan Sebastian de Elcano, Jejak Spanyol di Tidore Saat Keliling Dunia. Tersedia di https://ternate.tribunnews.com/2022/08/17/monumen-juan-sebastian-de-elcano-jejak-spanyol-di-tidore-saat-keliling-dunia [diakses pada 8 November 2026]</ref> == Sejarah == Juan Sebastián de Elcano tu dia seorang navigator depe asal dari Getaria, Spanyol, yang da perkirakan laer pas taong 1486. Pas 1509, dia terlibat di rupa-rupa ekspedisi pelayaran yang balintasi Samudera Atlantik. Pas ekspedisi keliling dunia partama, Elcano jadi tokoh penting skali yang se lanjutkan perjalanan abis ekspedisi itu Ferdinand Magellan da pimpin. Rute pelayaran da mulai dari Spanyol, be lewati Samudera Atlantik, baru ba susuri pesisir timur Benua Amerika sebelum bamaso ka Samudera Pasifik. == Referensi == <references /> t092edh69plzhy3r66lpcga60ivhabm 7385087 7385085 2026-11-08T00:27:21Z Ana Ainina 2556607 /* Sejarah */ 7385087 wikitext text/x-wiki '''Monumen Juan Sebastián de Elcano''' adalah [[Wp/xmm/Monumen|monumen]] bersejarah yang depe lokasi di Kelurahan Rum Balibunga, Kecamatan Tidore Utara, Kota Tidore Kepulauan, Provinsi Maluku Utara. [[Wp/xmm/Tidore|Tidore]] tu jadi salah satu tampa basinggah penting dalam sejarah pelayaran keliling duia pertama yang bangsa Spanyol da bekeng pas abad ka-16. Pas 8 November 1521, kapal Trinidad dan Victoria yang Juan Sebastián de Elcano da pimpin basinggah di kawasan Rum Balibunga, Kecamatan Tidore Utara, Kota Tidore Kepulauan. For mengenang tu peristiwa bersejarah, da bangun monumen yang da kase nama Monumen Juan Sebastián de Elcano. Ini monumen ndak jao dari jalang basar deng jadi penanda datangnya rombingan pelayaran Spanyol di Pulau Tidore. Skarang ini, depe bangunan da kelilingi deng pagar kuning deng ketinggian lebe dari satu meter.<ref>Amin, Faisal. 2022. Monumen Juan Sebastian de Elcano, Jejak Spanyol di Tidore Saat Keliling Dunia. Tersedia di https://ternate.tribunnews.com/2022/08/17/monumen-juan-sebastian-de-elcano-jejak-spanyol-di-tidore-saat-keliling-dunia [diakses pada 8 November 2026]</ref> == Sejarah == Juan Sebastián de Elcano tu dia seorang navigator depe asal dari Getaria, Spanyol, yang da perkirakan laer pas taong 1486. Pas 1509, dia terlibat di rupa-rupa ekspedisi pelayaran yang balintasi Samudera Atlantik. Pas ekspedisi keliling dunia partama, Elcano jadi tokoh penting skali yang se lanjutkan perjalanan abis ekspedisi itu Ferdinand Magellan da pimpin. Rute pelayaran da mulai dari Spanyol, be lewati Samudera Atlantik, baru ba susuri pesisir timur Benua Amerika sebelum bamaso ka Samudera Pasifik. Pas so sampe Filipina, perjalanan lanjut ka kawasan Kepulauan Maluku, termasuk Pulau Tidore di wilayah Indonesia bagian Timur. == Referensi == <references /> 0z227jocres7xvsedv87oulkzlf507u 0 3830358 7385084 2026-11-07T23:53:32Z Wlemus 2696308 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''wawasnaj''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)-wawasnaj.wav|embed|200px]] |} [[File:Sandpapier 60.jpg|thumb|250px| wawasnaj]] === Español === * '''Definición:''' áspero (rasposo) * '''Ejemplo:''' "Uni wawasnaj" — ''Eso es áspero.'' =..." 7385084 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''wawasnaj''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)-wawasnaj.wav|embed|200px]] |} [[File:Sandpapier 60.jpg|thumb|250px| wawasnaj]] === Español === * '''Definición:''' áspero (rasposo) * '''Ejemplo:''' "Uni wawasnaj" — ''Eso es áspero.'' === English === * '''Definition:''' rough (scratchy) * '''Example:''' "Uni wawasnaj" — ''That's harsh(scratchy).'' [[Category:Wt/ppl/Category:Adjetivo]] [[Category:Wt/ppl]] d2svqxoc0s0mm62wgaopfz01ut5bb4l 0 3830359 7385086 2026-11-07T23:59:31Z Wlemus 2696308 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''−wawasua''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Transitivo ''Grammatical Category:'' Transitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)--wawasua.wav|embed|200px]] |} [[File:Editatona Arte y Feminismo El Salvador 2024.jpg|thumb|250px|−wawasua]] === Español === * '''Definición:''' Escribir (digitar), rayar * ''..." 7385086 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''−wawasua''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Transitivo ''Grammatical Category:'' Transitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Sixta Perez Garcia (Ishkilinit)--wawasua.wav|embed|200px]] |} [[File:Editatona Arte y Feminismo El Salvador 2024.jpg|thumb|250px|−wawasua]] === Español === * '''Definición:''' Escribir (digitar), rayar * '''Ejemplo:''' "Nikwawasua se takwikalis" — ''Escribo una canción.'' === English === * '''Definition:''' (Escribe aquí el significado de la palabra en inglés) * '''Example:''' "Nikwawasua se takwikalis" — ''I write a song.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Verbo Transitivo]] [[Category:Wt/ppl]] hysw7rc29cvshuwedf5q93ty0enreve 0 3830360 7385088 2026-11-08T00:29:09Z Deysy Guzman 2693382 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''tzijkwil''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzijkwil.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_viuda_de_Jiménez_(Edwin_Artero_Gámez)-Tzijkwil]] File:Young gymnasts on tiptoes (cropped).jpg|Young_gymnasts_on_tiptoes_(..." 7385088 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''tzijkwil''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzijkwil.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_viuda_de_Jiménez_(Edwin_Artero_Gámez)-Tzijkwil]] [[File:Young gymnasts on tiptoes (cropped).jpg|Young_gymnasts_on_tiptoes_(cropped)]] === Español === * '''Definición:''' de puntillas * '''Ejemplo:''' "taja tinejnemi tzijkwil" — ''(Tú andas de puntillas.'' * '''Ejemplo:''' "yaja mijtutia tzijkwil" — ''Ella baila de puntillas.'' === English === * '''Definition:''' on tiptoe * '''Example:''' "taja tinejnemi tzijkwil" — ''you walk on tiptoes'' * '''Example:''' "yaja mijtutia tzijkwil" — ''she dances on tiptoe.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Adjetivo]] [[Category:Wt/ppl]] n0o3djzdasuqfqz9k4qw9kkbp9m2awd 0 3830361 7385089 2026-11-08T00:37:54Z Deysy Guzman 2693382 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''tzijtzikwini''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Intransitivo ''Grammatical Category:'' Intransitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzijtzikwini.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_viuda_de_Jiménez_(Edwin_Artero_Gámez)-Tzijtzikwini]] File:720th Special Tactics Group airmen ju..." 7385089 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''tzijtzikwini''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Intransitivo ''Grammatical Category:'' Intransitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzijtzikwini.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_viuda_de_Jiménez_(Edwin_Artero_Gámez)-Tzijtzikwini]] [[File:720th Special Tactics Group airmen jump 20071003.jpg|720th_Special_Tactics_Group_airmen_jump_20071003]] === Español === * '''Definición:''' Saltar (mucho) * '''Ejemplo:''' "Naja nitzijtzikwini" — '' Yo salto (mucho).'' === English === * '''Definition:''' (Jump (a lot) * '''Example:''' "Naja nitzijtzikwini" — ''I jump (a lot).'' [[Category:Wt/ppl/Category:Verbo Intransitivo]] [[Category:Wt/ppl]] c7fp635jd6r9823nbbzg54tcm3hq4qg 0 3830362 7385090 2026-11-08T00:47:00Z Daniel Ricoxx 2723971 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Tunalmiki''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Intransitivo ''Grammatical Category:'' Intransitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin-Tunalmiki.wav|embed|200px]] |} [[File:Constantine II funeral.jpg|thumb|250px|tunalmiki]] === Español === * '''Definición:''' Morirse de susto * '''Ejemplo:''' "Lucio tunalmikik" — ''Lucio..." 7385090 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Tunalmiki''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Intransitivo ''Grammatical Category:'' Intransitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin-Tunalmiki.wav|embed|200px]] |} [[File:Constantine II funeral.jpg|thumb|250px|tunalmiki]] === Español === * '''Definición:''' Morirse de susto * '''Ejemplo:''' "Lucio tunalmikik" — ''Lucio murió de susto.'' === English === * '''Definition:''' to be scared to death * '''Example:''' "Lucio tunalmikik" — ''"Lucio was scared to death'' [[Category:Wt/ppl/Category:Verbo Intransitivo]] [[Category:Wt/ppl]] e612e1p8sfcfqvca829zn6oh71dox68 0 3830363 7385091 2026-11-08T00:47:40Z Deysy Guzman 2693382 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''tzijtzilintuk''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzijtzilintuk.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_viuda_de_Jiménez_(Edwin_Artero_Gámez)-Tzijtzilintuk]] File:Mission Tortilla Triangles.JPG|Mission_Tortilla_Tria..." 7385091 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''tzijtzilintuk''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzijtzilintuk.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_viuda_de_Jiménez_(Edwin_Artero_Gámez)-Tzijtzilintuk]] [[File:Mission Tortilla Triangles.JPG|Mission_Tortilla_Triangles]] === Español === * '''Definición:''' tieso * '''Ejemplo:''' "Ne tamal tzijtzilintuk nakak)" — ''La tortilla quedo tiesa.'' === English === * '''Definition:''' Stiff * '''Example:''' "Ne tamal tzijtzilintuk nakak" — ''The tortilla was stiff.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Adjetivo]] [[Category:Wt/ppl]] 3avip1itjm0b549ln6014r2ovdir06x 0 3830364 7385092 2026-11-08T00:53:28Z Daniel Ricoxx 2723971 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Tunalmil''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin-Tunalmil.wav|embed|200px]] |} [[File:Por la milpa.jpg|thumb|250px|tunalmil]] === Español === * '''Definición:''' Milpa de verano * '''Ejemplo:''' "Ne tunalmil" — ''La milpa de verano'' === English === * '''D..." 7385092 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Tunalmil''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin-Tunalmil.wav|embed|200px]] |} [[File:Por la milpa.jpg|thumb|250px|tunalmil]] === Español === * '''Definición:''' Milpa de verano * '''Ejemplo:''' "Ne tunalmil" — ''La milpa de verano'' === English === * '''Definition:''' Summer milpa or Summer polyculture crop * '''Example:''' "Ne tunalmil" — ''the summer milpa'' [[Category:Wt/ppl/Category:Sustantivo]] [[Category:Wt/ppl]] 0s9qj4pd3y7riwgyoy4s6v4o1z96hba 0 3830365 7385093 2026-11-08T01:04:12Z Daniel Ricoxx 2723971 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''−Tunalnutza''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Intransitivo ''Grammatical Category:'' Intransitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin--Tunalnutza.wav|embed|200px]] |} [[File:Âme - Human.jpg|thumb|250px|−tunalnutza]] === Español === * '''Definición:''' Llamar el tunal (quitar el susto) * '''Ejemplo:''' "Niu-niktunal..." 7385093 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''−Tunalnutza''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Intransitivo ''Grammatical Category:'' Intransitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin--Tunalnutza.wav|embed|200px]] |} [[File:Âme - Human.jpg|thumb|250px|−tunalnutza]] === Español === * '''Definición:''' Llamar el tunal (quitar el susto) * '''Ejemplo:''' "Niu-niktunalnutza María" — ''Voy a llamarle el tunal a María.'' === English === * '''Definition:''' Calling back the soul * '''Example:''' "Niu-niktunalnutza María" — ''I'm going to call María's spirit back'' [[Category:Wt/ppl/Category:Verbo Intransitivo]] [[Category:Wt/ppl]] t0fsbgcku5pwwkp4mec2lcd6bazxoaq 0 3830366 7385094 2026-11-08T01:48:34Z Masat Noyat 2721833 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''KALPULI''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Nantzin Elsa Lopez (Tatiana Flores de Constante)-kalpuli.wav|embed|200px]] |} [[File:Alcaldia of Villa de Leyva.jpg|thumb|250px|]] === Español === * '''Definición:''' Alcaldia * '''Ejemplo:''' "Ne kalpuli" — ''La alcaldia''..." 7385094 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''KALPULI''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Nantzin Elsa Lopez (Tatiana Flores de Constante)-kalpuli.wav|embed|200px]] |} [[File:Alcaldia of Villa de Leyva.jpg|thumb|250px|]] === Español === * '''Definición:''' Alcaldia * '''Ejemplo:''' "Ne kalpuli" — ''La alcaldia'' === English === * '''Definition:'''Mayor´s * '''Example:''' "Ne kalpuli" — ''The mayor´s office'' [[Category:Wt/ppl/Category:Sustantivo]] [[Category:Wt/ppl]] iefjpdau18y155dgzz0y891y4jr7bc0 0 3830367 7385095 2026-11-08T01:56:37Z Deysy Guzman 2693382 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''tzijtzinnanatz''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin-Tzijtzinnanatz.wav|LL-Q1186896_(ppl)-AliciaMarroquin-Tzijtzinnanatz]] [[File:SteatopygRaillet1895MeyerCh.jpg|SteatopygRaillet1895MeyerCh]] === Español === * '''Definición:''' Nalgón * '''Ejemplo:''' "..." 7385095 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''tzijtzinnanatz''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin-Tzijtzinnanatz.wav|LL-Q1186896_(ppl)-AliciaMarroquin-Tzijtzinnanatz]] [[File:SteatopygRaillet1895MeyerCh.jpg|SteatopygRaillet1895MeyerCh]] === Español === * '''Definición:''' Nalgón * '''Ejemplo:''' "María tzijtzinnanatz" — ''María es nalgona'' === English === * '''Definition:''' Big butt * '''Example:''' "(María has a big butt." — ''María has a big butt.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Adjetivo]] [[Category:Wt/ppl]] 1guvfhcgl1un7i19nq8nxc3nw7kva6g 0 3830368 7385096 2026-11-08T02:02:18Z Masat Noyat 2721833 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''KALTAPAJTIANI''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Nantzin Elsa Lopez (Tatiana Flores de Constante)-kaltapajtiani.wav|embed|200px]] |} [[File:Prédio do Hospital Santo Antônio - São Francisco de Assis - RS.jpg|thumb|250px|]] === Español === * '''Definición:''' Hospital..." 7385096 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''KALTAPAJTIANI''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Nantzin Elsa Lopez (Tatiana Flores de Constante)-kaltapajtiani.wav|embed|200px]] |} [[File:Prédio do Hospital Santo Antônio - São Francisco de Assis - RS.jpg|thumb|250px|]] === Español === * '''Definición:''' Hospital * '''Ejemplo:''' "Ne tapajtiani nemi tik ne kaltapajtiani" — ''El doctor esta en el hospital'' === English === * '''Definition:''' Hospital * '''Example:''' "Ne tapajtiani nemi tik ne kaltapajtiani" — ''The doctor is in the hospital'' [[Category:Wt/ppl/Category:Sustantivo]] [[Category:Wt/ppl]] pfp2kmj3ictkn8v191onacrt15emz34 0 3830369 7385097 2026-11-08T02:02:26Z Daniel Ricoxx 2723971 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''−Tunalwatza''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Intransitivo ''Grammatical Category:'' Intransitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin--Tunalwatza.wav|embed|200px]] |} [[File:Portrait, sunbathe Fortepan 29031.jpg|thumb|250px|−tunalwatza]] === Español === * '''Definición:''' Asolear (baño de sol) * '''Ejemplo:''' "Na..." 7385097 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''−Tunalwatza''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Intransitivo ''Grammatical Category:'' Intransitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin--Tunalwatza.wav|embed|200px]] |} [[File:Portrait, sunbathe Fortepan 29031.jpg|thumb|250px|−tunalwatza]] === Español === * '''Definición:''' Asolear (baño de sol) * '''Ejemplo:''' "Naja niktunalwatza ne shulut" — ''Yo asoleo al bebé (baño de sol)'' === English === * '''Definition:''' sunbathe * '''Example:''' "Naja niktunalwatza ne shulut" — ''"I am giving the baby a sunbath'' [[Category:Wt/ppl/Category:Verbo Intransitivo]] [[Category:Wt/ppl]] lpnuthyxigdwwkxwtvruubsguec1610 0 3830370 7385099 2026-11-08T02:09:36Z Deysy Guzman 2693382 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''tzikajiak''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzikajiak.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_viuda_de_Jiménez_(Edwin_Artero_Gámez)-Tzikajiak]] === Español === * '''Definición:''' Olor a humedad (a cosas viejas, c..." 7385099 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''tzikajiak''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzikajiak.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_viuda_de_Jiménez_(Edwin_Artero_Gámez)-Tzikajiak]] === Español === * '''Definición:''' Olor a humedad (a cosas viejas, con moho) * '''Ejemplo:''' "Tzikajiak ne amachti" — '' El libro huele a viejo (con humedad o moho).'' === English === * '''Definition:''' (Escribe aquí el significado de la palabra en inglés) * '''Example:''' "(Vuelve a escribir la misma frase en Náhuat)" — ''(Escribe aquí la traducción de la frase al inglés)'' [[Category:Wt/ppl/Category:Adjetivo]] [[Category:Wt/ppl]] jpx1w4km6wlr4h0efq6w6mq6q2pslv3 7385101 7385099 2026-11-08T02:21:34Z Deysy Guzman 2693382 /* English */ 7385101 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''tzikajiak''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzikajiak.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_viuda_de_Jiménez_(Edwin_Artero_Gámez)-Tzikajiak]] === Español === * '''Definición:''' Olor a humedad (a cosas viejas, con moho) * '''Ejemplo:''' "Tzikajiak ne amachti" — '' El libro huele a viejo (con humedad o moho).'' === English === * '''Definition:''' Musty smell (old, moldy smell) * '''Example:''' "Tzikajiak ne amachti" — ''Tzikajiak ne amachti:'' [[Category:Wt/ppl/Category:Adjetivo]] [[Category:Wt/ppl]] k1d684okl4r94r2gxymac9ntpx7ytyz 0 3830371 7385100 2026-11-08T02:14:41Z Daniel Ricoxx 2723971 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''−Tunalwia''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Transitivo ''Grammatical Category:'' Transitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin--Tunalwia.wav|embed|200px]] |} [[File:Earthen Jugs getting baked in sun at Auroville.jpg|thumb|250px|−tunalwia]] === Español === * '''Definición:''' Asolear (mucho) * '''Ejemplo:''' "Niu-n..." 7385100 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''−Tunalwia''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Transitivo ''Grammatical Category:'' Transitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin--Tunalwia.wav|embed|200px]] |} [[File:Earthen Jugs getting baked in sun at Auroville.jpg|thumb|250px|−tunalwia]] === Español === * '''Definición:''' Asolear (mucho) * '''Ejemplo:''' "Niu-niktunalwia ne kumit" — '' Voy a asolear la olla (quemarla con el sol)'' === English === * '''Definition:''' To sun-bake * '''Example:''' "Niu-niktunalwia ne kumit" — ''I'm going to leave the pot to bake in the sun'' [[Category:Wt/ppl/Category:Verbo Transitivo]] [[Category:Wt/ppl]] c6wp2o1otr8zuqifta3wy9lx6w6yafc 3 3830372 7385102 2026-11-08T02:35:15Z Welcoming Bot 9525 Welcome to Wikimedia Incubator! 7385102 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float=right }} Welcome to Wikimedia Incubator! At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand them! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and follow their instructions. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]]. </div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 02:35, 8 November 2026 (UTC) m4k3j5c7nvzf141tj23zrs30g1na0zt 0 3830373 7385103 2026-11-08T02:38:45Z Deysy Guzman 2693382 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''tzikatekwa''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Intransitivo ''Grammatical Category:'' Intransitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzikatekwa.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_viuda_de_Jiménez_(Edwin_Artero_Gámez)-Tzikatekwa]] File:Allergy test on arm.jpg|Allergy_test_on_arm..." 7385103 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''tzikatekwa''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Intransitivo ''Grammatical Category:'' Intransitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzikatekwa.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_viuda_de_Jiménez_(Edwin_Artero_Gámez)-Tzikatekwa]] [[File:Allergy test on arm.jpg|Allergy_test_on_arm]] === Español === * '''Definición:''' alergia; picazón * '''Ejemplo:''' "tzikatekwa muweyka" — ''tienes alergia'' === English === * '''Definition:''' Allergy; itching * '''Example:''' "Tzikatekwa muweyka:" — ''You have an allergy.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Verbo Intransitivo]] [[Category:Wt/ppl]] htc5cvk20awtc0uhathlez9hqamppuy 0 3830374 7385104 2026-11-08T02:44:03Z Ichahahaha 2690743 Created page with "Miguel de Cervantes Saavedra (29 September 1547 – 22 April 1616) adalah seorang novelis, penyair dan dramatis Spanyol. Namanya paling dikenal lewat novelnya Don Quixote de la Mancha (Don Kisot), yang dianggap oleh banyak orang sebagai novel modern pertama, salah satu karya terbesar dalam Sastra Barat, dan yang terbesar dalam bahasa Spanyol. Novel ini adalah salah satu dari "Buku Terbesar di Dunia Barat" dalam Encyclopedia Britannica. Pengarang Rusia Fyodor Dostoyevsky..." 7385104 wikitext text/x-wiki Miguel de Cervantes Saavedra (29 September 1547 – 22 April 1616) adalah seorang novelis, penyair dan dramatis Spanyol. Namanya paling dikenal lewat novelnya Don Quixote de la Mancha (Don Kisot), yang dianggap oleh banyak orang sebagai novel modern pertama, salah satu karya terbesar dalam Sastra Barat, dan yang terbesar dalam bahasa Spanyol. Novel ini adalah salah satu dari "Buku Terbesar di Dunia Barat" dalam Encyclopedia Britannica. Pengarang Rusia Fyodor Dostoyevsky menyebutnya "kata yang paling puncak dan paling luhur dari pemikiran manusia". Perdana Menteri Israel David Ben-Gurion mempelajari bahasa Spanyol agar ia dapat membacanya dalam bahasa aslinya, dan menganggapnya sebagai prasyarat untuk menjadi seorang negarawan yang efektif. [[Category:Wp/sas]] snooupfsrawm4uuezn22jv228d6sxk7 7385105 7385104 2026-11-08T02:45:40Z Ichahahaha 2690743 membuat artikel baru 7385105 wikitext text/x-wiki Miguel de Cervantes Saavedra (29 September 1547 – 22 April 1616) adalah seorang novelis, penyair dan dramatis Spanyol. Namanya paling dikenal lewat novelnya Don Quixote de la Mancha (Don Kisot), yang dianggap oleh banyak orang sebagai novel modern pertama, salah satu karya terbesar dalam Sastra Barat, dan yang terbesar dalam bahasa Spanyol. Novel ini adalah salah satu dari "Buku Terbesar di Dunia Barat" dalam Encyclopedia Britannica. Pengarang Rusia Fyodor Dostoyevsky menyebutnya "kata yang paling puncak dan paling luhur dari pemikiran manusia". Perdana Menteri Israel David Ben-Gurion mempelajari bahasa Spanyol agar ia dapat membacanya dalam bahasa aslinya, dan menganggapnya sebagai prasyarat untuk menjadi seorang negarawan yang efektif. [[Category:Wp/sas]] [[Category:Kodar Serentak Hari Pahlawan Nasional Komunitas WIkimedia Mataram GSF26]] r29shon706kwcphvh3m9i79r7wyd09x 7385145 7385105 2026-11-08T03:22:17Z Ichahahaha 2690743 7385145 wikitext text/x-wiki Miguel de Cervantes Saavedra (29 September 1547 – 22 April 1616) niki penulis novel, penyair, kance dramatis Spanyol. Aranne paling tekenal langan novelne sak bejudul ''Don Quixote de la Mancha'' (Don Kisot), saq teanggep siq lueq dengan jari novel modern pertame, salaq sopoq karyene sak peling beleq leq Sastra Barat, kance saq paling beleq leq base Spanyol. Novel niki salaq sopoq ''Buku Paling Beleq leq Dunie Bat'' leq Encyclopedia Britannica. Pengarang Rusia Fyodor Dostoyevsky sebutn ''kate sak paling atas kance sak paling julu lekan pemikiran manusie''. Perdane Menteri Israel David Ben-Gurion berajah base Spanyol aden saq tao bacen kadu base asline, kance siikn anggep jari syaratyak jari negarawan saq efektif. [[Category:Wp/sas]] [[Category:Wp/sas/Kodar Serentak Hari Pahlawan Nasional Komunitas WIkimedia Mataram GSF26]] c0ofbo5nyfme7gxtignhnwu1mbthkbd 0 3830375 7385106 2026-11-08T02:48:09Z Daniel Ricoxx 2723971 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Tupal''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin-Tupal.wav|embed|200px]] |} [[File:Friends circle.jpg|thumb|250px|tupal]] === Español === * '''Definición:''' Nuestro(s) * '''Ejemplo:''' "Ne mistun tupal" — ''El gato es nuestro'' === English === * '''Definit..." 7385106 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Tupal''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin-Tupal.wav|embed|200px]] |} [[File:Friends circle.jpg|thumb|250px|tupal]] === Español === * '''Definición:''' Nuestro(s) * '''Ejemplo:''' "Ne mistun tupal" — ''El gato es nuestro'' === English === * '''Definition:''' Our * '''Example:''' "Ne mistun tupal" — ''The cat is ours'' [[Category:Wt/ppl/Category:Adjetivo]] [[Category:Wt/ppl]] i8tks3q4mfx5u8jjgv1zns9gb7v0g5x 3 3830376 7385107 2026-11-08T02:54:00Z Welcoming Bot 9525 Welcome to Wikimedia Incubator! 7385107 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float=right }} Welcome to Wikimedia Incubator! At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand them! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and follow their instructions. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]]. </div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 02:54, 8 November 2026 (UTC) llnaz29rrkxvdshwrj2dg885850vv40 0 3830377 7385108 2026-11-08T02:55:32Z Deysy Guzman 2693382 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''tzikmuyu''' ----''Categoría Gramatical:'' Zoología ''Grammatical Category:'' Zoology ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzikmuyu.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_viuda_de_Jiménez_(Edwin_Artero_Gámez)-Tzikmuyu]] File:Smooth-billed ani (Crotophaga ani) GC.JPG|Smooth-billed_ani_(Crotophag..." 7385108 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''tzikmuyu''' ----''Categoría Gramatical:'' Zoología ''Grammatical Category:'' Zoology ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzikmuyu.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_viuda_de_Jiménez_(Edwin_Artero_Gámez)-Tzikmuyu]] [[File:Smooth-billed ani (Crotophaga ani) GC.JPG|Smooth-billed_ani_(Crotophaga_ani)_GC]] === Español === * '''Definición:''' pijuy (garrapatero) * '''Ejemplo:''' "ne tzikmuyu kikwa teshkan:" — ''el pijuy come garrapatas.'' === English === * '''Definition:''' pijuy (tickler) * '''Example:''' "ne tzikmuyu kikwa teshkan" — ''the pijuy eats ticks.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Zoología]] [[Category:Wt/ppl]] 308mfpii2vdiz3ds426795b1ps911ya 0 3830378 7385110 2026-11-08T03:02:56Z Nani Asiany Ms 2703988 Created page with "Keumalahayati, kang kesuwur aran Malahayati minangka tokoh wong wadon teka Kesultanan Aceh. Ring sejarah Indonesia Malahayati iku kesuwur minangka laksamana lan panglima angkatan laut tepak wayahe pemerintahan Alauddin Riayat Syah Sayyid (1589-1604). Literatur Indonesia umume nerangaken kadhung uripe Malahayati kira-kira taun 1550 - 1615. Ketulis taun iku kerana tanggal kelahirane lan ninggale sing diweruhi kelawan pasti teka sumber kang sak jamane." 7385110 wikitext text/x-wiki Keumalahayati, kang kesuwur aran Malahayati minangka tokoh wong wadon teka Kesultanan Aceh. Ring sejarah Indonesia Malahayati iku kesuwur minangka laksamana lan panglima angkatan laut tepak wayahe pemerintahan Alauddin Riayat Syah Sayyid (1589-1604). Literatur Indonesia umume nerangaken kadhung uripe Malahayati kira-kira taun 1550 - 1615. Ketulis taun iku kerana tanggal kelahirane lan ninggale sing diweruhi kelawan pasti teka sumber kang sak jamane. 20ppgdmsv74uvd5uzzixvqd2t0ck7su 7385146 7385110 2026-11-08T03:23:28Z Nani Asiany Ms 2703988 7385146 wikitext text/x-wiki Keumalahayati, kang kesuwur aran Malahayati minangka tokoh wong wadon teka Kesultanan Aceh. Ring sejarah Indonesia Malahayati iku kesuwur minangka laksamana lan panglima angkatan laut tepak wayahe pemerintahan Alauddin Riayat Syah Sayyid (1589-1604). Literatur Indonesia umume nerangaken kadhung uripe Malahayati kira-kira taun 1550 - 1615. Ketulis taun iku kerana tanggal kelahirane lan ninggale sing diweruhi kelawan pasti teka sumber kang sak jamane. Sing ana bukti sejarah kang bener-bener akurat ngenangi anane Laksamana Malahayati iki. Aran iyane buru mecungul nalika ana buku nopel Oude Glorie tulisane Marie van Zeggelen ring taun 1935. Sumber sejarah kang nuju navigator Inggris, John Davis ngenangi matine Cournelis de Houtman, sing ana nyebut blas kadhung kang mateni iku wong wadon. Taping kabar-kabare kang ana sakdurunge, nyebutaken kadhung Sultan jaman iku dikelilingi prajurit wadon. Kerana iku tokoh kang aran Laksamana Malahayati magih sing pasti anane. gog3409l9x034k2jgjzzr35gn8agv1j 7385176 7385146 2026-11-08T03:49:45Z Nani Asiany Ms 2703988 7385176 wikitext text/x-wiki Keumalahayati, kang kesuwur aran Malahayati minangka tokoh wong wadon teka Kesultanan Aceh. Ring sejarah Indonesia Malahayati iku kesuwur minangka laksamana lan panglima angkatan laut tepak wayahe pemerintahan Alauddin Riayat Syah Sayyid (1589-1604). Literatur Indonesia umume nerangaken kadhung uripe Malahayati kira-kira taun 1550 - 1615. Ketulis taun iku kerana tanggal kelahirane lan ninggale sing diweruhi kelawan pasti teka sumber kang sak jamane. Sing ana bukti sejarah kang bener-bener akurat ngenangi anane Laksamana Malahayati iki. Aran iyane buru mecungul nalika ana buku nopel Oude Glorie tulisane Marie van Zeggelen ring taun 1935. Sumber sejarah kang nuju navigator Inggris, John Davis ngenangi matine Cournelis de Houtman, sing ana nyebut blas kadhung kang mateni iku wong wadon. Taping kabar-kabare kang ana sakdurunge, nyebutaken kadhung Sultan jaman iku dikelilingi prajurit wadon. Kerana iku tokoh kang aran Laksamana Malahayati magih sing pasti anane. Ring sejarah Aceh modern, Malahayati dikaitaken ambi anane pasukan wadon Inong Balee. Kang dadi anggota pasukan iki asale teka wong-wong kang lakine padha gugur ngelawan Portugis. Nurut warta berita Indonesia, salah siji wong kang gugur iku arane Laksamana Zainal Abidin, lakine Malahayati. Ring tradhisi biografis, aju dikaitaken ambi gugure kang lanang ring perang laut Aceh - Portugis nong Teluk Haru lan ngadege Inong Balee. basjgikasgjnmtdj55rigvoi70rapjo 7385188 7385176 2026-11-08T04:01:49Z Nani Asiany Ms 2703988 7385188 wikitext text/x-wiki Keumalahayati, kang kesuwur aran Malahayati minangka tokoh wong wadon teka Kesultanan Aceh. Ring sejarah Indonesia Malahayati iku kesuwur minangka laksamana lan panglima angkatan laut tepak wayahe pemerintahan Alauddin Riayat Syah Sayyid (1589-1604). Literatur Indonesia umume nerangaken kadhung uripe Malahayati kira-kira taun 1550 - 1615. Ketulis taun iku kerana tanggal kelahirane lan ninggale sing diweruhi kelawan pasti teka sumber kang sak jamane. Sing ana bukti sejarah kang bener-bener akurat ngenangi anane Laksamana Malahayati iki. Aran iyane buru mecungul nalika ana buku nopel Oude Glorie tulisane Marie van Zeggelen ring taun 1935. Sumber sejarah kang nuju navigator Inggris, John Davis ngenangi matine Cournelis de Houtman, sing ana nyebut blas kadhung kang mateni iku wong wadon. Taping kabar-kabare kang ana sakdurunge, nyebutaken kadhung Sultan jaman iku dikelilingi prajurit wadon. Kerana iku tokoh kang aran Laksamana Malahayati magih sing pasti anane. Ring sejarah Aceh modern, Malahayati dikaitaken ambi anane pasukan wadon Inong Balee. Kang dadi anggota pasukan iki asale teka wong-wong kang lakine padha gugur ngelawan Portugis. Nurut warta berita Indonesia, salah siji wong kang gugur iku arane Laksamana Zainal Abidin, lakine Malahayati. Ring tradhisi biografis, aju dikaitaken ambi gugure kang lanang ring perang laut Aceh - Portugis nong Teluk Haru lan ngadege Inong Balee. Aran Malahayati uga dikaitaken ambi anane padu antarane Aceh lan ekspedisi Landa kang dipimpin Cornelis de Houtman taun 1599. Ring kono Cornelis mati ring perang Aceh, sedheng dulure kang aran Frederick de Houtman, dibui lebih teka rong taun lawase. Cerita kadhung Cornelis iki mati merga adhep-adhepan langsung ambi Malahayati wis semebar ring sejarah Indonesia ring abad -20 taping sing disebutaken nyang laporane John Davis lan Frederick de Houtman kaya kang wis diweruhi. hgdhazg5m9p0rzgp58p9tmdrxugelg8 7385203 7385188 2026-11-08T04:15:57Z Nani Asiany Ms 2703988 7385203 wikitext text/x-wiki Keumalahayati, kang kesuwur aran Malahayati minangka tokoh wong wadon teka Kesultanan Aceh. Ring sejarah Indonesia Malahayati iku kesuwur minangka laksamana lan panglima angkatan laut tepak wayahe pemerintahan Alauddin Riayat Syah Sayyid (1589-1604). Literatur Indonesia umume nerangaken kadhung uripe Malahayati kira-kira taun 1550 - 1615. Ketulis taun iku kerana tanggal kelahirane lan ninggale sing diweruhi kelawan pasti teka sumber kang sak jamane. Sing ana bukti sejarah kang bener-bener akurat ngenangi anane Laksamana Malahayati iki. Aran iyane buru mecungul nalika ana buku nopel Oude Glorie tulisane Marie van Zeggelen ring taun 1935. Sumber sejarah kang nuju navigator Inggris, John Davis ngenangi matine Cournelis de Houtman, sing ana nyebut blas kadhung kang mateni iku wong wadon. Taping kabar-kabare kang ana sakdurunge, nyebutaken kadhung Sultan jaman iku dikelilingi prajurit wadon. Kerana iku tokoh kang aran Laksamana Malahayati magih sing pasti anane. Ring sejarah Aceh modern, Malahayati dikaitaken ambi anane pasukan wadon Inong Balee. Kang dadi anggota pasukan iki asale teka wong-wong kang lakine padha gugur ngelawan Portugis. Nurut warta berita Indonesia, salah siji wong kang gugur iku arane Laksamana Zainal Abidin, lakine Malahayati. Ring tradhisi biografis, aju dikaitaken ambi gugure kang lanang ring perang laut Aceh - Portugis nong Teluk Haru lan ngadege Inong Balee. Aran Malahayati uga dikaitaken ambi anane padu antarane Aceh lan ekspedisi Landa kang dipimpin Cornelis de Houtman taun 1599. Ring kono Cornelis mati ring perang Aceh, sedheng dulure kang aran Frederick de Houtman, dibui lebih teka rong taun lawase. Cerita kadhung Cornelis iki mati merga adhep-adhepan langsung ambi Malahayati wis semebar ring sejarah Indonesia ring abad -20 taping sing disebutaken nyang laporane John Davis lan Frederick de Houtman kaya kang wis diweruhi. Pemerintah Indonesia netepaken Malahayati minangka Pahlawan Nasional Indonesia nganggo dhasar Keputusan Presiden Republik Nomor: 115/TK/Tahun 2017 tanggal 6 Nopember 2017. Ring taun 2023, Sidang Umum UNESCO kang ping -42 nyetujoni pengasosiasian UNESCO kelawan pengetane 475 taun kelahirane ring taun 2025. r5pj3uwxltl3apw0l5shnfzzry92i1d 0 3830379 7385112 2026-11-08T03:04:23Z Deysy Guzman 2693382 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''tzikok''' ----''Categoría Gramatical:'' Zoología ''Grammatical Category:'' Zoology ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzikok.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_viuda_de_Jiménez_(Edwin_Artero_Gámez)-Tzikok]] [[File:Mico acariensis.png|Mico_acariensis]] === Español === * '''Definición:'''..." 7385112 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''tzikok''' ----''Categoría Gramatical:'' Zoología ''Grammatical Category:'' Zoology ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzikok.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_viuda_de_Jiménez_(Edwin_Artero_Gámez)-Tzikok]] [[File:Mico acariensis.png|Mico_acariensis]] === Español === * '''Definición:''' mico * '''Ejemplo:''' "ne tzikok" — ''el mico.'' === English === * '''Definition:''' monkey * '''Example:''' "ne tzikok — ''the monkey.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Zoología]] [[Category:Wt/ppl]] pe2ljozsi22tecygi0jh93c31l45vf7 0 3830380 7385119 2026-11-08T03:10:55Z Deysy Guzman 2693382 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''tzikuas''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzikuas.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_viuda_de_Jiménez_(Edwin_Artero_Gámez)-Tzikuas]] [[File:A comb.jpg|A_comb]] === Español === * '''Definición:''' Peine * '''Ej..." 7385119 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''tzikuas''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzikuas.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_viuda_de_Jiménez_(Edwin_Artero_Gámez)-Tzikuas]] [[File:A comb.jpg|A_comb]] === Español === * '''Definición:''' Peine * '''Ejemplo:''' "ne tzikuas" — ''el peine'' === English === * '''Definition:''' comb * '''Example:''' "ne tzikuas" — ''the comb.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Sustantivo]] [[Category:Wt/ppl]] r1q96rzl37ojecf9pe4mfdp64so9xh6 0 3830381 7385120 2026-11-08T03:12:13Z Daniel Ricoxx 2723971 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''Turuj''' ----''Categoría Gramatical:'' Zoología ''Grammatical Category:'' Zoology ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin-Turuj.wav|embed|200px]] |} [[File:Charolais cattle, Sierra Nevada, Venezuela.jpg|thumb|250x250px|turuj]] === Español === * '''Definición:''' Res(Toro) * '''Ejemplo:''' "Ne inakayu turuj" — ''La carne de res'' ==..." 7385120 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''Turuj''' ----''Categoría Gramatical:'' Zoología ''Grammatical Category:'' Zoology ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin-Turuj.wav|embed|200px]] |} [[File:Charolais cattle, Sierra Nevada, Venezuela.jpg|thumb|250x250px|turuj]] === Español === * '''Definición:''' Res(Toro) * '''Ejemplo:''' "Ne inakayu turuj" — ''La carne de res'' === English === * '''Definition:''' The beef(Bull) * '''Example:''' "Ne inakayu turuj" — ''The meat of the bull'' [[Category:Wt/ppl/Category:Zoología]] [[Category:Wt/ppl]] t4o1wapsjpzdvnnrzejc2f8gcltijfx 3 3830382 7385129 2026-11-08T03:17:28Z Welcoming Bot 9525 Welcome to Wikimedia Incubator! 7385129 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float=right }} Welcome to Wikimedia Incubator! At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand them! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and follow their instructions. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]]. </div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 03:17, 8 November 2026 (UTC) k2gml3hyh7fdi2hkoh53yc5cn8jv1yy 2 3830383 7385132 2026-11-08T03:18:18Z Sopyan.S 2724184 Created page with "Aseli wong Using lahir nang kalipuro, Banyuwangi bagian lor. Dadi guru nong salah siji sekolahan nang banyuwangi." 7385132 wikitext text/x-wiki Aseli wong Using lahir nang kalipuro, Banyuwangi bagian lor. Dadi guru nong salah siji sekolahan nang banyuwangi. ofe4fs0q2xj6c011kkmsgr77x0qb2dm 0 3830384 7385134 2026-11-08T03:18:40Z Deysy Guzman 2693382 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''−tzikwastia''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Transitivo ''Grammatical Category:'' Transitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzikwastia.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_viuda_de_Jiménez_(Edwin_Artero_Gámez)-Tzikwastia]] === Español === * '''Definición:''' Peinar a * ''..." 7385134 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''−tzikwastia''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Transitivo ''Grammatical Category:'' Transitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzikwastia.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_viuda_de_Jiménez_(Edwin_Artero_Gámez)-Tzikwastia]] === Español === * '''Definición:''' Peinar a * '''Ejemplo:''' "niu-niktzikwastia María" — ''voy a peinar a María.'' === English === * '''Definition:''' combing * '''Example:''' "niu-niktzikwastia Maria:" — ''I'm going to comb Maria's'' [[Category:Wt/ppl/Category:Verbo Transitivo]] [[Category:Wt/ppl]] 94exbjhlvu507x39m15a1sh1ct9w9vg 3 3830385 7385141 2026-11-08T03:20:32Z Welcoming Bot 9525 Welcome to Wikimedia Incubator! 7385141 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float=right }} Welcome to Wikimedia Incubator! At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand them! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and follow their instructions. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]]. </div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 03:20, 8 November 2026 (UTC) cu4fyzd63dzvrj5t92ps3zo67ktv3hv 0 3830386 7385148 2026-11-08T03:24:25Z Yechot 2703994 Created page with "Iki aran Indonesia kang sing nganggo aran keluarga." 7385148 wikitext text/x-wiki Iki aran Indonesia kang sing nganggo aran keluarga. tujgt07gpkrmfgaotdxsmu150mxzkgk 7385152 7385148 2026-11-08T03:28:31Z Yechot 2703994 7385152 wikitext text/x-wiki Iki aran Indonesia kang sing nganggo aran keluarga. Fatmawati (lahir Fatimah; 5 Februari 1923 – 14 Mei 1980) iku rabine Presiden Indonesia hang kawitan yaiku Soekarno. Yane dadi Ibu Negara Indonesia kawitan teka tahun 1945 sampek tahun 1967. f0g1xt50opipq9gutyf1877uobdz5iz 7385158 7385152 2026-11-08T03:32:06Z Yechot 2703994 7385158 wikitext text/x-wiki Iki aran Indonesia kang sing nganggo aran keluarga. Fatmawati (lahir Fatimah; 5 Februari 1923 – 14 Mei 1980) iku rabine Presiden Indonesia hang kawitan yaiku Soekarno. Yane dadi Ibu Negara Indonesia kawitan teka tahun 1945 sampek tahun 1967. FAtmawati dadi rabi kaping-3 teko presiden Soekarno , uga dadi emak teka presiden kaping limo, Megawati Soekarnoputri. Yane uga dikenal kelawan jasane njahit Bendera Pusaka Sang Saka Merah Putih kang milu dikibaraken nong upacara Proklamasi Kemerdekaan Indonesia hang pertama kali dianakaen nong Jakarta nong tanggal 17 Agustus 1945. judord3w6kgqygajs0qzgu429ib2899 7385159 7385158 2026-11-08T03:32:48Z Yechot 2703994 7385159 wikitext text/x-wiki Iki aran Indonesia kang sing nganggo aran keluarga. Fatmawati (lahir Fatimah; 5 Februari 1923 – 14 Mei 1980) iku rabine Presiden Indonesia hang kawitan yaiku Soekarno. Yane dadi Ibu Negara Indonesia kawitan teka tahun 1945 sampek tahun 1967. FAtmawati dadi rabi kaping-3 teko presiden Soekarno , uga dadi emak teka presiden kaping limo, Megawati Soekarnoputri. Yane uga dikenal kelawan jasane njahit Bendera Pusaka Sang Saka Merah Putih kang milu dikibaraken nong upacara Proklamasi Kemerdekaan Indonesia hang pertama kali dianakaen nong Jakarta nong tanggal 17 Agustus 1945. == Penguripan == 9gprb54u5hr72q44262jgh9k9b9swaj 7385163 7385159 2026-11-08T03:37:58Z Yechot 2703994 7385163 wikitext text/x-wiki Iki aran Indonesia kang sing nganggo aran keluarga. Fatmawati (lahir Fatimah; 5 Februari 1923 – 14 Mei 1980) iku rabine Presiden Indonesia hang kawitan yaiku Soekarno. Yane dadi Ibu Negara Indonesia kawitan teka tahun 1945 sampek tahun 1967. FAtmawati dadi rabi kaping-3 teko presiden Soekarno , uga dadi emak teka presiden kaping limo, Megawati Soekarnoputri. Yane uga dikenal kelawan jasane njahit Bendera Pusaka Sang Saka Merah Putih kang milu dikibaraken nong upacara Proklamasi Kemerdekaan Indonesia hang pertama kali dianakaen nong Jakarta nong tanggal 17 Agustus 1945. == Penguripan == Fatmawati lair ring 5 Februari 1923 neng Bengkulu teka pasangan Hasan Din ambi Siti Chadijah. Salah siji leluhur yaiku putri teka Kesultanan Inderapura (Minangkabau). Fatmawati kawitan sekolah ring tahun 1929 neng Sekolah Rakyat, terus ring tahun 1930 sekolah neng HIS Muhammadiyah Kebon Ros, lan ring tahun 1932 ngelanjutaken nang HIS Muhammadiyah Palembang. ru0xwl7pk2cc4pxpx6op99r5oobsa8v 7385178 7385163 2026-11-08T03:51:20Z Yechot 2703994 7385178 wikitext text/x-wiki Iki aran Indonesia kang sing nganggo aran keluarga. Fatmawati (lahir Fatimah; 5 Februari 1923 – 14 Mei 1980) iku rabine Presiden Indonesia hang kawitan yaiku Soekarno. Yane dadi Ibu Negara Indonesia kawitan teka tahun 1945 sampek tahun 1967. FAtmawati dadi rabi kaping-3 teko presiden Soekarno , uga dadi emak teka presiden kaping limo, Megawati Soekarnoputri. Yane uga dikenal kelawan jasane njahit Bendera Pusaka Sang Saka Merah Putih kang milu dikibaraken nong upacara Proklamasi Kemerdekaan Indonesia hang pertama kali dianakaen nong Jakarta nong tanggal 17 Agustus 1945. == Penguripan == Fatmawati lair ring 5 Februari 1923 neng Bengkulu teka pasangan Hasan Din ambi Siti Chadijah. Salah siji leluhur yaiku putri teka Kesultanan Inderapura (Minangkabau). Fatmawati kawitan sekolah ring tahun 1929 neng Sekolah Rakyat, terus ring tahun 1930 sekolah neng HIS Muhammadiyah Kebon Ros, lan ring tahun 1932 ngelanjutaken nang HIS Muhammadiyah Palembang. Wayakendi yane kecaruk Soekarno, yane mageh enom lan Soekarno wayah iku wes rabi ambi wong wadon berumur 53 tahun kang arane Inggit Garnasih. Hing heran, rabine Soekarno emong ngeculaken lakine, taping sakwise rong tahun, Inggit setuju kadung pegatan. Soekarno mbenaraken kebutuhan kanggo rabi anyare ambi nyatakaken kepingin duwe anak kang bisa nerusaken perjuangane. mdfl4857janpext1zs74jl2w1226onx 7385183 7385178 2026-11-08T03:59:05Z Yechot 2703994 7385183 wikitext text/x-wiki Iki aran Indonesia kang sing nganggo aran keluarga. Fatmawati (lahir Fatimah; 5 Februari 1923 – 14 Mei 1980) iku rabine Presiden Indonesia hang kawitan yaiku Soekarno. Yane dadi Ibu Negara Indonesia kawitan teka tahun 1945 sampek tahun 1967. FAtmawati dadi rabi kaping-3 teko presiden Soekarno , uga dadi emak teka presiden kaping limo, Megawati Soekarnoputri. Yane uga dikenal kelawan jasane njahit Bendera Pusaka Sang Saka Merah Putih kang milu dikibaraken nong upacara Proklamasi Kemerdekaan Indonesia hang pertama kali dianakaen nong Jakarta nong tanggal 17 Agustus 1945. == Penguripan == Fatmawati lair ring 5 Februari 1923 neng Bengkulu teka pasangan Hasan Din ambi Siti Chadijah. Salah siji leluhur yaiku putri teka Kesultanan Inderapura (Minangkabau). Fatmawati kawitan sekolah ring tahun 1929 neng Sekolah Rakyat, terus ring tahun 1930 sekolah neng HIS Muhammadiyah Kebon Ros, lan ring tahun 1932 ngelanjutaken nang HIS Muhammadiyah Palembang. Wayakendi yane kecaruk Soekarno, yane mageh enom lan Soekarno wayah iku wes rabi ambi wong wadon berumur 53 tahun kang arane Inggit Garnasih. Hing heran, rabine Soekarno emong ngeculaken lakine, taping sakwise rong tahun, Inggit setuju kadung pegatan. Soekarno mbenaraken kebutuhan kanggo rabi anyare ambi nyatakaken kepingin duwe anak kang bisa nerusaken perjuangane. Reng tahun 1943, Fatmawati dadi rabi kaping telu Soekarno. Neng tahun 1945, yane dadi rabine nalika Indonesia memproklamasikaen kemerdekaan. Bendera negara anyar dijahit ambi Fatmawati, lan bendera kang padha dikibarkan saben tahun samek tahun 1967. Masiya yane iku rabi kaping telu Soekarno, kabeh rabi sakdurunge wis diceraikan sesuai ambi hukum negara. Fatmawati kerana kadung kudu dadi rabi siji-sijine Soekarno reng wektu iku. b4nwvo5svvspapczonuzpoqanvcedua 7385197 7385183 2026-11-08T04:10:29Z Yechot 2703994 7385197 wikitext text/x-wiki Iki aran Indonesia kang sing nganggo aran keluarga. Fatmawati (lahir Fatimah; 5 Februari 1923 – 14 Mei 1980) iku rabine Presiden Indonesia hang kawitan yaiku Soekarno. Yane dadi Ibu Negara Indonesia kawitan teka tahun 1945 sampek tahun 1967. FAtmawati dadi rabi kaping-3 teko presiden Soekarno , uga dadi emak teka presiden kaping limo, Megawati Soekarnoputri. Yane uga dikenal kelawan jasane njahit Bendera Pusaka Sang Saka Merah Putih kang milu dikibaraken nong upacara Proklamasi Kemerdekaan Indonesia hang pertama kali dianakaen nong Jakarta nong tanggal 17 Agustus 1945. == Penguripan == Fatmawati lair ring 5 Februari 1923 neng Bengkulu teka pasangan Hasan Din ambi Siti Chadijah. Salah siji leluhur yaiku putri teka Kesultanan Inderapura (Minangkabau). Fatmawati kawitan sekolah ring tahun 1929 neng Sekolah Rakyat, terus ring tahun 1930 sekolah neng HIS Muhammadiyah Kebon Ros, lan ring tahun 1932 ngelanjutaken nang HIS Muhammadiyah Palembang. Wayakendi yane kecaruk Soekarno, yane mageh enom lan Soekarno wayah iku wes rabi ambi wong wadon berumur 53 tahun kang arane Inggit Garnasih. Hing heran, rabine Soekarno emong ngeculaken lakine, taping sakwise rong tahun, Inggit setuju kadung pegatan. Soekarno mbenaraken kebutuhan kanggo rabi anyare ambi nyatakaken kepingin duwe anak kang bisa nerusaken perjuangane. Reng tahun 1943, Fatmawati dadi rabi kaping telu Soekarno. Neng tahun 1945, yane dadi rabine nalika Indonesia memproklamasikaen kemerdekaan. Bendera negara anyar dijahit ambi Fatmawati, lan bendera kang padha dikibarkan saben tahun samek tahun 1967. Masiya yane iku rabi kaping telu Soekarno, kabeh rabi sakdurunge wis diceraikan sesuai ambi hukum negara. Fatmawati kerana kadung kudu dadi rabi siji-sijine Soekarno reng wektu iku. Fatmawati dikenal hing gelem ambi poligami. Kerana iku, sakwise Soekarno njuwut izin kanggo ngawini Hartini ring tanggal 7 Juli 1953, Fatmawati milih kanggo ninggalaken Istana Negara. 