Wikipedio iowiki https://io.wikipedia.org/wiki/Frontispico MediaWiki 1.47.0-wmf.9 first-letter Media Specala Debato Uzanto Uzanto Debato Wikipedio Wikipedio Debato Arkivo Arkivo Debato MediaWiki MediaWiki Debato Shablono Shablono Debato Helpo Helpo Debato Kategorio Kategorio Debato TimedText TimedText talk Modulo Modulo-Diskuto Event Event talk 0 836 1125040 1120212 2026-07-04T01:09:31Z Joao Xavier 110 +naski, imaji 1125040 wikitext text/x-wiki {{21ma yarcento}} La [[yaro]] '''2004''' (MMIV per Romala algarismi) esis [[bisextila yaro]] komencinta ye [[jovdio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esis la 4ma [[yaro]] di la triesma yarmilo, la 4ma yaro di la [[21ma yarcento]], e la 5ma yaro di la [[yari 2000a]]. == Eventi == === [[Kosmo]] === * [[4ma di januaro]] - Kosmosondilo ''[[Spirit]]'' decendas adsur [[Marso]]. * [[8ma di junio]] - [[Venuso]] preteriras inter [[Tero]] e [[Suno]]. * [[26ma di oktobro]] - [[Cassini-Huygens]] pasas cirkume 1.200 km di altitudo sur la surfaco di [[Titano]], la luno di [[Saturno]]. === [[Mondo]] === * [[januaro]] - En norda misfero esas kolda: en [[Hong Kong]] atingesas koldeso-rekordo, cirkum [[Mediteraneo]] e [[Balkani]] falas nivo, en [[Nord-Amerika]] burasko mortigas homi, en [[Unionita Rejio]] esas "Arktika vetero". === [[Europa]] === * [[11ma di marto]] - En [[Madrid]], [[Hispania]], extremisti islamana relatanta ad al-Kaida explozas lokala treni, mortigas 191 personi e vundas cirkume 2.000 plusa homi. * [[1ma di mayo]] - [[Europana Uniono]] expansas su e recevas 10 nova membri: [[Chekia]], [[Chipro]], [[Estonia]], [[Hungaria]], [[Latvia]], [[Lituania]], [[Malta]], [[Polonia]], [[Slovakia]] e [[Slovenia]]. * [[9ma di mayo]] - Prezidanto di [[Chechenia]], [[Ahmed Kadirov]] mortas en bombo-explozo. * de [[22ma di mayo]] til [[24ma di mayo]] - Sucesoza internaciona Ido-renkontro en Bagnoles de l'Orne, [[Francia]]. La raporto esas lektebla che [[Kuriero Internaciona]] n°2/2004. * de [[16ma di julio]] til [[23ma di julio]] - Eventas Ido-konfero 2004, en [[Kiiv]], [[Ukraina]].<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.europa.idolinguo.com/Ukraina/Idorenkontro2004/|titulo=Raporto pri l'internaciona Ido-konfero 2004 dum la tempo inter la 16esma e 23esma di julio 2004 en l' Ukrainana chefurbo Kiiv |idiomo={{io}}|vidita ye=16ma di aprilo 2016}}</ref> * [[22ma di agosto]] - Verko da [[Edvard Munch]] ''La Krio'' furtesas de arto-muzeo, en [[Oslo]], [[Norvegia]]. * [[24ma di agosto]] - En [[Rusia]] du avioni kolizionegas poka minuti pos flugeskar del [[aeroportuo]] Domodedovo. On suspektas ke la kauzo esis suocid ataki da Checheniana teroristi. * [[2ma di novembro]] - Nederlandana filmifisto [[Theo van Gogh]] mortigesas en [[Amsterdam]]. * [[21ma di novembro]] - Duesma fazo di prezidantal elekto en [[Ukraina]]. Segun rezulto, [[Viktor Fyodorovich Yanukovich|Viktor Yanukovich]] vinkis, tamen suportanti dil opozanto [[Viktor Andriyovich Yushchenko|Viktor Yushchenko]] kontredicas ke l'elekti esis fraudoza. Yushchenkisti kunvenas en vasta demonstri. * [[22ma di novembro]] - En [[Ukraina]] komencas la nomizita ''[[Oranjea revoluciono]]'', kun protesti en [[Kiiv]] kontre [[elektala fraudo]]. * [[27ma di novembro]] - Parlamento di Ukraina anulas la rezulto di prezidantal elekto. * [[5ma di decembro]] - [[Ter-tremo]] dum la nokto de la 4ma til la 5ma decembro, en estal [[Francia]] e sudwestal [[Germania]] kun forteso 5.4 che la [[skalo di Richter]]. Nula viktimo e nula konstatita destrukturo. * [[14ma di decembro]] - [[Viadukto di Millau]], en [[Francia]], la maxim alta ponto del mondo, inauguresas. * [[26ma di decembro]] - En [[Ukraina]], prezidanto [[Viktor Andriyovich Yushchenko|Viktor Yushchenko]] (pro Ocidento) rielektesas, per 52 % de la voti, kontre ke [[Viktor Fyodorovich Yanukovich|Viktor Yanukovich]] (pro Rusia) recevas 44%. === [[Azia]] === * [[3ma di januaro]] - [[Aviono]] [[Boeing 737]] de ''Flash Airlines'' falas en [[Reda maro]] poka minuti pos flugeskar de [[Sharm el-Sheik]], [[Egiptia]]na urbo en [[Sinai|Sinai peninsulo]]. Tota 148 personi ennave mortas. * [[10ma di februaro]] - [[Terorismo|Terorist-atako]] per bombo en [[automobilo]] produktas 50 morti en [[Baghdad]], [[Irak]]. * [[5ma di julio]] - En [[Indonezia]], eventas l'unesma elekto por prezidanto. * [[1ma di septembro]] - [[Chechenia|Chechena]] teroristi prenas 1.000 o 1.500 gajo-homi, la maxim multa pueri, en skolo en [[Beslan]]. La teroristi demandas libereso por Checheniana rebeli en [[Ingushetia]] e la nedependo di Chechenia de [[Rusia]]. La kidnapo en skolo finos per explozi e kombato inter la teroristi e la specala korpi. Entote 335 personi mortos, di qui la duimo esos pueri.<ref>{{Extera ligilo|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/september/3/newsid_4652000/4652213.stm |titulo= 2004: Russian school siege ends in violence|vidita ye=9ma di agosto 2016|editero=BBC|idiomo= {{en}}}}</ref> * [[7ma di decembro]] - Unesma prezidanto di [[Afganistan]] pos [[Talibano|Talibana]] rejimo, [[Hamid Karzai]], juras. * [[26ma di decembro]] - Eventas [[ter-tremo]] en [[Indiana oceano]] kun forteso 9.0 segun [[skalo di Richter]], e hipocentro (centro di la ter-tremo) en profundeso di 10 km nordweste de [[Sumatra]]. En cirkuma arei rivala, plu kam {{formatnum:200000}} homi mortos (en [[Indonezia]] {{formatnum:160000}}) pro [[ondego|ondegi]] ([[cunamio|cunamii]]). * [[31ma di decembro]] - [[Taipei 101]], lor la maxim alta [[cieloskrapero]] de la mondo til [[2010]], inaugureskas en [[Taipei]], [[Taiwan]]. === [[Afrika]] === * [[3ma di januaro]] - [[Aviono]] [[Boeing 737]] de kompanio ''Flash Airlines'' falas en [[Reda maro]] poka minuti pos flugeskar de [[Sharm el-Sheik]], [[Egiptia]]. Omna 148 personi ennave mortas. * [[8ma di aprilo]] - [[Konflikto di Darfur]] : [[Sudan]]ana guvernerio e du rebela grupi signatas humanala pakto. * [[16ma di mayo]] - Falias [[stato-stroko]] en [[Chad]] kontre prezidanto [[Idriss Déby Itno]]. === [[Nord-Amerika]] === * [[12ma di februaro]] - [[San Francisco]], [[Kalifornia]], permisas mariaji inter samasexua individui. * [[17ma di mayo]] - [[Usa]]na stato [[Massachusetts]] permisas mariaji inter samasexua individui. * [[3ma di septembro]] - [[Uragano]] ''Frances'' frapas [[Florida]] e produktas 10 morti. === [[Central Amerika]] === * [[29ma di februaro]] - [[Stato-stroko]] en [[Haiti]] revokas prezidanto [[Jean-Bertrand Aristide]], qua departas ad exilo. * [[13ma di agosto]] - [[Uragano]] ''Charley'' produktas 4 morti en [[Kuba]], 1 en [[Jamaika]] e 27 en [[Florida]]. * [[7ma di septembro]] - Uragano ''Ivan'' produktas 37 morti en [[Grenada]], 5 en [[Venezuela]] e 4 en [[Dominikana Republiko]]. * [[21ma di novembro]] - Eventas la maxim forta [[ter-tremo]] en la historio di [[Dominikia]], kun forteso 6,3 che [[skalo di Richter]]. Ol produktas 1 morto, 2 vunditi ed ondego.<ref>{{extera ligilo|http://dpsninc.org/index.php/stories/31-earthquake-tsunami-of-november-21-2004 |titulo=Earthquake & Tsunami of November 21, 2004|vidita ye=1ma di junio 2022|idiomo={{en}}}}</ref> === [[Sud-Amerika]] === * [[27ma di marto]] - Forta [[ciklono]], qua nomizesos ''Catarina'', frapas la litoro di [[Santa Catarina]], [[Brazilia]]. * [[11ma di januaro]] - En [[Chili]], 4.000 pari kisas l'unu l'altru pro la rekordo inkluzonta en la [[Guinness Mondala Rekordi|Libro dil rekordi di Guinness]]. * [[31ma di oktobro]] - Unesmafoye prezidanto de sinistra, [[Tabaré Vázquez]] vinkas prezidantal elekto en [[Uruguay]]. ==[[Sporto]]== * [[10ma di aprilo]] - Mongoliana boxisto [[Dugarbaatarin Lhagva]] divenas mondala championo dil [[World Boxing Council|WBA]]. * [[15ma di mayo]] - [[FIFA]] anuncas ke [[Sudafrika]] gastigos la [[Mondala Kupo di Futbalo 2010]]. * [[13ma di agosto|13ma]] til la [[29ma di agosto]] - [[Olimpiala Ludi en Athina, 2004|Olimpiala Ludi]] eventas en [[Athina]], [[Grekia]]. == Naski == [[Arkivo:Lamine_Camara_France_v_Senegal_16_June_2026-239_(cropped).jpg|thumb|130px|[[Lamine Camara]]]] * [[1ma di januaro]] - [[Lamine Camara]], Senegalana futbalisto * [[3ma di januaro]] - [[Habib Diarra]], Senegalana-Franciana futbalisto * [[19ma di januaro]] - [[Sofia Raffaeli]], Itala gimnastikisto * [[23ma di januaro]] - [[Julio César Enciso Espínola]], Paraguayana futbalisto * [[7ma di februaro]] - [[Nathan Saliba]], Kanadana futbalisto * [[16ma di februaro]] - [[Samuel Akere]], Nigeriana futbalisto * [[26ma di februaro]] - [[Bïbisara Erxanqızı Asawbayeva|Bïbisara Asawbayeva]], Kazakstanana shakoludistino * [[11ma di marto]] - [[Barbora Palicová]], Cheka tenisistino * [[13ma di marto]] - [[Coco Gauff]], Usana tenisistino * [[24ma di marto]] - [[Denil Castillo]], Equadorana futbalisto * [[30ma di marto]] - [[Joëlle Steur]], Germana tenisistino [[Arkivo:Joel_Ordonez_Cote_D'Ivoire_v_Ecuador_14_June_2026-154_(cropped).jpg|thumb|130px|[[Joel Ordóñez]]]] * [[21ma di aprilo]] - [[Joel Ordóñez]], Equadorana futbalisto * [[23ma di aprilo]] - [[Nahia Berecoechea]], Franca tenisistino * [[7ma di mayo]] - [[Ashlyn Krueger]], Usana tenisistino * [[12ma di mayo]] - [[Mateo Chávez]], Mexikiana futbalisto * [[27ma di mayo]] - [[Antoine Alpha Mendy]], Senegalana futbalisto * [[1ma di junio]] - [[Andreas Schjelderup]], Norvegiana futbalisto * [[11ma di junio]] - [[Katrina Scott]], Usana tenisistino * [[18ma di junio]] - [[Linda Klimovičová]], Cheka tenisistino * [[21ma di junio]] - [[Yelena Anatolyevna Gerasimova|Yelena Gerasimova]], Rusa gimnastikistino [[Arkivo:Transylvania Open 2024 - Ana Bogdan vs Erika Andreeva vs (6-4, 6-4) (53516512698) (cropped).jpg|thumb|130px|[[Erika Alexandrovna Andreyeva|Erika Andreyeva]]]] * [[24ma di junio]] - [[Erika Alexandrovna Andreyeva|Erika Andreyeva]], Rusa tenisistino * [[28ma di junio]] - [[Dominika Šalková]], Cheka tenisistino * [[30ma di julio]] - [[Rudik Yurikovich Makaryan|Rudik Makaryan]], Rusa shakoludistulo * [[6ma di agosto]] - [[Diego Moreira]], Belga futbalisto * [[14ma di agosto]] - [[Yana Gennadyevna Vorona|Yana Vorona]], Rusa gimnastikistino * [[17ma di agosto]] - [[Alexis Blokhina]], Usana tenisistino * [[30ma di agosto]] - [[Rachel Gailis]], Usana tenisistino * [[5ma di septembro]] - [[Robin Montgomery]], Usana tenisistino * [[27ma di septembro]] - [[João Pedro Gonçalves Neves]], Portugalana futbalisto * [[5ma di oktobro]] - [[Reese Brantmeier]], Usana tenisistino * [[16ma di oktobro]] - [[Mia Mack]], Germana tenisistino * [[5ma di novembro]] - [[Yaimar Medina]], Equadorana futbalisto * 5ma di novembro - [[Leya Rafisovna Garifullina|Leya Garifullina]], Rusa shakoludistino * [[8ma di novembro]] - [[Eleana Yu]], Usana tenisistino * [[16ma di novembro]] - [[Julie Štruplová]], Cheka tenisistino * [[17ma di novembro]] - [[Linda Nosková]], Cheka tenisistino * [[2ma di decembro]] - [[Robin Risser]], Franca futbalisto * [[22ma di decembro]] - [[Dion Gallapeni]], Kosovana futbalisto * [[29ma di decembro]] - [[El Hadji Malick Diouf]], Senegalana futbalisto == Morti == * [[1ma di januaro]] - [[Mikko Juva]], Finlandana politikisto ed arkiepiskopo (n. 1918) * [[6ma di januaro]] - [[Pierre Charles]], chefministro di Dominika (n. 1954) * [[9ma di januaro]] - [[Norberto Bobbio]], Italiana filozofo<ref>{{Extera ligilo|url=https://www1.folha.uol.com.br/folha/mundo/ult94u67732.shtml |titulo= Filósofo Norberto Bobbio morre na Itália aos 94 anos|publikigita ye=9ma di januaro 2004 |editero=Folha de S.Paulo|vidita ye=25ma di agosto 2019|idiomo= {{pt}}}}</ref> (n. 1909) [[Arkivo:Kalevi_Sorsa.jpg|thumb|130px|[[Kalevi Sorsa]]]] * [[16ma di januaro]] - [[Kalevi Sorsa]], Finlandana politikisto (n. 1930) * [[28ma di januaro]] - [[Eeva Joenpelto]], Finlandana skriptisto (n. 1921) * [[14ma di februaro]] - [[Marco Pantani]], Italiana konkurso-biciklisto (n. 1970) * [[17ma di februaro]] - [[José López Portillo]], prezidanto di Mexikia (n. 1920)<ref>{{Extera ligilo|url=https://historia-biografia.com/jose-lopez-portillo/|titulo= Historia y biografía de José López Portillo|vidita ye= 12ma di aprilo 2020|idiomo={{es}}}}</ref> * [[26ma di februaro]] - [[Boris Trajkovski]], prezidanto di Norda Macedonia (n. 1956) * [[29ma di februaro]] - [[Harold Bernard St. John]], chefministro di Barbados (n. 1931) * [[4ma di marto]] - [[Claude Nougaro]], Franca kantisto (n. 1929) * [[15ma di marto]] - [[John Pople]], Angla kemiisto, Nobel-laureato (n. 1925) * [[20ma di marto]] - Rejino [[Juliana de Nederlando]] (n. 1909) * [[28ma di marto]] - [[Peter Ustinov]], Angla aktoro (n. 1921) * [[18ma di aprilo]] - [[Kamisese Mara]], ex-prezidanto e ex-chefministro di Fidji (n. 1920) * [[5ma di mayo]] - [[Thea Beckman]], Nederlandana skriptisto (n. [[1923]]) * [[9ma di mayo]] - [[Brenda Fassie]], Sudafrikana kantistino (n. 1964) * 9ma di mayo - [[Jan Hanzl]], Chekoslovakiana hokeisto (n. 1920) * 9ma di mayo - [[Ahmat Abdulhamidovich Kadirov|Ahmat Kadirov]], prezidanto di Chechenia (n. 1951) * [[26ma di mayo]] - [[Nikolai Stepanovich Chernih|Nikolai Chernih]], Rusa astronomo (n. 1931) * [[27ma di mayo]] - [[Werner Tübke]], Germana piktisto (n. 1929) [[Arkivo:President Ronald Reagan Holding "The Gipper" Jersey at a Campaign Rally in Endicott New York - DPLA - 50860bbaa18f97534b4644dd5784f932.jpg|thumb|130px|[[Ronald Reagan]]]] * [[5ma di junio]] - [[Ronald Reagan]], ex-aktoro e prezidanto di Usa (n. 1911) * [[10ma di junio]] - [[Ray Charles]], Usana muzikisto (n. 1930)<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.britannica.com/biography/Ray-Charles |titulo= Ray Charles{{!}}Biography & Songs |editero=Encyclopaedia Britannica|vidita ye=1ma di aprilo 2020|idiomo={{en}}}}</ref> * 10ma di junio - [[Xenofon Zolotas]], chefministro di Grekia (n. 1904) * [[16ma di junio]] - [[Thanom Kittikachorn]], chefministro di Tailando (n. 1911) * [[17ma di junio]] - [[Sara Lidman]], Sueda skriptisto (n. 1923) * [[19ma di junio]] - [[Oscar Bento Ribas]], Angolana skriptisto (n. 1909) * [[21ma di junio]] - [[Leonel Brizola]], Braziliana politikisto (n. 1922)<ref>{{Extera ligilo|titulo=Biografia de Leonel Brizola - eBiografia |url=https://www.ebiografia.com/leonel_brizola/|vidita ye=11ma di aprilo 2020|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[25ma di junio]] - [[Carlos Alberto Lacoste]], prezidanto di Arjentinia (n. 1929) * 25ma di junio - [[Fred Ramdat Misier]], prezidanto di Surinam (n. 1926) [[Arkivo:Marlon brando waterfront 1.jpg|130px|thumb|[[Marlon Brando]]]] * [[1ma di julio]] - [[Marlon Brando]], Usan aktoro (n. 1924) * [[2ma di julio]] - [[Sophia de Mello Breyner Andresen]], Portugalana skriptisto (n. 1919) * [[5ma di julio]] - [[Hugh Shearer]], chefministro di Jamaika (n. 1923) * [[6ma di julio]] - [[Thomas Klestil]], prezidanto di Austria (n. 1932) * [[10ma di julio]] - [[Maria de Lourdes Pintasilgo]], chefministro di Portugal (n. 1930) * [[19ma di julio]] - [[Zenko Suzuki]], chefministro di Japonia (n. 1911) * [[21ma di julio]] - [[Edward B. Lewis]], Usana genetikisto, Nobel-laureato (n. 1918) * [[28ma di julio]] - [[Francis Crick]], Usana ciencisto, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino<ref>{{Extera ligilo|titulo=Francis Crick, DNA pioneer and English gentleman, dies|url=https://www.independent.co.uk/news/uk/this-britain/francis-crick-dna-pioneer-and-english-gentleman-dies-7907236.html|vidita ye=25ma di agosto 2019|editero=The Independent|idiomo={{en}}}}</ref> (n. 1916) * [[1ma di agosto]] - [[Philip Abelson]], Usana fizikisto (n. 1913) * [[2ma di agosto]] - [[Henri Cartier-Bresson]], Franca fotografisto (n. 1908)<ref>{{extera ligilo|url=https://www.britannica.com/biography/Henri-Cartier-Bresson|titulo=Henri Cartier-Bresson{{!}}French photographer|editero=Encyclopaedia Britannica|idiomo={{en}}}}</ref> * 2ma di agosto - [[Heinrich Mark]], chefministro di Estonia en exilo (n. 1911) * [[3ma di agosto]] - [[Henri Cartier-Bresson]], Franca fotografisto (n. 1908) [[Arkivo:Rick James in Lifestyles of the Rich 1984.JPG|thumb|130px|[[Rick James]]]] * [[6ma di agosto]] - [[Rick James]], Usana kantisto e kompozisto (n. 1948)<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.biography.com/musician/rick-james |titulo=Rick James - Singer - Biography|vidita ye=25ma di agosto 2019|idiomo={{en}}}}</ref> * [[12ma di agosto]] - [[Godfrey Newbold Hounsfield]], Britanian injenioro, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino (n. 1912) * [[14ma di agosto]] - [[Czesław Miłosz]], Polona skriptisto, Nobel-laureato (n. 1911) * [[15ma di agosto]] - [[Sune Bergström]], Sueda biokemiisto, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino (n. 1910) * [[16ma di agosto]] - [[Ivan Hlinka]], Chekoslovakiana hokeisto (n. 1950) * [[17ma di agosto]] - [[Kain Tapper]], Finlandana skultisto ed akademiano (n. 1930) * [[21ma di agosto]] - [[Viktor Vasilyevich Avilov|Viktor Avilov]], Rusa aktoro (n. 1953) * [[26ma di agosto]] - [[Laura Branigan]], Usana kantistino (n. 1952) * [[8ma di septembro]] - [[Frank Thomas (animisto)|Frank Thomas]], Usan animisto e muzikisto (n. 1912) * [[15ma di septembro]] - [[Johnny Ramone]], Usana gitaristo ([[The Ramones]]) (n. 1948) * 15ma di septembro - [[Daouda Malam Wanké]], prezidanto di Nijer (n. 1946 ?) * [[5ma di oktobro]] - [[Maurice Wilkins]], Britaniana ciencisto, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino (n. 1916) * [[8ma di oktobro]] - [[Jacques Derrida]], Franca filozofo (n. 1930) * [[10ma di oktobro]] - [[Christopher Reeve]], Usan aktoro (n. 1952) * [[29ma di oktobro]] - [[Edward Oliver LeBlanc]], chefministro di Dominika (n. 1923) [[Arkivo:Yasser-arafat-1999-2.jpg|thumb|130px|[[Yasser Arafat]]]] * [[11ma di novembro]] - [[Yasser Arafat]], prezidanto di [[Palestinana stato]] (n. 1929) * [[13ma di novembro]] - [[Ol' Dirty Bastard]], Usana kantisto di ''rap'' e muzikala produktisto (n. 1968) * [[19ma di novembro]] - [[John Robert Vane]], Britaniana biokemiisto, Nobel-laureato (n. 1927) * [[11ma di decembro]] - [[Jozef Lenárt]], chefministro di Chekoslovakiana politikisto (n. 1923) * [[19ma di decembro]] - [[Herbert C. Brown]], Usana kemiisto, Nobel-laureato pri kemio (n. 1912) [[Arkivo:P. V. Narasimha Rao.JPG|thumb|130px|[[Pamulaparti Venkata Narasimha Rao|Narasimha Rao]]]] * [[23ma di decembro]] - [[Pamulaparti Venkata Narasimha Rao]], chefministro di India (n. 1921) * [[28ma di decembro]] - [[Susan Sontag]], Usana skriptisto (n. 1933) * [[29ma di decembro]] - [[Julius Axelrod]], Usana biokemiisto, Nobel-laureato (n. 1912) * [[30ma di decembro]] - [[Artie Shaw]], Usana jazo-muzikisto (n. 1910) * [[31ma di decembro]] - [[Gerard Debreu]], Franca ekonomikisto, Nobel-laureato (n. 1921) == Nobel-premiiziti == * [[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: [[David J. Gross]], [[Hugh David Politzer]], [[Frank Wilczek]] * [[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: [[Aaron Ciechanover]], [[Avram Hershko]], [[Irwin Rose]] * [[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: [[Linda B. Buck]], [[Richard Axel]] * [[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: [[Elfriede Jelinek]] * [[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: [[Wangari Maathai]] * [[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]: [[Finn E. Kydland]], [[Edward C. Prescott]] == Referi == {{reflist}} [[Kategorio:yari 2000a]] frzv5sjb0ogu6symlwe9ifnc5lqmnnn 0 885 1125045 1124586 2026-07-04T01:49:55Z Joao Xavier 110 +imaji 1125045 wikitext text/x-wiki {{20ma yarcento}} La [[yaro]] '''1970''' (MCMLXX per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye [[jovdio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esis la 970ma [[yaro]] di la duesma yarmilo, la 70ma yaro di la [[20ma yarcento]], e la 1ma yaro di la [[yari 1970a]]. ==Eventi == ===[[Kosmo]] === * [[11ma di februaro]] - [[Japonia]] lansas lua unesma [[artificala satelito]], ''Ohsumi''. * [[11ma di aprilo]] - Nefortunoza [[kosmonavo]] ''[[Apollo 13]]'' sendesas aden kosmo. * [[13ma di aprilo]] - Acidento di tanko di [[oxo]] obligas la halto di la misiono ''Apollo 13''. * [[17ma di aprilo]] - ''Apollo 13'' retroflugas adsur [[Tero]]. * [[24ma di aprilo]] - [[Popul-Republiko Chinia]] lansas sua unesma [[artificala satelito]]. * [[20ma di septembro]] - Senkrua [[kosmoprobilo]] [[Sovietia]]na ''Luna 16'' venas en la [[Luno]] por kolektar roki.<ref>{{Extera ligilo|idiomo={{en}}|titulo=1970: Soviet probe collects moon rock|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/september/20/newsid_4092000/4092669.stm |vidita ye=24ma di julio 2016|editero=BBC}}</ref> * [[21ma di septembro]] - [[Soviet-Uniono|Sovietiana]] [[kosmoprobilo]] ''Luna 16'' lansas su de la surfaco de la [[luno]], por retrovoyajar a [[Tero]] kun specimeno di sulo. * [[12ma di decembro]] - Kosmosondilo ''[[Uhuru]]'' lansesas. * [[15ma di decembro]] - Kosmonavo ''[[Venera 7]]'' atingas la surfaco di [[Venuso]]. ===[[Europa]] === * [[10ma di aprilo]] - [[Paul McCartney]] anuncas ke ilu livis la grupo ''[[The Beatles]]''.<ref>{{Citez jurnalo od edituro‎|titulo=The Beatles Forever|nomo=Nicholas|surnomo=Schaffner|loko=New York|editero=Cameron House|publikigita ye=1977|pagini=135}}</ref> ===[[Azia]] === * [[4ma di januaro]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 7.1 che [[skalo di Richter]] frapas Tonghai, [[provinco Yunnan]], [[Popul-Republiko Chinia]], e produktas adminime 15 mil morti. * [[10ma di marto]] - [[Milito di Vietnam]]: kapitano Ernest Medina akuzesas pri milito-krimino pro la [[masakro di My Lai]]. * [[15ma di marto]] til la [[13ma di septembro]] - En [[Osaka]], [[Japonia]] eventas l'universala expozo Expo'70. * [[28ma di marto]] - Ye 23:02 kloki, [[Ter-tremo]] kun forteso 7.2 che [[skalo di Richter]] frapas westala [[Turkia]],<ref name="ks">{{Extera ligilo|url=https://web.archive.org/web/20110523162746/http://www.kultursanat.gen.tr/_eng/bgediz/deprem.htm|titulo=Kütahya Gediz İlçesi-1970 Gediz Depremi |editero=Kültür Sanat|idiomo={{tr}}}}</ref> e produktas 1086 morti e 1260 plusa homi vundita. Che urbo Gediz, plura mil homi perdas hemi. Gediz pose konstruktesos ye nova loko, 7 km fore del antea loko. * [[29ma di aprilo]] - [[Usa]] invadas [[Kambodja]] pro chasar ''[[Vietkong]]i''. Intensa protesti kontre milito eventas en Usa. * [[12ma di septembro]] - Militanti de la Fronto Populala pri la Liberigo di Palestina (FPLP) explozas tri kidnapita avioni che dezerto di [[Jordania]], di qui du kaptesis ye la 6ma di septembro ed 1 ye la 9ma di septembro. Nula gajo-homi mortigesas o vundesas.<ref>{{Extera ligilo |url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/september/12/newsid_2514000/2514929.stm|titulo=1970: Hijacked jets destroyed by guerrillas |editero=BBC|vidita ye=1ma di januaro 2017}}</ref> * [[22ma di septembro]] - [[Tunku Abdul Rahman]] renuncas kom chefministro di [[Malaizia]]. * [[12ma di novembro]] - [[Ciklono]] ''Bhola'' frapas [[Bangladesh]] e produktos til {{formatnum:500000}} morti.<ref name="NOAA">{{Extera ligilo |url=https://web.archive.org/web/20080517144749/http://www.research.noaa.gov/spotlite/2007/spot_cyclone.html |titulo=NOAA Researcher's Warning Helps Save Lives in Bangladesh|publikigita ye=6ma di decembro 2007|autoro=Paula Ouderm|vidita ye=24ma di januaro 2008|editero=National Oceanic and Atmospheric Administration}}</ref> * [[1ma di decembro]] - [[Sud-Yemen|Popul-Demokrata Republiko Yemen]] kreesas. ===[[Afrika]] === * [[9ma di januaro]] - [[Interna milito di Nigeria]]: [[Owerri]], chef-urbo di [[Biafra]], kaptesas da Nigeriana trupi. * [[15ma di januaro]] - [[Interna milito di Nigeria]]: [[Biafra]] kapitulacas ed anexesas itere a [[Nigeria]]. * [[2ma di marto]] - [[Rhodezia]] deklaras su [[republiko]], e ruptas kun [[Unionita Rejio|Britaniana]] [[monarkio]]. * [[24ma di aprilo]] - [[Gambia]] divenas republiko. * [[17ma di mayo]] - En [[Maroko]], [[Thor Heyerdahl]] hisas segli di ''Ra 2ma'' pro voyajar tra [[Atlantiko]]. * [[6ma di julio]] - [[Interna milito]] finas en [[Nigeria]]. Pos 3-yara milito, [[Biafra]] vinkesas. * [[21ma di julio]] - En [[Egiptia]], aquobarilo kompleteskas che [[Assuan]]. * [[20ma di oktobro]] - [[Siad Barre]] deklaras ke [[Somalia]] esas [[socialismo|socialista]] stato. ===[[Nord-Amerika]] === * [[20ma di aprilo]] - [[Cancún]] fondesas en [[Mexikia]]. * [[4ma di mayo]] - [[Polico]] di [[Ohio]], [[Usa]], pafas kontre studenti dil [[universitato]] ''Ken State'', qui protestis kontre [[milito di Vietnam]]. Quar studenti mortigesas.<ref name=history>{{Extera ligilo|url=http://www.thepeoplehistory.com/may4th.html|titulo=What happened on May 4th - This day in History|editero=thepeoplehistory.com|idiomo={{en}}|vidita ye=3ma di mayo 2015}}</ref> * [[9ma di mayo]] - Cirkume 100 mil personi protestas en Usa kontre [[milito di Vietnam]]. * [[11ma di mayo]] - Violentoza [[tornado]] frapas Lubbock, [[Texas]], e produktas 26 morti. * [[17ma di oktobro]] - Sep dii pos ilua kapto, kadavro di Kanadana politikisto [[Pierre Laporte]] trovesas. * [[18ma di novembro]] - Usana kemiisto [[Linus Pauling]] informas pri lua analizo, ke [[vitamino C]] preventas ed analgezias [[gripo]]. ===[[Sud-Amerika]] === * [[1ma di februaro]] - En [[Arjentinia]], du treni kolizionas proxim la staciono Benavídez, che la [[provinco Buenos Aires]]. L'acidento produktas 236 morti, esante la maxim mala ferovoyala acidento de la historio Arjentiniana.