Википеди inhwiki https://inh.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B0_%D0%BE%D0%B0%D0%B3%D3%80%D1%83%D0%B2 MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter Медиа Гӏулакха Ювцар Доакъашхо Доакъашхочун дувцар Википеди Википеди ювцар Файл Файл ювцар MediaWiki MediaWiki ювцар Ло Ло бувцар Новкъостал Новкъостал дувцар ОагӀат ОагӀат ювцар Моартал Моарталах къамаьл TimedText TimedText talk Модуль Модуль ювцар Event Event talk Ло:Моартал ГӀалгӀайче 10 4004 74862 73190 2026-07-15T09:10:11Z Daysiy 32 74862 wikitext text/x-wiki <div class="center"> '''[[ГӀалгӀайче|ГӀАЛГӀАЙ МОХК]]''' / '''[[ГӀалгӀай мотт|ГӀАЛГӀАЙ МОТТ]]''' / '''[[ГӀалгӀай|ГӀАЛГӀАЙ КЪАМ]]'''<br> '''''[[ГӀалгӀай культура|товшхал]]''' • [[эздел]] • [[ГӀалгӀай йоазув|йоазув]] • [[ГӀалгӀай литература|литература]] • мифологи • [[ГӀалгӀай даар|даар]] • [[ГӀалгӀай цӀи|цӀераш]] • мукъам • [[илли]] • халхар • [[ГӀалгӀай дувхар|дувхар]] • [[курхарс]] • '''[[ГӀалгӀай архитектура|архитектура]]''' • [[ГӀалгӀай гӀалаш|гӀалаш]] • [[ГӀалгӀай ердаши элгацаши|ердаш]] • [[ГӀалгӀай кашамаши Ӏимараши|маьлхара кашамаш]] • '''[[ГӀалгӀайчен тархьар|тархьар]]''' • [[ДзӀардзувкъатӀе|дзӀардзувкъой]] • [[ГӀалгӀай тархьара шахьараш|шахьараш]] • [[ГӀалгӀай тайпаш|тайпаш]] • [[Магас]] • [[Буро]] • [[Наьсаре]] • [[Эрсий-кавказхой тӀом]] • [[Наьсарен гӀовттам]] • [[Тийрка область]] • [[ГӀалгӀай округ]] • 1965 шера мехках бахар • [[Бурон округ]] • [[Шолжа отдел]] • [[Шолжа гӀазкхий округ]] • [[Наьсарен округ]] • [[Лоамарой Автономе Советий Социализма Республика|Лоамарой АССР]] • [[ГӀалгӀай автономе область]] • [[Нохч-ГӀалгӀай АССР]] • [[ГӀалгӀайи нохчийи мехках бахар|1944 шера мехках бахар]] • [[ГӀалгӀай 1973 шера хинна гуллам|1973 шера гуллам]] • [[ГӀалгӀай Республика]] • [[ГӀалгӀайи хӀирийи къамай дов|1992 шера мехках бахар]] • [[ГӀалгӀай 2018 шера хинна гуллам|2018 шера гуллам]]'' <gallery widths="140" perrow="130"> Coat of Arms of Republiс of Ingushetia.png|link=ГӀалгӀайчен герб| Flag of Ingushetia.svg|link=ГӀалгӀайчен байракх Anthem of Ingushetia - ГӀалгӀайчен гимн.oga|link=ГӀалгӀай гимн| </gallery> '''[[ГӀалгӀай ханорг|ГӀАЛГӀАЙ ХАНОРГ]]''' ''[[наджгоанцхой бутт]] • [[саькура бутт]] • [[тушола бутт]] • [[бекарга бутт]] • [[маьтсела бутт]] • [[аьтинга бутт]] • [[кӀимарса бутт]] • [[маьцхали бутт]] • [[тов бутт]] • [[ардара бутт]] • [[лайчилла бутт]] • [[оагӀой бутт]]'' <div class="center">'''[[ГӀалгӀайчен географи|ГӀАЛГӀАЙ ГЕОГРАФИ]]'''</div> ''[[ГӀалгӀайчен буне|буне]] • [[ГӀалгӀайчен дийнатий дуне|дуне]] • [[ГӀалгӀайчен лоаман бовхьаш|лоамаш]] • [[ГӀалгӀайчен хин объекташ|хиш]] • [[ГӀалгӀайчен хин объекташ|хьасташ]] • [[ГӀалгӀайчен пхьеш|пхьеш]] • [[ГӀалгӀайчен административни-лаьтта декъар#Шахьараш|шахьараш]] • [[ГӀалгӀайчен административни-лаьтта декъар#Шахьараш|юрташ]] • [[ГӀалгӀайчен административни-лаьтта декъар#Шахьараш|кхаьллаш]]'' </div> krjy5npgrkgi0hl5qbxrd22h1volld7 Матенаькъан 0 9030 74860 66544 2026-07-14T23:25:12Z ~2026-39847-29 6382 /* */ 74860 wikitext text/x-wiki '''Мате́наькъан''' ({{lang-ru|Мати́евы}}) — [[ГӀалгӀай]] тайпанцӀи, [[Хьарпхой]] тайпий никъ хила йиш йолаш ба. == Хьажа иштта == [[Матенаькъан (нах)|Матенаькъан тайпанцӀи йола цӀихеза нах]] == Белгалдаккхар == {{белгалдаккхар}} [[ОагӀат:Матенаькъан|*]] t77bcj8o82b07re5n8240w8fpsf9vsf