7tf3n4834yuvr14z50uc6ivqqcwnpkl 7385200 7385197 2026-11-08T04:13:03Z Yechot 2703994 7385200 wikitext text/x-wiki Iki aran Indonesia kang sing nganggo aran keluarga. Fatmawati (lahir Fatimah; 5 Februari 1923 – 14 Mei 1980) iku rabine Presiden Indonesia hang kawitan yaiku Soekarno. Yane dadi Ibu Negara Indonesia kawitan teka tahun 1945 sampek tahun 1967. FAtmawati dadi rabi kaping-3 teko presiden Soekarno , uga dadi emak teka presiden kaping limo, Megawati Soekarnoputri. Yane uga dikenal kelawan jasane njahit Bendera Pusaka Sang Saka Merah Putih kang milu dikibaraken nong upacara Proklamasi Kemerdekaan Indonesia hang pertama kali dianakaen nong Jakarta nong tanggal 17 Agustus 1945. == Penguripan == Fatmawati lair ring 5 Februari 1923 neng Bengkulu teka pasangan Hasan Din ambi Siti Chadijah. Salah siji leluhur yaiku putri teka Kesultanan Inderapura (Minangkabau). Fatmawati kawitan sekolah ring tahun 1929 neng Sekolah Rakyat, terus ring tahun 1930 sekolah neng HIS Muhammadiyah Kebon Ros, lan ring tahun 1932 ngelanjutaken nang HIS Muhammadiyah Palembang. Wayakendi yane kecaruk Soekarno, yane mageh enom lan Soekarno wayah iku wes rabi ambi wong wadon berumur 53 tahun kang arane Inggit Garnasih. Hing heran, rabine Soekarno emong ngeculaken lakine, taping sakwise rong tahun, Inggit setuju kadung pegatan. Soekarno mbenaraken kebutuhan kanggo rabi anyare ambi nyatakaken kepingin duwe anak kang bisa nerusaken perjuangane. Reng tahun 1943, Fatmawati dadi rabi kaping telu Soekarno. Neng tahun 1945, yane dadi rabine nalika Indonesia memproklamasikaen kemerdekaan. Bendera negara anyar dijahit ambi Fatmawati, lan bendera kang padha dikibarkan saben tahun samek tahun 1967. Masiya yane iku rabi kaping telu Soekarno, kabeh rabi sakdurunge wis diceraikan sesuai ambi hukum negara. Fatmawati kerana kadung kudu dadi rabi siji-sijine Soekarno reng wektu iku. Fatmawati dikenal hing gelem ambi poligami. Kerana iku, sakwise Soekarno njuwut izin kanggo ngawini Hartini ring tanggal 7 Juli 1953, Fatmawati milih kanggo ninggalaken Istana Negara. Fatmawati ninggal marga serangan jantung ring tanggal 14 Mei 1980 nong Kuala Lumpur, Malaysia, nalika ring perjalanan balik nang Jakarta teka umrah ring Makkah. Yane dimakamaken ring Taman Pemakaman Umum Karet Bivak, Jakarta Pusat. 9sgvc35otkmfktdcn2uxvhgoga4axrt 0 3830387 7385156 2026-11-08T03:30:11Z Deysy Guzman 2693382 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''zikwini''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Intransitivo ''Grammatical Category:'' Intransitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzikwini.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_viuda_de_Jiménez_(Edwin_Artero_Gámez)-Tzikwini]] [[File:Sapo alcalde.jpg|Sapo_alcalde]] === Español ===..." 7385156 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''zikwini''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Intransitivo ''Grammatical Category:'' Intransitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzikwini.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_viuda_de_Jiménez_(Edwin_Artero_Gámez)-Tzikwini]] [[File:Sapo alcalde.jpg|Sapo_alcalde]] === Español === * '''Definición:''' saltar, rebotar * '''Ejemplo:''' "ne kalat tzikwini" — ''El sapo brinca.'' === English === * '''Definition:''' hop; bounce * '''Example:''' " ne kalat tzikwini" — ''The toad jumps.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Verbo Intransitivo]] [[Category:Wt/ppl]] 7u1odum6cs9ai9b76rr8d5d1qu7m5ua 0 3830388 7385160 2026-11-08T03:35:20Z Matchaming 2703996 Created page with "Siti Walidah (3 Januari 1872 – 31 Mei 1946) yaiku tokoh pejuang wadon. Siti Walidah iku rabine Ahmad Dahlan, pendiri organisasi Muhammadiyah ambi pahlawan nasional Indonesia. Siti Walidah iku pisan diceluki Nyai Ahmad Dahlan. '''Wayah Enom''' Siti Walidah lair ning taun 1872 nang Kauman, Yogyakarta. Siti Walidah yaiku anak wadon teko ulama ambi bangsawan teko Kasultanan Yogyakarta kang arane Kyai Haji Muhammad Fadli. Lingkungan panggonane Siti Walidah iku akeh dipang..." 7385160 wikitext text/x-wiki Siti Walidah (3 Januari 1872 – 31 Mei 1946) yaiku tokoh pejuang wadon. Siti Walidah iku rabine Ahmad Dahlan, pendiri organisasi Muhammadiyah ambi pahlawan nasional Indonesia. Siti Walidah iku pisan diceluki Nyai Ahmad Dahlan. '''Wayah Enom''' Siti Walidah lair ning taun 1872 nang Kauman, Yogyakarta. Siti Walidah yaiku anak wadon teko ulama ambi bangsawan teko Kasultanan Yogyakarta kang arane Kyai Haji Muhammad Fadli. Lingkungan panggonane Siti Walidah iku akeh dipanggoni tokoh-tokoh agama teko keraton. Siti Walidah sekolah nang umah, diajari macem-macem bab agama Islam, basa Arab ambi Al-Qur'an. Iyane maca Al-Qur'an nganggo naskah Jawi. 68p0iaavpf3jp5yeiq8x08cuxvuklfh 7385171 7385160 2026-11-08T03:46:22Z Matchaming 2703996 7385171 wikitext text/x-wiki Siti Walidah (3 Januari 1872 – 31 Mei 1946) yaiku tokoh pejuang wadon. Siti Walidah iku rabine Ahmad Dahlan, pendiri organisasi Muhammadiyah ambi pahlawan nasional Indonesia. Siti Walidah iku pisan diceluki Nyai Ahmad Dahlan. '''Wayah Enom''' Siti Walidah lair ning taun 1872 nang Kauman, Yogyakarta. Siti Walidah yaiku anak wadon teko ulama ambi bangsawan teko Kasultanan Yogyakarta kang arane Kyai Haji Muhammad Fadli. Lingkungan panggonane Siti Walidah iku akeh dipanggoni tokoh-tokoh agama teko keraton. Siti Walidah sekolah nang umah, diajari macem-macem bab agama Islam, basa Arab ambi Al-Qur'an. Iyane maca Al-Qur'an nganggo naskah Jawi. Siti Walidah rabi ambi dulure dewek, yaiku Ahmad Dahlan. Wayahe Ahmad Dahlan ruwet-ruwete ngembangaken organisasi Muhammadiyah, Siti Walidah mesti ngonconi. Tapi, merga ana sawatara pamikiran Ahmad Dahlan babagan agama Islam sing dianggep radikal, pasangan iki kerep nampa ancaman. Salah sijine, sakdurunge lelungan menyang Kabupaten Banyuwangi, Jawa Timur, dheweke loro tau nampa ancaman dipateni saka golongan konservatif sing ana nang kono. 0sd4mkcrv6vr3sez2ffl9zxxpb9ibo3 7385187 7385171 2026-11-08T04:01:30Z Matchaming 2703996 7385187 wikitext text/x-wiki Siti Walidah (3 Januari 1872 – 31 Mei 1946) yaiku tokoh pejuang wadon. Siti Walidah iku rabine Ahmad Dahlan, pendiri organisasi Muhammadiyah ambi pahlawan nasional Indonesia. Siti Walidah iku pisan diceluki Nyai Ahmad Dahlan. '''Wayah Enom''' Siti Walidah lair ning taun 1872 nang Kauman, Yogyakarta. Siti Walidah yaiku anak wadon teko ulama ambi bangsawan teko Kasultanan Yogyakarta kang arane Kyai Haji Muhammad Fadli. Lingkungan panggonane Siti Walidah iku akeh dipanggoni tokoh-tokoh agama teko keraton. Siti Walidah sekolah nang umah, diajari macem-macem bab agama Islam, basa Arab ambi Al-Qur'an. Iyane maca Al-Qur'an nganggo naskah Jawi. Siti Walidah rabi ambi dulure dewek, yaiku Ahmad Dahlan. Wayahe Ahmad Dahlan ruwet-ruwete ngembangaken organisasi Muhammadiyah, Siti Walidah mesti ngonconi. Tapi, merga ana pikiran Ahmad Dahlan agama Islam kang dianggep radikal, pasangan iki sering oleh ancaman. Salah sijine, sakdurunge menyang nang Kabupaten Banyuwangi, Jawa Timur, wong loro iku nerimo anceman dipateni teko wong kang ono ning kono. qf5raeg9cm4yh9jbuf4kqqaan8zom1c 7385220 7385187 2026-11-08T04:34:04Z Matchaming 2703996 7385220 wikitext text/x-wiki Siti Walidah (3 Januari 1872 – 31 Mei 1946) yaiku tokoh pejuang wadon. Siti Walidah iku rabine Ahmad Dahlan, pendiri organisasi Muhammadiyah ambi pahlawan nasional Indonesia. Siti Walidah iku pisan diceluki Nyai Ahmad Dahlan. '''Wayah Enom''' Siti Walidah lair ning taun 1872 nang Kauman, Yogyakarta. Siti Walidah yaiku anak wadon teko ulama ambi bangsawan teko Kasultanan Yogyakarta kang arane Kyai Haji Muhammad Fadli. Lingkungan panggonane Siti Walidah iku akeh dipanggoni tokoh-tokoh agama teko keraton. Siti Walidah sekolah nang umah, diajari macem-macem bab agama Islam, basa Arab ambi Al-Qur'an. Iyane maca Al-Qur'an nganggo naskah Jawi. Siti Walidah rabi ambi dulure dewek, yaiku Ahmad Dahlan. Wayahe Ahmad Dahlan ruwet-ruwete ngembangaken organisasi Muhammadiyah, Siti Walidah mesti ngonconi. Tapi, merga ana pikiran Ahmad Dahlan agama Islam kang dianggep radikal, pasangan iki sering oleh ancaman. Salah sijine, sakdurunge menyang nang Kabupaten Banyuwangi, Jawa Timur, wong loro iku nerimo anceman dipateni teko wong kang ono ning kono. '''Sopo Tresno dan Aisyiyah''' Taun 1941, Siti Walidah ngadegaken Sopo Tresno. Siti Walidah ambi Ahmad Dahlan gantian mimpin golongane wong iku wayae moco Al-Qur'an ambi maknani. Siti Walidah lebih nemenani ayat-ayat Al-Qur'an kang mbahas tentang wong wadon. Ambi ngajari moco nulis liwat Sopo Tresno, pasangan iki ngelendukaken merujuke agama kristen nang Jawa liwat sekolah kang di ditulungi ambi pemerintah Hindia Belanda. Bareng lakine ambi wong-wong pemimpin Muhammadiyah laine, Siti Walidah ngomongaken nggo ngeresmikno Sopo Tresno dadi kelompok wong wadon. mm68wdygs0rls4fr76p502uas9f05wh 7385262 7385220 2026-11-08T05:27:03Z Matchaming 2703996 7385262 wikitext text/x-wiki Siti Walidah (3 Januari 1872 – 31 Mei 1946) yaiku tokoh pejuang wadon. Siti Walidah iku rabine Ahmad Dahlan, pendiri organisasi Muhammadiyah ambi pahlawan nasional Indonesia. Siti Walidah iku pisan diceluki Nyai Ahmad Dahlan. '''Wayah Enom''' Siti Walidah lair ning taun 1872 nang Kauman, Yogyakarta. Siti Walidah yaiku anak wadon teko ulama ambi bangsawan teko Kasultanan Yogyakarta kang arane Kyai Haji Muhammad Fadli. Lingkungan panggonane Siti Walidah iku akeh dipanggoni tokoh-tokoh agama teko keraton. Siti Walidah sekolah nang umah, diajari macem-macem bab agama Islam, basa Arab ambi Al-Qur'an. Iyane maca Al-Qur'an nganggo naskah Jawi. Siti Walidah rabi ambi dulure dewek, yaiku Ahmad Dahlan. Wayahe Ahmad Dahlan ruwet-ruwete ngembangaken organisasi Muhammadiyah, Siti Walidah mesti ngonconi. Tapi, merga ana pikiran Ahmad Dahlan agama Islam kang dianggep radikal, pasangan iki sering oleh ancaman. Salah sijine, sakdurunge menyang nang Kabupaten Banyuwangi, Jawa Timur, wong loro iku nerimo anceman dipateni teko wong kang ono ning kono. '''Sopo Tresno dan Aisyiyah''' Taun 1941, Siti Walidah ngadegaken Sopo Tresno. Siti Walidah ambi Ahmad Dahlan gantian mimpin golongane wong iku wayae moco Al-Qur'an ambi maknani. Siti Walidah lebih nemenani ayat-ayat Al-Qur'an kang mbahas tentang wong wadon. Ambi ngajari moco nulis liwat Sopo Tresno, pasangan iki ngelendukaken merujuke agama kristen nang Jawa liwat sekolah kang di ditulungi ambi pemerintah Hindia Belanda. Bareng lakine ambi wong-wong pemimpin Muhammadiyah laine, Siti Walidah ngomongaken nggo ngeresmikno Sopo Tresno dadi kelompok wong wadon. Nolak proposal kang pertama Fatimah, akhire diputusaken nggo ganti aran dadi Aisyiyah, kang dijuwut teko aran rabine Nabi Muhammad , yoiku Aisyah. Kelompok anyar iki diresmikno ning tanggal 22 April 1917, ketuane Siti Walidah. Limang taun sakwise iku, organisasi iki dadi bagean soko Muhammadiyah. Liwat organisasi Aisyiyah, Siti Walidah ngadekaken sekolah-sekolah dinggo lare wadon , ugo program maca nulis ambi pendidikan agama islam donggo lare wadon. Nang taun 1922, iyane ngedekne mushola Aisyiyah kang pertama dinggo panggonan sholat jamaah lare wadon. Mushola iki uga digunakne kanggo para jamaah sinau maca, ndunga, lan sholat sampek lancar, uga diweni ilmu agama. 2y7o9facrkcoan8c0lnt5wzx0q4h9qw 7385297 7385262 2026-11-08T05:43:36Z Matchaming 2703996 7385297 wikitext text/x-wiki Siti Walidah (3 Januari 1872 – 31 Mei 1946) yaiku tokoh pejuang wadon. Siti Walidah iku rabine Ahmad Dahlan, pendiri organisasi Muhammadiyah ambi pahlawan nasional Indonesia. Siti Walidah iku pisan diceluki Nyai Ahmad Dahlan. '''Wayah Enom''' Siti Walidah lair ning taun 1872 nang Kauman, Yogyakarta. Siti Walidah yaiku anak wadon teko ulama ambi bangsawan teko Kasultanan Yogyakarta kang arane Kyai Haji Muhammad Fadli. Lingkungan panggonane Siti Walidah iku akeh dipanggoni tokoh-tokoh agama teko keraton. Siti Walidah sekolah nang umah, diajari macem-macem bab agama Islam, basa Arab ambi Al-Qur'an. Iyane maca Al-Qur'an nganggo naskah Jawi. Siti Walidah rabi ambi dulure dewek, yaiku Ahmad Dahlan. Wayahe Ahmad Dahlan ruwet-ruwete ngembangaken organisasi Muhammadiyah, Siti Walidah mesti ngonconi. Tapi, merga ana pikiran Ahmad Dahlan agama Islam kang dianggep radikal, pasangan iki sering oleh ancaman. Salah sijine, sakdurunge menyang nang Kabupaten Banyuwangi, Jawa Timur, wong loro iku nerimo anceman dipateni teko wong kang ono ning kono. '''Sopo Tresno dan Aisyiyah''' Taun 1941, Siti Walidah ngadegaken Sopo Tresno. Siti Walidah ambi Ahmad Dahlan gantian mimpin golongane wong iku wayae moco Al-Qur'an ambi maknani. Siti Walidah lebih nemenani ayat-ayat Al-Qur'an kang mbahas tentang wong wadon. Ambi ngajari moco nulis liwat Sopo Tresno, pasangan iki ngelendukaken merujuke agama kristen nang Jawa liwat sekolah kang di ditulungi ambi pemerintah Hindia Belanda. Bareng lakine ambi wong-wong pemimpin Muhammadiyah laine, Siti Walidah ngomongaken nggo ngeresmikno Sopo Tresno dadi kelompok wong wadon. Nolak proposal kang pertama Fatimah, akhire diputusaken nggo ganti aran dadi Aisyiyah, kang dijuwut teko aran rabine Nabi Muhammad , yoiku Aisyah. Kelompok anyar iki diresmikno ning tanggal 22 April 1917, ketuane Siti Walidah. Limang taun sakwise iku, organisasi iki dadi bagean soko Muhammadiyah. Liwat organisasi Aisyiyah, Siti Walidah ngadekaken sekolah-sekolah dinggo lare wadon , ugo program maca nulis ambi pendidikan agama islam donggo lare wadon. Nang taun 1922, iyane ngedekne mushola Aisyiyah kang pertama dinggo panggonan sholat jamaah lare wadon. Mushola iki uga digunakne kanggo para jamaah sinau maca, ndunga, lan sholat sampek lancar, uga diweni ilmu agama. Dheweke uga ceramah kanggo nentang kawin paksa. Dheweke uga kerep ngunjungi cabang-cabang Aisyiyah ing kabeh wilayah Jawa. Beda karo tradisi masyarakat Jawa sing luwih ngutamakne wong lanang, Siti Walidah nduweni panemu yen wong wadon kudune dadi pasangan lan mitra kanggo bojone. Sekolah Aisyiyah dipengaruhi karo pamikiran pendidikan Ahmad Dahlan, yaiku Catur Pusat: pendidikan nang umah, pendidikan nang sekolah, pendidikan nang masyarakat, lan pendidikan nang panggonan ibadah. k44tt78hvvpnj9ov07a957kxh06tz73 0 3830389 7385162 2026-11-08T03:36:17Z Deysy Guzman 2693382 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''tzilin''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzilin.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_viuda_de_Jiménez_(Edwin_Artero_Gámez)-Tzilin]] File:Piazza Campana - Campanile - Campana.jpg|Piazza_Campana_-_Campanile_-_Campa..." 7385162 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''tzilin''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzilin.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_viuda_de_Jiménez_(Edwin_Artero_Gámez)-Tzilin]] [[File:Piazza Campana - Campanile - Campana.jpg|Piazza_Campana_-_Campanile_-_Campana]] === Español === * '''Definición:''' campana * '''Ejemplo:''' "ne tzilin" — '' la campana'' === English === * '''Definition:''' bell * '''Example:''' "ne tzilin" — ''the bell.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Sustantivo]] [[Category:Wt/ppl]] dq07q57xhxndmokvcfhl7bfbqy97vfh 0 3830390 7385165 2026-11-08T03:38:40Z Sopyan.S 2724184 Created page with "'''Ayam kesrut''' utowo uyah asem biasae wong Banyuwangi ngarani yaiku panganan tradisional khas Using. panganan iki bahan dasare pitik, biasae nganggo pitik kampung atau pitik boiler. Tapi hang paling pas yaiku pitik kampung enom hang diolah bareng ambi ragi rempah. Menurut Mbok Higmanah, salah siji uwong hang dodolan ayam kesrut nang Kelurahan Kebalenan, Kecamatan Banyuwangi, olah ayam kesrut iku gampang. pitik kampung digodog sampaek empuk. ragine yaiku lobok litik..." 7385165 wikitext text/x-wiki '''Ayam kesrut''' utowo uyah asem biasae wong Banyuwangi ngarani yaiku panganan tradisional khas Using. panganan iki bahan dasare pitik, biasae nganggo pitik kampung atau pitik boiler. Tapi hang paling pas yaiku pitik kampung enom hang diolah bareng ambi ragi rempah. Menurut Mbok Higmanah, salah siji uwong hang dodolan ayam kesrut nang Kelurahan Kebalenan, Kecamatan Banyuwangi, olah ayam kesrut iku gampang. pitik kampung digodog sampaek empuk. ragine yaiku lobok litik, lobok jawa, bawang abang, bawang putih, terasi, laos sak cukupe, gula, uyah lan blimbing wuluh. terus, jare iyane, daging pitik kampung digodog sampek matang. Ragi hang wes digerus dicampur ambi daging pitik hang wes digodog, ditambah gula lan uyah. [[Category:Wp/osi]] 5peywgj85qv4jmkxrd9p0ureoz5waa0 7385180 7385165 2026-11-08T03:55:59Z Sopyan.S 2724184 7385180 wikitext text/x-wiki '''Ayam kesrut''' utowo uyah asem biasae wong Banyuwangi ngarani yaiku panganan tradisional khas Using. panganan iki bahan dasare pitik, biasae nganggo pitik kampung atau pitik boiler. Tapi hang paling pas yaiku pitik kampung enom hang diolah bareng ambi ragi rempah. Menurut Mbok Higmanah, salah siji uwong hang dodolan ayam kesrut nang Kelurahan Kebalenan, Kecamatan Banyuwangi, olah ayam kesrut iku gampang. pitik kampung digodog sampaek empuk. ragine yaiku lobok litik, lobok jawa, bawang abang, bawang putih, terasi, laos sak cukupe, gula, uyah lan blimbing wuluh. terus, jare iyane, daging pitik kampung digodog sampek matang. Ragi hang wes digerus dicampur ambi daging pitik hang wes digodog, ditambah gula lan uyah. "Kadung wes mateng, entasen lan suguhno ayam kesrut pas mageh anget-angetan. Sandingno ambi tempe anget, rasane pasti seru nikmate. Ana pisan hang mangane ambi rambak kulit sapi," jare mbok Hig celukan wong hang dodolan ayam kesrut iki. Ayam kesrut ini banyak ditemukan di warung-warung di kawasan kota Banyuwangi dan pedesaan di lereng Gunung Ijen. Tidak hanya itu, hotel berbintang di Banyuwangi juga banyak yang menawarkan menu Ayam Kesrut ini. [[Category:Wp/osi]] 56qkc80epj3j1locj721h7mjdassww8 7385199 7385180 2026-11-08T04:10:43Z Sopyan.S 2724184 7385199 wikitext text/x-wiki '''Ayam kesrut''' utowo uyah asem biasae wong Banyuwangi ngarani yaiku panganan tradisional khas Using. panganan iki bahan dasare pitik, biasae nganggo pitik kampung atau pitik boiler. Tapi hang paling pas yaiku pitik kampung enom hang diolah bareng ambi ragi rempah. Menurut Mbok Higmanah, salah siji uwong hang dodolan ayam kesrut nang Kelurahan Kebalenan, Kecamatan Banyuwangi, olah ayam kesrut iku gampang. pitik kampung digodog sampaek empuk. ragine yaiku lobok litik, lobok jawa, bawang abang, bawang putih, terasi, laos sak cukupe, gula, uyah lan blimbing wuluh. terus, jare iyane, daging pitik kampung digodog sampek matang. Ragi hang wes digerus dicampur ambi daging pitik hang wes digodog, ditambah gula lan uyah. "Kadung wes mateng, entasen lan suguhno ayam kesrut pas mageh anget-angetan. Sandingno ambi tempe anget, rasane pasti seru nikmate. Ana pisan hang mangane ambi rambak kulit sapi," jare mbok Hig celukan wong hang dodolan ayam kesrut iki. Ayam kesrut iki akeh ditemoni nong warung-warung nong kawasan kota Banyuwangi lan desa nong lereng Gunung Ijen. Hing mung iku, hotel berbintang nang Banyuwangi akeh pisan hang nyediani menu Ayam Kesrut iki. [[Category:Wp/osi]] 42pw3qsr9wbzpnt37f5v4ivf0kde7sl 7385217 7385199 2026-11-08T04:30:15Z Sopyan.S 2724184 7385217 wikitext text/x-wiki '''Ayam kesrut''' utowo uyah asem biasae wong Banyuwangi ngarani yaiku panganan tradisional khas Using. panganan iki bahan dasare pitik, biasae nganggo pitik kampung atau pitik boiler. Tapi hang paling pas yaiku pitik kampung enom hang diolah bareng ambi ragi rempah. Banyuwangi nganakaken maning Festival Banyuwangi Kuliner (Bakul). Tahun iki, Festival Banyuwangi Kuliner ngangkat panganan Ayam Kesrut, kuliner tradisional khas suku Using Banyuwangi. "Saben tahun Banyuwangi nyugahaken tema yang macem-macem kanggo ngenalaken kuliner lokal Banyuwangi. Iki salah sijine Festival hang digarap Banyuwangi," jare Bupati Banyuwangi Abdullah Azwar Anas waktu mbuka Festival Banyuwangi Kuliner lan Banyuwangi Art Week nang Taman Blambangan, Kamis (12/4/2018). Ana 200 peserta mulai koki hotel berbintang, wong hang dodolan panganan tradisional, sampek ibuk-ibuk rumah tangga rame nyuguhaken ayam kesrut hang paling wenak. Menurut Mbok Higmanah, salah siji uwong hang dodolan ayam kesrut nang Kelurahan Kebalenan, Kecamatan Banyuwangi, olah ayam kesrut iku gampang. pitik kampung digodog sampaek empuk. ragine yaiku lobok litik, lobok jawa, bawang abang, bawang putih, terasi, laos sak cukupe, gula, uyah lan blimbing wuluh. terus, jare iyane, daging pitik kampung digodog sampek matang. Ragi hang wes digerus dicampur ambi daging pitik hang wes digodog, ditambah gula lan uyah. "Kadung wes mateng, entasen lan suguhno ayam kesrut pas mageh anget-angetan. Sandingno ambi tempe anget, rasane pasti seru nikmate. Ana pisan hang mangane ambi rambak kulit sapi," jare mbok Hig celukan wong hang dodolan ayam kesrut iki. Ayam kesrut iki akeh ditemoni nong warung-warung nong kawasan kota Banyuwangi lan desa nong lereng Gunung Ijen. Hing mung iku, hotel berbintang nang Banyuwangi akeh pisan hang nyediani menu Ayam Kesrut iki. [[Category:Wp/osi]] fihrql73vj9kuxmnf6knxkbyilfs498 7385232 7385217 2026-11-08T04:47:02Z Sopyan.S 2724184 7385232 wikitext text/x-wiki '''Ayam kesrut''' utowo uyah asem biasae wong Banyuwangi ngarani yaiku panganan tradisional khas Using. panganan iki bahan dasare pitik, biasae nganggo pitik kampung atau pitik boiler. Tapi hang paling pas yaiku pitik kampung enom hang diolah bareng ambi ragi rempah. Banyuwangi nganakaken maning Festival Banyuwangi Kuliner (Bakul). Tahun iki, Festival Banyuwangi Kuliner ngangkat panganan Ayam Kesrut, kuliner tradisional khas suku Using Banyuwangi. "Saben tahun Banyuwangi nyugahaken tema yang macem-macem kanggo ngenalaken kuliner lokal Banyuwangi. Iki salah sijine Festival hang digarap Banyuwangi," jare Bupati Banyuwangi Abdullah Azwar Anas waktu mbuka Festival Banyuwangi Kuliner lan Banyuwangi Art Week nang Taman Blambangan, Kamis (12/4/2018). Ana 200 peserta mulai koki hotel berbintang, wong hang dodolan panganan tradisional, sampek ibuk-ibuk rumah tangga rame nyuguhaken ayam kesrut hang paling wenak. Menurut Mbok Higmanah, salah siji uwong hang dodolan ayam kesrut nang Kelurahan Kebalenan, Kecamatan Banyuwangi, olah ayam kesrut iku gampang. pitik kampung digodog sampaek empuk. ragine yaiku lobok litik, lobok jawa, bawang abang, bawang putih, terasi, laos sak cukupe, gula, uyah lan blimbing wuluh. terus, jare iyane, daging pitik kampung digodog sampek matang. Ragi hang wes digerus dicampur ambi daging pitik hang wes digodog, ditambah gula lan uyah. "Kadung wes mateng, entasen lan suguhno ayam kesrut pas mageh anget-angetan. Sandingno ambi tempe anget, rasane pasti seru nikmate. Ana pisan hang mangane ambi rambak kulit sapi," jare mbok Hig celukan wong hang dodolan ayam kesrut iki. Ayam kesrut iki akeh ditemoni nong warung-warung nong kawasan kota Banyuwangi lan desa nong lereng Gunung Ijen. Hing mung iku, hotel berbintang nang Banyuwangi akeh pisan hang nyediani menu Ayam Kesrut iki. Nang festival iku, hadir pisan chef Farah Quinn hang nampilaken demo olah Ayam Kesrut. Menurut Farah, ayam kesrut termasuk panganan sehat karena hing liwat proses goreng-gorengan. Selain iku, ayam kesrut iki paling gampang cara ngolahe. Farah mulai demo masak nganggo gayane hang lincah. Siji siji ragi hang arep dienggo, diolah bareng Dani Azwar Anas. Pas wes mateng, Farah langsung niliki panganane. "This is it. Excellence spicy. Rasane seger," jare Farah. Nong kesempatan iku, Farah nguweni saran supaya rakyat Indonesia bangga nang kekayaan potensi nusantara, khususe kuliner. Farah ugo nguweni contoh keberhasilan negara Peru hang saiki berhasil prestasine nang bidang kuliner. Separuh teko 50 best restaurant in the world ana nong Peru. "Limang tahun kepungkur kuliner Peru hing dikenal, tapi saiki kuliner Peru mulai diminati dunia. Iki kerana kegigihane salah sijine chef Peru kanggo numbuhaken kebanggaan kuliner Peru nong masyarakat ring kana. Isun kira Banyuwangi wes mulai, salah sijine liwat event Festival Banyuwangi Kuliner ini," jare Farah. (*) [[Category:Wp/osi]] g8nfzl9pwfva99sxxtbz6y79t05tu7t 7385238 7385232 2026-11-08T04:53:06Z Sopyan.S 2724184 7385238 wikitext text/x-wiki '''Ayam kesrut''' utowo uyah asem biasae wong Banyuwangi ngarani yaiku panganan tradisional khas Using. panganan iki bahan dasare pitik, biasae nganggo pitik kampung atau pitik boiler. Tapi hang paling pas yaiku pitik kampung enom hang diolah bareng ambi ragi rempah. Kadung pitik hang dienggo bahan iku pitik enom, rasane kerasa tambah gurih lan daginge empuk ketimbang pitik hang wes tuwek. Banyuwangi nganakaken maning Festival Banyuwangi Kuliner (Bakul). Tahun iki, Festival Banyuwangi Kuliner ngangkat panganan Ayam Kesrut, kuliner tradisional khas suku Using Banyuwangi. "Saben tahun Banyuwangi nyugahaken tema yang macem-macem kanggo ngenalaken kuliner lokal Banyuwangi. Iki salah sijine Festival hang digarap Banyuwangi," jare Bupati Banyuwangi Abdullah Azwar Anas waktu mbuka Festival Banyuwangi Kuliner lan Banyuwangi Art Week nang Taman Blambangan, Kamis (12/4/2018). Ana 200 peserta mulai koki hotel berbintang, wong hang dodolan panganan tradisional, sampek ibuk-ibuk rumah tangga rame nyuguhaken ayam kesrut hang paling wenak menurut olahane dhewek-dhewek. Menurut Mbok Higmanah, salah siji uwong hang dodolan ayam kesrut nang Kelurahan Kebalenan, Kecamatan Banyuwangi, olah ayam kesrut iku gampang. pitik kampung digodog sampaek empuk. ragine yaiku lobok litik, lobok jawa, bawang abang, bawang putih, terasi, laos sak cukupe, gula, uyah lan blimbing wuluh. terus, jare iyane, daging pitik kampung digodog sampek matang. Ragi hang wes digerus dicampur ambi daging pitik hang wes digodog, ditambah gula lan uyah. "Kadung wes mateng, entasen lan suguhno ayam kesrut pas mageh anget-angetan. Sandingno ambi tempe anget, rasane pasti seru nikmate. Ana pisan hang mangane ambi rambak kulit sapi," jare mbok Hig celukan wong hang dodolan ayam kesrut iki. Ayam kesrut iki akeh ditemoni nong warung-warung nong kawasan kota Banyuwangi lan desa nong lereng Gunung Ijen. Hing mung iku, hotel berbintang nang Banyuwangi akeh pisan hang nyediani menu Ayam Kesrut iki. Nang festival iku, hadir pisan chef Farah Quinn hang nampilaken demo olah Ayam Kesrut. Menurut Farah, ayam kesrut termasuk panganan sehat karena hing liwat proses goreng-gorengan. Selain iku, ayam kesrut iki paling gampang cara ngolahe. Farah mulai demo masak nganggo gayane hang lincah. Siji siji ragi hang arep dienggo, diolah bareng Dani Azwar Anas. Pas wes mateng, Farah langsung niliki panganane. "This is it. Excellence spicy. Rasane seger," jare Farah. Nong kesempatan iku, Farah nguweni saran supaya rakyat Indonesia bangga nang kekayaan potensi nusantara, khususe kuliner. Farah ugo nguweni contoh keberhasilan negara Peru hang saiki berhasil prestasine nang bidang kuliner. Separuh teko 50 best restaurant in the world ana nong Peru. "Limang tahun kepungkur kuliner Peru hing dikenal, tapi saiki kuliner Peru mulai diminati dunia. Iki kerana kegigihane salah sijine chef Peru kanggo numbuhaken kebanggaan kuliner Peru nong masyarakat ring kana. Isun kira Banyuwangi wes mulai, salah sijine liwat event Festival Banyuwangi Kuliner ini," jare Farah. (*) [[Category:Wp/osi]] fqi72399en3j0alttjeb2hxfp8ojr08 7385239 7385238 2026-11-08T04:57:21Z Sopyan.S 2724184 7385239 wikitext text/x-wiki [[File:Ayam kampung free range chicken meat Indonesia.JPG|thumb|Bahan dasar Ayam kesrut]] '''Ayam kesrut''' utowo uyah asem biasae wong Banyuwangi ngarani yaiku panganan tradisional khas Using. panganan iki bahan dasare pitik, biasae nganggo pitik kampung atau pitik boiler. Tapi hang paling pas yaiku pitik kampung enom hang diolah bareng ambi ragi rempah. Kadung pitik hang dienggo bahan iku pitik enom, rasane kerasa tambah gurih lan daginge empuk ketimbang pitik hang wes tuwek. Banyuwangi nganakaken maning Festival Banyuwangi Kuliner (Bakul). Tahun iki, Festival Banyuwangi Kuliner ngangkat panganan Ayam Kesrut, kuliner tradisional khas suku Using Banyuwangi. "Saben tahun Banyuwangi nyugahaken tema yang macem-macem kanggo ngenalaken kuliner lokal Banyuwangi. Iki salah sijine Festival hang digarap Banyuwangi," jare Bupati Banyuwangi Abdullah Azwar Anas waktu mbuka Festival Banyuwangi Kuliner lan Banyuwangi Art Week nang Taman Blambangan, Kamis (12/4/2018). Ana 200 peserta mulai koki hotel berbintang, wong hang dodolan panganan tradisional, sampek ibuk-ibuk rumah tangga rame nyuguhaken ayam kesrut hang paling wenak menurut olahane dhewek-dhewek. Menurut Mbok Higmanah, salah siji uwong hang dodolan ayam kesrut nang Kelurahan Kebalenan, Kecamatan Banyuwangi, olah ayam kesrut iku gampang. pitik kampung digodog sampaek empuk. ragine yaiku lobok litik, lobok jawa, bawang abang, bawang putih, terasi, laos sak cukupe, gula, uyah lan blimbing wuluh. terus, jare iyane, daging pitik kampung digodog sampek matang. Ragi hang wes digerus dicampur ambi daging pitik hang wes digodog, ditambah gula lan uyah. "Kadung wes mateng, entasen lan suguhno ayam kesrut pas mageh anget-angetan. Sandingno ambi tempe anget, rasane pasti seru nikmate. Ana pisan hang mangane ambi rambak kulit sapi," jare mbok Hig celukan wong hang dodolan ayam kesrut iki. Ayam kesrut iki akeh ditemoni nong warung-warung nong kawasan kota Banyuwangi lan desa nong lereng Gunung Ijen. Hing mung iku, hotel berbintang nang Banyuwangi akeh pisan hang nyediani menu Ayam Kesrut iki. Nang festival iku, hadir pisan chef Farah Quinn hang nampilaken demo olah Ayam Kesrut. Menurut Farah, ayam kesrut termasuk panganan sehat karena hing liwat proses goreng-gorengan. Selain iku, ayam kesrut iki paling gampang cara ngolahe. Farah mulai demo masak nganggo gayane hang lincah. Siji siji ragi hang arep dienggo, diolah bareng Dani Azwar Anas. Pas wes mateng, Farah langsung niliki panganane. "This is it. Excellence spicy. Rasane seger," jare Farah. Nong kesempatan iku, Farah nguweni saran supaya rakyat Indonesia bangga nang kekayaan potensi nusantara, khususe kuliner. Farah ugo nguweni contoh keberhasilan negara Peru hang saiki berhasil prestasine nang bidang kuliner. Separuh teko 50 best restaurant in the world ana nong Peru. "Limang tahun kepungkur kuliner Peru hing dikenal, tapi saiki kuliner Peru mulai diminati dunia. Iki kerana kegigihane salah sijine chef Peru kanggo numbuhaken kebanggaan kuliner Peru nong masyarakat ring kana. Isun kira Banyuwangi wes mulai, salah sijine liwat event Festival Banyuwangi Kuliner ini," jare Farah. (*) [[Category:Wp/osi]] 7040e3qdlw6vmnz9x3z9z72xd9rvamz 7385241 7385239 2026-11-08T04:59:26Z Sopyan.S 2724184 7385241 wikitext text/x-wiki [[File:Ayam kampung free range chicken meat Indonesia.JPG|thumb|Bahan dasar Ayam kesrut]] [[File:Bumbu dan Rempah - rempah.jpg|thumb|Ragi rempah]] '''Ayam kesrut''' utowo uyah asem biasae wong Banyuwangi ngarani yaiku panganan tradisional khas Using. panganan iki bahan dasare pitik, biasae nganggo pitik kampung atau pitik boiler. Tapi hang paling pas yaiku pitik kampung enom hang diolah bareng ambi ragi rempah. Kadung pitik hang dienggo bahan iku pitik enom, rasane kerasa tambah gurih lan daginge empuk ketimbang pitik hang wes tuwek. Banyuwangi nganakaken maning Festival Banyuwangi Kuliner (Bakul). Tahun iki, Festival Banyuwangi Kuliner ngangkat panganan Ayam Kesrut, kuliner tradisional khas suku Using Banyuwangi. "Saben tahun Banyuwangi nyugahaken tema yang macem-macem kanggo ngenalaken kuliner lokal Banyuwangi. Iki salah sijine Festival hang digarap Banyuwangi," jare Bupati Banyuwangi Abdullah Azwar Anas waktu mbuka Festival Banyuwangi Kuliner lan Banyuwangi Art Week nang Taman Blambangan, Kamis (12/4/2018). Ana 200 peserta mulai koki hotel berbintang, wong hang dodolan panganan tradisional, sampek ibuk-ibuk rumah tangga rame nyuguhaken ayam kesrut hang paling wenak menurut olahane dhewek-dhewek. Menurut Mbok Higmanah, salah siji uwong hang dodolan ayam kesrut nang Kelurahan Kebalenan, Kecamatan Banyuwangi, olah ayam kesrut iku gampang. pitik kampung digodog sampaek empuk. ragine yaiku lobok litik, lobok jawa, bawang abang, bawang putih, terasi, laos sak cukupe, gula, uyah lan blimbing wuluh. terus, jare iyane, daging pitik kampung digodog sampek matang. Ragi hang wes digerus dicampur ambi daging pitik hang wes digodog, ditambah gula lan uyah. "Kadung wes mateng, entasen lan suguhno ayam kesrut pas mageh anget-angetan. Sandingno ambi tempe anget, rasane pasti seru nikmate. Ana pisan hang mangane ambi rambak kulit sapi," jare mbok Hig celukan wong hang dodolan ayam kesrut iki. Ayam kesrut iki akeh ditemoni nong warung-warung nong kawasan kota Banyuwangi lan desa nong lereng Gunung Ijen. Hing mung iku, hotel berbintang nang Banyuwangi akeh pisan hang nyediani menu Ayam Kesrut iki. Nang festival iku, hadir pisan chef Farah Quinn hang nampilaken demo olah Ayam Kesrut. Menurut Farah, ayam kesrut termasuk panganan sehat karena hing liwat proses goreng-gorengan. Selain iku, ayam kesrut iki paling gampang cara ngolahe. Farah mulai demo masak nganggo gayane hang lincah. Siji siji ragi hang arep dienggo, diolah bareng Dani Azwar Anas. Pas wes mateng, Farah langsung niliki panganane. "This is it. Excellence spicy. Rasane seger," jare Farah. Nong kesempatan iku, Farah nguweni saran supaya rakyat Indonesia bangga nang kekayaan potensi nusantara, khususe kuliner. Farah ugo nguweni contoh keberhasilan negara Peru hang saiki berhasil prestasine nang bidang kuliner. Separuh teko 50 best restaurant in the world ana nong Peru. "Limang tahun kepungkur kuliner Peru hing dikenal, tapi saiki kuliner Peru mulai diminati dunia. Iki kerana kegigihane salah sijine chef Peru kanggo numbuhaken kebanggaan kuliner Peru nong masyarakat ring kana. Isun kira Banyuwangi wes mulai, salah sijine liwat event Festival Banyuwangi Kuliner ini," jare Farah. (*) [[Category:Wp/osi]] c9lta355jv30ll8ndhmg2sq88dzt2v4 7385243 7385241 2026-11-08T05:02:10Z Sopyan.S 2724184 7385243 wikitext text/x-wiki [[File:Ayam kampung free range chicken meat Indonesia.JPG|thumb|Bahan dasar Ayam kesrut]] [[File:Bumbu dan Rempah - rempah.jpg|thumb|Ragi rempah]] '''Ayam kesrut''' utowo uyah asem biasae wong Banyuwangi ngarani yaiku panganan tradisional khas Using. panganan iki bahan dasare pitik, biasae nganggo pitik kampung atau pitik boiler. Tapi hang paling pas yaiku pitik kampung enom hang diolah bareng ambi ragi rempah. Kadung pitik hang dienggo bahan iku pitik enom, rasane kerasa tambah gurih lan daginge empuk ketimbang pitik hang wes tuwek. Banyuwangi nganakaken maning Festival Banyuwangi Kuliner (Bakul). Tahun iki, Festival Banyuwangi Kuliner ngangkat panganan Ayam Kesrut, kuliner tradisional khas suku Using Banyuwangi. "Saben tahun Banyuwangi nyugahaken tema yang macem-macem kanggo ngenalaken kuliner lokal Banyuwangi. Iki salah sijine Festival hang digarap Banyuwangi," jare Bupati Banyuwangi Abdullah Azwar Anas waktu mbuka Festival Banyuwangi Kuliner lan Banyuwangi Art Week nang Taman Blambangan, Kamis (12/4/2018). Ana 200 peserta mulai koki hotel berbintang, wong hang dodolan panganan tradisional, sampek ibuk-ibuk rumah tangga rame nyuguhaken ayam kesrut hang paling wenak menurut olahane dhewek-dhewek. Menurut Mbok Higmanah, salah siji uwong hang dodolan ayam kesrut nang Kelurahan Kebalenan, Kecamatan Banyuwangi, olah ayam kesrut iku gampang. pitik kampung digodog sampaek empuk. ragine yaiku lobok litik, lobok jawa, bawang abang, bawang putih, terasi, laos sak cukupe, gula, uyah lan blimbing wuluh. terus, jare iyane, daging pitik kampung digodog sampek matang. Ragi hang wes digerus dicampur ambi daging pitik hang wes digodog, ditambah gula lan uyah. "Kadung wes mateng, entasen lan suguhno ayam kesrut pas mageh anget-angetan. Sandingno ambi tempe anget, rasane pasti seru nikmate. Ana pisan hang mangane ambi rambak kulit sapi," jare mbok Hig celukan wong hang dodolan ayam kesrut iki. Ayam kesrut iki akeh ditemoni nong warung-warung nong kawasan kota Banyuwangi lan desa nong lereng Gunung Ijen. Hing mung iku, hotel berbintang nang Banyuwangi akeh pisan hang nyediani menu Ayam Kesrut iki. Nang festival iku, hadir pisan chef Farah Quinn hang nampilaken demo olah Ayam Kesrut. Menurut Farah, ayam kesrut termasuk panganan sehat karena hing liwat proses goreng-gorengan. Selain iku, ayam kesrut iki paling gampang cara ngolahe. Farah mulai demo masak nganggo gayane hang lincah. Siji siji ragi hang arep dienggo, diolah bareng Dani Azwar Anas. Pas wes mateng, Farah langsung niliki panganane. "This is it. Excellence spicy. Rasane seger," jare Farah. Nong kesempatan iku, Farah nguweni saran supaya rakyat Indonesia bangga nang kekayaan potensi nusantara, khususe kuliner. Farah ugo nguweni contoh keberhasilan negara Peru hang saiki berhasil prestasine nang bidang kuliner. Separuh teko 50 best restaurant in the world ana nong Peru. "Limang tahun kepungkur kuliner Peru hing dikenal, tapi saiki kuliner Peru mulai diminati dunia. Iki kerana kegigihane salah sijine chef Peru kanggo numbuhaken kebanggaan kuliner Peru nong masyarakat ring kana. Isun kira Banyuwangi wes mulai, salah sijine liwat event Festival Banyuwangi Kuliner ini," jare Farah. == Njuwut Teka == <references group="Mengenal Ayam Kesrut Khas Banyuwangi" /> <ref>https://banyuwangikab.go.id/berita/mengenal-ayam-kesrut-khas-banyuwangi<nowiki/>Ditulis 8 November 2026</ref> [[Category:Wp/osi]] 8umo1l1vq0jfk3kjpk1vjr979fzvfjl 7385244 7385243 2026-11-08T05:03:06Z Sopyan.S 2724184 7385244 wikitext text/x-wiki [[File:Ayam kampung free range chicken meat Indonesia.JPG|thumb|Bahan dasar Ayam kesrut]] [[File:Bumbu dan Rempah - rempah.jpg|thumb|Ragi rempah]] '''Ayam kesrut''' utowo uyah asem biasae wong Banyuwangi ngarani yaiku panganan tradisional khas Using. panganan iki bahan dasare pitik, biasae nganggo pitik kampung atau pitik boiler. Tapi hang paling pas yaiku pitik kampung enom hang diolah bareng ambi ragi rempah. Kadung pitik hang dienggo bahan iku pitik enom, rasane kerasa tambah gurih lan daginge empuk ketimbang pitik hang wes tuwek. Banyuwangi nganakaken maning Festival Banyuwangi Kuliner (Bakul). Tahun iki, Festival Banyuwangi Kuliner ngangkat panganan Ayam Kesrut, kuliner tradisional khas suku Using Banyuwangi. "Saben tahun Banyuwangi nyugahaken tema yang macem-macem kanggo ngenalaken kuliner lokal Banyuwangi. Iki salah sijine Festival hang digarap Banyuwangi," jare Bupati Banyuwangi Abdullah Azwar Anas waktu mbuka Festival Banyuwangi Kuliner lan Banyuwangi Art Week nang Taman Blambangan, Kamis (12/4/2018). Ana 200 peserta mulai koki hotel berbintang, wong hang dodolan panganan tradisional, sampek ibuk-ibuk rumah tangga rame nyuguhaken ayam kesrut hang paling wenak menurut olahane dhewek-dhewek. Menurut Mbok Higmanah, salah siji uwong hang dodolan ayam kesrut nang Kelurahan Kebalenan, Kecamatan Banyuwangi, olah ayam kesrut iku gampang. pitik kampung digodog sampaek empuk. ragine yaiku lobok litik, lobok jawa, bawang abang, bawang putih, terasi, laos sak cukupe, gula, uyah lan blimbing wuluh. terus, jare iyane, daging pitik kampung digodog sampek matang. Ragi hang wes digerus dicampur ambi daging pitik hang wes digodog, ditambah gula lan uyah. "Kadung wes mateng, entasen lan suguhno ayam kesrut pas mageh anget-angetan. Sandingno ambi tempe anget, rasane pasti seru nikmate. Ana pisan hang mangane ambi rambak kulit sapi," jare mbok Hig celukan wong hang dodolan ayam kesrut iki. Ayam kesrut iki akeh ditemoni nong warung-warung nong kawasan kota Banyuwangi lan desa nong lereng Gunung Ijen. Hing mung iku, hotel berbintang nang Banyuwangi akeh pisan hang nyediani menu Ayam Kesrut iki. Nang festival iku, hadir pisan chef Farah Quinn hang nampilaken demo olah Ayam Kesrut. Menurut Farah, ayam kesrut termasuk panganan sehat karena hing liwat proses goreng-gorengan. Selain iku, ayam kesrut iki paling gampang cara ngolahe. Farah mulai demo masak nganggo gayane hang lincah. Siji siji ragi hang arep dienggo, diolah bareng Dani Azwar Anas. Pas wes mateng, Farah langsung niliki panganane. "This is it. Excellence spicy. Rasane seger," jare Farah. Nong kesempatan iku, Farah nguweni saran supaya rakyat Indonesia bangga nang kekayaan potensi nusantara, khususe kuliner. Farah ugo nguweni contoh keberhasilan negara Peru hang saiki berhasil prestasine nang bidang kuliner. Separuh teko 50 best restaurant in the world ana nong Peru. "Limang tahun kepungkur kuliner Peru hing dikenal, tapi saiki kuliner Peru mulai diminati dunia. Iki kerana kegigihane salah sijine chef Peru kanggo numbuhaken kebanggaan kuliner Peru nong masyarakat ring kana. Isun kira Banyuwangi wes mulai, salah sijine liwat event Festival Banyuwangi Kuliner ini," jare Farah. == Njuwut Teka == <references group="Mengenal Ayam Kesrut Khas Banyuwangi" /> [[Category:Wp/osi]] 96ka83es418lm089iamkf6a0o3idotm 7385245 7385244 2026-11-08T05:05:09Z Sopyan.S 2724184 7385245 wikitext text/x-wiki [[File:Ayam kampung free range chicken meat Indonesia.JPG|thumb|Bahan dasar Ayam kesrut]] [[File:Bumbu dan Rempah - rempah.jpg|thumb|Ragi rempah]] '''Ayam kesrut''' utowo uyah asem biasae wong Banyuwangi ngarani yaiku panganan tradisional khas Using. panganan iki bahan dasare pitik, biasae nganggo pitik kampung atau pitik boiler. Tapi hang paling pas yaiku pitik kampung enom hang diolah bareng ambi ragi rempah. Kadung pitik hang dienggo bahan iku pitik enom, rasane kerasa tambah gurih lan daginge empuk ketimbang pitik hang wes tuwek. Banyuwangi nganakaken maning Festival Banyuwangi Kuliner (Bakul). Tahun iki, Festival Banyuwangi Kuliner ngangkat panganan Ayam Kesrut, kuliner tradisional khas suku Using Banyuwangi. "Saben tahun Banyuwangi nyugahaken tema yang macem-macem kanggo ngenalaken kuliner lokal Banyuwangi. Iki salah sijine Festival hang digarap Banyuwangi," jare Bupati Banyuwangi Abdullah Azwar Anas waktu mbuka Festival Banyuwangi Kuliner lan Banyuwangi Art Week nang Taman Blambangan, Kamis (12/4/2018). Ana 200 peserta mulai koki hotel berbintang, wong hang dodolan panganan tradisional, sampek ibuk-ibuk rumah tangga rame nyuguhaken ayam kesrut hang paling wenak menurut olahane dhewek-dhewek. Menurut Mbok Higmanah, salah siji uwong hang dodolan ayam kesrut nang Kelurahan Kebalenan, Kecamatan Banyuwangi, olah ayam kesrut iku gampang. pitik kampung digodog sampaek empuk. ragine yaiku lobok litik, lobok jawa, bawang abang, bawang putih, terasi, laos sak cukupe, gula, uyah lan blimbing wuluh. terus, jare iyane, daging pitik kampung digodog sampek matang. Ragi hang wes digerus dicampur ambi daging pitik hang wes digodog, ditambah gula lan uyah. "Kadung wes mateng, entasen lan suguhno ayam kesrut pas mageh anget-angetan. Sandingno ambi tempe anget, rasane pasti seru nikmate. Ana pisan hang mangane ambi rambak kulit sapi," jare mbok Hig celukan wong hang dodolan ayam kesrut iki. Ayam kesrut iki akeh ditemoni nong warung-warung nong kawasan kota Banyuwangi lan desa nong lereng Gunung Ijen. Hing mung iku, hotel berbintang nang Banyuwangi akeh pisan hang nyediani menu Ayam Kesrut iki. Nang festival iku, hadir pisan chef Farah Quinn hang nampilaken demo olah Ayam Kesrut. Menurut Farah, ayam kesrut termasuk panganan sehat karena hing liwat proses goreng-gorengan. Selain iku, ayam kesrut iki paling gampang cara ngolahe. Farah mulai demo masak nganggo gayane hang lincah. Siji siji ragi hang arep dienggo, diolah bareng Dani Azwar Anas. Pas wes mateng, Farah langsung niliki panganane. "This is it. Excellence spicy. Rasane seger," jare Farah. Nong kesempatan iku, Farah nguweni saran supaya rakyat Indonesia bangga nang kekayaan potensi nusantara, khususe kuliner. Farah ugo nguweni contoh keberhasilan negara Peru hang saiki berhasil prestasine nang bidang kuliner. Separuh teko 50 best restaurant in the world ana nong Peru. "Limang tahun kepungkur kuliner Peru hing dikenal, tapi saiki kuliner Peru mulai diminati dunia. Iki kerana kegigihane salah sijine chef Peru kanggo numbuhaken kebanggaan kuliner Peru nong masyarakat ring kana. Isun kira Banyuwangi wes mulai, salah sijine liwat event Festival Banyuwangi Kuliner ini," jare Farah. <references group="Mengenal Ayam Kesrut Khas Banyuwangi" /> <ref>https://banyuwangikab.go.id/berita/mengenal-ayam-kesrut-khas-banyuwangi Ditulis 8 November 2026</ref> == Njuwut Teka == <references group="Mengenal Ayam Kesrut Khas Banyuwangi" /> [[Category:Wp/osi]] rilmu0b08seexsnio5tus8u1ae5ijta 0 3830391 7385181 2026-11-08T03:56:16Z Daniel Ricoxx 2723971 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Tusel''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin-Tusel.wav|embed|200px]] |} [[File:Friends .jpg|thumb|250px|tusel]] === Español === * '''Definición:''' Solo nosotros * '''Ejemplo:''' "Tesu tinemit tusel" — ''No estamos solos'' === English === * '''Definiti..." 