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.clarin.com/sociedad/comunicacion-causo-tragedia-ferroviaria-argentina_0_Ny7kBSOFg.html|titulo=El “error de comunicación” que causó la peor tragedia ferroviaria argentina|editero=Clarín|publikigita ye=1ma di februaro 2016|vidita ye=27ma di februaro 2020|idiomo={{es}}}}</ref> * [[22ma di februaro]] - [[Guyana]] divenas [[republiko]]. * [[4ma di mayo]] - En [[Arjentinia]], prezidanto [[Juan Carlos Onganía]] signatas la "lego kontre terorismo", qua establisas [[mortopuniso]] por personi qui praktikus [[kidnapo|kidnapi]], sedicii ed altra krimini.<ref>Fonto: ''Almanaque de Seleções - 1971'', seciono ''O Mundo Dia a Dia''. Publikigita en 1971 en Rio de Janeiro, Brazilia.</ref> * [[31ma di mayo]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 7,9 che [[skalo di Richter]] frapas regiono Áncash en [[Peru]], e produktas de {{formatnum:66794}} til {{formatnum:70000}} morti. [[Terglitado]] enterigas urbeto Yungay.<ref>{{Extera ligilo|titulo=31, 1970: O mortal terremoto Ancash / Huascaran / deslizamento de terra - Toll: aprox. Mortalidades 70,000|url=https://pt.earthquake-report.com/2017/05/31/may-31-1970-the-deadly-ancash-huascaran-earthquake-landslide-toll-approx-70000-death/|editero=Terremoto.Report.com|vidita ye=4ma di oktobro 2018|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[24ma di oktobro]] - [[Salvador Allende]] elektesas prezidanto di [[Chili]]. ===[[Oceania]] === * [[4ma di junio]] - [[Tonga]] nedependanteskas de [[Unionita Rejio]]. * [[10ma di oktobro]] - [[Fidji]] nedependanteskas. ==[[Sporto]]== * [[28ma di februaro]] til la [[13ma di marto]] - En [[Panama-urbo]] eventas la 11ma Ludi di Central-Amerika e Karibia, kun la partopreno di {{formatnum:2095}} atleti de 21 nacioni. * [[31ma di mayo]] til la [[21ma di junio]] - [[Mondala Kupo di Futbalo]] eventas en [[Mexikia]]. En la finala partio, [[Brazilia]] vinkas, e recevas [[trofeo Jules Rimet]]. ==Naski == * [[8ma di januaro]] - [[Võ Thị Ánh Xuân]], Vietnamana politikistino [[Arkivo:Zack De La Rocha CIW Rally.jpg|thumb|130px|[[Zack de la Rocha]]]] * [[12ma di januaro]] - [[Zack de la Rocha]], Usana muzikisto, kantisto e kompozisto ([[Rage Against the Machine]]) * 12ma di januaro - [[Roman Kołtoń]], Polona jurnalisto, prizentisto e komentisto pri sporto * [[13ma di januaro]] - [[Marco Pantani]], Italiana biciklisto (m. 2004) * [[14ma di januaro]] - [[Liesbeth Zegveld]], Nederlandana advokatino e profesorino pri yuro * [[26ma di januaro]] - [[Bjarni Benediktsson (1970)|Bjarni Benediktsson]], chefministro di Islando [[Arkivo:Warwick Davis 20191205.jpg|thumb|130px|[[Warwick Davis]]]] * [[3ma di februaro]] - [[Warwick Davis]], Britanian aktoro * [[6ma di februaro]] - [[Radim Barchánek]], Chekoslovakiana e Cheka hokeisto * [[14ma di februaro]] - [[Simon Pegg]], Britanian aktoro * [[16ma di februaro]] - [[Kevin Allison]], Usan aktoro, komediisto e skriptisto * [[5ma di marto]] - [[Milan Antoš]], Chekoslovakiana e Cheka hokeisto * 5ma di marto - [[Aleksandar Vučić]], chefministro e prezidanto di Serbia * 5ma di marto - [[John Frusciante]], Usana muzikistulo ([[Red Hot Chili Peppers]]) * [[6ma di marto]] - [[Chris Broderick]], Usana muzikisto ([[Megadeth]]) * [[15ma di marto]] - [[Vitali Zinurovich Abdulov|Vitali Abdulov]], Rus aktoro [[Arkivo:Queen Latifah 2018.jpg|thumb|130px|[[Queen Latifah]]]] * [[18ma di marto]] - [[Queen Latifah]], Usana kantistino * [[24ma di marto]] - [[Lara Flynn Boyle]], Usan aktorino * [[26ma di marto]] - [[Siarhiey Uladzimiravich Skakun|Siarhiey Skakun]], Bielorusa tenisistulo * [[27ma di marto]] - [[Leila Pahlavi]], princino di Iran (m. 2001) * [[31ma di marto]] - [[Alenka Bratušek]], chefministrino di Slovenia * [[15ma di mayo]] - [[Frank de Boer]], Nederlandana futbalisto * [[4ma di aprilo]] - [[Rafał Darżynkiewicz]], Polona jurnalisto e komentisto pri sporto * [[8ma di aprilo]] - [[Andrej Plenković]], chefministro di Kroatia * [[11ma di aprilo]] - [[Radek Bělohlav]], Chekoslovakiana e Cheka hokeisto [[Arkivo:Secretary Pompeo Meets With Prime Minister Hariri (47392565222).jpg|thumb|130px|[[Saad Hariri]]]] * [[18ma di aprilo]] - [[Saad Hariri]], chefministro di Libano * [[19ma di aprilo]] - [[Kelly Holmes]], Britanian atletino pri 800-metra e 1500-metra kurado * [[29ma di aprilo]] - [[Andre Agassi]], Usana tenisistulo * 29ma di aprilo - [[Uma Thurman]], Usan aktorino * [[3ma di mayo]] - [[Def Rhymz]], Surinamana-Nederlandana muzikisto (m. 2024) * [[4ma di mayo]] - [[Karla Homolka]], Kanadana krimininto * [[8ma di mayo]] - [[Naomi Klein]], Kanadana jurnalisto e politikal aktivisto * [[13ma di mayo]] - [[Igor Viktorovich Kochetkov|Igor Kochetkov]], Rusa politikisto, jurnalisto ed aktivisto pri HBTI [[Arkivo:Gabriel Sabatini -b (33336033170) (cropped).jpg|thumb|130px|[[Gabriela Sabatini]]]] * [[16ma di mayo]] - [[Gabriela Sabatini]], Arjentiniana tenisistino<ref>{{extera ligilo|titulo=Sabatini, Gabriela (1970-)|idiomo={{en}} |url=https://www.encyclopedia.com/humanities/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/sabatini-gabriela-1970|editero=Encyclopedia.com}}</ref> * [[18ma di mayo]] - [[Tina Fey]], Usan aktorino * [[20ma di mayo]] - [[Ömürbek Babanov]], Kirgiziana politikisto * 20ma di mayo - [[Hengameh Ghaziani]], Iranana cinem-aktorino * [[22ma di mayo]] - [[Naomi Campbell]], Angla manekino ed aktorino * [[4ma di junio]] - [[Ekrem İmamoğlu]], Turka politikisto * [[7ma di junio]] - [[Cafu]], Braziliana futbalisto * [[11ma di junio]] - [[Dmitri Valeryevich Utkin|Dmitri Utkin]], Rusa oficiro (m. 2023) [[Arkivo:Flickr - proteusbcn - Final Eurovision 2008 (121) (cropped).jpg|thumb|130px|<small>[[David Fernández Ortiz]]</small>]] * [[24ma di junio]] - [[David Fernández Ortiz]], Hispana komediisto * [[17ma di julio]] - [[Gavin McInnes]], Kanadana skriptisto e politikala komentisto * [[2ma di julio]] - [[Monie Love]], Angla muzikistino * [[8ma di julio]] - [[Todd Martin]], Usana tenisisto * [[23ma di julio]] - [[Saulius Skvernelis]], chefministro di Lituania * [[30ma di julio]] - [[Dean Edwards]], Usan aktoro * [[8ma di agosto]] - [[Narges Abyar]], Iranan aktorino, cinematografistino e cenaristino * [[13ma di agosto]] - [[Alan Shearer]], Angla futbalisto * [[23ma di agosto]] - [[River Phoenix]], Usana cinem-aktoro (m. 2003) [[Arkivo:Claudia Schiffer 20091006 Chanel 02.jpg|thumb|130px|[[Claudia Schiffer]]]] * [[25ma di agosto]] - [[Claudia Schiffer]], Germana manekino * [[31ma di agosto]] - [[Nikola Gruevski]], chefministro di Norda Makedonia * [[1ma di septembro]] - [[Padma Lakshmi]], Indian-Usan aktorino * [[4ma di septembro]] - [[Igor Cavalera]], Braziliana muzikisto ([[Sepultura]]) * [[11ma di septembro]] - [[Fanny Cadeo]], Italian aktorino * [[27ma di septembro]] - [[Nyamaagiyn Altanhuyag]], Mongoliana boxisto * [[6ma di oktobro]] - [[Irina Alexandrovna Gerasimyonok|Irina Gerasimyonok]], Rusa sporta pafistino [[Arkivo:Matt Damon-60034.jpg|thumb|130px|[[Matt Damon]]]] * [[8ma di oktobro]] - [[Matt Damon]], Usan aktoro * [[12ma di oktobro]] - [[Miroslav Barus]], Chekoslovakiana e Cheka hokeisto * [[22ma di oktobro]] - [[Episkopo Paisi (Yurkov)|Paisi (Yurkov)]], episkopo di Rusa Ortodoxa Eklezio * [[27ma di oktobro]] - [[Svetlana Alexandrovna Abramova|Svetlana Abramova]], Rusa atletino pri saltado per stango * [[29ma di oktobro]] - [[Philip Cocu]], Nederlandana futbalisto * [[7ma di novembro]] - [[Marc Rosset]], Suisa tenisisto * 7ma di novembro - [[Morgan Spurlock]], Usana cinematografisto (m. 2024) * [[11ma di novembro]] - [[Adam Broomberg]], Sudafrikan artisto, edukero e politikisto [[Arkivo:Han Kang at 2024 Nobel press conference.jpg|thumb|130px|[[Han Kang]]]] * [[27ma di novembro]] - [[Han Kang]], Sud-Koreana skriptistino, Nobel-laureato * [[28ma di novembro]] - [[Édouard Philippe]], chefministro di Francia * [[13ma di decembro]] - [[Võ Văn Thưởng]], prezidanto di Vietnam * [[17ma di decembro]] - [[Lado Gurgenidze]], chefministro di Gruzia * [[21ma di decembro]] - [[Bart de Wever]], chefministro di Belgia * [[22ma di decembro]] - [[Ted Cruz]], Usana politikisto * [[Silvia Dimitrova]], Bulgara piktistino ==Morti == [[Arkivo:Max_Born.jpg|thumb|130px|[[Max Born]]]] * [[5ma di januaro]] - [[Max Born]], Germana fizikisto, Nobel-laureato en 1954 (n. 1882) * [[18ma di januaro]] - [[David O. McKay]], prezidanto dil Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi (n. 1873) * [[29ma di januaro]] - [[Lawren Harris]], Kanadana piktisto (n. 1885) * [[2ma di februaro]] - [[Bertrand Russell]], Angla filozofo e logikisto, Nobel-laureato pri paco (n. 1872)<ref>{{extera ligilo|titulo=Bertrand Russell - British logician and philosopher|url=https://www.britannica.com/biography/Bertrand-Russell|editero=Encyclopaedia Britannica|idiomo={{en}} }}</ref> * [[16ma di februaro]] - [[Francis Peyton Rous]], Usana biologiisto, Nobel-laureato (n. 1879) * [[17ma di februaro]] - [[Shmuel Yosef Agnon]], Israelana skriptisto, Nobel-laureato (n. 1887) * [[20ma di februaro]] - [[João Café Filho]], prezidanto di Brazilia (n. 1889)<ref>{{extera ligilo|url=https://educacao.uol.com.br/biografias/joao-fernandes-campos-cafe-filho.jhtm|titulo=João Fernandes Campos Café Filho|editero=UOL Educação|vidita ye=4ma di marto 2023|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[6ma di marto]] - [[Wlastimil Hofman]], Polona piktisto (n. 1881) * [[8ma di marto]] - [[Otto Peltzer]], German atleto (n. 1900) * [[28ma di marto]] - [[Jules Vignes]], Franc anarkiista editero ed Idisto (n. 1884) [[Arkivo:Heinrich-Bruening-bei-Verabschiedung-von-Ramsay-MacDonald-auf-Flugplatz-Tempelhof.jpg|thumb|130px|[[Heinrich Brüning]]]] * [[30ma di marto]] - [[Heinrich Brüning]], kancelero di Germana (n. 1885) * [[16ma di aprilo]] - [[Richard Joseph Neutra]], Usan arkitekto (n. 1892) * [[20ma di aprilo]] - [[Paul Celan]], Rumana-Franca poeto en Germana linguo (n. 1920) * [[26ma di aprilo]] - [[Francisco Cunha Leal]], chefministro di Portugal (n. 1888) * [[12ma di mayo]] - [[Nelly Sachs]], Germana skriptisto, Nobel-laureato (n. 1891) * [[13ma di mayo]] - [[William Dobell]], Australiana piktisto (n. 1899) * [[1ma di junio]] - [[Pedro Eugenio Aramburu]], ex-prezidanto di Arjentinia (n. 1903) * 1ma di junio - [[Giuseppe Ungaretti]], Italiana poeto (n. 1888) * [[5ma di junio]] - [[Vicente do Rego Monteiro]], Braziliana piktisto (n. 1899) * [[9ma di junio]] - [[Rafael Ángel Calderón Guardia]], prezidanto di Kosta Rika (n. 1900) * [[11ma di junio]] - [[Alexandr Fyodorovich Kerenski|Alexandr Kerenski]], Rusa chefministro pos februaral revoluciono (n. 1881) * [[15ma di junio]] - [[Henri Queuille]], chefministro di Francia (n. 1884) * 15ma di junio - [[José de Almada Negreiros]], Portugalana skriptisto (n. 1893) [[Arkivo:Soekarno.jpg|130px|thumb|[[Sukarno]]]] * [[21ma di junio]] - [[Lev Abramovich Kassil|Lev Kassil]], Rusa skriptisto (n. 1905) * 21ma di junio - [[Sukarno]], prezidanto di Indonezia (n. 1901) * [[26ma di junio]] - [[Leopoldo Marechal]], Arjentiniana poeto e novelisto (n. 1900) * [[4ma di julio]] - [[Barnett Newman]], Usana piktisto (n. 1905) * [[7ma di julio]] - [[Laura Knight]], Britaniana piktisto (n. 1877) * [[10ma di julio]] - [[Bjarni Benediktsson]], Islandana politikistulo, ex-chefministro (n. 1908) * 10ma di julio - [[Félix Gaillard]], chefministro di Francia (n. 1919) * [[13ma di julio]] - [[Arthur Charles Miller]], Usana fotografo-filmifisto (n. 1895) * [[15ma di julio]] - [[José de Almada Negreiros]], Portugalana piktisto e skriptisto (n. 1893) * 15ma di julio - [[Eric Berne]], Usana psikiatriisto (n. 1910) * [[27ma di julio]] - [[António de Oliveira Salazar]], diktatoro di Portugal (n. 1889) * [[1ma di agosto]] - [[Otto Heinrich Warburg]], Germana biologiisto, Nobel-laureato (n. 1883) * [[10ma di agosto]] - [[Alexander Gode]], Germana linguisto, un ek la kreinti di [[Interlingua]] (n. 1906) * [[11ma di agosto]] - [[Otto Peltzer]], German atleto (n. 1900) [[Arkivo:François Mauriac redux.jpg|thumb|130px|[[François Mauriac]]]] * [[1ma di septembro]] - [[François Mauriac]], Franca skriptisto, Nobel-laureato (n. 1885) * [[18ma di septembro]] - [[Jimi Hendrix]], Usana ''rock''-muzikisto<ref>{{Extera ligilo|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/september/18/newsid_3528000/3528692.stm|titulo=1970: Rock legend Hendrix dies after party|editero=BBC|vidita ye=1ma di januaro 2017}}</ref> (n. 1942) * [[23ma di septembro]] - [[Veno Pilon]], Sloveniana piktisto (n. 1896) * [[25ma di septembro]] - [[Erich Maria Remarque]], Germana skriptisto (n. 1898) * [[28ma di septembro]] - [[Gamal Abdel Nasser]], prezidanto di Egiptia (n. 1918) * 28ma di septembro - [[John Dos Passos]], Usana novelisto (n. 1896) * [[4ma di oktobro]] - [[Janis Joplin]], Usana ''blues''- e ''rock''-kantistino (n. 1943) * [[10ma di oktobro]] - [[Édouard Daladier]] chefministro di Francia (n. 1884) * [[19ma di oktobro]] - [[Lázaro Cárdenas del Río]], prezidanto di Mexikia (n. 1895) * [[6ma di novembro]] - [[Henri Jeanson]], Franca jurnalisto (n. 1900) [[Arkivo:Commander of Free French Forces General Charles de Gaulle seated at his desk in London during the Second World War. D1973.jpg|thumb|130px|[[Charles de Gaulle]]]] * [[9ma di novembro]] - [[Charles de Gaulle]], Franca generalo e prezidanto (1959 til 1969)<ref>{{Extera ligilo|titulo=1970: France mourns death of de Gaulle|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/november/9/newsid_4275000/4275206.stm |vidita ye=1ma di januaro 2017|editero=BBC |idiomo={{en}}}}</ref> (n. 1890) * [[15ma di novembro]] - [[Boris Afanasyevich Eder|Boris Eder]], Sovietiana gimnastikistulo e cirkal artisto (n. 1894) * 15ma di novembro - [[Konstantinos Tsaldaris]], chefministro di Grekia (n. 1884) * [[21ma di novembro]] - [[Chandrasekhara Venkata Raman]], Indiana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1888) * [[23ma di novembro]] - [[Yusof bin Ishak]], unesma prezidanto di Singapur (n. 1910) * [[25ma di novembro]] - [[Yukio Mishima]], Japonian aktoro (n. 1925) * [[Marcel Pesch]], Franc Idisto (n. 1893) ==Nobel-premiiziti == * [[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: [[Hannes Alfvén]], [[Louis Néel]] * [[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: [[Luis Federico Leloir]] * [[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: [[Bernard Katz]], [[Ulf von Euler]], [[Julius Axelrod]] * [[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: [[Alexandr Isayevich Soljenicin|Alexandr Soljenicin]] * [[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: [[Norman Borlaug]] * [[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]: [[Paul Samuelson]] ==Referi == {{reflist}} [[Kategorio:Yari 1970a]] a2xpeaux0voo8blltpqebn7iresz6o1 0 1278 1125038 1110246 2026-07-04T00:43:31Z Joao Xavier 110 +naski, imaji 1125038 wikitext text/x-wiki {{21ma yarcento}} La [[yaro]] '''2003''' (MMIII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye [[merkurdio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esis la 3ma [[yaro]] di la triesma yarmilo, la 3ma yaro di la [[21ma yarcento]], e la 4ma yaro di la [[yari 2000a]]. == Eventi == === [[Kosmo]] === * [[23ma di januaro]] - La lasta signalifi di la kosmosondilo [[Pioneer 10]] recevesas. * [[1ma di februaro]] - [[Spaco-paromo]] ''Columbia'' explozas che l'[[atmosfero]] e produktas la morto di 7 [[astronauto|astronauti]].<ref>{{Extera ligilo|titulo=2003: Columbia shuttle disintegrates killing seven|editero=BBC |url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/february/1/newsid_3416000/3416589.stm|vidita ye=2ma di oktobro 2018}}</ref> * [[7ma di mayo]] - [[Tero]], [[Merkuro]] e [[Suno]] esas en la sama lineo. * [[2ma di junio]] - ''[[Mars Express]]'' lansesis. * [[15ma di oktobro]] - [[Popul-Republiko Chinia]] sendas unesma astronauto aden la [[kosmo]]. * [[9ma di novembro]] - [[Luno|Lunal]] eklipso en [[norda misfero]]. * [[14ma di novembro]] - Planeteto [[Sednao]] deskovresas. * [[24ma di novembro]] - Eventas [[Suno|sunal]] [[eklipso]] en norda misfero. === [[Mondo]] === * printempo che norda misfero - [[Sars-pulmonito]] deskovresas en [[Chinia]] ed expansas a [[Kanada]] ed [[Europa]]. De la maladi, 3% til 4 %, o min kam 1.000 homi, mortas. * 28 landi en la mondo jucidiis sua populani a morto. * On vendis {{formatnum:14217912}} [[automobilo|automobili]] en Europa. === [[Europa]] === * [[16ma di aprilo]] - En [[Athina]], [[Grekia]], signatesas kontrato pri la eniro di 10 nova membri en [[Europana Uniono]]: [[Malta]], [[Chipro]], [[Slovenia]], [[Slovakia]], [[Hungaria]], [[Polonia]], [[Latvia]], [[Estonia]], [[Lituania]] e [[Chekia]], ye la [[1ma di mayo]] [[2004]]. * [[17ma di aprilo]] - [[Anneli Jäätteenmäki]] divenas l'unesma chefministrino di [[Finlando]]. * [[Junio]] - En [[Genève]], [[Suisia]], eventas konflikto inter demonstranti anti-globalismo e policisti dum la kunveno di [[G8|G8-landi]], qua eventas dop la limito en [[Francia]], [[Evian]]. * [[24ma di junio]] - En [[Finlando]], [[Matti Vanhanen]] nominesas chefministro. * En Europa dum la somero c. 20.000 homi mortis pro varmego. * [[15ma di julio]] - Olimpiala komitato selektas [[London]] por gastigar l'[[Olimpiala Ludi en London, 2012|Olimpiala Ludi en 2012]]. * [[20ma di julio]] - Plu kam sis monati durinta erupto finas en Stromboli (che [[Eolia-insuli]]). * [[3ma di agosto]] - [[Anglikan eklezio]] ordinacas lua unesma [[geyo|geya]] episkopo, Canon Gene Robinson.<ref>{{Extera ligilo|titulo=2003: Anglican church approves gay bishop |url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/august/3/newsid_3909000/3909559.stm |vidita ye=20ma di julio 2016|idiomo={{en}}|editero=BBC}}</ref> * de la [[8ma di agosto|8ma]] til la [[12ma di agosto]] - [[Ido-konfero 2003]], en [[Grossbothen]], [[Germania]]<ref>[http://www.europa.idolinguo.com/Germania/Idokonfero2003/ido.htm Raporto]</ref>. * [[10ma di septembro]] - [[Anna Lindh]], ministrino di exteral aferi di [[Suedia]], poniardagesas da Mijailo Mijailovic. El mortos la sequanta dio. * [[14ma di septembro]] - [[Estonia]] aprobas en plebicito integrigar su a l'[[Europana Uniono]]. * [[24ma di oktobro]] - Eventas la lasta komercala flugo dil aviono ''[[Concorde]]''. * [[15ma di novembro]] - Du bombi en automobili explozas en [[Istanbul]], [[Turkia]], proxim du [[sinagogo|sinagogi]]. Altra bombo explozos ye la [[20ma di novembro]] proxim l'ambasado di Unionita Rejio e la banko HSBC. En [[decembro]], polico arestas adheranto di [[al-Kaida]] pro l'explozi. === [[Azia]] === * [[Israel]] konstruktas murego pro protektor Juda kolonii de terorismo da Palestinani en okupita arei. [[UN]] ed [[EU]] konsideras ke la murego esas nelegala. * [[20ma di marto]] - [[Usa]] e lua federiti atakas [[Irak]] por suplantar la prezidanto [[Saddam Hussein]]. * [[9ma di aprilo]] - [[Bagdad]] konquestesas da Usana trupi. En la centro di Bagdad, Usana soldati faligas granda statuo di [[Saddam Hussein]]. * [[1ma di mayo]] - Prezidanto di [[Usa]] [[George W. Bush]] anuncas fino di [[milito di Irak]]. Tamen la partizano-milito kontre Usa e lua federiti duras. * [[22ma di julio]] - Pos tri-hora pafado, [[Usa]]na soldati mortigas [[Udai Hussein|Udai]] e Qusay Hussein, filii de [[Saddam Husein]]. * [[agosto]] - En [[Bagdad]], [[Irak]], Usani bombardas la domo dil [[Unionita Nacioni]] e produktas 20 morti inkluzite specala reprezentero di UN, Braziliana [[Sérgio Vieira de Mello]]. * [[31ma di oktobro]] - [[Mahathir Mohamad]], chefministro di [[Malaizia]], renuncas pos 22 yari en povo. * [[15ma di novembro]] - Du bombi en automobili explozas en [[Istanbul]], [[Turkia]], proxim du [[sinagogo|sinagogi]]. Altra bombo explozos ye la [[20ma di novembro]] proxim l'ambasadeyo di [[Unionita Rejio]] e lokala sideyo dil Banko HSBC. En [[decembro]] turka polico arestos adheranto di [[al-Kaida]] pro l'explozi. * [[13ma di decembro]] - En [[Irak]] Usana soldati trovas su-celinta [[Saddam Hussein]] proxim [[Tikrit]], en la vilajo Ad Dawri. * [[14ma di decembro]] - Falias atento kontre [[Pervez Musharraf]], prezidanto di [[Pakistan]]. * [[26ma di decembro]] - [[Ter-tremo]] en Bam, [[Iran]], produktas plu kam {{formatnum:26000}} morti e plu kam 30 mil plusa homi vundita. === [[Afrika]] === * [[6ma di marto]] - Aviono [[Boeing 737]] de Air Algérie aplastas proxim Tamanrasset, [[Aljeria]] pos flugeskar, e produktas 102 morti. * [[21ma di mayo]] - [[Ter-tremo]] frapas la nordo di [[Aljeria]] e produktas plu kam {{formatnum:2000}} morti. * [[19ma di julio]] - En [[Liberia]], trupi loyala a prezidanto [[Charles Ghankay Taylor]] kombatas kontre rebela trupi en [[Monrovia]]. * [[11ma di agosto]] - Prezidanto di [[Liberia]], Charles Ghankay Taylor renuncas pos kombati inter revoltanti ed armeo dum la yaro. [[UN]] sendos paco-trupi ma violento prolongigos. === [[Nord-Amerika]] === * [[15ma di februaro]] - Protesti kontre la [[milito di Irak]] eventas en multa Usana urbi. * [[14ma di agosto]] - Vasta interrupto di elektrifo en nord-esta [[Usa]] ed esta [[Kanada]] en areo di 50 milioni homi. L' interrupto duros de du til kin dii. * [[19ma di septembro]] - [[Uragano]] ''Isabel'' frapas [[Washington DC]], produktas 15 morti ed efektigas US$ 500 milion dolari en domaji.