ОагӀат:Обанхой:Наькъаш 14 13380 74861 56645 2026-07-14T23:30:04Z ~2026-39847-29 6382 /* */ 74861 wikitext text/x-wiki [[ОагӀат:Бейнхой]] g2wuqe1tquswqdokecuh9z7vx8c8w96 Арахий 0 18911 74856 74855 2026-07-14T12:00:29Z Тоадархо 5207 74856 wikitext text/x-wiki {{другие значения|Ардон}} {{другие значения|Дон (значения)}} {{Река |Название = Арахий |Национальное название = os/Æрыдон/ru/Ардон |Изображение = Ardon sc 3.JPG |Подпись изображения = Река Ардон на равнине |Длина = 102 |Площадь бассейна = 2700 |Бассейн = Терек/Каспийское море |Расход воды = 29 |Место измерения = |Исток = Главный Кавказский хребет |Местоположение истока = [[Северная Осетия|ХӀирийиче]], [[Алагирский район|Алагира шахьар]] |Высота истока = |Координаты истока = 42/41/36/N/43/58/30/E |Устье = Терек |Местоположение устья = |Высота устья = |Координаты устья = 43/14/18/N/44/18/52/E |Уклон реки = |Страна = Россия |Регион = Северная Осетия |Район = }} [[Файл:Terek.png|thumb|Бассейн Терека|left]] '''АрадоагӀахий''', '''Ердан''', '''Арахий'''<ref>Бовхамаш хьалаха деза</ref> ({{lang-os|Æрыдон}} — «бешеная река»<ref>Существуют также и другие версии происхождения названия.</ref>) — река на [[Северный Кавказ|Северном Кавказе]] в [[Северная Осетия|Северной Осетии]], левый приток [[Терек]]а<ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Ардон, река}}</ref>. Хий 102 км дӀаьха да, бассейна майда 2700 км² я. [[Мамисондон]], [[Нардон]], [[Адайком]], [[Цмиакомдон]] яха хиш хьавӀашгӀ а кхийтте долалуш да Ердан. Уж хиш [[Главный Кавказский хребет|Керттерча Кавказа Довкъа]] тӀа доахкача шанаш тӀара доагӀа. [[Северо-Осетинский заповедник|ХӀирий заповедника]] доазон тӀа гӀолла дода из, дӀахо лоам хьалчуводача йоалача [[Осетинская равнина|ХӀирий ара]] ӀокӀал а дахийя, кӀоаргача [[Алагирское ущелье|Алагира чӀоже]] гӀолла дода из. [[Рокский перевал|Рокски тӀехвоалача моттиге]] гӀолла ГӀинбухера ХӀирийче [[Южная Осетия|ЗӀилбухерчунца]] хьахотташ йола [[Транскам|Транскавказа автомагистраль]] йода чӀоже гӀолла. Вож [[Военно-Осетинская дорога|ТӀема хӀирий никъ]] [[Мамисонский перевал|Мамиссона тӀехвоалача моттиге]] гӀолла [[Грузия|гуржий]] [[Они (город)|Они]] яхача пхье йода. Ердани цун ганийи чӀоже [[Садонское месторождение свинцово-цинковых руд|Садонера дашеи цинкеи иӀа доаккха моттиги]], [[Бурон]], [[Садон (посёлок)|Садон]], [[Верхний Згид|МагӀара Згид]], [[Мизур]] яха юрташи я, иштта Ӏойоассаенна юрташ а я: [[Холст (Северная Осетия)|Холст]], [[Джими (Северная Осетия)|Джими]], [[Луар (село, Северная Осетия)|Луар]] а, кхыяраш. [[Алагир]]-Пхье йолча хий шаьрача Ӏоъарадоал, цудухьа оал цох АрадоагӀахий. Шаьрача наха шоай [[кхаш]]ка детт из. АрадоагӀахий [[Тийрк]]ах кхета 7 км йисача [[Ардон (Северная Осетия)|Ердан-Пхье]] йоалл. [[Даьрже]]на ӀотӀакхача да́ла доалача хана эггара доаккхагӀа дола аьтта [[га]] хьакхет цох — [[Фиагдон]]. [[Нижний Зарамаг|ЭгӀара Зарамаг]] яхача юртара [[Баддон]] хий хьакхетталца йолча 16 км йӀаьха йолча хин цхьан даькъ тӀа болх беш латтача [[Зарамагская ГЭС-1|Зарамагий ГЭСий]] каскад йоал, 15 МВт мощность йола Керттера ГЭСи 346 МВт йола Зарамагера ГЭС-1-и чулоац цо<ref>{{cite web |author=Елена Вавина |url=https://www.vedomosti.ru/business/articles/2020/02/04/822202-rusgidro |title=«Русгидро» ввела в эксплуатацию ГЭС в Северной