7385181 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Tusel''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin-Tusel.wav|embed|200px]] |} [[File:Friends .jpg|thumb|250px|tusel]] === Español === * '''Definición:''' Solo nosotros * '''Ejemplo:''' "Tesu tinemit tusel" — ''No estamos solos'' === English === * '''Definition:''' We are not alone * '''Example:''' "Tesu tinemit tusel" — ''We are not alone'' [[Category:Wt/ppl/Category:Adjetivo]] [[Category:Wt/ppl]] ham8psyxtem0nognkjjc5u9ybqmcvff 0 3830392 7385190 2026-11-08T04:02:11Z Daniel Ricoxx 2723971 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Tushijtza ''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin-Tushijtza.wav|embed|200px]] |} [[File:Soursop fruit.jpg|thumb|250px|tushijtza]] === Español === * '''Definición:''' Guanaba * '''Ejemplo:''' "Ne tushijtza" — ''La Guanaba'' === English === * '''Definition..." 7385190 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Tushijtza ''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin-Tushijtza.wav|embed|200px]] |} [[File:Soursop fruit.jpg|thumb|250px|tushijtza]] === Español === * '''Definición:''' Guanaba * '''Ejemplo:''' "Ne tushijtza" — ''La Guanaba'' === English === * '''Definition:''' Soursop * '''Example:''' "Ne tushijtza" — ''The soursop'' [[Category:Wt/ppl/Category:Sustantivo]] [[Category:Wt/ppl]] 6th16lhcdmqriwhnzasddzganb2h3qo 0 3830393 7385198 2026-11-08T04:10:38Z Daniel Ricoxx 2723971 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''−Tuskabolajyu''' ----''Categoría Gramatical:'' Anatomía ''Grammatical Category:'' Anatomical ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin--Tuskabolajyu.wav|embed|200px]] |} [[File:Adam's apple 10.jpg|thumb|250x250px|−tuskabolajyu]] ===Español === * '''Definición:''' Manzana de Adán * '''Ejemplo:''' "Nutuskabolajyu" — ''Mi manzana d..." 7385198 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''−Tuskabolajyu''' ----''Categoría Gramatical:'' Anatomía ''Grammatical Category:'' Anatomical ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-AliciaMarroquin--Tuskabolajyu.wav|embed|200px]] |} [[File:Adam's apple 10.jpg|thumb|250x250px|−tuskabolajyu]] ===Español === * '''Definición:''' Manzana de Adán * '''Ejemplo:''' "Nutuskabolajyu" — ''Mi manzana de Adán'' ===English === * '''Definition:''' Adam's apple * '''Example:''' "Nutuskabolajyu" — ''My Adam's apple'' [[Category:Wt/ppl/Category:Anatomía]] [[Category:Wt/ppl]] rralpv31b2c3jweyrhges5x7cimawvn 0 3830394 7385201 2026-11-08T04:14:20Z Herreads 2703871 Created page with "Roehana Koeddoes utowo kang lebih dikenal Ruhana Kudud utowo Rohana Kudus ring 20 Desember 1884-16 Agustus 1972 yoiku pejuang pahlawan wadon teko Minangkabau kang dadi wartawati pertama ring Indonesia lan ugo ditetapaken dadi Pahlawan Nasional Indonesia. Ring taun 1911, Ruhana ngadekaken sekolah Kerajinan Amai Setia (KAS) ning Kota Gadanf. Sakliyani aktif ning bidang pendidikan kang disenengi, Ruhana nulis pisan ning surat kabar khusus wong wadon" 7385201 wikitext text/x-wiki Roehana Koeddoes utowo kang lebih dikenal Ruhana Kudud utowo Rohana Kudus ring 20 Desember 1884-16 Agustus 1972 yoiku pejuang pahlawan wadon teko Minangkabau kang dadi wartawati pertama ring Indonesia lan ugo ditetapaken dadi Pahlawan Nasional Indonesia. Ring taun 1911, Ruhana ngadekaken sekolah Kerajinan Amai Setia (KAS) ning Kota Gadanf. Sakliyani aktif ning bidang pendidikan kang disenengi, Ruhana nulis pisan ning surat kabar khusus wong wadon 8tweqcnbd783vo3m0iaje8xnuqtmj5q 7385219 7385201 2026-11-08T04:33:51Z Herreads 2703871 7385219 wikitext text/x-wiki Roehana Koeddoes utowo kang lebih dikenal Ruhana Kudud utowo Rohana Kudus ring 20 Desember 1884-16 Agustus 1972 yoiku pejuang pahlawan wadon teko Minangkabau kang dadi wartawati pertama ring Indonesia lan ugo ditetapaken dadi Pahlawan Nasional Indonesia. Ring taun 1911, Ruhana ngadekaken sekolah Kerajinan Amai Setia (KAS) ning Kota Gadanf. Sakliyani aktif ning bidang pendidikan kang disenengi, Ruhana nulis pisan ning surat kabar khusus wong wadon, arane Poetri Hindia. Waktu dibredel ambi pemerintah Hindia Belanda, Ruhana nduweni inisiatif ndirikaken surat kabar kangaran Sunting Melayu, kang tercatat dadi salah siji surat kabar husus wong wadon pertama ring Indonesia. ruhana urip ring lali14dydzxbiyc7xtweo6z9x2pjvso 7385225 7385219 2026-11-08T04:39:20Z Herreads 2703871 7385225 wikitext text/x-wiki Roehana Koeddoes utowo kang lebih dikenal Ruhana Kudud utowo Rohana Kudus ring 20 Desember 1884-16 Agustus 1972 yoiku pejuang pahlawan wadon teko Minangkabau kang dadi wartawati pertama ring Indonesia lan ugo ditetapaken dadi Pahlawan Nasional Indonesia. Ring taun 1911, Ruhana ngadekaken sekolah Kerajinan Amai Setia (KAS) ning Kota Gadanf. Sakliyani aktif ning bidang pendidikan kang disenengi, Ruhana nulis pisan ning surat kabar khusus wong wadon, arane Poetri Hindia. Waktu dibredel ambi pemerintah Hindia Belanda, Ruhana nduweni inisiatif ndirikaken surat kabar kangaran Sunting Melayu, kang tercatat dadi salah siji surat kabar husus wong wadon pertama ring Indonesia. Ruhana urip ring jaman kang podo ambi Kartini, yoiku jaman waktu wong wadon dibatesi nggo oleh pendidikan kang layak lan apik thv5ruj1uhg2a9669gqnznbrz31oz16 7385237 7385225 2026-11-08T04:52:28Z Herreads 2703871 7385237 wikitext text/x-wiki Roehana Koeddoes utowo kang lebih dikenal Ruhana Kudud utowo Rohana Kudus ring 20 Desember 1884-16 Agustus 1972 yoiku pejuang pahlawan wadon teko Minangkabau kang dadi wartawati pertama ring Indonesia lan ugo ditetapaken dadi Pahlawan Nasional Indonesia. Ring taun 1911, Ruhana ngadekaken sekolah Kerajinan Amai Setia (KAS) ning Kota Gadanf. Sakliyani aktif ning bidang pendidikan kang disenengi, Ruhana nulis pisan ning surat kabar khusus wong wadon, arane Poetri Hindia. Waktu dibredel ambi pemerintah Hindia Belanda, Ruhana nduweni inisiatif ndirikaken surat kabar kangaran Sunting Melayu, kang tercatat dadi salah siji surat kabar husus wong wadon pertama ring Indonesia. Ruhana urip ring jaman kang podo ambi Kartini, yoiku jaman waktu wong wadon dibatesi nggo oleh pendidikan kang layak lan apik. == Latar belakang == Ruhana dilahiraken nganggo aran Siti Ruhana kang lahir tanggal 20 Desember 1884 ning desa Kota Gadang, Kabupaten Agam, ring njero alas Sumatera Barat, Hindia Belanda. Arane Bapake yoiku Mohammad Rasjad Maharadja Soetan kang dadi kepala jaksa Karasidenan Jambi lan Medan. Ruhana iku dulur kuwalone Sutan Sjahrir lan misane Agus Salim. Wong-wong iku mau yoiku wong kang nduweni intelektual lan dadi politikus penting ring gerakan kemerdekaan Indonesia. Ruhana iku bibik e penyair kang terkenal ning Indonesia yoiku Chairil Anwar. Ruhana wonge cerdas masio seng sekolah formal. Iyane sering belajar ambi bapak e, diajari moco lan belajar bohoso. fji5apjzbdhnp9062nptocbjw4zhdb5 7385242 7385237 2026-11-08T04:59:42Z Herreads 2703871 7385242 wikitext text/x-wiki Roehana Koeddoes utowo kang lebih dikenal Ruhana Kudud utowo Rohana Kudus ring 20 Desember 1884-16 Agustus 1972 yoiku pejuang pahlawan wadon teko Minangkabau kang dadi wartawati pertama ring Indonesia lan ugo ditetapaken dadi Pahlawan Nasional Indonesia. Ring taun 1911, Ruhana ngadekaken sekolah Kerajinan Amai Setia (KAS) ning Kota Gadanf. Sakliyani aktif ning bidang pendidikan kang disenengi, Ruhana nulis pisan ning surat kabar khusus wong wadon, arane Poetri Hindia. Waktu dibredel ambi pemerintah Hindia Belanda, Ruhana nduweni inisiatif ndirikaken surat kabar kangaran Sunting Melayu, kang tercatat dadi salah siji surat kabar husus wong wadon pertama ring Indonesia. Ruhana urip ring jaman kang podo ambi Kartini, yoiku jaman waktu wong wadon dibatesi nggo oleh pendidikan kang layak lan apik. == Latar belakang == Ruhana dilahiraken nganggo aran Siti Ruhana kang lahir tanggal 20 Desember 1884 ning desa Kota Gadang, Kabupaten Agam, ring njero alas Sumatera Barat, Hindia Belanda. Arane Bapake yoiku Mohammad Rasjad Maharadja Soetan kang dadi kepala jaksa Karasidenan Jambi lan Medan. Ruhana iku dulur kuwalone Sutan Sjahrir lan misane Agus Salim. Wong-wong iku mau yoiku wong kang nduweni intelektual lan dadi politikus penting ring gerakan kemerdekaan Indonesia. Ruhana iku bibik e penyair kang terkenal ning Indonesia yoiku Chairil Anwar. Ruhana wonge cerdas masio seng sekolah formal. Iyane sering belajar ambi bapak e, diajari moco lan belajar bohoso. Waktu Bapak e ditugasaken ring Alahan Panjang, Sumatera Barat, iyane njaluk ning tonggone nggo ngajari moco lan nulis aksoro jowo lan latin, ugo keterampilan rumahtangga koyo renda. Sakwisi mak e ninggal tahun 1897, iyane balik maning ning Kota Gadang lan dadi tambah demen ngajar wong wadon enom ring kono nggo belajar kerajinan tangan lan moco Al-Quran, masio iyane dewek mageh lare pisan. mt3mjikbf0k8aen4441ddrhsw4mjn4j 3 3830395 7385202 2026-11-08T04:14:21Z Welcoming Bot 9525 Welcome to Wikimedia Incubator! 7385202 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float=right }} Welcome to Wikimedia Incubator! At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand them! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and follow their instructions. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]]. </div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 04:14, 8 November 2026 (UTC) f350hij0s9bnk2ohlvdwxlxiwmrmnka 0 3830396 7385209 2026-11-08T04:23:02Z KUNEJNEMI 2714039 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Pusunka''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Pusunka.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Pusunka]] |} File:Frothy trails, Strule River, Omagh - geograph.org.uk - 2640913.jpg|Frothy_..." 7385209 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Pusunka''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Pusunka.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Pusunka]] |} [[File:Frothy trails, Strule River, Omagh - geograph.org.uk - 2640913.jpg|Frothy_trails,_Strule_River,_Omagh_-_geograph.org.uk_-_2640913]]. === Español === * '''Definición:''' 1) Café de maíz (a drink), 2) Espuma * '''Ejemplo:''' "Ne ipusunka ne apan" — ''La espuma del río '' === English === * '''Definition:''' (Escribe aquí el significado de la palabra en inglés) * '''Example:''' "Ne ipusunka ne apan" — ''The river's foam'' [[Category:Wt/ppl/Category:Sustantivo]] [[Category:Wt/ppl]] 3f0lq8zl6rpuj423rq1bacs28fhwxlb 7385211 7385209 2026-11-08T04:24:20Z KUNEJNEMI 2714039 7385211 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Pusunka''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Pusunka.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Pusunka]] |} [[File:Frothy trails, Strule River, Omagh - geograph.org.uk - 2640913.jpg|Frothy_trails,_Strule_River,_Omagh_-_geograph.org.uk_-_2640913]]. === Español === * '''Definición:''' 1) Café de maíz (a drink), 2) Espuma * '''Ejemplo:''' "Ne ipusunka ne apan" — ''La espuma del río '' === English === * '''Definition:''' 1) Café de maíz (a coffee drink), 2) Foam * '''Example:''' "Ne ipusunka ne apan" — ''The river's foam'' [[Category:Wt/ppl/Category:Sustantivo]] [[Category:Wt/ppl]] c3ovfmgj68gclxqjo0m0ftwvo9kitqw 7385213 7385211 2026-11-08T04:25:27Z KUNEJNEMI 2714039 7385213 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Pusunka''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Pusunka.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Pusunka]] |} [[File:Frothy trails, Strule River, Omagh - geograph.org.uk - 2640913.jpg|Frothy_trails,_Strule_River,_Omagh_-_geograph.org.uk_-_2640913]]. === Español === * '''Definición:''' 1) Café de maíz (una bebida de cafe), 2) Espuma * '''Ejemplo:''' "Ne ipusunka ne apan" — ''La espuma del río '' === English === * '''Definition:''' 1) Café de maíz (a coffee drink), 2) Foam * '''Example:''' "Ne ipusunka ne apan" — ''The river's foam'' [[Category:Wt/ppl/Category:Sustantivo]] [[Category:Wt/ppl]] 47c7xqeg22auqxn4bobaevpec0ylp0d 0 3830397 7385212 2026-11-08T04:24:31Z Oceanmuse 2589616 Created page with "'''Purbaya Yudhi Sadewa''' (lahir 7 Juli 1964) nya'entu insinyur ama Menteri Keuangan Republik Indonesia nyang ngejabat dari September 2025 ampè September 2026. ==Tukilan == * {{Wq/bew/Tukil|id|Bagi saya hari ini adalah momentum... Saya pikir kepanjangan. Jadi ... Kalau waktu itu saya datang boleh ngomong panjang, karena untuk menciptakan optimisme. Kalau sekarang saya akan serahkan ke Bapak Suahasil ke depannya. Jadi saya ngomong pendek saja, terima kasih semua atas..." 7385212 wikitext text/x-wiki '''Purbaya Yudhi Sadewa''' (lahir 7 Juli 1964) nya'entu insinyur ama Menteri Keuangan Republik Indonesia nyang ngejabat dari September 2025 ampè September 2026. ==Tukilan == * {{Wq/bew/Tukil|id|Bagi saya hari ini adalah momentum... Saya pikir kepanjangan. Jadi ... Kalau waktu itu saya datang boleh ngomong panjang, karena untuk menciptakan optimisme. Kalau sekarang saya akan serahkan ke Bapak Suahasil ke depannya. Jadi saya ngomong pendek saja, terima kasih semua atas kerja sama selama satu tahun terakhir ini. Wassalamualaikum Warahmatullahi Wabarakatuh.|t=Buat gue mah hari ini tuh semacam... Ah, kependekan dah kepanjangan, males. Pokoknya... Kalo dulu waktu gw dateng kan sempet ngomong panjang lebar, biar pada semangat tuh, pada optimis. Nah, kalo sekarang mah urusan ke depannya lu-lu pada serahin aje deh ke Pak Suahasil. Makanya gw ngomongnye kependekan aje ye. Adek-kaka semue, terima kaseh bener atas kerjasamanye selama setaun belakangan ini. Wassalamualaikum Warahmatullahi Wabarakatuh.}} ==Paranan== {{Wq/bew/Wikipedia}} [[Category:Wq/bew]] khfmcy0ufo5jangwg4pdswcm7zz7v1x 7385214 7385212 2026-11-08T04:27:56Z Oceanmuse 2589616 7385214 wikitext text/x-wiki '''Purbaya Yudhi Sadewa''' (lahir 7 Juli 1964) nya'entu insinyur ama Menteri Keuangan Republik Indonesia nyang ngejabat dari September 2025 ampè September 2026. ==Tukilan == * {{Wq/bew/Tukil|id|Bagi saya hari ini adalah momentum... Saya pikir kepanjangan. Jadi ... Kalau waktu itu saya datang boleh ngomong panjang, karena untuk menciptakan optimisme. Kalau sekarang saya akan serahkan ke Bapak Suahasil ke depannya. Jadi saya ngomong pendek saja, terima kasih semua atas kerja sama selama satu tahun terakhir ini. Wassalamualaikum Warahmatullahi Wabarakatuh.|t=Buat gue mah hari ini tuh semacam... Ah, kependekan dah kepanjangan, males. Pokoknya... Kalo dulu waktu gw dateng kan sempet ngomong panjang lebar, biar pada semangat tuh, pada optimis. Nah, kalo sekarang mah urusan ke depannya lu-lu pada serahin aje deh ke Pak Suahasil. Makanya gw ngomongnye kependekan aje ye. Adek-kaka semue, terima kaseh bener atas kerjasamanye selama setaun belakangan ini. Wassalamualaikum Warahmatullahi Wabarakatuh.}} ==Paranan== [[Category:Wq/bew]] dz612hl82xwpz2u4otgerwea82vbvld 7385216 7385214 2026-11-08T04:29:21Z Oceanmuse 2589616 7385216 wikitext text/x-wiki '''Purbaya Yudhi Sadewa''' (lahir 7 Juli 1964) nya'entu insinyur ama Menteri Keuangan Republik Indonesia nyang ngejabat dari September 2025 ampè September 2026. ==Tukilan == * {{Wq/bew/Tukil|id|Bagi saya hari ini adalah momentum... Saya pikir kepanjangan. Jadi ... Kalau waktu itu saya datang boleh ngomong panjang, karena untuk menciptakan optimisme. Kalau sekarang saya akan serahkan ke Bapak Suahasil ke depannya. Jadi saya ngomong pendek saja, terima kasih semua atas kerja sama selama satu tahun terakhir ini. Wassalamualaikum Warahmatullahi Wabarakatuh.|t=Buat gue mah hari ini tuh semacam... Ah, kependekan dah kepanjangan, males. Pokoknya... Kalo dulu waktu gw dateng kan sempet ngomong panjang lebar, biar pada semangat tuh, pada optimis. Nah, kalo sekarang mah urusan ke depannya lu-lu pada serahin aje deh ke Pak Suahasil. Makanya gw ngomongnye kependekan aje ye. Adek-kaka semue, terima kaseh bener atas kerjasamanye selama setaun belakangan ini. Wassalamualaikum Warahmatullahi Wabarakatuh.}} [[Category:Wq/bew]] qveivcop58eccckslqnyipzayy2geu1 3 3830398 7385215 2026-11-08T04:29:15Z Welcoming Bot 9525 Welcome to Wikimedia Incubator! 7385215 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float=right }} Welcome to Wikimedia Incubator! At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand them! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and follow their instructions. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]]. </div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 04:29, 8 November 2026 (UTC) akh01flgt6prd340b3pqo7k7no9xmei 0 3830399 7385218 2026-11-08T04:33:32Z Yechot 2703994 Ratu KAlinyamat 7385218 wikitext text/x-wiki Ratu Kalinyamat dadi panguwasa Kesultanan Kalinyamat teka taun 1549 sampek tahun 1579 M. Yane puteri keturunan teka Sultan Trenggana ambi Ratu Pembayun binti Sunan Kalijaga. b545jo23l76wi0el084i394tv7mq6n4 7385226 7385218 2026-11-08T04:40:04Z Yechot 2703994 7385226 wikitext text/x-wiki Ratu Kalinyamat dadi panguwasa Kesultanan Kalinyamat teka taun 1549 sampek tahun 1579 M. Yane puteri keturunan teka Sultan Trenggana ambi Ratu Pembayun binti Sunan Kalijaga. Reng masa pemrentahane, Jepara berkembang dadi salah siji kekuatan maritim nong pesisir lor Jawa. Ratu Kalinyamat kercatet katut neng upaya perlawanan Jepara ngelawan kekuasaan Portugis neng Malaka. Pemerentah Indonesia nyemataken gelar pahlawan nasional kanggo Ratu Kalinyamat neng peringatan Dina Pahlawan, 10 November 2023. 3pxrn4iisjs8mwu0kv0j9mas929nmqu 7385256 7385226 2026-11-08T05:20:03Z Yechot 2703994 7385256 wikitext text/x-wiki Ratu Kalinyamat dadi panguwasa Kesultanan Kalinyamat teka taun 1549 sampek tahun 1579 M. Yane puteri keturunan teka Sultan Trenggana ambi Ratu Pembayun binti Sunan Kalijaga. Reng masa pemrentahane, Jepara berkembang dadi salah siji kekuatan maritim nong pesisir lor Jawa. Ratu Kalinyamat kercatet katut neng upaya perlawanan Jepara ngelawan kekuasaan Portugis neng Malaka. Pemerentah Indonesia nyemataken gelar pahlawan nasional kanggo Ratu Kalinyamat neng peringatan Dina Pahlawan, 10 November 2023. == Asal Uripe == 25emx69f2npwlx8uif165zixtykicqe 7385260 7385256 2026-11-08T05:26:00Z Yechot 2703994 7385260 wikitext text/x-wiki Ratu Kalinyamat dadi panguwasa Kesultanan Kalinyamat teka taun 1549 sampek tahun 1579 M. Yane puteri keturunan teka Sultan Trenggana ambi Ratu Pembayun binti Sunan Kalijaga. Reng masa pemrentahane, Jepara berkembang dadi salah siji kekuatan maritim nong pesisir lor Jawa. Ratu Kalinyamat kercatet katut neng upaya perlawanan Jepara ngelawan kekuasaan Portugis neng Malaka. Pemerentah Indonesia nyemataken gelar pahlawan nasional kanggo Ratu Kalinyamat neng peringatan Dina Pahlawan, 10 November 2023. == Asal Uripe == Ratu Kalinyamat nduweni aran asli Retna Kencana, uga dikenal dadi Ratu Pembayun utawa Ratna Kencana. Yane iku putri Sultan Trenggana (ngeterake paprentahan 1521–1546), raja Demak kaping telu, pisan cucu Raden Patah, pendiri Kesultanan Demak. Dadi anggota keluarga inti Dinasti Demak, Retna Kencana tumbuh neng lingkungan elite politik lan keagamaan Jawa pesisir kang nduweni pengaruh gedhé neng perdagangan lan dakwah Islam. Wayah umur remaja, Retna Kencana dikawinaken ambi Pangeran Kalinyamat, kang sakwise iku duwe gelar Pangeran Hadiri utawa Susuhunan Kalinyamat. Liwat pernikahan iki, yane sing langsung munggah takhta, naming dadi dampingi lakine dadi penguasa Jepara, sawiji wilayah penting reng pesisir lor Jawa kang duwe fungsi dadi pelabuhan utama Demak. ndxsnw0xla8x1gt6j8rwfmeh7q9nb3e 7385266 7385260 2026-11-08T05:28:30Z Yechot 2703994 7385266 wikitext text/x-wiki Ratu Kalinyamat dadi panguwasa Kesultanan Kalinyamat teka taun 1549 sampek tahun 1579 M. Yane puteri keturunan teka Sultan Trenggana ambi Ratu Pembayun binti Sunan Kalijaga. Reng masa pemrentahane, Jepara berkembang dadi salah siji kekuatan maritim nong pesisir lor Jawa. Ratu Kalinyamat kercatet katut neng upaya perlawanan Jepara ngelawan kekuasaan Portugis neng Malaka. Pemerentah Indonesia nyemataken gelar pahlawan nasional kanggo Ratu Kalinyamat neng peringatan Dina Pahlawan, 10 November 2023. == Asal Uripe == Ratu Kalinyamat nduweni aran asli Retna Kencana, uga dikenal dadi Ratu Pembayun utawa Ratna Kencana. Yane iku putri Sultan Trenggana (ngeterake paprentahan 1521–1546), raja Demak kaping telu, pisan cucu Raden Patah, pendiri Kesultanan Demak. Dadi anggota keluarga inti Dinasti Demak, Retna Kencana tumbuh neng lingkungan elite politik lan keagamaan Jawa pesisir kang nduweni pengaruh gedhé neng perdagangan lan dakwah Islam. Wayah umur remaja, Retna Kencana dikawinaken ambi Pangeran Kalinyamat, kang sakwise iku duwe gelar Pangeran Hadiri utawa Susuhunan Kalinyamat. Liwat pernikahan iki, yane sing langsung munggah takhta, naming dadi dampingi lakine dadi penguasa Jepara, sawiji wilayah penting reng pesisir lor Jawa kang duwe fungsi dadi pelabuhan utama Demak. === Asale Pangeran Kalinyamat === lf5q5darukp3mex1m5dcn3d3o4v2jtc 7385269 7385266 2026-11-08T05:30:35Z Yechot 2703994 7385269 wikitext text/x-wiki Ratu Kalinyamat dadi panguwasa Kesultanan Kalinyamat teka taun 1549 sampek tahun 1579 M. Yane puteri keturunan teka Sultan Trenggana ambi Ratu Pembayun binti Sunan Kalijaga. Reng masa pemrentahane, Jepara berkembang dadi salah siji kekuatan maritim nong pesisir lor Jawa. Ratu Kalinyamat kercatet katut neng upaya perlawanan Jepara ngelawan kekuasaan Portugis neng Malaka. Pemerentah Indonesia nyemataken gelar pahlawan nasional kanggo Ratu Kalinyamat neng peringatan Dina Pahlawan, 10 November 2023. == Asal Uripe == Ratu Kalinyamat nduweni aran asli Retna Kencana, uga dikenal dadi Ratu Pembayun utawa Ratna Kencana. Yane iku putri Sultan Trenggana (ngeterake paprentahan 1521–1546), raja Demak kaping telu, pisan cucu Raden Patah, pendiri Kesultanan Demak. Dadi anggota keluarga inti Dinasti Demak, Retna Kencana tumbuh neng lingkungan elite politik lan keagamaan Jawa pesisir kang nduweni pengaruh gedhé neng perdagangan lan dakwah Islam. Wayah umur remaja, Retna Kencana dikawinaken ambi Pangeran Kalinyamat, kang sakwise iku duwe gelar Pangeran Hadiri utawa Susuhunan Kalinyamat. Liwat pernikahan iki, yane sing langsung munggah takhta, naming dadi dampingi lakine dadi penguasa Jepara, sawiji wilayah penting reng pesisir lor Jawa kang duwe fungsi dadi pelabuhan utama Demak. === Asale Pangeran Kalinyamat === Pangeran Kalinyamat diweruhi dadi sosok kang teka teko njaba Pulo Jawa, masiya asal-usule nduweni maneka warna versi. Dhasare tradisi Jepara, Pangeran Kalinyamat kawitane duwe aran Win-tang, nunggal pedagang teko Tiongkok kang ditarik ombak nganti terdampar nong pesisir Jepara. Sakwise iku, yane ajar ilmu nong ngisor arahan Sunan Kudus.[6] tmmt9k65456py38pdqfphyqqpi8wm2o 7385273 7385269 2026-11-08T05:32:43Z Yechot 2703994 7385273 wikitext text/x-wiki Ratu Kalinyamat dadi panguwasa Kesultanan Kalinyamat teka taun 1549 sampek tahun 1579 M. Yane puteri keturunan teka Sultan Trenggana ambi Ratu Pembayun binti Sunan Kalijaga. Reng masa pemrentahane, Jepara berkembang dadi salah siji kekuatan maritim nong pesisir lor Jawa. Ratu Kalinyamat kercatet katut neng upaya perlawanan Jepara ngelawan kekuasaan Portugis neng Malaka. Pemerentah Indonesia nyemataken gelar pahlawan nasional kanggo Ratu Kalinyamat neng peringatan Dina Pahlawan, 10 November 2023. == Asal Uripe == Ratu Kalinyamat nduweni aran asli Retna Kencana, uga dikenal dadi Ratu Pembayun utawa Ratna Kencana. Yane iku putri Sultan Trenggana (ngeterake paprentahan 1521–1546), raja Demak kaping telu, pisan cucu Raden Patah, pendiri Kesultanan Demak. Dadi anggota keluarga inti Dinasti Demak, Retna Kencana tumbuh neng lingkungan elite politik lan keagamaan Jawa pesisir kang nduweni pengaruh gedhé neng perdagangan lan dakwah Islam. Wayah umur remaja, Retna Kencana dikawinaken ambi Pangeran Kalinyamat, kang sakwise iku duwe gelar Pangeran Hadiri utawa Susuhunan Kalinyamat. Liwat pernikahan iki, yane sing langsung munggah takhta, naming dadi dampingi lakine dadi penguasa Jepara, sawiji wilayah penting reng pesisir lor Jawa kang duwe fungsi dadi pelabuhan utama Demak. === Asale Pangeran Kalinyamat === Pangeran Kalinyamat diweruhi dadi sosok kang teka teko njaba Pulo Jawa, masiya asal-usule nduweni maneka warna versi. Dhasare tradisi Jepara, Pangeran Kalinyamat kawitane duwe aran Win-tang, Salah sijine pedagang teka Tiongkok kang ditarik ombak sampek terdampar nong pesisir Jepara. Sakwise iku, yane belajar ilmu liwat arahan Sunan Kudus. dolp6gcd26eb7v0rxn5psycerhz0c9l 7385280 7385273 2026-11-08T05:35:32Z Yechot 2703994 7385280 wikitext text/x-wiki Ratu Kalinyamat dadi panguwasa Kesultanan Kalinyamat teka taun 1549 sampek tahun 1579 M. Yane puteri keturunan teka Sultan Trenggana ambi Ratu Pembayun binti Sunan Kalijaga. Reng masa pemrentahane, Jepara berkembang dadi salah siji kekuatan maritim nong pesisir lor Jawa. Ratu Kalinyamat kercatet katut neng upaya perlawanan Jepara ngelawan kekuasaan Portugis neng Malaka. Pemerentah Indonesia nyemataken gelar pahlawan nasional kanggo Ratu Kalinyamat neng peringatan Dina Pahlawan, 10 November 2023. == Asal Uripe == Ratu Kalinyamat nduweni aran asli Retna Kencana, uga dikenal dadi Ratu Pembayun utawa Ratna Kencana. Yane iku putri Sultan Trenggana (ngeterake paprentahan 1521–1546), raja Demak kaping telu, pisan cucu Raden Patah, pendiri Kesultanan Demak. Dadi anggota keluarga inti Dinasti Demak, Retna Kencana tumbuh neng lingkungan elite politik lan keagamaan Jawa pesisir kang nduweni pengaruh gedhé neng perdagangan lan dakwah Islam. Wayah umur remaja, Retna Kencana dikawinaken ambi Pangeran Kalinyamat, kang sakwise iku duwe gelar Pangeran Hadiri utawa Susuhunan Kalinyamat. Liwat pernikahan iki, yane sing langsung munggah takhta, naming dadi dampingi lakine dadi penguasa Jepara, sawiji wilayah penting reng pesisir lor Jawa kang duwe fungsi dadi pelabuhan utama Demak. === Asale Pangeran Kalinyamat === Pangeran Kalinyamat diweruhi dadi sosok kang teka teko njaba Pulo Jawa, masiya asal-usule nduweni maneka warna versi. Dhasare tradisi Jepara, Pangeran Kalinyamat kawitane duwe aran Win-tang, Salah sijine pedagang teka Tiongkok kang ditarik ombak sampek terdampar nong pesisir Jepara. Sakwise iku, yane belajar ilmu liwat arahan Sunan Kudus. Miturut versi liyane, Win-tang teko teko Aceh ambi aran lair Pangeran Toyib, putra Sultan Mughayat Syah (1514–1528). Yane tau teka nang Tiongkok lan diangkat dadi anak ambi menteri aran Tjie Hwio Gwan, kang weni aran anyar kanggo yane, Tjie Bin Thang. Ing njero catatan Jawa, aran iku terus diweruhi dadi Win-tang. 072vwa22su00blbbbqm2eaa7gnmcw2o 7385282 7385280 2026-11-08T05:38:10Z Yechot 2703994 7385282 wikitext text/x-wiki Ratu Kalinyamat dadi panguwasa Kesultanan Kalinyamat teka taun 1549 sampek tahun 1579 M. Yane puteri keturunan teka Sultan Trenggana ambi Ratu Pembayun binti Sunan Kalijaga. Reng masa pemrentahane, Jepara berkembang dadi salah siji kekuatan maritim nong pesisir lor Jawa. Ratu Kalinyamat kercatet katut neng upaya perlawanan Jepara ngelawan kekuasaan Portugis neng Malaka. Pemerentah Indonesia nyemataken gelar pahlawan nasional kanggo Ratu Kalinyamat neng peringatan Dina Pahlawan, 10 November 2023. == Asal Uripe == Ratu Kalinyamat nduweni aran asli Retna Kencana, uga dikenal dadi Ratu Pembayun utawa Ratna Kencana. Yane iku putri Sultan Trenggana (ngeterake paprentahan 1521–1546), raja Demak kaping telu, pisan cucu Raden Patah, pendiri Kesultanan Demak. Dadi anggota keluarga inti Dinasti Demak, Retna Kencana tumbuh neng lingkungan elite politik lan keagamaan Jawa pesisir kang nduweni pengaruh gedhé neng perdagangan lan dakwah Islam. Wayah umur remaja, Retna Kencana dikawinaken ambi Pangeran Kalinyamat, kang sakwise iku duwe gelar Pangeran Hadiri utawa Susuhunan Kalinyamat. Liwat pernikahan iki, yane sing langsung munggah takhta, naming dadi dampingi lakine dadi penguasa Jepara, sawiji wilayah penting reng pesisir lor Jawa kang duwe fungsi dadi pelabuhan utama Demak. === Asale Pangeran Kalinyamat === Pangeran Kalinyamat diweruhi dadi sosok kang teka teko njaba Pulo Jawa, masiya asal-usule nduweni maneka warna versi. Dhasare tradisi Jepara, Pangeran Kalinyamat kawitane duwe aran Win-tang, Salah sijine pedagang teka Tiongkok kang ditarik ombak sampek terdampar nong pesisir Jepara. Sakwise iku, yane belajar ilmu liwat arahan Sunan Kudus. Miturut versi liyane, Win-tang teko teko Aceh ambi aran lair Pangeran Toyib, putra Sultan Mughayat Syah (1514–1528). Yane tau teka nang Tiongkok lan diangkat dadi anak ambi menteri aran Tjie Hwio Gwan, kang weni aran anyar kanggo yane, Tjie Bin Thang. Ing njero catatan Jawa, aran iku terus diweruhi dadi Win-tang. Win-tang ambi bapak angkate pungkasan mulih pindhah nang Jawa, neng endi yane ndirikaen pemukiman kang lanjutane dikenal dadi desa Kalinyamat, saiki kalebu Kecamatan Kalinyamatan. Teka panggonan iki yane olih julukan Pangeran Kalinyamat. Yane rabi ambi Retna Kencana, putri Sultan Demak kang terus dikenal dadi Ratu Kalinyamat, kang terus nggawe yane resmi dadi bagian teka keluarga kerajaan Demak lan dianugerahi gelar Pangeran Hadiri. Ring pemerintahan neng Jepara, Pangeran Kalinyamat ambi Ratu Kalinyamat memerintah barengan. Bapak angkate, Tjie Hwio Gwan, diangkat dadi patih ambi gelar Sungging Badar Duwung, kang milu ngenalaken lan mulang seni ukir nang masyarakat kono, nggawe dasar perkembangan budaya lokal Jepara. bubl9gsjqcudydlsykf4gugzuzwkq52 0 3830400 7385228 2026-11-08T04:42:10Z KUNEJNEMI 2714039 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Putzijtuk''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Putzijtuk.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Putzijtuk]] |} [[File:Paperball 2.jpeg|Paperball_2]]. === Español === * '''Definición..." 7385228 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Putzijtuk''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Putzijtuk.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Putzijtuk]] |} [[File:Paperball 2.jpeg|Paperball_2]]. === Español === * '''Definición:''' Apuñado * '''Ejemplo:''' "Ne kupajsul putzijtuk" — ''La basura apuñada'' === English === * '''Definition:''' Crumpled * '''Example:''' "Ne kupajsul putzijtuk:" — ''The crumpled up rubbish'' [[Category:Wt/ppl/Category:Adjetivo]] [[Category:Wt/ppl]] svoay69o659bcg0o8fvs39uwttpi1h8 0 3830401 7385229 2026-11-08T04:43:54Z Alipah Using 2704012 Created page with "Maria Walanda Maramis (lahir 1 Desember 1872 – meninggal 22 April 1924), lahir dengan nama Maria Josephine Catherine Maramis, adalah seorang tokoh perempuan Minahasa yang dikenal sebagai pelopor emansipasi wanita di Indonesia pada awal abad ke-20. Ia berperan penting dalam peningkatan pendidikan dan kesadaran sosial bagi perempuan, sehingga diakui sebagai Pahlawan Nasional Indonesia. [[Category:Wp/osi]]" 7385229 wikitext text/x-wiki Maria Walanda Maramis (lahir 1 Desember 1872 – meninggal 22 April 1924), lahir dengan nama Maria Josephine Catherine Maramis, adalah seorang tokoh perempuan Minahasa yang dikenal sebagai pelopor emansipasi wanita di Indonesia pada awal abad ke-20. Ia berperan penting dalam peningkatan pendidikan dan kesadaran sosial bagi perempuan, sehingga diakui sebagai Pahlawan Nasional Indonesia. [[Category:Wp/osi]] e2d3kq7m60y65p9cvpo3xltjlccbpq7 7385233 7385229 2026-11-08T04:48:36Z Alipah Using 2704012 7385233 wikitext text/x-wiki '''Maria Walanda Maramis''' (lair 1 Desember 1872 – sampek umur 22 April 1924). Wayah lair, aran cilike Maria Josephine Catherine Maramis. Tokoh perempuan Minahasa hang dikenal dadi pelopor emansipasi wanita ring Indonesia kawitan abad ke-20. Iyane berperan penting dalam ngunggahaken pendhidhikan lan kesadaran sosial bagi perempuan, sehingga diakui sebagai Pahlawan Nasional Indonesia. [[Category:Wp/osi]] 2kf3vb2vqd65u3yv2yozatgqo22vk2e 7385235 7385233 2026-11-08T04:49:52Z Alipah Using 2704012 7385235 wikitext text/x-wiki '''Maria Walanda Maramis''' (lair 1 Desember 1872 – sampek umur 22 April 1924). Wayah lair, aran cilike Maria Josephine Catherine Maramis. Tokoh perempuan Minahasa hang dikenal dadi pelopor emansipasi wanita ring Indonesia kawitan abad ke-20. Iyane berperan penting dalam ngunggahaken pendhidhikan lan kesadaran sosial kanggone kaum wadon, gena diakui sebagai Pahlawan Nasional Indonesia. [[Category:Wp/osi]] btf8ci06ttzyuiocegg9sbtx6ixbjye 7385236 7385235 2026-11-08T04:52:01Z Alipah Using 2704012 7385236 wikitext text/x-wiki '''Maria Walanda Maramis''' (lair 1 Desember 1872 – sampek umur 22 April 1924). Wayah lair, aran cilike Maria Josephine Catherine Maramis. Tokoh perempuan Minahasa hang dikenal dadi pelopor emansipasi wanita ring Indonesia kawitan abad ke-20. Iyane berperan penting dalam ngunggahaken pendhidhikan lan kesadaran sosial kanggone kaum wadon, gena diakoni dadi Pahlawan Nasional Indonesia. [[Category:Wp/osi]] i6p912gqst67v8aigk83id78nrt9ayn 7385240 7385236 2026-11-08T04:58:06Z Alipah Using 2704012 7385240 wikitext text/x-wiki '''Maria Walanda Maramis''' (lair 1 Desember 1872 – sampek umur 22 April 1924). Wayah lair, aran cilike Maria Josephine Catherine Maramis. Tokoh perempuan Minahasa hang dikenal dadi pelopor emansipasi wanita ring Indonesia kawitan abad ke-20. Iyane berperan penting dalam ngunggahaken pendhidhikan lan kesadaran sosial kanggone kaum wadon, gena diakoni dadi Pahlawan Nasional Indonesia. Maria Walanda Maramis diengeti saben 1 Desember nong masyarakat Minahasa hang diarani Hari Ibu Maria Walanda Maramis, kanggo ndadekaken penghargaan kanggone perjuwangan nyeren watesan tradhisional kelawan perempuan. Dalam publikasi ''Nederlandsche Zendeling Genootschap'' (1981), Nicolaas Graafland menilai Maria memiliki kemampuan belajar dan berpikir yang unggul, serta sering menunjukkan prestasi yang melampaui kaum laki-laki di zamannya. [[Category:Wp/osi]] 89ce4fkwa6ulgbnm077udeyaae84wgd 7385247 7385240 2026-11-08T05:09:43Z Alipah Using 2704012 7385247 wikitext text/x-wiki '''Maria Walanda Maramis''' (lair 1 Desember 1872 – sampek umur 22 April 1924). Wayah lair, aran cilike Maria Josephine Catherine Maramis. Tokoh perempuan Minahasa hang dikenal dadi pelopor emansipasi wanita ring Indonesia kawitan abad ke-20. Iyane berperan penting dalam ngunggahaken pendhidhikan lan kesadaran sosial kanggone kaum wadon, gena diakoni dadi Pahlawan Nasional Indonesia. Maria Walanda Maramis diengeti saben 1 Desember nong masyarakat Minahasa hang diarani Hari Ibu Maria Walanda Maramis, kanggo ndadekaken penghargaan kanggone perjuwangan nyeren watesan tradhisional kelawan perempuan. Publikasi ''Nederlandsche Zendeling Genootschap'' (1981), Nicolaas Graafland ngereken Maria nduweni kekarepan belajar lan berpikir hang unggul, uga kerep ndunduhaken prestasi hang ngungkuli kaum lanang nong zamane. [[Category:Wp/osi]] iaqzpqec4qpowy3a8y2e4kwrvkpkufb 7385253 7385247 2026-11-08T05:18:50Z Alipah Using 2704012 7385253 wikitext text/x-wiki '''Maria Walanda Maramis''' (lair 1 Desember 1872 – sampek umur 22 April 1924). Wayah lair, aran cilike Maria Josephine Catherine Maramis. Tokoh perempuan Minahasa hang dikenal dadi pelopor emansipasi wanita ring Indonesia kawitan abad ke-20. Iyane berperan penting dalam ngunggahaken pendhidhikan lan kesadaran sosial kanggone kaum wadon, gena diakoni dadi Pahlawan Nasional Indonesia. Maria Walanda Maramis diengeti saben 1 Desember nong masyarakat Minahasa hang diarani Hari Ibu Maria Walanda Maramis, kanggo ndadekaken penghargaan kanggone perjuwangan nyeren watesan tradhisional kelawan perempuan. Publikasi ''Nederlandsche Zendeling Genootschap'' (1981), Nicolaas Graafland ngereken Maria nduweni kekarepan belajar lan berpikir hang unggul, uga kerep ndunduhaken prestasi hang ngungkuli kaum lanang nong zamane. Pemerintah Indonesia nguweni Maria gelar Pahlawan Pergerakan Nasional lan netepaken iyane dadi Pahlawan Nasional Indonesia liwat Keputusan Presiden No. 012/TK/1969 tanggal 20 Mei 1969. Kanggo mengeti jasanya, sebuah patung peringatan dibangun di Kelurahan Komo Luar, Kecamatan Wenang, Manado, yang menjadi titik edukasi sejarah perjuangan perempuan di Minahasa. [[Category:Wp/osi]] pedlb56jwryv9a8w1ewfsl142d3axiz 7385259 7385253 2026-11-08T05:25:56Z Alipah Using 2704012 7385259 wikitext text/x-wiki '''Maria Walanda Maramis''' (lair 1 Desember 1872 – sampek umur 22 April 1924). Wayah lair, aran cilike Maria Josephine Catherine Maramis. Tokoh perempuan Minahasa hang dikenal dadi pelopor emansipasi wanita ring Indonesia kawitan abad ke-20. Iyane berperan penting dalam ngunggahaken pendhidhikan lan kesadaran sosial kanggone kaum wadon, gena diakoni dadi Pahlawan Nasional Indonesia. Maria Walanda Maramis diengeti saben 1 Desember nong masyarakat Minahasa hang diarani Hari Ibu Maria Walanda Maramis, kanggo ndadekaken penghargaan kanggone perjuwangan nyeren watesan tradhisional kelawan perempuan. Publikasi ''Nederlandsche Zendeling Genootschap'' (1981), Nicolaas Graafland ngereken Maria nduweni kekarepan belajar lan berpikir hang unggul, uga kerep ndunduhaken prestasi hang ngungkuli kaum lanang nong zamane. Pemerintah Indonesia nguweni Maria gelar Pahlawan Pergerakan Nasional lan netepaken iyane dadi Pahlawan Nasional Indonesia liwat Keputusan Presiden No. 012/TK/1969 tanggal 20 Mei 1969. Kanggo mengeti asil keringet perjuwangane, dibangun patung ring Kelurahan Komo Luar, Kecamatan Wenang, Manado, hang dadi titik edukasi sejarah perjuwangan wong wadon ning Minahasa. [[Category:Wp/osi]] 64suf1c8id4ttnlc1a3n4aqn3trv0lx 7385261 7385259 2026-11-08T05:26:35Z Alipah Using 2704012 7385261 wikitext text/x-wiki '''Maria Walanda Maramis''' (lair 1 Desember 1872 – sampek umur 22 April 1924). Wayah lair, aran cilike Maria Josephine Catherine Maramis. Tokoh perempuan Minahasa hang dikenal dadi pelopor emansipasi wanita ring Indonesia kawitan abad ke-20. Iyane berperan penting dalam ngunggahaken pendhidhikan lan kesadaran sosial kanggone kaum wadon, gena diakoni dadi Pahlawan Nasional Indonesia. Maria Walanda Maramis diengeti saben 1 Desember nong masyarakat Minahasa hang diarani Hari Ibu Maria Walanda Maramis, kanggo ndadekaken penghargaan kanggone perjuwangan nyeren watesan tradhisional kelawan perempuan. Publikasi ''Nederlandsche Zendeling Genootschap'' (1981), Nicolaas Graafland ngereken Maria nduweni kekarepan belajar lan berpikir hang unggul, uga kerep ndunduhaken prestasi hang ngungkuli kaum lanang nong zamane. Pemerintah Indonesia nguweni Maria gelar Pahlawan Pergerakan Nasional lan netepaken iyane dadi Pahlawan Nasional Indonesia liwat Keputusan Presiden No. 012/TK/1969 tanggal 20 Mei 1969. Kanggo mengeti asil keringet perjuwangane, dibangun patung ring Kelurahan Komo Luar, Kecamatan Wenang, Manado, hang dadi titik edukasi sejarah perjuwangan wong wadon ning Minahasa. = Uripe Kawitan = [[Category:Wp/osi]] qr257r1qvuyw2tvp5i97lvvrcejgk5n 7385263 7385261 2026-11-08T05:27:10Z Alipah Using 2704012 /* Uripe Kawitan */ 7385263 wikitext text/x-wiki '''Maria Walanda Maramis''' (lair 1 Desember 1872 – sampek umur 22 April 1924). Wayah lair, aran cilike Maria Josephine Catherine Maramis. Tokoh perempuan Minahasa hang dikenal dadi pelopor emansipasi wanita ring Indonesia kawitan abad ke-20. Iyane berperan penting dalam ngunggahaken pendhidhikan lan kesadaran sosial kanggone kaum wadon, gena diakoni dadi Pahlawan Nasional Indonesia. Maria Walanda Maramis diengeti saben 1 Desember nong masyarakat Minahasa hang diarani Hari Ibu Maria Walanda Maramis, kanggo ndadekaken penghargaan kanggone perjuwangan nyeren watesan tradhisional kelawan perempuan. Publikasi ''Nederlandsche Zendeling Genootschap'' (1981), Nicolaas Graafland ngereken Maria nduweni kekarepan belajar lan berpikir hang unggul, uga kerep ndunduhaken prestasi hang ngungkuli kaum lanang nong zamane. Pemerintah Indonesia nguweni Maria gelar Pahlawan Pergerakan Nasional lan netepaken iyane dadi Pahlawan Nasional Indonesia liwat Keputusan Presiden No. 012/TK/1969 tanggal 20 Mei 1969. Kanggo mengeti asil keringet perjuwangane, dibangun patung ring Kelurahan Komo Luar, Kecamatan Wenang, Manado, hang dadi titik edukasi sejarah perjuwangan wong wadon ning Minahasa. = Uripe Kawitan = [[Category:Wp/osi]] Maria Josephine Catherine Maramis lahir di Kema, sebuah desa yang saat ini termasuk dalam Kecamatan Kema (yang merupakan hasil pemekaran dari Kecamatan Kauditan), Kabupaten Minahasa Utara, Provinsi Sulawesi Utara. Maramis merupakan anak bungsu dari tiga bersaudara, dengan kakak perempuan bernama Antje dan kakak laki-laki bernama Andries. Orang tuanya adalah Bernadus Maramis dan Sarah Rotinsulu.[5] Kakaknya, Andries Maramis, memiliki peran penting dalam sejarah Indonesia sebagai ayah dari Alexander Andries Maramis, yang terlibat dalam perjuangan kemerdekaan dan kemudian menjabat sebagai menteri serta duta besar pada masa awal pemerintahan Indonesia.[6] Maramis menjadi yatim piatu pada usia enam tahun setelah kedua orang tuanya meninggal karena sakit dalam waktu yang singkat. Setelah itu, pamannya, Mayor Ezau Rotinsulu, yang saat itu menjabat kepala distrik di Maumbi, membawa Maria beserta saudara-saudaranya ke Maumbi untuk diasuh dan dibesarkan di sana.