<ref>{{Extera ligilo|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/september/19/newsid_3658000/3658214.stm|titulo=2003: Washington DC swept by hurricane|vidita ye=11ma di septembro 2016|editero=BBC}}</ref> === [[Sud-Amerika]] === * [[1ma di januaro]] - [[Luiz Inácio Lula da Silva]] divenas prezidanto di Brazilia. * [[25ma di mayo]] - [[Néstor Kirchner]] divenas prezidanto di Arjentinia. * [[15ma di agosto]] - [[Nicanor Duarte Frutos]] divenas prezidanto di Paraguay. * [[18ma di oktobro]] - Prezidanto di [[Bolivia]] [[Gonzalo Sánchez de Lozada]] koaktesas renuncar pos intensa protesti kontre lua ideo pri posibligar l'exportaco di [[naturala gaso]] po chipa preco a [[Kalifornia]] e [[Mexikia]], tra la teritorio di [[Chili]]. ==[[Sporto]]== * [[1a di agosto|1ma]] til la [[17ma di agosto]] - La 14ma [[Tot-Amerika Ludi]] eventas en [[Santo Domingo]], [[Dominikana Republiko]]. == Naski == [[Arkivo:Greta_Thunberg_in_November_in_Stockholm_(cropped)(2).jpg|thumb|130px|[[Greta Thunberg]]]] * [[3ma di januaro]] - [[Greta Thunberg]], sueda aktivisto * [[13ma di januaro]] - [[Oxana Olegovna Selehmetyeva|Oxana Selehmetyeva]], Rusa tenisistino * [[28ma di januaro]] - [[Xenia Yevgenyevna Alyoshina|Xenia Alyoshina]], Rusa tenisistino * [[29ma di januaro]] - [[Jarell Quansah]], Angla futbalisto * [[31ma di januaro]] - [[Julia Middendorf]], Germana tenisistino * [[4ma di marto]] - [[Flavie Brugnone]], Franca tenisistino * [[8ma di aprilo]] - [[Bianca Behúlová]], Slovaka tenisistino * [[16ma di aprilo]] - [[Nicole Rivkin]], Germana tenisistino * [[3ma di mayo]] - [[Elsa Jacquemot]], Franca tenisistino [[Arkivo:Alan_Minda_Cote_D'Ivoire_v_Ecuador_14_June_2026-186_(cropped).jpg|thumb|130px|[[Alan Minda]]]] * [[14ma di mayo]] - [[Alan Minda]], Equadorana futbalisto * [[16ma di mayo]] - [[Loïs Boisson]], Franca tenisistino * [[19ma di mayo]] - [[Malo Gusto]], Franca futbalisto * [[30ma di mayo]] - [[Lucie Nguyen Tan]], Franca tenisistino * [[4ma di junio]] - [[Polina Eduardovna Kudermetova|Polina Kudermetova]], Rusa tenisistino * [[10ma di junio]] - [[Nathan Ngoy]], Belga futbalisto * [[13ma di junio]] - [[Radka Zelníčková]], Slovaka tenisistino * [[17ma di junio]] - [[Madison Sieg]], Usana tenisistino * [[19ma di junio]] - [[Nilson Angulo]], Equadorana futbalisto * [[24ma di junio]] - [[Mara Guth]], Germana tenisistino * [[29ma di junio]] - [[Jude Bellingham]], Angla futbalisto * [[21ma di julio]] - [[Anthony Valencia]], Equadorana futbalisto * [[23ma di julio]] - [[Gustavo Puerta]], Kolumbiana futbalisto * [[27ma di julio]] - [[Elvina Kalieva]], Usana tenisistino * [[4ma di agosto]] - [[Anastasia Nikolayevna Agafonova|Anastasia Agafonova]], Rusa gimnastikistino * [[10ma di agosto]] - [[Yana Kaladzinskaya]], Bielorusa tenisistino * [[17ma di agosto]] - [[Nastasja Schunk]], Germana tenisistino * [[9ma di septembro]] - [[Niko Sigur]], Kanadana futbalisto * [[25ma di septembro]] - [[Kriscina Dzmitruk]], Bielorusa tenisistino * [[5ma di oktobro]] - [[Ignacy Błażejowski]], Polona kantisto, kompozisto e kansonifisto * [[20ma di oktobro]] - [[Carney Chukwuemeka]], Austriana futbalisto * [[22ma di oktobro]] - [[Nina Radovanovic]], Franca tenisistino * [[24ma di oktobro]] - [[Zeno Debast]], Belga futbalisto * [[1ma di novembro]] - [[Xenia Anatolyevna Klimenko|Xenia Klimenko]], Rusa gimnastikistino * [[18ma di novembro]] - [[Maria Glebovna Timofeyeva|Maria Timofeyeva]], Rusa tenisistino * [[27ma di novembro]] - [[Owen Goodman]], Kanadana futbalisto * [[2ma di decembro]] - [[Noma Noha Akugue|Noma Akugue]], Germana tenisistino * [[10ma di decembro]] - [[Darya Igorevna Belousova|Darya Belousova]], Rusa gimnastikistino == Morti == * [[5ma di januaro]] - [[Roy Jenkins]], prezidanto di Europana Komisitaro (n. 1920) * [[12ma di januaro]] - [[Maurice Gibb]], Britaniana muzikisto ([[Bee Gees]])<ref>{{Extera ligilo|titulo= Maurice Gibb, talented but tormented Bee Gee, dies |url=https://www.theguardian.com/world/2003/jan/13/arts.artsnews|editero=The Guardian|vidita ye= 15ma di agosto 2017|publikigita ye=13ma di januaro 2003}}</ref> (n. 1949) * 12ma di januaro - [[Leopoldo Fortunato Galtieri]], Arjentiniana diktatoro<ref>{{Extera ligilo|titulo=Falleció Leopoldo Fortunato Galtieri|url=http://www.lanacion.com.ar/465655-fallecio-leopoldo-fortunato-galtieri|editero=La Nación|publikigita ye=12ma di januaro 2003|vidita ye=15ma di agosto 2017|idiomo={{es}}}}</ref> (n. 1926) * [[27ma di januaro]] - [[Henryk Jablonski]], prezidanto di Polonia (n. 1909) * [[1ma di februaro]] - [[Mongo Santamaría]], Kubana muzikistulo (n. 1922) * [[6ma di februaro]] - [[José Craveirinha]], Mozambikana poeto<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.cmjornal.pt/cultura/detalhe/morreu-jose-craveirinha|titulo=MORREU JOSÉ CRAVEIRINHA|editero=Correio da Manhã|publikigita ye=6ma di februaro 2003|vidita ye=25ma di agosto 2019 |idiomo={{pt}}}}</ref> (n. 1922) [[Arkivo:SottoilsolediRoma-1948-Sordi.png|thumb|130px|[[Alberto Sordi]]]] * [[25ma di februaro]] - [[Alberto Sordi]], Italian aktoro (n. 1920) * [[28ma di februaro]] - [[Fidel Sánchez Hernández]], prezidanto di Salvador (n. 1917) * [[9ma di marto]] - [[Bernard Dowiyogo]], prezidanto di Nauru (n. 1946) * [[12ma di marto]] - [[Zoran Ðindic]], chefministro di Serbia (n. 1952) * [[30ma di marto]] - [[Valentin Pavlov]], chefministro di Sovietia (n. 1937) * 30ma di marto - [[Michael Jeter]], Usan aktoro (n. 1952) * [[20ma di aprilo]] - [[Bernard Katz]], Germana biofizikisto, Nobel-laureato pri Fiziologio o Medicino (n. 1911) [[Arkivo:Nina Simone14.JPG|thumb|130px|[[Nina Simone]]]] * [[21ma di aprilo]] - [[Nina Simone]], Usana kantistino (n. 1933) * [[26ma di aprilo]] - [[Yun Hyon-seok]], Sud-Korean aktivisto (n. 1984) * [[15ma di mayo]] - [[Constantin Dăscălescu]], chefministro di Rumania (n. 1923) * [[23ma di mayo]] - [[Jean Yanne]], Franc aktorino (n. 1933) * [[28ma di mayo]] - [[Ilya Prigogine]], Rusa kemiisto e fizikisto, Nobel-laureato pri kemio (n. 1917) * [[12ma di junio]] - [[Gregory Peck]], Usan aktoro (n. 1916)<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.nytimes.com/2003/06/13/movies/gregory-peck-is-dead-at-87-film-roles-had-moral-fiber.html|editero=The New York Times|titulo= Gregory Peck Is Dead at 87; Film Roles Had Moral Fiber |publikigita ye=13ma di junio 2003|vidita ye=15ma di agosto 2017|idiomo={{en}}}}</ref> * [[13ma di junio]] - [[Malik Meraj Khalid]], chefministro di Pakistan (n. 1916) * [[27ma di junio]] - [[Walter Hugo Khouri]], Braziliana filmifisto (n. 1929) [[Arkivo:KatharineHepburninStageDoorCanteen.jpg|thumb|130px|[[Katharine Hepburn]]]] * [[29ma di junio]] - [[Katharine Hepburn]], Usan aktorino (n. 1907) * [[1ma di julio]] - [[Herbie Mann]], Usana jazo-flutisto (n. 1930) * [[4ma di julio]] - [[Barry White]], Usana kantisto e kompozisto (n. 1944) * [[6ma di julio]] - [[Buddy Ebsen]], Usan aktoro (n. 1908) * [[12ma di julio]] - [[Benny Carter]], Usana muzikistulo (n. 1907) * [[13ma di julio]] - [[Compay Segundo]], Kubana muzikistulo (n. 1907) * [[14ma di julio]] - [[Jiří Dolana]], Chekoslovakiana hokeisto (n. 2003) [[Arkivo:Celia Cruz 1cropped.jpg|thumb|130px|[[Celia Cruz]]]] * [[16ma di julio]] - [[Celia Cruz]], Kubana kantistino (n. 1925) * [[22ma di julio]] - [[Udai Hussein]], filiulo di Saddam Hussein (n. 1964) * [[23ma di julio]] - [[Anni Polva]], Finlandana skriptisto (n. 1915) * [[3ma di agosto]] - [[Joseph Saidu Momoh]], prezidanto di Sierra Leone (n. 1937) * [[4ma di agosto]] - [[Frederick Chapman Robbins]], Usana virologiisto, Nobel-laureato (n. 1916) * [[16ma di agosto]] - [[Idi Amin Dada]], diktatoro di Uganda<ref>{{Extera ligilo|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/august/16/newsid_3921000/3921361.stm|titulo=2003: 'War criminal' Idi Amin dies (n. 1925 o 1928)|vidita ye=23ma di septembro 2016|editero=BBC}}</ref> * 16ma di agosto - [[Haroldo de Campos]], Braziliana poeto (n. 1929) * [[19ma di agosto]] - [[Sérgio Vieira de Mello]], Braziliana diplomacisto (n. 1948) * 19ma di agosto - [[Carlos Roberto Reina]], prezidanto di Honduras (n. 1926) [[Arkivo:Charles Bronson Cannes.jpg|thumb|130px|[[Charles Bronson]]]] * [[30ma di agosto]] - [[Charles Bronson]], Usan aktoro (n. 1921) * [[8ma di septembro]] - [[Leni Riefenstahl]], Germana filmifistino (n. 1902) * [[11ma di septembro]] - [[Anna Lindh]], ministrino pri exterlandal aferi di Suedia (n. 1957) * [[12ma di septembro]] - [[Johnny Cash]], Usana kompozisto, kantisto e muzikisto (n. 1932) * [[25ma di septembro]] - [[Franco Modigliani]], Italian ekonomikisto, Nobel-laureato (n. 1918) * [[28ma di septembro]] - [[Elia Kazan]], Usana filmifisto, skriptisto por cinemo ed aktoro (n. 1909) * [[13ma di oktobro]] - [[Bertram Neville Brockhouse]], Kanadana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1918) [[Arkivo:President Clinton meeting with Bosnian President Alija Izetbegovic in Tuzla, Bosnia - Flickr - The Central Intelligence Agency.jpg|thumb|130px|[[Alija Izetbegovic]] (dextre)]] * [[19ma di oktobro]] - [[Alija Izetbegovic]], prezidanto di Bosnia e Herzegovina (n. 1925) * [[27ma di oktobro]] - [[Rod Roddy]], Usana televiziono-prizentisto (n. 1937) * [[4ma di novembro]] - [[Rachel de Queiroz]], Braziliana skriptistino (n. 1910) * [[10ma di novembro]] - [[Canaan Banana]], prezidanto di Zimbabwe (n. 1936) * [[13ma di novembro]] - [[Dola de Jong]], Nederlandan-Usana skriptisto (n. 1911) * [[20ma di novembro]] - [[David Dacko]], unesma prezidanto di Centrafrika (n. 1930) * [[6ma di decembro]] - [[Carlos Manuel Arana Osorio]], prezidanto di Guatemala (n. 1918) * 6ma di decembro - [[Haddis Alemayehu]], Etiopiana skriptisto e politikisto (n. 1910) * [[12ma di decembro]] - [[Heydar Aliyev]], prezidanto di Azerbaijan (n. 1923) * [[18ma di decembro]] - [[Charles Berlitz]], Usana docisto di idiomi e skriptisto (n. 1914) * [[23ma di decembro]] - [[Kriangsak Chomanan]], chefministro di Tailando (n. 1917) == Nobel-premiiziti == * [[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: [[Anthony James Leggett]], [[Alexei Abrikosov]], [[Vitali Lazarevich Ginzburg]] * [[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: [[Peter Agre]], [[Roderick MacKinnon]] * [[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: [[Paul Lauterbur]], [[Peter Mansfield]] * [[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: [[John Maxwell Coetzee]] * [[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: [[Shirin Ebadi]] * [[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]: [[Robert F. Engle]], [[Clive William John Granger]] == Referi == {{reflist}} [[Kategorio:Yari 2000a]] obynvnqzt22ezuznejz1vk0cqa0ldi0 0 1279 1125036 1124817 2026-07-04T00:04:38Z Joao Xavier 110 +naski, imaji 1125036 wikitext text/x-wiki {{21ma yarcento}} La [[yaro]] '''2002''' (MMII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye [[mardio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esis la 2ma [[yaro]] di la triesma yarmilo, la 2ma yaro di la [[21ma yarcento]], e la 3ma yaro di la [[yari 2000a]]. == Eventi == === [[Kosmo]] === * [[19ma di februaro]] - Probilo di [[NASA]] ''[[2001 Mars Odyssey]]'' komencas mapifar la surfaco di [[Marso]]. * [[1ma di marto]] - [[Spaco-paromo]] ''Columbia'' lansesas. La kruo i.a. sorgos [[kosmala teleskopo „Hubble“]]. * [[26ma di mayo]] - ''2001 Mars Odyssey'' trovas [[aquo]] en [[Marso]]. * [[4ma di junio]] - [[Nana planeto]] ''50000 Quaoar'' deskovresas dop [[Neptuno]]. * [[7ma di oktobro]] - Ofical anunco pri la deskovro di ''5000 Quaoar''. * [[4ma di decembro]] - Eventas total [[eklipso]] sunala. === [[Mondo]] === * [[16ma di januaro]] - [[Sekureso-Konsilistaro dil Unionita Nacioni]] embarasas aceso al fondi di [[Osama bin Laden]] ed [[al-Kaida]]. Anke armal importaco a la [[Taliban]] inhibesas. * [[18ma di aprilo]] - Nova [[insekto]]-familio, ''Mantophasmatodea'', trovesas. === [[Europa]] === * [[1ma di januaro]] - [[Euro]] uzeskas kom valuto en [[Europana Uniono]]. * [[6ma di februaro]] - Che [[Unionita Rejio]] eventas festi pri la 50-yara regno di [[Elizabeth la 2ma di Unionita Rejio|Elizabeth la 2ma]].<ref>{{Extera ligilo|titulo= Queen helps CBC TV mark 50th anniversary |url=http://www.cbc.ca/news/canada/queen-helps-cbc-tv-mark-50th-anniversary-1.323865|publikigita ye=11ma di oktobro 2002|editero=CBC|vidita ye=4ma di junio 2016|idiomo={{en}}}}</ref> * [[12ma di februaro]] - Litijo kontre l'ex-prezidanto di [[Yugoslavia]] [[Slobodan Milosevic]] komencas en [[Den Haag]], che tribunalo dil [[UN]] pri militala krimini. * [[28ma di februaro]] - [[Finlando]] adoptas [[Euro]] kom monetaro, e ''markka'' ne plus esas uzebla. * [[17ma di marto]] - Eventas parlamental elekti en [[Portugal]]. * [[9ma di mayo]] - En Kaspiysk, [[Rusia]], bombo duktita fore explozas dum militala revuo, e produktas 43 morti e 130 vunditi. * [[23ma di mayo]] - La muziko-konkurso Europala eventas unesmafoye en [[Estonia]]. * [[4ma di junio]] - En [[Hispania]], deputati aprobas lego qua posibligos [[Baskia]]na partiso ''Herri Batasuna'' divenar legala. * [[14ma di julio]] - En [[Francia]], militanto de extrema-dextra Maxime Brunerie probas mortigar prezidanto [[Jacques Chirac]] dum la festo pri memoriala dio di [[Franca Revoluciono]]. * [[26ma di julio|26ma]] til [[30ma di julio]] - Eventas Ido-renkontro 2002, en [[Krakow]], [[Polonia]]<ref>{{Extera ligilo|titulo= Raporto pri Ido-renkontro 2002 en Krakow|url= http://www.europa.idolinguo.com/Polonia/krakow2002.htm}}</ref>. * [[27ma di julio]] - En [[Ukraina]], milital [[aeroplano]] Su-27 falas dum aeral expozo, e produktas 78 morti e plua 100 vunditi. * [[10ma di septembro]] - [[Suisia]] membreskas [[Unionita Nacioni]].<ref>{{Extera ligilo|titulo=With Admission of Switzerland, United Nations Family Now Numbers 190 Member States|publikigita ye=10ma di septembro 2002|editero=Unionita Nacioni|idiomo={{en}}|url=https://www.un.org/press/en/2002/GA10041.doc.htm|vidita ye= 27ma di januaro 2017}}</ref> * 23ma til [[26ma di oktobro]] - En [[Moskva]], 40 Checheniani, di qui la duimo mulieri, prenas 750 gajo-homi en teatro. Rusa trupi asaltas la teatro ed ocidas per gaso omna Checheni ecepte du, e plusa 117 gajo-homi. * [[13ma di novembro]] - [[Grekia|Greka]] [[petrolonavo]] ''Prestige'' sinkas pos ruptar en du parti, e 76.000 m³ di [[petrolo]] likas apud la litoro di [[Galisia]] e nordo di [[Portugal]]. Ol esas la maxim mala ambientala dizastro di [[Hispania]] e [[Portugal]].<ref>{{extera ligilo|titulo=Petroleiro Prestige afundou-se por completo|url=https://www.publico.pt/2002/11/19/sociedade/noticia/petroleiro-prestige-afundouse-por-completo-197295 |editero=Público|publikigita ye=19ma di novembro 2002|vidita ye=28ma di junio 2022|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[21ma di novembro]] - [[Bulgaria]], [[Estonia]], [[Latvia]], [[Lituania]], [[Romania]], [[Slovakia]] e [[Slovenia]] divenas membri di [[NATO]]. * [[13ma di decembro]] - [[EU]] anuncas ke ol havos 10 nova membro-stati ye l'[[1ma di mayo]] [[2004]]. === [[Azia]] === * Unesma [[banko-automato]] lansesas en [[Laos]]. * [[marto]] - Operaco ''Anaconda'' di [[Usa]] kontre la [[Talibano|Talibani]] finas en est [[Afganistan]]. * [[25ma di marto]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 6.1 che [[skalo di Richter]] frapas [[montaro Hindukush]] en [[Afganistan]] e produktas 1.000 morti. * [[30ma di aprilo]] - En [[Pakistan]] votanti volas ke militala regno durez. * [[14ma di junio]] - En [[Karachi]], [[Pakistan]], 20 homi mortas e 50 vundesas lor explozo avan Usan ambasadeyo. * [[5ma di julio]] - [[Irak]] ne aceptas propozo pri l'armala kontrolo da [[UN]]. * [[18ma di julio]] - En [[India]], [[Abdul Kalam]] elektesas prezidanto. * [[2ma di agosto]] - [[Irak]] invitas [[Hans Blix]] pro negociar pri desarmizo. [[UN]] ne aceptas propozo da Irak e demandas prolongar armala kontrolo-viziti. * [[5ma di septembro]] - En [[Afganistan]], atento kontre prezidanto [[Hamid Karzai]] ne sucesas. * [[12ma di oktobro]] - Explozo di du bombi en noktala klubi en [[Kuta]] e [[Bali]], [[Indonezia]], produktas 202 morti. * [[8ma di novembro]] - Sekureso-Konsilistaro dil Unionita Nacioni demandas de Irak konkordar pri diminuto de armi. [[Irak]] konkordos ye la [[13ma di novembro]]. * [[15ma di novembro]] - [[Hu Jintao]] divenas chef-sekretario dil komunista partiso di [[Popul-Republiko Chinia]]. * [[18ma di novembro]] - Arm-inspektisti dil [[UN]] advenas [[Irak]] duktata da [[Hans Blix]]. === [[Afrika]] === * [[17ma di januaro]] - En [[Demokratial Republiko Kongo]] [[volkano]] [[Nyiragongo]] eruptas e 400.000 homi evakuesas. * [[18ma di januaro]] - [[Interna milito di Sierra Leone]] finas oficale. * [[27ma di januaro]] - En [[Lagos]], [[Nigeria]], armala magazino explozas e 1.000 homi mortas. * [[20ma di februaro]] - En [[Egiptia]] fairo en treno produktas 370 morti. * [[22ma di februaro]] - [[Jonas Savimbi]], chefo di rebela grupo [[UNITA]], mortigesas dum kombati en la provinco [[Moxico]], [[Angola]].<ref>{{Extera ligilo|publikigita ye=25ma di februaro 2002|titulo=Savimbi 'died with gun in hand'|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/1839252.stm|editero=BBC News|vidita ye=4ma di junio 2016}}</ref> * [[4ma di aprilo]] - [[Interna milito di Angola]] finas.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Unita signs peace treaty with Angolan army to end 27-year civil war|autoro=Tim Butcher|publikigita ye=5ma di aprilo 2002|editero=The Telegraph|idiomo={{en}}|vidita ye=27ma di januaro 2017 |url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/africaandindianocean/angola/1389946/Unita-signs-peace-treaty-with-Angolan-army-to-end-27-year-civil-war.html}}</ref> * [[22ma di novembro]] - En [[Nigeria]], plu kam 100 homi mortas, kande demonstranti protestas kontre la konkurso pri la Belino di la Mondo. === [[Nord-Amerika]] === * [[9ma di januaro]] - En [[Usa]], ministerio pri yural aferi komencas kriminal inquesto pri bankroto dil kompanio [[Enron]]. * [[22ma di januaro]] - En [[Usa]], firmo ''Kmart'' divenas la maxim granda kompanio, qua volas protekto pro bankroto. * [[18ma di junio]] - En [[Arizona]] en fairo inflamita da lokali brulas 1.872 km² de foresto. * De la [[13ma di julio]] til la [[5ma di septembro]] - Dum terenala fairo en [[Oregon]] e [[Kalifornia]] brulas {{formatnum:2022}} km² * [[6ma di agosto]] - [[Markezo de la Fayette]] (1757-1834) divenas honorumala civitano di [[Usa]]. * [[12ma di septembro]] - Prezidanto di Usa [[George W. Bush]] konferas en [[Unionita Nacioni]] demandante opozar [[Irak]]. * [[2ma di oktobro]] - Parlamento di [[Usa]] permisas ke prezidanto uzez militala forco, se ilu volos. * [[16ma di oktobro]] - [[George W. Bush]] signatas decido pri milito kontre [[Irak]]. === [[Central Amerika]] === * [[10ma di januaro]] - En [[Nikaragua]], [[Enrique Bolaños]] komencas lua kin-yara prezidanteso. * [[3ma di februaro]] - Eventas prezidantal elekti en [[Kosta Rika]]. * [[12ma di mayo]] - Ex-prezidanto di [[Usa]] [[Jimmy Carter]] vizitas [[Kuba]] dum kin dii. ===[[Sud-Amerika]]=== * [[1ma di januaro]] - Parlamento di [[Arjentinia]] nominas [[Eduardo Duhalde]] kom prezidanto. To finigas 10-dia periodo dum qua Arjentinia havis sep prezidanti. * [[14ma di novembro]] - [[Arjentinia]] ne pagas al [[Mondala Banko]] lua 805-milion-dolara debo. ===[[Oceania]]=== * [[20ma di mayo]] - [[Estal Timor]] divenas nedependanta, pos 26-yara okupo da [[Indonezia]].<ref>{{Extera ligilo|titulo=East Timor celebrates as a nation is born|url=http://www.theage.com.au/articles/2002/05/19/1021801638341.html|idiomo={{en}}|publikigita ye=20ma di mayo 2002 |editero=The Age|vidita ye=27ma di januaro 2017}}</ref> * [[27ma di septembro]] - [[Estal Timor]] membreskas [[Unionita Nacioni]]. ==[[Sporto]]== * [[8ma di februaro|8ma]] til la [[24ma di februaro]] - Eventas [[Vintrala Olimpiala Ludi]] en [[Salt Lake City]], [[Utah]]. * [[31ma di mayo]] til la [[30ma di junio]] - [[Mondala Kupo di futbalo]] eventas en [[Japonia]] e [[Sud-Korea]]. == Naski == [[Arkivo:Simon_Adingra_Cote_D'Ivoire_v_Ecuador_14_June_2026-60.jpg|thumb|130px|[[Simon Adingra]]]] * [[1ma di januaro]] - [[Simon Adingra]], Ivorana futbalisto * [[2ma di januaro]] - [[Thierno Ballo]], Austriana futbalisto * [[4ma di januaro]] - [[Vladyslav Vanat]], Ukrainana futbalisto * [[7ma di januaro]] - [[Alexandra Vecic]], Germana tenisistino * [[9ma di januaro]] - [[Piero Hincapié]], Equadorana futbalisto * [[11ma di januaro]] - [[Noah Botic]], Australiana futbalisto * [[18ma di januaro]] - [[Anastasia Vladimirovna Zaharova|Anastasia Zaharova]], Rusa tenisistino * [[26ma di januaro]] - [[Darya Igorevna Astahova|Darya Astahova]], Rusa tenisistino * [[31ma di januaro]] - [[Luisa Meyer auf der Heide]], Germana tenisistino * [[11ma di februaro]] - [[Matías Galarza Fonda]], Paraguayana futbalisto * [[12ma di februaro]] - [[Daniel Jonathan Svensson]], Sueda futbalisto * [[13ma di februaro]] - [[Sophia Lillis]], Usan aktorino * [[16ma di februaro]] - [[Fabian Rieder]], Suisa futbalisto [[Arkivo:Maghnes_Akliouche_France_v_Senegal_16_June_2026-512.jpg|thumb|130px|[[Maghnes Akliouche]]]] * [[25ma di februaro]] - [[Maghnes Akliouche]], Franca futbalisto * [[9ma di marto]] - [[Pedro Vite]], Equadorana futbalisto * [[10ma di marto]] - [[Noni Madueke]], Angla futbalisto * [[22ma di marto]] - [[Andrei Yevgenyevich Yesipenko|Andrei Yesipenko]], Rusa shakoludistulo * [[17ma di aprilo]] - [[Whitney Osuigwe]], Usana tenisistino * [[20ma di aprilo]] - [[Irina Nikolayevna Alexeyeva|Irina Alexeyeva]], Rusa gimnastikistino * [[23ma di aprilo]] - [[Jørgen Strand Larsen]], Norvegiana futbalisto * 23ma di aprilo - [[David Møller Wolfe]], Norvegiana futbalisto * [[24ma di aprilo]] - [[Victoria Hu]], Usana tenisistino [[Arkivo:Anthony_Elanga_(Sweden_vs_Moldova,_12_October_2023).jpg|thumb|130px|[[Anthony Elanga]]]] * [[27ma di aprilo]] - [[Anthony Elanga]], Sueda futbalisto * [[2ma di mayo]] - [[Thelo Aasgaard]], Norvegiana futbalisto * [[8ma di mayo]] - [[Chantal Sauvant]], Germana tenisistino * [[16ma di mayo]] - [[Tomás Araújo]], Portugalana futbalisto * [[22ma di mayo]] - [[Paulina Chávez]], Usan aktorino * [[27ma di mayo]] - [[Jérémy Doku]], Belga futbalisto * [[6ma di junio]] - [[Mina Hodzic]], Germana tenisistino * [[12ma di junio]] - [[Koni De Winter]], Belga futbalisto * [[16ma di junio]] - [[Ismaël Koné]], Kanadana futbalisto * [[17ma di junio]] - [[Angelina Wirges]], Germana tenisistino * [[19ma di junio]] - [[Efraín Álvarez]], Mexikiana futbalisto [[Arkivo:Nuno_Mendes_USMNT_v_Portugal_Mar_31_2026-239_(cropped).jpg|thumb|130px|[[Nuno Alexandre Tavares Mendes|Nuno Mendes]]]] * 19ma di junio - [[Nuno Alexandre Tavares Mendes]], Portugalana futbalisto * [[22ma di junio]] - [[Elliot Stroud]], Sueda futbalisto * [[3ma di julio]] - [[Marvin Keller]], Angla-Suisiana futbalisto * [[4ma di julio]] - [[Julie Belgraver]], Franca tenisistino * [[7ma di julio]] - [[Senne Lammens]], Belga futbalisto * [[8ma di julio]] - [[Volha Siarhieyewna Badelka|Volha Badelka]], Bielorusa shakoludistino * [[11ma di julio]] - [[Alexandra Eduardovna Shchekoldina|Alexandra Shchekoldina]], Rusa gimnastikistino * [[16ma di julio]] - [[Conor Sherry]], Usan aktoro * [[17ma di julio]] - [[Denisa Hindová]], Cheka tenisistino * [[23ma di julio]] - [[Séléna Janicijevic]], Franca tenisistino * [[26ma di julio]] - [[Morgan Rogers]], Angla futbalisto * [[30ma di julio]] - [[Ardon Jashari]], Suisa futbalisto * [[1ma di septembro]] - [[Diane Parry]], Franca tenisistino * [[2ma di septembro]] - [[Bradley Barcola]], Franca futbalisto * [[12ma di septembro]] - [[Carlos Andrés Gómez Hinestroza]], Kolumbiana futbalisto * [[17ma di septembro]] - [[Elina Araratovna Avanesyan|Elina Avanesyan]], Rusa tenisistino * [[26ma di septembro]] - [[Jayden Nelson]], Kanadana futbalisto * [[10ma di oktobro]] - [[James Trafford]], Angla futbalisto * [[6ma di novembro]] - [[Elliot Junior Anderson]], Angla futbalisto * [[21ma di novembro]] - [[Besfort Zeneli]], Sueda futbalisto * [[29ma di novembro]] - [[Sander Tangvik]], Norvegiana futbalisto * [[5ma di decembro]] - [[Xenia Anatolyevna Kamkova|Xenia Kamkova]], Rusa gimnastikistino * [[10ma di decembro]] - [[Yekaterina Yevgenyevna Golceva|Yekaterina Golceva]], Rusa shakoludistino * [[14ma di decembro]] - [[Francisco Conceição]], Portugalana futbalisto == Morti == * [[3ma di januaro]] - [[Freddy Heineken]], ex-chefo dil Heineken-biriferio (n. 1923) * [[6ma di januaro]] - [[Sanya Dharmasakti]], chefministro di Tailando (n. 1907) [[Arkivo:Aleksandr_Prokhorov.jpg|thumb|130px|[[Alexandr Mihailovich Prohorov|Alexandr Prohorov]]]] * [[8ma di januaro]] - [[Alexandr Mihailovich Prohorov|Alexandr Prohorov]], Rusa fizikistulo, Nobel-laureato (n. 1916) * [[17ma di januaro]] - [[Camilo José Cela]], Hispana skriptisto, Nobel-laureato (n. 1916)<ref>{{extera ligilo|url=https://www.cervantes.es/bibliotecas_documentacion_espanol/biografias/tel_aviv_camilo_jose_cela.htm|titulo=Camilo José Cela. Biografía|editero=Instituto Cervantes|idiomo={{es}}|vidita ye=5ma di marto 2023}}</ref> * [[19ma di januaro]] - [[Martti Miettunen]], chefministro di Finlando (n. 1907) * [[21ma di januaro]] - [[Peggy Lee]], Usana kantistino (n. 1920) * [[23ma di januaro]] - [[Pierre Bourdieu]], Franca sociologo (n. 1930) * [[28ma di januaro]] - [[Astrid Lindgren]], Sueda skriptisto (n. 1907) * [[4ma di februaro]] - [[Agatha Barbara]], prezidantino di Malta (n. 1923) [[Arkivo:Max_Perutz.jpg|thumb|130px|[[Max Perutz]]]] * [[6ma di februaro]] - [[Max Ferdinand Perutz]], Austriana biologiisto, Nobel-laureato (n. 1914) * [[8ma di februaro]] - [[Ong Teng Cheong]], prezidanto di Singapur (n. 1936) * [[9ma di februaro]] - Princino [[Margaret, komtino de Snowdown]] (n. 1930) * [[11ma di februaro]] - [[Traudl Junge]], privata sekretario di Adolf Hitler de 1942 til 1945 (n. 1920) * [[21ma di februaro]] - [[John Thaw]], Britanian aktoro (n. 1942) * [[22ma di februaro]] - [[Jonas Savimbi]], chefo di [[UNITA]] (n. 1934) * [[25ma di februaro]] - [[Claire Davenport]], Britanian aktorino (n. 1933) * [[26ma di februaro]] - [[Lawrence Tierney]], Usan aktoro (n. 1919) * [[8ma di marto]] - [[Justin Ahomadégbé-Tomêtin]], prezidanto di Benin (n. 1917) * [[11ma di marto]] - [[James Tobin]], Usan ekonomikisto, Nobel-laureato (n. 1918) * [[12ma di marto]] - [[Spyros Kyprianou]], prezidanto di Chipro (n. 1932) * [[13ma di marto]] - [[Hans-Georg Gadamer]], filozofo, evante 102 yari (n. 1900) * [[14ma di marto]] - [[Cherry Wilder]], Nova-Zelandana skriptisto (n. 1930) [[Arkivo:Milstein_lnp.jpg|thumb|130px|[[César Milstein]]]] * [[24ma di marto]] - [[César Milstein]], Arjentiniana ciencisto, Nobel-laureato (n. 1927) * [[26ma di marto]] - [[Taisto Sinisalo]], Finlandana politikisto (n. 1926) * [[27ma di marto]] - [[Billy Wilder]], Austrian-Usana filmifisto (n. 1906) * [[27ma di marto]] - [[Dudley Moore]], Britaniana pianisto ed aktoro (n. 1935) * [[30ma di marto]] - [[Elizabeth Bowes-Lyon|Elizabeth]], rejino-matro del Unionita Rejio (n. 1900) * [[16ma di aprilo]] - [[Ramiro de León Carpio]], prezidanto di Guatemala (n. 1942) * [[18ma di aprilo]] - [[Thor Heyerdahl]], Norvegian explorero (n. 1914) * [[22ma di aprilo]] - [[Linda Lovelace]], Usana pornografo aktorino (n. 1949) [[Arkivo:Hugo_Banzer_Suarez,_General,_Presidente_da_Bolívia..tif|130px|thumb|[[Hugo Banzer Suárez|Hugo Banzer]]]] * [[5ma di mayo]] - [[Hugo Banzer Suárez]], prezidanto di Bolivia (n. 1926) * [[6ma di mayo]] - [[Pim Fortuyn]], Nederlandana politikisto (n. 1948) * [[19ma di mayo]] - [[John Grey Gorton]], chefministro di Australia (n. 1911) * [[20ma di mayo]] - [[Stephen Jay Gould]], Usana paleontologisto (n. 1941) * [[21ma di mayo]] - [[Niki de Saint Phalle]], Franc artisto (n. 1930) * [[23ma di mayo]] - [[Timur Petrovich Novikov|Timur Novikov]], Rusa piktisto, artisto, rejisoro e HBTI-aktivisto (n. 1958) * [[4ma di junio]] - [[Fernando Belaúnde Terry]], prezidanto di Peru (n. 1912) * [[5ma di junio]] - [[Dee Dee Ramone]], Usana basisto (n. 1952) * [[7ma di junio]] - [[Basappa Danappa Jatti]], vice-prezidanto e provizora prezidanto di India (n. 1912) * [[9ma di junio]] - [[Alexandr Vladimirovich Vlasov]], Rusa politikisto (n. 1932) * [[10ma di junio]] - [[John Gotti]], Usana mafiestro (n. 1940) * [[24ma di junio]] - [[Pierre Werner]], chefministro di Luxemburgia (n. 1913) * [[8ma di julio]] - [[Ward Kimball]], Usana muzikisto, animisto, cinematografisto e produktisto pri animi (n. 1914) * [[9ma di julio]] - [[Rod Steiger]], Usan aktoro (n. 1925) * [[14ma di julio]] - [[Joaquín Balaguer]], ex-prezidanto di Dominikana Republiko (n. 1906) * [[23ma di julio]] - [[Olof Lagercrantz]], Sueda skriptisto (n. 1911) * [[28ma di julio]] - [[Archer John Porter Martin]], Britaniana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1910) * [[6ma di agosto]] - [[Edsger W. Dijkstra]], Nederlandana teoriisto pri informatiko (n. 1930) * [[30ma di agosto]] - [[Zaid ibn Shaker]], chefministro di Jordania (n. 1934) [[Arkivo:Lionel_Hampton,_Aquarium,_New_York,_ca._June_1946_(William_P._Gottlieb_03841).jpg|thumb|130px|[[Lionel Hampton]]]] * [[31ma di agosto]] - [[Lionel Hampton]], Usana muzikistulo (n. 1908) * 31ma di agosto - [[George Hornidge Porter]], Britaniana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1920) * [[19ma di septembro]] - [[Robert Guéï]], diktatoro di Ivora Rivo (n. 1941) * [[11ma di oktobro]] - [[Antonio González González]], Hispana kemiisto (n. 1917) * [[12ma di oktobro]] - [[Ray Conniff]], Usana muzikisto (n. 1916) * [[13ma di oktobro]] - [[Stephen Ambrose]], Usana historiisto (n. 1936) * [[31ma di oktobro]] - [[Mihail Stasinopoulos]], prezidanto di Grekia (n. 1903) * [[3ma di novembro]] - [[Lonnie Donegan]], Britaniana muzikisto, kompozisto e kantisto (n. 1931) * [[7ma di novembro]] - [[Rudolf Augstein]], fondinto dil Germana revuo ''Der Spiegel'' (n. 1923) [[Arkivo:Abba_Eban_1970.jpg|thumb|130px|[[Abba Eban]]]] * [[17ma di novembro]] - [[Abba Eban]], Israelana politikisto (n. 1915) * [[18ma di novembro]] - [[James Coburn]], Usan aktoro (n. 1928) * [[5ma di decembro]] - [[Ne Win]], diktatoro di Myanmar (n. 1911) * [[8ma di decembro]] - [[Charles Rosen (ciencisto)|Charles Rosen]], Kanadana informatikisto pri artifical inteligenteso (n. 1917) * [[12ma di decembro]] - [[Orlando Villas-Boas]], Brazilian explorero e defensero di indijeni (n. 1914) * [[22ma di decembro]] - [[Desmond Hoyte]], chefministro e prezidanto di Guyana (n. 1929) * 22ma di decembro - [[Joe Strummer]], Britaniana muzikisto ([[The Clash]]) (n. 1952) == Nobel-premiiziti == * [[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: [[Raymond Davis Jr.]], [[Masatoshi Koshiba]], [[Riccardo Giacconi]] * [[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: [[John B. Fenn]], [[Koichi Tanaka]], [[Kurt Wüthrich]] * [[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: [[Sydney Brenner]], [[H. Robert Horvitz]], [[John E. Sulston]] * [[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: [[Imre Kertész]] * [[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: [[Jimmy Carter]] * [[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]: [[Daniel Kahneman]], [[Vernon L. Smith]] == Referi == {{reflist}} [[Kategorio:Yari 2000a]] 79c4du6kueajnq1rui4jny6ns6dzkr0 0 1280 1125034 1124815 2026-07-03T23:38:38Z Joao Xavier 110 +naski, imaji 1125034 wikitext text/x-wiki {{21ma yarcento}} La [[yaro]] '''2001''' (MMI per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye [[lundio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esis l'unesma yaro di la triesma yarmilo, la 1ma yaro di la [[21ma yarcento]], e la 2ma yaro di la [[yari 2000a]]. Ol esis la "Yaro di la [[Serpento]]", segun Chiniala [[horoskopo]]. ==Eventi == ===[[Kosmo]] === * [[12ma di februaro]] - ''NEAR Shoemaker'' -probilo decensas adsur l'[[asteroido]] ''433 Eros''. * [[7ma di aprilo]] - [[Kosmoprobilo]] ''[[2001 Mars Odyssey]]'' sendesas aden kosmo.