Осетии |subtitle=Зарамагская станция строилась 42 года и обошлась в 35 млрд рублей |lang=ru |publisher=[[Ведомости]] |date=2020-02-04 |description= |quote= |access-date=2021-01-25 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201201034115/https://www.vedomosti.ru/business/articles/2020/02/04/822202-rusgidro |archive-date=2020-12-01 }}</ref>. Иштта кхыяраш хьалъе лерхӀаш хӀамаш а да, хӀаьта чакхдаьккха хӀама дац хӀанзехьа<ref>{{cite web |url=http://www.eng.rushydro.ru/upload/iblock/924/Zaramagskie_HPP_site-visit_August_2018_RUS.pdf |title=Зарамагские ГЭС: ознакомительная поездка для аналитиков и инвесторов |lang=ru |format=pdf |publisher=[[РусГидро]] |date=2018-08 |pages=2 |access-date=2021-01-25 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210125213428/http://www.eng.rushydro.ru/upload/iblock/924/Zaramagskie_HPP_site-visit_August_2018_RUS.pdf |archive-date=2021-01-25 }}</ref><ref>{{cite web |url=https://expert.ru/south/2009/32/osetiya/ |title=Северная Осетия запускает первую из Зарамагских ГЭС |lang=ru |publisher=Эксперт.ру |date=2009 |description=№32 |access-date=2021-01-25 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210125214758/https://expert.ru/south/2009/32/osetiya/ |archive-date=2021-01-25 }}</ref>. == Сурташ == <gallery> File:013 Ардон.JPG|Алагира гаьна доацача АрадоагӀахих даьккха сурт File:014 Ардон.JPG </gallery> == Белгалдаккхар == {{белгалдаккхар}} == Литература == * {{БСЭ3|заглавие=Ардон (река на Кавказе)}} * {{ССГН|Ардон}} {{Притоки Терека}} {{ВС}} [[ОагӀат:ХӀирийчен хиш]] [[ОагӀат:Тийрка ганаш]] 4duu8yrak1fpudf7qlsubto4qtqrqu7 Ардон 0 18912 74857 2026-07-14T12:05:41Z Тоадархо 5207 Керда оагIув: «'''Ардо́н''' — массехк маӀан дола термин. == Топоним == * [[Ардон (город)|Ардон]] — ХӀирийчера пхье. * [[Ардон (Швейцария)|Ардон]] — [[Швейцария|Швейцарера]] пхье. * [[Ардон (река)|Ардон]] — АрадоагӀахин цӀи эрсий цӀи, ХӀирийчера хий, Тийрка га. * [[Ардон (Луаре)|Ардон]] ...» 74857 wikitext text/x-wiki '''Ардо́н''' — массехк маӀан дола термин. == Топоним == * [[Ардон (город)|Ардон]] — ХӀирийчера пхье. * [[Ардон (Швейцария)|Ардон]] — [[Швейцария|Швейцарера]] пхье. * [[Ардон (река)|Ардон]] — АрадоагӀахин цӀи эрсий цӀи, ХӀирийчера хий, Тийрка га. * [[Ардон (Луаре)|Ардон]] — [[Франция|Фаьренгехьа]] [[Луаре]] департаментера коммуна. * [[Ардон (Леон)|Ардон]] — ХӀиспанехьера муниципалитет. == Кхыдола маӀанаш == * Ардон ({{Библия|1Пар|2:18}}) — библера турпалхо, Азувас ваь [[Халев]]а воӀ<ref>{{ВТ-БЭАН|Ардон}}</ref> * «[[Ардон (бриг, 1838)|Ардон]]» — 1838-ча шера хьаяь Эрсечен Къаспий флотиле бриг. == Хьажа иштта == * [[Ардонь]] — Брянска областера деревня. == Белгалдаккхар == {{белгалдаккхар}} {{неоднозначность}} 8xhytghwbvjno4rqt8zicl6kx0oc25g Ло:Potd/2026-07-15 10 18913 74858 2026-07-14T18:04:18Z Frhdkazan 139 Керда оагIув: «Tribu Laarim, Kimotong, Sudán del Sur, 2024-01-24, DD 51.jpg» 74858 wikitext text/x-wiki Tribu Laarim, Kimotong, Sudán del Sur, 2024-01-24, DD 51.jpg hn5pexlpth8j56f672ilmbjwnylu47t Ло:Motd/2026-07-15 10 18914 74859 2026-07-14T18:07:50Z Frhdkazan 139 Керда оагIув: «Indian Pitta in Ajodhya Hills June 2025 by Tisha Mukherjee 01.mpg» 74859 wikitext text/x-wiki Indian Pitta in Ajodhya Hills June 2025 by Tisha Mukherjee 01.mpg 1iflavwksi6icapws8zx6aui79ceumo