[5] Selama menetap di Maumbi, Maria menjalin pergaulan dengan kalangan terpelajar, termasuk seorang pendeta bernama Jan Ten Hoeve. Maria dan kakak perempuannya kemudian didaftarkan ke Sekolah Melayu Maumbi, yang mengajarkan kemampuan dasar membaca, menulis, serta pengetahuan umum dan sejarah. Sekolah ini menjadi satu-satunya pendidikan formal yang diterima Maria, karena pada masa itu perempuan umumnya hanya dipersiapkan untuk menikah dan mengurus rumah tangga. h8lfoalmxlzbybpue9mvtein0wqs1wb 7385272 7385263 2026-11-08T05:32:12Z Alipah Using 2704012 7385272 wikitext text/x-wiki '''Maria Walanda Maramis''' (lair 1 Desember 1872 – sampek umur 22 April 1924). Wayah lair, aran cilike Maria Josephine Catherine Maramis. Tokoh perempuan Minahasa hang dikenal dadi pelopor emansipasi wanita ring Indonesia kawitan abad ke-20. Iyane berperan penting dalam ngunggahaken pendhidhikan lan kesadaran sosial kanggone kaum wadon, gena diakoni dadi Pahlawan Nasional Indonesia. Maria Walanda Maramis diengeti saben 1 Desember nong masyarakat Minahasa hang diarani Hari Ibu Maria Walanda Maramis, kanggo ndadekaken penghargaan kanggone perjuwangan nyeren watesan tradhisional kelawan perempuan. Publikasi ''Nederlandsche Zendeling Genootschap'' (1981), Nicolaas Graafland ngereken Maria nduweni kekarepan belajar lan berpikir hang unggul, uga kerep ndunduhaken prestasi hang ngungkuli kaum lanang nong zamane. Pemerintah Indonesia nguweni Maria gelar Pahlawan Pergerakan Nasional lan netepaken iyane dadi Pahlawan Nasional Indonesia liwat Keputusan Presiden No. 012/TK/1969 tanggal 20 Mei 1969. Kanggo mengeti asil keringet perjuwangane, dibangun patung ring Kelurahan Komo Luar, Kecamatan Wenang, Manado, hang dadi titik edukasi sejarah perjuwangan wong wadon ning Minahasa. = Uripe Kawitan = [[Category:Wp/osi]] Maria Josephine Catherine Maramis lair ning Kema, salah sijine desa hang saiki melebu Kecamatan Kema (asil pemekaran teka Kecamatan Kauditan), Kabupaten Minahasa Utara, Provinsi Sulawesi Utara. Maramis anak kemunjilan teka telu seduluran, emboke arane Antje lan kakange arane Andries. Wong tuweke yaiku Bernadus Maramis dan Sarah Rotinsulu. Kakange, Andries Maramis, memiliki peran penting dalam sejarah Indonesia sebagai ayah dari Alexander Andries Maramis, yang terlibat dalam perjuangan kemerdekaan dan kemudian menjabat sebagai menteri serta duta besar pada masa awal pemerintahan Indonesia.[6] Maramis menjadi yatim piatu pada usia enam tahun setelah kedua orang tuanya meninggal karena sakit dalam waktu yang singkat. Setelah itu, pamannya, Mayor Ezau Rotinsulu, yang saat itu menjabat kepala distrik di Maumbi, membawa Maria beserta saudara-saudaranya ke Maumbi untuk diasuh dan dibesarkan di sana.[5] Selama menetap di Maumbi, Maria menjalin pergaulan dengan kalangan terpelajar, termasuk seorang pendeta bernama Jan Ten Hoeve. Maria dan kakak perempuannya kemudian didaftarkan ke Sekolah Melayu Maumbi, yang mengajarkan kemampuan dasar membaca, menulis, serta pengetahuan umum dan sejarah. Sekolah ini menjadi satu-satunya pendidikan formal yang diterima Maria, karena pada masa itu perempuan umumnya hanya dipersiapkan untuk menikah dan mengurus rumah tangga. s0btbe6yeptulsyv7auqsoe9122cp3x 7385274 7385272 2026-11-08T05:33:32Z Alipah Using 2704012 7385274 wikitext text/x-wiki '''Maria Walanda Maramis''' (lair 1 Desember 1872 – sampek umur 22 April 1924). Wayah lair, aran cilike Maria Josephine Catherine Maramis. Tokoh perempuan Minahasa hang dikenal dadi pelopor emansipasi wanita ring Indonesia kawitan abad ke-20. Iyane berperan penting dalam ngunggahaken pendhidhikan lan kesadaran sosial kanggone kaum wadon, gena diakoni dadi Pahlawan Nasional Indonesia. Maria Walanda Maramis diengeti saben 1 Desember nong masyarakat Minahasa hang diarani Hari Ibu Maria Walanda Maramis, kanggo ndadekaken penghargaan kanggone perjuwangan nyeren watesan tradhisional kelawan perempuan. Publikasi ''Nederlandsche Zendeling Genootschap'' (1981), Nicolaas Graafland ngereken Maria nduweni kekarepan belajar lan berpikir hang unggul, uga kerep ndunduhaken prestasi hang ngungkuli kaum lanang nong zamane. Pemerintah Indonesia nguweni Maria gelar Pahlawan Pergerakan Nasional lan netepaken iyane dadi Pahlawan Nasional Indonesia liwat Keputusan Presiden No. 012/TK/1969 tanggal 20 Mei 1969. Kanggo mengeti asil keringet perjuwangane, dibangun patung ring Kelurahan Komo Luar, Kecamatan Wenang, Manado, hang dadi titik edukasi sejarah perjuwangan wong wadon ning Minahasa. = Uripe Kawitan = [[Category:Wp/osi]] Maria Josephine Catherine Maramis lair ning Kema, salah sijine desa hang saiki melebu Kecamatan Kema (asil pemekaran teka Kecamatan Kauditan), Kabupaten Minahasa Utara, Provinsi Sulawesi Utara. Maramis anak kemunjilan teka telu seduluran, emboke arane Antje lan kakange arane Andries. Wong tuweke yaiku Bernadus Maramis dan Sarah Rotinsulu. Kakange, Andries Maramis, memiliki peran penting dalam sejarah Indonesia sebagai ayah dari Alexander Andries Maramis, yang terlibat dalam perjuangan kemerdekaan dan kemudian menjabat sebagai menteri serta duta besar pada masa awal pemerintahan Indonesia.[6] Maramis menjadi yatim piatu pada usia enam tahun setelah kedua orang tuanya meninggal karena sakit dalam waktu yang singkat. Setelah itu, pamannya, Mayor Ezau Rotinsulu, yang saat itu menjabat kepala distrik di Maumbi, membawa Maria beserta saudara-saudaranya ke Maumbi untuk diasuh dan dibesarkan di sana.[5] Selama menetap di Maumbi, Maria menjalin pergaulan dengan kalangan terpelajar, termasuk seorang pendeta bernama Jan Ten Hoeve. Maria dan kakak perempuannya kemudian didaftarkan ke Sekolah Melayu Maumbi, yang mengajarkan kemampuan dasar membaca, menulis, serta pengetahuan umum dan sejarah. Sekolah ini menjadi satu-satunya pendidikan formal yang diterima Maria, karena pada masa itu perempuan umumnya hanya dipersiapkan untuk menikah dan mengurus rumah tangga. = Kahanan Minahasa = dwuo9hl1qsmnhg4yayj8or4sl78iz9i 7385278 7385274 2026-11-08T05:34:23Z Alipah Using 2704012 /* Kahanan Minahasa */ 7385278 wikitext text/x-wiki '''Maria Walanda Maramis''' (lair 1 Desember 1872 – sampek umur 22 April 1924). Wayah lair, aran cilike Maria Josephine Catherine Maramis. Tokoh perempuan Minahasa hang dikenal dadi pelopor emansipasi wanita ring Indonesia kawitan abad ke-20. Iyane berperan penting dalam ngunggahaken pendhidhikan lan kesadaran sosial kanggone kaum wadon, gena diakoni dadi Pahlawan Nasional Indonesia. Maria Walanda Maramis diengeti saben 1 Desember nong masyarakat Minahasa hang diarani Hari Ibu Maria Walanda Maramis, kanggo ndadekaken penghargaan kanggone perjuwangan nyeren watesan tradhisional kelawan perempuan. Publikasi ''Nederlandsche Zendeling Genootschap'' (1981), Nicolaas Graafland ngereken Maria nduweni kekarepan belajar lan berpikir hang unggul, uga kerep ndunduhaken prestasi hang ngungkuli kaum lanang nong zamane. Pemerintah Indonesia nguweni Maria gelar Pahlawan Pergerakan Nasional lan netepaken iyane dadi Pahlawan Nasional Indonesia liwat Keputusan Presiden No. 012/TK/1969 tanggal 20 Mei 1969. Kanggo mengeti asil keringet perjuwangane, dibangun patung ring Kelurahan Komo Luar, Kecamatan Wenang, Manado, hang dadi titik edukasi sejarah perjuwangan wong wadon ning Minahasa. = Uripe Kawitan = [[Category:Wp/osi]] Maria Josephine Catherine Maramis lair ning Kema, salah sijine desa hang saiki melebu Kecamatan Kema (asil pemekaran teka Kecamatan Kauditan), Kabupaten Minahasa Utara, Provinsi Sulawesi Utara. Maramis anak kemunjilan teka telu seduluran, emboke arane Antje lan kakange arane Andries. Wong tuweke yaiku Bernadus Maramis dan Sarah Rotinsulu. Kakange, Andries Maramis, memiliki peran penting dalam sejarah Indonesia sebagai ayah dari Alexander Andries Maramis, yang terlibat dalam perjuangan kemerdekaan dan kemudian menjabat sebagai menteri serta duta besar pada masa awal pemerintahan Indonesia.[6] Maramis menjadi yatim piatu pada usia enam tahun setelah kedua orang tuanya meninggal karena sakit dalam waktu yang singkat. Setelah itu, pamannya, Mayor Ezau Rotinsulu, yang saat itu menjabat kepala distrik di Maumbi, membawa Maria beserta saudara-saudaranya ke Maumbi untuk diasuh dan dibesarkan di sana.[5] Selama menetap di Maumbi, Maria menjalin pergaulan dengan kalangan terpelajar, termasuk seorang pendeta bernama Jan Ten Hoeve. Maria dan kakak perempuannya kemudian didaftarkan ke Sekolah Melayu Maumbi, yang mengajarkan kemampuan dasar membaca, menulis, serta pengetahuan umum dan sejarah. Sekolah ini menjadi satu-satunya pendidikan formal yang diterima Maria, karena pada masa itu perempuan umumnya hanya dipersiapkan untuk menikah dan mengurus rumah tangga. = Kahanan Minahasa abad 20-an = 9ruroczwk2qcekkbp9vu13j0sqbaxq5 7385279 7385278 2026-11-08T05:35:32Z Alipah Using 2704012 7385279 wikitext text/x-wiki '''Maria Walanda Maramis''' (lair 1 Desember 1872 – sampek umur 22 April 1924). Wayah lair, aran cilike Maria Josephine Catherine Maramis. Tokoh perempuan Minahasa hang dikenal dadi pelopor emansipasi wanita ring Indonesia kawitan abad ke-20. Iyane berperan penting dalam ngunggahaken pendhidhikan lan kesadaran sosial kanggone kaum wadon, gena diakoni dadi Pahlawan Nasional Indonesia. Maria Walanda Maramis diengeti saben 1 Desember nong masyarakat Minahasa hang diarani Hari Ibu Maria Walanda Maramis, kanggo ndadekaken penghargaan kanggone perjuwangan nyeren watesan tradhisional kelawan perempuan. Publikasi ''Nederlandsche Zendeling Genootschap'' (1981), Nicolaas Graafland ngereken Maria nduweni kekarepan belajar lan berpikir hang unggul, uga kerep ndunduhaken prestasi hang ngungkuli kaum lanang nong zamane. Pemerintah Indonesia nguweni Maria gelar Pahlawan Pergerakan Nasional lan netepaken iyane dadi Pahlawan Nasional Indonesia liwat Keputusan Presiden No. 012/TK/1969 tanggal 20 Mei 1969. Kanggo mengeti asil keringet perjuwangane, dibangun patung ring Kelurahan Komo Luar, Kecamatan Wenang, Manado, hang dadi titik edukasi sejarah perjuwangan wong wadon ning Minahasa. = Uripe Kawitan = [[Category:Wp/osi]] Maria Josephine Catherine Maramis lair ning Kema, salah sijine desa hang saiki melebu Kecamatan Kema (asil pemekaran teka Kecamatan Kauditan), Kabupaten Minahasa Utara, Provinsi Sulawesi Utara. Maramis anak kemunjilan teka telu seduluran, emboke arane Antje lan kakange arane Andries. Wong tuweke yaiku Bernadus Maramis dan Sarah Rotinsulu. Kakange, Andries Maramis, memiliki peran penting dalam sejarah Indonesia sebagai ayah dari Alexander Andries Maramis, yang terlibat dalam perjuangan kemerdekaan dan kemudian menjabat sebagai menteri serta duta besar pada masa awal pemerintahan Indonesia.[6] Maramis menjadi yatim piatu pada usia enam tahun setelah kedua orang tuanya meninggal karena sakit dalam waktu yang singkat. Setelah itu, pamannya, Mayor Ezau Rotinsulu, yang saat itu menjabat kepala distrik di Maumbi, membawa Maria beserta saudara-saudaranya ke Maumbi untuk diasuh dan dibesarkan di sana.[5] Selama menetap di Maumbi, Maria menjalin pergaulan dengan kalangan terpelajar, termasuk seorang pendeta bernama Jan Ten Hoeve. Maria dan kakak perempuannya kemudian didaftarkan ke Sekolah Melayu Maumbi, yang mengajarkan kemampuan dasar membaca, menulis, serta pengetahuan umum dan sejarah. Sekolah ini menjadi satu-satunya pendidikan formal yang diterima Maria, karena pada masa itu perempuan umumnya hanya dipersiapkan untuk menikah dan mengurus rumah tangga. = Kahanan Minahasa abad 20-an = Hsih 4mondx8smfnzl5gcrzo72p5mipvejha 7385285 7385279 2026-11-08T05:39:02Z Alipah Using 2704012 7385285 wikitext text/x-wiki '''Maria Walanda Maramis''' (lair 1 Desember 1872 – sampek umur 22 April 1924). Wayah lair, aran cilike Maria Josephine Catherine Maramis. Tokoh perempuan Minahasa hang dikenal dadi pelopor emansipasi wanita ring Indonesia kawitan abad ke-20. Iyane berperan penting dalam ngunggahaken pendhidhikan lan kesadaran sosial kanggone kaum wadon, gena diakoni dadi Pahlawan Nasional Indonesia. Maria Walanda Maramis diengeti saben 1 Desember nong masyarakat Minahasa hang diarani Hari Ibu Maria Walanda Maramis, kanggo ndadekaken penghargaan kanggone perjuwangan nyeren watesan tradhisional kelawan perempuan. Publikasi ''Nederlandsche Zendeling Genootschap'' (1981), Nicolaas Graafland ngereken Maria nduweni kekarepan belajar lan berpikir hang unggul, uga kerep ndunduhaken prestasi hang ngungkuli kaum lanang nong zamane. Pemerintah Indonesia nguweni Maria gelar Pahlawan Pergerakan Nasional lan netepaken iyane dadi Pahlawan Nasional Indonesia liwat Keputusan Presiden No. 012/TK/1969 tanggal 20 Mei 1969. Kanggo mengeti asil keringet perjuwangane, dibangun patung ring Kelurahan Komo Luar, Kecamatan Wenang, Manado, hang dadi titik edukasi sejarah perjuwangan wong wadon ning Minahasa. = Uripe Kawitan = [[Category:Wp/osi]] Maria Josephine Catherine Maramis lair ning Kema, salah sijine desa hang saiki melebu Kecamatan Kema (asil pemekaran teka Kecamatan Kauditan), Kabupaten Minahasa Utara, Provinsi Sulawesi Utara. Maramis anak kemunjilan teka telu seduluran, emboke arane Antje lan kakange arane Andries. Wong tuweke yaiku Bernadus Maramis dan Sarah Rotinsulu. Kakange, Andries Maramis, memiliki peran penting dalam sejarah Indonesia sebagai ayah dari Alexander Andries Maramis, yang terlibat dalam perjuangan kemerdekaan dan kemudian menjabat sebagai menteri serta duta besar pada masa awal pemerintahan Indonesia.[6] Maramis menjadi yatim piatu pada usia enam tahun setelah kedua orang tuanya meninggal karena sakit dalam waktu yang singkat. Setelah itu, pamannya, Mayor Ezau Rotinsulu, yang saat itu menjabat kepala distrik di Maumbi, membawa Maria beserta saudara-saudaranya ke Maumbi untuk diasuh dan dibesarkan di sana.[5] Selama menetap di Maumbi, Maria menjalin pergaulan dengan kalangan terpelajar, termasuk seorang pendeta bernama Jan Ten Hoeve. Maria dan kakak perempuannya kemudian didaftarkan ke Sekolah Melayu Maumbi, yang mengajarkan kemampuan dasar membaca, menulis, serta pengetahuan umum dan sejarah. Sekolah ini menjadi satu-satunya pendidikan formal yang diterima Maria, karena pada masa itu perempuan umumnya hanya dipersiapkan untuk menikah dan mengurus rumah tangga. = Kahanan Minahasa abad 20-an = Bungase abad ke-19 sampek kawitan abad ke-20, wilayah Minahasa diedum dadi wolung kelompok etnis utawa ''walak'', yang sedang mengalami proses integrasi menuju satu kesatuan geopolitik yang dikenal sebagai Minahasa dalam kerangka kolonial Hindia Belanda. Seiring dengan perkembangan ini, pemerintah kolonial melakukan reorganisasi birokrasi dengan mengangkat pejabat-pejabat tradisional setempat menjadi pegawai pemerintah bergaji yang berada di bawah pengawasan seorang residen. Perkembangan ekonomi juga berlangsung pesat akibat komersialisasi agraria. Kebonan kopi lan kopra dai sektor utama, nyurung merujuke ekspor lan dilirik penanaman modal dalam jumlah besar. Aktivitas ekonomi iki uga memacu perkembangan kota-kota di Minahasa, seperti Tondano, Tomohon, Kakaskasen, Sonder, Remboken, Kawangkoan, dan Langowan. a6getwtqk7t5kmsyiinfgcijboa80im 7385493 7385285 2026-11-08T10:12:25Z Alipah Using 2704012 /* Uripe Kawitan */ 7385493 wikitext text/x-wiki '''Maria Walanda Maramis''' (lair 1 Desember 1872 – sampek umur 22 April 1924). Wayah lair, aran cilike Maria Josephine Catherine Maramis. Tokoh perempuan Minahasa hang dikenal dadi pelopor emansipasi wanita ring Indonesia kawitan abad ke-20. Iyane berperan penting dalam ngunggahaken pendhidhikan lan kesadaran sosial kanggone kaum wadon, gena diakoni dadi Pahlawan Nasional Indonesia. Maria Walanda Maramis diengeti saben 1 Desember nong masyarakat Minahasa hang diarani Hari Ibu Maria Walanda Maramis, kanggo ndadekaken penghargaan kanggone perjuwangan nyeren watesan tradhisional kelawan perempuan. Publikasi ''Nederlandsche Zendeling Genootschap'' (1981), Nicolaas Graafland ngereken Maria nduweni kekarepan belajar lan berpikir hang unggul, uga kerep ndunduhaken prestasi hang ngungkuli kaum lanang nong zamane. Pemerintah Indonesia nguweni Maria gelar Pahlawan Pergerakan Nasional lan netepaken iyane dadi Pahlawan Nasional Indonesia liwat Keputusan Presiden No. 012/TK/1969 tanggal 20 Mei 1969. Kanggo mengeti asil keringet perjuwangane, dibangun patung ring Kelurahan Komo Luar, Kecamatan Wenang, Manado, hang dadi titik edukasi sejarah perjuwangan wong wadon ning Minahasa. = Uripe Kawitan = [[Category:Wp/osi]] Maria Josephine Catherine Maramis lair ning Kema, salah sijine desa hang saiki melebu Kecamatan Kema (asil pemekaran teka Kecamatan Kauditan), Kabupaten Minahasa Utara, Provinsi Sulawesi Utara. Maramis sak duluran jak ketelon, iyane hang kemunjilan. Emboke arane Antje lan kakange arane Andries. Wong tuweke yaiku Bernadus Maramis dan Sarah Rotinsulu. Kakange, Andries Maramis, memiliki peran penting dalam sejarah Indonesia sebagai ayah dari Alexander Andries Maramis, yang terlibat dalam perjuangan kemerdekaan dan kemudian menjabat sebagai menteri serta duta besar pada masa awal pemerintahan Indonesia.[6] Maramis menjadi yatim piatu pada usia enam tahun setelah kedua orang tuanya meninggal karena sakit dalam waktu yang singkat. Setelah itu, pamannya, Mayor Ezau Rotinsulu, yang saat itu menjabat kepala distrik di Maumbi, membawa Maria beserta saudara-saudaranya ke Maumbi untuk diasuh dan dibesarkan di sana.[5] Selama menetap di Maumbi, Maria menjalin pergaulan dengan kalangan terpelajar, termasuk seorang pendeta bernama Jan Ten Hoeve. Maria dan kakak perempuannya kemudian didaftarkan ke Sekolah Melayu Maumbi, yang mengajarkan kemampuan dasar membaca, menulis, serta pengetahuan umum dan sejarah. Sekolah ini menjadi satu-satunya pendidikan formal yang diterima Maria, karena pada masa itu perempuan umumnya hanya dipersiapkan untuk menikah dan mengurus rumah tangga. = Kahanan Minahasa abad 20-an = Bungase abad ke-19 sampek kawitan abad ke-20, wilayah Minahasa diedum dadi wolung kelompok etnis utawa ''walak'', yang sedang mengalami proses integrasi menuju satu kesatuan geopolitik yang dikenal sebagai Minahasa dalam kerangka kolonial Hindia Belanda. Seiring dengan perkembangan ini, pemerintah kolonial melakukan reorganisasi birokrasi dengan mengangkat pejabat-pejabat tradisional setempat menjadi pegawai pemerintah bergaji yang berada di bawah pengawasan seorang residen. Perkembangan ekonomi juga berlangsung pesat akibat komersialisasi agraria. Kebonan kopi lan kopra dai sektor utama, nyurung merujuke ekspor lan dilirik penanaman modal dalam jumlah besar. Aktivitas ekonomi iki uga memacu perkembangan kota-kota di Minahasa, seperti Tondano, Tomohon, Kakaskasen, Sonder, Remboken, Kawangkoan, dan Langowan. i8iv4mz18b2x57rs8kqoqhg7zycerx3 7385495 7385493 2026-11-08T10:14:31Z Alipah Using 2704012 /* */ 7385495 wikitext text/x-wiki '''Maria Walanda Maramis''' (lair 1 Desember 1872 – sampek umur 22 April 1924). Wayah lair, aran cilike Maria Josephine Catherine Maramis. Tokoh perempuan Minahasa hang dikenal dadi pelopor emansipasi wanita ring Indonesia kawitan abad ke-20. Iyane berperan penting dalam ngunggahaken pendhidhikan lan kesadaran sosial kanggone kaum wadon, gena diakoni dadi Pahlawan Nasional Indonesia. Maria Walanda Maramis diengeti saben 1 Desember nong masyarakat Minahasa hang diarani Hari Ibu Maria Walanda Maramis, kanggo ndadekaken penghargaan kanggone perjuwangan nyeren watesan tradhisional kanggone wong wadon-wadon. Nurut publikasi ''Nederlandsche Zendeling Genootschap'' (1981), Maria direken nduweni kekarepan belajar lan berpikir hang unggul, uga kerep ndunduhaken prestasi hang ngungkuli kaum lanang-lanang nong zamane, jare Nicolaas Graafland. Pemerintah Indonesia nguweni Maria gelar Pahlawan Pergerakan Nasional lan netepaken iyane dadi Pahlawan Nasional Indonesia liwat Keputusan Presiden No. 012/TK/1969 tanggal 20 Mei 1969. Kanggo mengeti asil keringet perjuwangane, dibangun patung ring Kelurahan Komo Luar, Kecamatan Wenang, Manado, hang dadi titik edukasi sejarah perjuwangan wong wadon ning Minahasa. = Uripe Kawitan = [[Category:Wp/osi]] Maria Josephine Catherine Maramis lair ning Kema, salah sijine desa hang saiki melebu Kecamatan Kema (asil pemekaran teka Kecamatan Kauditan), Kabupaten Minahasa Utara, Provinsi Sulawesi Utara. Maramis sak duluran jak ketelon, iyane hang kemunjilan. Emboke arane Antje lan kakange arane Andries. Wong tuweke yaiku Bernadus Maramis dan Sarah Rotinsulu. Kakange, Andries Maramis, memiliki peran penting dalam sejarah Indonesia sebagai ayah dari Alexander Andries Maramis, yang terlibat dalam perjuangan kemerdekaan dan kemudian menjabat sebagai menteri serta duta besar pada masa awal pemerintahan Indonesia.[6] Maramis menjadi yatim piatu pada usia enam tahun setelah kedua orang tuanya meninggal karena sakit dalam waktu yang singkat. Setelah itu, pamannya, Mayor Ezau Rotinsulu, yang saat itu menjabat kepala distrik di Maumbi, membawa Maria beserta saudara-saudaranya ke Maumbi untuk diasuh dan dibesarkan di sana.[5] Selama menetap di Maumbi, Maria menjalin pergaulan dengan kalangan terpelajar, termasuk seorang pendeta bernama Jan Ten Hoeve. Maria dan kakak perempuannya kemudian didaftarkan ke Sekolah Melayu Maumbi, yang mengajarkan kemampuan dasar membaca, menulis, serta pengetahuan umum dan sejarah. Sekolah ini menjadi satu-satunya pendidikan formal yang diterima Maria, karena pada masa itu perempuan umumnya hanya dipersiapkan untuk menikah dan mengurus rumah tangga. = Kahanan Minahasa abad 20-an = Bungase abad ke-19 sampek kawitan abad ke-20, wilayah Minahasa diedum dadi wolung kelompok etnis utawa ''walak'', yang sedang mengalami proses integrasi menuju satu kesatuan geopolitik yang dikenal sebagai Minahasa dalam kerangka kolonial Hindia Belanda. Seiring dengan perkembangan ini, pemerintah kolonial melakukan reorganisasi birokrasi dengan mengangkat pejabat-pejabat tradisional setempat menjadi pegawai pemerintah bergaji yang berada di bawah pengawasan seorang residen. Perkembangan ekonomi juga berlangsung pesat akibat komersialisasi agraria. Kebonan kopi lan kopra dai sektor utama, nyurung merujuke ekspor lan dilirik penanaman modal dalam jumlah besar. Aktivitas ekonomi iki uga memacu perkembangan kota-kota di Minahasa, seperti Tondano, Tomohon, Kakaskasen, Sonder, Remboken, Kawangkoan, dan Langowan. n91ykqi5e2oe7mhtykmovcnm5givc2b 0 3830402 7385230 2026-11-08T04:44:36Z Who'sisthis 2713125 Created page with "Roehana Koeddoes itu pahlawan Muara Enim yang merjuangke <references /> angke bangso indinesia" 7385230 wikitext text/x-wiki Roehana Koeddoes itu pahlawan Muara Enim yang merjuangke <references /> angke bangso indinesia r60tj97bj9mcx367w6lc42g63igujaw 7385234 7385230 2026-11-08T04:49:44Z Who'sisthis 2713125 7385234 wikitext text/x-wiki Roehana Koeddoes itu pahlawan Muara Enim yang merjuangke bangso indinesia.<ref>https://id.scribd.com/presentation/539510081/Roehana-Koeddoes</ref> == Referensi == <references /> 5f93011tk4vjwrkrfh8ikhgr9sm8rxc 7385268 7385234 2026-11-08T05:30:05Z Who'sisthis 2713125 7385268 wikitext text/x-wiki Pas laher, namo dio ni Siti Ruhana. Dio laher pas 20 Desember 1884 di doson nagari Koto Gadang, Kabupaten Agam, di pedalaman Sumatera Barat, Hindia Belanda. Namo bapaknyo Mohammad Rasjad Maharadja Soetan dio ni kepala' jaksa Karesidenan Jambi samo Medan. Ruhana ni bedolor tiri dengan Sutan Sjahrir, dio jugo bedolor sepupu dengan Agus Salim, mereka ni intelektual , jugo politikus penting di gera'an Indonesia merdeka.<ref>https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015008793930&seq=7</ref> Dio ni jugo bibi' (''mak tuo'') penyair Indonesia Chairil Anwar. Ruhana pinter nian walopun dak do ngedapetke pendidikan formal. Dio lemen belajar samo bapaknyo, yang ngajarinyo maco samo belajar bahaso.<ref>https://ibtimes.id/melampaui-kartini-3-roehana-koeddoes-suluh-kaum-perempuan-indonesia/</ref> Pas bapaknyo dienjok tugas di Alahan Panjang, Sumatera Barat, dio minta' tetanggonyo (bini jaksa jugo) nto' ngajari dio maco samo noles dalem bahaso aksara jawi samo laten, terostu keterampilan rumah tanggo pulo cak muat renda-renda. Udem mamaknyo meninggal, pas taon 1897, dio balek ke Koto Gadang teros tu jadi lebeh seneng ngajari gades disano ontok belajar kerajenan tangan samo maco Al-Quran, walopun dio dewek mase budak kecik. <ref>https://archive.org/details/vernacularpresse0000ahma</ref> == Referensi == <references /> bdp8kfmlfs6jv6z77vlfbiv9379zvnx 7385288 7385268 2026-11-08T05:40:51Z Who'sisthis 2713125 menambahkan artikel baru 7385288 wikitext text/x-wiki Pas laher, namo dio ni Siti Ruhana. Dio laher pas 20 Desember 1884 di doson nagari Koto Gadang, Kabupaten Agam, di pedalaman Sumatera Barat, Hindia Belanda. Namo bapaknyo Mohammad Rasjad Maharadja Soetan dio ni kepala' jaksa Karesidenan Jambi samo Medan. Ruhana ni bedolor tiri dengan Sutan Sjahrir, dio jugo bedolor sepupu dengan Agus Salim, mereka ni intelektual , jugo politikus penting di gera'an Indonesia merdeka.<ref>https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015008793930&seq=7</ref> Dio ni jugo bibi' (''mak tuo'') penyair Indonesia Chairil Anwar. Ruhana pinter nian walopun dak do ngedapetke pendidikan formal. Dio lemen belajar samo bapaknyo, yang ngajarinyo maco samo belajar bahaso.<ref>https://ibtimes.id/melampaui-kartini-3-roehana-koeddoes-suluh-kaum-perempuan-indonesia/</ref> Pas bapaknyo dienjok tugas di Alahan Panjang, Sumatera Barat, dio minta' tetanggonyo (bini jaksa jugo) nto' ngajari dio maco samo noles dalem bahaso aksara jawi samo laten, terostu keterampilan rumah tanggo pulo cak muat renda-renda. Udem mamaknyo meninggal, pas taon 1897, dio balek ke Koto Gadang teros tu jadi lebeh seneng ngajari gades disano ontok belajar kerajenan tangan samo maco Al-Quran, walopun dio dewek mase budak kecik. <ref>https://archive.org/details/vernacularpresse0000ahma</ref> Roehana ni betino yang punyo komitemen kuat di pendidikan terutamo ntok betino. Di jaman Roehana temasok dari segelintir betino yang percayo kalo diskriminasi samo betino, temasoklah kesempatan nto' dapetke pendidikan nyelalah gera'an sekendak-kendak dan harus nian dilawan. Makek otak dio yang pinter itu, teros tu berani pulo dio ni, pacak berkorban dan merjuangke Roehana ntok melawan sesuatu yang dak do adel ntok merubahke naseb betino yang ado disano.<ref>https://www.google.co.id/books/edition/Dasar_Dasar_Pendidikan/GUZwEAAAQBAJ?hl=id&gbpv=1&dq=Dengan+kecerdasan,+keberanian,+pengorbanan+serta+perjuangannya+Roehana+melawan+ketidakadilan+untuk+perubahan+nasib+kaum+perempuan&pg=PA172&printsec=frontcover</ref> == Referensi == <references /> 2etybddmqvw2x2cbgjmf89tkd5ufjxa 0 3830403 7385231 2026-11-08T04:46:52Z Nani Asiany Ms 2703988 Created page with "Raden Ajeng Kartini (21 April 1879 - 17 September 1904) utawa uga sakmarine nikah kesuwur aran Raden Ayu Kartini, minangka tokoh wadon ningrat asal Jawa lan ambi pemerintah resmi ditetepaken dadi Pahlawan Nasional Indonesia. Kartini iki dikenal dadi pejuwang kang temenanan njuwangaken merdhekane lan dedeg lungguhe wong wadon ring wayah semono utamane wong wadon Jawa. Kartini uga ngedegaken Sekolah Kartini nong pirangane dhaerah liyane." 7385231 wikitext text/x-wiki Raden Ajeng Kartini (21 April 1879 - 17 September 1904) utawa uga sakmarine nikah kesuwur aran Raden Ayu Kartini, minangka tokoh wadon ningrat asal Jawa lan ambi pemerintah resmi ditetepaken dadi Pahlawan Nasional Indonesia. Kartini iki dikenal dadi pejuwang kang temenanan njuwangaken merdhekane lan dedeg lungguhe wong wadon ring wayah semono utamane wong wadon Jawa. Kartini uga ngedegaken Sekolah Kartini nong pirangane dhaerah liyane. 38m660jnabpmiu433mwp3osm07wc0px 7385246 7385231 2026-11-08T05:07:12Z Nani Asiany Ms 2703988 7385246 wikitext text/x-wiki Raden Ajeng Kartini (21 April 1879 - 17 September 1904) utawa uga sakmarine nikah kesuwur aran Raden Ayu Kartini, minangka tokoh wadon ningrat asal Jawa lan ambi pemerintah resmi ditetepaken dadi Pahlawan Nasional Indonesia. Kartini iki dikenal dadi pejuwang kang temenanan njuwangaken merdhekane lan dedeg lungguhe wong wadon ring wayah semono utamane wong wadon Jawa. Kartini uga ngedegaken Sekolah Kartini nong pirangane dhaerah liyane. Kartini dilahiraken nong keluwarga ningrate wong Jawa kang ning Hindia Belanda (saiki Indonesia). Mari sekolah ring sekolah dasar kang nganggo basa Landa, iyane kepingin nutugaken sekolahe kang lebih dhuwur taping wayah semono lare wadon sing ulih sekolah lebih dhuwur. Iyane kecaruk ambi pejabat lan duwe pengaruh, antarane: J.H. Abendanon, kang duwe tugas ngelakokaken Kebijakan Etis Belanda. rhoog20hnhogyf9t4yaaio7dgnty0uj 7385283 7385246 2026-11-08T05:38:13Z Nani Asiany Ms 2703988 7385283 wikitext text/x-wiki Raden Ajeng Kartini (21 April 1879 - 17 September 1904) utawa uga sakmarine nikah kesuwur aran Raden Ayu Kartini, minangka tokoh wadon ningrat asal Jawa lan ambi pemerintah resmi ditetepaken dadi Pahlawan Nasional Indonesia. Kartini iki dikenal dadi pejuwang kang temenanan njuwangaken merdhekane lan dedeg lungguhe wong wadon ring wayah semono utamane wong wadon Jawa. Kartini uga ngedegaken Sekolah Kartini nong pirangane dhaerah liyane. Kartini dilahiraken nong keluwarga ningrate wong Jawa, Hindia Belanda (saiki Indonesia). Mari sekolah ring sekolah dasar kang nganggo basa Landa, iyane kepingin nutugaken sekolahe kang lebih dhuwur taping wayah semono lare wadon sing ulih sekolah lebih dhuwur. Iyane kecaruk ambi pejabat lan duwe pengaruh, antarane: J.H. Abendanon, kang duwe tugas ngelakokaken Kebijakan Etis Belanda. Sakmarine Kartini ninggal donya, dulur wadone nerusaken perjuwangane Kartini kelawan ndhidhik lare wadon lan wong wadon. Surat-surate Kartini diterbitaken ring salah sijine majalah Landa lan nalika taun 1911 didadekaken buku kang aran: Habis Gelap Terbitlah Terang, Kehidupan Perempuan di Desa, lan Surat-Surat Putri Jawa. Saben dina kelahirane, saiki pemerintah Indonesia mengeti minangka Hari Kartini kanggo ngormati iyane. Pirangane sekolah diarani arane lan yayasan kang diedegaken uga diarani arane pisan kanggo mbandhani sekolahe lare-lare wadon Indonesia loa8skpr4o4eq3a6e8dydshr2f9ydyc 7385311 7385283 2026-11-08T05:51:43Z Nani Asiany Ms 2703988 7385311 wikitext text/x-wiki Raden Ajeng Kartini (21 April 1879 - 17 September 1904) utawa uga sakmarine nikah kesuwur aran Raden Ayu Kartini, minangka tokoh wadon ningrat asal Jawa lan ambi pemerintah resmi ditetepaken dadi Pahlawan Nasional Indonesia. Kartini iki dikenal dadi pejuwang kang temenanan njuwangaken merdhekane lan dedeg lungguhe wong wadon ring wayah semono utamane wong wadon Jawa. Kartini uga ngedegaken Sekolah Kartini nong pirangane dhaerah liyane. Kartini dilahiraken nong keluwarga ningrate wong Jawa, Hindia Belanda (saiki Indonesia). Mari sekolah ring sekolah dasar kang nganggo basa Landa, iyane kepingin nutugaken sekolahe kang lebih dhuwur taping wayah semono lare wadon sing ulih sekolah lebih dhuwur. Iyane kecaruk ambi pejabat lan duwe pengaruh, antarane: J.H. Abendanon, kang duwe tugas ngelakokaken Kebijakan Etis Belanda. Sakmarine Kartini ninggal donya, dulur wadone nerusaken perjuwangane Kartini kelawan ndhidhik lare wadon lan wong wadon. Surat-surate Kartini diterbitaken ring salah sijine majalah Landa lan nalika taun 1911 didadekaken buku kang aran: ''Habis Gelap Terbitlah Terang, Kehidupan Perempuan di Desa, lan Surat-Surat Putri Jawa''. Saben dina kelahirane, saiki pemerintah Indonesia mengeti minangka Hari Kartini kanggo ngormati iyane. Pirangane sekolah diarani arane lan yayasan kang diedegaken uga diarani arane pisan kanggo mbandhani sekolahe lare-lare wadon Indonesia. R.A. Kartini mula wong wadon kang urip ring awal abad -20 lan nyata perjuwangane kanggo wong wadon ring kala iku. Toraneya nalika semono wong wadon magih dianggep bisane mung ngurus njero umah. Kadine Kartini ngadhepi paran-paran kang diwatesi. Kahanan iki merga kuwate tradhisi lan ''patriarki'' Jawa. gm29zw7yvecjchymzjxr61z4k741z3m 0 3830404 7385248 2026-11-08T05:15:32Z Umar Al Banjari 2724210 Created page with "[[File:Tempat Pemrosesan Sampah Akhir Basirih 001.jpg|jmpl|Ratik]] Dina katuju mamulur ratik sabarang wadah. Parigal naya maulah Umanya sadih banar. Sidin sarik amun malihat Dina mambuang ratik ka tanah, tagal Dinanya magun kapala batu wan kada hakun maubah tabiatnya nintu. Inya kadada parduli-pardulinya lawan ratik. Isuk arinya wayah Dina guringan bangun, ada gumpalan rakun ratik maambang pas di atas paguringannya. Baunya liwar bacinuk! Lalat marubung bahibur di higa..." 7385248 wikitext text/x-wiki [[File:Tempat Pemrosesan Sampah Akhir Basirih 001.jpg|jmpl|Ratik]] Dina katuju mamulur ratik sabarang wadah. Parigal naya maulah Umanya sadih banar. Sidin sarik amun malihat Dina mambuang ratik ka tanah, tagal Dinanya magun kapala batu wan kada hakun maubah tabiatnya nintu. Inya kadada parduli-pardulinya lawan ratik. Isuk arinya wayah Dina guringan bangun, ada gumpalan rakun ratik maambang pas di atas paguringannya. Baunya liwar bacinuk! Lalat marubung bahibur di higa-higaannya. Apa maraga inya katuju mamulur ratik sahandak burit, lah? Inya bangun lalu basisiap tulak ka sakulahan. Rakun ratik nitu umpat tabawa lawan inya sampai ka dalam kelas. Lalat handak banar, tagal Dinanya kada himung. Inya tapaksa duduk di buncu marangut mananai rasa sadih maraga kalakuannya nang buruk sumalam. Manyasal banar rasanya, tagal pinanya hudah talambat. Wahini inya musti hidup bakawan ratik. Wayah makan tangah hari, kadada kawan nang hakun baparak. Buhannya jijik handak baparak lawan Dina. Kawal nang inya baisi tinggal tikus duwa lalat haja lagi. Mambari asa mambari maras banar lamun bau busuk bau bacinuk tatarusan maumpati ka mana-mana langkah batis bajalan. Inya basambunyi. Inya kada hakun taitihi urang. Dina bapikir pasti ada akal gasan mambuang ratik nitu. Inya mancubai maragap handak maambil, tagal talalu tinggi taambang. Kaya apa caranya sakira inya kawa mambuang barataan ratik nitu? Dina marasa sadih liwar. Inya bajalan kada karuan tuju lawan pandangan puang. Inya bajalan sambil maingat-ingat saban kali inya mamulur ratik di kartak atawa mancampak matan dalam mutur. Hal nintu tatarusan mangganyang pikirannya. Inya handak banar barubah jadi baik, tagal inya bingung kayapa caranya. Inya tahu bukah gin kadada gunanya, tagal hatinya marista takutan. Inya kada handak lagi mamulur ratik babarang wadah. Dina handak banar mandapati jalan sakira inya kawa manjaga banua tatap barasih wan asri. Tang ada Dina malihat urang mancampak kulimbit pisang di jalan. Inya lakas managur supaya urang nitu kada sampai marasai nasib kaya dirinya. Urang nitu malihat rakun ratik lawan lalat nang maurung Dina. Urang nitu takajut, bapusing, lalu maubah pikiran wan manimbai kulimbit pisang ka wadah ratik nang bujur. Dina lalu manyingkau saraba ratik nang kawa inya kutip. Inya mambagi saraba ratik ka wadahnya masing-masing nang pas. Sisa-sisa makanan di wadah sabuting, bélèk di wadah sabutingnya. Kaca dipisahakannya matan kartas. Apa rakun ratik di atas kapalanya mulai bakurang? Iih bujur! Bubuhan tikus umpat manulungi. Buhannya mangumpulakan sasain banyak ratik sakira kawa dibuang ka wadah ratik nang bujur. Saban sarikit ratik nang buhannya kutip, banua rasa samagin barasih. Dina hudah bagawi banar. Tabiatnya hudah banyak baubah. Kakawalannya himung malihat inya kada lagi katuju mamulur ratik sabarang wadah. Wahini, buhannya barataan kawa babulik bamainan di banua nang baisih, nyaman, wan marijau. == Rujukan == [[Category:Wb/bjn]] ikkdoy10leu7loa4mgsaa6nkq3mg2jw 7385250 7385248 2026-11-08T05:16:01Z Umar Al Banjari 2724210 7385250 wikitext text/x-wiki Dina katuju mamulur ratik sabarang wadah. Parigal naya maulah Umanya sadih banar. Sidin sarik amun malihat Dina mambuang ratik ka tanah, tagal Dinanya magun kapala batu wan kada hakun maubah tabiatnya nintu. Inya kadada parduli-pardulinya lawan ratik. Isuk arinya wayah Dina guringan bangun, ada gumpalan rakun ratik maambang pas di atas paguringannya. Baunya liwar bacinuk! Lalat marubung bahibur di higa-higaannya. Apa maraga inya katuju mamulur ratik sahandak burit, lah? Inya bangun lalu basisiap tulak ka sakulahan. Rakun ratik nitu umpat tabawa lawan inya sampai ka dalam kelas. Lalat handak banar, tagal Dinanya kada himung. Inya tapaksa duduk di buncu marangut mananai rasa sadih maraga kalakuannya nang buruk sumalam. Manyasal banar rasanya, tagal pinanya hudah talambat. Wahini inya musti hidup bakawan ratik. Wayah makan tangah hari, kadada kawan nang hakun baparak. Buhannya jijik handak baparak lawan Dina. Kawal nang inya baisi tinggal tikus duwa lalat haja lagi. Mambari asa mambari maras banar lamun bau busuk bau bacinuk tatarusan maumpati ka mana-mana langkah batis bajalan. Inya basambunyi. Inya kada hakun taitihi urang. Dina bapikir pasti ada akal gasan mambuang ratik nitu. Inya mancubai maragap handak maambil, tagal talalu tinggi taambang. Kaya apa caranya sakira inya kawa mambuang barataan ratik nitu? Dina marasa sadih liwar. Inya bajalan kada karuan tuju lawan pandangan puang. Inya bajalan sambil maingat-ingat saban kali inya mamulur ratik di kartak atawa mancampak matan dalam mutur. Hal nintu tatarusan mangganyang pikirannya. Inya handak banar barubah jadi baik, tagal inya bingung kayapa caranya. Inya tahu bukah gin kadada gunanya, tagal hatinya marista takutan. Inya kada handak lagi mamulur ratik babarang wadah. Dina handak banar mandapati jalan sakira inya kawa manjaga banua tatap barasih wan asri. Tang ada Dina malihat urang mancampak kulimbit pisang di jalan. Inya lakas managur supaya urang nitu kada sampai marasai nasib kaya dirinya. Urang nitu malihat rakun ratik lawan lalat nang maurung Dina. Urang nitu takajut, bapusing, lalu maubah pikiran wan manimbai kulimbit pisang ka wadah ratik nang bujur. Dina lalu manyingkau saraba ratik nang kawa inya kutip. Inya mambagi saraba ratik ka wadahnya masing-masing nang pas. Sisa-sisa makanan di wadah sabuting, bélèk di wadah sabutingnya. Kaca dipisahakannya matan kartas. Apa rakun ratik di atas kapalanya mulai bakurang? Iih bujur! Bubuhan tikus umpat manulungi. Buhannya mangumpulakan sasain banyak ratik sakira kawa dibuang ka wadah ratik nang bujur. Saban sarikit ratik nang buhannya kutip, banua rasa samagin barasih. Dina hudah bagawi banar. Tabiatnya hudah banyak baubah. Kakawalannya himung malihat inya kada lagi katuju mamulur ratik sabarang wadah. Wahini, buhannya barataan kawa babulik bamainan di banua nang baisih, nyaman, wan marijau. == Rujukan == [[Category:Wb/bjn]] 2iasosanypjwesg8rp6zyy7wggrev4p 7385251 7385250 2026-11-08T05:16:54Z Umar Al Banjari 2724210 7385251 wikitext text/x-wiki Dina katuju mamulur ratik sabarang wadah. Parigal naya maulah Umanya sadih banar. Sidin sarik amun malihat Dina mambuang ratik ka tanah, tagal Dinanya magun kapala batu wan kada hakun maubah tabiatnya nintu. Inya kadada parduli-pardulinya lawan ratik. Isuk arinya wayah Dina guringan bangun, ada gumpalan rakun ratik maambang pas di atas paguringannya. Baunya liwar bacinuk! Lalat marubung bahibur di higa-higaannya. Apa maraga inya katuju mamulur ratik sahandak burit, lah? Inya bangun lalu basisiap tulak ka sakulahan. Rakun ratik nitu umpat tabawa lawan inya sampai ka dalam kelas. Lalat handak banar, tagal Dinanya kada himung. Inya tapaksa duduk di buncu marangut mananai rasa sadih maraga kalakuannya nang buruk sumalam. Manyasal banar rasanya, tagal pinanya hudah talambat. Wahini inya musti hidup bakawan ratik. Wayah makan tangah hari, kadada kawan nang hakun baparak. Buhannya jijik handak baparak lawan Dina. Kawal nang inya baisi tinggal tikus duwa lalat haja lagi. Mambari asa mambari maras banar lamun bau busuk bau bacinuk tatarusan maumpati ka mana-mana langkah batis bajalan. Inya basambunyi. Inya kada hakun taitihi urang. Dina bapikir pasti ada akal gasan mambuang ratik nitu. Inya mancubai maragap handak maambil, tagal talalu tinggi taambang. Kaya apa caranya sakira inya kawa mambuang barataan ratik nitu? Dina marasa sadih liwar. Inya bajalan kada karuan tuju lawan pandangan puang. Inya bajalan sambil maingat-ingat saban kali inya mamulur ratik di kartak atawa mancampak matan dalam mutur. Hal nintu tatarusan mangganyang pikirannya. Inya handak banar barubah jadi baik, tagal inya bingung kayapa caranya. Inya tahu bukah gin kadada gunanya, tagal hatinya marista takutan. Inya kada handak lagi mamulur ratik babarang wadah. Dina handak banar mandapati jalan sakira inya kawa manjaga banua tatap barasih wan asri. Tang ada Dina malihat urang mancampak kulimbit pisang di jalan. Inya lakas managur supaya urang nitu kada sampai marasai nasib kaya dirinya. Urang nitu malihat rakun ratik lawan lalat nang maurung Dina. Urang nitu takajut, bapusing, lalu maubah pikiran wan manimbai kulimbit pisang ka wadah ratik nang bujur. Dina lalu manyingkau saraba ratik nang kawa inya kutip. Inya mambagi saraba ratik ka wadahnya masing-masing nang pas. Sisa-sisa makanan di wadah sabuting, bélèk di wadah sabutingnya. Kaca dipisahakannya matan kartas. Apa rakun ratik di atas kapalanya mulai bakurang? Iih bujur! Bubuhan tikus umpat manulungi. Buhannya mangumpulakan sasain banyak ratik sakira kawa dibuang ka wadah ratik nang bujur. Saban sarikit ratik nang buhannya kutip, banua rasa samagin barasih. Dina hudah bagawi banar. Tabiatnya hudah banyak baubah. Kakawalannya himung malihat inya kada lagi katuju mamulur ratik sabarang wadah. Wahini, buhannya barataan kawa babulik bamainan di banua nang baisih, nyaman, wan marijau. == Rujukan == [[Category:Wb/bjn]] [[Category:WikiCarita]] 8o999vzz6hr7aoan1m88l2zls5mqnko 7385254 7385251 2026-11-08T05:19:16Z Umar Al Banjari 2724210 7385254 wikitext text/x-wiki Dina katuju mamulur ratik sabarang wadah. Parigal naya maulah Umanya sadih banar. Sidin sarik amun malihat Dina mambuang ratik ka tanah, tagal Dinanya magun kapala batu wan kada hakun maubah tabiatnya nintu. Inya kadada parduli-pardulinya lawan ratik. Isuk arinya wayah Dina guringan bangun, ada gumpalan rakun ratik maambang pas di atas paguringannya. Baunya liwar bacinuk! Lalat marubung bahibur di higa-higaannya. Apa maraga inya katuju mamulur ratik sahandak burit, lah? Inya bangun lalu basisiap tulak ka sakulahan. Rakun ratik nitu umpat tabawa lawan inya sampai ka dalam kelas. Lalat handak banar, tagal Dinanya kada himung. Inya tapaksa duduk di buncu marangut mananai rasa sadih maraga kalakuannya nang buruk sumalam. Manyasal banar rasanya, tagal pinanya hudah talambat. Wahini inya musti hidup bakawan ratik. Wayah makan tangah hari, kadada kawan nang hakun baparak. Buhannya jijik handak baparak lawan Dina. Kawal nang inya baisi tinggal tikus duwa lalat haja lagi. Mambari asa mambari maras banar lamun bau busuk bau bacinuk tatarusan maumpati ka mana-mana langkah batis bajalan. Inya basambunyi. Inya kada hakun taitihi urang. Dina bapikir pasti ada akal gasan mambuang ratik nitu. Inya mancubai maragap handak maambil, tagal talalu tinggi taambang. Kaya apa caranya sakira inya kawa mambuang barataan ratik nitu? Dina marasa sadih liwar. Inya bajalan kada karuan tuju lawan pandangan puang. Inya bajalan sambil maingat-ingat saban kali inya mamulur ratik di kartak atawa mancampak matan dalam mutur. Hal nintu tatarusan mangganyang pikirannya. Inya handak banar barubah jadi baik, tagal inya bingung kayapa caranya. Inya tahu bukah gin kadada gunanya, tagal hatinya marista takutan. Inya kada handak lagi mamulur ratik babarang wadah. Dina handak banar mandapati jalan sakira inya kawa manjaga banua tatap barasih wan asri. Tang ada Dina malihat urang mancampak kulimbit pisang di jalan. Inya lakas managur supaya urang nitu kada sampai marasai nasib kaya dirinya. Urang nitu malihat rakun ratik lawan lalat nang maurung Dina. Urang nitu takajut, bapusing, lalu maubah pikiran wan manimbai kulimbit pisang ka wadah ratik nang bujur. Dina lalu manyingkau saraba ratik nang kawa inya kutip. Inya mambagi saraba ratik ka wadahnya masing-masing nang pas. Sisa-sisa makanan di wadah sabuting, bélèk di wadah sabutingnya. Kaca dipisahakannya matan kartas. Apa rakun ratik di atas kapalanya mulai bakurang? Iih bujur! Bubuhan tikus umpat manulungi. Buhannya mangumpulakan sasain banyak ratik sakira kawa dibuang ka wadah ratik nang bujur. Saban sarikit ratik nang buhannya kutip, banua rasa samagin barasih. Dina hudah bagawi banar. Tabiatnya hudah banyak baubah. Kakawalannya himung malihat inya kada lagi katuju mamulur ratik sabarang wadah. Wahini, buhannya barataan kawa babulik bamainan di banua nang baisih, nyaman, wan marijau.