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Odyssey probe blasts off for Mars|editero=CNN.com |url=http://edition.cnn.com/2001/TECH/space/04/07/mars.odyssey/index.html|vidita ye=23ma di septembro 2017}}</ref> * [[22ma di mayo]] - Objekto, qua nomizesas ''28978 Ixion'', deskovresas dop [[Neptuno]]. * [[21ma di junio]] - Sunal eklipso totala. * [[15ma di oktobro]] - Probilo [[Galileo (kosmonavo)|Galileo]] di [[NASA]] preterflugas [[Io (satelito)|Io]], satelito di [[Jupitero]]. ===[[Mondo]] === * [[15ma di januaro]] - [[Wikipedio]] en [[Angla linguo]] komencas.<ref name="KockJungSyn2016">{{Extera ligilo|autoro=Kock, N., Jung, Y., & Syn, T. (2016) |url=http://cits.tamiu.edu/kock/pubs/journals/2016JournalIJeC_WikipediaEcollaboration/Kock_etal_2016_IJeC_WikipediaEcollaboration.pdf |titulo=Wikipedia and e-Collaboration Research: Opportunities and Challenges|vidita ye=17ma di agosto 2019|idiomo={{en}}}}</ref> * [[2ma di julio]] - Unesma [[artificala kordio]] insertesas a Robert Tools. * [[7ma di novembro]] - ''[[Concorde]]'' flugas unesmafoye pos acidento en [[2000]]. * [[16ma di novembro]] - Unesma cinematografuro ''[[Harry Potter]]'' lansesas en prima vespero. * [[27ma di decembro]] - Normala relato komercala atingesas inter [[Usa]] e [[Popul-Republiko Chinia]]. ===[[Europa]] === * [[19ma di januaro]] - En [[Belgia]] legaro modifikesas, ed individui darfas posedar mikra quanti de [[marihuano]]. * [[31ma di januaro]] - En [[Nederlando]], Zeits, Skota tribunalo judicias [[Libia]]na Al Ali Mohmed al Megrah por karcero dumviva pro la bombo-shoko super [[Lockerbie]] en [[1988]]. * [[1ma di aprilo]] - [[Slobodan Milosevic]], ex-prezidanto di [[Yugoslavia]], kapitulacas, arestesas ed akuzesas pri [[gentocido]]. * de la [[17ma di junio]] til la [[21ma di junio]] - Eventas Ido-renkontro 2001, en [[Nürnberg]], [[Germania]].<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.nefkom.net/frank.kasper/konf2001.htm |titulo=raporto Ido-renkontro 2001}}</ref> * [[7ma di julio]] - En Bradford, [[West Yorkshire]], [[Anglia]], du personi poniardagesas dum rasala konflikti.<ref>{{Extera ligilo|titulo=2001: Two stabbed in Bradford race riots|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/july/7/newsid_2496000/2496003.stm |editero=BBC |vidita ye=19ma di julio 2016}}</ref> * [[24ma di julio]] - [[Simeon Saxe-Coburg-Gotha]], ex-[[caro]] di [[Bulgaria]], divenas [[chefministro]] di lua lando. * [[28ma di septembro]] - En [[Finlando]] mariajo inter samasexua homi permisesas. * [[4ma di oktobro]] - [[Ukraina]]n armeo pafas ed abatas acidentale Rusa aeroplano super [[Nigra maro]], fluganta de [[Tel Aviv]] a [[Siberia]]; 77 homi mortas. ===[[Azia]] === * [[20ma di januaro]] - En [[Filipini]], [[Gloria Arroyo]] divenas prezidanto, pos renunco di [[Joseph Estrada]]. * [[26ma di januaro]] - [[Ter-tremo]] en [[Gujarat]], [[India]], produktas cirkume {{formatnum:25000}} morti.<ref>{{Extera ligilo|titulo=2001: Thousands die in Gujarat quake|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/january/26/newsid_4666000/4666568.stm|editero=BBC|vidita ye=4ma di novembro 2016}}</ref> * [[29ma di januaro]] - En [[Indonezia]] mili de studenti okupas parlamento e demandas la renunco dil prezidanto [[Abdurrahman Wahid]], akuzita pri korupto. * [[Februaro]] - Aer-armei de [[Usa]] ed [[Unionita Rejio]] atakas [[Irak]] multafoye. * [[6ma di februaro]] - En [[Israel]], [[Ariel Sharon]] divenas chefministro. * [[4ma di junio]] - En [[Nepal]], [[Gyanendra Bir Bikram Shah Dev]] divenas rejulo pos [[suocido]] di [[Dipendra di Nepal|Dipendra]]. * [[20ma di junio]] - En [[Pakistan]] [[Pervez Musharraf]] prenas prezidantala stando. * [[9ma di septembro]] - En [[Afganistan]], [[Ahmed Shah Massoud]], chefo di Nordal Uniono, atakesas ed ilu mortos ye la [[13ma di septembro]]. * [[19ma di septembro]] - [[Usa]] sendas a la [[Persiana gulfo]] 100 [[aviono|aeroplani]] e tri navi militala pos teroragi en Usa. * [[20ma di septembro]] - En [[Afganistan]] kunveno di sacerdoti rekomendas [[Osama bin Laden]] forirar la lando. * [[21ma di septembro]] - En [[Afganistan]] la Talibani anuncas ke li konsignos [[Osama bin Laden]] ad Usa, se Usa havas suficanta pruvo kontre lu. * [[22ma di septembro]] - [[Usa]] anuncas ke esas pronta finigar komercala punisi kontre [[Pakistan]] ed [[India]] (pro nukleara probi), se li suportus Usa en milito kontre terorismo. * [[23ma di septembro]] - La Talibani asertas ke li ne savas ube [[Osama bin Laden]] esas. * [[24ma di septembro]] - Usa informas, ke lua korpi specala funcionas en [[Afganistan]]. [[Rusia]] promisas sustenar la Nordal Uniono. * [[7ma di oktobro]] - Milito en [[Afganistan]] komencas kande [[Usa]] atakas kun lua federito [[Unionita Rejio]] la posteni di [[Talibano]], por ke Talibani ne federez su kun teroristo [[Osama bin Laden]]. En [[New-York]], {{formatnum:10000}} homi demonstras kontre la milito ma oficale Usa esforcas obliviigor ol. * [[8ma di oktobro]] - Demonstri en [[Palestinana stato]] e [[Pakistan]] kontre milito da Usa en Afganistan. * [[9ma di oktobro]] - Fuzeal atakilo mortigas quar laboristi di [[UN]] proxim [[Kabul]] en [[Afganistan]]. * [[12ma di novembro]] - La trupi dil [[Talibano|Talibanisti]] retretas ek [[Kabul]] en [[Afganistan]]. * [[17ma di decembro]] - La lasta kombati dum la [[Milito en Afganistan]] finas an la montaro Tora Bora. ===[[Afrika]] === * [[10ma di mayo]] - En [[Ghana]] 120 homi mortas en turbo che [[futbalo]]-ludo. * [[8ma di oktobro]] - On demonstras en [[Egiptia]] kontre la milito da [[Usa]] en [[Afganistan]]. ===[[Nord-Amerika]] === * [[6ma di januaro]] - [[Usa]]na parlamento aprobas la vinko prezidantala da [[George W. Bush]]. * [[20ma di januaro]] - [[George W. Bush]] divenas prezidanto di Usa. * [[28ma di februaro]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 6.8 che [[skalo di Richter]] frapas [[Seattle]], [[Usa]]. Nur 1 persono mortas. * [[5ma di junio]] - En [[Houston]], [[Texas]], komencas tropikala burasko. Pluvos 50 cm de aquo e 22 homi mortos. * [[11ma di septembro]] - En Usa [[Atenti ye la 11ma di septembro 2001|teroristi]] kolizionas du aeroplani kontre la du maxim granda [[turmo|turmi]] de ''World Trade Center'' en [[New-York]] por destruktar li. Altru facas la sama kontre ''[[Pentagon]]'', en [[Washington DC]]. Altra aeroplano falas en [[Pensilvania]], probable pos revolto dal pasajeri. Entote cirkume 3.000 homi mortas. * [[14ma di septembro]] - [[Usa]] publikigas la nomi di teroristi suspektita pro l'atako ye la [[11ma di septembro]]. * [[20ma di septembro]] - Prezidanto di Usa [[George W. Bush]] proklamas ke [[Usa]] militeskos kontre teroristi. * [[5ma di oktobro]] - En [[Florida]], Roberts Stevens, la redaktero di ''The Sun'', mortas. Ilu recevabis spori di antraxo per letro de teroristi. En Usa on recevas letri til la 23ma di oktobro. 5 homi mortos e 19 esas infektita. * [[12ma di novembro]] - Falo di aviono [[Airbus A300]] en [[New York]] produktas 260 morti. * [[19ma di decembro]] - La fairo che la destrukturo di ''World Trade Center'' en [[New York]] fine extingesas. ===[[Central Amerika]] === * [[13ma di januaro]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 7.6 che la [[skalo di Richter]] frapas [[Salvador]] e produktas adminime 800 morti. * [[13ma di februaro]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 6.6 che la [[skalo di Richter]] frapas [[Salvador]] e produktas 400 morti. * [[4ma di novembro]] - [[Uragano]] ''Michelle'' frapas [[Kuba]] perisigante domi e kultivata agri. ===[[Sud-Amerika]] === * [[26ma di januaro]] - En [[Venezuela]], 50-yar evanta [[Douglas DC-3]] falas, e 24 homi mortas. * [[15ma di marto]] - En [[Brazilia]], du explozi sur [[petrolo]]-platformo ''P-36'' apartenanta a [[Petrobras]] produktas 11 morti. La platformo dronos pos 5 dii.<ref>{{Extera ligilo|url=https://acervo.oglobo.globo.com/fatos-historicos/em-2001-explosao-da-plataforma-36-deixou-11-mortos-na-bacia-de-campos-9483525 |titulo=Em 2001, explosão da plataforma P-36 deixou 11 mortos na Bacia de Campos|editero=O Globo|vidita ye=17ma di agosto 2019|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[29ma di mayo]] - En [[Peru]], [[Alejandro Toledo]] elektesas prezidanto. * [[24ma di junio]] - Vladimiro Montesinos, chefo dil inform-kontoro di [[Peru]] dum la rejimo di [[Alberto Fujimori]] kaptesas en [[Caracas]], [[Venezuela]], ed extradesas a Lima por judiciesar.<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.lanacion.com.ar/315253-capturaron-a-montesinos-en-venezuela|titulo=Capturaron a Montesinos en Venezuela|editero=La Nación|vidita ye=29ma di julio 2017|publikigita ye=25ma di junio 2001|idiomo={{es}}}}</ref> * [[27ma di agosto]] - Kongreso di Peru supresas politikal imuneso de ex-prezidanto [[Alberto Fujimori]]. * [[20ma di decembro]] - La prezidanto di [[Arjentinia]] [[Fernando de la Rúa]] koaktesas renuncar, pro la protesti populala en diversa urbi di la lando, dum qui 23 homi mortas. * [[23ma di decembro]] - [[Adolfo Rodríguez Saá]] asumas la povo en Arjentinia kom prezidanto. * [[30ma di decembro]] - Rodríguez Saá renuncas la prezidanteso di Arjentinia. ===[[Oceania]] === * [[16ma di aprilo]] - En [[Canberra]], [[Australia]] 800 membri di Verda Partisi de 72 landi signatas la Karto di Mondala Verdi, pri la komuna defenso di [[demokratio]], la protekto di biodiverseso, ed altra temi. * [[19ma di oktobro]] - [[Indonezia]]na fishobatelo qua navigis vers [[insulo Christmas]] kun 400 refujanta pasajeri sinkas en internaciona aqui, e 353 personi dronesas. ==[[Sporto]]== * [[30ma di mayo]] til la [[10ma di junio]] - Eventas la Kupo di Kunfederuri di [[FIFA]], kun la partopreno di 8 nacioni de la 8 [[futbalo|futbala]] kunfederuri. [[Francia]] vinkas la kupo. * [[3ma di februaro]] - Boxisto [[Konstantin Borisovich Czyu|Konstantin Czyu]] divenas championo dil [[World Boxing Association]] (WBA Super) en kategorio ad 63,5 kg. * [[3ma di novembro]] - Boxisto [[Konstantin Borisovich Czyu|Konstantin Czyu]] divenas itere championo dil [[International Boxing Federation]] (IBF) en kategorio ad 63,5 kg. ==Naski == [[Arkivo:Luiz Henrique André Rosa da Silva.png|thumb|130px|[[Luiz Henrique André Rosa da Silva|Luiz Henrique]]]] * [[2ma di januaro]] - [[Luiz Henrique André Rosa da Silva|Luiz Henrique]], Braziliana futbalisto * [[9ma di januaro]] - [[Eric García Martret]], Hispana futbalisto * [[20ma di januaro]] - [[Manon Léonard]], Franca tenisistino * [[21ma di januaro]] - [[Anastasia Sergeyevna Tihonova|Anastasia Tihonova]], Rusa tenisistino * [[23ma di januaro]] - [[Olga Danilović]], Serbiana tenisistino * [[28ma di januaro]] - [[Ismael Saibari]], Marokana futbalisto * [[30ma di januaro]] - [[Alice Tubello]], Franca tenisistino [[Arkivo:Sondre_Langås_Morocco_v_Norway_7_June_2026-22.jpg|thumb|130px|[[Sondre Langås]]]] * [[2ma di februaro]] - [[Sondre Langås]], Norvegiana futbalisto * [[6ma di februaro]] - [[Hanna Kubarava]], Bielorusa tenisistino * [[23ma di februaro]] - [[Nicolas Raskin]], Belga futbalisto * [[24ma di februaro]] - [[Anthony Michael Gordon]], Angla futbalisto * [[26ma di februaro]] - [[Jamie Leweling]], Germana futbalisto * [[2ma di marto]] - [[Hurricane Tyra Black|Hurricane Black]], Usana tenisistino * [[3ma di marto]] - [[Ivana Šebestová]], Cheka tenisistino * [[10ma di marto]] - [[Charles De Ketelaere]], Belga futbalisto * [[12ma di marto]] - [[Polina Sergeyevna Shuvalova|Polina Shuvalova]], Rusa shakoludistino * [[19ma di marto]] - [[David Leopold Affengruber]], Austriana futbalisto * [[21ma di marto]] - [[Florian Wiegele]], Austriana futbalisto * [[22ma di marto]] - [[Margaux Rouvroy]], Franca tenisistino [[Arkivo:William_Saliba_France_v_Senegal_16_June_2026-336_(cropped).jpg|thumb|130px|[[William Saliba]]]] * [[24ma di marto]] - [[William Saliba]], Franca futbalisto * 24ma di marto - [[Clara Burel]], Franca tenisistino * [[30ma di marto]] - [[Anastasia Sergeyevna Potapova|Anastasia Potapova]], Rusa tenisistino * [[4ma di aprilo]] - [[Angelo Stiller]], Germana futbalisto * [[7ma di aprilo]] - [[Yekaterina Albertovna Reingold|Yekaterina Reingold]], Rusa tenisistino * [[11ma di aprilo]] - [[Manuel Ugarte Ribeiro]], Uruguayana futbalisto * [[18ma di aprilo]] - [[Santiago Giménez]], Mexikiana futbalisto * [[29ma di aprilo]] - [[Danilo Santos]], Braziliana futbalisto * [[4ma di mayo]] - [[Nicolas Seiwald]], Austriana futbalisto * [[15ma di mayo]] - [[Yasmine Mansouri]], Franca tenisistino [[Arkivo:Manu_Kone_France_v_Senegal_16_June_2026-406_(cropped).jpg|thumb|130px|[[Manu Koné]]]] * [[17ma di mayo]] - [[Manu Koné]], Franca futbalisto * [[18ma di mayo]] - [[Emma Navarro]], Usana tenisistino * [[19ma di mayo]] - [[Elizabeth Mandlik]], Usana tenisistino * [[26ma di mayo]] - [[Alexander Prass]], Austriana futbalisto * 26ma di mayo - [[Anastasia Andreyevna Ilyankova|Anastasia Ilyankova]], Rusa gimnastikistino * [[28ma di mayo]] - [[Karolína Kubáňová]], Cheka tenisistino * [[30ma di mayo]] - [[Patrick Wimmer]], Austriana futbalisto * [[31ma di mayo]] - [[Iga Świątek]], Polona tenisistino * [[18ma di junio]] - [[Gabriel Martinelli]], Braziliana futbalisto * [[20ma di junio]] - [[Gonçalo Ramos]], Portugalana futbalisto * 20ma di junio - [[Nicolas Jackson]], Senegalana futbalisto [[Arkivo:Mauricio-palmeiras-sport-ago-25_(cropped).jpg|thumb|130px|[[Maurício Magalhães Prado|Maurício]]]] * [[22ma di junio]] - [[Maurício Magalhães Prado]], Braziliana-Paraguayana futbalisto * [[23ma di junio]] - [[Antonia Schmidt]], Germana tenisistino * [[26ma di junio]] - [[Igor Thiago]], Braziliana futbalisto * [[1ma di julio]] - [[Anna Sisková]], Cheka tenisistino * [[3ma di julio]] - [[Promise David]], Kanadana futbalisto * [[8ma di julio]] - [[Benjamin Nygren]], Sueda futbalisto * [[10ma di julio]] - [[Aliaxandr Aliaxandravich Zhirowski|Aliaxandr Zhirowski]], Bielorusa tenisistulo * [[11ma di julio]] - [[Damián Bobadilla]], Paraguayana futbalisto * [[14ma di julio]] - [[Nikola Břečková]], Cheka tenisistino [[Arkivo:Ella Ballentine 2019.jpg|thumb|130px|[[Ella Ballentine]]]] * [[18ma di julio]] - [[Ella Ballentine]], Kanadan aktorino * [[29ma di julio]] - [[Yelena Vyacheslavovna Yeryomina|Yelena Yeryomina]], Rusa gimnastikistino * [[8ma di agosto]] - [[Malick Thiaw]], Germana futbalisto * [[15ma di agosto]] - [[Igor Andreyevich Andreyev|Igor Andreyev]], Rusa futbalistulo * 15ma di agosto - [[Erbol Atabayev]], Kirgiziana futbalistulo * [[16ma di agosto]] - [[Amadou Onana]], Belga futbalisto * [[25ma di agosto]] - [[Gonçalo Inácio]], Portugalana futbalisto * [[28ma di agosto]] - [[Kamilla Stanislavovna Rahimova|Kamilla Rahimova]], Rusa tenisistino * [[29ma di agosto]] - [[Jannat Zubair Rahmani]], Indian aktorino * [[31ma di agosto]] - [[Amanda Anisimova]], Usana tenisistino [[Arkivo:Bukayo_Saka_England_v_Ghana_23_June_2026-057_(cropped).jpg|thumb|130px|[[Bukayo Saka]]]] * [[5ma di septembro]] - [[Bukayo Saka]], Angla futbalisto * [[21ma di septembro]] - [[Gustavo Caballero]], Paraguayana futbalisto * [[16ma di oktobro]] - [[Willian Pacho]], Equadorana futbalisto * [[24ma di oktobro]] - [[Sina Herrmann]], Germana tenisistino * [[27ma di oktobro]] - [[Christopher Cheng]], Norvega futbalisto * [[2ma di novembro]] - [[Moisés Caicedo]], Equadorana futbalisto * [[3ma di novembro]] - [[Hailey Baptiste]], Usana tenisistino * [[20ma di novembro]] - [[Caty McNally]], Usana tenisistino * [[28ma di novembro]] - [[Selina Dal]], Germana tenisistino * [[1ma di decembro]] - [[Carole Monnet]], Franca tenisistino * [[12ma di decembro]] - [[Michael Olise]], Franca futbalisto * [[17ma di decembro]] - [[Maria Sergeyevna Tkachyova|Maria Tkachyova]], Rusa tenisistino * [[18ma di decembro]] - [[Billie Eilish]], Usana kantisto * [[20ma di decembro]] - [[Facundo Pellistri]], Uruguayana futbalisto * [[31ma di decembro]] - [[Katie Volynets]], Usana tenisistino ==Morti == * [[2ma di januaro]] - [[Jimmy Zámbó]], Hungariana kantisto (n. 1958) [[Arkivo:Minister Belgische Kabinet J. van Offelen (PVV), eerste Minister P. van den Boey, Bestanddeelnr 918-9459.jpg|thumb|130px|[[Paul Vanden Boeynants]]]] * [[9ma di januaro]] - [[Paul Vanden Boeynants|Paul Boeynants]], chefministro di Belgia (n. 1919) * [[12ma di januaro]] - [[Adhemar Ferreira da Silva]], Brazilian atleto (n. 1927) * [[16ma di januaro]] - [[Laurent-Désiré Kabila]], prezidanto di Demokratial Republiko Kongo (n. 1939) * [[17ma di januaro]] - [[Gregory Corso]], Usana poeto (n. 1930) * [[1ma di februaro]] - [[Roy Dalgarno]], Australiana piktisto (n. 1910) * [[4ma di februaro]] - [[Iannis Xenakis]], Greka-Franca kompozisto (n. 1922) * [[9ma di februaro]] - [[Herbert Simon]], Usan ekonomikisto, Nobel-laureato (n. 1916) * [[18ma di februaro]] - [[Balthus]], Polona-Franciana piktisto (n. 1908) * [[12ma di marto]] - [[Robert Ludlum]], Usana skriptisto (n. 1927) * [[22ma di marto]] - [[William Hanna]], Usan animisto, muzikisto e voc-aktoro (n. 1910) * [[18ma di marto]] - [[John Edmund Phillips]], kantisto, kompozisto e muzikisto de la bando ''[[The Mamas and the Papas]]'' (n. 1935) * [[31ma di marto]] - [[Clifford Shull]], Usana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1915) * [[4ma di aprilo]] - [[Liisi Oterma]], Fin astronomino ed Esperantistino (n. 1915) [[Arkivo:Joey_Ramone.jpg|thumb|130px|[[Joey Ramone]]]] * [[15ma di aprilo]] - [[Joey Ramone]], Usana muzikisto ([[The Ramones]]) (n. 1951) * [[25ma di aprilo]] - [[Michele Alboreto]], Italian automobilisto (n. 1956) * [[29ma di aprilo]] - [[Barend Biesheuvel]], chefministro di Nederlando (n. 1920) * [[7ma di mayo]] - [[Joseph Greenberg]], Usana linguisto (n. 1915) * [[11ma di mayo]] - [[Douglas Adams]], Britaniana skriptisto (n. 1952) * [[12ma di mayo]] - [[Perry Como]], Usana kantisto (n. 1912) * [[25ma di mayo]] - [[Alberto Korda]], fotografisto qua facis la konocata fotografuro pri [[Ernesto Guevara|Ernesto ''Che'' Guevara]] (n. 1928) * [[1ma di junio]] - [[Hank Ketcham]], desegnisto (''Dennis the Menace'') (n. 1920) * [[1ma di junio]] - [[Nkosi Johnson]], Sudafrikana SIDA-aktivisto (n. 1989) * 1ma di junio - Rejulo [[Birendra di Nepal]] (n. 1945) [[Arkivo:Anthony_Quinn_signed.JPG|thumb|130px|[[Anthony Quinn]]]] * [[3ma di junio]] - [[Anthony Quinn]], Mexikian aktoro (n. 1915) * [[7ma di junio]] - [[Víctor Paz Estenssoro]], prezidanto di Bolivia (n. 1907) * [[10ma di junio]] - [[Leila Pahlavi]], princino di Iran (n. 1970) * [[11ma di junio]] - [[Timothy McVeigh]], Usana teroristo, mortigita (n. 1968) * [[17ma di junio]] - [[Donald J. Cram]], Usana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1919) * [[21ma di junio]] - [[John Lee Hooker]], Usana ''blues''-muzikisto (n. 1917) * 21ma di junio - [[Carroll O'Connor]], Usan aktoro (n. 1924) * [[27ma di junio]] - [[Tove Jansson]], Finlandana skriptisto (n. 1914) [[Arkivo:Jack_Lemmon_-_1968.jpg|thumb|130px|[[Jack Lemmon]]]] * 27ma di junio - [[Jack Lemmon]], Usan aktoro e filmifisto (n. 1925) * [[30ma di junio]] - [[Chet Atkins]], Usana gitaristo (n. 1924) * [[1ma di julio]] - [[Nikolai Gennadiyevich Basov|Nikolai Basov]], Rusa fizikisto, Nobel-laureato (n. 1922) * [[11ma di julio]] - [[Herman Brood]], Nederlandana rok-muzikisto (n. 1946) * [[12ma di julio]] - [[Paul Eugène Magloire]], prezidanto di Haiti (n. 1907) * [[31ma di julio]] - [[Francisco da Costa Gomes]], prezidanto di Portugal (n. 1914) * 31ma di julio - [[Poul Anderson]], Usana skriptisto pri ciencala fiktivajo (n. 1926) * [[6ma di agosto]] - [[Jorge Amado]], Braziliana skriptisto (n. 1912) * [[16ma di agosto]] - [[Maiya Zaharovna Dukarevich|Maiya Dukarevich]], Rusa psikologino e HBTI-aktivistino (n. 1925) * 16ma di agosto - [[Harri Sirola]], Finlandana skriptisto (n. 1958) * [[29ma di agosto]] - [[Francisco Rabal]], Hispan aktoro e filmifisto (n. 1926) * [[2ma di septembro]] - [[Christiaan Barnard]], Sudafrikana mediko, pioniro en kordio-transplantado (n. 1922) * [[11ma di septembro]] - [[Mohammad Atta]], Egiptiana teroristo (n. 1968) * [[13ma di septembro]] - [[Ahmed Shah Massoud]], chefo di Nordal Uniono en Afganistan (n. 1953) [[Arkivo:Jimenez 1955.jpg|130px|thumb|[[Marcos Pérez Jiménez|Marcos P. Jiménez]]]] * [[20ma di septembro]] - [[Marcos Pérez Jiménez]], prezidanto di Venezuela (n. 1914) * [[22ma di septembro]] - [[Isaac Stern]], Ukrainana violinisto (n. 1922) * [[29ma di septembro]] - [[Nguyen Van Thieu]], prezidanto di Sud-Vietnam (n. 1923) * [[1ma di novembro]] - [[Juan Bosch]], prezidanto di Dominikana Republiko (n. 1909) * [[5ma di novembro]] - [[Gholam Reza Azhari]], chefministro di Iran (n. 1919) * [[9ma di novembro]] - [[Giovanni Leone]], prezidanto di Italia (n. 1908) * [[26ma di novembro]] - [[Nils-Aslak Valkeapää]], Finlandana skriptisto e muzikisto (n. 1943) [[Arkivo:George Harrison 1974 (cropped).jpg|thumb|130px|[[George Harrison]]]] * [[29ma di novembro]] - [[George Harrison]], membro dil bando ''[[The Beatles]]'' (n. 1943) * [[30ma di novembro]] - [[Robert Tools]], viro qua recevis la unesma kordio artificala (n. 1942) * novembro - [[Justin Rakotoniaina]], Chefministro di Madagaskar (n. 1933) * [[8ma di decembro]] - [[Mirza Delibašić]], Bosniana [[basketbalo|basketbalisto]] (n. 1954) * [[11ma di decembro]] - [[Mainza Chona]], chefa ministro di Zambia (n. 1930) * [[15ma di decembro]] - [[Rufus Thomas]], Usana kantisto (n. 1917) * [[16ma di decembro]] - [[Villy Sørensen]], Dana skriptisto, Nobel-laureato (n. 1929) * [[19ma di decembro]] - [[Donald J. Cram]], Usana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1919) * [[20ma di decembro]] - [[Leopold Senghor]], prezidanto di Senegal de 1960 til 1980 (n. 1906) * [[23ma di decembro]] - [[Jelle Zijlstra]], chefministro di Nederlando (n. 1918) ==Nobel-premiiziti == * [[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: [[Eric Allin Cornell]], [[Wolfgang Ketterle]], [[Carl Edwin Wieman]] * [[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: [[William S. Knowles]], [[Ryoji Noyori]], [[Karl Barry Sharpless]] * [[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: [[Leland H. Hartwell]], [[Richard Timothy Hunt]], [[Paul Nurse]] * [[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: [[Vidiadhar Surajprasad Naipaul]] * [[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: [[Unionita Nacioni]], [[Kofi Annan]] * [[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]: [[George A. Akerlof]], [[Michael Spence]], [[Joseph E. Stiglitz]] ==Referi == {{reflist}} [[Kategorio:Yari 2000a]] 3fphbxa5clqrwxdryn26sx1vquay9og 0 1468 1125042 1124567 2026-07-04T01:35:07Z Joao Xavier 110 +texto 1125042 wikitext text/x-wiki {{21ma yarcento}} La [[yaro]] '''2005''' (MMV per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye [[saturdio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esis la 5ma [[yaro]] di la triesma yarmilo, la 5ma yaro di la [[21ma yarcento]], e la 6ma yaro di la [[yari 2000a]]. Ca yaro, mutaco de la [[viruso]] [[H5N1]], qua produktas [[ucela influenzo]], efektigis pandemio qua afektis precipue Aziana landi, nome [[Vietnam]], [[Popul-Republiko Chinia]], [[Tailando]], [[Kazakstan]], [[Turkia]] e [[Kuwait]], ma anke [[Rumania]] e [[Kroatia]]. On kalkulas ke ca morbo mortigis 60 personi en du yari.