<ref>https://api.bookbotkids.workers.dev/books/e7befef3-918c-4fa5-a7a2-8b4652eb8209/Penyampah.pdf</ref> == Jujuhutan == [[Category:Wb/bjn]] [[Category:WikiCarita]] hvzh92kn1jfcf5gqmrq4w8xnh5svxmv 7385293 7385254 2026-11-08T05:41:32Z Umar Al Banjari 2724210 7385293 wikitext text/x-wiki Dina katuju mamulur ratik sabarang wadah. Parigal naya maulah Umanya sadih banar. Sidin sarik amun malihat Dina mambuang ratik ka tanah, tagal Dinanya magun kapala batu wan kada hakun maubah tabiatnya nintu. Inya kadada parduli-pardulinya lawan ratik. Isuk arinya wayah Dina guringan bangun, ada gumpalan rakun ratik maambang pas di atas paguringannya. Baunya liwar bacinuk! Lalat marubung bahibur di higa-higaannya. Apa maraga inya katuju mamulur ratik sahandak burit, lah? Inya bangun lalu basisiap tulak ka sakulahan. Rakun ratik nitu umpat tabawa lawan inya sampai ka dalam kalas. Lalat handak banar, tagal Dinanya kada himung. Inya tapaksa duduk di buncu marangut mananai rasa sadih maraga kalakuannya nang buruk sumalam. Manyasal banar rasanya, tagal pinanya hudah talambat. Wahini inya musti hidup bakawan ratik. Wayah makan tangah hari, kadada kawan nang hakun baparak. Buhannya jijik handak baparak lawan Dina. Kawal nang inya baisi tinggal tikus duwa lalat haja lagi. Mambari asa mambari maras banar lamun bau busuk bau bacinuk tatarusan maumpati ka mana-mana langkah batis bajalan. Inya basambunyi. Inya kada hakun taitihi urang. Dina bapikir pasti ada akal gasan mambuang ratik nitu. Inya mancubai maragap handak maambil, tagal talalu tinggi taambang. Kaya apa caranya sakira inya kawa mambuang barataan ratik nitu? Dina marasa sadih liwar. Inya bajalan kada karuan tuju lawan pandangan puang. Inya bajalan sambil maingat-ingat saban kali inya mamulur ratik di kartak atawa mancampak matan dalam mutur. Hal nintu tatarusan mangganyang pikirannya. Inya handak banar barubah jadi baik, tagal inya bingung kayapa caranya. Inya tahu bukah gin kadada gunanya, tagal hatinya marista takutan. Inya kada handak lagi mamulur ratik babarang wadah. Dina handak banar mandapati jalan sakira inya kawa manjaga banua tatap barasih wan asri. Tang ada Dina malihat urang mancampak kulimbit pisang di jalan. Inya lakas managur supaya urang nitu kada sampai marasai nasib kaya dirinya. Urang nitu malihat rakun ratik lawan lalat nang maurung Dina. Urang nitu takajut, bapusing, lalu maubah pikiran wan manimbai kulimbit pisang ka wadah ratik nang bujur. Dina lalu manyingkau saraba ratik nang kawa inya kutip. Inya mambagi saraba ratik ka wadahnya masing-masing nang pas. Sisa-sisa makanan di wadah sabuting, bélèk di wadah sabutingnya. Kaca dipisahakannya matan kartas. Apa rakun ratik di atas kapalanya mulai bakurang? Iih bujur! Bubuhan tikus umpat manulungi. Buhannya mangumpulakan sasain banyak ratik sakira kawa dibuang ka wadah ratik nang bujur. Saban sarikit ratik nang buhannya kutip, banua rasa samagin barasih. Dina hudah bagawi banar. Tabiatnya hudah banyak baubah. Kakawalannya himung malihat inya kada lagi katuju mamulur ratik sambarang wadah. Wahini, buhannya barataan kawa babulik bamainan di banua nang barasih, nyaman, wan marijau.<ref>https://api.bookbotkids.workers.dev/books/e7befef3-918c-4fa5-a7a2-8b4652eb8209/Penyampah.pdf</ref> == Jujuhutan == [[Category:Wb/bjn]] [[Category:WikiCarita]] odwd3vvpa8idu4dq4r8xwbthe338bf6 3 3830405 7385249 2026-11-08T05:15:32Z Welcoming Bot 9525 Welcome to Wikimedia Incubator! 7385249 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float=right }} Welcome to Wikimedia Incubator! At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand them! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and follow their instructions. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]]. </div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 05:15, 8 November 2026 (UTC) 8icun6r4vnu22quzkm8x96b4yhcyq4j 0 3830406 7385252 2026-11-08T05:17:48Z Herreads 2703871 Created page with "Marsinah (10 April 1969-8 Mei 1993) yoiku aktivis serikat buruh independen lan pekerja pabrik jam tangan. Ring tanggal 10 November 2025, Marsinah dianugerahi gelar Pahlawan Nasional Indonesia teko presiden Prabowo Subianto. Iyane dadi negosiator kanggo 500 pegawe kang mogok megawe kerono perusahaan tempate wong-wong iku mau megawe gagal nguweni upah minim lan kekuasaan dinggo kumpulan wong buruh. Tanggal 5 Mei, iyani didolit sakwise protes demo; mayit e kang dimutilasi..." 7385252 wikitext text/x-wiki Marsinah (10 April 1969-8 Mei 1993) yoiku aktivis serikat buruh independen lan pekerja pabrik jam tangan. Ring tanggal 10 November 2025, Marsinah dianugerahi gelar Pahlawan Nasional Indonesia teko presiden Prabowo Subianto. Iyane dadi negosiator kanggo 500 pegawe kang mogok megawe kerono perusahaan tempate wong-wong iku mau megawe gagal nguweni upah minim lan kekuasaan dinggo kumpulan wong buruh. Tanggal 5 Mei, iyani didolit sakwise protes demo; mayit e kang dimutilasi buru ditemokaken serta ws oleh petang dino a41zyvqkqffnnw31ojzf8lubnwj0p4t 7385255 7385252 2026-11-08T05:19:55Z Herreads 2703871 7385255 wikitext text/x-wiki Marsinah (10 April 1969-8 Mei 1993) yoiku aktivis serikat buruh independen lan pekerja pabrik jam tangan. Ring tanggal 10 November 2025, Marsinah dianugerahi gelar Pahlawan Nasional Indonesia teko presiden Prabowo Subianto. Iyane dadi negosiator kanggo 500 pegawe kang mogok megawe kerono perusahaan tempate wong-wong iku mau megawe gagal nguweni upah minim lan kekuasaan dinggo kumpulan wong buruh. Tanggal 5 Mei, iyani didulid sakwise protes demo; mayit e kang dimutilasi buru ditemokaken serta wes oleh petang dino. Militer disongko katut ring peristiwa ilange lan matine Marsina. Marsinah nerima penghargaan Yap Thiam Hien tahun 1993. 31s9jdyox61jwamgccl6waue372lhxr 7385258 7385255 2026-11-08T05:25:53Z Herreads 2703871 7385258 wikitext text/x-wiki Marsinah (10 April 1969-8 Mei 1993) yoiku aktivis serikat buruh independen lan pekerja pabrik jam tangan. Ring tanggal 10 November 2025, Marsinah dianugerahi gelar Pahlawan Nasional Indonesia teko presiden Prabowo Subianto. Iyane dadi negosiator kanggo 500 pegawe kang mogok megawe kerono perusahaan tempate wong-wong iku mau megawe gagal nguweni upah minim lan kekuasaan dinggo kumpulan wong buruh. Tanggal 5 Mei, iyani didulid sakwise protes demo; mayit e kang dimutilasi buru ditemokaken serta wes oleh petang dino. Militer disongko katut ring peristiwa ilange lan matine Marsina. Marsinah nerima penghargaan Yap Thiam Hien tahun 1993. == Cilikane == Marsinah anak ke loro teko telu dulur, teko pasangan Sumini lan Mastin. Marsinah gedi ambi mbah e kang arah Puirah lan bibine, Sini, ning Nglundo, Jawa Timur. Iyane sekolah ring Sekolag Dasar Negeri Karangasem 189, lan nerusaken ning Sekolag Menengah Pertama Negeri 5 Nganjuk. Cilikane Marsinah dodolan, dodol panganan koyo jajanan nggo mbantu nambah penghasilan mbah lan bibine. Tahun-tahun pas terakhir sekolah e ring pondok pesantren Muhammadiyan, tapi sing sampek mari soale seng duwe peces. tezw7g5cixw92py36ug4jgonbffnwxl 7385270 7385258 2026-11-08T05:30:50Z Herreads 2703871 7385270 wikitext text/x-wiki Marsinah (10 April 1969-8 Mei 1993) yoiku aktivis serikat buruh independen lan pekerja pabrik jam tangan. Ring tanggal 10 November 2025, Marsinah dianugerahi gelar Pahlawan Nasional Indonesia teko presiden Prabowo Subianto. Iyane dadi negosiator kanggo 500 pegawe kang mogok megawe kerono perusahaan tempate wong-wong iku mau megawe gagal nguweni upah minim lan kekuasaan dinggo kumpulan wong buruh. Tanggal 5 Mei, iyani didulid sakwise protes demo; mayit e kang dimutilasi buru ditemokaken serta wes oleh petang dino. Militer disongko katut ring peristiwa ilange lan matine Marsina. Marsinah nerima penghargaan Yap Thiam Hien tahun 1993. == Cilikane == Marsinah anak ke loro teko telu dulur, teko pasangan Sumini lan Mastin. Marsinah gedi ambi mbah e kang arah Puirah lan bibine, Sini, ning Nglundo, Jawa Timur. Iyane sekolah ring Sekolag Dasar Negeri Karangasem 189, lan nerusaken ning Sekolag Menengah Pertama Negeri 5 Nganjuk. Cilikane Marsinah dodolan, dodol panganan koyo jajanan nggo mbantu nambah penghasilan mbah lan bibine. Tahun-tahun pas terakhir sekolah e ring pondok pesantren Muhammadiyan, tapi sing sampek mari soale seng duwe peces. == Buruh pabrik == Kerono seng berhasil oleh pegawean ring Nglundo, Marsinah akhire pindah ning Kota-kota gede, ngirim lamaran pegawean nyang Surabaya, Mojokerto, lan Gresik. Iyane diterimo ring salah siji pabrik sepatu Bata ring Surabaya tahun 1989, terus pindan setahun sakwise nyang pabrik jam tangan Catur Putra Surya (sakdurunge arane Empat Putra Surya) ring Sidoarjo. Sakmarine pindah teko pabrik kang ring Porong, Marsinah akhire dikenal dadi juru ngomong konco-koncone kang podo dadi buruh. cwxqyb1n6xktqo8862ini0ljth5wzxg 0 3830407 7385257 2026-11-08T05:23:13Z KUNEJNEMI 2714039 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''-Putzua''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Transitivo ''Grammatical Category:'' Transitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)--Putzua.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)--Putzua]] |} File:US Navy 110622-N-WP746-063 Lt. Cmdr. Michael Dube picks up..." 7385257 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''-Putzua''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Transitivo ''Grammatical Category:'' Transitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)--Putzua.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)--Putzua]] |} [[File:US Navy 110622-N-WP746-063 Lt. Cmdr. Michael Dube picks up rubbish along Kamehameha Highway, outside the Pearl Harbor Visitors Center.jpg|US_Navy_110622-N-WP746-063_Lt._Cmdr._Michael_Dube_picks_up_rubbish_along_Kamehameha_Highway,_outside_the_Pearl_Harbor_Visitors_Center|350px]]. === Español === * '''Definición:''' Reunir; juntar; amontonar * '''Ejemplo:''' "Niu-nikputzua ne kupajsul" — ''Voy a juntar la basura'' === English === * '''Definition:''' To gather (something) * '''Example:''' "Niu-nikputzua ne kupajsul" — ''I'm going to gather the garbage'' [[Category:Wt/ppl/Category:Verbo Transitivo]] [[Category:Wt/ppl]] tsiav22ppbcy2ub9hbemt5gcjqkihgq 0 3830408 7385264 2026-11-08T05:28:02Z Dinda Hani 2724198 Created page with " [[Category:Wp/pse]] == Marsinah == '''Marsinah''' (10 April 1969 - 8 Mei 1993) iyelah jeme aktivis serikat buruh dewekan yang begawe pabrik jam tangan. Di 10 November 2025, Marsinah dengan Soeharto dapat gelar pahlawan nasional Indonesia same Presiden Prabowo Subianto.<ref>https://news.detik.com/berita/d-8202748/prabowo-resmi-anugerahkan-gelar-pahlawan-ke-10-tokoh-soeharto-hingga-gus-dur</ref> Die nih nggerakke negosiator untuk 500 pegawai yang ngikut mogok gawe karn..." 7385264 wikitext text/x-wiki [[Category:Wp/pse]] == Marsinah == '''Marsinah''' (10 April 1969 - 8 Mei 1993) iyelah jeme aktivis serikat buruh dewekan yang begawe pabrik jam tangan. Di 10 November 2025, Marsinah dengan Soeharto dapat gelar pahlawan nasional Indonesia same Presiden Prabowo Subianto.<ref>https://news.detik.com/berita/d-8202748/prabowo-resmi-anugerahkan-gelar-pahlawan-ke-10-tokoh-soeharto-hingga-gus-dur</ref> Die nih nggerakke negosiator untuk 500 pegawai yang ngikut mogok gawe karne perusahaan tempat die begawe gagar ngenjuk gaji minimum dan otonomi serikat buruh. Di 5 Mei, die diculik abes demonstrasi; mayatnye yang lah dimutilasi ditemuke empat hari kemudian.<ref>Hellwig and Tagliacozzo (2009). ''The Indonesia Reader: History, Culture, Politics.'' Duke University Press. Durham and London. p 393</ref> Militer dikatekah terlibat dalam ilangnye dan kematiannye<ref>https://marxist.com/marsinah-an-inspiration-for-the-working-class-struggle</ref>. Marsinah dapat Penghargaan Yap Thiam Hiem taon 1993. == Kehidupan Awal == Marsinah nih anak kedue dari tige behadeng, dari pasangan Sumini dan Mastin. Marsinah dibesakkah oleh ninengnye, Puriah, dan bibiknye, Sini di Nglundo, Jawa Timur. Die sekulah di Sekolah Dasar Negeri Karangasem 189, dem tuh dei lanjut ke Sekolah Menengah Pertama Negeri 5 Nganjuk. Masa keciknye diwarnei dengan gawean bedagang, njuali makanan untuk nolong nambahi pemasokkan nineng ngan bibiknye. Pas nak lulus sekulah, die ngabiskah waktunye di pondok pesantren Muhammadiyah, tapi pendidikannye berenti karne katek duetnye.<ref>https://www.detik.com/jatim/berita/d-7892561/mengenang-perjuangan-marsinah-tokoh-buruh-perempuan-asal-jatim</ref> == Buruh Pabrik == Die gagal nemukah gawi di Ngulundo, Marninah dem tuh bepindah ke kota-kota besak, ngirimkan lamaran gawi ke Surabaya, Mojokerto, dan Gresik. Die diterime begawi di pabrik sepatu Bata di Surabaya tahun 1898, dem tuh pindah setahun kemudian die pindah ke pabrik jam tangan Catur Putra Surya (sebelumnye namenye Empat Putra Surya) di Sidoarjo. Dem tuh pindah lagi die ke Porong, Marsinah akhrinye dikenal jadi pembicare oleh kance-kance begawinye. == Referensi == <references /> cb3qxij2gtoq7z29o3z3jx2j69myt3t 3 3830409 7385265 2026-11-08T05:28:03Z Welcoming Bot 9525 Welcome to Wikimedia Incubator! 7385265 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float=right }} Welcome to Wikimedia Incubator! At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand them! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and follow their instructions. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]]. </div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 05:28, 8 November 2026 (UTC) kvmhgrchbq1elqyezs2hoa9zw5raak8 0 3830410 7385267 2026-11-08T05:28:35Z KUNEJNEMI 2714039 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''-Puyawa''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Transitivo ''Grammatical Category:'' Transitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)--Puyawa.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)--Puyawa]] |} [[File:Massage-hand-4.jpg|Massage-hand-4|300px]] === Español ==..." 7385267 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''-Puyawa''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Transitivo ''Grammatical Category:'' Transitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)--Puyawa.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)--Puyawa]] |} [[File:Massage-hand-4.jpg|Massage-hand-4|300px]] === Español === * '''Definición:''' Sobar * '''Ejemplo:''' "Niu-nikpuyawa numey" — ''Me sobo la mano'' === English === * '''Definition:''' Massage * '''Example:''' "Niu-nikpuyawa numey" — ''He/she massaged my hand'' [[Category:Wt/ppl/Category:Verbo Transitivo]] [[Category:Wt/ppl]] 827y34dz04cp8m39062ezdemyno11pi 0 3830411 7385271 2026-11-08T05:30:53Z Roniyronron 2589126 Created page with "[[Wb/bjn/Berkas:Stones Porto DSCF0572.jpg|jmpl|Batu]] [[Wb/bjn/Berkas:The pigeon feather in hand.jpg|jmpl|Bulu]] Anak laki-laki ini punya batu dan bulu. Dia mau lakukan uji coba. Batu lebih berat dari bulu. Batu jatuh ke tanah lebih cepat. Batu itu kuat. Batu dibuat dalam waktu lama melalui panas dan tekanan. Batu bisa menjaga bentuknya saat dipegang dengan erat. Sebuah batu agak mirip gajah. Keduanya berat sekali dan tetap di tempat jika coba didorong. Lihat! Doni ti..." 7385271 wikitext text/x-wiki [[Wb/bjn/Berkas:Stones Porto DSCF0572.jpg|jmpl|Batu]] [[Wb/bjn/Berkas:The pigeon feather in hand.jpg|jmpl|Bulu]] Anak laki-laki ini punya batu dan bulu. Dia mau lakukan uji coba. Batu lebih berat dari bulu. Batu jatuh ke tanah lebih cepat. Batu itu kuat. Batu dibuat dalam waktu lama melalui panas dan tekanan. Batu bisa menjaga bentuknya saat dipegang dengan erat. Sebuah batu agak mirip gajah. Keduanya berat sekali dan tetap di tempat jika coba didorong. Lihat! Doni tidak bisa menggerakkan gajah ini sedikit pun. Bulu jauh lebih ringan dari pada batu. Bahkan bulu bisa terbang ditiup angin. Tidak butuh waktu lama bagi sebuah bulu untuk kehilangan bentuknya. Sekarang dia ingin tahu berapa berat batu itu. Bagaimana dia bisa lakukan itu? Mungkin sulit untuk tahu berapa berat suatu benda hanya dengan melihat dan menyentuh. Dia bertanya kepada ayahnya cara untuk mengetahui dengan pasti berat suatu benda. Ayahnya mengeluarkan satu set timbangan. Timbangan bisa dipakai untuk hal itu. Ayahnya lalu mengambil termos dan mengisi air hingga seberat satu kilogram. Sekarang mereka dapat pakai termos pada timbangan untuk menimbang batu. Wah, ternyata jumlah benda dan berat benda tidak ada pengaruh. Sama seperti tes ini, sepuluh sapi lebih berat dari dua ratus anjing! Bumi ini terlalu besar untuk sebuah timbangan. Apa ada cara bisa tahu berat bumi? Ya, tentu saja. Kita bisa pakai rumus untuk itu. Ternyata kita bisa pakai ukuran bumi untuk tahu berat bumi. Kita bisa tahu berat bumi dan jumlah padat dan gaya tarik bumi. Sekarang, ayo kita coba timbang benda lain. Perlu banyak bulu untuk sama berat dengan satu botol air tadi. Tetesan air hujan itu ringan. Tetapi jika terkumpul banyak, maka akan jadi sangat berat. Contohnya saja laut. Menarik sekali, kan? Wah, ternyata semangka lebih ringan dari gajah. Kalau kita tahu berat suatu benda, maka akan gampang menebak berat benda lainnya. Menarik sekali kan untuk tahu semua ini?<ref>https://storyweaver.org.in/stories/28266-how-heavy-is-heavy?mode=read</ref> == Referensi == <references /> [[Wb/bjn/Kategori:Cerita Anak|Kategori:Cerita Anak]] [[Wb/bjn/Kategori:WikiCarita|Kategori:WikiCarita]] [[Category:Wb/bjn]] o8ejknptteo1x9lfrav8undg4vvf4pw 7385292 7385271 2026-11-08T05:41:21Z Roniyronron 2589126 7385292 wikitext text/x-wiki Utuh ngini baisi bungkalan lawan bulu. Inya handak manggawi uji cuba. Bungkalan tabarat dari pada bulu. Bungkalan gugur ka tanah labih laju. Bungkalan nitu harat. Bungkalan diulah dalam waktu lawas malalui panas lawan takanan. Bungkalan kawa manjaga bantuknya saat pisit diganggam. Sabuting bungkalan pinanya mirip gajah. Kaduanya barat banar lawan tatap di wadah pabila cuba ditunjul. Itihi! Doni kada kawa manggarakkan gajah ngini sadikit pun. Bulu ngitu sangat hampul dari pada bungkalan. Bahkan bulu kawa tarbang ditiup angin. Kada parlu waktu lama gasan sabuting bulu gasan kahilangan. Sekarang dia ingin tahu berapa berat Bungkalan itu. Bagaimana dia bisa lakukan itu? Mungkin sulit untuk tahu berapa berat suatu benda hanya dengan melihat dan menyentuh. Dia bertanya kepada ayahnya cara untuk mengetahui dengan pasti berat suatu benda. Ayahnya mengeluarkan satu set timbangan. Timbangan bisa dipakai untuk hal itu. Ayahnya lalu mengambil termos dan mengisi air hingga seberat satu kilogram. Sekarang mereka dapat pakai termos pada timbangan untuk menimbang bungkalan. Wah, ternyata jumlah benda dan berat benda tidak ada pengaruh. Sama seperti tes ini, sepuluh sapi lebih berat dari dua ratus anjing! Bumi ini terlalu besar untuk sebuah timbangan. Apa ada cara bisa tahu berat bumi? Ya, tentu saja. Kita bisa pakai rumus untuk itu. Ternyata kita bisa pakai ukuran bumi untuk tahu berat bumi. Kita bisa tahu berat bumi dan jumlah padat dan gaya tarik bumi. Sekarang, ayo kita coba timbang benda lain. Perlu banyak bulu untuk sama berat dengan satu botol air tadi. Tetesan air hujan itu ringan. Tetapi jika terkumpul banyak, maka akan jadi sangat berat. Contohnya saja laut. Menarik sekali, kan? Wah, ternyata semangka lebih ringan dari gajah. Kalau kita tahu berat suatu benda, maka akan gampang menebak berat benda lainnya. Menarik sekali kan untuk tahu semua ini?<ref>https://storyweaver.org.in/stories/28266-how-heavy-is-heavy?mode=read</ref> == Referensi == <references /> [[Wb/bjn/Kategori:Cerita Anak|Kategori:Cerita Anak]] [[Wb/bjn/Kategori:WikiCarita|Kategori:WikiCarita]] [[Category:Wb/bjn]] 1xdvmm3fj5r44kazbxghvwd8gw1ne92 7385321 7385292 2026-11-08T05:54:10Z Roniyronron 2589126 7385321 wikitext text/x-wiki Utuh ngini baisi bungkalan lawan bulu. Inya handak manggawi uji cuba. Bungkalan tabarat dari pada bulu. Bungkalan gugur ka tanah labih laju. Bungkalan nitu harat. Bungkalan diulah dalam waktu lawas malalui panas lawan takanan. Bungkalan kawa manjaga bantuknya saat pisit diganggam. Sabuting bungkalan pinanya mirip gajah. Kaduanya barat banar lawan tatap di wadah pabila cuba ditunjul. Itihi! Doni kada kawa manggarakkan gajah ngini sadikit pun. Bulu ngitu sangat hampul dari pada bungkalan. Bahkan bulu kawa tarbang ditiup angin. Kada parlu waktu lawas gasan sabuting bulu gasan kahilangan. Wayah ngisi inya handak tahu barapa barat bungkalan ngitu. Bagaimana inya kawa gawi ngitu? Mungkin ngalih sagan tahu barapa barat sabuting banda hanya matan malihat lawan manjapai. Inya batakun kapada abahnya cara sagan mangatahui sacara pasti barat sabuting banda.Abahnya mangaluarakan sabuting set timbangan. Timbangan kawa dipakai gasan hal ngitu. Abahnya lalu maambil tarmus lawan maisi banyu sampai sabarat sekilogram. Wayahini bubuhannya kawa pakai tarmus pada timbangan gasan manimbang bungkalan. Wah, sakalinya jumlah banda lawan barat banda kada ada pangaruh. Sama kaya tes ngini, sapuluh sapi labih barat matan dua ratus anjing! Bumi ngini talalu ganal gasan sabuah timbangan. Napa ada cara kawa tahu barat bumi? Ya, tantu haja. Kita kawa pakai rumus gasan ngitu. Tarnyata kita kawa pakai ukuran bumi gasan tahu barat bumi. Kita kawa tahu barat bumi lawan jumlah padat lawan gaya tarik bumi. Wayah ngini, ayu kita cuba timbang banda lain. Parlu banyak bulu gasan sama barat lawan sabutul banyu tadi. Rarintikan banyui hujan ngiitu hampul. Tagal sakira takumpul banyak, maka akan jadi sangat barat. Cuntuhnya haja laut. Manarik banar, kan? Wah, tarnyata sumangka labih hampul amun dibanding gajah. Pabila kita tahu barat sabuting banda, maka akan kada ngalih mangira barat banda lainnya. Manarik banar kan gasan tahu samunyaan ngini?<ref>https://storyweaver.org.in/stories/28266-how-heavy-is-heavy?mode=read</ref> == Jujuhutan == <references /> [[Category:Wb/bjn]] [[Category:WIkiCarita]] 3lfce4tq9yxy6hdb45fw6vgfif6hxkh 0 3830412 7385275 2026-11-08T05:34:12Z Irpna02 2724212 Created page with "Burung hanyar baalih ka kota. Burung katuju rumah hanyarnya. Tapi, burung balum baisi kawan. Sakalinya banyak binatang nang sangkal. [[Category:Wb/bjn]]" 7385275 wikitext text/x-wiki Burung hanyar baalih ka kota. Burung katuju rumah hanyarnya. Tapi, burung balum baisi kawan. Sakalinya banyak binatang nang sangkal. [[Category:Wb/bjn]] mtgyttrftkflqfqnxxljd3te5inf1fx 7385331 7385275 2026-11-08T05:57:22Z Irpna02 2724212 7385331 wikitext text/x-wiki Burung hanyar baalih ka kuta. Burung katuju rumah hanyarnya. Tagal, burung balum baisi kawan. Sakalinya banyak binatang di sini. Mudahan burung kawa dapat kawan hanyar. Badak nintu kayanya taliat sangkal. Banyak lalat di buntutnya. Awak badak ganal jadi ngalih mahalau. 'Bisa jadi... Ulun kawa mambantu!' ujar burung. Imbahnya burung mamatuk lalat-lalat nang parak badak. Bulih jadi kawan ikam? buaya jua taliat baisi masalah. Kayanya ada nang tasangkut di giginya. Muntungnya jadi tarasa sakit banar. 'Bisa jadi... ulun kawa mambantu!' ujar burung. Burung masuk ka dalam muntung buaya lawan mamatuk tulangnya nintu. Bulih jadi kawan ikam? Uh, ada nang ganjil lawan talinga jarapah. Sakalinya ada tangkai puhun di sana. 'Bisa jadi... ulun kawa mambantu!' ujar burung. oh, untung ada ikan burung! Bulih jadi kawan ikam? [[Category:Wb/bjn]] [[Category:WikiCarita]] az3kvdic6otskvomknn6gmjb48x8ckr 7385335 7385331 2026-11-08T05:58:39Z Irpna02 2724212 7385335 wikitext text/x-wiki Burung hanyar baalih ka kuta. Burung katuju rumah hanyarnya. Tagal, burung balum baisi kawan. Sakalinya banyak binatang di sini. Mudahan burung kawa dapat kawan hanyar. Badak nintu pinanya sangkal. Banyak banar lalat di buntutnya. Awak badak ganal jadi ngalih mahalau. 'Bisa jadi... Ulun kawa mambantu!' ujar burung. Imbahnya burung mamatuk lalat-lalat nang parak badak. Bulih jadi kawan ikam? buaya jua taliat baisi masalah. Kayanya ada nang tasangkut di giginya. Muntungnya jadi tarasa sakit banar. 'Bisa jadi... ulun kawa mambantu!' ujar burung. Burung masuk ka dalam muntung buaya lawan mamatuk tulangnya nintu. Bulih jadi kawan ikam? Uh, ada nang ganjil lawan talinga jarapah. Sakalinya ada tangkai puhun di sana. 'Bisa jadi... ulun kawa mambantu!' ujar burung. oh, untung ada ikan burung! Bulih jadi kawan ikam? [[Category:Wb/bjn]] [[Category:WikiCarita]] fkpgx1l176bgl3cce2b6sazhyzwpnhz 7385344 7385335 2026-11-08T06:03:37Z Irpna02 2724212 7385344 wikitext text/x-wiki Burung hanyar baalih ka kuta. Burung katuju rumah hanyarnya. Tagal, burung balum baisi kawan. Sakalinya banyak binatang di sini. Mudahan burung kawa dapat kawan hanyar. Badak nintu pinanya sangkal. Banyak banar lalat di buntutnya. Awak badak ganal jadi ngalih mahalau. 'Bisa jadi... Ulun kawa mambantu!' ujar burung. Imbahnya burung mamatuk lalat-lalat nang parak badak. Bulihlah jadi kawan ikam? Buaya jua pinanya taliat baisi masalah. Pinanya ada nang tasangkut di giginya. Muntungnya jadi tarasa sakit banar. 'Bisa jadi... ulun kawa mambantu!' ujar burung. Burung masuk ka dalam muntung buaya lawan mamatuki tulangnya nintu. Bulihlah jadi kawan ikam? Uh, ada nang pina lain lawan talinga jarapah. Sakalinya ada tangkai puhun di sana. 'Bisa jadi... ulun kawa mambantu!' ujar burung. oh, untung ada ikan burung! Bulih jadi kawan ikam?<ref>bookbot.id (2024). Mungkin Aku Bisa Bantu. <nowiki>https://api.bookbotkids.workers.dev/books/b4fc04b1-55ef-413e-a978-3cc4f589770a/Mungkin...%20Aku%20Bisa%20Bantu?.pdf</nowiki></ref> == Jujuhutan == [[Category:Wb/bjn]] [[Category:WikiCarita]] [[Category:Kisah Kananakan]] 4z5zdcpqglv8yr2kulu4m3lxr9vag1d 7385348 7385344 2026-11-08T06:04:32Z Irpna02 2724212 7385348 wikitext text/x-wiki [[File:Lamprotornis hildebrandti -Tanzania-8-2c.jpg|thumb|296x296px]] Burung hanyar baalih ka kuta. Burung katuju rumah hanyarnya. Tagal, burung balum baisi kawan. Sakalinya banyak binatang di sini. Mudahan burung kawa dapat kawan hanyar. Badak nintu pinanya sangkal. Banyak banar lalat di buntutnya. Awak badak ganal jadi ngalih mahalau. 'Bisa jadi... Ulun kawa mambantu!' ujar burung. Imbahnya burung mamatuk lalat-lalat nang parak badak. Bulihlah jadi kawan ikam? Buaya jua pinanya taliat baisi masalah. Pinanya ada nang tasangkut di giginya. Muntungnya jadi tarasa sakit banar. 'Bisa jadi... ulun kawa mambantu!' ujar burung. Burung masuk ka dalam muntung buaya lawan mamatuki tulangnya nintu. Bulihlah jadi kawan ikam? Uh, ada nang pina lain lawan talinga jarapah. Sakalinya ada tangkai puhun di sana. 'Bisa jadi... ulun kawa mambantu!' ujar burung. oh, untung ada ikan burung! Bulih jadi kawan ikam?<ref>bookbot.id (2024). Mungkin Aku Bisa Bantu. <nowiki>https://api.bookbotkids.workers.dev/books/b4fc04b1-55ef-413e-a978-3cc4f589770a/Mungkin...%20Aku%20Bisa%20Bantu?.pdf</nowiki></ref> == Jujuhutan == [[Category:Wb/bjn]] [[Category:WikiCarita]] [[Category:Kisah Kananakan]] ls0z0b9rl9qzvq5v03bckrruboi2ky2 3 3830413 7385276 2026-11-08T05:34:13Z Welcoming Bot 9525 Welcome to Wikimedia Incubator! 7385276 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float=right }} Welcome to Wikimedia Incubator! At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand them! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and follow their instructions. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]]. </div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 05:34, 8 November 2026 (UTC) s24btkpjcvxedlh29czd5ofwaxaxkb9 0 3830414 7385277 2026-11-08T05:34:16Z KUNEJNEMI 2714039 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Puyek''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Puyek.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Puyek]] |} [[File:EdibleSalt.jpg|EdibleSalt|350px]] === Español === * '''Definición:''' Salad..." 7385277 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''Puyek''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Puyek.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Puyek]] |} [[File:EdibleSalt.jpg|EdibleSalt|350px]] === Español === * '''Definición:''' Salado * '''Ejemplo:''' "Ne et puyek" — ''El frijol salado'' === English === * '''Definition:''' Salty * '''Example:''' "Ne et puyek" — ''Salty beans'' [[Category:Wt/ppl/Category:Adjetivo]] [[Category:Wt/ppl]] 8xuge4fmfcf0qcsasixn3admhqq03uw 0 3830415 7385289 2026-11-08T05:40:59Z Matcalatte09 2724200 Menambahkan Artikel Baru 7385289 wikitext text/x-wiki == Biografi == Siti Walidah (3 Januari 1872-31 Mei 1946) iyelah jeme emansipasi betine. Die tu nyelalah bini Ahmad Dahlan iyelah pencagak organisasi Muhammadiyah dan pahlawan nasional Indonesia. Siti Walidah sereng di panggel Nyai Ahmad Dahlan. == Masa Muda == Siti Walidah laher di tahun 1872 di Kauman, Yogyakarta. Die tu anak dari ulama dan bangsawan dari Kesultanan Yogyakarta, namenye Kyai Haji Muhammad Fadli.<ref>https://www.scribd.com/document/791062612/tugas</ref> Badah tinggalnye Siti Walidah ditempati tokoh agama dari keraton.<ref>https://id.wikipedia.org/wiki/Siti_Walidah#CITEREFWahyudi2002</ref> Die bersekulah di huma, dilajauwi macam-macam tentang Islam, temasok bahase Arab dan Al-Qur'an. Die bace Al-Qur'an dalam naskah Jawi.<ref>https://id.wikipedia.org/wiki/Siti_Walidah#CITEREFWahyudi2002</ref> == Referensi == <references /> lmffm0hnde57d64kh4s1onm9oojta8x 7385355 7385289 2026-11-08T06:09:20Z Matcalatte09 2724200 Menambahkan Artikel 7385355 wikitext text/x-wiki == Biografi == Siti Walidah (3 Januari 1872-31 Mei 1946) iyelah jeme emansipasi betine. Die tu nyelalah bini Ahmad Dahlan iyelah pencagak organisasi Muhammadiyah dan pahlawan nasional Indonesia. Siti Walidah sereng di panggel Nyai Ahmad Dahlan. == Masa Muda == Siti Walidah laher di tahun 1872 di Kauman, Yogyakarta. Die tu anak dari ulama dan bangsawan dari Kesultanan Yogyakarta, namenye Kyai Haji Muhammad Fadli.<ref>https://www.scribd.com/document/791062612/tugas</ref> Badah tinggalnye Siti Walidah ditempati tokoh agama dari keraton.<ref>https://id.wikipedia.org/wiki/Siti_Walidah#CITEREFWahyudi2002</ref> Die bersekulah di huma, dilajauwi macam-macam tentang Islam, temasok bahase Arab dan Al-Qur'an. Die bace Al-Qur'an dalam naskah Jawi.<ref>https://id.wikipedia.org/wiki/Siti_Walidah#CITEREFWahyudi2002</ref> Siti Walidah menikah dengan sepupunye yang namenye Ahmad Dahlan.<ref>https://id.wikipedia.org/wiki/Siti_Walidah#CITEREFRepubika_2008,_Nyai_Ahmad_Dahlan</ref> Pas Ahmad Dahlan lagi banyak gawi ngembangkah Muhammadiyah pas itu, Siti Walidah melok lakinye dalam perjalanannye.<ref>https://id.wikipedia.org/wiki/Siti_Walidah#CITEREFSudarmanto1996</ref> Tapi, karne beberape pandangan Ahmad Dahlan tentang Islam di anggap radikal, pasangan ini sereng kali nerime ancaman. Misalnye, sebelum perjalanan yang dijadwalkan ke Kabupaten Banyuangi, Jawa Timur rombongan itu nerime ancaman pembunohan dari kaum konservatif di sane.<ref>https://id.wikipedia.org/wiki/Siti_Walidah#cite_note-FOOTNOTESudarmanto1996189-3</ref> == Referensi == <references /> hq42f5lgcxxppfaaewaff0x9m15zhgf 3 3830416 7385290 2026-11-08T05:40:59Z Welcoming Bot 9525 Welcome to Wikimedia Incubator! 7385290 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float=right }} Welcome to Wikimedia Incubator! At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand them! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and follow their instructions. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]]. </div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 05:40, 8 November 2026 (UTC) 6u4tt1fk4bp2qxw386l9crkb0cc8las 0 3830417 7385291 2026-11-08T05:41:04Z Raihankakicak 2609065 Created page with "== Panulisnya == [[Anupa Lal]] == Kisahnya == Saban malam ulun guring nyaman. Tagal malam ngini, mailan ulun gara-gara kahausan. Ulun mancari sandal di bawah tilam gasan maambil banyu minum. Ya, Allah! Napang nitu? Kaya ada sasuatu nang bawarna kuning di bawah tilam. Harimau kah nitu? Aduhai! Ada harimau di bawah tilamku. [[Category:WikiCarita]]" 7385291 wikitext text/x-wiki == Panulisnya == [[Anupa Lal]] == Kisahnya == Saban malam ulun guring nyaman. Tagal malam ngini, mailan ulun gara-gara kahausan. Ulun mancari sandal di bawah tilam gasan maambil banyu minum. Ya, Allah! Napang nitu? Kaya ada sasuatu nang bawarna kuning di bawah tilam. Harimau kah nitu? Aduhai! Ada harimau di bawah tilamku. [[Category:WikiCarita]] 7mn6vrkvs1x96yh8f9f710z0vjb1nnx 7385301 7385291 2026-11-08T05:48:32Z Raihankakicak 2609065 7385301 wikitext text/x-wiki == Panulisnya == [[Anupa Lal]] == Kisahnya == Saban malam ulun guring nyaman. Tagal malam ngini, mailan ulun gara-gara kahausan. Ulun mancari sandal di bawah tilam gasan maambil banyu minum. Ya, Allah! Napang nitu? Kaya ada sasuatu nang bawarna kuning di bawah tilam. Harimau kah nitu? Aduhai! Ada harimau di bawah tilamku. Ulun bingung handak kayapa lagi. Kkapala wan mata nangkaya tatutup kabut. Ulun kada kawabapikir wayahini nah. Aiih, ulun hanyar ingat, kamar uma di subalah. Kukatuk lawan uma kah yu? Tagal busiya harimau ngitu tabangun lamun ulun kaluar. Kayapa nasibku kaina? Hmm... Balanjut guring aja kah ulun yu? Kayanya tabagus nangkaya itu. Tagal, bujuran haus banar nah. Muntung ulun karing liwar. Maka, ulun kada mangantuk lagi nah. Tiba-tiba lampu di kamar ulun hidup. Oh, nitu uma datang! Nyaman banar hati malihat uma maitihi badirian di muka lawang kamar. [[Category:WikiCarita]] ienak6mdrh6jhic4bnu2fq2ygzoxo16 7385334 7385301 2026-11-08T05:58:20Z Raihankakicak 2609065 7385334 wikitext text/x-wiki == Panulisnya == [[Anupa Lal]] == Kisahnya == Saban malam ulun guring nyaman. Tagal malam ngini, mailan ulun gara-gara kahausan. Ulun mancari sandal di bawah tilam gasan maambil banyu minum. Ya, Allah! Napang nitu? Kaya ada sasuatu nang bawarna kuning di bawah tilam. Harimau kah nitu? Aduhai! Ada harimau di bawah tilamku. Ulun bingung handak kayapa lagi. Kkapala wan mata nangkaya tatutup kabut. Ulun kada kawabapikir wayahini nah. Aiih, ulun hanyar ingat, kamar uma di subalah. Kukatuk lawan uma kah yu? Tagal busiya harimau ngitu tabangun lamun ulun kaluar. Kayapa nasibku kaina? Hmm... Balanjut guring aja kah ulun yu? Kayanya tabagus nangkaya itu. Tagal, bujuran haus banar nah. Muntung ulun karing liwar. Maka, ulun kada mangantuk lagi nah. Tiba-tiba lampu di kamar ulun hidup. Oh, nitu uma datang! Nyaman banar hati malihat uma maitihi badirian di muka lawang kamar. Ulun langsungg baluncat matan tilam tadi. Badadas ai maragap uma. Muha sidin pina bingung ai. "Napa, sayang?" ujar Uma. Masih sikit takutan, ulun manunjuk ka bawah tilam. Bajinguk ai aku, sakalinya ditarik uma harimau kuning tadi. Bakuciak ulun. Lalu ai uma tatawa wan diangkat sidin. "Nah nginni lain harimau. Baju uma ni tagal bagars kuning wan hirang. Kimanya nang silau nangkaya mata harimau. Sukuram, kada usah takutan lagi ulun! Ka dapur ai wan mambawa banyu minum. Imbahtu, tatawaan ai kami. KarenaMaraga pina aman, rasa mngantuk ppulang. DIkawani uma aku sampai guring. Ulun handak banar tamimpi harimau di hutan, harus wani. Akhirnya ulun pun taguring lawan lihum di muha.<ref>https://api.bookbotkids.workers.dev/books/cc14a808-0732-4591-bfc9-6d21dacef544/Di%20Kolong%20Tempat%20Tidurku.pdf</ref> === Tamat === == Jujuhutan == [[Category:WikiCarita]] 08ejcaqklwobzevp7uo7uj5z2yk54jr 0 3830418 7385295 2026-11-08T05:42:05Z KUNEJNEMI 2714039 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''−Puyeltia
''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Transitivo ''Grammatical Category:'' Transitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)--Puyeltia.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)--Puyeltia]] |} File:Preparation of Obokun fish soup 04.jpg|Preparat..." 7385295 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''−Puyeltia
''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Transitivo ''Grammatical Category:'' Transitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)--Puyeltia.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)--Puyeltia]] |} [[File:Preparation of Obokun fish soup 04.jpg|Preparation_of_Obokun_fish_soup_04|350px]]. === Español === * '''Definición:''' Salar (echarle sal) * '''Ejemplo:''' "Niu-nikpuyeltia ne iayu tijlan" — ''Voy a salar la sopa'' === English === * '''Definition:''' To salt * '''Example:''' "Niu-nikpuyeltia ne iayu tijlan" — ''I'm going to salt the soup'' [[Category:Wt/ppl/Category:Verbo Transitivo]] [[Category:Wt/ppl]] 7nm57mjmft5jeetgnhna9x645hdbk2l 0 3830419 7385296 2026-11-08T05:43:21Z Umar Al Banjari 2724210 Created page with "mw.loader.load( '//commons.wikimedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-HotCat.js&action=raw&ctype=text/javascript' ); [[Category:Wb/bjn]]" 7385296 wikitext text/x-wiki mw.loader.load( '//commons.wikimedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-HotCat.js&action=raw&ctype=text/javascript' ); [[Category:Wb/bjn]] itc7ojvtoo2xj6wikx14o6gxyib5i05 2 3830420 7385298 2026-11-08T05:44:32Z Umar Al Banjari 2724210 Created page with "Ngaran ulun umar matan Martapura" 7385298 wikitext text/x-wiki Ngaran ulun umar matan Martapura o17qux12drx7huk959fdugnq1vc6rjl 0 3830421 7385300 2026-11-08T05:45:09Z KUNEJNEMI 2714039 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''Puyuj''' ----''Categoría Gramatical:'' Zoología ''Grammatical Category:'' Zoology ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Puyuj.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Puyuj]] |} File:Kogut na ulicy w Chintown w Singapurze, 20240122 0853 2966.jpg|Kogut_na_ulicy_w_Ch..." 7385300 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''Puyuj''' ----''Categoría Gramatical:'' Zoología ''Grammatical Category:'' Zoology ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Idalia García Vda. de López (Mistun MJ Menéndez)-Puyuj.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Idalia_García_Vda._de_López_(Mistun_MJ_Menéndez)-Puyuj]] |} [[File:Kogut na ulicy w Chintown w Singapurze, 20240122 0853 2966.jpg|Kogut_na_ulicy_w_Chintown_w_Singapurze,_20240122_0853_2966|300px]] === Español === * '''Definición:''' Pollo (gallo) * '''Ejemplo:''' "Ne puyuj tishkal" — ''El pollo asado'' === English === * '''Definition:''' Chicken / rooster * '''Example:''' "Ne puyuj tishkal" — ''Grilled chicken'' [[Category:Wt/ppl/Category:Zoología]] [[Category:Wt/ppl]] kk1x0ww2v34vu42mt0fzwlnxtw8lmr2 0 3830422 7385303 2026-11-08T05:49:25Z NanaMyPo 2724224 Mambabak naskah 7385303 wikitext text/x-wiki Umanya burung kabingungan. Rasa hatinya barat banar sabab kada tahu harus babuat napa. Sidin jadi manyasal sabab sudah tulak dari sarang. Macam mana ngini? [[File:Swallow August 2013-2.jpg|thumb|Umanya Burung]] Nah, ngini tarasa banar. Umanya burung handak mambantu buhan sidin mandapat akan makanan lawan mambuat buhan sidin tatap tarasa hangat. Uma jua handak maajar buhannya babanyak hal nang lain. Uma burung himung lawan samua anak salamat.<ref>https://api.bookbotkids.workers.dev/books/b366074e-c8e8-4ae8-bc23-23d9f7cb88b3/Itu%20Ibu!.pdf</ref> == Jujuhutan == https://api.bookbotkids.workers.dev/books/b366074e-c8e8-4ae8-bc23-23d9f7cb88b3/Itu%20Ibu!.pdf 21y5ax26cicqzyko3in9wqzvb2nkktv 7385312 7385303 2026-11-08T05:51:49Z NanaMyPo 2724224 /* Jujuhutan */ 7385312 wikitext text/x-wiki Umanya burung kabingungan. Rasa hatinya barat banar sabab kada tahu harus babuat napa. Sidin jadi manyasal sabab sudah tulak dari sarang. Macam mana ngini? [[File:Swallow August 2013-2.jpg|thumb|Umanya Burung]] Nah, ngini tarasa banar. Umanya burung handak mambantu buhan sidin mandapat akan makanan lawan mambuat buhan sidin tatap tarasa hangat. Uma jua handak maajar buhannya babanyak hal nang lain. Uma burung himung lawan samua anak salamat.<ref>https://api.bookbotkids.workers.dev/books/b366074e-c8e8-4ae8-bc23-23d9f7cb88b3/Itu%20Ibu!.pdf</ref> == Jujuhutan == https://api.bookbotkids.workers.dev/books/b366074e-c8e8-4ae8-bc23-23d9f7cb88b3/Itu%20Ibu!.pdf <references /> [[Category:WikiCarita]] [[Category:Kisah Kakanakan]] 4vwblnyax1kkcxhy25ai9l97l1efss8 7385361 7385312 2026-11-08T06:10:32Z NanaMyPo 2724224 Mambabak carita kananakan 7385361 wikitext text/x-wiki Uma burung tuntung barada di sarang inya salama baminggu-minggu. Sudah parak waktunya talur manatas. Inya bisa mandangar suara di dalam talur Kayanya baya sahari atawa labih. Satalah ngitu inya masih haja baisi daftar gawian nang banyak. Kananakan burung nang hanyar manatas handak dirawat dengan bungas. Tatapi kada masalah, umanya burung sudah siap hagan ngitu. Asanya umanya burung handak tulak manyiap akan makanan sabalum kananakan kaluar dari hintalu. Salain itu, inya sudah lawas kada makan. Saikur kupu-kupu tarabang. Inya parlu makan nyaman inya bisa manjaga kananakannya haratan manatas. Pas kadada makanan, inya kada baisi tanaga hagan manjaga buhannya. Kupu-kupu bekajutan tarabang bajauh. Umanya burung capat-capat manyasahinya. Mudahan inya bisa kawa manangkap banyak makanan. Sarangga adalah makanan nang sangat nyaman hagan umanya burung. Uh, disana ada cacing jua. Umanya burung balakas manuju wadah makanan. Uh, kada! umanya burung kada ingat manutup sarang inya lawan dadaunan. Ada saikur anjing baparak ke wadah sarang. Anjing ngitu sabanarnya kada bamaksud kada baik. Inya kada handak mamakan hintalu ngitu. Inya hanya handak malihat sarang haja. Umanya burung kabingungan. Asa hati tarasa barat banar sabab kada tahu harus babuat apa. Inya asa mansayal sabab sudah tulak dari sarang. Kayapa nginilah? Bakajutan. Uh, umanya burung malihat anjing ngitu. Umanya burung sabanarnya takutan lawan annjing ngitu. Nangapa nang harus digawi? napa hintalu dalam bahaya? Tatapi lamunnya inya tulak wahinian, anjing ngitu bisa mahambat ka inya jua. Umanya burung kabingungan. Rasa hatinya barat banar sabab kada tahu harus babuat napa. Sidin jadi manyasal sabab sudah tulak dari sarang. Macam mana ngini? [[File:Swallow August 2013-2.jpg|thumb|Umanya Burung]] Nah, ngini tarasa banar. Umanya burung handak mambantu buhan sidin mandapat akan makanan lawan mambuat buhan sidin tatap tarasa hangat. Uma jua handak maajar buhannya babanyak hal nang lain. Uma burung himung lawan samua anak salamat.<ref>https://api.bookbotkids.workers.dev/books/b366074e-c8e8-4ae8-bc23-23d9f7cb88b3/Itu%20Ibu!.pdf</ref> == Jujuhutan == https://api.bookbotkids.workers.dev/books/b366074e-c8e8-4ae8-bc23-23d9f7cb88b3/Itu%20Ibu!.pdf <references /> [[Category:WikiCarita]] [[Category:Kisah Kakanakan]] q2p3xcq6pvtdxmm1hie7gnkyez4iig0 3 3830423 7385304 2026-11-08T05:49:26Z Welcoming Bot 9525 Welcome to Wikimedia Incubator! 7385304 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float=right }} Welcome to Wikimedia Incubator! At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand them! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and follow their instructions. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]]. </div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 05:49, 8 November 2026 (UTC) 2fxe46ln1x04hdol7alhq9adg2dihpy 0 3830424 7385306 2026-11-08T05:49:37Z Niswinwin 2724226 Created page with "Tahulah ikam kalo bahari ada hewan purba bangaran dinosaurus? Dinosaurus dasar kada ada lagi di dunia wahini. Taggal kita kawa tahu banyak panamuan sisa tulang bubuhannya. Sisa tulang dinosaurus ini disambat jua fosil. Dari fosil, kita kawa tahu banyak tentang dunia bubuhannya. Kita jua kawa melihat koneksi bubuhannya lawan hewan yang ada jaman wahini. Ada jenis dinosaurus yang hidup wan berburu secara kelompok. nang ini diketahui karena temuan sarang yang penuh..." 7385306 wikitext text/x-wiki Tahulah ikam kalo bahari ada hewan purba bangaran dinosaurus? Dinosaurus dasar kada ada lagi di dunia wahini. Taggal kita kawa tahu banyak panamuan sisa tulang bubuhannya. Sisa tulang dinosaurus ini disambat jua fosil. Dari fosil, kita kawa tahu banyak tentang dunia bubuhannya. Kita jua kawa melihat koneksi bubuhannya lawan hewan yang ada jaman wahini. Ada jenis dinosaurus yang hidup wan berburu secara kelompok. nang ini diketahui karena temuan sarang yang penuh fosil dinosaurus berjenis sama. Taggal ada dinosaurus yang labih katuju baburu saurangan. Ada petunjuk dari fosil bentuk gigi tentang jenis makanan bubuhannya. Ada dinosaurus yang makan daging karena bentuk giginya kecil wan tajam. Dinosaurus yang makan tanaman, bentuk giginya ganal wan rata. Taggal, satu hal yang kada kawa kita ketahui adalah warna kulit dinosaurus. Hal ini mustahil karena bagian ini sudah membusuk lama sekali. Kita hanya kawa manabak warna kulit hewan yang ada wahinian aja. Dari hasil temuan fosil jua kita tahu bahwa ada dinosaurus yang babulu. Bakas garis bulu yang ada pada fosil kalihatan nang kaya sayap. Seiring berjalannya waktu, dinosaurus jenis ini mulai kawa tarabang jua. Dinosaurus batambah banyak atau mendapat anak lewat proses bertelur. Cara buhannya sama kaya banyak hewan reptil yang hidup wahinian. Dari tulang dinosaurus, kita kawa manabak kayapa cara buhannya bagarak. Ada bekas tanda pada bagian tulang yang menahan anggota badan buhannya. Ada jua sisa jejak kaki buhannya yang disimpan di museum Dinosaurus biasanya baisi empat kaki. Empat kaki ini kada cuma dipakai sagan bajalan haja. Buhannya kawa badiri lawan kaki belakang wan kaki depan dipakai hal lainnya. Ada jua yang ukuran batisnya kada sama seperti jenis ini. batis depan yang lebih pendek ini beguna seperti lengan manusia. batis ini kawa gasan memegang musuh wan jua makanan bubuhannya. Untung aja ada fosil dinosaurus! Kita tetap kawa kenal dinosaurus walau bubuhannya sudah punah wahini ini. Dinosaurus itu memang hewan yang menarik. Kalo dinosaurus masih ada di dunia ini, buhannya akan kaya apa, yo? [[Category:Wb/bjn]] itxgh6r0f6x3h1v182kgeyfl2kaxtpa 7385314 7385306 2026-11-08T05:52:16Z Niswinwin 2724226 manambahkan tumbung dan referensi 7385314 wikitext text/x-wiki Tahulah ikam kalo bahari ada hewan purba bangaran dinosaurus? Dinosaurus dasar kada ada lagi di dunia wahini. Taggal kita kawa tahu banyak panamuan sisa tulang bubuhannya. Sisa tulang dinosaurus ini disambat jua fosil. Dari fosil, kita kawa tahu banyak tentang dunia bubuhannya. Kita jua kawa melihat koneksi bubuhannya lawan hewan yang ada jaman wahini. Ada jenis dinosaurus yang hidup wan berburu secara kelompok. nang ini diketahui karena temuan sarang yang penuh fosil dinosaurus berjenis sama. Taggal ada dinosaurus yang labih katuju baburu saurangan. Ada petunjuk dari fosil bentuk gigi tentang jenis makanan bubuhannya. Ada dinosaurus yang makan daging karena bentuk giginya kecil wan tajam. Dinosaurus yang makan tanaman, bentuk giginya ganal wan rata. Taggal, satu hal yang kada kawa kita ketahui adalah warna kulit dinosaurus. Hal ini mustahil karena bagian ini sudah membusuk lama sekali. Kita hanya kawa manabak warna kulit hewan yang ada wahinian aja. Dari hasil temuan fosil jua kita tahu bahwa ada dinosaurus yang babulu. Bakas garis bulu yang ada pada fosil kalihatan nang kaya sayap. Seiring berjalannya waktu, dinosaurus jenis ini mulai kawa tarabang jua. Dinosaurus batambah banyak atau mendapat anak lewat proses bertelur. Cara buhannya sama kaya banyak hewan reptil yang hidup wahinian. Dari tulang dinosaurus, kita kawa manabak kayapa cara buhannya bagarak. Ada bekas tanda pada bagian tulang yang menahan anggota badan buhannya. Ada jua sisa jejak kaki buhannya yang disimpan di museum Dinosaurus biasanya baisi empat kaki. Empat kaki ini kada cuma dipakai sagan bajalan haja. Buhannya kawa badiri lawan kaki belakang wan kaki depan dipakai hal lainnya. Ada jua yang ukuran batisnya kada sama seperti jenis ini. batis depan yang lebih pendek ini beguna seperti lengan manusia. batis ini kawa gasan memegang musuh wan jua makanan bubuhannya. Untung aja ada fosil dinosaurus! Kita tetap kawa kenal dinosaurus walau bubuhannya sudah punah wahini ini. Dinosaurus itu memang hewan yang menarik. Kalo dinosaurus masih ada di dunia ini, buhannya akan kaya apa, yo?<ref>https://api.bookbotkids.workers.dev/books/a4d34560-7aab-441b-a942-5691984f541c/Aum,%20Aum,%20Dinosaurus!.pdf</ref> == Jujuhutan == [[Category:Wb/bjn]] [[Category:WikiCarita]] a5temy29zs8jes4wiyz298mkhht92eb 7385317 7385314 2026-11-08T05:53:01Z Niswinwin 2724226 7385317 wikitext text/x-wiki [[File:Dino Bambino, figurka z akcesoriami.jpg|thumb|dinosaurus]] Tahulah ikam kalo bahari ada hewan purba bangaran dinosaurus? Dinosaurus dasar kada ada lagi di dunia wahini. Taggal kita kawa tahu banyak panamuan sisa tulang bubuhannya. Sisa tulang dinosaurus ini disambat jua fosil. Dari fosil, kita kawa tahu banyak tentang dunia bubuhannya. Kita jua kawa melihat koneksi bubuhannya lawan hewan yang ada jaman wahini. Ada jenis dinosaurus yang hidup wan berburu secara kelompok. nang ini diketahui karena temuan sarang yang penuh fosil dinosaurus berjenis sama. Taggal ada dinosaurus yang labih katuju baburu saurangan. Ada petunjuk dari fosil bentuk gigi tentang jenis makanan bubuhannya. Ada dinosaurus yang makan daging karena bentuk giginya kecil wan tajam. Dinosaurus yang makan tanaman, bentuk giginya ganal wan rata. Taggal, satu hal yang kada kawa kita ketahui adalah warna kulit dinosaurus. Hal ini mustahil karena bagian ini sudah membusuk lama sekali. Kita hanya kawa manabak warna kulit hewan yang ada wahinian aja. Dari hasil temuan fosil jua kita tahu bahwa ada dinosaurus yang babulu. Bakas garis bulu yang ada pada fosil kalihatan nang kaya sayap. Seiring berjalannya waktu, dinosaurus jenis ini mulai kawa tarabang jua. Dinosaurus batambah banyak atau mendapat anak lewat proses bertelur. Cara buhannya sama kaya banyak hewan reptil yang hidup wahinian. Dari tulang dinosaurus, kita kawa manabak kayapa cara buhannya bagarak. Ada bekas tanda pada bagian tulang yang menahan anggota badan buhannya. Ada jua sisa jejak kaki buhannya yang disimpan di museum Dinosaurus biasanya baisi empat kaki. Empat kaki ini kada cuma dipakai sagan bajalan haja. Buhannya kawa badiri lawan kaki belakang wan kaki depan dipakai hal lainnya. Ada jua yang ukuran batisnya kada sama seperti jenis ini. batis depan yang lebih pendek ini beguna seperti lengan manusia. batis ini kawa gasan memegang musuh wan jua makanan bubuhannya. Untung aja ada fosil dinosaurus! Kita tetap kawa kenal dinosaurus walau bubuhannya sudah punah wahini ini. Dinosaurus itu memang hewan yang menarik. Kalo dinosaurus masih ada di dunia ini, buhannya akan kaya apa, yo?<ref>https://api.bookbotkids.workers.dev/books/a4d34560-7aab-441b-a942-5691984f541c/Aum,%20Aum,%20Dinosaurus!.pdf</ref> == Jujuhutan == [[Category:Wb/bjn]] [[Category:WikiCarita]] ob1mdmhny237w4tffyb9j5d1lhkmks1 7385322 7385317 2026-11-08T05:54:23Z Niswinwin 2724226 7385322 wikitext text/x-wiki [[File:Dino Bambino, figurka z akcesoriami.jpg|thumb|dinosaurus]] Tahulah ikam kalo bahari ada hewan purba bangaran dinosaurus? Dinosaurus dasar kada ada lagi di dunia wahini. Taggal kita kawa tahu banyak panamuan sisa tulang bubuhannya. Sisa tulang dinosaurus ini disambat jua fosil. Dari fosil, kita kawa tahu banyak tentang dunia bubuhannya. Kita jua kawa melihat koneksi bubuhannya lawan hewan yang ada jaman wahini. Ada jenis dinosaurus yang hidup wan berburu secara kelompok. nang ini diketahui karena temuan sarang yang penuh fosil dinosaurus berjenis sama. Taggal ada dinosaurus yang labih katuju baburu saurangan. Ada petunjuk dari fosil bentuk gigi tentang jenis makanan bubuhannya. Ada dinosaurus yang makan daging karena bentuk giginya kecil wan tajam. Dinosaurus yang makan tanaman, bentuk giginya ganal wan rata. Taggal, satu hal yang kada kawa kita ketahui adalah warna kulit dinosaurus. Hal ini mustahil karena bagian ini sudah membusuk lama sekali. Kita hanya kawa manabak warna kulit hewan yang ada wahinian aja. Dari hasil temuan fosil jua kita tahu bahwa ada dinosaurus yang babulu. Bakas garis bulu yang ada pada fosil kalihatan nang kaya sayap. Seiring berjalannya waktu, dinosaurus jenis ini mulai kawa tarabang jua. Dinosaurus batambah banyak atau mendapat anak lewat proses bertelur. Cara buhannya sama kaya banyak hewan reptil yang hidup wahinian. Dari tulang dinosaurus, kita kawa manabak kayapa cara buhannya bagarak. Ada bekas tanda pada bagian tulang yang menahan anggota badan buhannya. Ada jua sisa jejak kaki buhannya yang disimpan di museum Dinosaurus biasanya baisi empat kaki. Empat kaki ini kada cuma dipakai sagan bajalan haja. Buhannya kawa badiri lawan kaki belakang wan kaki depan dipakai hal lainnya. Ada jua yang ukuran batisnya kada sama seperti jenis ini. batis depan yang lebih pendek ini beguna seperti lengan manusia. batis ini kawa gasan memegang musuh wan jua makanan bubuhannya. Untung aja ada fosil dinosaurus! Kita tetap kawa kenal dinosaurus walau bubuhannya sudah punah wahini ini. Dinosaurus itu memang hewan yang menarik. Kalo dinosaurus masih ada di dunia ini, buhannya akan kaya apa, yo?<ref>https://api.bookbotkids.workers.dev/books/a4d34560-7aab-441b-a942-5691984f541c/Aum,%20Aum,%20Dinosaurus!.pdf</ref> == Jujuhutan == [[Category:Wb/bjn]] [[Category:WikiCarita]] 9jux7ahp8zun10u82zfj24ebw3f95fa 7385339 7385322 2026-11-08T06:01:06Z Niswinwin 2724226 manarjamahkan ka bahasa banjar 7385339 wikitext text/x-wiki [[File:Dino Bambino, figurka z akcesoriami.jpg|thumb|dinosaurus]] Tahulah ikam kalo bahari ada hewan purba bangaran dinosaurus? Dinosaurus dasar kada ada lagi di dunia wahini. Tagal kita kawa tahu banyak panamuan sisa tulang bubuhannya. Sisa tulang dinosaurus ini disambat jua fosil. Dari fosil, kita kawa tahu banyak tentang dunia bubuhannya. Kita jua kawa malihat koneksi bubuhannya lawan hewan yang ada jaman wahini. Ada jenis dinosaurus yang hidup wan berburu sacara kelompok. Nang ini diketahui karena temuan sarang yang penuh fosil dinosaurus berjenis sama. Tagal ada dinosaurus yang labih katuju baburu saurangan. Ada petunjuk dari fosil bentuk gigi tentang jenis makanan bubuhannya. Ada dinosaurus yang makan daging karena bentuk giginya kecil wan tajam. Dinosaurus yang makan tanaman, bentuk giginya ganal wan rata. Tagal, satu hal yang kada kawa kita ketahui adalah warna kulit dinosaurus. Hal ini mustahil karena bagian ini sudah membusuk lama sekali. Kita hanya kawa manabak warna kulit hewan yang ada wahinian aja. Dari hasil temuan fosil jua kita tahu bahwa ada dinosaurus yang babulu. Bakas garis bulu yang ada pada fosil kalihatan nang kaya sayap. Seiring berjalannya waktu, dinosaurus jenis ini mulai kawa tarabang jua. Dinosaurus batambah banyak atau mendapat anak lewat proses bertelur. Cara buhannya sama kaya banyak hewan reptil yang hidup wahinian. Dari tulang dinosaurus, kita kawa manabak kayapa cara buhannya bagarak. Ada bekas tanda pada bagian tulang yang menahan anggota badan buhannya. Ada jua sisa jejak kaki buhannya yang disimpan di museum Dinosaurus biasanya baisi empat batis. Empat batis ini kada cuma dipakai sagan bajalan haja. Buhannya kawa badiri lawan batis belakang wan batis depan dipakai hal lainnya. Ada jua yang ukuran batisnya kada sama seperti jenis ini. Batis depan yang lebih pendek ini beguna seperti lengan manusia. Batis ini kawa gasan memegang musuh wan jua makanan bubuhannya. Untung aja ada fosil dinosaurus! Kita tatap kawa kanal dinosaurus walau bubuhannya sudah punah wahini ini. Dinosaurus itu memang hewan yang menarik. Kalo dinosaurus masih ada di dunia ini, buhannya akan kaya apa, yo?<ref>https://api.bookbotkids.workers.dev/books/a4d34560-7aab-441b-a942-5691984f541c/Aum,%20Aum,%20Dinosaurus!.pdf</ref> == Jujuhutan == [[Category:Wb/bjn]] [[Category:WikiCarita]] qfbgnusbp1w297ubk0i4wymwnqaudls 3 3830425 7385307 2026-11-08T05:49:38Z Welcoming Bot 9525 Welcome to Wikimedia Incubator! 7385307 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float=right }} Welcome to Wikimedia Incubator! At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand them! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and follow their instructions. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]]. </div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 05:49, 8 November 2026 (UTC) 2fxe46ln1x04hdol7alhq9adg2dihpy 0 3830426 7385308 2026-11-08T05:50:20Z Nabila Antoko 2724214 Created page with "Tim handak bamain lawan Abahnya. Tatapi, Abahnya mambari syarat, amunnya Tim musti menuntungakan tugasnya dahulu. Tim takutan amun inya kada kawa menuntungakan tugasnya sorang. Abah Tim menakunakan, tugas apa nang maolah Tim takutan? Tim baisi tugas manulis. Tagal Tim balum kawa. Kawa kada, amunnya Tim menjiplak haja? Abah Tim mambantui Tim. Abah mulai manulis di papan tulis tripleks balapis kertas cokelat. Abah manulis tunggal dikitan. Lalu mambawai Tim hagan meump..." 7385308 wikitext text/x-wiki Tim handak bamain lawan Abahnya. Tatapi, Abahnya mambari syarat, amunnya Tim musti menuntungakan tugasnya dahulu. Tim takutan amun inya kada kawa menuntungakan tugasnya sorang. Abah Tim menakunakan, tugas apa nang maolah Tim takutan? Tim baisi tugas manulis. Tagal Tim balum kawa. Kawa kada, amunnya Tim menjiplak haja? Abah Tim mambantui Tim. Abah mulai manulis di papan tulis tripleks balapis kertas cokelat. Abah manulis tunggal dikitan. Lalu mambawai Tim hagan meumpati. Sapanuntungan nitu, Abah Tim melajari Tim hagan manulis di kertas halus. Wahini, sapanuntungan Tim kawa manulis, Tim jadi tahu raminya manulis. Makasih, Abah! Wayah ini, Tim kada suah lagi takutan lawan tugas manulis. [[Category:Wb/bjn]] 7fnpmathjkwzvn0m0rvwkztpt565iaf 7385326 7385308 2026-11-08T05:56:07Z Nabila Antoko 2724214 /* */ 7385326 wikitext text/x-wiki Tim handak bamain lawan Abahnya. Tatapi, Abahnya mambari sarat, lamunnya Tim musti manuntungakan tugasnya dahulu. Tim takutan lamun inya kada kawa manuntungakan tugasnya sorang. Abah Tim menakunakan, tugas apa nang maolah Tim takutan? Tim baisi tugas manulis. Tagal Tim balum kawa. Kawa kada, amunnya Tim maniru haja? Abah Tim mambantui Tim. Abah mulai manulis di papan tulis tiriplek balapis kertas habuk. Abah manulis tunggal dikitan. Lalu mambawai Tim hagan meumpati. Sapanuntungan nitu, Abah Tim melajari Tim hagan manulis di kertas halus. Wahini, sapanuntungan Tim kawa manulis, Tim jadi tahu raminya manulis. Makasih, Abah! Wayah ini, Tim kada suah lagi takutan lawan tugas manulis. [[Category:Wb/bjn]] 2yf945tge852qnfnx3vxcqibiibo87z 7385345 7385326 2026-11-08T06:03:42Z Nabila Antoko 2724214 /* */ 7385345 wikitext text/x-wiki Tim handak bamain lawan Abahnya. Tatapi, Abahnya mambari sarat, lamunnya Tim musti manuntungakan tugasnya dahulu. Tim takutan lamun inya kada kawa manuntungakan tugasnya sorang. Abah Tim menakunakan, tugas apa nang maolah Tim takutan? Tim baisi tugas manulis. Tagal Tim balum kawa. Kawa kada, amunnya Tim maniru haja? Abah Tim mambantui Tim. Abah mulai manulis di papan tulis tiriplek balapis kertas habuk. Abah manulis tunggal dikitan. Lalu mambawai Tim hagan meumpati. Sapanuntungan nitu, Abah Tim melajari Tim hagan manulis di kertas halus. Wahini, sapanuntungan Tim kawa manulis, Tim jadi tahu raminya manulis. Makasih, Abah! Wayah ini, Tim kada suah lagi takutan lawan tugas manulis. [[Category:Wb/bjn]] koayrjdh4agowuyayk35mjy2modxiui 3 3830427 7385309 2026-11-08T05:50:21Z Welcoming Bot 9525 Welcome to Wikimedia Incubator! 7385309 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float=right }} Welcome to Wikimedia Incubator! At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand them! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and follow their instructions. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]]. </div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 05:50, 8 November 2026 (UTC) oh8cof1gk4fpdvipzh1ank2gjo1qsb4 0 3830428 7385315 2026-11-08T05:52:18Z M Zainnur Royyan 2724216 Created page with "Malam ini bulan basinar tarang. Samua binatang di kandang Mangu lagi guringan, salain Tinku! "Ulun kada mangantuk, Ma," Tinku babisik. Tinku kada kawa guring Di langit, Tinku malihat bulan, putih wan bulat, lihum lawan inya. Tinku himung banar. "Aku Kunang-kunang. Aku bacahaya dalam kadap." "Aku lain Burung. Aku Kalalawar. Aku kawa malihat wayah malam." Daun-daun bagarak di padang sabat. Ada nang bapatak! "Aku Rubah. Aku katuju bajalanan wayah malam," ujar Rubah. D..." 7385315 wikitext text/x-wiki Malam ini bulan basinar tarang. Samua binatang di kandang Mangu lagi guringan, salain Tinku! "Ulun kada mangantuk, Ma," Tinku babisik. Tinku kada kawa guring Di langit, Tinku malihat bulan, putih wan bulat, lihum lawan inya. Tinku himung banar. "Aku Kunang-kunang. Aku bacahaya dalam kadap." "Aku lain Burung. Aku Kalalawar. Aku kawa malihat wayah malam." Daun-daun bagarak di padang sabat. Ada nang bapatak! "Aku Rubah. Aku katuju bajalanan wayah malam," ujar Rubah. Dua mata basinar mancanganginya mulai atas pohon. "Aku Kulai-kulai. Aku baburu bacarian makan wayah malam," ujar Kulai-kulai. "Aku Jengkerek. Aku mangerek wayah kadap," jawab Jengkerek. Tinku wan kakawanannya kalapakan, bamainan, wan baguling-guling sampai Tinku mangantuk. Kakawanan hanyar Tinku adalah binatang malam. Binatang malam makan, bamainan, wan bagawian wayah malam. Buhannya guringan di siang hari. Bulan basinar sapanjang malam. Tinku guring sapanjang malam. 3vwpkhv99s86bu9xizj30easzrv30a0 7385333 7385315 2026-11-08T05:58:01Z M Zainnur Royyan 2724216 7385333 wikitext text/x-wiki Malam ini bulan basinar tarang. Sabarataan binatang di kandang Mangu lagi guringan, salain Tinku! "Ulun kada mangantuk, Ma," Tinku babisik. Tinku kada kawa guring Di langit, Tinku malihat bulan, putih wan bulat, lihum lawan inya. Tinku himung banar. "Aku Kunang-kunang. Aku bacahaya dalam kadap." "Aku lain Burung. Aku Kalalawar. Aku kawa malihat wayah malam." Daun-daun bagarak di padang sabat. Ada nang bapatak! "Aku Rubah. Aku katuju bajalanan wayah malam," ujar Rubah. Dua mata basinar mancanganginya mulai atas pohon. "Aku Kulai-kulai. Aku baburu bacarian makan wayah malam," ujar Kulai-kulai. "Aku Jengkerek. Aku mangerek wayah kadap," jawab Jengkerek. Tinku wan kakawanannya kalapakan, bamainan, wan baguling-guling sampai Tinku mangantuk. Kakawanan hanyar Tinku adalah binatang malam. Binatang malam makan, bamainan, wan bagawian wayah malam. Buhannya guringan di siang hari. Bulan basinar sapanjang malam. Tinku guring sapanjang malam. <references /> [[Category:Kisah Kakanakan]] [[Category:WikiCarita]] 53yccvru6hx9lji6yskt9ayh1k51h7j 7385338 7385333 2026-11-08T05:59:57Z M Zainnur Royyan 2724216 7385338 wikitext text/x-wiki Malam ini bulan basinar tarang. Sabarataan binatang di kandang Mangu lagi guringan, salain Tinku! "Ulun kada mangantuk, Ma," Tinku babisik. Tinku kada kawa guring Di langit, Tinku malihat bulan, putih wan bulat, lihum lawan inya. Tinku himung banar. "Aku Kunang-kunang. Aku bacahaya dalam kadap." "Aku lain Burung. Aku Kalalawar. Aku kawa malihat wayah malam." Daun-daun bagarak di padang sabat. Ada nang bapatak! "Aku Rubah. Aku katuju bajalanan wayah malam," ujar Rubah. Dua mata basinar mancanganginya mulai atas pohon. "Aku Kulai-kulai. Aku baburu bacarian makan wayah malam," ujar Kulai-kulai. "Aku Jengkerek. Aku mangerek wayah kadap," jawab Jengkerek. Tinku wan kakawanannya kalapakan, bamainan, wan baguling-guling sampai Tinku mangantuk. Kakawanan hanyar Tinku adalah binatang malam. Binatang malam makan, bamainan, wan bagawian wayah malam. Buhannya guringan di siang hari. Bulan basinar sapanjang malam. Tinku guring sapanjang malam<ref>https://api.bookbotkids.workers.dev/books/44af5f9d-8bc8-4d6e-b909-d9e6d2e94966/Selamat%20Malam,%20Tinku.pdf</ref>. == Jujuhutan == <references /> [[Category:Kisah Kakanakan]] [[Category:WikiCarita]] ap0s50mmhftr5bccdq948ais47lfazq 7385379 7385338 2026-11-08T06:24:28Z M Zainnur Royyan 2724216 7385379 wikitext text/x-wiki Malam ini bulan basinar tarang. Sabarataan binatang di kandang Mangu lagi guringan, salain Tinku! "Ulun kada mangantuk, Ma," Tinku babisik. Tinku kada kawa guring Di langit, Tinku maitihi bulan, putih wan bulat, lihum lawan inya. Tinku himung banar. "Aku Kunang-kunang. Aku bacahaya dalam kadap." "Aku lain Burung. Aku Kalalawar. Aku kawa malihat wayah malam." Daun-daun bagarak di padang sabat. Ada nang bapatak! "Aku Rubah. Aku katuju bajalanan wayah malam," ujar Rubah. Dua mata basinar mancanganginya mulai atas pohon. "Aku Kulai-kulai. Aku baburu bacarian makan wayah malam," ujar Kulai-kulai. "Aku Jengkerek. Aku mangerek wayah kadap," jawab Jengkerek. Tinku wan kakawanannya kalapakan, bamainan, wan baguling-guling sampai Tinku mangantuk. Kakawanan hanyar Tinku adalah binatang malam. Binatang malam makan, bamainan, wan bagawian wayah malam. Buhannya guringan di siang hari. Bulan basinar sapanjang malam. Tinku guring sapanjang malam<ref>https://api.bookbotkids.workers.dev/books/44af5f9d-8bc8-4d6e-b909-d9e6d2e94966/Selamat%20Malam,%20Tinku.pdf</ref>. == Jujuhutan == <references /> [[Category:Kisah Kakanakan]] [[Category:WikiCarita]] r0590ol5vrp7px2fcf6cbqv9z0ol2hn 3 3830429 7385316 2026-11-08T05:52:18Z Welcoming Bot 9525 Welcome to Wikimedia Incubator! 7385316 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float=right }} Welcome to Wikimedia Incubator! At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand them! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and follow their instructions. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]]. </div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 05:52, 8 November 2026 (UTC) 34m898bhuip9ekpr31zogv6xygk3u8e 0 3830430 7385318 2026-11-08T05:53:34Z Lia2329 2724215 Created page with "Aya maminta izin lawan Abah wan Mamanya gasan mamulai misi hanyar. Aya handak tulak ka samudra. Mama maanjur Aya gasan mulai batualang. Mama mambari papadah lawan Aya supaya balajar matan bamacam-macam hal hanyar. Aya mamulai misi hanyarnya! Aya bakunyung manarusai sungai. Tampat ngini masih parak lawan rumah Aya. Aya salalu mamburui makanan di wadah ngini. Imbah bakunyung salama saminggu, Aya sampai di tampat nang balum suwah didatangi Aya. Tampat ngini sasak banar lawa..." 7385318 wikitext text/x-wiki Aya maminta izin lawan Abah wan Mamanya gasan mamulai misi hanyar. Aya handak tulak ka samudra. Mama maanjur Aya gasan mulai batualang. Mama mambari papadah lawan Aya supaya balajar matan bamacam-macam hal hanyar. Aya mamulai misi hanyarnya! Aya bakunyung manarusai sungai. Tampat ngini masih parak lawan rumah Aya. Aya salalu mamburui makanan di wadah ngini. Imbah bakunyung salama saminggu, Aya sampai di tampat nang balum suwah didatangi Aya. Tampat ngini sasak banar lawan binatang wan tumbuhan nang balum suwah ditingali Aya sabalumnya. Ada bakicot lawan macam-macam bantuk cangkangnya. Ada juwa batang puhun lawan macam-macam bantuk daunnya. Matan sungai, Aya tarus bakunyung manuju samudra. Samudra ganal banar, sampai Aya kawa mancuba manyalam, baputar, wan malompat tinggi!. Aya badapat lawan kawan hanyar, Si Berang-berang nang lagi mambaca buku astronomi. Berang-berang memadahi Aya pasal macam-macam rasi bintang di langit. [[Category:Wb/bjn]] 780qa80qfauh6rf21gqnz4h4chqq0iq 7385352 7385318 2026-11-08T06:07:50Z Lia2329 2724215 Menambahkan cerita, referensi, dan kategori 7385352 wikitext text/x-wiki Aya maminta izin lawan Abah wan Mamanya gasan mamulai misi hanyar. Aya handak tulak ka samudra. Mama maanjur Aya gasan mulai batualang. Mama mambari papadah lawan Aya supaya balajar matan bamacam-macam hal hanyar. Aya mamulai misi hanyarnya! Aya bakunyung manarusai sungai. Tampat ngini masih parak lawan rumah Aya. Aya salalu mamburui makanan di wadah ngini. Imbah bakunyung salama saminggu, Aya sampai di tampat nang balum suwah didatangi Aya. Tampat ngini sasak banar lawan binatang wan tumbuhan nang balum suwah ditingali Aya sabalumnya. Ada bakicot lawan macam-macam bantuk cangkangnya. Ada juwa batang puhun lawan macam-macam bantuk daunnya. Matan sungai, Aya tarus bakunyung manuju samudra. Samudra ganal banar, sampai Aya kawa mancuba manyalam, baputar, wan malompat tinggi!. Aya badapat lawan kawan hanyar, Si Berang-berang nang lagi mambaca buku astronomi. Berang-berang memadahi Aya pasal macam-macam rasi bintang di langit. == Jujuhutan == <references /> <ref><nowiki>https://api.bookbotkids.workers.dev/books/32891ed0-0d74-49f2-9762-a8d1a46482e6/Misi%2520Baru%2520Aya.pdf&sa=D&source=editors&ust=1794121542265107&usg=AOvVaw132inLDhq-bXZtWs2i4qkK</nowiki></ref> [[Category:Wb/bjn]] [[Category:WikiCarita]] gb6sn11k8tunf560j74fg9x9hchx4jb 3 3830431 7385319 2026-11-08T05:53:34Z Welcoming Bot 9525 Welcome to Wikimedia Incubator! 7385319 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float=right }} Welcome to Wikimedia Incubator! At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand them! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and follow their instructions. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]]. </div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 05:53, 8 November 2026 (UTC) oizbujmhy3hpuakko68deyui64sqco1 0 3830432 7385323 2026-11-08T05:54:46Z Ulun Alfi 2724219 Created page with "Juli handak ka rumah Nini. Di sana ada banyak buku. Rumah ngitu kaya buncu buku! Rahatan hampai, Juli langsung bamara ka rak buku. Juli katuju inguh buku-buku bahari. Nini baduduk di kursi hambil maminum banyu tih. Buhannya handak badarus buku ngapa ari nginih? Buku ngapa haja rami bila dibaca kalawan Nini. Rahatan Nini mambaca talu buku. Tagal, Nini mainta Juli mamilih buku hanyar gasan dibaca baimbai ari nginih. Juli manjuhut buku halus bawarna habuk. Nini takarinyum...." 7385323 wikitext text/x-wiki Juli handak ka rumah Nini. Di sana ada banyak buku. Rumah ngitu kaya buncu buku! Rahatan hampai, Juli langsung bamara ka rak buku. Juli katuju inguh buku-buku bahari. Nini baduduk di kursi hambil maminum banyu tih. Buhannya handak badarus buku ngapa ari nginih? Buku ngapa haja rami bila dibaca kalawan Nini. Rahatan Nini mambaca talu buku. Tagal, Nini mainta Juli mamilih buku hanyar gasan dibaca baimbai ari nginih. Juli manjuhut buku halus bawarna habuk. Nini takarinyum. Juli babanaran mahir manjuhut buku nang bagus! Nini katuju bakisah, rahatan di tangah kisah, Nini mahir bamandak satumat. Jar Nini, Juli baisa lah mambayangkan dulu kisah tadih. Biasanya Nini katuju baulah kisah serongan. Jujuhutan [[Category:Wb/bjn]] guz50a3v1qaw45zh5lvrxgw9xcc7fql 7385342 7385323 2026-11-08T06:02:30Z Ulun Alfi 2724219 Buku Nini 7385342 wikitext text/x-wiki Juli handak ka rumah Nini. Di sana ada banyak buku. Rumah ngitu kaya buncu buku! Rahatan hampai, Juli langsung bamara ka rak buku. Juli katuju inguh buku-buku bahari. Nini baduduk di kursi hambil maminum banyu tih. Buhannya handak badarus buku ngapa ari nginih? Buku ngapa haja rami bila dibaca kalawan Nini. Rahatan Nini mambaca talu buku. Tagal, Nini mainta Juli mamilih buku hanyar gasan dibaca baimbai ari nginih. Juli manjuhut buku halus bawarna habuk. Nini takarinyum. Juli babanaran mahir manjuhut buku nang bagus! Nini katuju bakisah, rahatan di tangah kisah, Nini mahir bamandak satumat. Jar Nini, Juli baisa lah mambayangkan dulu kisah tadih. Biasanya Nini katuju baulah kisah serongan.<ref>https://api.bookbotkids.workers.dev/books/91f262e7-dce3-4c9a-9109-043fc34f57f0/Buku%20Nenek.pdf</ref> == Jujuhutan == [[Category:Wb/bjn]] [[Category:WikiCarita]] [[Category:Kisah Kakanakan]] ma7ecbgk3d4878pfvvlwvkhy6qbzmgx 3 3830433 7385324 2026-11-08T05:54:47Z Welcoming Bot 9525 Welcome to Wikimedia Incubator! 7385324 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float=right }} Welcome to Wikimedia Incubator! At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand them! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and follow their instructions. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]]. </div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 05:54, 8 November 2026 (UTC) a6lq42zsar6htkgjvrzsxelqv276970 0 3830434 7385325 2026-11-08T05:55:59Z Theres'Yaxx 2724201 Menambahkan Artikel 7385325 wikitext text/x-wiki [[Category:Wp/mui]] <nowiki>'''Raden Dewi Sartika'''</nowiki> laher 4 Desember taon 1884, wafat 11 September 1947. Die tuh jeme advokat sekaligus tokoh perintis pendidikan untok kaum betine. Dewi Sartika pule jadi salah satu tokoh Betine Indonesia paling terkenal, die pule diakui jadi Pahlawan Nasional oleh Pemerintah Indonesia taon 1966. == Biografi == Dewi Sartika laher di Keluarge Sunde paling dikenal, namenye R. Rangga Somanegara dengan R. A. Rajapermas di Cicalengka waktu 4 Desember 1884. Waktu maseh kecek Dewi Sartika selalu maen guru guruan dan ngambek peran jadi guru waktu balek sekolah dengan kance-kancenye. Udem bapaknye ninggal, Dewi Sartika tinggal dengan mamangnye, Dewi Sartika nerime pendidikan yang same dengan budaya mamangnye, awak sebelumnye lah nerime pengetahuan tentang budaya Barat waktu 1899, Dewi Sartika pindah ke Bandung. <ref>https://zonabanten.pikiran-rakyat.com/nasional/pr-235482930/11-september-hari-wafatnya-raden-dewi-sartika-simak-biografi-dan-perjuangannya-memajukan-pendidikan-wanita</ref> == Masa Muda == Dewi Sartika tuh anak kedue jeme tuenya, namenye R. Rangga Somanagara jeme Patih Bandung dengan R.A. Rajapermas anak dari Bupati Bandung. Dewi Sartika tuh anak kedue dari lime beradeng. masa kecek Dewi Sartika abes di Jalan Kepatihan yang ade di tengah Kota Bandung. Bangunan humahnye besak, dengan konsep kediaman kaum priyayi. Dengan empat deng behadengnye; R. Somamur, R. Junus, R. Entis, dengan R. Sari Pamerat, rombongan itu besak di tengah jabatan pemerintahan yang diemban jemetuenye.<ref>https://apps.detik.com/detik/</ref> 8xvt9lm5h5mi1q3vgukncn68sco05h3 0 3830435 7385327 2026-11-08T05:56:19Z Fahna 2724223 Created page with "Pas beisukan, ada bayi langkar lahir, Lili ngarannya. Sekalinya mulai halus, Lili dasar ketuju igal balet. Lalu belatih ae si Lili tadi di sekolah balet. Cangkal banar Lili latihan. Lili bisi kahandak jadi tukang igal balet yang diketahui urang sealaman wan kawa umpat tampil di aruh musik lawan igal lawan pentas ganal. Lili kada suah manyarah walaupun inya gagal tarus. Lili kada suah ampih balatih sampai inya tapilih gasan menampaiakan igal baletnya di acara aruh sebagai..." 7385327 wikitext text/x-wiki Pas beisukan, ada bayi langkar lahir, Lili ngarannya. Sekalinya mulai halus, Lili dasar ketuju igal balet. Lalu belatih ae si Lili tadi di sekolah balet. Cangkal banar Lili latihan. Lili bisi kahandak jadi tukang igal balet yang diketahui urang sealaman wan kawa umpat tampil di aruh musik lawan igal lawan pentas ganal. Lili kada suah manyarah walaupun inya gagal tarus. Lili kada suah ampih balatih sampai inya tapilih gasan menampaiakan igal baletnya di acara aruh sebagai Ratu Angsa. Imbahnya Lili rancak dapat kiauan maigal. Lili bahasil baigal di acara aruh di banyak negara. Tagal, Lili padahal sudah dandaman lawan rumah. Lili handak bulik ke negaranya. Wahini Lili tahu sudah, walaupun baigal adalah kahandaknya, tagal Lili ni handak hidup di satu tempat ja padahal. Ini waktu Lili baigak di Afrika Selatan. Dasar bagus pang igalan Lili ni. Imbah aruh ini, Lili handak bulik. Lili handak baigal di negaranya ja jar. Gara-gara cangkalnya Lili latihan baigal ni, sampai-sampai inya dapat galar Ratu Igal Balet. Imbah bulik ke negaranya, sekalinya Lili handak lawan lakian dan akhirnya kawin. Tapi cinta Lili gasan baigal kada hilang. Makanya inya membuka sekolah igal balet. Sekolah igal balet Lili sekalinya gasan kananakan yang kada mampu tapi katuji baigal jua. Banyak sekalinya kanakan yang kadada bisi lurung gasan mendapatakan cita-cita. Wahini, kanakan tu kawa jadi paigal kaya Lili jua. Ikam pang kaya apa, adalah jua bisi cita-cita? == Rujukan == https://api.bookbotkids.workers.dev/books/44f9644b-e0cf-4bb5-b1ba-22a1baf1587a/Kisah%20Seorang%20Penari.pdf [[Category:Wb/bjn]] 96rcjcaqejofeot3grvonrwkzfharo5 7385332 7385327 2026-11-08T05:57:29Z Fahna 2724223 7385332 wikitext text/x-wiki Pas beisukan, ada bayi langkar lahir, Lili ngarannya. Sekalinya mulai halus, Lili dasar ketuju igal balet. Lalu belatih ae si Lili tadi di sekolah balet. Cangkal banar Lili latihan. Lili bisi kahandak jadi tukang igal balet yang diketahui urang sealaman wan kawa umpat tampil di aruh musik lawan igal lawan pentas ganal. Lili kada suah manyarah walaupun inya gagal tarus. Lili kada suah ampih balatih sampai inya tapilih gasan menampaiakan igal baletnya di acara aruh sebagai Ratu Angsa. Imbahnya Lili rancak dapat kiauan maigal. Lili bahasil baigal di acara aruh di banyak negara. Tagal, Lili padahal sudah dandaman lawan rumah. Lili handak bulik ke negaranya. Wahini Lili tahu sudah, walaupun baigal adalah kahandaknya, tagal Lili ni handak hidup di satu tempat ja padahal. Ini waktu Lili baigak di Afrika Selatan. Dasar bagus pang igalan Lili ni. Imbah aruh ini, Lili handak bulik. Lili handak baigal di negaranya ja jar. Gara-gara cangkalnya Lili latihan baigal ni, sampai-sampai inya dapat galar Ratu Igal Balet. Imbah bulik ke negaranya, sekalinya Lili handak lawan lakian dan akhirnya kawin. Tapi cinta Lili gasan baigal kada hilang. Makanya inya membuka sekolah igal balet. Sekolah igal balet Lili sekalinya gasan kananakan yang kada mampu tapi katuji baigal jua. Banyak sekalinya kanakan yang kadada bisi lurung gasan mendapatakan cita-cita. Wahini, kanakan tu kawa jadi paigal kaya Lili jua. Ikam pang kaya apa, adalah jua bisi cita-cita? == Rujukan == https://api.bookbotkids.workers.dev/books/44f9644b-e0cf-4bb5-b1ba-22a1baf1587a/Kisah%20Seorang%20Penari.pdf [[Category:Wb/bjn]] [[Category:Kisah Kanakan]] [[Category:CaritaWiki]] ino3f72k79exb3ch267ip99i9wy4k6s 7385340 7385332 2026-11-08T06:01:18Z Fahna 2724223 7385340 wikitext text/x-wiki Pas beisukan, ada bayi langkar lahir, Lili ngarannya. Sekalinya mulai halus, Lili dasar ketuju igal balet. Lalu belatih ae si Lili tadi di sekolah balet. Cangkal banar Lili latihan. Lili bisi kahandak jadi tukang igal balet yang diketahui urang sealaman wan kawa umpat tampil di aruh musik lawan igal lawan pentas ganal. Lili kada suah manyarah walaupun inya gagal tarus. Lili kada suah ampih balatih sampai inya tapilih gasan menampaiakan igal baletnya di acara aruh sebagai Ratu Angsa. Imbahnya Lili rancak dapat kiauan maigal. Lili bahasil baigal di acara aruh di banyak negara. Tagal, Lili padahal sudah dandaman lawan rumah. Lili handak bulik ke negaranya. Wahini Lili tahu sudah, walaupun baigal adalah kahandaknya, tagal Lili ni handak hidup di satu tempat ja padahal. Ini waktu Lili baigak di Afrika Selatan. Dasar bagus pang igalan Lili ni. Imbah aruh ini, Lili handak bulik. Lili handak baigal di negaranya ja jar. Gara-gara cangkalnya Lili latihan baigal ni, sampai-sampai inya dapat galar Ratu Igal Balet. Imbah bulik ke negaranya, sekalinya Lili handak lawan lakian dan akhirnya kawin. Tapi cinta Lili gasan baigal kada hilang. Makanya inya membuka sekolah igal balet. Sekolah igal balet Lili sekalinya gasan kananakan yang kada mampu tapi katuji baigal jua. Banyak sekalinya kanakan yang kadada bisi lurung gasan mendapatakan cita-cita. Wahini, kanakan tu kawa jadi paigal kaya Lili jua. Ikam pang kaya apa, adalah jua bisi cita-cita? == Juhutan == https://api.bookbotkids.workers.dev/books/44f9644b-e0cf-4bb5-b1ba-22a1baf1587a/Kisah%20Seorang%20Penari.pdf [[Category:Wb/bjn]] [[Category:Kisah Kanakan]] [[Category:CaritaWiki]] hzuogr165alwma18kd9i4s0f2lcwjrq 3 3830436 7385328 2026-11-08T05:56:20Z Welcoming Bot 9525 Welcome to Wikimedia Incubator! 7385328 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float=right }} Welcome to Wikimedia Incubator! At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand them! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and follow their instructions. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]]. </div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 05:56, 8 November 2026 (UTC) go83po6pxpinzxp7r39e29gb28jdbsp 0 3830437 7385330 2026-11-08T05:56:54Z Matchaming 2703996 Created page with "Siti Hartinah (23 Agustus 1923 – 28 April 1996), utawa luwih dikenal kanthi jeneng Ibu Tien Soeharto, yaiku Ibu Negara Indonesia lan bojone Presiden Indonesia sing kapindho, yaiku Jenderal Besar Purnawirawan Soeharto. '''Masa''' '''Kecil'''" 7385330 wikitext text/x-wiki Siti Hartinah (23 Agustus 1923 – 28 April 1996), utawa luwih dikenal kanthi jeneng Ibu Tien Soeharto, yaiku Ibu Negara Indonesia lan bojone Presiden Indonesia sing kapindho, yaiku Jenderal Besar Purnawirawan Soeharto. '''Masa''' '''Kecil''' molehit7n2olquxt2oqtcp7rr3agszt 7385369 7385330 2026-11-08T06:17:42Z Matchaming 2703996 7385369 wikitext text/x-wiki Siti Hartinah (23 Agustus 1923 – 28 April 1996), kang lebih dikenal Ibu Tien Soeharto, yaiku Ibu Negara Indonesia lan rabine Presiden Indonesia kang nomor loro, yaiku Jenderal Besar Purnawirawan Soeharto. '''Masa''' '''Kecil''' Siti Hartinah lahir tanggal 23 Agustus 1923, anak nomor loro teko sewelas dulur teko pasangan KPH Sumoharyomo lan K.RAy Hatmanti Hatmohoedojo. Iyane iku canggah Mangkunegaran III teko garis keturunane ibuk e. Bapak e Wedana, kang megawe ning Istana MAngkunegaran. Waktu iku pegawe istana kudu duwe keturunan darah biru utowo keturunan priyai. Masio gedigu , pas mageh cilik e urip nang indonesia kang paran-paran mageh terbatas. dla7veglz0gahil8yk5vsks3wzqakcc 0 3830438 7385336 2026-11-08T05:59:28Z Normasa 2724225 Created page with "Ngini kesahnya Gogo, si hayam jagau. Gogo bahari badiam di desa lawan Abah wan Uma Anggun. Tagal Abah Anggun kada katuju lawan Gogo. Laluai Abah Anggun mausir Gogo. Tagal Gogo kada putus asa. Gogo lalu tulak wan bacari rumah hanyar ka desa tatangga. Di desa tatangga, Gogo si hayam jagau tadapat Abah wan Uma Anggrek. Buhan sidin hakun maingu Gogo badiam wan buhan sidin. Imbah sabulan badiam lawan Abah wan Uma Anggrek, Gogo tabangun bakajut. Ada bunyi riuh di muka tangga..." 7385336 wikitext text/x-wiki Ngini kesahnya Gogo, si hayam jagau. Gogo bahari badiam di desa lawan Abah wan Uma Anggun. Tagal Abah Anggun kada katuju lawan Gogo. Laluai Abah Anggun mausir Gogo. Tagal Gogo kada putus asa. Gogo lalu tulak wan bacari rumah hanyar ka desa tatangga. Di desa tatangga, Gogo si hayam jagau tadapat Abah wan Uma Anggrek. Buhan sidin hakun maingu Gogo badiam wan buhan sidin. Imbah sabulan badiam lawan Abah wan Uma Anggrek, Gogo tabangun bakajut. Ada bunyi riuh di muka tangga. Sakalinya, ada maling! == Jujuhutan == [[Category:WikiCarita]] [[Category:Kisdap]] 1keuopb0s9950fph4ykecxbtizw66qm 7385351 7385336 2026-11-08T06:07:27Z Normasa 2724225 7385351 wikitext text/x-wiki Ngini kesahnya Gogo, si hayam jagau. Gogo bahari badiam di kampung lawan Abah wan Uma Anggun. Tagal Abah Anggun kada katuju lawan Gogo. Laluai Abah Anggun maundurakan Gogo. Tagal Gogo kada putus asa. Gogo lalu tulak wan bacari rumah hanyar ka kampung tatangga. Di kampung tatangga, Gogo si hayam jagau tadapat Abah wan Uma Anggrek. Buhan sidin hakun maingu Gogo badiam wan buhan sidin. Imbah sabulan badiam lawan Abah wan Uma Anggrek, Gogo tailan. Ada gadabukan di muka tangga. Sakalinya, ada maling!<ref>https://api.bookbotkids.workers.dev/books/af47313e-63a1-4ca6-b718-ba8a551ec722/Ayam%20Jago.pdf</ref> == Jujuhutan == <references /> [[Category:WikiCarita]] [[Category:Kisdap]] k1wq2nijq3iwqacvntwwluze628nsgp 7385358 7385351 2026-11-08T06:10:02Z Normasa 2724225 7385358 wikitext text/x-wiki Ngini kesahnya Gogo, si hayam jagau. Gogo bahari badiam di kampung lawan Abah wan Uma Anggun. Tagal Abah Anggun kada katuju lawan Gogo. Laluai Abah Anggun maundurakan Gogo. Tagal Gogo kada putus asa. Laluai Gogo tulak wan bacari rumah hanyar ka kampung tatangga. Di kampung tatangga, Gogo si hayam jagau tadapat Abah wan Uma Anggrek. Buhan sidin hakun maingu Gogo badiam wan buhan sidin. Imbah sabulan badiam lawan Abah wan Uma Anggrek, Gogo tailan. Ada gadabukan di muka tangga. Sakalinya, ada maling!<ref>https://api.bookbotkids.workers.dev/books/af47313e-63a1-4ca6-b718-ba8a551ec722/Ayam%20Jago.pdf</ref> == Jujuhutan == <references /> [[Category:WikiCarita]] [[Category:Kisdap]] tbsw0e6d9aubrih5x45ls3pdl9jw850 3 3830439 7385337 2026-11-08T05:59:29Z Welcoming Bot 9525 Welcome to Wikimedia Incubator! 7385337 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float=right }} Welcome to Wikimedia Incubator! At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand them! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and follow their instructions. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]]. </div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 05:59, 8 November 2026 (UTC) 7zm9yo7jmk7missivo8q55cc8ofskmc 0 3830440 7385343 2026-11-08T06:03:04Z Dinda Hani 2724198 Membuat dan menyunting artikel baru 7385343 wikitext text/x-wiki == Sultan Hasanuddin == '''Sultan Hasanuddin''' (Dijuluk'i '''Ayam Jantan dari Timur''' oleh jeme Belande) (12 Januari 1631 - 12 Juni 1670) iyelah Sultan Gowa ke-16 dan pahlawan nasional Indonesia yang name aslinye '''Muhammad Bakir I Mallombasi Daeng Mattawang Karaeng Bonto Mangape'''. Dem tuh die naek takhta, die dapat gelar Sultan Hasanuddin, dan pas mati die dapat gelar T''umenanga Ri Balla Pangkana''. Karne keberaniannye, die dapat pule julukkan ''De Haantjes van Het Osten'' oleh jeme Belande yang artinye ''Ayam Jantan dari Timur''. Die dimakamkah di Katangka, Kabupaten Gowa. Die diangkat jadi Pahlawan Nasional dengan Surat Keputusan Presiden No. 087/TK/1973, tanggal 6 November 1973.<ref>Peranginangin, Marlon dkk; ''Buku Pintar Pahlawan Nasional''. Banten: Scientific Press, 2007.</ref> == Keluarge == Sultan Hasanuddin, iyelah anak lanang dari Raje Gowa ke-15, I Manuntungi Muhammad Said Daeng Mattola, Karaeng Lakiung Sultan Malikussaid Tumenanga ri Papang Batunna dan ibuknye bename I Sabbe Lokmo Daeng Takontu. Sultan Hasanuddin merintah Kesultanan Gowa mulai tahun 1653-1669. Kesultanan Gowa iyelah kesultanan tebesak di Wilayah Timur Indonesia yang nguasei jalur dagang. == Biografi == Sultan Hasanuddin lahir di Makssar pada 12 Januari 1632. Die lahir dari pasangan SUltan Malikussaid, ultan Gowa ke-XV, dengan I Sabbe Lokmo Daeng Takuntu. Jiwe mimpinnye lah tekinak dari die kecik. Die tekenal cerdas, dan pintar bedagang. Karne itulah die punye banyak kenalan sampe ke Makassar dan jeme luar. Hasanuddin kecik sekolah agama di Masjid Bontoala. Dari kecik sering die diajaki bapakngnye ngadiri acara penting, harapannya die pacak nyerap ilmu diplomasi ngan strategi perang. Berape kali die dipercaye jadi delegasi untuk ngirimke pesan ke banyak gawian. Pas die umur 21 tahun, Hasanuddin dapat amanah jabatan urusan pertahanan Gowa. Ade due versi sejarah yang jelaske kapan die diangkat jadi raje, iyelah pas die umurnye 24 tahun atau tahun 1655 atau saat die umur 22 tahun atau pada 1653. Selain dari perbedaan umur, Sultan Malikussaid lah ngenjok wasiat supaye kerajaannye diteruske oleh Hasanuddin. == Asal Mule name Sultan Hasanuddin == Pas die lahir, die dienjok name Muhammad Bakir Daeng Mattawang Karaeng Bonto Mangape, yang ngasihke namenye nian pertame tuh Qadi Kesultanan Gowa iyelah kakang iparnye dewek (laki sepupunye) yaitu Alhabib Syaikh Alwi Jalaluddin Bafagih (keturunan Imam Maula Aidid diHadramaut yang adalah Keturunan Nabi), kemudian pas die njabat jadi Sultan barulah dei dapat gelar Sultan Hasanuddin. Namenye diabadikah untuk Universitas Hasanuddin, Kodam XIV/Hasanuddin dan Bandar Udara Internasional Sultan Hasanuddin di Makassar, KRI Sultan Hasanuddin dan Jl. Sultan Hasanuddin di banyak kota di Indonesia. == Referensi == <references /> m1glsgsnrixvsuffnexnh56axm7j18r 0 3830441 7385346 2026-11-08T06:04:18Z Nazwatunisa 2724228 Created page with "Samut halus katuju mambaca. Samut halus rancak dihaur wan disasambati. "Samut kada mambaca. Samut nitu musti makan wan bagawi!". Barataan samut abut mamapah wan mangumpulakan makanan nang buhannya dapatakan. Imbahtu buhannya maandak di gudang. Tapi, samut halus mambaca haja batarusan sampai tangah malam. uma wan abahnya liwar sakit hati. Samut halus asa marista. Gim am sudah.<ref>https://api.bookbotkids.workers.dev/books/f15bebf4-1c0e-4013-bee3-59e02fee679f/Rencana%20Bes..." 7385346 wikitext text/x-wiki Samut halus katuju mambaca. Samut halus rancak dihaur wan disasambati. "Samut kada mambaca. Samut nitu musti makan wan bagawi!". Barataan samut abut mamapah wan mangumpulakan makanan nang buhannya dapatakan. Imbahtu buhannya maandak di gudang. Tapi, samut halus mambaca haja batarusan sampai tangah malam. uma wan abahnya liwar sakit hati. Samut halus asa marista. Gim am sudah.<ref>https://api.bookbotkids.workers.dev/books/f15bebf4-1c0e-4013-bee3-59e02fee679f/Rencana%20Besar%20Semut%20Kecil.pdf</ref> == Jujuhutan == 8btv8gil0gnd036jgsn05nkya8j8ngt 7385350 7385346 2026-11-08T06:06:31Z Nazwatunisa 2724228 7385350 wikitext text/x-wiki Samut halus katuju mambaca. Samut halus rancak dihaur wan disasambati. "Samut kada mambaca. Samut nitu musti makan wan bagawi!". Barataan samut abut mamapah wan mangumpulakan makanan nang buhannya dapatakan. Imbahtu buhannya maandak di gudang. Tapi, samut halus mambaca haja batarusan sampai tangah malam. uma wan abahnya liwar sakit hati. Samut halus asa marista. Gim am.<ref>https://api.bookbotkids.workers.dev/books/f15bebf4-1c0e-4013-bee3-59e02fee679f/Rencana%20Besar%20Semut%20Kecil.pdf</ref> {{Peserta WikiLatih|di=[[Martapura]]|tgl=8 November 2026}} == Jujuhutan == 13ja5albvsjzu0gbtnrj981r0sts6k7 7385353 7385350 2026-11-08T06:08:48Z Nazwatunisa 2724228 7385353 wikitext text/x-wiki Samut halus katuju mambaca. Samut halus rancak dihaur wan disasambati. "Samut kada mambaca. Samut nitu musti makan wan bagawi!". Barataan samut abut mamapah wan mangumpulakan makanan nang buhannya dapatakan. Imbahtu buhannya maandak di gudang. Tapi, samut halus mambaca haja batarusan sampai tangah malam. uma wan abahnya liwar sakit hati. Samut halus asa marista. Gim am.<ref>https://api.bookbotkids.workers.dev/books/f15bebf4-1c0e-4013-bee3-59e02fee679f/Rencana%20Besar%20Semut%20Kecil.pdf</ref> {{Wb/bjn/Peserta WikiLatih|di=[[Wb/bjn/Martapura|Martapura]]|tgl=8 November 2026}} == Jujuhutan == [[Category:Wb/bjn]] t9639evpzz4b79byber3w580ttneows 7385357 7385353 2026-11-08T06:09:39Z Nazwatunisa 2724228 7385357 wikitext text/x-wiki Samut halus katuju mambaca. Samut halus rancak dihaur wan disasambati. "Samut kada mambaca. Samut nitu musti makan wan bagawi!". Barataan samut abut mamapah wan mangumpulakan makanan nang buhannya dapatakan. Imbahtu buhannya maandak di gudang. Tapi, samut halus mambaca haja batarusan sampai tangah malam. uma wan abahnya liwar sakit hati. Samut halus asa marista. Gim am.