<ref>{{Extera ligilo|titulo= Gripe aviária provoca uma epidemia de confusão|vidita ye=25ma di decembro 2020|url=https://noticias.uol.com.br/midiaglobal/lavanguardia/2005/11/05/ult2684u148.jhtm|editero=UOL (tradukita a la Portugalana de ''La Vanguardia''|idiomo={{pt}}}}</ref> Tamen, por preventar lua dissemo, mili de uceli mustis mortigesar en ca landi. ==Eventi== ===[[Kosmo]]=== * [[5ma di januaro]] - Planeteto ''[[Eris]]'' deskovresas dal [[astronomio|astronomo]] Michael E. Brown.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Dwarf Planet Eris|surnomo=Hamilton |url=http://solarviews.com/eng/eris.htm|nomo=Calvin J.|editero=Solar Views |vidita ye=3ma di julio 2016}}</ref> * [[14ma di januaro]] - [[Cassini-Huygens|Huygens-sondilo]] di Cassini-probilo venas adsur [[Titano]], satelito di [[Saturno]]. * [[4ma di julio]] - L'incidilo (''Impactor'') sendita ek “Deep Impact”-probilo kolisionas kontre [[kometo]] ''Tempel 1'' por studiar lua kontenajo e strukturo. To eventas en disto di 130 milion kilometri de [[Tero]]. * [[12ma di agosto]] - ''[[Mars Reconnaissance Orbiter]]'' lansesis vers Marso. * [[12ma di oktobro]] - [[Popul-Republiko Chinia]] lansas ''[[Shenzhou 6]]'', lua duesma voyajo homala aden kosmo. * [[9ma di novembro]] - ''[[Venus Express]]'' lansesas por studiar l'atmosfero di Venuso. === [[Mondo]] === * [[19ma di aprilo]] - [[Papo Benedictus la 16ma|Benedictus la 16ma]] divenas [[papo]]. * [[1ma di septembro]] - [[Skandinavia]]la literi å, ä ed ö esas uzebla en retal adresi. * [[26ma di oktobro]] - [[Popul-Republiko Chinia]] e [[Senegal]] riestablisas diplomacala relati. === [[Europa]] === * [[18ma di februaro]] - [[Hundochasado]] interdiktesas en [[Unionita Rejio]]. * [[8ma di aprilo]] - Cirkume 4 milion personi asistas la funero dil [[papo Ioannes Paulus la 2ma]]. * [[27ma di aprilo]] - Aviono [[Airbus A380]] flugas unesmafoye de [[Toulouse]], [[Francia]]. * [[30ma di aprilo]] - Severo Moto, politikisto de [[Equatorala Guinea]] exilita, riaparas en [[Hispania]]. * [[7ma di junio]] - En [[Hungaria]], [[László Sólyom]] elektesas prezidanto. La prezidanteso komencos ye la [[5ma di agosto]]. * [[6ma di julio]] - L'[[Internaciona Olimpiala Komitato]] selektas [[London]] por eventeyo dil [[Olimpiala Ludi en London, 2012|Olimpiala Ludi]] en [[2012]].<ref>{{Extera ligilo|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/july/6/newsid_4940000/4940112.stm|titulo=2005: London to host 2012 Olympics|autoro=BBC News|publikigita ye=6ma di julio 2005 |idiomo={{en}}}}</ref> * [[12ma di julio]] - En [[Monako (lando)|Monako]], [[Albert la 2ma di Monako|Albert la 2ma]] divenas princo. * [[7ma di julio]] - En [[London]], [[Anglia]], explozas tri bombi en [[metroo]] ed un bombo en autobuso. To produktas 52 morti e 700 vunditi. * [[27ma di oktobro]] - En [[Francia]], komencas [[Incendii en Francia, 2005|incendii]] qui duros til la [[8ma di novembro]], kande la guvernerio impozas noktal interdikto por yuni evante min kam 16 yari. * 27ma di oktobro - [[Republiko Irlando]] adoptas nova e severa legi kontre [[pedofilio]]. * [[22ma di novembro]] - [[Angela Merkel]] divenas l'unesma kancelerino di [[Germania]]. === [[Azia]] === * [[9ma di januaro]] - Eventas l'unesma prezidantal elekti en [[Palestinana stato]] pos la morto di [[Yasser Arafat]]. [[Mahmud Abbas]] elektesas. * [[30ma di januaro]] - En [[Irak]] eventas l'unesma parlamental elekti pos atako dal Usani e lua federiti. * [[14ma di februaro]] - [[Rafik Hariri]], ex-chefministro di [[Libano]], mortigesas en [[Beirut]]. * [[28ma di februaro]] - Suocidanta teroristo explozas bombo en la policeyo di Al Hillah, [[Irak]], ed ocidas 127 personi. * [[26ma di marto]] - Che [[Republiko Chinia]], guvernerio kunvokas 1 milion habitanti por protestar en [[Taipei]] kontre lego di [[Popul-Republiko Chinia]] qua proskriptas demonstri pri nedependo. * [[28ma di marto]] - [[Ter-tremo]] en [[Indiana oceano]] proxim [[Sumatra]], kun forteso 8.7 che [[skalo di Richter]], produktas adminime 915 morti. * [[13ma di mayo]] - En [[Uzbekistan]], militisti mortigas 700 personi dum protesti kontre la judicio di 223 akuzita [[islamo|Islamana]] extremisti. * [[20ma di marto]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 6.6 che [[skalo di Richter]] frapas [[Fukuoka]], [[Japonia]], produktas 1 morto e 500 plusa homi vundita, e domajas plu kam 110 imobli che insulo Genkai. * [[26ma di aprilo]] - [[Siria]]na trupi abandonas [[Libano]] pos 29-yar okupo.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Syrian troops leave Lebanon|vidita ye=30ma di julio 2016|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/april/26/newsid_4918000/4918584.stm |editero=BBC}}</ref> * [[12ma di julio]] - En [[Singapur]], prezidanto [[Sellapan Ramanathan]] anuncas ke lu volas rielektesar. * [[23ma di julio]] - En [[Sharm el-Sheik]], [[Sinai]], [[Egiptia]], bombi explozas e 88 homi perisas. * [[3ma di agosto]] - [[Mahmoud Ahmadinejad]] divenas prezidanto di [[Iran]]. * [[11ma di septembro]] - [[Israel]]an armeo kompletigas ekiro de [[Gaza]]. * [[12ma di septembro]] - [[Disney-lando]] inauguresas en [[Hong Kong]]. * [[1ma di oktobro]] - Tri ataki per bombi en [[Bali]], [[Indonezia]] produktas 22 morti, inkluzite la 3 teroristi.<ref>{{Extera ligilo|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/october/1/newsid_4965000/4965712.stm|titulo=2005: Bombs rip through Bali restaurants|vidita ye=16ma di septembro 2016|editero=BBC}}</ref> * [[8ma di oktobro]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 7.6 che [[skalo di Richter]] kun [[epicentro]] 80 km nord-este de [[Islamabad]] frapas frontierala regioni di [[Pakistan]], [[India]] ed [[Afganistan]] e produktas plua kam {{formatnum:73000}} morti.<ref>{{Extera ligilo|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/october/8/newsid_4968000/4968918.stm |vidita ye=29ma di julio 2016|titulo=Powerful quake hits South Asia|editero=BBC|idiomo={{en}}}}</ref> * [[21ma di oktobro]] - Un ek l'advokati di [[Saddam Hussein]] raptesas en [[Baghdad]], [[Irak]]. * [[29ma di oktobro]] - Tri atenti per bombi en [[Delhi]], [[India]], produktas 62 morti e vundas adminime 210 plusa homi.<ref name="news24.com">{{Extera ligilo|titulo=Delhi blasts death toll at 62 |url=https://web.archive.org/web/20051105143402/http://www.news24.com/News24/World/News/0%2C%2C2-10-1462_1826434%2C00.html|vidita ye=29ma di oktobro 2017}}</ref> * [[6ma di decembro]] - [[Aviono]] [[Lockheed C-130 Hercules]] de [[Iran]]an aer-armeo falas sur edifico en [[Tehran]]. Omna 84 personi en nave e plusa 44 homi en l'edifico mortas. === [[Afrika]] === * [[9ma di januaro]] - [[Sudan]] e [[Sud-Sudan]] signatas paco-pakto, e konflikto qua produktis 1.5 milion morti e duris dum 21 yari, finas. * [[5ma di februaro]] - Preske 38 yari di [[diktatoreso]] di [[Gnassingbé Eyadema]] en [[Togo]] finas. * [[8ma di aprilo]] - En [[Djibuti]] eventas prezidantal elekti en qua [[Ismail Omar Guelleh]] esas la sola kandidato. * [[30ma di aprilo]] - Terorist-atako kontre turisti en [[Kairo]], [[Egiptia]]: dum fugo de la polico, teroristo explozas su e vundas 7 personi. Du hori pose, du mulieri pafas kontre [[autobuso]] kun turisti.<ref>{{Extera ligilo|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/4501263.stm |titulo=Cairo tourists come under attack|editero=BBC|vidita ye=8ma di decembro 2015}}</ref> * [[3ma di agosto]] - En [[Mauritania]], [[stato-stroko]] revokas prezidanto [[Maaouya Ould Sid'Ahmed Taya]]. === [[Nord-Amerika]] === * [[10ma di januaro]] - En [[Usa]], fango-glitado en La Conchita, [[Kalifornia]], produktas 10 morti. * [[20ma di januaro]] - [[George W. Bush]] komencas duesma tempo kom prezidanto di Usa. * [[26ma di januaro]] - Du [[treno|treni]] kolizionas en Glendale, [[Kalifornia]]: 11 personi mortas e 200 vundesas. * [[2ma di agosto]] - Acidento di [[aviono]] [[Airbus A340]] - [[Air France flugo 358]] - eventas en [[Toronto]], [[Kanada]]. Omna interna personi, 297 pasajanti e 12 virari, ekigas ma kelka kun lejera vunduri. * [[29ma di agosto]] - [[Uragano Katrina]] devastas multa regioni di [[Usa]] apud [[Gulfo di Mexikia]], e produktas 1.836 morti. === [[Central Amerika]] === * [[8ma di aprilo]] - Eventas plebicito en [[Kuracao]] pri nedependo, od uniono kun [[Nederlando]]. Autonomeso en la rejio Nederlandana aprobesis per 68% ek la voti.<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.sudd.ch/event.php?lang=en&id=an012005 |titulo=Curaçao (Niederländische Antillen), 8. April 2005 : Status|editero=Direct Democracy|idiomo={{de}}|vidita ye=12ma di julio 2020}}</ref> ==[[Sporto]]== * [[6ma di agosto|6ma]] til [[14ma di agosto]] - En [[Helsinki]], [[Finlando]], eventas Mondala Championkonkurso pri [[Atletismo]]. * [[16ma di oktobro]] - [[Fernando Alonso]], de [[Hispania]], vinkas mondala championkonkurso di [[Formulo 1]]. == Naski == * [[2ma di januaro]] - [[Lola Radivojević]], Serbiana tenisistino * [[3ma di februaro]] - [[Matias Fernandez-Pardo]], Belga futbalisto * [[14ma di februaro]] - [[Ella Seidel]], Germana tenisistino * [[13ma di marto]] - [[Lucie Havlíčková]], Cheka tenisistino * [[19ma di marto]] - [[Jeremy Arévalo]], Equadorana futbalisto * [[21ma di marto]] - [[Nico O'Reilly]], Angla futbalisto * [[28ma di marto]] - [[Joaquin Seys]], Belga futbalisto * [[4ma di aprilo]] - [[Carolina Kuhl]], Germana tenisistino * [[17ma di aprilo]] - [[Antonio Nusa]], Norvegiana futbalisto * [[19ma di aprilo]] - [[Kobbie Mainoo]], Angla futbalisto * [[1ma di mayo]] - [[Linda Fruhvirtová]], Cheka tenisistino * [[3ma di junio]] - [[Désiré Doué]], Franca futbalisto * [[23ma di junio]] - [[Beknaz Almazbekov]], Kirgiziana futbalistulo * [[25ma di julio]] - [[Pierce Gagnon]], Usan aktoro * [[26ma di julio]] - [[Alexandro Maidana]], Paraguayana futbalisto * [[31ma di julio]] - [[Mike Penders]], Belga futbalisto * [[5ma di agosto]] - [[Obed Vargas]], Mexikiana futbalisto * [[12ma di agosto]] - [[Alyona Alexandrovna Glotova|Alyona Glotova]], Rusa gimnastikistino * [[29ma di agosto]] - [[Mamadou Sarr]], Senegalana futbalisto * [[30ma di agosto]] - [[Fabrizio Lora]], Peruana futbalisto * [[7ma di septembro]] - [[Assane Diao]], Senegalana futbalisto * [[3ma di oktobro]] - [[Maria Romanovna Agafonova|Maria Agafonova]], Rusa gimnastikistino * [[5ma di oktobro]] - [[Lulu Wilson]], Usan aktorino * [[12ma di oktobro]] - [[Luc de Fougerolles]], Kanadana futbalisto * [[14ma di oktobro]] - [[Johan Manzambi]], Suisa futbalisto * [[25ma di oktobro]] - [[Liv Hovde]], Usana tenisistino * [[23ma di decembro]] - [[Paul Wanner]], Austriana futbalisto * [[27ma di decembro]] - [[Kristina Ruslanovna Pimenova|Kristina Pimenova]], Rusa manekinino ed aktorino == Morti == [[Arkivo:Zhao_Ziyang_(1985).jpg|thumb|130px|[[Zhao Ziyang]]]] * [[17ma di januaro]] - [[Zhao Ziyang]], chefministro di [[Popul-Republiko Chinia]] de 1980 til 1987, e prezidanto di komunista partiso de 1987 til 1989 (n. 1919) * [[20ma di januaro]] - [[Per Borten]], chefministro di Norvegia (n. 1915) * [[28ma di januaro]] - [[Jim Capaldi]], Britaniana muzikisto e kompozisto (n. 1944) * [[2ma di februaro]] - [[Max Schmeling]], Germana boxisto (n. 1905) * [[3ma di februaro]] - [[Zurab Zhvania]], chefministro di Gruzia (n. 1963) * [[5ma di februaro]] - [[Gnassingbé Eyadéma]], prezidanto di Togo (n. 1935) * [[10ma di februaro]] - [[Arthur Miller]], Usana skriptisto (n. 1915) [[Arkivo:Rafic Hariri in 2001.jpg|thumb|130px|[[Rafik Hariri]]]] * [[14ma di februaro]] - [[Rafik Hariri]], chefministro di Libano (n. 1944) * [[20ma di februaro]] - [[Hunter S. Thompson]], Usana jurnalisto e skriptisto, developinto di tale dicita ''gonzo''-jurnalismo (n. 1937) * [[21ma di februaro]] - [[Guillermo Cabrera Infante]], Kubana skriptisto (n. 1929) * 21ma di februaro - [[Zdzisław Beksiński]], Polona piktisto (n. 1929) * [[25ma di februaro]] - [[Peter Benenson]], fondinto dil [[Internaciona Amnestio]] (n. 1921) * [[28ma di februaro]] - [[Édouard Stern]], Franca financisto (n. 1954) * [[6ma di marto]] - [[Hans Albrecht Bethe]], Germana-Usana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1906) * [[8ma di marto]] - [[Aslan Mashadov]], Chechena politikisto (n. 1951) * 8ma di marto - [[César Mansueto Lattes]], Braziliana fizikisto (n. 1924) * [[19ma di marto]] - [[John DeLorean]], Usan entraprezisto (n. 1925) * [[25ma di marto]] - [[Marjan Pogačnik]], Sloveniana piktisto (n. 1920) * [[26ma di marto]] - [[James Callaghan]], chefministro di Unionita Rejio (n. 1912) * [[2ma di aprilo]] - [[Papo Ioannes Paulus la 2ma]] (n. 1920) * [[5ma di aprilo]] - [[Saul Bellow]], Usana skriptisto, Nobel-laureato pri literaturo<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.today.com/popculture/author-saul-bellow-dies-wbna7397496|titulo=Author Saul Bellow dies|editero=Today.com|publikigita ye=5ma di aprilo 2005|vidita ye=13ma di januaro 2018}}</ref> (n. 1915) * [[6ma di aprilo]] - Princo [[Rainier la 3ma di Monako]] (n. 1923) [[Arkivo:Ezer_Weizman_1978-2.jpg|thumb|130px|[[Ezer Weizman]]]] * [[24ma di aprilo]] - [[Ezer Weizman]], prezidanto di Israel (n. 1924) * [[26ma di aprilo]] - [[Augusto Roa Bastos]], Paraguayana skriptisto (n. 1917) * [[2ma di mayo]] - [[Wee Kim Wee]], prezidanto di Singapur (n. 1915)<ref>{{Extera ligilo|titulo=Wee Kim Wee{{!}}Infopedia|vidita ye=6ma di junio 2021|url=https://eresources.nlb.gov.sg/infopedia/articles/SIP_255_2005-01-12.html|idiomo={{en}}}}</ref> * [[6ma di junio]] - [[Anne Bancroft]], Usan aktorino (n. 1931) * [[11ma di junio]] - [[Vasco Gonçalves]], chefministro di Portugal (n. 1922) * [[20ma di junio]] - [[Jack Kilby]], Usan injenioro, Nobel-laureato pri fiziko (n. 1923) * 20ma di junio - [[Larry Collins]], Usana skriptisto (n. 1929) * 20ma di junio - [[Charles David Keeling]], Usana ciencisto (n. 1928) * [[1ma di julio]] - [[Luther Vandross]], Usana kantisto di R&B (n. 1951) * [[6ma di julio]] - [[Claude Simon]], Franca skriptisto, Nobel-laureato (n. 1913) [[Arkivo:Edward_Heath_(cropped).jpg|thumb|130px|[[Edward Heath]]]] * [[17ma di julio]] - [[Edward Heath]], chefministro di Unionita Rejio (n. 1916) * [[18ma di julio]] - [[William Westmoreland]], Usana generalo (n. 1914) * [[19ma di julio]] - [[Alain Bombard]], Franca biologiisto (n. 1924) * [[31ma di julio]] - [[Wim Duisenberg]], Nederlandana politikisto, prezidanto di Europana Centrala Banko (n. 1935) * [[1ma di agosto]] - Rejulo [[Fahd di Saudi-Arabia]] (n. 1923) * [[13ma di agosto]] - [[David Lange]], chefministro di Nova-Zelando (n. 1942) * [[16ma di agosto]] - [[Roger Schutz]], Suisa monako (n. 1915) * [[28ma di agosto]] - [[Jacques Dufilho]], Franc aktoro (n. 1914) * [[3ma di septembro]] - [[William Rehnquist]], Usan advokato (n. 1924) * [[6ma di septembro]] - [[Eugenia Charles]], chefministrino di Dominika (n. 1919) [[Arkivo:Sergio Endrigo 65.jpg|thumb|130px|[[Sergio Endrigo]]]] * [[7ma di septembro]] - [[Sergio Endrigo]], Italiana kantisto (n. 1933) * [[11ma di septembro]] - [[Abdallah Ibrahim]], chefministro di Maroko (n. 1918) * [[13ma di septembro]] - [[Julio César Turbay Ayala]], prezidanto di Kolumbia (n. 1916) * [[20ma di septembro]] - [[Simon Wiesenthal]], persekutero di nacional-socialisti (n. 1908) * [[25ma di septembro]] - [[Don Adams]], Usan aktoro e komediisto (n. 1923) * [[27ma di septembro]] - [[Ronald Golias]], Braziliana komediisto (n. 1929) [[Arkivo:Obote_cropped.png|thumb|130px|[[Milton Obote]]]] * [[10ma di oktobro]] - [[Milton Obote]], prezidanto di Uganda (n. 1925) * [[11ma di oktobro]] - [[Edward Szczepanik]], Polona politikisto, chefministro en exilo (n. 1915) * [[17ma di oktobro]] - [[Elena Cazzulani]], Italiana skriptisto (n. 1920) * [[24ma di oktobro]] - [[José Azcona del Hoyo]], prezidanto di Honduras (n. 1926) * 24ma di oktobro - [[Rosa Parks]], Usana sutisto, '' Matro dil Movado pri Civila Yuri'' (n. 1913) * [[28ma di oktobro]] - [[Richard Errett Smalley]], Usana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1943) * [[9ma di novembro]] - [[Kocheril Raman Narayanan]], prezidanto di India (n. 1921) * [[16ma di novembro]] - [[Henry Taube]], Kanadana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1915)<ref>{{extera ligilo|titulo=Henry Taube - Facts |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1983/taube/facts/|editero=Nobelprize.org|idiomo={{en}}}}</ref> * [[24ma di novembro]] - [[Pat Morita]], Usan aktoro (n. 1932) * [[4ma di decembro]] - [[Gloria Lasso]], Hispana kantistino (n. 1922) * 4ma di decembro - [[Débora Arango]], Kolumbiana piktistino (n. 1907) * [[6ma di decembro]] - [[Devan Nair]], prezidanto di Singapur (n. 1923)<ref>{{Extera ligilo|titulo=Devan Nair - Profile, Biography and Life History |url=https://www.veethi.com/india-people/devan_nair-profile-13861-19.htm|editero=Veethi|vidita ye=6ma di junio 2021}}</ref> * [[10ma di decembro]] - [[John Bennett Fenn]], Usana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1917) * [[17ma di decembro]] - [[Marc Favreau]], Kanadana skriptisto (n. 1929) == Nobel-premiiziti == * [[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: [[Roy J. Glauber]], [[John L. Hall]], [[Theodor W. Hänsch]] * [[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: [[Robert Grubbs]], [[Richard Royce Schrock]], [[Yves Chauvin]] * [[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: [[Robin Warren]], [[Barry Marshall]] * [[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: [[Harold Pinter]] * [[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: [[Mohamed ElBaradei]], [[IAEA]]<ref>{{Extera ligilo|titulo=The Nobel Peace Prize 2005 |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2005/index.html |vidita ye=20ma di oktobro 2008|editero=Nobel Foundation|idiomo={{en}}}}</ref> * [[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]: [[Robert J. Aumann]], [[Thomas Schelling]] == Referi == {{reflist}} [[Kategorio:Yari 2000a]] [[Kategorio:2005| ]] 77424dsl20kbc2io8k2dovqpwkx9fdf 0 1469 1125043 1124076 2026-07-04T01:38:36Z Joao Xavier 110 +texto 1125043 wikitext text/x-wiki {{21ma yarcento}} La [[yaro]] '''2006''' (MMVI per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye [[sundio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esis la 6ma [[yaro]] di la triesma yarmilo, la 6ma yaro di la [[21ma yarcento]], e la 7ma yaro di la [[yari 2000a]]. ==Eventi == ===[[Kosmo]] === * [[19ma di januaro]] - [[NASA]] lansas [[kosmoprobilo]] ''[[New Horizons]]'' vers [[Plutono]]. * [[24ma di agosto]] - Internacion Astronomial Uniono deklaras ke pos ca dato [[Plutono]] judikesos kom [[planeto|nano-planeto]]. ===[[Mondo]] === * [[21ma di marto]] - ''[[Twitter]]'', mikra [[blogo]] ube on povas skribar texti kun admaxime 140 literi, kreesas. ===[[Europa]] === * [[28ma di januaro]] - En [[Polonia]], tekto de un ek l'edifici dil Internaciona Ferio di [[Katowice]] krulas pro granda quanto di [[nivo]], e produktas 67 morti.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.dw.com/en/poland-mourns-dead-in-roof-collapse-accident/a-1876880|titulo=Poland Mourns Dead in Roof Collapse Accident|vidita ye=25ma di decembro 2020|editero=DW}}</ref> * [[21ma di mayo]] - Per plebicito, 55% del elektanti di [[Montenegro]] decidas divenar nedependanta de [[Serbia e Montenegro]]. * [[3ma di junio]] - [[Montenegro]] nedependanteskas de [[Serbia e Montenegro]]. * [[5ma di junio]] - Nacional Asemblitaro di [[Serbia]] deklaras ke la lando sucedis [[Serbia e Montenegro]]. * [[26ma di junio]] - [[Montenegro]] membreskas [[Unionita Nacioni]]. * 9ma di julio - Aviono [[Airbus A310]] kun 200 pasajeri ennave kolizionas dum proximigo dil [[aeroportuo]] di [[Irkutsk]], [[Rusia]]. L'acidento produktas 122 morti. * [[16ma di agosto]] - [[Mirek Topolánek]] divenas chefministro di [[Chekia]]. * [[7ma di decembro]] - [[Tornado]] frapas Kensal Rise, [[London]], e domajas serioze 150 domeni.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Six hurt as tornado strikes in London |url=http://www.theguardian.com/uk/2006/dec/07/weather.london |idiomo={{en}}|editero=The Guardian|vidita ye=7ma di decembro 2015}}</ref> * [[30ma di decembro]] - En [[Hispania]], bombo-atako da [[ETA]] che [[aeroportuo]] di [[Madrid]] mortigas 2 personi. ===[[Azia]] === * [[12ma di januaro]] - Dum la lasta dio di la pilgrimo a [[Mekka]], [[Saudi-Arabia]], adminime 345 personi mortas pro tramplado dum tumulti che ceremonio "stonago dil demono".<ref>{{Extera ligilo|titulo=Hundreds killed in hajj stampede|editero=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/world/2006/jan/12/saudiarabia.religion|publikigita ye=12ma di januaro 2006|vidita ye=25ma di decembro 2020|idiomo={{en}}}}</ref> * [[17ma di februaro]] - Fango-glitado eventas en Leyte, [[Filipini]], e produktas adminime 1800 morti.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Southern Leyte Landslide, 2006|editero=International Recovery Platform |url=https://www.recoveryplatform.org/countries_and_disasters/disaster/38/southern_leyte_landslide_2006 |vidita ye=25ma di decembro 2020|idiomo={{en}}}}</ref> * [[27ma di mayo]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 6,3 che [[skalo di Richter]] frapas [[Yogyakarta]], [[Java]], e produktas {{formatnum:6234}} morti.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Magnitude 6.3 quake in central Java|editero=Earth Observatory - NASA|url=https://earthobservatory.nasa.gov/images/16767/magnitude-63-quake-in-central-java|vidita ye=25ma di decembro 2020}}</ref> * [[1ma di julio]] - [[Popul-Republiko Chinia]] komencas probar [[ferovoyo]] liganta [[Qinghai]] a [[Lasa|Lāsà]], [[Tibet]].<ref>{{Extera ligilo|url=http://riodejaneiro.china-consulate.org/pot/xxdt/t267584.htm|titulo=A Ferrovia Qinghai-Tibet|editero=Consulate-general of People's Republic of China in Rio de Janeiro|idiomo={{pt}}|vidita ye=25ma di decembro 2020}}</ref> * [[11ma di julio]] - Serio di terorist-ataki per bombi en [[Mumbai]], [[India]], produktas 189 morti.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Pior ataque a Mumbai desde 93 deixa 160 mortos na Índi|url=https://www1.folha.uol.com.br/folha/mundo/ult94u97858.shtmla|editero=Folha Online|publikigita ye=11ma di julio 2006|vidita ye=25ma di decembro 2020|idiomo={{pt}}}}</ref><ref>{{Extera ligilo|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-34218396|titulo=Mumbai blasts 2006: India court finds 12 men guilty|editero=BBC|publikigita ye=11ma di septembro 2015|idiomo={{en}}}}</ref> * [[19ma di septembro]] - Chefministro [[Thaksin Shinawatra]] de [[Tailando]] deklaras krizo-stando en [[Bangkok]]. * [[9ma di oktobro]] - [[Nord-Korea]] anuncas ke ol unesmafoye probis atom-armo, sucese.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/10/13/AR2006101300576.html|titulo=U.S.: Test Points to N. Korea Nuke Blast|publikigita ye=13ma di oktobro 2006|editero=The Washington Post|autoro=Anne Gearan, Robert Burns|vidita ye=25ma di decembro 2020|idiomo={{en}}}}</ref> * [[16ma di decembro]] - [[Jigme Khesar Namgyel Wangchuck]] divenas rejulo di [[Bhutan]]. ===[[Afrika]] === * [[16ma di januaro]] - [[Liberia]]n [[Ellen Johnson-Sirleaf]] divenas l'unesma [[muliero]] chefo di stato en [[Afrika]]. * [[5ma di marto]] - Eventas prezidantal elekto en [[Benin]], e [[Thomas Yayi Boni]] elektesas. ===[[Nord-Amerika]] === * [[6ma di februaro]] - [[Stephen Harper]] divenas chefministro di [[Kanada]]. * [[18ma di februaro]] - Explozo di [[metano]] en [[karbono]]-[[mineyo]] che Nueva Rosita, [[Coahuila]], [[Mexikia]], mortigas 65 ministi.