<ref>https://api.bookbotkids.workers.dev/books/f15bebf4-1c0e-4013-bee3-59e02fee679f/Rencana%20Besar%20Semut%20Kecil.pdf</ref> == Jujuhutan == [[Category:Wb/bjn]] <references /> [[Category:Kisdap]] [[Category:WikiCarita]] ldu39os16sc8zx5ed48i8ooxq40klgp 3 3830442 7385347 2026-11-08T06:04:19Z Welcoming Bot 9525 Welcome to Wikimedia Incubator! 7385347 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float=right }} Welcome to Wikimedia Incubator! At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand them! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and follow their instructions. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]]. </div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 06:04, 8 November 2026 (UTC) sy1meax9d0itwahfmhw27jy9rl2hpfg 0 3830443 7385354 2026-11-08T06:09:10Z Who'sisthis 2713125 membuat artikel baru 7385354 wikitext text/x-wiki '''Fatmawati''' laher tanggal 5 Februari 1923. Fatmawati meninggal pas tanggal 14 Mei 1980. Dio ni bini dari Presiden Indonesia, namonyo Soekarno. Dio jadi Ibu negaro Indonesia yang pertamo dari taon 1945 sampe ke taon 1967 dan dio ni nyela lah bini ketigo dari presdien pertamo Indonesia, si Soekarno. fatmawati jugo emak dari presiden kelimo, Megawati Soekarnoputri. Dio ni dikenal dengan jasa nyo pas jaet bendera pusako sang saka merah putih yang torot dikibarke pas upacara Proklamasi Kemerdekaan Indonesia di Jakarta tanggal 17 Agustus 1945.<ref>http://www.surya.co.id/2009/02/05/tiga-putri-bung-karno-raih-penghargaan-muri.html</ref> Fatmawati mulai sekolah pas taon 1929 di Sekolah rakyat, abes itu pas taon 1930 dio sekolah di HIS Muhamadiyah Kebon Ros, teros tu pas taon 1932 dio lanjot ke HIS Muhamadiyah Palembang. Pas dio ketemu samo Soekarno, dio mase belia dan Soekarno pas itu lah sudah nikah dengan sikok betino yang umurnyo 53 taon samo Inggot Garnasih. Dak heran bini Soekarno dak galak ngelepas bininyo, tapi abes duo taon sudah itu, Inggit setuju ank becerai. Soekarno benerke keperluan bininyo yang baru ntok ngomongke kendak dio nak punyo anak yang pacak neruske namo dio.<ref>https://doi.org/https%3A%2F%2Fdoi.org%2F10.14421%2Fthaq.2025.24201</ref> Fatmawati ni ngabeske waktu dio nto' jaetke bendera itu dalem kondisi fisik dio yang agak rentan jugo. Lantak Fatmawati pas itu lagi hamil dan lah masok waktu dio melaherke anak lanang pertamonyo. Guntur Sokarnoeputra. Jadi dak jarang dio ni nangis pas jaet bendera itu. "Menjelang kelahiran Guntur, ketika usia kandungan telah mencukupi bulannya, saya paksakan diri menjahit bendera Merah Putih, saya jahit berangsur-angsur dengan mesin jahit Singer yang dijalankan dengan tangan saja, sebab Dokter melarang saya menggunakan kaki untuk menggerakkan mesin jahit." Mak itulah uji fatmawati dalem buku yang ditoles oleh Bondan Winarno<ref name=":0" /> == Referensi == <references /> 1uv7u0k4oww3a9q27nh6ui1t0m2j8rr 0 3830444 7385356 2026-11-08T06:09:28Z Muhamad Izzul Fiqih 2584756 Created page with "=={{Wt/jax/lang|jax}}== {{Wt/jax/head|jax}} {{Wt/jax/-n-|jax}} # tradisi becakap macam [[Wt/jax/pepatah|pepatah]], nasehat, peribahaso, pantun, yang dicakap secaro turun temurun samo masyarakat Melayu [[Category:Wt/jax]]" 7385356 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|jax}}== {{Wt/jax/head|jax}} {{Wt/jax/-n-|jax}} # tradisi becakap macam [[Wt/jax/pepatah|pepatah]], nasehat, peribahaso, pantun, yang dicakap secaro turun temurun samo masyarakat Melayu [[Category:Wt/jax]] 1481jc1yhf0eudxfxmprlo8v4wvr9x6 0 3830445 7385359 2026-11-08T06:10:21Z Wardatun hamra 2724230 Created page with "Ada saikung kakanak binian tulak ka taman. Pinanya inya lagi mancari sasuatu nang rami gasan di ulah. mbahtu inya mancium sasuatu nang bau busuk. Inya mangira sapartinya ada sasuatu nang rami di sana. Mbahtu inya umpati kayahsiapa bau mancium hidungnya. uh! nitu adalah binatang nang bau. Inya mangira nitu pasti babi sabab bau banar. lawan jua, sabab sabarataan awaknya balumur licak wan kotoran. Kakanak nitu handak bamain wan babi nang babau tadi. Inya bukah-bukah ka ba..." 7385359 wikitext text/x-wiki Ada saikung kakanak binian tulak ka taman. Pinanya inya lagi mancari sasuatu nang rami gasan di ulah. mbahtu inya mancium sasuatu nang bau busuk. Inya mangira sapartinya ada sasuatu nang rami di sana. Mbahtu inya umpati kayahsiapa bau mancium hidungnya. uh! nitu adalah binatang nang bau. Inya mangira nitu pasti babi sabab bau banar. lawan jua, sabab sabarataan awaknya balumur licak wan kotoran. Kakanak nitu handak bamain wan babi nang babau tadi. Inya bukah-bukah ka bawah bukit wan babi nitu memberak inya. nangini maulahnya himung sabab nitu handak tulakan beimbai inya. Babi katuju lumpur jadi si kakanak halus nih membawa babi ke kubangan licak. Babi nitu Tarus inya tamasuk wan baluncat girang ka dalam kubang licak. Malihat nitu kakanak halus umpat jua. Nah, baju wan sepatu hanyarnya jadi hibak licak. Inya manaiki puhon. inya katuju baduduk di cabang tinggi wan malihat alam. Babi kada handak umpat naik. Babi mehadangi inya babulik. Pas inya bebulik turun, inya meandak sapatunya wan kawannya nang babau tadi. Mulai tadangar suara nang rami, lalu inya banyanyi baimbai lwn nitu. Inya kada handak maninggalakan babi. Ari sudah mulai sore, umanya kena khawatir bila inya balumbulik kerumah. Apa inya kawa membawa kawan baunya badiam-diam ka rumah, ya? Dia tidak ingin berpisah dengan teman barunya ini. Dia pun menunggu sampai ibunya tidak melihat... Mereka berjalan hati-hati di lorong agar tidak membuat suara. Ibu pasti akan menyuruh babi keluar jika ketahuan. Si gadis kecil ingin babi tetap tinggal dengan dia. Dia suka bermain dengan barang-barang ibunya. Dia ingin babi melihat betapa lucunya si babi jika memakai riasan. Oh tidak! Ibu melihat mereka! Ibu berkata bahwa rumah jadi penuh lumpur. Ada jejak kaki berlumpur di setiap tempat. Temannya yang kotor dan bau harus pergi. Jika tidak mau pergi maka mereka harus mandi sampai bersih. Ternyata ibu tidak masalah jika teman baru aku ini tinggal dengan kami. Tapi ibu tidak suka jika kami kotor. Kami pun segera mandi. Aku sikat tubuh yang penuh lumpur miliknya. Bagaimana rupa temanku ini tanpa seluruh lumpur? Oh! Itu bukan babi. Temanku ini ternyata seekor anjing. Mereka cepat-cepat mandi dan berganti pakaian bersih dan lanjut bermain lagi [[Category:Wb/bjn]] ky9gqnd2fy3lwheagbhs19j8lugg8vn 7385388 7385359 2026-11-08T06:36:54Z Wardatun hamra 2724230 7385388 wikitext text/x-wiki Ada saikung kakanak binian tulak ka taman. Pinanya inya lagi mancari sasuatu nang rami gasan di ulah. mbahtu inya mancium sasuatu nang bau busuk. Inya mangira sapartinya ada sasuatu nang rami di sana. Mbahtu inya umpati kayahsiapa bau mancium hidungnya. uh! nitu adalah binatang nang bau. Inya mangira nitu pasti babi sabab bau banar. lawan jua, sabab sabarataan awaknya balumur licak wan kotoran. Kakanak nitu handak bamain wan babi nang babau tadi. Inya bukah-bukah ka bawah bukit wan babi nitu memberak inya. nangini maulahnya himung sabab nitu handak tulakan beimbai inya. Babi katuju lumpur jadi si kakanak halus nih membawa babi ke kubangan licak. Babi nitu Tarus inya tamasuk wan baluncat girang ka dalam kubang licak. Malihat nitu kakanak halus umpat jua. Nah, baju wan sepatu hanyarnya jadi hibak licak. Inya manaiki puhun. inya katuju baduduk di cabang tinggi wan malihat alam. Babi kada handak umpat naik. Babi mehadangi inya babulik. Pas inya bebulik turun, inya meandak sapatunya wan kawannya nang babau tadi. Mulai tadangar suara nang rami, lalu inya banyanyi baimbai lwn nitu. Inya kada handak maninggalakan babi. Ari sudah mulai sore, umanya kena khawatir bila inya balumbulik kerumah. Apa inya kawa membawa kawan baunya badiam-diam ka rumah, lah? Inya kada handak bapisah lawan kawan hanyar nya ini. inya mehadangi sampai umanya kada malihat... Mereka berjalan hati-hati di lorong agar tidak membuat suara. Ibu pasti akan menyuruh babi keluar jika ketahuan. Si gadis kecil ingin babi tetap tinggal dengan dia. Dia suka bermain dengan barang-barang ibunya. Dia ingin babi melihat betapa lucunya si babi jika memakai riasan. Oh tidak! Ibu melihat mereka! Ibu berkata bahwa rumah jadi penuh lumpur. Ada jejak kaki berlumpur di setiap tempat. Temannya yang kotor dan bau harus pergi. Jika tidak mau pergi maka mereka harus mandi sampai bersih. Ternyata ibu tidak masalah jika teman baru aku ini tinggal dengan kami. Tapi ibu tidak suka jika kami kotor. Kami pun segera mandi. Aku sikat tubuh yang penuh lumpur miliknya. Bagaimana rupa temanku ini tanpa seluruh lumpur? Oh! Itu bukan babi. Temanku ini ternyata seekor anjing. Mereka cepat-cepat mandi dan berganti pakaian bersih dan lanjut bermain lagi [[Category:Wb/bjn]] cggxtioskaq0dvu26ticwi5euchaxgb 3 3830446 7385360 2026-11-08T06:10:22Z Welcoming Bot 9525 Welcome to Wikimedia Incubator! 7385360 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float=right }} Welcome to Wikimedia Incubator! At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand them! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and follow their instructions. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]]. </div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 06:10, 8 November 2026 (UTC) k1mqwanwqb2iakd11xeglf5a90afs37 0 3830447 7385362 2026-11-08T06:10:39Z Pohon kayu 05 2724217 Created page with "Kai mambarii duit ka ulun lawan ading ulun. "Tukarakan ka buku gasan buhan ikam," jar kai. Ulun lawan ading ulun sanang banar. kami badua katuju banar mambaca. Haruskah kami ni tulak wahinian? atawa baiknya kena haja?, kapalumpungannya kami akur gasan bahancap tulak. Haruskah kami ni ka tuku buku ganal atawa ka tuku buku halus?,haruskah kami minta kawani atau baduaan haja?, kapalumpungannya kami akur beduaan haja ka tuku buku halus. Tuku buku halus itu kami katuju ban..." 7385362 wikitext text/x-wiki Kai mambarii duit ka ulun lawan ading ulun. "Tukarakan ka buku gasan buhan ikam," jar kai. Ulun lawan ading ulun sanang banar. kami badua katuju banar mambaca. Haruskah kami ni tulak wahinian? atawa baiknya kena haja?, kapalumpungannya kami akur gasan bahancap tulak. Haruskah kami ni ka tuku buku ganal atawa ka tuku buku halus?,haruskah kami minta kawani atau baduaan haja?, kapalumpungannya kami akur beduaan haja ka tuku buku halus. Tuku buku halus itu kami katuju banar. Biar halus, bukunya bacurai. Panjaga tuku katuju lawan kami. Sidin membantui kami tatarusan. Haruskah ulum manukar buku nang banyak gambarnya atawa banyak kesahnya?, haruskah ulun manukar buku nang nipis?. Aduh, ulun bingung! Kami kada tahu harus nukar buku nang mana. Panjaga tuku manulungi kami mamilih. Ada buku satua, masin, lawan patikaian. Kami mamilih buku. Ulun balapak di lantai. Ading ulun di kursi. Kami mambaca batatarusan. Hinip. Dua jam balalu. kapalumpungannya, kami tahu buku nang mana nang handak kami tukar. Panjaga tuku bekurihing. Buku ulun tabal lawan bacurai kesahnya. Buku ading ulun gana lawan banyak gambar. Kami kapalumpungannya bisa mamilih! {{Wb/bjn/Peserta WikiLatih|di=[[Wb/bjn/Martapura|Martapura]]|tgl=8 November 2026}} [[Category:Wb/bjn]] sljqxwettypfjeycvkliucfwtmwaaop 7385366 7385362 2026-11-08T06:12:35Z Pohon kayu 05 2724217 7385366 wikitext text/x-wiki Kai mambarii duit ka ulun lawan ading ulun. "Tukarakan ka buku gasan buhan ikam," jar kai. Ulun lawan ading ulun sanang banar. kami badua katuju banar mambaca. Haruskah kami ni tulak wahinian? atawa baiknya kena haja?, kapalumpungannya kami akur gasan bahancap tulak. Haruskah kami ni ka tuku buku ganal atawa ka tuku buku halus?,haruskah kami minta kawani atau baduaan haja?, kapalumpungannya kami akur beduaan haja ka tuku buku halus. Tuku buku halus itu kami katuju banar. Biar halus, bukunya bacurai. Panjaga tuku katuju lawan kami. Sidin membantui kami tatarusan. Haruskah ulum manukar buku nang banyak gambarnya atawa banyak kesahnya?, haruskah ulun manukar buku nang nipis?. Aduh, ulun bingung! Kami kada tahu harus nukar buku nang mana. Panjaga tuku manulungi kami mamilih. Ada buku satua, masin, lawan patikaian. Kami mamilih buku. Ulun balapak di lantai. Ading ulun di kursi. Kami mambaca batatarusan. Hinip. Dua jam balalu. kapalumpungannya, kami tahu buku nang mana nang handak kami tukar. Panjaga tuku bekurihing. Buku ulun tabal lawan bacurai kesahnya. Buku ading ulun gana lawan banyak gambar. Kami kapalumpungannya bisa mamilih!<ref>https://api.bookbotkids.workers.dev/books/06b3f808-1eed-4331-b706-e06d08ca3fe4/Membeli%20Buku.pdf</ref> {{Wb/bjn/Peserta WikiLatih|di=[[Wb/bjn/Martapura|Martapura]]|tgl=8 November 2026}} [[Category:Wb/bjn]] [[Category:Kesah Anak]] [[Category:WikiCarita]] es074hd6rxgeo5ggxz8qhn4t7hpulmx 3 3830448 7385363 2026-11-08T06:10:40Z Welcoming Bot 9525 Welcome to Wikimedia Incubator! 7385363 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float=right }} Welcome to Wikimedia Incubator! At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand them! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and follow their instructions. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]]. </div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 06:10, 8 November 2026 (UTC) k1mqwanwqb2iakd11xeglf5a90afs37 0 3830449 7385364 2026-11-08T06:10:53Z AmunRa'8 2724218 Created page with "Ulun ni burung gagak. Ulun katuju banar badiam di atas pohon. Ngini nah puhun yang ulun katujui. Ulun katuju banar mamakan buah pohon ngini pas waktu musim panas. Buah mangga dan satuberi ngini rajanya. Pas waktu ulun baisi anak, ulun jua harus maharagu buhannya. Ulun gancang makan nih sagan beisi tanaga balibahan sagan maharagu buhannya. Selain maharagu anak-anak burung, ulun jua kataju mahias sarang nih. Lihati! Sarang ulun nih bungas banar pakai banda-banda yang ulun..." 7385364 wikitext text/x-wiki Ulun ni burung gagak. Ulun katuju banar badiam di atas pohon. Ngini nah puhun yang ulun katujui. Ulun katuju banar mamakan buah pohon ngini pas waktu musim panas. Buah mangga dan satuberi ngini rajanya. Pas waktu ulun baisi anak, ulun jua harus maharagu buhannya. Ulun gancang makan nih sagan beisi tanaga balibahan sagan maharagu buhannya. Selain maharagu anak-anak burung, ulun jua kataju mahias sarang nih. Lihati! Sarang ulun nih bungas banar pakai banda-banda yang ulun juhuti. Kakanakan jua kalihatan sanang. Habis bamainan basamaan, ulun jua melajari kakanakan. Ulun mamadahi buhannya sagan menjadi anak burung yang sarba bisa saurang. Salah satu yang ulun lajari sen buhannya adalah cara tarabang. Sagan tarabang yang bujur, ada cara yang harus buhannya gawi. Lihati! Nangkaya jaka handak tababang! Wah, ulun katuju tarabang di langit nangkaya pasawat. Ulun katuju jua malajari kakanakan cara sagan bacari makanan nyaman. Ulun katuju badudukan di atas puhun nangkaya ini. Puhun ngini wadah tabaik sagan maintai makanan ke sagala arah. Lain pada ngintuh, ramba puhun ngini bagus banar sagan basambunyi Jujuhatan [[Category:Wb/bjn]] 5vc6rvo587x8csqko5jgaot57hdwcqr 7385367 7385364 2026-11-08T06:15:44Z AmunRa'8 2724218 maidit 7385367 wikitext text/x-wiki Ulun ni burung gagak. Ulun katuju banar badiam di atas pohon. Ngini nah puhun yang ulun katujui. Ulun katuju banar mamakan buah pohon ngini pas waktu musim panas. Buah mangga dan satuberi ngini rajanya. Pas waktu ulun baisi anak, ulun jua harus maharagu buhannya. Ulun gancang makan nih sagan beisi tanaga balibahan sagan maharagu buhannya. Salain maharagu anak-anak burung, ulun jua kataju mahias sarang nih. Lihati! Sarang ulun nih bungas banar pakai banda-banda yang ulun juhuti. Kakanakan jua kalihatan sanang. Habis bamainan basamaan, ulun jua melajari kakanakan. Ulun mamadahi buhannya sagan menjadi anak burung yang sarba bisa saurang. Salah satu yang ulun lajari sen buhannya adalah cara tarabang. Sagan tarabang yang bujur, ada cara yang harus buhannya gawi. Lihati! Nangkaya jaka handak tababang! Wah, ulun katuju tarabang di langit nangkaya pasawat. Ulun katuju jua malajari kakanakan cara sagan bacari makanan nyaman. Ulun katuju badudukan di atas puhun nangkaya ini. Puhun ngini wadah tabaik sagan maintai makanan ke sagala arah. Lain pada ngintuh, ramba puhun ngini bagus banar sagan basambunyi.<ref>https://api.bookbotkids.workers.dev/books/8ab28e75-6c9b-49d9-a929-7749a498602a/Gagak%20Berisik.pdf</ref> == Jujuhatan == <references /> [[Category:Wb/bjn]] 2hot7mhjfq2pproin1ob45uez3yvol1 7385368 7385367 2026-11-08T06:17:27Z AmunRa'8 2724218 maidit 7385368 wikitext text/x-wiki Ulun ni burung gagak. Ulun katuju banar badiam di atas puhun. Ngini nah puhun yang ulun katujui. Ulun katuju banar mamakan buah puhun ngini pas waktu musim panas. Buah mangga dan satuberi ngini rajanya. Pas waktu ulun baisi anak, ulun jua harus maharagu buhannya. Ulun gancang makan nih sagan beisi tanaga balibahan sagan maharagu buhannya. Salain maharagu anak-anak burung, ulun jua kataju mahias sarang nih. Lihati! Sarang ulun nih bungas banar pakai banda-banda yang ulun juhuti. Kakanakan jua kalihatan sanang. Habis bamainan basamaan, ulun jua melajari kakanakan. Ulun mamadahi buhannya sagan menjadi anak burung yang sarba bisa saurang. Salah satu yang ulun lajari sen buhannya adalah cara tarabang. Sagan tarabang yang bujur, ada cara yang harus buhannya gawi. Lihati! Nangkaya jaka handak tababang! Wah, ulun katuju tarabang di langit nangkaya pasawat. Ulun katuju jua malajari kakanakan cara sagan bacari makanan nyaman. Ulun katuju badudukan di atas puhun nangkaya ini. Puhun ngini wadah tabaik sagan maintai makanan ke sagala arah. Lain pada ngintuh, ramba puhun ngini bagus banar sagan basambunyi.<ref>https://api.bookbotkids.workers.dev/books/8ab28e75-6c9b-49d9-a929-7749a498602a/Gagak%20Berisik.pdf</ref> == Jujuhatan == <references /> [[Category:Wb/bjn]] je574n02cw91rlekzk2xqgfjp1mz28r 3 3830450 7385365 2026-11-08T06:10:53Z Welcoming Bot 9525 Welcome to Wikimedia Incubator! 7385365 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float=right }} Welcome to Wikimedia Incubator! At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand them! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and follow their instructions. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]]. </div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 06:10, 8 November 2026 (UTC) k1mqwanwqb2iakd11xeglf5a90afs37 0 3830451 7385370 2026-11-08T06:17:42Z Muhamad Izzul Fiqih 2584756 Created page with "=={{Wt/jax/baso|ar}}== {{Wt/jax/palak|ar|alt1=مراجعة|alt2=muraja'ah}} {{Wt/jax/-n-|ar|class=betino|jamak|مراجعات}} # [[Wt/jax/murojaah|murojaah]] [[Category:Wt/jax]]" 7385370 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/baso|ar}}== {{Wt/jax/palak|ar|alt1=مراجعة|alt2=muraja'ah}} {{Wt/jax/-n-|ar|class=betino|jamak|مراجعات}} # [[Wt/jax/murojaah|murojaah]] [[Category:Wt/jax]] ni94kzz6m01t5t42qjcyxp5ohc3q6yr 7385372 7385370 2026-11-08T06:18:49Z Muhamad Izzul Fiqih 2584756 /* Bahaso Arab */ 7385372 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/baso|ar}}== {{Wt/jax/palak|ar|alt1=مراجعة|alt2=muraja'ah}} {{Wt/jax/-n-|ar|class=betino|jamak|مراجعات}} # [[Wt/jax/ngulang apalan|ngulang apalan]] [[Category:Wt/jax]] rvxv53n8akz1bj1xedsgl0m8ynnaf6u 0 3830452 7385375 2026-11-08T06:21:07Z Muhamad Izzul Fiqih 2584756 Created page with "=={{Wt/jax/lang|id}}== {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-sy-|id}} # lambang [[Wt/jax/Rupiah|Rupiah]], lambang mato duit resmi negara Indonesia [[Category:Wt/jax]]" 7385375 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|id}}== {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-sy-|id}} # lambang [[Wt/jax/Rupiah|Rupiah]], lambang mato duit resmi negara Indonesia [[Category:Wt/jax]] 32tr7ped7pr7cd4aackz4sla6e7dowf 14 3830453 7385376 2026-11-08T06:22:08Z Muhamad Izzul Fiqih 2584756 Created blank page 7385376 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 7385377 7385376 2026-11-08T06:22:28Z Muhamad Izzul Fiqih 2584756 added [[Category:Wt/jax/Bahaso Indonesia]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 7385377 wikitext text/x-wiki [[Category:Wt/jax/Bahaso Indonesia]] q5rv4yjwewziv6zy7h5lea6dzjyjfib 0 3830454 7385381 2026-11-08T06:25:05Z Theres'Yaxx 2724201 Menambahkan Artikel 7385381 wikitext text/x-wiki [[Category:Wp/pse]] '''Keumalahayati''', lebeh dikenal dengan name '''Malahayati''', die tokoh betine Kesultanan Aceh dalam historiografi Indonesia jeme ngenalnye sebagai laksamana dengan panglima angkatan laut waktu pemerintahan Alauddin Riayat Syah Sayyid al-Mukammil (1589–1604). Literatur Indonesia nempati mase idupnye sekitar 1550–1615, tanggal kelahirannye dengan kematiannye katek yang pacak secare pasti dari sumber sejaman. <ref>https://id.wikipedia.org/wiki/Malahayati#cite_note-Salam1995-4</ref> == Latar Belakang == Malahayati tumboh besak di dalam lingkungan Kesultanan Aceh yang punye tradisi maritim dengan militer yang kuat. Hubungan Aceh dengan macam-macam kekuatan aseng mbuat kepacakan pertahanan laut jadi penteng nian. Aceh waktu itu ade di kawasan strategis perdagangan Selat Malaka. Jalur itulah yang jadi salah satu pusat perdagangan paling penteng di Asia Tenggara sampai macam-macam kekuatan aseng nyube ndapati pengaruh di badah itu. Dalam situasi itulah, kepacakan untuk ngendalika laut jadi bagian penteng dari segale care mempertahankan kedaulatan Kesultanan Aceh.<ref>[https://www.bing.com/search?pglt=2339&q=biografi+malahayati&cvid=92ee30a05bd74e739c1aed1180956804&gs_lcrp=EgRlZGdlKgYIARAAGEAyBggAEEUYOTIGCAEQABhAMgYIAhAAGEAyBggDEAAYQNIBCDQ3NjZqMGo3qAIAsAIA&FORM=ANNTA1&adppc=EDGEESS&PC=U531 biografi malahayati - Search]</ref> == Pendidikan == Sebagian sumber sejarah nyebut amun Malahayati dapat pendidikan kemiliteran di lingkungan Kesultanan Aceh. Literatur yang ngebahas Keumalahayati pule ngaitkan pendidikannye dengan Akademi Militer Mahad Baitul Maqdis yang sereng disebut pule ade hubungan dengan kerja same Aceh dengan Kesultanan Utsmaniyah. Pendidikan itulah yang jadi salah satu yang dukung kepacakan di bidang militer. Selain kepacakan makai strategi perang, Malahayati jadi pemimpin armada pule harus pacak mahami, strategi pertahanan, kondisi perayekan, pengorganisasian pasukan, komunikasi, diplomasi, dengan pengambekan keputusan. no5gohkb60ezj51t7jis9zee90n2uua 0 3830455 7385382 2026-11-08T06:25:36Z Muhamad Izzul Fiqih 2584756 Created page with "=={{Wt/jax/lang|jax}}== {{Wt/jax/head|jax}} {{Wt/jax/-n-|jax}} # [[Wt/jax/sangkek|sangkek]] dari plastik [[Category:Wt/jax]]" 7385382 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|jax}}== {{Wt/jax/head|jax}} {{Wt/jax/-n-|jax}} # [[Wt/jax/sangkek|sangkek]] dari plastik [[Category:Wt/jax]] rovui9lej060xnd2pnmv0oq9nw7ks87 0 3830456 7385386 2026-11-08T06:31:14Z Saharanisofina13 2623383 Created page with "'''Geoffrey Chaucer''' (kemungkinan beleq leq London, 1343 – 25 Oktober 1400) nie seorang sastrawan, penyair, filsuf, diplomat, dait birokrat Inggris. nie sering tesebut jari Bapak Sastra Ingris. Timakn tulis loeq karye, karyen saq paling terkenal no cerite bingkain, The Canterbury Tales, saq ndk man selese. nie kadang-kadang teanggep jari penulis pertame saq tunjukan kekuatan bahase Inggris Pertengahan untuk menulis karye sastra, hindarin base Prancis ato base latin...." 7385386 wikitext text/x-wiki '''Geoffrey Chaucer''' (kemungkinan beleq leq London, 1343 – 25 Oktober 1400) nie seorang sastrawan, penyair, filsuf, diplomat, dait birokrat Inggris. nie sering tesebut jari Bapak Sastra Ingris. Timakn tulis loeq karye, karyen saq paling terkenal no cerite bingkain, The Canterbury Tales, saq ndk man selese. nie kadang-kadang teanggep jari penulis pertame saq tunjukan kekuatan bahase Inggris Pertengahan untuk menulis karye sastra, hindarin base Prancis ato base latin. menurut catetan resmi, Chaucer Mbilinan leq taun 1400 dait temakaman leq Westminster Abbey [[Category:Wp/sas]] s7d7vookk04vm4i8mlqs9v8jrjwkslm 7385387 7385386 2026-11-08T06:32:01Z Saharanisofina13 2623383 membuat artikel baru 7385387 wikitext text/x-wiki '''Geoffrey Chaucer''' (kemungkinan beleq leq London, 1343 – 25 Oktober 1400) nie seorang sastrawan, penyair, filsuf, diplomat, dait birokrat Inggris. nie sering tesebut jari Bapak Sastra Ingris. Timakn tulis loeq karye, karyen saq paling terkenal no cerite bingkain, The Canterbury Tales, saq ndk man selese. nie kadang-kadang teanggep jari penulis pertame saq tunjukan kekuatan bahase Inggris Pertengahan untuk menulis karye sastra, hindarin base Prancis ato base latin. menurut catetan resmi, Chaucer Mbilinan leq taun 1400 dait temakaman leq Westminster Abbey [[Category:Wp/sas]] [[Category:Kodar Serentak Hari Pahlawan Nasional Komunitas WIkimedia Mataram GSF26]] lksw18e6uonwo67jp0tsyih959k837k 0 3830457 7385389 2026-11-08T06:43:44Z Matcalatte09 2724200 Menambahkan Artikel 7385389 wikitext text/x-wiki == Biografi == Emmy Saelan (15 Oktober 1924-24 Januari 1947) iyelah jeme pejuang betine dan pahlawan Indonesia.<ref>https://id.wikipedia.org/wiki/Emmy_Saelan#cite_note-Emmy_Saelan,_Kisah_Pejuang_Wanita_Di_Garis_Depan-1</ref> Die dikenal sebagai martir pertame betine. selaen itu, die juge dikenal sebagai perawat pejuang. Bapaknye bername Amin Saelan, iyelah tokoh pergerakkan taman siswa di kota Makassar dan sekaligus penasehat organisasi pemude. Salah sutek adeng lanangnye, Maulwi Saelan, iyelah tokoh pejuang dan lah jadi pengawal setie Bung Karno. Emmy Saelan ninggal pas umur 22 taon di Kampung Tidung, Rappocini. Die betine pertame yang meledakkah bom bunuh diri karene nindak nyerah ke pasukan Belanda pas 21 Januari 1947.<ref>https://id.wikipedia.org/wiki/Emmy_Saelan#cite_note-2</ref> == Jejak Perjuangan == Emmy Saelan dikenal juge sebagai seorang pejuang betine dari Sulawesi yang gugur di medan perjuangan di Kassi Kassi, sebuah duson dekat dari kota Makassar pade taon 1947. Sejak mude, Emmy Saelan dide sudi begawi dengan jeme Belande. Die pun melok berkiprah dalam pemogokan "Stella Marris" sebagai protes ke penangkapan Dr. Sam Ratulangi. Bapangnye Amin Saelan iyelah tokoh yang gerakke Taman Siswa di kota Makassar dan penasihat organisasi pemude. == Referensi == <references group="Menambahkan Artikel" /> 6erlpv6iauuei7mdajsbx5b6myi8zfk 7385397 7385389 2026-11-08T06:55:14Z Matcalatte09 2724200 Menambahkan Artikel Baru 7385397 wikitext text/x-wiki == Biografi == Emmy Saelan (15 Oktober 1924-24 Januari 1947) iyelah jeme pejuang betine dan pahlawan Indonesia.<ref>https://id.wikipedia.org/wiki/Emmy_Saelan#cite_note-Emmy_Saelan,_Kisah_Pejuang_Wanita_Di_Garis_Depan-1</ref> Die dikenal sebagai martir pertame betine. selaen itu, die juge dikenal sebagai perawat pejuang. Bapaknye bername Amin Saelan, iyelah tokoh pergerakkan taman siswa di kota Makassar dan sekaligus penasehat organisasi pemude. Salah sutek adeng lanangnye, Maulwi Saelan, iyelah tokoh pejuang dan lah jadi pengawal setie Bung Karno. Emmy Saelan ninggal pas umur 22 taon di Kampung Tidung, Rappocini. Die betine pertame yang meledakkah bom bunuh diri karene nindak nyerah ke pasukan Belanda pas 21 Januari 1947.<ref>https://id.wikipedia.org/wiki/Emmy_Saelan#cite_note-2</ref> == Jejak Perjuangan == Emmy Saelan dikenal juge sebagai seorang pejuang betine dari Sulawesi yang gugur di medan perjuangan di Kassi Kassi, sebuah duson dekat dari kota Makassar pade taon 1947. Sejak mude, Emmy Saelan dide sudi begawi dengan jeme Belande. Die pun melok berkiprah dalam pemogokan "Stella Marris" sebagai protes ke penangkapan Dr. Sam Ratulangi. Bapangnye Amin Saelan iyelah tokoh yang gerakke Taman Siswa di kota Makassar dan penasihat organisasi pemude. Suatu kali, pernah die berkesempatan guneke posisinye sebagai perawat untuk ngelepaske para pejuang yang di tawan Belande. Gaweke hal yang bahaye tapi ketakotan pun di terobosnye agar para pejuang tersebot lepas. Pade bulan Juli 1946, die gabongke diri dengan pasukan Laskar Pemberontakan Rakyat Indonesia Sulawesi atau LAPRIS di bawah pimpinan Renggong Daeng Romo yang neruske perjuangan gerliya di hutan-hutan. Manakala satuan-satuan Belanda menyerang Kassi Kassi, Emmy Saelan turut melemparke granat ke arah Belande yang hendak nangkapnye. Alhasil delapan Belande tewas dan 1 pejuang tewas dan 1 pejuang tewas. 1 pejuang itu iyelah Emmy Saelan sendiri. == Referensi == <references group="Menambahkan Artikel" /> 8n76kh9drmn8x99db6bvf3wnptsq1b1 3 3830458 7385391 2026-11-08T06:52:44Z Welcoming Bot 9525 Welcome to Wikimedia Incubator! 7385391 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float=right }} Welcome to Wikimedia Incubator! At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand them! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and follow their instructions. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]]. </div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 06:52, 8 November 2026 (UTC) b26girozwh4vcnxa4pevkjftnl5bq4b 0 3830459 7385393 2026-11-08T06:54:05Z Demiungker 2648217 Created page with "ngekhating ngerupakon teradisi sai wat di masarakat Lampung Barat. Biasani diguwai waktu debingi seradu pesta nayuh. sinji biasani dihadiri jama muli meranai setempat, guwai perpisahan jama kebayan rik mengian. di lom acara sina biasani wat sebalosan surat, nyambai, ghik nyanyi perpisahan. [[Category:Wp/ljp]]" 7385393 wikitext text/x-wiki ngekhating ngerupakon teradisi sai wat di masarakat Lampung Barat. Biasani diguwai waktu debingi seradu pesta nayuh. sinji biasani dihadiri jama muli meranai setempat, guwai perpisahan jama kebayan rik mengian. di lom acara sina biasani wat sebalosan surat, nyambai, ghik nyanyi perpisahan. [[Category:Wp/ljp]] f1trx2llummr17luzgke26j42wam5ds 7385395 7385393 2026-11-08T06:54:53Z Demiungker 2648217 7385395 wikitext text/x-wiki ngekhating ngerupakon teradisi sai wat di masarakat Lampung Barat. Biasani diguwai waktu debingi seradu pesta nayuh. sinji biasani dihadiri jama muli meranai setempat, guwai perpisahan jama kebayan rik mengian. di lom acara sina biasani wat sebalosan surat, nyambai, rik nyanyi perpisahan. [[Category:Wp/ljp]] fmix02vdbby4lu3b82e702xyvmcuoa0 0 3830460 7385400 2026-11-08T07:00:41Z Strawbery'sletter 2724246 membuat artikel baru 7385400 wikitext text/x-wiki == Sejare == Tentare sekutu lah mendarat di Kalimantan lebih ndulu sebelom proklamasi kemerdekaan, nyelalah bulan Juli 1945 di Kalimatan Timor dan bulan Agustus 1945 di Kalimantan Barat. Di Kalimantan Selatan, Sekutu tibe di 17 September 1946. Kedatangan sekutu bertujuan untok ngebebaske tahanan perang same nyopotke senjate tentare Jepang. Cak itu pule tentare ade dibelakang tentare sekutu. Ahi-ahi pertame cak dikalimantan selatan abis proklamasi kemerdekaan nginakka situasi dan keadaan yang dide nentu, karne simpang siurnye berita. Radio-radio disita sampe dirusaki oleh tentate Jepang. mangke dapat berita kekalahan Jepang dide nyampai tedengau oleh rakyat pas itu. Nanggapi bebagai tantangan, Gubernur Kalimantan Pangeran Muhammad Noor gaweke beberape langkah untok ngejamen bahwe rakyat Kalimantan yang ade dibelakang Republik Indonesia. Due langkah utame dan ngedesak harus dilakuke iyelah; Pertame, nyatuke seluruh kompenen kekuatan, baik budak-budak yang bejuang di Kalimantan  maupun berasa di luarnya. Dan kedue, ngiapke organisasi yang pacak ngedukung pemerintahan Provinsi Kalimantan<ref>https://p2k.stekom.ac.id/ensiklopedia/Pangeran_Mohammad_Noor</ref> == Referensi == <references /> mpj67uc78a8nqxk2jxhr7ra97719tw6 0 3830461 7385402 2026-11-08T07:02:36Z Muhamad Izzul Fiqih 2584756 Created page with "=={{Wt/jax/lang|jv}}== {{Wt/jax/head|jv}} {{Wt/jax/-n-|jv}} # [[Wt/jax/bakwan|bakwan]] [[Category:Wt/jax]]" 7385402 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|jv}}== {{Wt/jax/head|jv}} {{Wt/jax/-n-|jv}} # [[Wt/jax/bakwan|bakwan]] [[Category:Wt/jax]] ra5o571djc9px5sa2q8gnkbblo7uezc 0 3830462 7385406 2026-11-08T07:05:49Z Muhamad Izzul Fiqih 2584756 Created page with "=={{Wt/jax/lang|jax}}== {{Wt/jax/head|jax}} {{Wt/jax/-v-|jax}} # [[Wt/jax/makanan|makanan]] khas Indonesia yang tebuat dari tepung dengan campuran kol, wortel, dan sayuran laen, dan caro masaknyo digoreng. [[Category:Wt/jax]]" 7385406 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|jax}}== {{Wt/jax/head|jax}} {{Wt/jax/-v-|jax}} # [[Wt/jax/makanan|makanan]] khas Indonesia yang tebuat dari tepung dengan campuran kol, wortel, dan sayuran laen, dan caro masaknyo digoreng. [[Category:Wt/jax]] ls9r6mxiqjg27s55f9re51d8u2aiizv 0 3830463 7385408 2026-11-08T07:06:21Z Cycybll 2648222 Created page with "'''Buwak Cucokh Lampung''' iyulah buwak gukhing teradisiyonal mikmis khas Propinsi Lampung say berbahan dasakh tepung biyas khik gula aren, jama ciri khas '''telu lubang ti bagian tengahni''' serta '''adonan''' '''say tiuleni jama minyak tanpa way''', ngehasilko tekstur say padat, kenyal, khik daya simpan tigoh berbulan-bulan." 7385408 wikitext text/x-wiki '''Buwak Cucokh Lampung''' iyulah buwak gukhing teradisiyonal mikmis khas Propinsi Lampung say berbahan dasakh tepung biyas khik gula aren, jama ciri khas '''telu lubang ti bagian tengahni''' serta '''adonan''' '''say tiuleni jama minyak tanpa way''', ngehasilko tekstur say padat, kenyal, khik daya simpan tigoh berbulan-bulan. ows08548yxu31hpf7qiff8fae1g5q0u 0 3830464 7385409 2026-11-08T07:07:00Z Muhamad Izzul Fiqih 2584756 Created page with "=={{Wt/jax/lang|jax}}== {{Wt/jax/head|jax}} {{Wt/jax/-n-|jax}} # gegalo bendo yang biso dimakan [[Category:Wt/jax]]" 7385409 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|jax}}== {{Wt/jax/head|jax}} {{Wt/jax/-n-|jax}} # gegalo bendo yang biso dimakan [[Category:Wt/jax]] rfp31bchb74bjwbilhyr984bnq6gszs 10 3830465 7385412 2026-11-08T07:07:49Z Lee 5933 නිර්මාණය 7385412 wikitext text/x-wiki {{Wq/si/උපදෙස් උප පිටුව}} <!-- ප්‍රවර්ග සහ අන්තර් විකි සබැඳි පිටුව පහළින් ම එකතු කරන්න. --> == භාවිතය == <!-- අවශ්‍ය නම් භාවිතා කරන්න === මේවාත් බලන්න === --> <includeonly>{{Wq/si/වැලිපිල්ල හෝ වෙනත්|| <!-- මෙයට පහළින් ප්‍රවර්ග එකතු කරන්න. --> [[Category:Wq/si/සැකිලි]] <!-- මෙයට පහළින් අන්තර් විකි සබැඳි එක කරන්න. --> }}</includeonly> p7tk9namm66196x9derp8lv1exdp83n 7385420 7385412 2026-11-08T07:10:09Z Lee 5933 7385420 wikitext text/x-wiki {{Wq/si/උපදෙස් උප පිටුව}} <!-- ප්‍රවර්ග සහ අන්තර් විකි සබැඳි පිටුව පහළින් ම එකතු කරන්න. --> == භාවිතය == <!-- අවශ්‍ය නම් භාවිතා කරන්න === මේවාත් බලන්න === --> <includeonly>{{Wq/si/වැලිපිල්ල හෝ වෙනත්|| <!-- මෙයට පහළින් ප්‍රවර්ග එකතු කරන්න. --> [[Category:Wq/si/සැකිලි]] [[Category:Wq/si/නිවේදන සහ දැන්විම් සැකිලි]] <!-- මෙයට පහළින් අන්තර් විකි සබැඳි එක කරන්න. --> }}</includeonly> b5o8atzsrubxdloqbo6ejalimmb6f5o 0 3830466 7385413 2026-11-08T07:08:00Z Strawbery'sletter 2724246 Membuat Artikel Baru 7385413 wikitext text/x-wiki == Pendidekan dan mase kecek == sukarni masok sekulah di Mardisiswo di Blitar (mencak taman siswa yang dibuat oleh Ki Hajar Dewantara). Di sekulah ini Sukarni belajaw tentang nasionalisme liwat Moh. Anwar yang berasal dari Banyumas, yang negakke Mardidiswo iyelah jugo jeme yang gerakke indonesia. Pas pendidikan inila jiwe nasionalisme Sukarni ni tumboh, ditambah pemikeran jeme disekitarnye cak dari guru namenye Mohammad Anwar yang ade sikap antikolonialisme Belande. Udem nyelesaike sekulah dari Mardisiswo, Sukarni ngelanjutke sekulah ke HIS (Hollandsch-Inlandsche School) di Blitar. Abestu Sukarni neruske pendidekan ke MULO (Meer Uitgebried Lager Onderwijs) dibada itulah juge die ade kegalakkan dibagian pendidekkan make udemnye die ngelanjutke ke Kweekschool ape Sekulah guru dan Volks Universiteit ape dide Universitas Rakyat. Sebagai budak mude, Sukarni terkenal karne kebiaseannye galak segah begal. Die segah belage dem tu ribang nantangi jeme belande. Die udem pernah ngumpulka 30-50 jeme kance-kancenye dem tu ngiremka surat tantangan ke budak mude Belande untuk belage. Badanye di kebun raya Blitar, parak kolam. Budak-budak Belande nerime pule tantangan tadi udem tu bejadianla tawuran. Kelumpok Sukarni ujongnye menang dibelage itu dem tu budak Belande yang kalah tadi dititekka ke kolam. == Jadi Aktivis yang Gerake == Perkenalan Sukarni dengan dunie pergerakan nasional yang merjuangke kemerdekaan Indonesia dimulai pas masih bujang, 14 tahun, ketike die masok jadi anggota perhimpunan Indonesia Muda tahun 1930. Semenjak itu die bekembang jadi pemuda militan dan revolusioner. Selaen itu die juge sempat negakke organisasi Persatuan Pemude Kite. Pas di MULO, Sukarni dikeluarkan dari sekolah karne cakau balak dengan pemerintah kolonial Belande. Bukannye hede, semnagat belajawnye laju nambah begairah. Die sekulah ke Yogyakarta, udemtu ke Jakarta pas sekolah kejuruan guru. gegara bantuan ibu Wardoyo (kakak Bung Karno), Sukarni disekolahke di Bandung jurusan jurnalistik. Pas mase-mase die Bandung inila, dulu ujinye pernah milui kursos pengkaderan politek pimpenan Soekarno. Disnilah die betemu dan ngikat persahabatan dengan Wikana, Asmara Hadi dan SK Trimurti. Taon 1934 Sukarni berhasel jadi Ketue Penguros Besak Indonesia Mude, sementare itu Belande mulai curiga dengannye sebagai budak mude militan. Taon 1936 Pemerintah kolonial ngelakuke penggerebekan ke penguros-penguros Indonesia Mude, tapi Sukarni diwek berhasel minggat dan idop dalam pelarian selame beberape taon.<ref>https://p2k.stekom.ac.id/ensiklopedia/Soekarni#cite_note-1</ref> == Referensi == <references /> mo7pvvk4qw6wnndv40o674d3qpctvd1 0 3830467 7385426 2026-11-08T07:16:43Z Lalaamaliya 2648218 Created page with "'''Cucuk Gigi Lampung''' iyulah kanikan tradisional lampung say keghing rik keghas khas Lampung sai bentukni mekejung rik ujungni meghuncing mighip injuk cucuk ni ipon say meghuncing-nghuncing, bahanni campoghan jak teghigu, santan, telui, ghik bumbu halus baghehni, rasani gughih asin, ghik imbauni khas bawang. [[Category:Wp/ljp]]" 7385426 wikitext text/x-wiki '''Cucuk Gigi Lampung''' iyulah kanikan tradisional lampung say keghing rik keghas khas Lampung sai bentukni mekejung rik ujungni meghuncing mighip injuk cucuk ni ipon say meghuncing-nghuncing, bahanni campoghan jak teghigu, santan, telui, ghik bumbu halus baghehni, rasani gughih asin, ghik imbauni khas bawang. [[Category:Wp/ljp]] 4hfybnw9e1npbplxxupnyf8y38xgzxu 0 3830468 7385427 2026-11-08T07:18:11Z Jungansaa 2648220 Created page with "Buras iyolah kanikan tradisional sai bahan utamani jak bias, sai dimasak jama santan rik cutik uyah hasin sehingga ngasilko rasa gurih jama tekstur sai lembut. Buras biasani dibungkus makai daun punti, dilomkon direbus sampai mateng. Kanikan sinji ngemik aroma khas jak daun punti jama biasani disajiko jama lauk-pauk haga opor manuk, rendang, atau sambal. Buras dikenal sebagai salah sai kanikantradisional Nusantara sai dapok ditemui rik masyarakat Lampung. Category:Wp/..." 7385427 wikitext text/x-wiki Buras iyolah kanikan tradisional sai bahan utamani jak bias, sai dimasak jama santan rik cutik uyah hasin sehingga ngasilko rasa gurih jama tekstur sai lembut. Buras biasani dibungkus makai daun punti, dilomkon direbus sampai mateng. Kanikan sinji ngemik aroma khas jak daun punti jama biasani disajiko jama lauk-pauk haga opor manuk, rendang, atau sambal. Buras dikenal sebagai salah sai kanikantradisional Nusantara sai dapok ditemui rik masyarakat Lampung. [[Category:Wp/ljp]] s4zo2frrt3krmlxpzuoef8onzn0b1w7 0 3830469 7385429 2026-11-08T07:25:40Z Muhamad Izzul Fiqih 2584756 Created page with "=={{Wt/jax/lang|jax}}== {{Wt/jax/head|jax}} {{Wt/jax/-v-|jax}} # [[Wt/jax/motong|motong]] karet =={{Wt/jax/lang|id}}== {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-n-|id}} # [[Wt/jax/ngambek|ngambek]] informasi dengan caro nyingit [[Category:Wt/jax]]" 7385429 wikitext text/x-wiki =={{Wt/jax/lang|jax}}== {{Wt/jax/head|jax}} {{Wt/jax/-v-|jax}} # [[Wt/jax/motong|motong]] karet =={{Wt/jax/lang|id}}== {{Wt/jax/head|id}} {{Wt/jax/-n-|id}} # [[Wt/jax/ngambek|ngambek]] informasi dengan caro nyingit [[Category:Wt/jax]] 2xjwt5e5yzpocmo6vfrjil5kznvv70b 0 3830470 7385431 2026-11-08T07:47:48Z Pandamark 2660204 Created page with "Ulun Lampung wat budaya sai khas jama tradisi sai diwariskeun jak zaman nenek moyang. Salah siji nilai budaya sai penting di kehidupan ulun Lampung iyulah Piil Pesenggiri. Piil Pesenggiri merupakan pedoman hidup sai ngajarken tentang harga diri, kehormatan, sikap hormat jama ulun tuha, serta perilaku sai baik jama sesama. Di dalam Piil Pesenggiri wat nilai nemui nyimah, nengah nyappur, sakai sambayan, jama bejuluk beadek. Nilai-nilai sina menjadi pedoman ulun Lampung dil..." 7385431 wikitext text/x-wiki Ulun Lampung wat budaya sai khas jama tradisi sai diwariskeun jak zaman nenek moyang. Salah siji nilai budaya sai penting di kehidupan ulun Lampung iyulah Piil Pesenggiri. Piil Pesenggiri merupakan pedoman hidup sai ngajarken tentang harga diri, kehormatan, sikap hormat jama ulun tuha, serta perilaku sai baik jama sesama. Di dalam Piil Pesenggiri wat nilai nemui nyimah, nengah nyappur, sakai sambayan, jama bejuluk beadek. Nilai-nilai sina menjadi pedoman ulun Lampung dilom kehidupan sehari-hari. Salah siji warisan budaya Lampung sai terkenal iyulah kain tapis. Kain tapis merupakan kain tradisional sai dibuat jama cara nyulam benang emas di atas kain dasar. Kain sina memiliki ragam hias sai indah, seperti motif alam, tumbuhan, hewan, jama bentuk geometris. Kain tapis biasani dipakai jama ulun Lampung di acara adat, pernikahan, jama kegiatan budaya lainnya. Selain sebagai pakaian adat, kain tapis juga menjadi lambang identitas jama kekayaan budaya ulun Lampung. Budaya Lampung mak hanya terlihat jak pakaian adat jama upacara tradisional, tetapi juga terlihat jak bahasa daerah sai digunakan di kehidupan sehari-hari. Bahasa Lampung merupakan salah siji warisan budaya sai penting untuk dijaga jama dilestarikeun. Gham sebagai generasi muda harus bangga jama bahasa jama budaya daerah. Salah siji cara melestarikeun budaya Lampung iyulah belajar bahasa Lampung, ngenal tradisi adat, serta ngenjuk tahu budaya Lampung jama generasi sai haga datang. Dengan cara sina, budaya Lampung haga tetap lestari jama mak hilang ditelan zaman. '''Referensi''' <ref>https://library.gda.sch.id/index.php?p=show_detail&id=oai_repositori.kemendikdasmen.go.id_30118&catalog=eprints</ref> <ref>https://www.academia.edu/50011116/Makna_Dan_Nilai_Budaya_Tapis_Inuh_Pada_Masyarakat_Pesisir_DI_Lampung_Selatan</ref> [[Category:Wp/ljp]] mdypb41p9m0nbn41fqrv9nkfs0n1gn1 7385433 7385431 2026-11-08T07:50:57Z Pandamark 2660204 7385433 wikitext text/x-wiki Ulun Lampung wat budaya sai khas jama tradisi sai diwariskeun jak zaman nenek moyang. Salah siji nilai budaya sai penting di kehidupan ulun Lampung iyulah Piil Pesenggiri. Piil Pesenggiri merupakan pedoman hidup sai ngajarken tentang harga diri, kehormatan, sikap hormat jama ulun tuha, serta perilaku sai baik jama sesama. Di dalam Piil Pesenggiri wat nilai nemui nyimah, nengah nyappur, sakai sambayan, jama bejuluk beadek. Nilai-nilai sina menjadi pedoman ulun Lampung dilom kehidupan sehari-hari. Salah siji warisan budaya Lampung sai terkenal iyulah kain tapis. Kain tapis merupakan kain tradisional sai dibuat jama cara nyulam benang emas di atas kain dasar. Kain sina memiliki ragam hias sai indah, seperti motif alam, tumbuhan, hewan, jama bentuk geometris. Kain tapis biasani dipakai jama ulun Lampung di acara adat, pernikahan, jama kegiatan budaya lainnya. Selain sebagai pakaian adat, kain tapis juga menjadi lambang identitas jama kekayaan budaya ulun Lampung. Budaya Lampung mak hanya terlihat jak pakaian adat jama upacara tradisional, tetapi juga terlihat jak bahasa daerah sai digunakan di kehidupan sehari-hari. Bahasa Lampung merupakan salah siji warisan budaya sai penting untuk dijaga jama dilestarikeun. Gham sebagai generasi muda harus bangga jama bahasa jama budaya daerah. Salah siji cara melestarikeun budaya Lampung iyulah belajar bahasa Lampung, ngenal tradisi adat, serta ngenjuk tahu budaya Lampung jama generasi sai haga datang. Dengan cara sina, budaya Lampung haga tetap lestari jama mak hilang ditelan zaman. '''Referensi''' <ref>https://library.gda.sch.id/index.php?p=show_detail&id=oai_repositori.kemendikdasmen.go.id_30118&catalog=eprints</ref> <ref>https://www.academia.edu/50011116/Makna_Dan_Nilai_Budaya_Tapis_Inuh_Pada_Masyarakat_Pesisir_DI_Lampung_Selatan</ref> [[Category:Wp/ljp]] hw360i5veefzvzipbu4b1ijkgd8d3iz 0 3830471 7385434 2026-11-08T08:05:22Z Alfawoy 2716351 Created page with "Diinmaa wo wato ga yeyno no maa go ma za haka, koyra boro woyey kur nma key ngi chaweey ga ka ngii koyra hugey chine a ga sa wanda kan arubeerey koy hegey fareeyra, zarii kul nda bora kan hugoo no iga koy ka chine za ir koyra ra borey kur ti affo. Nda hugey china ka bey ngii daara borey ga kaani iga hana i ga faji karey hara alfadiare wati fooyan a ga sawaanda moh taga suruntoo, wala nga haru gaata kan i ga waa wala haauji nda hamisa kogo duraanta dam ara kafe koorna g..." 7385434 wikitext text/x-wiki Diinmaa wo wato ga yeyno no maa go ma za haka, koyra boro woyey kur nma key ngi chaweey ga ka ngii koyra hugey chine a ga sa wanda kan arubeerey koy hegey fareeyra, zarii kul nda bora kan hugoo no iga koy ka chine za ir koyra ra borey kur ti affo. Nda hugey china ka bey ngii daara borey ga kaani iga hana i ga faji karey hara alfadiare wati fooyan a ga sawaanda moh taga suruntoo, wala nga haru gaata kan i ga waa wala haauji nda hamisa kogo duraanta dam ara kafe koorna go nuna ga hara boyra ma ben . Dinma woga ir koyra huna ga hima nda aljaana. g0r1sp9axsnjpmd4j8ipxh2keemluve 0 3830472 7385438 2026-11-08T08:24:10Z 海南深情 2661224 Created page with "[[File:Calligrapher at work, Culture St., Xi'an.JPG|thumb|300px|[[Wp/hnm/汉族|汉族]]其文字是今旦[[Wp/hnm/世界|世界]]面顶依然广泛采用其意音文字]] '''文字'''，抑叫'''字'''、'''书写系统'''，是讲一种[[Wp/hnm/符号|符号]]，提来表示概念、记录[[Wp/hnm/口语|口语]]同[[Wp/hnm/物件|物件]]，作一只[[Wp/hnm/侬|侬]]同别侬[[Wp/hnm/学古|学古]]其一种媒介，包括伫口语当中透过节奏、声调、音高..." 7385438 wikitext text/x-wiki [[File:Calligrapher at work, Culture St., Xi'an.JPG|thumb|300px|[[Wp/hnm/汉族|汉族]]其文字是今旦[[Wp/hnm/世界|世界]]面顶依然广泛采用其意音文字]] '''文字'''，抑叫'''字'''、'''书写系统'''，是讲一种[[Wp/hnm/符号|符号]]，提来表示概念、记录[[Wp/hnm/口语|口语]]同[[Wp/hnm/物件|物件]]，作一只[[Wp/hnm/侬|侬]]同别侬[[Wp/hnm/学古|学古]]其一种媒介，包括伫口语当中透过节奏、声调、音高、口音、词尾变化抑语调所传达其[[Wp/hnm/情报|情报]]。第一早其文字是伫公元前四千年尾许阵时发明其。伫[[Wp/hnm/历史|历史]]面顶，每一种无任何写字[[Wp/hnm/知识|知识]]下底发明出来其文字，拢是由包含一滴原始书写其表意符号沓沓演变而成，而许滴表意字无使完全编码口语，抑无能力表达广泛其各款想法。 [[Category:Wp/hnm]] quk63qgnklhmnvcoimjhu23dmt0xgs9 0 3830473 7385439 2026-11-08T08:24:25Z 海南深情 2661224 Redirected page to [[Wp/hnm/文字]] 7385439 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wp/hnm/文字|文字]] k6b8qafsk3lw2h0zi1tkjjp7lxanxd5 0 3830474 7385440 2026-11-08T08:24:43Z 海南深情 2661224 Redirected page to [[Wp/hnm/文字]] 7385440 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wp/hnm/文字|文字]] k6b8qafsk3lw2h0zi1tkjjp7lxanxd5 0 3830475 7385441 2026-11-08T08:25:03Z 海南深情 2661224 Created page with "[[File:Happy Valentines Day.jpg|thumb|300px|由[[Wp/hnm/英话|英话]]字母组成其词汇，用空格分隔]] '''词汇'''（英话：word／vocabulary），抑叫'''词'''、'''单词'''、'''词语'''，分世侬看作[[Wp/hnm/话|话]]其基本单位。简单讲，词汇由音素同形态素两部分组成，原底会使再拆作字，亲像[[Wp/hnm/雪糕|雪糕]]许样，拆得出来作[[Wp/hnm/雪|雪]]同[[Wp/hnm/糕|糕]]来望。[[Wp/hnm/上海|上海]]旧时..." 7385441 wikitext text/x-wiki [[File:Happy Valentines Day.jpg|thumb|300px|由[[Wp/hnm/英话|英话]]字母组成其词汇，用空格分隔]] '''词汇'''（英话：word／vocabulary），抑叫'''词'''、'''单词'''、'''词语'''，分世侬看作[[Wp/hnm/话|话]]其基本单位。简单讲，词汇由音素同形态素两部分组成，原底会使再拆作字，亲像[[Wp/hnm/雪糕|雪糕]]许样，拆得出来作[[Wp/hnm/雪|雪]]同[[Wp/hnm/糕|糕]]来望。[[Wp/hnm/上海|上海]]旧时有例，三星白兰地，拢会使对出五月黄梅天。 [[Wp/hnm/侬|侬]]无是[[Wp/hnm/机械|机械]]，话本身模模糊糊，抑是侬本身望[[Wp/hnm/世界|世界]]就模模糊糊，无亲像[[Wp/hnm/数学|数学]]许样界限分明。而词汇拢平样会许样。词汇定义，任凭侬由无平样其角度入手，有侬用声，有侬用写，有侬用语法，抑其他拢有，[[Wp/hnm/世侬|世侬]]无见得平样。阁再，文法语法单单是人为概括其分野，𪨧主观，各专家拢有伊家己一套。[[Wp/hnm/人类|人类]]并无世界通行语法，词汇定义就算有共通，各款话其内涵拢有家己一套。 [[Category:Wp/hnm]] b4nudiqnoq4kpbharm3q1obxmmhmlil 0 3830476 7385442 2026-11-08T08:25:26Z 海南深情 2661224 Redirected page to [[Wp/hnm/词汇]] 7385442 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wp/hnm/词汇|词汇]] 6zczly1o93krvspeyh8dwqert9mtmev 0 3830477 7385443 2026-11-08T08:25:41Z 海南深情 2661224 Redirected page to [[Wp/hnm/词汇]] 7385443 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wp/hnm/词汇|词汇]] 6zczly1o93krvspeyh8dwqert9mtmev 0 3830478 7385444 2026-11-08T08:25:58Z 海南深情 2661224 Redirected page to [[Wp/hnm/词汇]] 7385444 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wp/hnm/词汇|词汇]] 6zczly1o93krvspeyh8dwqert9mtmev 0 3830479 7385445 2026-11-08T08:26:34Z 海南深情 2661224 Created page with "[[File:StJohnsAshfield StainedGlass GoodShepherd Portrait.jpg|thumb|300px|[[Wp/hnm/耶稣|耶稣]]定定分侬望作是无限其善同[[Wp/hnm/爱|爱]]其体现]] '''善'''（英话：goodness），抑叫'''善良'''、'''友善'''，是讲一种将慷慨、体贴抑关心[[Wp/hnm/别侬|别侬]]作特征、无求回报其行为，阁再承载正面、美好其意义。伊是伦理学、道德[[Wp/hnm/哲学|哲学]]同[[Wp/hnm/宗教|宗教]]等领域其基础同核心..." 7385445 wikitext text/x-wiki [[File:StJohnsAshfield StainedGlass GoodShepherd Portrait.jpg|thumb|300px|[[Wp/hnm/耶稣|耶稣]]定定分侬望作是无限其善同[[Wp/hnm/爱|爱]]其体现]] '''善'''（英话：goodness），抑叫'''善良'''、'''友善'''，是讲一种将慷慨、体贴抑关心[[Wp/hnm/别侬|别侬]]作特征、无求回报其行为，阁再承载正面、美好其意义。伊是伦理学、道德[[Wp/hnm/哲学|哲学]]同[[Wp/hnm/宗教|宗教]]等领域其基础同核心概念。通常泛指一切合乎[[Wp/hnm/道德|道德]]、值得[[Wp/hnm/赞同|赞同]]、会使带来[[Wp/hnm/幸福|幸福]]其行为，比论讲捐钱助[[Wp/hnm/世侬|世侬]]就一般分侬望作是善其行为。善其相反是[[Wp/hnm/恶|恶]]。 [[Category:Wp/hnm]] qusd7iko4duyf1d7zf4isd522u2595x 0 3830480 7385446 2026-11-08T08:26:49Z 海南深情 2661224 Redirected page to [[Wp/hnm/善]] 7385446 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wp/hnm/善|善]] g6axgkzm5bn0nr3tl01wxarjj6sg52e 0 3830481 7385447 2026-11-08T08:27:02Z 海南深情 2661224 Redirected page to [[Wp/hnm/善]] 7385447 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wp/hnm/善|善]] g6axgkzm5bn0nr3tl01wxarjj6sg52e 0 3830482 7385448 2026-11-08T08:29:21Z 海南深情 2661224 Created page with "[[File:She sit nursing her baby.gif|thumb|300px|一只正伫哺乳其[[Wp/hnm/母|母]]]] '''绊'''（大和话：絆／きずな），抑叫'''纽带'''、'''连结'''，是讲一只[[Wp/hnm/侬|侬]]同[[Wp/hnm/别侬|别侬]]之间其紧密关系，同互相[[Wp/hnm/帮助|帮助]]其行为。绊同普通其好感有滴无平样，大半存在伫[[Wp/hnm/厝侬|厝侬]]同[[Wp/hnm/阿侬|阿侬]]之间，但讲同某一只[[Wp/hnm/厝墘|厝墘]]抑是某一只侬长..." 7385448 wikitext text/x-wiki [[File:She sit nursing her baby.gif|thumb|300px|一只正伫哺乳其[[Wp/hnm/母|母]]]] '''绊'''（大和话：絆／きずな），抑叫'''纽带'''、'''连结'''，是讲一只[[Wp/hnm/侬|侬]]同[[Wp/hnm/别侬|别侬]]之间其紧密关系，同互相[[Wp/hnm/帮助|帮助]]其行为。绊同普通其好感有滴无平样，大半存在伫[[Wp/hnm/厝侬|厝侬]]同[[Wp/hnm/阿侬|阿侬]]之间，但讲同某一只[[Wp/hnm/厝墘|厝墘]]抑是某一只侬长时间相处，抑拢会使建立起这枚关系。绊通常产生阁再发展伫[[Wp/hnm/相好|相好]]、阿侬同[[Wp/hnm/亲子|亲子]]之间，这枚联系其特征是亲像中意同信任其情感。 伫[[Wp/hnm/普通话|普通话]]当中，因为2000年代初期，部分[[Wp/hnm/日本|日本]]其[[Wp/hnm/ACGN|ACGN]][[Wp/hnm/作品|作品]]，普通话其[[Wp/hnm/翻译|翻译]]质量较差，导致一滴作品将[[Wp/hnm/大和话|大和话]]其「绊」误译作「羁绊」「牵绊」。原底，「羁绊」伫[[Wp/hnm/汉话|汉话]]族当中是贬义其意思。这枚错误翻译随着作品其传播而兴时𪨧广，遘今𪨧多日本其ACGN作品，普通话其翻译当中依然会使[[Wp/hnm/望|望]]见。 [[Category:Wp/hnm]] hcuekbjuo9fq1ad5x3mn36e6xut2pfa 7385453 7385448 2026-11-08T08:31:27Z 海南深情 2661224 7385453 wikitext text/x-wiki [[File:She sit nursing her baby.gif|thumb|300px|一只正伫哺乳其[[Wp/hnm/母|母]]]] '''绊'''（大和话：絆／きずな），抑叫'''纽带'''、'''连结'''，是讲一只[[Wp/hnm/侬|侬]]同[[Wp/hnm/别侬|别侬]]之间其紧密关系，同互相[[Wp/hnm/帮助|帮助]]其行为。绊同普通其好感有滴无平样，大半存在伫[[Wp/hnm/厝侬|厝侬]]同[[Wp/hnm/阿侬|阿侬]]之间，但讲同某一只[[Wp/hnm/厝墘|厝墘]]抑是某一只侬长时间相处，抑拢会使建立起这枚关系。绊通常产生阁再发展伫[[Wp/hnm/相好|相好]]、阿侬同[[Wp/hnm/亲子|亲子]]之间，这枚联系其特征是亲像中意同信任其情感。 伫[[Wp/hnm/普通话|普通话]]当中，因为2000年代初期，部分[[Wp/hnm/日本|日本]]其[[Wp/hnm/ACGN|ACGN]][[Wp/hnm/作品|作品]]，普通话其[[Wp/hnm/翻译|翻译]]质量较差，导致一滴作品将[[Wp/hnm/大和话|大和话]]其「绊」误译作「羁绊」「牵绊」，原底这两枚[[Wp/hnm/词汇|词汇]]伫[[Wp/hnm/汉话|汉话]]族当中是贬义其意思。这枚错误翻译随着作品其传播而兴时𪨧广，遘今𪨧多日本其ACGN作品，普通话其翻译当中依然会使[[Wp/hnm/望|望]]见。 [[Category:Wp/hnm]] b7s4n2aurbp9uw6rbte4100wrqjb2g1 0 3830483 7385449 2026-11-08T08:29:41Z 海南深情 2661224 Redirected page to [[Wp/hnm/绊]] 7385449 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wp/hnm/绊|绊]] 210zlz2mvnila01i62btz8vtblkoo81 0 3830484 7385450 2026-11-08T08:29:55Z 海南深情 2661224 Redirected page to [[Wp/hnm/绊]] 7385450 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wp/hnm/绊|绊]] 210zlz2mvnila01i62btz8vtblkoo81 0 3830485 7385451 2026-11-08T08:30:11Z 海南深情 2661224 Redirected page to [[Wp/hnm/绊]] 7385451 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wp/hnm/绊|绊]] 210zlz2mvnila01i62btz8vtblkoo81 0 3830486 7385452 2026-11-08T08:30:23Z 海南深情 2661224 Redirected page to [[Wp/hnm/绊]] 7385452 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wp/hnm/绊|绊]] 210zlz2mvnila01i62btz8vtblkoo81 0 3830487 7385454 2026-11-08T08:49:54Z Shams948 77520 Wt/azb/گۆناه یارادیلیر 7385454 wikitext text/x-wiki ==گۆناه== {{Wt/azb/آنلام‌لار}} #گۆناه← فعللیری کی اینسان‌نان باش وئورور یاخشی دَگِل و خدانین خؤشی گلمَز؛ میثالی اوچون یالان دانیشیق← [[Wt/azb/سوُچ|سوُچ]]. #:گۆناه← بیر قدیم دئییلمک‌دیر و ایککی سؤزدان [[Wt/azb/گن|گَن]] - [[Wt/azb/آه|آه]] دان شکیل تاپید. ==یازیلیش‌لار== {{Wt/azb/یازیلیش‌لار}} * لاتینجه : * اینگیلیزجه: [[Wt/azb/sin|sin]] * تورکییه: گۆناه * عربجه: * فارسجا: [[Wt/azb/گناه|گُناه]] * باهار دیلی: گؤناه ==قایناق‌لار== {{Wt/azb/قایناق‌لار}} [[Category:Wt/azb]] [[Category:Wt/azb/باهار دیله]] [[Category:Wt/azb/بوتون سؤزجوکلر]] [[Category:Wt/azb/تورکجه سؤزجوک]] [[Category:Wt/azb/تورکیه سؤزجوکلری]] [[Category:Wt/azb/گونئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[Category:Wt/azb/قوزئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[Category:Wt/azb/اسکی تورکجه]] [[En:sin]] [[Fa:گناه]] 9zxwn17pzj1m4xikxx8w1fczn69z3x7 0 3830488 7385455 2026-11-08T08:50:59Z Alfawoy 2716351 Created page with "Hega man ti kala watii kan mowa nin iga koy a dumbu. Nda areey berii i hanandi woyey doga mowa nin kur i maa hegey , za moboo arubeerey nda sogaa arey kur nma ngii chendey, diyeey nda keydamay za ka huroo hari hiyey ra ka koy moh dumbu i si ka kala zarii key wala alasare, wati fooyan moh gano da no zikata woyey nma berey berey i maa safaa ka dasa i ma hina katee haurey dagoo din dara. Hega wato ra koyra woyey ga mamalaa nda mohwa i ga barmeey nda deydey ize, atay nda ha..." 7385455 wikitext text/x-wiki Hega man ti kala watii kan mowa nin iga koy a dumbu. Nda areey berii i hanandi woyey doga mowa nin kur i maa hegey , za moboo arubeerey nda sogaa arey kur nma ngii chendey, diyeey nda keydamay za ka huroo hari hiyey ra ka koy moh dumbu i si ka kala zarii key wala alasare, wati fooyan moh gano da no zikata woyey nma berey berey i maa safaa ka dasa i ma hina katee haurey dagoo din dara. Hega wato ra koyra woyey ga mamalaa nda mohwa i ga barmeey nda deydey ize, atay nda ha bobofoyan . Hega wato watii no kan huneyan go koyra ra. iye7nybp0hatl7csy3xez56stmqx0cp 0 3830489 7385461 2026-11-08T09:12:54Z Shams948 77520 Wt/azb/بويون یارادیلیر 7385461 wikitext text/x-wiki ==بویون== {{Wt/azb/آنلام‌لار}} #بوْیون← آناتومیک اولاراق [[Wt/azb/باش|باش]] و [[Wt/azb/گؤو|گؤوده]] آراسیندا یئر آلاراق باغلانتی گؤروی گؤرن وجود قیسمتی← [[Wt/azb/سۆگسون|سۆگسون]]. #:آللاه بویونویَن قؤیسِی! ==یازیلیش‌لار== {{Wt/azb/یازیلیش‌لار}} * لاتینجه : * اینگلیزجه: [[Wt/azb/neck|neck]] * تورکییه: بویون * عربجه: * فارسجا: گردن * باهار دیلی: [[Wt/azb/بون|بون]] ==قایناق‌لار== {{Wt/azb/قایناق‌لار}} [[Category:Wt/azb]] [[Category:Wt/azb/بوتون سؤزجوکلر]] [[Category:Wt/azb/تورکجه سؤزجوک]] [[Category:Wt/azb/گونئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[Category:Wt/azb/قوزئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[En:neck]] [[Fa:گردن]] 41zlhoabm30o63p4m86xp6w91x0lswq 7385467 7385461 2026-11-08T09:24:04Z Shams948 77520 Wt/azb/بويون دییشدیریلیر/ایصلاح 7385467 wikitext text/x-wiki ==بویون== {{Wt/azb/آنلام‌لار}} #بوْیون← آناتومیک اولاراق [[Wt/azb/باش|باش]] و [[Wt/azb/اوموز|اوموزلار]] آراسیندا یئر آلاراق باغلانتی گؤروی گؤرن وجود قیسمتی← [[Wt/azb/سۆگسون|سۆگسون]]. #:آللاه بویونویَن قؤیسِی! ==یازیلیش‌لار== {{Wt/azb/یازیلیش‌لار}} * لاتینجه : * اینگلیزجه: [[Wt/azb/neck|neck]] * تورکییه: بویون * عربجه: * فارسجا: گردن * باهار دیلی: [[Wt/azb/بون|بون]] ==قایناق‌لار== {{Wt/azb/قایناق‌لار}} [[Category:Wt/azb]] [[Category:Wt/azb/بوتون سؤزجوکلر]] [[Category:Wt/azb/تورکجه سؤزجوک]] [[Category:Wt/azb/گونئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[Category:Wt/azb/قوزئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[En:neck]] [[Fa:گردن]] qx0b1qfnuszmpsq1xplewy3tv7ziuqz 0 3830490 7385462 2026-11-08T09:14:35Z Galdiz 2568250 Created page with "Lau vanyi mulmu o bar Taraba, Nigeria. Huda mulmauni o mulmu Lau ana njir Hausa Mbora ndiya anga gurtu. Mulmu Lau kau adza Ardo Kila, Jalingo, Yorro ana mulmu Zing nu Taraba. Lihu adza Numan ngaja, Adamawa. [[Category:Wp/mrt]]" 7385462 wikitext text/x-wiki Lau vanyi mulmu o bar Taraba, Nigeria. Huda mulmauni o mulmu Lau ana njir Hausa Mbora ndiya anga gurtu. Mulmu Lau kau adza Ardo Kila, Jalingo, Yorro ana mulmu Zing nu Taraba. Lihu adza Numan ngaja, Adamawa. [[Category:Wp/mrt]] 3n0vi3imf8ace42mqguhkq052doj1h5 7385528 7385462 2026-11-08T11:20:13Z Galdiz 2568250 7385528 wikitext text/x-wiki Lau vanyi mulmu o bar Taraba, Najeriya. Huda mulmauni o mulmu Lau ana njir Hausa Mbora ndiya anga gurtu. Mulmu Lau kau adza Ardo Kila, Jalingo, Yorro ana mulmu Zing nu Taraba. Lihu adza Numan ngaja, Adamawa. [[Category:Wp/mrt]] k756egsit3d0kt4marev9lmr66qnhcm 7385529 7385528 2026-11-08T11:20:37Z Galdiz 2568250 7385529 wikitext text/x-wiki '''Lau'''Lau vanyi mulmu o bar Taraba, Najeriya. Huda mulmauni o mulmu Lau ana njir Hausa Mbora ndiya anga gurtu. Mulmu Lau kau adza Ardo Kila, Jalingo, Yorro ana mulmu Zing nu Taraba. Lihu adza Numan ngaja, Adamawa. [[Category:Wp/mrt]] ku5mecw0feovkwn6ps85f033jy58z8t 7385530 7385529 2026-11-08T11:20:56Z Galdiz 2568250 7385530 wikitext text/x-wiki '''Lau''' vanyi mulmu o bar Taraba, Najeriya. Huda mulmauni o mulmu Lau ana njir Hausa Mbora ndiya anga gurtu. Mulmu Lau kau adza Ardo Kila, Jalingo, Yorro ana mulmu Zing nu Taraba. Lihu adza Numan ngaja, Adamawa. [[Category:Wp/mrt]] 4ltvm1qg67rdg4kpmm1qkub0cgf1lsm 7385533 7385530 2026-11-08T11:21:42Z Galdiz 2568250 Adding interwiki links to [[d:Q6497586]] 7385533 wikitext text/x-wiki '''Lau''' vanyi mulmu o bar Taraba, Najeriya. Huda mulmauni o mulmu Lau ana njir Hausa Mbora ndiya anga gurtu. Mulmu Lau kau adza Ardo Kila, Jalingo, Yorro ana mulmu Zing nu Taraba. Lihu adza Numan ngaja, Adamawa. [[Category:Wp/mrt]] {{INTERWIKI|Q6497586}} nlouhcdmytyx4n9t0theu7meqfknf6i 7385534 7385533 2026-11-08T11:22:23Z Galdiz 2568250 7385534 wikitext text/x-wiki {{Wp/mrt/Databox|items=Q6497586}} '''Lau''' vanyi mulmu o bar Taraba, Najeriya. Huda mulmauni o mulmu Lau ana njir Hausa Mbora ndiya anga gurtu. Mulmu Lau kau adza Ardo Kila, Jalingo, Yorro ana mulmu Zing nu Taraba. Lihu adza Numan ngaja, Adamawa. [[Category:Wp/mrt]] {{INTERWIKI|Q6497586}} nsjjm5ou95pndli2sdlfvtm3n6c9tgg 7385535 7385534 2026-11-08T11:22:41Z Galdiz 2568250 7385535 wikitext text/x-wiki {{Wp/mrt/Databox|item=Q6497586}} '''Lau''' vanyi mulmu o bar Taraba, Najeriya. Huda mulmauni o mulmu Lau ana njir Hausa Mbora ndiya anga gurtu. Mulmu Lau kau adza Ardo Kila, Jalingo, Yorro ana mulmu Zing nu Taraba. Lihu adza Numan ngaja, Adamawa. [[Category:Wp/mrt]] {{INTERWIKI|Q6497586}} lkvposf0ks4t2nspr4rdj57dlj8fr1d 0 3830491 7385463 2026-11-08T09:14:55Z Baby juuu 2634254 Created page with "Kurmi vanyi mulmu o bar Taraba, Nigeria. Huda mulmauni kra njir siyasa o vir njiya chairmanu ana Councillors kra nji fiya. LGA nji tukibiyanyi ando mulmu 10 kra chan Abong, Ashuku/Eneme, Akwento/Bokko, Baissa, Bente/Galea, Bissaula, Didan, Ndaforo/Feanda, Njuwande, Nyindo/Tosso. Huda mulmauni o Ba'Issa. [[Category:Wp/mrt]]" 7385463 wikitext text/x-wiki Kurmi vanyi mulmu o bar Taraba, Nigeria. Huda mulmauni kra njir siyasa o vir njiya chairmanu ana Councillors kra nji fiya. LGA nji tukibiyanyi ando mulmu 10 kra chan Abong, Ashuku/Eneme, Akwento/Bokko, Baissa, Bente/Galea, Bissaula, Didan, Ndaforo/Feanda, Njuwande, Nyindo/Tosso. Huda mulmauni o Ba'Issa. [[Category:Wp/mrt]] g20su1y3wqnlp7xvtgpwx0izd9uk61h 7385464 7385463 2026-11-08T09:15:57Z Baby juuu 2634254 Adding interwiki links to [[d:Q6446184]] 7385464 wikitext text/x-wiki Kurmi vanyi mulmu o bar Taraba, Nigeria. Huda mulmauni kra njir siyasa o vir njiya chairmanu ana Councillors kra nji fiya. LGA nji tukibiyanyi ando mulmu 10 kra chan Abong, Ashuku/Eneme, Akwento/Bokko, Baissa, Bente/Galea, Bissaula, Didan, Ndaforo/Feanda, Njuwande, Nyindo/Tosso. Huda mulmauni o Ba'Issa. [[Category:Wp/mrt]] {{INTERWIKI|Q6446184}} l2hu9c8ja2ucnqv6ef8m7kccuf4ihig 7385465 7385464 2026-11-08T09:16:53Z Baby juuu 2634254 7385465 wikitext text/x-wiki {{Wp/mrt/Databox|items=Q6446184}} Kurmi vanyi mulmu o bar Taraba, Nigeria. Huda mulmauni kra njir siyasa o vir njiya chairmanu ana Councillors kra nji fiya. LGA nji tukibiyanyi ando mulmu 10 kra chan Abong, Ashuku/Eneme, Akwento/Bokko, Baissa, Bente/Galea, Bissaula, Didan, Ndaforo/Feanda, Njuwande, Nyindo/Tosso. Huda mulmauni o Ba'Issa. [[Category:Wp/mrt]] {{INTERWIKI|Q6446184}} j2gzoof0sooi9aoyhiqds0p6oh7c62s 7385466 7385465 2026-11-08T09:17:14Z Baby juuu 2634254 7385466 wikitext text/x-wiki {{Wp/mrt/Databox|item=Q6446184}} Kurmi vanyi mulmu o bar Taraba, Nigeria. Huda mulmauni kra njir siyasa o vir njiya chairmanu ana Councillors kra nji fiya. LGA nji tukibiyanyi ando mulmu 10 kra chan Abong, Ashuku/Eneme, Akwento/Bokko, Baissa, Bente/Galea, Bissaula, Didan, Ndaforo/Feanda, Njuwande, Nyindo/Tosso. Huda mulmauni o Ba'Issa. [[Category:Wp/mrt]] {{INTERWIKI|Q6446184}} item no26jzzesmjdo2j0z4680y3h7q4rc4y 7385539 7385466 2026-11-08T11:24:19Z Galdiz 2568250 7385539 wikitext text/x-wiki {{Wp/mrt/Databox|item=Q6446184}} '''Kurmi'''Kurmi vanyi mulmu o bar Taraba, Nigeria. Huda mulmauni kra njir siyasa o vir njiya chairmanu ana Councillors kra nji fiya. LGA nji tukibiyanyi ando mulmu 10 kra chan Abong, Ashuku/Eneme, Akwento/Bokko, Baissa, Bente/Galea, Bissaula, Didan, Ndaforo/Feanda, Njuwande, Nyindo/Tosso. Huda mulmauni o Ba'Issa. [[Category:Wp/mrt]] {{INTERWIKI|Q6446184}} item 7t3ezdrwv6fwjzvkdfo5253csajfdvf 7385540 7385539 2026-11-08T11:24:36Z Galdiz 2568250 7385540 wikitext text/x-wiki {{Wp/mrt/Databox|item=Q6446184}} '''Kurmi''' vanyi mulmu o bar Taraba, Nigeria. Huda mulmauni kra njir siyasa o vir njiya chairmanu ana Councillors kra nji fiya. LGA nji tukibiyanyi ando mulmu 10 kra chan Abong, Ashuku/Eneme, Akwento/Bokko, Baissa, Bente/Galea, Bissaula, Didan, Ndaforo/Feanda, Njuwande, Nyindo/Tosso. Huda mulmauni o Ba'Issa. [[Category:Wp/mrt]] {{INTERWIKI|Q6446184}} item o2l1gau7myq9tjpri2q55j8egn74ru3 7385541 7385540 2026-11-08T11:24:56Z Galdiz 2568250 7385541 wikitext text/x-wiki {{Wp/mrt/Databox|item=Q6446184}} '''Kurmi''' vanyi mulmu o bar Taraba, Najeriya. Huda mulmauni kra njir siyasa o vir njiya chairmanu ana Councillors kra nji fiya. LGA nji tukibiyanyi ando mulmu 10 kra chan Abong, Ashuku/Eneme, Akwento/Bokko, Baissa, Bente/Galea, Bissaula, Didan, Ndaforo/Feanda, Njuwande, Nyindo/Tosso. Huda mulmauni o Ba'Issa. [[Category:Wp/mrt]] {{INTERWIKI|Q6446184}} item s91r6uvrjd8ltlzeeguwzaz9ku4d1nv 0 3830492 7385477 2026-11-08T09:53:05Z Uncle Bash007 2578867 #SheSaid #SheSaidha4 7385477 wikitext text/x-wiki [[w:Lucy Terry|Lucy Terry Prince]] (wacce aka fi kira da Lucy Terry; c. 1733 – 1821) mazauniya Amurka ce kuma mawakiya. [[Category:Wq/ha]] s95dk6aeca70v63oei3t647a4vstxlm 7385479 7385477 2026-11-08T09:55:10Z Uncle Bash007 2578867 #SheSaid #SheSaidha4 7385479 wikitext text/x-wiki [[w:Lucy Terry|Lucy Terry Prince]] (wacce aka fi kira da Lucy Terry; c. 1733 – 1821) mazauniya Amurka ce kuma mawakiya. Wacce aka sato daga Afurka kuma aka mayar da ita baiwa, an kai ta zuwa yankin mulkin mallaka na Burtaniya na Tsibirin Rhodes. [[Category:Wq/ha]] 3cm9xoymvtvu1xu4rvi7fis7w8xp6ly 7385480 7385479 2026-11-08T09:56:05Z Uncle Bash007 2578867 #SheSaid #SheSaidha4 7385480 wikitext text/x-wiki [[w:Lucy Terry|'''Lucy Terry Prince''']] (wacce aka fi kira da Lucy Terry; c. 1733 – 1821) mazauniya Amurka ce kuma mawakiya. Wacce aka sato daga Afurka kuma aka mayar da ita baiwa, an kai ta zuwa yankin mulkin mallaka na Burtaniya na Tsibirin Rhodes. [[Category:Wq/ha]] kh7pqbwg7wb3gty5v55vrzg61h57csp 7385482 7385480 2026-11-08T09:56:52Z Uncle Bash007 2578867 #SheSaid #SheSaidha4 7385482 wikitext text/x-wiki [[w:Lucy Terry|'''Lucy Terry Prince''']] (wacce aka fi kira da Lucy Terry; c. 1733 – 1821) mazauniya Amurka ce kuma mawakiya. Wacce aka sato daga Afurka kuma aka mayar da ita baiwa, an kai ta zuwa yankin mulkin mallaka na Burtaniya na Tsibirin Rhodes. == Zantuka == [[Category:Wq/ha]] rqq4tth0w464h80oytn7rm0wimrkd41 7385484 7385482 2026-11-08T10:02:28Z Uncle Bash007 2578867 /* Zantuka */ #SheSaidha4 #SheSaid 7385484 wikitext text/x-wiki [[w:Lucy Terry|'''Lucy Terry Prince''']] (wacce aka fi kira da Lucy Terry; c. 1733 – 1821) mazauniya Amurka ce kuma mawakiya. Wacce aka sato daga Afurka kuma aka mayar da ita baiwa, an kai ta zuwa yankin mulkin mallaka na Burtaniya na Tsibirin Rhodes. == Zantuka == * Eunice Allen kalli Indiyawa suna zuwa<br> Kuma tana muradin tsaratar da kanta ta hanyar guduwa<br> Kuma 'yan kamfanta basu hana ta ba<br> Muugayen halittun basu shagaltar da ita ba<br> Kuma basu sara mata gatari ba a ka<br> Kuma aka bar ta a kasa don ta mutu ba<br> [[Category:Wq/ha]] titl433skk5vxpwwddifnxyt8vtjenz 7385485 7385484 2026-11-08T10:03:34Z Uncle Bash007 2578867 /* Zantuka */ #SheSaidha4 #SheSaid 7385485 wikitext text/x-wiki [[w:Lucy Terry|'''Lucy Terry Prince''']] (wacce aka fi kira da Lucy Terry; c. 1733 – 1821) mazauniya Amurka ce kuma mawakiya. Wacce aka sato daga Afurka kuma aka mayar da ita baiwa, an kai ta zuwa yankin mulkin mallaka na Burtaniya na Tsibirin Rhodes. == Zantuka == * Eunice Allen kalli Indiyawa suna zuwa<br> Kuma tana muradin tsaratar da kanta ta hanyar guduwa<br> Kuma 'yan kamfanta basu hana ta ba<br> Muugayen halittun basu shagaltar da ita ba<br> Kuma basu sara mata gatari ba a ka<br> Kuma aka bar ta a kasa don ta mutu ba<br> ** [[w:Bars Fight|"Bars Fight"]], l. 21. [[Wq/ha/Lorenzo Greene|Lorenzo J. Greene]] (ed.) [https://archive.org/details/negroincolonialn00gree_0/page/242/mode/2up?q=%22awful+creatures+had+not%22 ''The Negro in Colonial New England, 1620–1776''] (1942), p. 243 ** Written some time after an attack upon two white families by Native Americans on August 21, 1746. Preserved orally by the townsfolk of [[w:Deerfield, Massachusetts|Deerfield, Massachusetts]]. First published, with modernized orthography, in ''The Springfield Daily Republican'' (November 20, 1854) [[Category:Wq/ha]] reeei04lkbgztds8kgcnb2my3k960wg 7385487 7385485 2026-11-08T10:04:10Z Uncle Bash007 2578867 /* Zantuka */ #SheSaidha4 #SheSaid 7385487 wikitext text/x-wiki [[w:Lucy Terry|'''Lucy Terry Prince''']] (wacce aka fi kira da Lucy Terry; c. 1733 – 1821) mazauniya Amurka ce kuma mawakiya. Wacce aka sato daga Afurka kuma aka mayar da ita baiwa, an kai ta zuwa yankin mulkin mallaka na Burtaniya na Tsibirin Rhodes. == Zantuka == * Eunice Allen kalli Indiyawa suna zuwa<br> Kuma tana muradin tsaratar da kanta ta hanyar guduwa<br> Kuma 'yan kamfanta basu hana ta ba<br> Muugayen halittun basu shagaltar da ita ba<br> Kuma basu sara mata gatari ba a ka<br> Kuma aka bar ta a kasa don ta mutu ba<br> ** [[w:Bars Fight|"Bars Fight"]], l. 21. [[Wq/ha/Lorenzo Greene|Lorenzo J. Greene]] (ed.) [https://archive.org/details/negroincolonialn00gree_0/page/242/mode/2up?q=%22awful+creatures+had+not%22 ''The Negro in Colonial New England, 1620–1776''] (1942), p. 243 ** Written some time after an attack upon two white families by Native Americans on August 21, 1746. Preserved orally by the townsfolk of [[w:Deerfield, Massachusetts|Deerfield, Massachusetts]]. First published, with modernized orthography, in ''The Springfield Daily Republican'' (November 20, 1854) ==Hanyoyin waje== [[Category:Wq/ha]] obg2fvo9y6pmcfmq5k6dfu62nmr93vi 0 3830493 7385489 2026-11-08T10:09:02Z Shams948 77520 Wt/azb/سؤزو یارادیلیر 7385489 wikitext text/x-wiki ==سؤزو== {{Wt/azb/آنلام‌لار}} #سؤزو← دانیشیق، دانیشیقی، دانیشقلریمیز← [[Wt/azb/سینگ|سینگ]]. # دکاندارلار کیمی اوزون بازاتما/ وصیت‌یم بؤدور سِرر (سِرّ) سوزه گیدما/ رَضا دییر جانیم سؤزون اوزاتما/ اوزون اولوب بونون دیلی دیرلر. «باهاله رَضا» ==یازیلیش‌لار== {{Wt/azb/یازیلیش‌لار}} * لاتینجه : Qaravaş * اینگیلیرجه: [[Wt/azb/remarks|remarks]] * تورکییه: سینگ * عربجه: * فارسجا: سخن * باهار دیلی: [[Wt/azb/سؤزه|سؤزهِ]] ==قایناق‌لار== {{Wt/azb/قایناق‌لار}} [[Category:Wt/azb]] [[Category:Wt/azb/بوتون سؤزجوکلر]] [[Category:Wt/azb/تورکجه سؤزجوک]] [[Category:Wt/azb/گونئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[Category:Wt/azb/قوزئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[Category:Wt/azb/اسکی تورکجه]] [[En:remarks]] [[Fa:سخن]] 5dwu4238h8o94n5zfx5y10q4omlod0k 7385491 7385489 2026-11-08T10:10:00Z Shams948 77520 Wt/azb/سؤزو دییشدیریلیر/ایصلاح 7385491 wikitext text/x-wiki ==سؤزو== {{Wt/azb/آنلام‌لار}} #سؤزو← دانیشیق، دانیشیقی، دانیشقلریمیز← [[Wt/azb/سینگ|سینگ]]. # دکاندارلار کیمی اوزون بازاتما/ وصیت‌یم بؤدور سِرر (سِرّ) سوزه گیدما/ رَضا دییر جانیم سؤزون اوزاتما/ اوزون اولوب بونون دیلی دیرلر. «باهاله رَضا» ==یازیلیش‌لار== {{Wt/azb/یازیلیش‌لار}} * لاتینجه : * اینگیلیرجه: [[Wt/azb/remarks|remarks]] * تورکییه: سینگ * عربجه: * فارسجا: سخن * باهار دیلی: [[Wt/azb/سؤزه|سؤزهِ]] ==قایناق‌لار== {{Wt/azb/قایناق‌لار}} [[Category:Wt/azb]] [[Category:Wt/azb/بوتون سؤزجوکلر]] [[Category:Wt/azb/تورکجه سؤزجوک]] [[Category:Wt/azb/گونئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[Category:Wt/azb/قوزئی آذربایجان سؤزجوکلری]] [[Category:Wt/azb/اسکی تورکجه]] [[En:remarks]] [[Fa:سخن]] 2l2vx9kc85qmb071zksrpfxg5es4v87 0 3830494 7385499 2026-11-08T10:40:47Z Deysy Guzman 2693382 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''tzilini''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzilini.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_viuda_de_Jiménez_(Edwin_Artero_Gámez)-Tzilini]] === Español === * '''Definición:''' Sonido de campanas o sonido suave * '''Ej..." 7385499 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''tzilini''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzilini.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_viuda_de_Jiménez_(Edwin_Artero_Gámez)-Tzilini]] === Español === * '''Definición:''' Sonido de campanas o sonido suave * '''Ejemplo:''' "Shikaki ne tzilini, kaj tatzilinia" — ''Oí el sonido, quién estará haciéndolo.'' * '''Ejemplo:''' "Ne horajpiani tzilini" — ''El reloj suena'' === English === * '''Definition:''' (Escribe aquí el significado de la palabra en inglés) * '''Example:''' "(Vuelve a escribir la misma frase en Náhuat)" — ''(Escribe aquí la traducción de la frase al inglés)'' [[Category:Wt/ppl/Category:Sustantivo]] [[Category:Wt/ppl]] iwyc7k5nq3az4afa3715dzaa3olgbh9 7385500 7385499 2026-11-08T10:45:40Z Deysy Guzman 2693382 /* English */ 7385500 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''tzilini''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzilini.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_viuda_de_Jiménez_(Edwin_Artero_Gámez)-Tzilini]] === Español === * '''Definición:''' Sonido de campanas o sonido suave * '''Ejemplo:''' "Shikaki ne tzilini, kaj tatzilinia" — ''Oí el sonido, quién estará haciéndolo.'' * '''Ejemplo:''' "Ne horajpiani tzilini" — ''El reloj suena'' === English === * '''Definition:''' bell sound or soft sound * '''Example:''' "shikaki ne tzilini, kaj tatzilinia" — ''I heard the sound, who will be making it.'' * '''Example:''' "Ne horajpiani tzilini:" — ''The clock rings.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Sustantivo]] [[Category:Wt/ppl]] 94sigxsjjzoed2bzfasu0zwl74yr1a9 0 3830495 7385504 2026-11-08T10:52:14Z Deysy Guzman 2693382 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''−tzilinia''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Transitivo ''Grammatical Category:'' Transitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzilinia.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_viuda_de_Jiménez_(Edwin_Artero_Gámez)-Tzilinia]] === Español === * '''Definición:''' repicar; sonar (una..." 7385504 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''−tzilinia''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Transitivo ''Grammatical Category:'' Transitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzilinia.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_viuda_de_Jiménez_(Edwin_Artero_Gámez)-Tzilinia]] === Español === * '''Definición:''' repicar; sonar (una campana) * '''Ejemplo:''' "niu-niktzilinia ne tzinili" — ''voy a repicar la campana'' === English === * '''Definition:''' to ring; to sound (a bell) * '''Example:''' "Niu-niktzilinia ne tzinili" — ''I am going to ring the bell.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Verbo Transitivo]] [[Category:Wt/ppl]] 0bp34fm8mpnfqdleo0mutcjt9m1nowh 3 3830496 7385506 2026-11-08T10:56:18Z Welcoming Bot 9525 Welcome to Wikimedia Incubator! 7385506 wikitext text/x-wiki <div style="margin:.5em;"> {{Welcome-toolbox |create=(to create a wiki) |lang-support=Language support |float=right }} Welcome to Wikimedia Incubator! At the right there are some important links, and here are some tips and info: * If you haven't created a user page yet, please [[Special:MyPage|create one]] with for example [[Incubator:Babel|Babel templates]] on it. * You can select your interface language in [[Special:Preferences|your preferences]]. * If you make articles, templates or categories, don't forget to add a [[Help:FAQ#Prefix|prefix]]! * If your knowledge of English is good, you can [[Incubator:Translation project|help with translating]] pages to other languages you know, so more people can understand them! * If you want to translate the interface, please go to [[translatewiki:|Translatewiki.net]] and follow their instructions. If you have any questions, feel free to ask them on [[Incubator:Community Portal]]. </div> -- [[User:Welcoming Bot|Welcoming Bot]] 10:56, 8 November 2026 (UTC) ceuezgh0lo59h22u5g95kk8fcep8opu 0 3830497 7385508 2026-11-08T11:03:30Z Deysy Guzman 2693382 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''tzinakan''' ----''Categoría Gramatical:'' Zoología ''Grammatical Category:'' Zoology ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzinakan.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_viuda_de_Jiménez_(Edwin_Artero_Gámez)-Tzinakan]] [[File:Big-eared-townsend-fledermaus.jpg|Big-eared-townsend-fledermaus]] ===..." 7385508 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''tzinakan''' ----''Categoría Gramatical:'' Zoología ''Grammatical Category:'' Zoology ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez viuda de Jiménez (Edwin Artero Gámez)-Tzinakan.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_viuda_de_Jiménez_(Edwin_Artero_Gámez)-Tzinakan]] [[File:Big-eared-townsend-fledermaus.jpg|Big-eared-townsend-fledermaus]] === Español === * '''Definición:''' murciélago * '''Ejemplo:''' "ne tzinakan tzunpilkatuk wan kia né takwa" — ''El murciélago está cabeza abajo y así come.'' === English === * '''Definition:''' bat * '''Example:''' "ne tzinakan tzunpilkatuk wan kia né takwa:" — ''the bat is upside down and eats like that'' [[Category:Wt/ppl/Category:Zoología]] [[Category:Wt/ppl]] cdir7gu4p8vsnkkxzncozfm651v3z4f 0 3830498 7385512 2026-11-08T11:06:04Z Thersetya2021 2564643 Created page with "'''''{{PAGENAME}}.''''' * Tegesé: wis nglakoni pagawéyan kanthi tememen, nanging asilé ora ana/muspra {{Wq/jv/Paribasan Jawa}} [[Category:Wq/jv]]" 7385512 wikitext text/x-wiki '''''{{PAGENAME}}.''''' * Tegesé: wis nglakoni pagawéyan kanthi tememen, nanging asilé ora ana/muspra {{Wq/jv/Paribasan Jawa}} [[Category:Wq/jv]] 5uvl323109gwkcb6f73ncraaahl6jgh 0 3830499 7385517 2026-11-08T11:09:25Z Thersetya2021 2564643 Created page with "'''''{{PAGENAME}}.''''' * Tegesé: medharaké prakara ora saka mula bukané/dhodhog sèlèhé mulané prakarané sangsaya ruwet lan ora rampung-rampung {{Wq/jv/Paribasan Jawa}} [[Category:Wq/jv]]" 7385517 wikitext text/x-wiki '''''{{PAGENAME}}.''''' * Tegesé: medharaké prakara ora saka mula bukané/dhodhog sèlèhé mulané prakarané sangsaya ruwet lan ora rampung-rampung {{Wq/jv/Paribasan Jawa}} [[Category:Wq/jv]] 26j49dnbh0be0n8v80vagio142p92hl 0 3830500 7385520 2026-11-08T11:12:11Z Thersetya2021 2564643 Created page with "'''''{{PAGENAME}}.''''' * Tegesé: ngongkon wong tanpa ndelengi dhisik kepiyé kahanané wong sing dikongkon, angger ngongkon sadeg sanyet {{Wq/jv/Paribasan Jawa}} [[Category:Wq/jv]]" 7385520 wikitext text/x-wiki '''''{{PAGENAME}}.''''' * Tegesé: ngongkon wong tanpa ndelengi dhisik kepiyé kahanané wong sing dikongkon, angger ngongkon sadeg sanyet {{Wq/jv/Paribasan Jawa}} [[Category:Wq/jv]] 1w5jqlvyyap7tdb4wi62tpd27gkgbjn 0 3830501 7385521 2026-11-08T11:12:57Z Deysy Guzman 2693382 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''−tzinewa''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Transitivo ''Grammatical Category:'' Transitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez Viuda de Jimenez (Ricardo5fer)--Tzinewa.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_Viuda_de_Jimenez_(Ricardo5fer)--Tzinewa]] === Español === * '''Definición:''' talar * '''Ejemplo:''' "niu-niktzinewa..." 7385521 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''−tzinewa''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Verbo Transitivo ''Grammatical Category:'' Transitive Verb ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez Viuda de Jimenez (Ricardo5fer)--Tzinewa.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_Viuda_de_Jimenez_(Ricardo5fer)--Tzinewa]] === Español === * '''Definición:''' talar * '''Ejemplo:''' "niu-niktzinewa ne puchut" — ''voy a talar la ceiba.'' === English === * '''Definition:''' cut down * '''Example:''' "niu-niktzinewa ne puchut" — ''I'm going to cut down the ceiba tree.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Verbo Transitivo]] [[Category:Wt/ppl]] 8g4wehw5bbtw1jte9gcrl961dkzs1v3 0 3830502 7385522 2026-11-08T11:13:06Z Zollafaizaq 2648214 Created page with "== Pengertiyan == '''Buak Tat''' iyulah kanan khas tradisional masyarakat Lampung, khususni Lampung Saibatin di wilayah Pesisir Barat jama Lampung Barat. Dilom masyarakat Lampung Saibatin, kata Buak yakdo kue sedangko tat iyulah gelagh jenis kueni. Buak tat di kenal jama kue tradisional sai nyerupai nastar sai ukuranni balak jama isian selai kanas [[Category:Wp/ljp]]" 7385522 wikitext text/x-wiki == Pengertiyan == '''Buak Tat''' iyulah kanan khas tradisional masyarakat Lampung, khususni Lampung Saibatin di wilayah Pesisir Barat jama Lampung Barat. Dilom masyarakat Lampung Saibatin, kata Buak yakdo kue sedangko tat iyulah gelagh jenis kueni. Buak tat di kenal jama kue tradisional sai nyerupai nastar sai ukuranni balak jama isian selai kanas [[Category:Wp/ljp]] 30zjk468ovrefthygt4bdkau7g248d9 0 3830503 7385525 2026-11-08T11:15:02Z Thersetya2021 2564643 Created page with "'''''{{PAGENAME}}.''''' * Tegesé: wong sing oleh kabegjan gedhé {{Wq/jv/Paribasan Jawa}} [[Category:Wq/jv]]" 7385525 wikitext text/x-wiki '''''{{PAGENAME}}.''''' * Tegesé: wong sing oleh kabegjan gedhé {{Wq/jv/Paribasan Jawa}} [[Category:Wq/jv]] 6oo8qrlmnpyl05sot01u4jougsm9epf 0 3830504 7385527 2026-11-08T11:19:18Z Thersetya2021 2564643 Created page with "'''''{{PAGENAME}}.''''' * Tegesé: wong sing ngondhèh-ondhèh prakara sing wis kelakon suwe banget ing wektu kepungkur {{Wq/jv/Paribasan Jawa}} [[Category:Wq/jv]]" 7385527 wikitext text/x-wiki '''''{{PAGENAME}}.''''' * Tegesé: wong sing ngondhèh-ondhèh prakara sing wis kelakon suwe banget ing wektu kepungkur {{Wq/jv/Paribasan Jawa}} [[Category:Wq/jv]] a6mzxmvilev3qxfc5md5jj01rk5ejzm 0 3830505 7385531 2026-11-08T11:21:07Z Thersetya2021 2564643 Created page with "'''''{{PAGENAME}}.''''' * Tegesé: wong sing dakwa marang wong sing wis mati {{Wq/jv/Paribasan Jawa}} [[Category:Wq/jv]]" 7385531 wikitext text/x-wiki '''''{{PAGENAME}}.''''' * Tegesé: wong sing dakwa marang wong sing wis mati {{Wq/jv/Paribasan Jawa}} [[Category:Wq/jv]] b2ws6a2xi0zj0zry45mlubk6xvvs17n 0 3830506 7385532 2026-11-08T11:21:13Z Masat Noyat 2721833 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''KALTEKIW''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Nantzin Elsa Lopez (Tatiana Flores de Constante)--kaltekiw.wav|embed|200px]] |} [[File:Matematikako etxeko lanak 2014-12-23.jpg|thumb|250px|]] === Español === * '''Definición:''' Tarea (Escolar, Hogar) * '''Ejemplo:''' "Nukalt..." 7385532 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''KALTEKIW''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Nantzin Elsa Lopez (Tatiana Flores de Constante)--kaltekiw.wav|embed|200px]] |} [[File:Matematikako etxeko lanak 2014-12-23.jpg|thumb|250px|]] === Español === * '''Definición:''' Tarea (Escolar, Hogar) * '''Ejemplo:''' "Nukaltekiw" — ''Mi tarea'' === English === * '''Definition:''' Homework (School, Home) * '''Example:''' "Nukaltekiw" — ''My task'' [[Category:Wt/ppl/Category:Sustantivo]] [[Category:Wt/ppl]] kscvt79gyd87eolh9l49h6wsamk7o20 0 3830507 7385536 2026-11-08T11:22:51Z Thersetya2021 2564643 Created page with "'''''{{PAGENAME}}.''''' * Tegesé: wong sing satemené bisa nggawa perkarané menyang pangadilan, nanging dhèwèké ora gelem {{Wq/jv/Paribasan Jawa}} [[Category:Wq/jv]]" 7385536 wikitext text/x-wiki '''''{{PAGENAME}}.''''' * Tegesé: wong sing satemené bisa nggawa perkarané menyang pangadilan, nanging dhèwèké ora gelem {{Wq/jv/Paribasan Jawa}} [[Category:Wq/jv]] 1si5yznng98a3vd9j61m86kgg7ovwgc 0 3830508 7385537 2026-11-08T11:23:30Z Deysy Guzman 2693382 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''tzinewilin''' ----''Categoría Gramatical:'' Zoología ''Grammatical Category:'' Zoology ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez Viuda de Jimenez (Ricardo5fer)--Tzinewa.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_Viuda_de_Jimenez_(Ricardo5fer)--Tzinewa]] [[File:Grasshopper on Cobblestone Pathway.jpg|Grasshopper_on_Cobblestone_Pathway]] === Espa..." 7385537 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''tzinewilin''' ----''Categoría Gramatical:'' Zoología ''Grammatical Category:'' Zoology ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez Viuda de Jimenez (Ricardo5fer)--Tzinewa.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_Viuda_de_Jimenez_(Ricardo5fer)--Tzinewa]] [[File:Grasshopper on Cobblestone Pathway.jpg|Grasshopper_on_Cobblestone_Pathway]] === Español === * '''Definición:''' saltamontes * '''Ejemplo:''' "Ne tzinewilin)" — ''El saltamontes'' === English === * '''Definition:''' grasshopper * '''Example:''' "Ne tzinewilin" — ''the grasshopper'' [[Category:Wt/ppl/Category:Zoología]] [[Category:Wt/ppl]] db6ognkqwl0cbn57wwoym471twjyqgc 0 3830509 7385542 2026-11-08T11:26:34Z Thersetya2021 2564643 Created page with "'''''{{PAGENAME}}.''''' * Tegesé: wong sing nggawé gara-gara supaya wong padha padu lan cecongkrahan utawa mitenah wong nuli ethok-ethok ora ngerti {{Wq/jv/Paribasan Jawa}} [[Category:Wq/jv]]" 7385542 wikitext text/x-wiki '''''{{PAGENAME}}.''''' * Tegesé: wong sing nggawé gara-gara supaya wong padha padu lan cecongkrahan utawa mitenah wong nuli ethok-ethok ora ngerti {{Wq/jv/Paribasan Jawa}} [[Category:Wq/jv]] 8tcsie2ut9lluvbdmwhjyyrt9zdlea6 0 3830510 7385543 2026-11-08T11:31:15Z Deysy Guzman 2693382 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''tzinhajanka''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez Viuda de Jimenez (Ricardo5fer)-Tzinhajanka.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_Viuda_de_Jimenez_(Ricardo5fer)-Tzinhajanka]] === Español === * '''Definición:''' persona que mueve el trasero al caminar (coqu..." 7385543 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''tzinhajanka''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez Viuda de Jimenez (Ricardo5fer)-Tzinhajanka.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_Viuda_de_Jimenez_(Ricardo5fer)-Tzinhajanka]] === Español === * '''Definición:''' persona que mueve el trasero al caminar (coquetenado) * '''Ejemplo:''' "María tzinhajanka" — ''María mueve el trasero al caminar.'' === English === * '''Definition:''' person who moves their butt when walking (flirting) * '''Example:''' "(María tzinhajanka" — ''María moves her butt when she walks.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Adjetivo]] [[Category:Wt/ppl]] r6hjgp8nnezmrq3l8kle2wel2y1lq3q 0 3830511 7385544 2026-11-08T11:31:20Z Thersetya2021 2564643 Created page with "'''''{{PAGENAME}}.''''' * Tegesé: wong sing nyimpen bukti tumindak pialané wong sing arep nyilakakaké dhèwèké lan ora nglaporaké marang pulisi {{Wq/jv/Paribasan Jawa}} [[Category:Wq/jv]]" 7385544 wikitext text/x-wiki '''''{{PAGENAME}}.''''' * Tegesé: wong sing nyimpen bukti tumindak pialané wong sing arep nyilakakaké dhèwèké lan ora nglaporaké marang pulisi {{Wq/jv/Paribasan Jawa}} [[Category:Wq/jv]] qsr4l7tj0gn5n46790i08x2bvb1hdv6 0 3830512 7385545 2026-11-08T11:37:13Z Thersetya2021 2564643 Created page with "'''''{{PAGENAME}}.''''' * Tegesé: piala sing ora bisa kalacak amarga sing nindaké piala iku wis mumpuni/prigel<br> <ol> piala sing ora bisa dituntut amarga ora ana landasan ukum dinggo dakwa piala iku<ol> {{Wq/jv/Paribasan Jawa}} [[Category:Wq/jv]]" 7385545 wikitext text/x-wiki '''''{{PAGENAME}}.''''' * Tegesé: piala sing ora bisa kalacak amarga sing nindaké piala iku wis mumpuni/prigel<br> <ol> piala sing ora bisa dituntut amarga ora ana landasan ukum dinggo dakwa piala iku<ol> {{Wq/jv/Paribasan Jawa}} [[Category:Wq/jv]] e9jsgtrqp60pbz15262oq3ehm0ojdoy 0 3830513 7385549 2026-11-08T11:39:49Z Masat Noyat 2721833 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''KALTIT''' ----''Categoría Gramatical:'' Conectivo ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Nantzin Elsa Lopez (Tatiana Flores de Constante)-kaltit.wav|embed|200px]] |} [[File:Brick-oven-thumbnail.jpg|thumb|250x250px|]] === Español === * '''Definición:''' Horno artesanal * '''Ejemplo:''' "Ne kaltit" — ''El horno (artesanal de adobe, o bloque)'' ===..." 7385549 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" |'''KALTIT''' ----''Categoría Gramatical:'' Conectivo ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Nantzin Elsa Lopez (Tatiana Flores de Constante)-kaltit.wav|embed|200px]] |} [[File:Brick-oven-thumbnail.jpg|thumb|250x250px|]] === Español === * '''Definición:''' Horno artesanal * '''Ejemplo:''' "Ne kaltit" — ''El horno (artesanal de adobe, o bloque)'' === English === * '''Definition:''' Oven (Artisanal) * '''Example:''' "Ne kaltit" — ''The oven (artisanal, made of adobe or block).'' [[Category:Wt/ppl/Category:Conectivo]] [[Category:Wt/ppl]] gviiuhnsom1a8tuqp9i9rliw985log6 0 3830514 7385551 2026-11-08T11:40:09Z Thersetya2021 2564643 Created page with "'''''{{PAGENAME}}.''''' * Tegesé: wong sing arep tumindak ala nonton-nonton kahanan supaya yèn dhèwèké konangan bisa gawé alesan dinggo nutupi tumindak alané iku {{Wq/jv/Paribasan Jawa}} [[Category:Wq/jv]]" 7385551 wikitext text/x-wiki '''''{{PAGENAME}}.''''' * Tegesé: wong sing arep tumindak ala nonton-nonton kahanan supaya yèn dhèwèké konangan bisa gawé alesan dinggo nutupi tumindak alané iku {{Wq/jv/Paribasan Jawa}} [[Category:Wq/jv]] s0wf8cnoedouast6s3rgi4pybu0lgt1 0 3830515 7385555 2026-11-08T11:44:43Z Deysy Guzman 2693382 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''tzinhajku''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez Viuda de Jimenez (Ricardo5fer)-Tzinhajku.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_Viuda_de_Jimenez_(Ricardo5fer)-Tzinhajku]] [[File:Daddy Long Legs4.png|Daddy_Long_Legs4]] === Español === * '''Definición:''' Pie..." 7385555 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''tzinhajku''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Adjetivo ''Grammatical Category:'' Adjective ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez Viuda de Jimenez (Ricardo5fer)-Tzinhajku.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_Viuda_de_Jimenez_(Ricardo5fer)-Tzinhajku]] [[File:Daddy Long Legs4.png|Daddy_Long_Legs4]] === Español === * '''Definición:''' Piernas largas * '''Ejemplo:''' "Nitzinhajku" — ''Soy piernas largas.'' === English === * '''Definition:''' Long legs * '''Example:''' "Nitzinhajku" — '' I am long legs.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Adjetivo]] [[Category:Wt/ppl]] sjku53wepfw90w74gnacg3lake3f2h4 0 3830516 7385561 2026-11-08T11:51:28Z Swarabakti 2526161 Swarabakti moved page [[Wt/mui/jingo']] to [[Wt/mui/jingok]] 7385561 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wt/mui/jingok]] au9iqdd3ogojkmkbiwkb806ozt203bc 0 3830517 7385563 2026-11-08T11:51:35Z Swarabakti 2526161 Swarabakti moved page [[Wt/mui/campa']] to [[Wt/mui/campak]] 7385563 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wt/mui/campak]] e7evjc8qu4de4ipaevov2qd9r2razsf 0 3830518 7385565 2026-11-08T11:51:42Z Swarabakti 2526161 Swarabakti moved page [[Wt/mui/nyingo']] to [[Wt/mui/nyingok]] 7385565 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wt/mui/nyingok]] 2wg1jhd67bkqf29fnk6b5fh52gee3f5 0 3830519 7385567 2026-11-08T11:51:55Z Swarabakti 2526161 Swarabakti moved page [[Wt/mui/uba']] to [[Wt/mui/ubak]] 7385567 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wt/mui/ubak]] 8df6pm61asd68i13nvngv81xpfk65hg 0 3830520 7385569 2026-11-08T11:52:02Z Swarabakti 2526161 Swarabakti moved page [[Wt/mui/uma']] to [[Wt/mui/umak]] 7385569 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wt/mui/umak]] d453y8fgi13xfv86c0c8d8oiinhvbgb 0 3830521 7385571 2026-11-08T11:55:45Z Deysy Guzman 2693382 Created page with "{| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''−tzinkachyu''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez Viuda de Jimenez (Ricardo5fer)--Tzinkachyu.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_Viuda_de_Jimenez_(Ricardo5fer)--Tzinkachyu]] === Español === * '''Definición:''' Chingaste * '''Ejemplo:''' "Ne itzinkachyu ne..." 7385571 wikitext text/x-wiki {| style="background: #f8fafc; border: 2px solid #0284c7; padding: 15px; border-radius: 8px; width: auto;" | '''−tzinkachyu''' ---- ''Categoría Gramatical:'' Sustantivo ''Grammatical Category:'' Noun ---- * '''Audio:''' [[File:LL-Q1186896 (ppl)-Isabel Ramirez Viuda de Jimenez (Ricardo5fer)--Tzinkachyu.wav|LL-Q1186896_(ppl)-Isabel_Ramirez_Viuda_de_Jimenez_(Ricardo5fer)--Tzinkachyu]] === Español === * '''Definición:''' Chingaste * '''Ejemplo:''' "Ne itzinkachyu ne atul" — '' El chingaste del atol.'' === English === * '''Definition:''' Chingaste * '''Example:''' "Ne itzinkachyu ne atul" — ''The atol chingaste.'' [[Category:Wt/ppl/Category:Sustantivo]] [[Category:Wt/ppl]] p61eoco6sd9uu80cwoxsoxywa7fdzmo