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2006-feb-20-fg-mexmine20-story.html|titulo=Gas Blast Traps 65 Mexican Miners|editero=Los Angeles Times|publikigita ye=20ma di februaro 2020|idiomo={{pt}}}}</ref><ref>{{Extera ligilo|url=http://g1.globo.com/mundo/noticia/2011/05/acidente-em-mina-mata-tres-operarios-no-mexico.html|titulo=Acidente em mina mata três operários no México|vidita ye=25ma di decembro 2020|editero=G1|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[1ma di mayo]] - Nelegala enmigranti qui rezidas en [[Usa]] organizas la [[Granda Usana Boikoto]] en diversa urbi. ===[[Central-Amerika]]=== * [[31ma di julio]] - En [[Kuba]], [[Fidel Castro]] fakte transferas la povo a lua fratulo [[Raúl Castro]]. ===[[Sud-Amerika]] === * [[15ma di januaro]] - [[Michelle Bachelet]] divenas l'unesma muliero qua vinkas prezidantal elekto en [[Chili]]. * [[22ma di januaro]] - [[Evo Morales]], del etnio [[populo Aymara|Aymara]], divenas l'unesma indijena prezidanto di [[Bolivia]]. * [[11ma di marto]] - [[Michelle Bachelet]] divenas l'unesma muliero prezidanto di [[Chili]]. * [[29ma di septembro]] - En [[Brazilia]], [[aeroplano]] [[Boeing 737]] de ''Gol Linhas Aéreas'' kun 154 personi ennave kolizionas kontre avioneto modelo ''Legacy'' super l'Amazoniana regiono dil stato [[Mato Grosso]]. L'aeroplano Boeing falas sur foresto, e nulu transvivas.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Queda de avião da Gol faz 9 anos, e famílias pedem execução de penas|url=http://g1.globo.com/distrito-federal/noticia/2015/09/queda-de-aviao-da-gol-faz-9-anos-e-familias-pedem-execucao-de-penas.html|publikigita ye=29ma di septembro 2015|vidita ye=14ma di septembro 2016|editero=G1|idiomo={{pt}}}}</ref> ===[[Oceania]] === * [[5ma di decembro]] - Pos [[stato-stroko]], [[Frank Bainimarama]] divenas prezidanto di [[Fidji]]. ==[[Sporto]]== * [[9ma di junio]] til la [[9ma di julio]] - En [[Germania]], eventas [[Mondala Kupo di Futbalo 2006|Mondala Kupo]] di [[futbalo]]. Germania vinkas. == Naski == * [[16ma di januaro]] - [[Marcin Maciejczak]], Polona kantistulo * [[31ma di januaro]] - [[Sára Bejlek]], Cheka tenisistino * [[2ma di februaro]] - [[Lucas Bergvall]], Sueda futbalisto * [[25ma di februaro]] - [[Nikola Bartůňková]], Cheka tenisistino * [[8ma di marto]] - [[Warren Zaïre-Emery]], Franca futbalisto * [[17ma di mayo]] - [[Mia Ristić]], Serbiana tenisistino [[Arkivo:VolodarMurzin23.jpg|thumb|130px|[[Volodar Arturovich Murzin|Volodar Murzin]]]] * [[18ma di julio]] - [[Volodar Arturovich Murzin|Volodar Murzin]], Rusa shakoludistulo * [[19ma di julio]] - [[Clervie Ngounoue]], Usana tenisistino * [[21ma di julio]] - [[Endrick de Souza]], Braziliana futbalisto * [[3ma di agosto]] - [[Rayan Vitor Simplício Rocha|Rayan Rocha]], Braziliana futbalisto * [[17ma di novembro]] - [[Dzianis Viachaslavavich Lazavik|Dzianis Lazavik]], Bielorusa shakoludistulo ==Morti == * [[3ma di januaro]] - [[Bill Skate]], chefministro di Papua-Nova-Guinea (n. 1954) * [[4ma di januaro]] - [[Maktoum bin Rashid Al Maktoum]], chefministro di Unionita Araba Emirii (n. 1946) [[Arkivo:Lou rawls edit.png|thumb|130px|[[Lou Rawls]]]] * [[6ma di januaro]] - [[Lou Rawls]], Usana kantisto (n. 1933)<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/singer-lou-rawls-dies-120608/|titulo=Singer Lou Rawls Dies|editero=Rolling Stone|publikigita ye=6ma di januaro 2006|vidita ye=31ma di agosto 2019|idiomo={{en}}}}</ref> * [[15ma di januaro]] - [[Jaber Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah]], emiro di Kuwait (n. 1926) * [[21ma di januaro]] - [[Ibrahim Rugova]], unesma prezidanto di Kosovo (n. 1944) * [[24ma di januaro]] - [[Christopher Penn]], Usana cinem-aktoro (n. 1965) * [[27ma di januaro]] - [[Johannes Rau]], prezidanto di Germania (n. 1931)<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.dw.com/en/former-german-president-johannes-rau-dies/a-5214448|titulo=Former German President Johannes Rau Dies|editero=DW|publikigita ye=27ma di januaro 2006|vidita ye=31ma di agosto 2019}}</ref> * [[4ma di februaro]] - [[Betty Friedan]], Usana feministo (n. [[1921]]) * [[8ma di februaro]] - [[Aldemir Martins]], Braziliana piktisto (n. 1922) * [[15ma di februaro]] - [[Sun Yun-suan]], chefministro di Republiko Chinia (n. 1913) * [[18ma di februaro]] - [[Ratmir Dmitriyevich Holmov|Ratmir Holmov]], Rusa shakoludisto (n. 1925) * [[22ma di februaro]] - [[Said Mohamed Djohar]], prezidanto di Komori (n. 1918)<ref>{{Extera ligilo|titulo=Said Mohamed Djohar, 87, Comoros Leader, Is Dead|url=https://www.nytimes.com/2006/02/25/obituaries/said-mohamed-djohar-87-comoros-leader-is-dead.html|publikigita ye=25ma di februaro 2006 |editero=The New York Times|vidita ye=11ma di februaro 2021|idiomo={{en}}}}</ref> * [[28ma di februaro]] - [[Owen Chamberlain]], Usana fizikistulo, Nobel-laureato (n. 1920) * [[11ma di marto]] - [[Slobodan Milošević]], prezidanto di Serbia (n. 1941) * [[14ma di marto]] - [[Lennart Meri]], prezidanto di Estonia (n. 1929) * [[15ma di marto]] - [[Georgios Rallis]], chefministro di Grekia (n. 1918) * [[16ma di marto]] - [[Jan Eysselt]], Chekoslovakiana hokeisto e Cheka entrenero (n. 1945) * [[27ma di marto]] - [[Stanisław Lem]], Polona skriptisto (n. 1921) * [[5ma di aprilo]] - [[Gene Pitney]], Usana kantisto (n. 1941) * [[11ma di aprilo]] - [[June Pointer]], Usana kantistino ([[The Pointer Sisters]]) (n. 1953) * [[14ma di aprilo]] - [[Robert Julius Brawley]], Usana piktisto (n. 1937) [[Arkivo:John_Kenneth_Galbraith.jpg|thumb|130px|[[John Kenneth Galbraith|John K. Galbraith]]]] * [[20ma di aprilo]] - [[Sylvia de Leur]], Nederlandan aktoro e kabaretisto (n. [[1933]]) * [[29ma di aprilo]] - [[John Kenneth Galbraith]], Kanadan ekonomikisto<ref>{{Extera ligilo|titulo=Morre aos 97 anos o economista John Kenneth Galbraith |url=https://www.bbc.com/portuguese/noticias/story/2006/04/060430_galbraith.shtml|editero=BBC Brasil.com|publikigita ye=30ma di aprilo 2006|vidita ye=25ma di agosto 2019|idiomo={{pt}}}}</ref> (n. 1908) * [[30ma di aprilo]] - [[Jean-François Revel]], Franca jurnalisto e filozofo (n. 1924) * [[1ma di mayo]] - [[Rauno Lehtinen]], Finlandana kompozisto (n. 1932) * [[3ma di mayo]] - [[Christiaan Karel Appel]], Nederlandana piktisto (n. 1921) * [[12ma di mayo]] - [[Hussein Maziq]], chefministro di Libia (n. 1918) * [[14ma di mayo]] - [[Robert Bruce Merrifield]], Usana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1921) * [[25ma di mayo]] - [[Desmond Dekker]], Jamaikana kantisto<ref>{{Extera ligilo|titulo=Desmond Dekker, 64, Pioneer of Jamaican Music, Dies |editero=The New York Times|vidita ye=25ma di agosto 2019|url=https://www.nytimes.com/2006/05/27/arts/music/27dekker.html}}</ref> (n. 1941) * [[31ma di mayo]] - [[Raymond Davis Jr.]], Usana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1914) [[Arkivo:Billy Preston perforning in 1971.jpg|130px|thumb|[[Billy Preston]]]] * [[6ma di junio]] - [[Billy Preston]], Usana kantisto (n. 1946) * [[13ma di junio]] - [[Charles Haughey]], chefministro (''Taoiseach'') di Republiko Irlando (n. 1925) * [[1ma di julio]] - [[Ryutaro Hashimoto]], chefministro di Japonia (n. 1937) * [[7ma di julio]] - [[Syd Barrett]], Angla muzikisto ([[Pink Floyd]]) (n. 1946) * 7ma di julio [[Elias Hrawi]], chefministro di Libano (n. 1925) * [[22ma di julio]] - [[Gianfrancesco Guarnieri]] Brazilian aktoro (n. 1934) * [[9ma di agosto]] - [[James Van Allen]], Usana fizikisto (n. 1914) [[Arkivo:Alfredo_Stroessner_at_desk_(cropped).jpg|thumb|130px|[[Alfredo Stroessner]]]] * [[16ma di agosto]] - [[Alfredo Stroessner]], Paraguayana diktatoro (n. 1912) * [[21ma di agosto]] - [[Robert Moog]], Usana elektronikal injenioro, inventinto di [[muzikala sintezilo]] ''Moog'' (n. 1934) * [[25ma di agosto]] - [[Noor Mohamed Hassanali]], prezidanto di Trinidad e Tobago (n. 1918) * [[28ma di agosto]] - [[Melvin Schwartz]], Usana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1932) * [[30ma di agosto]] - [[Glenn Ford]], Usan aktoro (n. 1916) * 30ma di agosto - [[Naguib Mahfouz]], Egiptiana skriptisto, Nobel-laureato (n. 1911) * [[4ma di septembro]] - [[Steve Irwin]], Australiana naturalisto (n. 1962) * [[10ma di septembro]] - [[Taufa'ahau Tupou 4ma]], rejo di Tonga (n. 1918) * [[11ma di septembro]] - [[William Auld]], Skota poeto en Esperanto (n. 1924) * [[15ma di septembro]] - [[Oriana Fallaci]], Italiana jurnalistino e skriptistino (n. 1929) * [[30ma di septembro]] - [[Saddam Hussein]], prezidanto di Irak, mortigita (n. 1937) * [[6ma di oktobro]] - [[Timo Sarpaneva]], Finlandana dizignisto e profesoro (n. 1926) * [[7ma di oktobro]] - [[Anna Stepanovna Politkovskaya|Anna Politkovskaya]], Rusa jurnalistino e aktivistino (n. 1958) * [[16ma di oktobro]] - [[Valentín Paniagua]], prezidanto di Peru (n. 1936) * [[27ma di oktobro]] - [[Ghulam Ishaq Khan]], prezidanto di Pakistan (n. 1915) [[Arkivo:PW_Botha_1962.jpg|thumb|130px|[[Pieter Willem Botha|Pieter Botha]]]] * [[31ma di oktobro]] - [[Pieter Willem Botha]], prezidanto di Sudafrika (n. 1916) * [[3ma di novembro]] - [[Paul Mauriat]], Franca kantisto (n. 1925) * [[5ma di novembro]] - [[Bülent Ecevit]], chefministro di Turkia (n. 1925) * 5ma di novembro - [[Alexei Nikolayevich Voropayev|Alexei Voropayev]], Rusa gimnastikisto (n. 1973) * [[10ma di novembro]] - [[Jack Palance]], Usan aktoro (n. 1919)<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.findagrave.com/memorial/16588921/jack-palance |titulo=Jack Palance (1919-2006)|editero=Find a Grave|vidita ye=25ma di agosto 2019|idiomo={{en}}}}</ref> * [[16ma di novembro]] - [[Milton Friedman]], Usan ekonomikisto, Nobel-laureato (n. 1912) * [[17ma di novembro]] - [[Ferenc Puskás]], Hungara futbalisto (n. 1927) * [[20ma di novembro]] - [[Robert Altman]], Usana filmifisto (n. 1925) * [[21ma di novembro]] - [[Pierre Amine Gemayel]], prezidanto di Libano (n. 1972) * 21ma di novembro - [[Hassan Gouled Aptidon]], prezidanto di Djibuti (n. 1916) * [[23ma di novembro]] - [[Philippe Noiret]], Franc aktoro (n. 1930) * 23ma di novembro - [[Anita O'Day]], Usana kantistino di jazo (n. 1919) * [[24ma di novembro]] - [[Juice Leskinen]], Finlandana kantisto e kompozisto (n. 1950) * [[1ma di decembro]] - [[Claude Jade]], Franc aktoro (n. 1948) * [[3ma di decembro]] - [[Sven Nykvist]], Sueda kameristo (m. 2006) * [[5ma di decembro]] - [[David Ionovich Bronshtein|David Bronshtein]], Rusa shakoludisto (n. 1924) * [[10ma di decembro]] - [[Augusto Pinochet]], Chiliana diktatoro (n. 1915) * [[18ma di decembro]] - [[Joseph Barbera]], kreinto di ''Tom & Jerry'', ''The Flintstones'', ed altri (n. 1911) * [[21ma di decembro]] - [[Hassan Gouled Aptidon]], prezidanto di Djibuti (n. 1916) * 21ma di decembro - [[Saparmurat Niyazov]], prezidanto di Turkmenistan (n. 1940) * [[25ma di decembro]] - [[James Brown]], Usana kantisto di ''soul'' e pioniro di ''funk'' (n. 1933) * [[26ma di decembro]] - [[Gerald Ford]], prezidanto di Usa (n. 1913) ==Nobel-premiiziti == * [[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: [[George Fitzgerald Smoot]], [[John C. Mather]] * [[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: [[Roger D. Kornberg]] * [[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: [[Andrew Zachary Fire]], [[Craig Cameron Mello]] * [[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: [[Orhan Pamuk]]<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.theguardian.com/books/2006/oct/12/nobelprize.awardsandprizes|titulo=Orhan Pamuk wins Nobel prize|publikigita ye=12ma di oktobro 2006|vidita ye=30ma di januaro 2018|editero=The Guardian|idiomo={{en}}}}</ref> * [[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: [[Muhammad Yunus]] e [[Banko Grameen]]<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2006/press.html|titulo=The Nobel Peace Prize for 2006|editero=Nobelprize.org|publikigita ye=13ma di oktobro 2006|vidita ye=30ma di januaro 2018}}</ref> * [[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]: [[Edmund Phelps]]<ref>{{Extera ligilo|titulo=The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 2006|url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/economic-sciences/laureates/2006/|vidita ye=30ma di januaro 2018 |editero=Nobelprize.org}}</ref> ==Referi == {{reflist}} [[Kategorio:yari 2000a]] 5vnvcgwnlwp7o53p811h9htsnrqdu2f 0 2211 1125032 1124572 2026-07-03T19:22:55Z Joao Xavier 110 +naski 1125032 wikitext text/x-wiki {{20ma yarcento}} La [[yaro]] '''1997''' (MCMXCVII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye [[merkurdio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esis la 997ma [[yaro]] di la duesma yarmilo, la 97ma yaro di la [[20ma yarcento]], e la 8ma yaro di la [[yari 1990a]]. == Eventi == === [[Kosmo]] === * [[13ma di februaro]] - [[Astronauto|Astronauti]] repareskas [[kosmala teleskopo Hubble|kosmala teleskopo „Hubble“]] venante ek [[Spaco-paromo Discovery]]. * [[21ma di aprilo]] - Eventas unesma sepulto en kosmo, kande ''Pegasus'' portas ad orbito kremacuro de 24 homi, inter altri de [[Gene Roddenberry]]. * [[4ma di julio]] - ''[[Mars Pathfinder]]'' di Nasa venas a [[marso]]. === [[Mondo]] === * [[22ma di februaro]] - On anuncas en Roslin, [[Skotia]], pri unesma klonita [[mutono]], ''Dolly'', qua naskis en junio di [[1996|antea yaro]]. * [[12ma di marto]] - [[Parlamento di Europana Uniono]] aceptas deklaro per qua on probas impedor la klonado di homo en la tota [[mondo]]. * [[11ma di mayo]] - ''Deep Blue'' de [[IBM]] vinkas [[Garri Kasparov]] en [[shakoludo]]. * [[4ma di decembro]] - En [[Kanada]], [[Ottawa]], 122 stati subskribas kontrato pri abnego di produkto ed uzo di landala minili. Kontree, [[Usa]], [[Popul-Republiko Chinia]] e [[Rusia]] ne subskribas. === [[Europa]] === * [[4ma di februaro]] - En [[Serbia]], prezidanto [[Slobodan Milosevic]] fine agnoskas vinko di opozantaro dum novembral elekti. * [[5ma di februaro]] - La tri maxim granda banki Suisiana kreas 71-milion-dolari provizuro por viktimi di [[holokausto]] dum la [[Duesma mondomilito]]. * [[22ma di februaro]] - Nasko di mutono Dolly, l'unesma animalo kreita de celulo de adulta mutono (t.e. el esis [[klono]]), anuncesas. Dolly, qua naskis ye la 5ma di julio 1996, havis tri matri: un furnisis la ovo, un furnisis la DNA, e plusa mutono portis la embriono til parturo. La laboro facesis da la universitato di [[Edinburgh]] e la vicina Roslin-instituto, ube Dolly pasis sua vivo, produktante sis mutonyuni, til morto en 2003. Pose, kloni de altra mamiferi, inkluzante kavali e bovi, produktesas. * [[6ma di marto]] - Verko da [[Pablo Picasso]], ''Tête de Femme'' furtesas en [[London]]. Ol trovesas pos un semano. * [[18ma di marto]] - La dopa parto di [[aviono]] [[Antonov An-24]], de kompanio ''Stavropolskaya Aktsionernaya Avia'', ruptas dum flugado de [[Stavropol]] a Trabizon, [[Turkia]]. To efektigas la falo dil aviono, produktanta la morto di la 50 personi en nave. Pose deskovresis ke kauzo di la ruptado esis [[korodo]], qua ne deskovresis pro nesuficanta manteno.<ref>{{Extera ligilo |surnomo=Ranter |nomo=Harro |titulo=ASN Aircraft accident Antonov An-24RV RA-46516 Cherkessk |url=https://aviation-safety.net/database/record.php?id=19970318-0 |vidita ye=2022-06-04 |idiomo={{en}}|editero=aviation-safety.net}}</ref> * [[2ma di mayo]] - En [[Unionita Rejio]], [[Tony Blair]] divenas chefministro. * [[1ma di agosto]] til [[4ma di agosto]] - Eventas [[Ido-konfero 1997|Ido-konfero]] en [[Bakkum]], [[Nederlando]]. * [[31ma di agosto]] - [[Diana Spencer|Diana]], princino de [[Wals]], mortas en serioza automobil-acidento en [[Paris]]<ref name=Diana/>. * [[11ma di septembro]] - On votas en [[Skotia]] pro elektar propra [[parlamento]], pos 290-yar uniono kun [[Anglia]]. * [[30ma di oktobro]] - Che [[Republiko Irlando]], [[Mary McAleese]] vinkas prezidantal elekti. * [[6ma di decembro]] - [[Aviono]] por transporto di vari [[Antonov An-124]] kolizionas kontre edifico en [[Rusia]] e 67 personi mortas. === [[Azia]] === * [[19ma di januaro]] - [[Yaser Arafat]] retrovenas a [[Hebron]], [[Westa Rivo]], pos 30 yari. On jubileas la livo di lasta okupita urbo. * [[31ma di januaro]] - Protesti en [[Ankara]], [[Turkia]] kontre la violado di [[homala yuri]] da [[Israel]]. * [[24ma di februaro]] - [[Ter-tremo]] en [[Iran]] e [[Turkmenistan]] produktas 100 morti. * [[27ma di februaro]] - [[Ter-tremo]] en [[Pakistan]] produktas 60 morti. * [[28ma di februaro]] - [[Ter-tremo]] frapas [[Armenia]] ed [[Azerbaijan]] e produktas 1.100 morti. Norde de [[Iran]], plusa 3.000 personi mortas. * [[11ma di marto]] - Eventas explozo che [[Japonia]]na ri-laboreyo di nukleara eskombro, e 35 laboristi afektesas per desforta iradio. * [[10ma di mayo]] - [[Ter-tremo]] en sudest [[Iran]] produktas 2.400 morti. * [[10ma di junio]] - En [[Kambodja]] chefo di le [[Reda-Khmer]], [[Pol Pot]] mortigas Son Sen e lua 11 familiani pro ke il sugestis ligar paco kun la rejimo. Pol Pot fugas ad nordo, e le Reda-Khmer en-arestas ilu heme. * [[1ma di julio]] - [[Unionita Rejio]] retrodonas [[Hong Kong]] a [[Popul-Republiko Chinia]]. * [[julio]] - Ekonomiala krizo komencas en [[Tailando]]. * [[16ma di novembro]] - [[Popul-Republiko Chinia]] liberigas demokratio-aktivisto [[Wei Jingsheng]] pos 18-yara enkarcero pro sanesala kauzo. * [[29ma di decembro]] - En [[Hong Kong]] on komencas abatar hani por baror l'expanso di perisigebla influenzo. === [[Afrika]] === * [[18ma di januaro]] - En [[Ruanda]], gerileri* [[Hutu-populo|hutu]] ocidas tri Hispani e tri soldati. * [[2ma di mayo]] - En [[Egiptia]], sablo-tempesto produktas 12 morti ed efektigas granda destruktadi. La venti atingas 60 mili po horo.<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.history.com/this-day-in-history/sandstorm-in-egypt-kills-12-topples-buildings| titulo=1997: Sandstorm in Egypt kills 12, topples buildings|editero=History.com|idiomo={{en}}|vidita ye= 2ma di mayo 2015}}</ref> * [[25ma di mayo]] - Mayoro [[Johnny Paul Koromah]] kaptas povo en [[Sierra Leone]] de prezidanto [[Ahmad Tejan Kabbah]]. * [[17ma di novembro]] - En [[Egiptia]], [[Luxor]], Mohamedana militeri mortigas 62 turisti. * [[30ma di decembro]] - En [[Aljeria]], gerileri* mortigas 400 homi en quar vilaji. === [[Nord-Amerika]] === * [[20ma di januaro]] - [[Bill Clinton]] komencas duesma tempo kom [[Listo di prezidanti di Usa|prezidanto di Usa]]. * [[4ma di marto]] - Prezidanto [[Bill Clinton]] inhibas uzor statala pekunio en expertizo di klonado di homo. * [[26ma di marto]] - En [[San Diego]], [[Kalifornia]], 39 su-ocidinta membri di la sekto "Pordo di Cielo" (''Heaven's Gate'') trovesas. Omna havis ''Nike''-shui, ed omna homuli esis kastrita. La momento di la suocido selektesis pro ke [[Hale-Bopp-aerolito]] aparis. * [[2ma di junio]] - [[Timothy McVeigh]] verdiktesas a mortopuniso pro explozo en [[Oklahoma-urbo]] en [[1995]]. * [[1ma di agosto]] - Aeroplanifisti [[Boeing]] e [[McDonnell Douglas]] unionas. * [[6ma di agosto]] - [[Microsoft]] kompras acioni di [[Apple Computer]], lua rivalo, po 150 milion dolari. * [[12ma di novembro]] - Sheiko [[Ramzi Yousef]] esas punisita pro bombal atako a ''World Trade Center'' en [[1993]]. * [[19ma di novembro]] - En [[Iowa]], Carlisle, Bobbi MacCaughey parturas sep infanti, omna vivanta. === [[Sud-Amerika]] === * [[22ma di aprilo]] - En [[Peru]], [[Lima]], komencas kidnapo en ambasado di [[Japonia]]. La kidnapo duros dum 126 dii. Fine 71 kaptiti liberigesos, du soldati e 14 revoltisti mortos. * [[10ma di oktobro]] - Aviono [[McDonnell Douglas DC-9]] de ''Austral Líneas Aéreas'' kolizionas proxim Nuevo Berlín, [[Uruguay]] e produktas 74 morti. ==[[Sporto]]== * [[11ma di oktobro]] - [[Pride Fighting Championships]], organizuro di mixita milital arti, fondesas. * [[26ma di oktobro]] - En [[Jerez de la Frontera]], [[Hispania]], [[Jacques Villeneuve]] divenas mondala championo di [[Formulo 1]]. == Naski == [[Arkivo:Pentz_(2024).png|thumb|130px|[[Patrick Pentz]]]] * [[2ma di januaro]] - [[Patrick Pentz]], Austriana futbalisto * [[8ma di januaro]] - [[Lauren Proctor]], Usana tenisistino * [[13ma di januaro]] - [[Luis Fernando Díaz Marulanda]], Kolumbiana futbalisto * [[24ma di januaro]] - [[Silvia Ambrosio]], Germana tenisistino * [[26ma di januaro]] - [[Svetlana Vladimirovna Sheveleva|Svetlana Sheveleva]], Rusa skermistino * [[3ma di februaro]] - [[Anastasia Valeryevna Galashina|Anastasia Galashina]], Rusa sporta pafistino * [[5ma di februaro]] - [[Estelle Cascarino]], Franca futbalistino * [[16ma di februaro]] - [[Natalya Konstantinovna Vihlyanceva|Natalya Vihlyanceva]], Rusa tenisistino * [[25ma di februaro]] - [[Kristina Andreyevna Astahova|Kristina Astahova]], Rusa artala sketistino * 25ma di februaro - [[Isabelle Fuhrman]], Usan aktorino * [[7ma di marto]] - [[Tayisiya Morderger]], Germana tenisistino * 7ma di marto - [[Yana Morderger]], Germana tenisistino * [[10ma di marto]] - [[Belinda Bencic]], Suisa tenisistino, championino Olimpiala en Tokyo * [[12ma di marto]] - [[Sara Cakarevic]], Franca tenisistino * 12ma di marto - [[Fiona Ferro]], Franca tenisistino [[Arkivo:EUA levam ouro na ginástica artística feminina; Brasil fica em 8º lugar (28879955265) (cropped).jpg|thumb|130px|[[Simone Biles]]]] * [[14ma di marto]] - [[Simone Biles]], Usana gimnastikistino * [[17ma di marto]] - [[Lilia Igorevna Ahaimova|Lilia Ahaimova]], Rusa gimnastikistino * [[18ma di marto]] - [[Ciara Bravo]], Usan aktorino * [[19ma di marto]] - [[Rūta Meilutytė]], Lituana natistino, ora medalio en London 2012 Olimpiala Ludi * [[26ma di marto]] - [[Adam Musil]], Cheka hokeisto [[Arkivo:Brasil_estreia_contra_a_África_do_Sul_no_Mané_Garrincha_—_копия_(2).jpg|thumb|130px|[[Gabriel Jesus]]]] * [[3ma di aprilo]] - [[Gabriel Jesus]], Braziliana futbalistulo * [[7ma di aprilo]] - [[Marïya Agapova]], Kazakstanana MMA-kombaterino * [[8ma di aprilo]] - [[Yevgeni Igorevich Tyurnev|Yevgeni Tyurnev]], Rusa tenisistulo * [[9ma di aprilo]] - [[Mariya Viktarawna Vasilievich|Mariya Vasilievich]], Bielorusa manekinino, blogerino e politikistino * [[11ma di aprilo]] - [[Miriam Kolodziejová]], Cheka tenisistino * [[12ma di aprilo]] - [[Romain Cannone]], Franca skermisto * [[20ma di aprilo]] - [[Alexander Zverev]], Germana tenisistulo, championulo olimpiala de Tokyo (2020) * [[21ma di aprilo]] - [[Gabriela Knutson]], Cheka tenisistino * [[24ma di aprilo]] - [[Veronika Eduardovna Kudermetova|Veronika Kudermetova]], Rusa tenisistino * [[3ma di mayo]] - [[Ivana Jorović]], Serbiana tenisistino * [[7ma di mayo]] - [[Youri Tielemans]], Belga futbalisto * 7ma di mayo - [[Darya Sergeyevna Kasatkina|Darya Kasatkina]], Rusa tenisistino * [[9ma di mayo]] - [[Dayne St. Clair]], Kanadana futbalisto * [[14ma di mayo]] - [[Stefan Posch]], Austriana futbalisto * [[15ma di mayo]] - [[Bolortuyaatai Bat-Ochirin]], Mongoliana luktistino * [[20ma di mayo]] - [[Omar Apollo]], Usana kantisto ed aktoro * [[27ma di mayo]] - [[Konrad Laimer]], Austriana futbalisto * [[28ma di mayo]] - [[Sophie Chang]], Usana tenisistino * [[10ma di junio]] - [[Mihail Alexandrovich Antipov|Mihail Antipov]], Rusa shakoludistulo * [[17ma di junio]] - [[Sofia Stanislavovna Lohanova|Sofia Lohanova]], Rusa skermistino * [[18ma di junio]] - [[Katharina Hobgarski]], Germana tenisistino * [[20ma di junio]] - [[Wiktor Dyduła]], Polona kantisto, kompozisto e kansonifisto [[Arkivo:Kirill Alekseenko 2015.jpg|thumb|130px|[[Kirill Alexeyevich Alexeyenko|Kirill Alexeyenko]]]] * [[22ma di junio]] - [[Kirill Alexeyevich Alexeyenko|Kirill Alexeyenko]], Rusa shakoludistulo * [[30ma di junio]] - [[Irina Uladzimirawna Shimanovich|Irina Shimanovich]], Bielorusa tenisistino * [[4ma di julio]] - [[Pape Meïssa Ba]], Senegalana futbalisto * [[7ma di julio]] - [[Saša Kalajdžić]], Austriana futbalisto * [[10ma di julio]] - [[Elizabeth Halbauer]], Usana tenisistino * [[12ma di julio]] - [[Malala Yousafzai]], Pakistanana politikal aktivisto, Nobel-laureato pri paco * [[22ma di julio]] - [[Francesca Di Lorenzo]], Usana tenisistino * [[25ma di julio]] - [[Christina Rosca]], Usana tenisistino * [[30ma di julio]] - [[Alexandr Mishchenko]], Kirgiziana futbalistulo * [[3ma di agosto]] - [[Yevgenia Andreyevna Shelgunova|Yevgenia Shelgunova]], Rusa gimnastikistino [[Arkivo:Juninho bacuna-1531777726.jpeg|130px|thumb|[[Juninho Bacuna]]]] * [[7ma di agosto]] - [[Juninho Bacuna]], Kuracaoana futbalisto * [[27ma di agosto]] - [[Lucas Paquetá]], Braziliana futbalisto * [[4ma di septembro]] - [[Gergely Siklósi]], Hungara skermistulo * [[11ma di septembro]] - [[Harmony Tan]], Franca tenisistino * [[12ma di septembro]] - [[Pürevsürengiyn Buyanhishig]], Mongoliana e Azerbaijanana judoistino * [[21ma di septembro]] - [[Jhon Adolfo Arias]], Kolumbiana futbalisto * [[24ma di septembro]] - [[Dodi Lukébakio]], Belga futbalisto * [[28ma di septembro]] - [[Xaver Schlager]], Austriana futbalisto * [[7ma di oktobro]] - [[Stefan Krickl]], Austriana futbalistulo * 7ma di oktobro - [[Alfie Jones]], Kanadana futbalisto * [[8ma di oktobro]] - [[Dejan Ljubičić]], Austriana futbalisto * [[16ma di oktobro]] - [[Naomi Osaka]], Japoniana tenisistino * [[20ma di oktobro]] - [[Andrei Andreyevich Rublyov|Andrei Rublyov]], Rusa tenisistulo, olimpiala championo en Tokyo 2020 * [[25ma di oktobro]] - [[Tyler Alvarez]], Usan aktoro * [[28ma di oktobro]] - [[Tadeáš Růžička (MMA-luktisto)|Tadeáš Růžička]], Cheka MMA-luktisto * [[3ma di novembro]] - [[Lale Gül]], Nederlandana skriptisto * [[9ma di novembro]] - [[Alice Ramé]], Franca tenisistino * [[13ma di novembro]] - [[Adriana Reami]], Usana tenisistino * [[16ma di novembro]] - [[Bruno Guimarães]], Braziliana futbalisto * [[19ma di novembro]] - [[Andrei Olegovich Lazukin|Andrei Lazukin]], Rusa artala sketistulo * [[25ma di novembro]] - [[Derek Cornelius]], Kanadana futbalisto * [[2ma di decembro]] - [[Luis Javier Suárez Charris]], Kolumbiana futbalisto * [[19ma di decembro]] - [[Gabriel Magalhães]], Braziliana futbalisto * 19ma di decembro – [[Hubert Jabłoński]], Polona kantisto * [[24ma di decembro]] - [[Aleš Furch]], Cheka hokeisto == Morti == [[Arkivo:Melvin Calvin 1960s.jpg|thumb|130px|[[Melvin Calvin]]]] * [[8ma di januaro]] - [[Melvin Calvin]], Usana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1911) * [[9ma di januaro]] - [[Edward Osóbka-Morawski]], chefministro di Polonia (n. 1909) * [[10ma di januaro]] - [[Alexander Todd]], Barono Todd, [[Skotia|Skota]] kemiisto, Nobel-laureato (n. 1907) * [[12ma di januaro]] - [[Charles B. Huggins]], Usana mediko e fiziologiisto, Nobel-laureato pri Fiziologio o Medicino (n. 1901) * [[17ma di januaro]] - [[Clyde Tombaugh]], astronomo, deskovristo di [[Plutono]] (n. 1906) * [[17ma di februaro]] - [[Darcy Ribeiro]], Brazilian antropologo, skriptisto e politikisto (n. 1922) * [[19ma di februaro]] - [[Deng Xiaoping]], lasta signifikanta revolucionero di Popul-Republiko Chinia (n. 1904) * 19ma di februaro - [[Enrique Peralta Azurdia]], prezidanto di Guatemala (n. 1908) * [[6ma di marto]] - [[Michael Manley]], chefministro di Jamaika (n. 1924) * 6ma di marto - [[Cheddi Jagan]], prezidanto di Guyana (n. 1918) [[Arkivo:Edward Mills Purcell.jpg|thumb|130px|[[Edward Mills Purcell|Edward Purcell]]]] * [[7ma di marto]] - [[Edward Mills Purcell]], Usana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1912) * [[15ma di marto]] - [[Victor Vasarely]], Hungara-Franca piktisto e grafisto (n. 1906) * [[16ma di marto]] - [[Kustaa Inkeri]], Fin astronomo e matematikisto (n. 1908) * [[5ma di aprilo]] - [[Allen Ginsberg]], ''beat''-poeto (n. 1926) * [[12ma di aprilo]] - [[George Wald]], Usana ciencisto, Nobel-laureato pri Fiziologio o Medicino (n. 1906) * [[17ma di aprilo]] - [[Chaim Herzog]], prezidanto di Israel (n. 1918) * [[21ma di aprilo]] - [[Diosdado Macapagal]], prezidanto di Filipini (n. 1910) * 21ma di aprilo - [[Andrés Rodríguez Pedotti]], prezidanto di Paraguay (n. 1923) * [[2ma di mayo]] - [[John Carew Eccles]], Austriana neurofiziologiisto, Nobel-laureato (n. 1903) * [[4ma di mayo]] - [[Wijeyananda Dahanayake]], chefministro di Sri Lanka (n. 1902) * [[20ma di mayo]] - [[Virgilio Barco Vargas]], ex-prezidanto di Kolumbia (n. 1921) * [[22ma di mayo]] - [[Alfred Hershey]], Usana biokemiisto, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino (n. 1908) * [[16ma di junio]] - [[Edmond Leburton]], chefministro di Belgia (n. 1915) * [[22ma di junio]] - [[Gérard Pelletier]], Kanadana jurnalisto, politikisto e diplomacisto (n. 1919) [[Arkivo:Jacques-Yves Cousteau.jpg|thumb|130px|[[Jacques-Yves Cousteau|Jacques Cousteau]]]] * [[25ma di junio]] - [[Jacques-Yves Cousteau]], Franca maro-expertisto, developinto di moderna skafandro (n. 1910) * 25ma di junio [[Sipan Shiraz]], Armeniana skriptisto (n. 1967) * [[1ma di julio]] - [[Robert Mitchum]], Usan aktoro (n. 1917) * [[2ma di julio]] - [[James Stewart]], Usan aktoro (n. 1908) * [[8ma di julio]] - [[Abu Sadat Mohammad Sayem]], prezidanto di Bangladesh (n. 1916) * [[15ma di julio]] - [[Gianni Versace]], Italiana modisto (m. 1946) * [[28ma di julio]] - [[Seni Pramoj]], chefministro di Tailando (n. 1905) * [[31ma di julio]] - [[Bao Dai]], lasta imperiestro di Vietnam (n. 1913) [[Arkivo:Burroughs.jpg|thumb|130px|[[William S. Burroughs]]]] * [[2ma di agosto]] - [[William S. Burroughs]], Usana skriptisto (n. 1914) * [[4ma di agosto]] - [[Jeanne Calment]], Franca olda muliero, lor evante 122 yari (n. 1875) * [[16ma di agosto]] - [[Nusrat Fate Ali Kan]], "[[kawali]]"-kantisto de Pakistan (n. [[1948]]) * [[21ma di agosto]] - [[Misael Pastrana Borrero]], prezidanto di Kolumbia (n. 1923) * [[23ma di agosto]] - [[John Cowdery Kendrew]], Britaniana biokemiisto, Nobel-laureato (n. 1917) * 31ma di agosto - [[Diana Spencer]], princino di Wals (n. 1961)<ref name=Diana>{{Extera ligilo|titulo=1997: Princess Diana dies in Paris crash |url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/august/31/newsid_2510000/2510615.stm |vidita ye=7ma di agosto 2016|editero=BBC|idiomo={{en}}}}</ref> * [[31ma di agosto]] - [[Dodi Al-Fayed]], Egiptian entraprezisto (n. 1955)<ref name=Diana/> * [[5ma di septembro]] - [[Matro Teresa]] (naskinta Agnes Gonxha Bojaxhiu) Albana regulierino, Nobel-laureato pri paco (n. 1910) [[Arkivo:Colonel Mobutu.jpg|thumb|130px|[[Mobutu Sese Seko]]]] * [[7ma di septembro]] - [[Mobutu Sese Seko]], diktatoro di Zaire (n. 1930) * [[9ma di septembro]] - [[Burgess Meredith]], Usan aktoro (n. 1907) * [[17ma di septembro]] - [[Jan Peder Syse]], chefministro di Norvegia (n. 1930) * [[29ma di septembro]] - [[Roy Lichtenstein]], Usana piktisto (n. 1923) * [[13ma di oktobro]] - [[Adil Çarçani]], chefministro di Albania (n. 1922) * [[21ma di oktobro]] - [[Aale Tynni]], Finlandana poetino (n. 1913) * [[25ma di novembro]] - [[Hastings Kamuzu Banda]], prezidanto di Malawi (n. 1896?) * [[1ma di decembro]] - [[Stéphane Grappelli]], Franca muzikisto (n. 1908) * [[12ma di decembro]] - [[Ali Amini]], chefministro di Iran (n. 1905) * [[14ma di novembro]] - [[Alba de Céspedes]], Italiana skriptisto (n. 1911) * [[28ma di decembro]] - [[Heikki Alikoski]], Fin astronomo, matematikisto ed Esperantisto (n. 1912) * [[29ma di decembro]] - [[Czesław Byszewski]], Polona voc-aktoro e radio-prizentisto (n. 1915) == Nobel-premiiziti == * [[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: [[Steven Chu]], [[Claude Cohen-Tannoudji]], [[William Daniel Phillips]] * [[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: [[Paul D. Boyer]], [[John E. Walker]], [[Jens Christian Skou]] * [[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: [[Stanley B. Prusiner]] * [[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: [[Dario Fo]] * [[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: [[Kampanio Internaciona kontre Subtera Torpedi]], [[Jody Williams]] * [[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]: [[Robert C. Merton]], [[Myron Scholes]] == Referi == {{Reflist}} [[Kategorio:Yari 1990a]] 2byuwcglqqjtmbinhneabx5bmnttwqw 0 7887 1125031 1083660 2026-07-03T18:55:30Z InternetArchiveBot 30866 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1125031 wikitext text/x-wiki {{revizo}} [[Arkivo:Coat of Arms of Abakan (Khakassia).png|thumb|220px|]] '''Abakan''' esas chef-urbo di [[republiko Hakasia]] en [[Rusia]]. Ol jacas apud la konfluo di riveri [[Fluvio Yenisei|Yenisei]] ed [[rivero Abakan|Abakan]], ad {{coor d|54.20|N|91.40|E|}}. <br /> Ol havis {{formatnum:159000}} habitanti en 1994. [[Petrus la 1ma di Rusia]] konstruktabis fortreso en 1707. Ol estimesas kom la maxima dolca e salubra en [[Siberia]]. == Extera ligili == *[https://web.archive.org/web/20190223210447/http://www.abakan.ru/ Abakan web-portalo di Abakan] *[http://russiatrek.org/abakan-city Vidaji pri stradi di Abakan] *[https://web.archive.org/web/20180620033315/https://www.pdx.edu/turkish_studies_center/books Beyaz Arif Akbaş: Kayıp Ülke Hakasya (2007)]. {{Commonscat|Abakan}} [[Kategorio:Abakan|*]] 07bqmm1eu9d3402pzq9785vebyj8lzw 0 10868 1125044 1048588 2026-07-04T01:42:21Z InternetArchiveBot 30866 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1125044 wikitext text/x-wiki '''Maquoketa''' esas urbo en la komtio Jackson, [[Iowa]], [[Usa]]. Segun la [[demografiala kontado]] di 2000, ol havis 6,112 habitanti. == Geografio == [[Arkivo:IAMap-doton-Maquoketa.png|right|Loko di Maquoketa, Iowa]] Maquoketa jacas a {{coor d|42.07|N|90.67|W|}}. Segun l'[[Usana Kontado Ministerio]], l'urbo havas entote 9.0 [[quadrata kilometro|km²]], equivalanta a 3.5 [[quadrata milio|mi²]], di qui 8.9 km² (3.5 mi²) esas lando e 0.1 km² (0.04 mi², o 0.86% de la surfaco totala) esas aquo. == Demografio == Segun la [[demografiala kontado]] di 2000, esis 6,112 homi, 2,614 hemanari, e 1,599 familii qui rezidis en la urbo. La [[denseso di habitantaro]] esis 684.0/km² (1,773.3/mi²). Esis 2,797 domi kun mezvalora denseso di 313.0/km² (811.5/mi²). Segun raso, esis 98.10% Blanki, 0.16% Negri od [[Afrikan-Usani]], 0.21% indijeni Amerikana, 0.11% Aziani, 0.34% Pacifik-insulani, 0.34% de altra rasi, e 0.72% de du o plura rasi, e 0.98% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso. Esis 2,614 hemanari, di qui 29.1% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 46.4% esis mariajita e habitis kune; en 11.1% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 38.8% esis ne-familii. En 34.3% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 18.1% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso po hemanaro esis 2.26 personi e la mezvalora grandeso po familio esis 2.90 personi. La procento di habitanti segun evo esis: 24.4% evante min kam 18 yari, 8.3% de 18 til 24 yari, 25.2% de 25 til 44 yari, 20.6% de 45 til 64 yari, e 21.4% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 40 yari. Po singla 100 mulieri esis 87.8 viri. Po singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 81.0 viri. La mezvalora revenuo po hemanaro en l'urbo esis $28,984, e la mezvalora revenuo po familio esis $36,705. La mezvalora revenuo por la viri esis $25,819 kontre $19,421 por la mulieri. La revenuo ''per capita'' por la urbo esis $16,360. Vivis sub la [[povreso-lineo]] 12.3% de la habitantaro e 9.1% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 18.6% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 8.6% vivis sub la povreso-lineo. == Extera ligili == *[http://www.maquoketaia.com/ Maquoketa Oficala situo] *[http://www.maquoketapublicLibraro.com/ Maquoketa Libraro] *[https://web.archive.org/web/20051118230724/http://www.maquoketachamber.com/ Chambro di Komerco di Maquoketa Areo] *[https://web.archive.org/web/20050926010316/http://www.kmaq.com/ Radio Staciono di Maquoketa] [[Kategorio:Urbi en Iowa]] igsg69sg0dtk35fltmfgcsnz7pbnstb 0 16522 1125051 917906 2026-07-04T02:47:54Z InternetArchiveBot 30866 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1125051 wikitext text/x-wiki {{Taxonomio | Koloro = pink | Nomo = Ornitorinko | Imajo = Platypus.jpg | Konservo_stando = Status iucn3.1 LC io.svg | Rejio = Animalaro | Bifurkeyo = Chordata | Klaso = Mammalia | Rango = Monotremata | Familio = Ornithorhynchidae | Genero = Ornithorhynchus | Genero_da = [[Johann Friedrich Blumenbach|Blumenbach]] | Genero_yaro = 1800 | Speco = O. anatinus | Binomiala_nomo = Ornithorhynchus anatinus | Nomo_da = [[George Shaw|Shaw]] | Nomo_yaro = 1799 | Mapo = Distribution_of_the_Platypus_(Ornithorhynchus_anatinus).png | Expliko_di_mapo = Extenseso dil ornitorinko (reda — indijena, flava — enduktita) }} '''L'ornitorinko''' (''Ornithorhynchus anatinus'') esas miaquala ovipara [[mamifero]] endemika al estal [[Australia]], inkluzite [[Tasmania]]. Kun la quar speci di [[ekidno|ekidni]], ol esas un ek la kin existanta speci di monotremi, to esas la nura mamiferi qui [[Amniotala ovo|ovifas]] vice [[parturo|parturar]]. L'animalo esas la nura vivanta reprezentanto di sua familio (Ornithorhynchidae) e genero (''Ornithorhynchus''), tamen ula nombro de speci parent esas trovita en la [[Fosilo|fosil-registro]]. La neordinar aspekto di ca ovipara, [[anado]]-[[Beko|beka]], [[kastoro]]-[[kaudo|kauda]], [[lutro]]-[[Pedo|peda]] mamifero perplexigis [[Europa|Europana]] naturalisti kande li unesmafoye trovis ol, uli konsiderante lu quale atrapo minucioza. Ol esas un ek la poka [[veneno|venenoza]] mamiferi, l'ornitorinkulo havante sporno an singla dopa pedo qua liberigas [[veneno]] kapabla efektigar intensa [[doloro]] a la [[Homo|homo]]. L'unika traiti dil ornitorinko igas ol kom important objekto en la studio di [[biologio]] [[Evoluciono|evolucional]] e kom simbolo agnoskebla ed ikonal di [[Australia]]; ol aparas kom maskoto dum eventi nacional ed ol esas prizentata an la reverso di lua monetopeco de 20 cent. L'ornitorinko esas l'emblem animalo dil stato di [[Nova Suda Wals]].<ref>Guvernerio di New South Wales (2008). [https://web.archive.org/web/20080723133614/http://www.nsw.gov.au/emblems.asp "Symbols & Emblems of NSW"]. Arkivigita de [http://www.nsw.gov.au/emblems.asp l'originala] ye la 23-ma di junio 2008. Rekuperita ye la 29-ma di decembro 2008.</ref> Til la frua 20-ma [[yarcento]], on chasis ol por sua [[furo]], ma on nun protektas ol en omna parto di lua extenseso. Quankam edukoprogrami per kaptiteso havis nur limitoza suceso e quankam l'ornitorinko esas vundebla al efekti di poluto, ol ne esas minacata. == Taxonomio ed etimologio == Kande l'ornitorinko unesmafoye trovesis dal Europani en [[1798]], felo e skisuro retrosendesis vers [[Britania]] da kapitano John Hunter, la duesma guberniestro di [[Nova Suda Wals]].<ref>Hall, Brian K. (marto 1999). "The Paradoxical Platypus". ''BioScience'' '''49''' (3): 211-8. doi:[[doi:10.2307/1313511|10.2307/1313511]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/1313511 1313511].</ref> La komencala intuico di la Britaniana ciencisti esis ke la karakteri esis atrapo.<ref name=":0">[http://www.museumofhoaxes.com/hoax/archive/permalink/the_duckbilled_platypus "Duck-billed Platypus"]. Museum of hoaxes. Rekuperita ye 21 di julio 2010.</ref> George Shaw, qua produktis l'unesma deskripto dil animalo en la ''Naturalist's Miscellany'' en [[1799]], expresis ke esis neposibla ne konsiderar dubiti pri lua autentika naturo, e Robert Knox kredis ke lu forsan esis produktita da ula [[Azia|Aziana]] taxidermiisto.<ref name=":0" /> Esis imaginita ke ulu sutis la beko di anado adsur la korpo di kastoratra animalo. Shaw mem portis cezo adsur la sika [[pelo]] por serchar suturi.<ref name=":2">[http://www.platypus.asn.au/ "Platypus facts file"]. Australian Platypus Conservancy. Rekuperita ye 13 di septembro 2006.</ref> La vulgara nomo [[Angliana linguo|Angliana]] "platypus" esas [[Latina linguo|Latinigo]] di la [[Grekiana linguo|Grekiana]] vorto πλατύπους (''platupous''), "plata-peda",<ref>[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dplatu%2Fpous πλατύπους], Henry George Liddell, Robert Scott, ''A Greek-English Lexicon'', ye Perseus</ref> de πλατύς (''platus''), "larja, plata"<ref>[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dplatu%2Fs πλατύς], ''A Greek-English Lexicon'', ye Perseus</ref> e πούς (''pous''), "pedo".<ref>[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dpou%2Fs πούς], ''A Greek-English Lexicon'', ye Perseus</ref><ref>Liddell, Henry George e Scott, Robert (1980). ''Greek-English Lexicon, Abridged Edition''. Oxford University Press, Oxford, Unionita Rejio. ISBN [[:en:Special:BookSources/0-19-910207-4|0-19-910207-4]].</ref> Shaw atributis olu kom genero-nomo di [[Carolus Linnaeus|Linné]] kande il iniciale deskriptis olu, ma balde deskovris ke la termino ja koncernis la genero ''Platypus'' de la ligno-perforanta ambrozia [[koleoptero]].<ref name=":1">Grant, J.R. "16". ''[https://web.archive.org/web/20050519143852/http://www.deh.gov.au/biodiversity/abrs/publications/fauna-of-australia/pubs/volume1b/16-ind.pdf Fauna of Australia]'' (PDF) '''1b'''. Australian Biological Resources Study (ABRS). Rekuperita la 13ma di septembro 2006.</ref> Lu esis nedependante deskriptita kom ''Ornithorhynchus paradoxus'' da Johann Blumenbach en 1800 (segun [[specimeno]] donita ad ilu da sinioro Joseph Banks)<ref>[https://web.archive.org/web/20120305074657/http://www.nla.gov.au/pub/gateways/archive/52/p16a01.html "Platypus Paradoxes"]. Nacionala biblioteko di Australia. Agosto 2001. Rekuperita la 14ma di septembro 2006.</ref> e sequinta la reguli di prioreso di [[nomenklaturo]], pose oficale agnoskesis kom ''Ornithorhynchus anatinus''.<ref name=":1" /> La nomo ciencal ''Ornithorhynchus anatinus'' derivesas de ορνιθόρυνχος (''ornithorhynkhos''), qua vortope signifikas "ucelo-muzelo" en la Grekiana; e de ''anatinus'', qua signifikas "anadatra" en la Latina. == Deskripto == [[Arkivo:Platypus BrokenRiver QLD Australia.jpg|thumb|Ornitorinko en Broken River, Queensland]] En la naraco da David Collin di la nova kolonio [[1788]] - [[1801]], ilu deskriptas trovir "[[Amfibio|amfibia]], [[Talpo|talpatra]]" animalo. Lua naraco inkluzas desegno dil animalo.<ref>[https://ia801403.us.archive.org/17/items/anaccountoftheen12668gut/12668-h/12668-h.htm#collins2-03 An Account of the English Colony in New South Wales, 2ma tomo, da David Collins]</ref> La korpo e la larja, plata kaudo dil ornitorinko esas kovrata da densa, bruna furo quo kaptas strato de izolanta aero por mantenar l'animalo varma.<ref name=":2" /><ref name=":1" /> La furo esas aquoespruva, e la texuro esas simila a to di [[talpo]].<ref>[http://animal.discovery.com/mammals/platypus/ "Platypus : Facts, Pictures : Animal Planet"]. Animal.discovery.com. 16 di novembro 2011. Rekuperita ye 8 di septembro 2012.</ref> L'ornitorinko uzas lua kaudo por l'enmagazinigo di rezervi de graso (adapto anke trovita che animali tala kam la [[Tasmaniana diablo]]<ref>Guiler, E.R. (1983). "Tasmanian Devil". En edituro da Ronald Strahan. ''The Australian Museum Complete Book of Australian Mammals''. Angus & Robertson. Pagini 27-28. ISBN [[:en:Special:BookSources/0-207-14454-0|0-207-14454-0]].</ref> e la grasoza-kauda mutono). Olu havas palmata pedi e larja, kauchukatra muzelo; ca traiti aspektas plu simila a ti di anado kam a ti di irga konocata mamifero. La palmateso esas plu importanta sur l'avana pedi ed esas retroflexita kande marchanta sur tero.<ref name=":1" /> Ne tala la [[beko]] di [[ucelo]] (en quan la supra e infra parti separas su por revelar la boko), la muzelo dil ornitorinko esas sensala organo kun la boko sur la subajo. La nazotrui esas situita sur la dorsala surfaco di la muzelo, dum ke l'okuli e l'oreli esas situita en kanelo jus dop olu; ca kanelo esas klozita kande natanta.<ref name=":1" /> == Noti == {{reflist}} == Refero == Kontributeri di Wikipedia, "Platypus," ''Wikipedia, The Free Encyclopedia,'' https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Platypus&oldid=668154434 (acesita ye 23 di junio 2015).{{Mamiferi}} [[Kategorio:Monotremi]] h6xxirhtin26zn8tuegf0syfi5b2g1l 0 21663 1125039 1062690 2026-07-04T01:07:24Z InternetArchiveBot 30866 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1125039 wikitext text/x-wiki {{Urbi | Flago = Flag of Lima.svg | Blazono = Coat of arms of Lima.svg | Imajo = Lima2017 A.jpg | TextodilImajo = Kelk imaji pri Lima. | Mapo = Perú 0 Lima.png | Shablono_lando = {{PER}} | Fondita ye = 18ma di januaro 1535 | Fondita da = [[Francisco Pizarro]] | Latitudo = 12°02'06" S | Longitudo = 77°01'07" W | Altitudo = 154 | Surfaco = 2672 | Habitanti = {{formatnum:10092000}}<ref name="stat"/> | Yaro = 2023 | Denseso di habitantaro= 3620,4 | Horala_zono = -5 | Urbestro = Rafael López Aliaga <small>(Renovación Popular, 2023-2026)</small> | Reto = www.munlima.gob.pe }} [[Arkivo:Lima Plaza Mayor center.jpg|320px|left|thumb|Edifici en la quartero San Isidro, Lima.]] '''Lima''' esas chef-urbo e maxim populoza urbo di [[Peru]] e la 2ma maxim populoza urbo di [[Sud-Amerika]], dop [[Sao Paulo (urbo)|Sao Paulo]]. Segun statistiki de 2023, ol havis {{formatnum:10092000}} habitanti<ref name="stat">{{extera ligilo|titulo=Situación de la Población Peruana - 2023|url=https://www.inei.gob.pe/media/MenuRecursivo/publicaciones_digitales/Est/Lib1911/libro.pdf|editero=INEI|idiomo={{es}}|publikigita ye=julio 2023}}</ref>. Lua tota [[surfaco]] esas 2672 km². Kun [[Callao]], ol formacas kontigua [[metropolala regiono]] ube rezidas cirkume 1/3 de la habitantaro di Peru. Lima jacas apud [[Pacifiko]], an la vali di fluvieti Chillón, Rimac (origino di lua nuna nomo, Lima) e Lurín. Lua [[portuo]] ed [[aeroportuo]] jacas an vicina urbo Callao. Lima fondesis en [[1535]] dal [[Hispania|Hispana]] ''[[conquistador]]'' [[Francisco Pizarro]], qua nomizis ol ''Ciudad de los Reyes'' (Urbo dil Rejuli). Ol esas sideyo di la Nacionala Universitato San Marcos, fondita ye la 12ma di mayo 1551, esanta un ek la maxim anciena institucuri di superiora aprentiteso di Amerika. Ol divenis la maxim importanta urbo di Peru de la [[16ma yarcento]] til la [[19ma yarcento]]. Nun ol judikesas kom la centro politikala, kulturala, ekonomiala e komercala di Peru e duras esar un ek la maxim importanta urbi di [[Sud-Amerika]]. ==Historio == [[Arkivo:Pachacamac Ruins, Lima Peru - Laslovarga (19).jpg|thumb|250px|left|Ruini de Pachakamaq, religiala centro del [[imperio Inkao]] proxim la nuna Lima.]] Ante l'arivo dil Hispani, la regiono habitesis da indijena populi qui enkorpigesis dal [[imperio Inkao]] dum la 15ma yarcento. En [[1532]] [[Francisco Pizarro]] vinkis l'imperiestro Inkao [[Atahualpa]] e kaptis lua imperio. Pos divenir guberniestro di la regiono konquestita, Pizarro selektis la valo dil rivero Rímac por fondar lua chef-urbo, ye la [[18ma di januaro]] [[1535]]. La sequanta yaro, [[Manqu Inka Yupanki]] probis siejar l'urbo, tamen lu vinkesis dal Hispani. En 1543 ol divenis chef-urbo dil [[Vicerejio Peru]] ed importanta komercala centro. Ol ofte subisis ataki da pirati, e to stimulis la konstrukto di murego por defensar ol. En 1687, forta [[ter-tremo]] destruktis la maxim multa edifici del urbo. En 1746 altra forta ter-tremo destruktis multa edifici en Lima ed en la vicina [[Callao]]. Lima rikonstruktesis sub impero dil vicerejulo José Antonio Manso de Velasco. [[Arkivo:Evoluciondelima1750.jpg|thumb|250px|left|Lima en 1750.]] Dum la duesma duimo dil [[18ma yarcento]], l'idei de [[Racion-epoko]] ganis adepti en Peru, nome pos la reformi aprobita dal suvereni Hispana, qui supresis la kontrolo di Lima pri la komerco en la regiono nomizita ''[[Alto Peru]]''. Pro lua sequanta ekonomiala dekado, Lima divenis dependanta del autoritati rejala ed ekleziala de Hispania. To stimulis la kresko di idei pri politikala nedependantesko en lua elito. En 1820, Chiliana ed Arjentiniana patrioti komandita da [[José de San Martín]] desembarkis sude de Lima, ma ne atakis la urbo. En 1821 lora vicerejulo [[José de la Serna e Hinojosa]] decidis abandonar l'urbo por prezervar la Rejala Armeo, pos ke ol subisis siejo navala e landal ataki di gerileri*. La konsilistaro di Lima decidis invitar San Martín enirar l'urbo e proklamar la nedependo, por timar populala revolto e ne havar moyeni por impozar kontrolo se to eventabus. Tamen, la nedependo-milito duris dum plusa du yari. [[Arkivo:Evoluciondelima1910.jpg|thumb|250px|left|Lima en 1910.]] Pos la nedependo, eventis multa konflikti inter lokala chefi, qui probis okupar la chef-urbo e guvernar la lando. Dum l'interna militi, preske la duimo del urbo destruktesis. La prospero durigis erste dum la yari 1850a, kande l'exportaco di [[guano]] adportis rapida developo a la urbo. Dum l'administrado dil prezidanto [[José Balta y Montero]] la murego qua cirkondabis Lima demolisesis, por posibligar lua expanso. En 1872 Balta y Montero asasinesis, ed eventis multa konflikti interne la urbo. Dum la [[milito di Pacifiko]], Lima afektesis pro la navala blokuso dal [[Chili]]ana mar-armeo, e pose invadesis. L'invadera trupi spoliis la urbo, inkluzite lua muzei e biblioteki. Pos ke l'invaderi livis, komencis la rikonstrukto di Lima. Tamen, la triesma interna milito di Peru, qua eventis de 1884 til 1885 ed opozis [[Nicolás de Piérola Villena]] e la su-proklamita prezidanto [[Andrés Avelino Cáceres]], frustris l'esforci pri rapida rikonstrukto. L'interna konflikto produktis plu kam 1000 morti, e la putro di korpi che l'urbo dissemis [[epidemio|epidemii]]. [[Nicolás de Piérola Villena]] asumis la prezidanteso ye la 8ma di septembro 1995 e guvernis til la 8ma di septembro 1899. Dum lua administrado demolisesis la murego di Lima por posibligar lua urbala expanso, e projetesis l'avenuo Brasil, iranta vers Magdalena. [[Arkivo:Evoluciondelima1970.jpg|thumb|280px|left|Urbala expanso di Lima en 1970.]] [[Arkivo:Evoluciondelima1995.jpg|thumb|280px|Urbala expanso di Lima en 1995.]] Dum l'administrado da [[Augusto B. Leguía]], l'urbo juis rikonstrukto por preparar la celebro dil yarcento di la nedependantesko, en 1921. Dum la komenco dil [[20ma yarcento]] apertesis avenui, exemple ''Paseo de la República'', ''Leguía'' (nun avenuo ''Arequipa'') ed altri, qui stimulis l'urbala expanso. Dum la yari 1930a konstruktesis la Guvernala Palaco e la urbestro-domo. Dum l'administrado da [[Manuel Arturo Odría]] konstruktesis la sideyi dil Ministerio pri Ekonomiko, dil Ministerio Pri Eduko,<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.minedu.gob.pe/institucional/historia.php |titulo=Historia del Ministerio de Educación del Perú |editero=Ministerio de Educación del Perú|vidita ye=17ma di oktobro 2011}}</ref> dil Ministerio pri Saneso e dil Ministerio pri Laboro, ed anke la nacionala stadio e multa rezidala edifici. Dum ta epoko anke kreskis l'urbala expanso pro la migrado di habitanti de regioni doplanda vers la chef-urbo. La nova habitanti establisis su en anciena agrokultivala zoni proxim la centro di Lima, exemple nuna quarteri Lince, La Victoria, Pueblo Libre e Breña. En 1973 kreesis la quartero ''Villa El Salvador'', jacanta 30 km sude de la centro di Lima, nun esanta parto di lua [[metropolala regiono]]. Dum la [[yari 1980a]], la kresko di la violento urbala ed ataki da [[terorismo|teroristi]], kune la neorganizata kresko dil urbo afektis l'urbo severe. Lua historiala centro subisis dekado, e multa zoni okupata dum ta epoko duras mankar bazala publika servadi. ==Geografio == [[Arkivo:Lima SPOT 1048.jpg|thumb|250px|Satelital imajo pri la [[metropolala regiono]] di Lima.]] [[Arkivo:Lima,_Peru_cityscape_of_buildings.jpg|thumb|320px|left|La litoro di Lima en 2013.]] La [[reliefo]] di Lima esas plana an la vali dil fluvii Chillón, Rímac e Lurín e proxim la litoro di [[Pacifiko]]. Existas kelka izolita kolini en la urbo, exemple ''El Agustino'', ''San Cosme'', ''El Pino'', ''La Milla'', ''Muleria'' e ''Pro''. La fluvio Rímac esas multe importanta por la urbo, por furnisar drinkebla aquo ed elektro. La klimato dil urbo esas [[arida klimato|arida]], ma kun granda influo del oceano Pacifiko (''BWh'' segun la [[klimatala klasifikuro da Köppen]]), kun varii di [[temperaturo]] simila a [[subtropikala klimato|klimati subtropikala]] e granda atmosferala [[humideso]]. La mezavalora [[temperaturo]] en februaro ([[somero]]) esas 22,7°C, kontre ke la mezavalora temperaturo en agosto ([[vintro]]) esas 16,2°C. La temperaturi rare falas infre 14°C o superiras 29°C. Kelkafoye la litoro kovresas da [[nebulo]] dum la matino, e da alta [[nubo|nubi]] dum la fino di la vespero e komenco di la nokto. Kontraste l'alta humideso dil [[atmosfero]] (sempre super 80%), la mezavalora yarala [[pluvo-quanto]] esas nur 6,4 mm, esanta agosto la maxim pluvoza monato, kun mezavalore 1,5 mm. {{panoramo|Palacio de Justicia, Lima - panoramio.jpg|1000px|<center>Judiciala palaco e lua vicineso.</center>}} {{panoramo|Rimac-panorama.jpg|1000px|<center>Fluvio Rímac.</center>}} ==Transporto == [[Arkivo:Flight from Lima - 48855895322.jpg|thumb|320px|Aeroportuo internaciona ''Jorge Chávez''.]] [[Arkivo:Desamparados railway station (3833831655).jpg|thumb|320px|left|Ferovoyala staciono ''Desamparados''.]] L'[[aeroportuo]] internaciona ''Jorge Chávez'', malgre jacanta en [[Callao]], esas la precipua aerala termino di Lima e di lua [[metropolala regiono]]. Ol projetesis en 1960 por remplasar l'anciena e nun extingita aeroportuo Limatambo, jacinta an quartero San Isidro. Ultre l'aeroportuo ''Jorge Chávez'', Lima anke posedas quar altra aerodromi. La marala transporto facesas per la portuo di Callao, qua recevas ambe transportonavi e krozonavi. Che la distrikto Lurín, Lima, existas porteto qua recevas petrolonavi por la vicina refinerio Conchán. De la [[ferovoyo|ferovoyala staciono]] ''Desamparados'', inaugurita en 1912, departas pasajero-treni til la centrala montaro, ed anke kargo-treni. Nun, l'edifico di la staciono esas historiala patriomonio di Peru, e Patrimonio di la Homaro segun [[UNESCO]]. La choseo ''Panamericana Norte'' ligas Lima a la nordala departmenti de Peru, kontre ke la choseo ''Panamericana Sur'' ligas la urbo a la sudala departmenti ed anke a [[Chili]]. La choseo ''Central'' ligas l'estala distrikti dil urbo a la departmenti Junín,Pasco, Huánuco ed Ucayali. De la granda termino ''Plaza Norte'' departas autobusi qui ligas Lima ad altra regioni de la lando ed anke ad altra landi. ===Urbala transporto === [[Arkivo:Metro de Lima (Línea 1).JPG|thumb|320px|[[Metroo]] di Lima.]] [[Arkivo:Lima - Perú (20096535723).jpg|thumb|left|320px|Autobuso-halteyo dil sistemo ''Metropolitano''.]] L'[[urbala fervoyo]] Lima-Callao havas unika lineo longa de 35 kilometri, kun 26 stacioni. Ol inauguresis ye la 11ma di julio 2011. On kalkulas ke la duesma lineo inauguresos en julio [[2021]], e ja projetesis la konstrukto di altra tri linei. Nun, ca sistemo transportas 692 mil veheri omnadie.<ref>{{Extera ligilo |url=https://andina.pe/agencia/noticia-linea-1-del-metro-lima-bate-record-al-movilizar-692-mil-pasajeros-un-solo-dia-779425.aspx|titulo=Línea 1 del Metro de Lima bate récord al movilizar 692 mil pasajeros en un solo día|editero=Nota de Prensa Andina|publikigita ye=25ma di decembro 2019|idiomo={{es}}}}</ref> La transporto-sistemo nomizita ''Metropolitano'' komencis konstruktesar la yaro 2006. Ol uzas artikulita autobusi, qui parkuras exkluziva alei en larja avenui e parkuras 26 kilometri inter la 16 distrikti di Lima, de Chorrillos sude, vers Independencia, norde. Ca sistemo havas entote 38 autobuso-halteyi, e recevas pasajeri qui transiras de plu mikra autobusi al artikulita autobusi, od inverse. Ca autobuso-sistemo esas simila a ''TransMilenio'', de [[Bogota]].<ref>{{Extera ligilo |last =Briceño |first =Susana|titulo=El Metropolitano será uno de los sistemas de transporte modelo en el mundo |editor =Municipalidad Metropolitana de Lima|url=https://web.archive.org/web/20110101023452/http://www.munlima.gob.pe/Reportajes/Reportajes.aspx?nid=665 |idiomo={{es}}}}</ref> Altra lineo, iranta vers distrikto Carabayllo, adicionos plusa 10 kilometri e 18 stacioni a la sistemo kande finonta. Ultre la linei di ''Metropolitano'' existas plusa 511 linei di autobusi en Lima. Existas granda quanto di [[taxio|taxii]] e radiotaxii en Lima, ed anke privata vehili qui transportas veheri per la sistemi UBER e Cabify. Segun statistiki de la yaro 2016, Lima e Callao kune havis {{formatnum:1752919}} vehili, o 66% ek tota vehili enrejistrita en Peru, di qui {{formatnum:807529}} esis automobili, {{formatnum:284251}} esis ''station wagon'' e {{formatnum:236502}} esis kamioneti.<ref>{{Extera ligilo|titulo=COMERCIO EXTERIOR - AUMENTO CONTINUO DEL PARQUE AUTOMOTOR, UN PROBLEMA QUE URGE SOLUCIONAR|url=https://apps.camaralima.org.pe/repositorioaps/0/0/par/r816_3/comercio%20exterior.pdf|vidita ye=6ma di januaro 2021}}</ref> Pro to, la problemi pri trafiko en multa zoni dil urbo esas serioza. ==Turismo == Yen kelka turistala loki di Lima: [[Arkivo:Huaca Pucllana Miraflores.jpg|thumb|320px|''Huaca Pucllana''.]] * ''Huaca Pucllana'' - Jacanta an la quartero ''Miraflores'', ca historiala monumento esas piramido konstruktita de [[adobo]] ed [[argilo]] pobable dum la yaro 500,<ref name="5pontos">{{Extera ligilo|url=https://machupicchubrasil.com.br/blog/pontos-turisticos-de-lima/?gclid=CjwKCAiAouD_BRBIEiwALhJH6IvO9hjI1234HiBP9vQwBKY2c-s0Y-ta6hXBUT8DbAI-HMVcoDJCYhoCsQgQAvD_BwE|titulo=5 pontos turísticos de Lima que você precisa conhecer|publikigita ye=23ma di oktobro 2019|vidita ye=8ma di januaro 2021|idiomo={{pt}}}}</ref> da civilizuro qui existis ibe ante l'[[imperio Inkao]]. Alta de 23 metri, ibe posible facesis rituali di homala sakrifikajo.<ref name="catraca10">{{Extera ligilo|url=https://catracalivre.com.br/viagem-livre/peru-10-dicas-do-que-fazer-na-encantadora-lima/|titulo=Peru: 10 dicas do que fazer na encantadora Lima|publikigita ye=18ma di aprilo 2018|idiomo={{pt}}}}</ref> Interne la monumento trovesis koloroza ceramikaji qui nun jacas en expozeyo inaugurita en 1984. * Quartero ''Miraflores'' - Ol esas un ek la maxim populara quarteri di Lima, por la turisti. Havanta multa drinkerii e restorerii, kelk ek li komandita da ''chef''-i famoza en tota mondo, la quartero jacas apud la litoro e havas bela gardeni en lua avenuo ''Malecón'', de ube turisti e lokala habitanti povas pedirar, biciklagar od admirar la sunokusho. Existas multa hoteli, banki, danserii e [[kazino|kazini]] en ca quartero, ed anke komerco di mestieraji omna sundii.<ref name="catraca10"/> * La Parko dil Amoro (''Parque del Amor''), jacanta sur kolino an la quartero ''Miraflores'', ol havas koloroza mozaiko inspirita en l'existanta an la Parko Güell, di Barcelona. Dum la Dio dil Amoranti, lokala bandi facas gratuita koncerti por la viziteri.<ref name="catraca10"/> [[Arkivo:Palacio de Gobierno2b.jpg|thumb|320px|Guvernala palaco, e la placo ''Plaza de Armas''.]] * ''Plaza de Armas'', o ''Plaza Mayor'' - Granda [[placo]] an la centrala quartero di Lima, cirkondata da la Guvernala Palaco, la katedralo di Lima (ube la restaji di [[Francisco Pizarro]] esas sepultata), e la Municipala Palaco (l'urbo-domo di Lima).<ref name="catraca10"/> * La municipala merkato ''San Isidro'' - Mikra merkato ube povas trovesar frukti produktita en Peru, e la famoza disho ''ceviche'', facita de kruda [[fisho]], [[langusto]] o [[pulpo]].<ref name="catraca10"/> * Muzeo pri Arto di Lima - Inaugurita en 1961, ol okupas edifico konstruktita en 1872, e gastigas preHispana ceramikaji e texaro, koloniala mobli, e pikturi e graburi de Peruana artisti, de kolonial epoko til la 20ma yarcento.<ref>https://web.archive.org/web/20210207194655/https://mali.pe/collections</ref> [[Arkivo:Lima - Perú (20691292736).jpg|thumb|320px|Muzeo Larco.]] * Arkeologiala Muzeo ''Rafael Larco Ferrera'', maxim konocata kom Museo ''Larco'' - Fondita en 1926, ol gastigas un ek la maxim granda kolekturi di preKolumbiana objekti de multa aborijena populi, kovranta tri milyari. L'expozuro anke montras ora objekti, e granda kolekturo di erotik-arto de omna regioni di la lando.<ref name="catraca10"/> * Komercala centro ''Larcomar'' - Moderna komercala centro, konstruktita sur [[klifo]] de ube povas videsar [[Pacifiko]], ol gastigas multa butiki, kafeerii, restorerii e drinkerii, ed esas un ek la maxim vizitata loki del urbo.<ref name="5pontos"/> ==Referi == {{reflist}} {{commons|Lima}} [[Kategorio:Urbi en Peru]] jvczt3h32qt1q676tphrtjj97c8jm7o 0 27842 1125037 1074454 2026-07-04T00:06:38Z InternetArchiveBot 30866 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1125037 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:Venezia carnevale 6.jpg|thumbnail|right|320px|Drola maskiti dum la karnavalo di [[Venezia]].]] '''Karnavalo''' esas festo qua eventas en kelka landi e regioni, ordinare ante la [[karesmo]]. La dato dil festo varias omnayare. Ordinare, dum la festi karnavala, la droli weras [[maskilo|maskili]] e [[fantaziajo|fantaziaji]], ed eventas paradi e dansi en stradi. Famoza exempli pri karnavalo mondale konocata esas la festi karnavala en [[Venezia]] ([[Italia]]), [[Rio de Janeiro (urbo)|Rio de Janeiro]], [[Recife (Pernambuco)|Recife]] e [[Salvador (Bahia)|Salvador]] ([[Brazilia]]), [[New Orleans]] ([[Usa]]), [[Santa Cruz de Tenerife]] e [[Cádiz]] ([[Hispania]]), [[Haiti]] e [[Trinidad e Tobago]] ([[Karibiana Maro]]). == Etimologio == Segun populala etimologio, la nomo "Karnavalo" venas de la [[Latina linguo|Latina]] ''carno vale'' (adio a la karno), pro ke [[karno]] interdiktesis dum la karesmo. Altri opinionas ke ''carno'' havas la figurala signifiko di plezuro, pro ke la karesmo esas periodo di penitenco. == Karnavali en kelka regioni == [[Arkivo:Goa Carnival.jpg|280px|thumbnail|Karnavalo en Goa.]] [[Arkivo:GOA CARNIVAL 2013 07.JPG|thumb|left|280px|Rejulo Momo che Goana karnavalo, 2017.]] === India === En [[India]] du regioni havas karnavalo: [[Goa]] e [[Kerala]]. En Goa ol nomizesas ''Intruz'', probable kun origino en la [[Portugalana linguo|Portugalana vorto]] ''Entrudo'', altra nomo anciena di "karnavalo" en la [[Portugalana linguo|Portugalana]]. Urbo Loutulim havas la maxim granda karnavalo en Goa: la droli weras maskili e fantaziaji, pleas lauta muziko e dansas en stradi. Multa [[turismo|turisti]] partoprenas la festo. La nuna versiono di Goana karnavalo aparis erste dum la yari 1960a, kun influi de Braziliana karnavalo dil urbo Rio de Janeiro, por atraktar turisti<ref>{{Citez jurnalo od edituro|titulo=The dawn of Viva Carnaval in Goa |publikigita ye=1ma di marto 2019|editero=O Heraldo|idiomo={{en}}|url=https://web.archive.org/web/20190404155031/https://www.heraldgoa.in/Cafe/The-dawn-of-Viva-Carnaval-in-Goa/143320.html}}</ref>. Nun, la maxim granda celebro eventas en urbo [[Panaji]]. En [[Kerala]] la festanti ne weras maskili, ma on pleas muziko e dansas ante [[cindro-merkurdio]]. === Brazilia === ==== Samba-skoli en Rio de Janeiro ed altra urbi ==== [[Arkivo:Imperatriz_Leopoldinense_2013_130211.jpg|thumb|320px|Karnavalo-defilo di samba-skolo ''Imperatriz Leopoldinense'', en Rio de Janeiro.]] En [[Brazilia]] la maxim famoza karnavalo eventas en [[Rio de Janeiro (urbo)|Rio de Janeiro]] kun paradi di [[samba-skolo|samba-skoli]], de [[saturdio]] til [[mardio]]. La paradi eventas en ''[[Samba-dromo|Sambódromo]]'', komplexo di permanenta konstrukturi qui povas recevar granda nombro de personi, nome turisti. Paradi komencas ye 20:00 o 21:00 kloki, duranta dum tota nokto e finanta pos 5:00 kloki ye la sequanta dio. Segun regularo establisita monati ante la defili, singla skolo havas cirkume 60 minuti por defilar. Se ol superiras la maxima tempo stipulata, ol perdas punti. [[Arkivo:Rei momo.jpg|320px|left|thumb|Rejulo Momo dil urbo [[Florianópolis]], 2005.]] En Rio de Janeiro, Sao Paulo ed altra urbi, monati ante komencar karnavalo on elektas ''Rei Momo'' ("rejulo Momo"), ordinare grazosa e simpatioza viro, "chefo" qua havas nula povo, ma funcionas kom talisman-persono. Ordinare on elektas anke la "rejino" o la "princini" dil karnavalo. Rejulo Momo esas anke simbolala alegorio pri karnavalo en altra [[Latin-Amerika]]na festi. Il simbole recevas la "klefo dil urbo" del urbestro e deklaras la komenco di karnavalo. En Brazilia, ilu povas vizitar samba-skoli di sua urbo, o livrar trofeo a samba-skolo deklarata championo en karnavalo-konkurso dil urbo. [[Arkivo:Desfile São Paulo 2019 (865226).jpg|thumb|320px|Parado di samba-skolo ''Mocidade Alegre'', en Sao Paulo.]] La karnavalo di Rio di Janeiro influis la kreado di paradi di samba-skoli en altra grand urbi, exemple [[Sao Paulo (urbo)|Sao Paulo]], [[Belo Horizonte]], [[Santos (Sao Paulo)|Santos]] e [[Florianópolis]]. Gradope dum recent yari la samba-skoli di Sao Paulo kreskis multe, komencis atraktar plusa e plusa [[turismo|turisti]]. La granda qualeso di la imaji di la parado komencis interesar [[televiziono|televizioni]] pri la transmiso dil evento, simile a lo eventinta al paradi di samba-skoli en Rio de Janeiro. São Paulo anke konstruktis sua ''Sambódromo'', simile a Rio de Janeiro, e [[televiziono]]-brodkasteri komencis brodkastar ol por altra Braziliana regioni ed por exterlando. Karnavalo-muziki en ta paradi esas samba. [[Arkivo:Desfile_Beija_Flor_2016_(dsc5211).jpg|thumb|320px|left|Perkut-instrumentisti di samba-skolo ''Beija-Flor de Nilópolis''.]] En urbi qui havas samba-skokli (Rio de Janeiro, São Paulo, Santos, edc.), monati ante karnavalo singla samba-skolo developas la temo por sua defilo, kompozas e selektas [[samba]]-muziko por naracar la temo selektita. La krui di la samba-skolo mustas anke krear alegorii, fantaziaji e dekorita veturi (Portugalane ''carros alegóricos'') reprezentanta la temo selektita. La temi por la defilo povas esar irgo, exemple, homajo ad ula urbo, loko, persono, historiala fakto o [[mitologio|mitologiala]] ento od enti, la fido di la populo, edc. Samba-skoli ordinare havas plu kam 2.500 partoprenanti, di qui plu kam 100 esas muzikisti, ordinare perkut-instrumentisti (tamburi, tamburini, friciono-tambureto (''cuíca''), edc). Samba-skoli judiciesas segun 9 kriterii: developo di la temo, harmonio inter la komenco e la fino di la defilo, samba-muziko, ''comissão de frente'' (l'avana-grupo qua inauguras la defilo di singla skolo), l'ensemblo di perkut-instrumentisti, edc. [[Arkivo:Mangueira_Teu_Cenário_É_Uma_Beleza_DSC00872.png|left|thumb|320px|Quartero e kolino Mangueira, an la nordo dil urbo Rio de Janeiro. Samba-skolo ''Estação Primeira de Mangueira'' fondesis ibe en 1928, da samba-kompozisti [[Carlos Cachaça]], [[Cartola]], ed altri<ref name="Mangueira"/>.]] La maxim multa samba-skoli originis en povra o modesta quarteri, exemple samba-skoli ''Estação Primeira de Mangueira'', qua fondesis en 1928 che kolino samnoma<ref name="Mangueira">{{extera ligilo|titulo=Mangueira: tradição em verde e rosa|editero=O Globo|publikigita ye=13ma di januaro 2015|url=https://web.archive.org/web/20150809020654/http://oglobo.globo.com/rio/carnaval/2015/mangueira-tradicao-em-verde-rosa-1-15013551|idiomo={{pt}}}}</ref>; ''Acadêmicos da Rocinha'', qua originis en povra quartero samnoma, amba en Rio de Janeiro; od ''Imperador do Ipiranga'', qua originis en quartero Heliópolis, en Sao Paulo. Malgre lua origini modesta, nun l'organizo di karnavalo-paradi havas profesionala strukturo, adminime en la maxim granda sambo-skoli. Por organizar centi di partoprenanti e preventar falii qui povus rezultar perdajo di punti, singla samba-skolo organizas probi, en qui la partoprenanti mustas kantar e dansar quale se esus en la defilo. Sutisti kontratesas por sutar fantaziaji, laboristi kontratesas por konstruktar alegoriala veturi, desegnisti kontratesas por desegnar alegorii e fantaziaji segun irga temo e fako di la defilo, edc. E mem samba-kansoni enrejistresas e komercesas omnayare. Komerco, servadi e laboristi profitas del agadi por organizar karnavalo-festi dum diversa monati. [[Arkivo:Bloco Pagu - Av. São Luís - Centro1.jpg|thumb|320px|"Bloco de Carnaval" Pagú, de Sao-Paulo.]] Rio de Janeiro, Sao Paulo ed altra urbi (exemple, [[Brasília]]) anke havas populala karnavali en kelka stradi e quarteri. Exemple en São Paulo plu kam 300 ''blocos de carnaval'' (lokala grupi sen formala strukturo, qua kontratas kamioni kun fono-buxi e pregas permiso al urbo-domo por interdiktar strado por organizar karnavalo-festi) demandis permiso por organizar karnavalo-festi en 2023 e 2024. Malgre ke multa "blocos de Carnaval", o simple "blocos", pleas samba, altri povas plear altra jenri, inkluzite [[rock]], [[pop-muziko]], elektronikala muziko, edc. Dum recenta yari, fantaziajo-bali en saloni e klubi divenis min populara e mem desaparis, samatempe kam "blocos" populareskis, nome en São Paulo e vicina urbi, nam on pagas nulo por amuzar su en stradi, kontre ke por enirar klubi o saloni ordinare pagesas. Pos dekadar dum kelka yari, dum la pandemio di [[KOVID-19]] desaparis komplete granda travestio-balo konocata kom ''Gala Gay'', qua esis organizita omnayare da Braziliana entraprezisto Chico Recarey, che olima noktala klubo ''Scala'', en Rio de Janeiro. ==== Olinda e Recife ==== [[Arkivo:Bloco de rua.jpg|thumbnail|320px|Danserini di ''frevo'' en [[Olinda]], [[Pernambuco]].]] [[Arkivo:Galo da Madrugada, Carnival 2014 - Recife, Pernambuco, Brazil.jpg|thumb|320px|left|Galo da Madrugada en Recife, 2014.]] En [[Olinda]] e [[Recife, Pernambuco|Recife]] la muzikala ritmo di karnavali esas [[frevo]] e [[maracatu]]. Pro granda recevo di nacionala e stranjera turisti dum multa yari, anke lia karnavali divenis famoza. La [[dansoarto]] di frevo uzas quaz-akrobatala movadi, kun salti e rotaci. Danseri uzas anke koloroza parapluvi dum sua akobatarti. [[Recife, Pernambuco|Recife]] anke havas la maxim famoza "bloco de Carnaval" di Brazilia: ''Galo da Madrugada'' ("hanulo dil auroro"). La simbolo di ca "bloco" esas giganta alegorio pri [[hanulo]], qua omnayare transportesas ed erektesas sur ponto Duarte Coelho, an la centro dil urbo, e restas ibe til la fino di karnavalo. Altra famoza "bloco" dil urbo esas ''Bacalhau do Batata'' ("gado de Batata"), qua paradas omnayare dum [[cindro-merkurdio]]. Ca "bloco" defilis unesmafoye en 1962, e kreesis da garsono Isaías Pereira da Silva, surnomizita Batata ("Potato"), qua verkis dum Karnavalo e ne povis juar ol. Nun ol akompanesas da ''frevo''-orkestro veninta de Olinda ed esas multe populara, e lua defilo signalas la fino di Karnavalo-festi en Pernambuco. ==== Salvador, Bahia ==== [[Arkivo:Ivete Sangalo in 2013 (11).jpg|thumb|320px|[[Ivete Sangalo]] en Salvador, 2013]] [[Arkivo:Bloco da camisinha circuito Campo Grande Salvador.jpg|thumb|320px|left|Karnavalo di Salvador, Bahia.]] Che urbo [[Salvador (Bahia)|Salvador]] eventas altra famoza karnavalo di Brazilia, qua atraktas multa nacionala ed exterlandala turisti. Ibe la karnavalo havas diferanta ritmi: ''Axé'', ''Pagode'', ''Samba-Reggae'', ''Lambada'' (ritmo kun influi de [[zouk]] e [[soca]]) ed altri, ed ofte singlayare on kreas nova ritmo o danso qua divenas modo en la karnavalo di Salvador. La personi preferas dansar en la stradi e sequar ''trio elétrico'', nome, granda [[kamiono|kamioni]] kun enorma [[fono-buxo|fono-buxi]] en qui kantisti, muzikisti o muzikala grupi pleas sua fanfari. Le ''trio elétrico'' ordinare paradas o stacas en specala stradi inter la quarteri Barra ed Ondina (''Circuito Barra-Ondina''), od en la quartero Campo Grande. La karnavalo di Salvador esis ceno por lansar kelka artisti nun populara en tota Brazilia ed exterlando, exemple [[Daniela Mercury]], [[Ivete Sangalo]], [[Carlinhos Brown]], [[Cláudia Leitte]], e bandi [[Chiclete com Banana]], [[Olodum]] e [[Timbalada]]. En multa kazi, ta artisti kreas sua propra ''trio elétrico'' e kantas e dansas por l'asistantaro. Kelka notora internaciona artisti, exemple [[David Guetta]], Will.i.Am, [[Bob Sinclair]] e [[PSY]] ja vizitis la karnavalo di Salvador.<ref>{{extera ligilo|titulo=Psy, Claudia Leitte e Sabrina Sato dançam juntos em Salvador|url=http://g1.globo.com/bahia/carnaval/2013/noticia/2013/02/psy-claudia-leitte-e-sabrina-sato-dancam-no-fim-do-circuito-dodo.html|publikigita ye=8ma di februaro 2013|vidita ye=3ma di januaro 2016|idiomo={{pt}}|editero=G1}}</ref> ==== Ouro Preto e São João del Rei, en Minas Gerais ==== Che anciena urbo [[Ouro Preto]] eventas la maxim tradicionala karnavalo di [[Minas Gerais]]. Partoprenanti ordinare esas universitatala studenti qui rezidas en l'urbo e lore repozas pos sua studiadi. Li dansas e kantas en la historiala stradi di Ouro Preto, animata da muzikala bandi qui pleas anciena e tradicionala karnavalo-muzikaji, konocata kom "marchinhas de carnaval". En [[São João del Rei]], altra ancien urbo kun tradicionala karnavalo, la personi weras maskili e fantaziaji e dansas en la stradi, ed eventas paradi di lokala samba-skoli. Quankam ol ne esas tam richa e famoza kam la karnavalo en Rio de Janeiro, multa turisti prizas la tradicionala karnavali, ube on povas krear sua propra fantaziajo o maskilo o simple dansar werante ordinara vesti e spensar preske nulo por bone amuzar su. === En altra Sud-Amerikana landi === [[Arkivo:Carnaval.png|thumb|280px|Karnavalo en Gualeguaychú.]] ==== Arjentinia ==== En [[Gualeguaychú]] eventas karnavalo kun [[Afrika]]l influi e paradi kun alegoriala veturi e dansistini simila a [[Rio de Janeiro (urbo)|Rio de Janeiro]]. En l'urbo [[Corrientes, Arjentinia|Corrientes]] eventas prizentado di ''murgas'', populala muzikala teatro kun propra muzikala jenro qua havis sua origino en [[Hispania]]. ==== Bolivia ==== [[Arkivo:Diablada_A.jpg|thumb|left|280px|''Diablada'', en [[Oruro]].]] En l'urbo [[Oruro]], [[Bolivia]], eventas la ''Diablada'', per qua on honorizas la patrono-santino dil ministi, la ''Vírgen de Socavon'' (la Virgino dil Tuneli). Plu kam 50 grupi dansas, kantas e paradas en la stradi, vestizita kom [[demono|demoni]], [[anjelo|anjeli]], inkao-soldati o Hispana ''conquistadores''. En [[2001]], [[UNESCO]] deklaris la karnavalo di Oruro "Maestroverko de Parolala e Netushebla Homarala Patrimonio". ==== Kolumbia ==== [[Arkivo:Pasto 20060106 001.jpg|thumb|280px|Karnavala vetur-platformo en Pasto, [[Kolumbia]].]] Quankam Hispani enduktis karnavalo en [[Kolumbia]], la festo subisis censuro da kolonial autoritatozi en la precipua urbi, [[Cartagena]], [[Bogota]] e [[Popayán]]. [[Barranquilla]] ed altr urbeti alonge la [[fluvio Magdalena]] prezervis karnavala tradicioni de kolonial epoko til nun. La karnavalo di [[Bogota]] rinaskis erste dum la [[21ma yarcento]]. ==== Uruguay ==== En [[Montevideo]], [[Uruguay]], eventas paradi di ''murgas'', ma Uruguayana karnavalo havas anke Afrikal influi, nome [[bantuo|bantua]] ed [[Angola]]na. Existas du tipi di paradi: ''Desfile de Carnaval'' (karnavalo-parado) e ''Desfile de Llamadas''. La muziko en la ''Desfile de Llamadas'' recevas la nomo ''[[candombe]]''. La karnavalo en Uruguay duras dum 40 dii ed esas la maxim longa karnavalo del mondo. ==== Peru ==== L'urbo Cajamarca judikesas kom la chef-urbo di [[Peru]]ana karnavalo. Lokala habitanti dansas cirkum [[arboro]] ornita per rubandi, baloni, frukti, [[ludilo|ludili]], drinkajo-boteli ed altr artikli, nomizita ''unhsa'', o ''yunsa''. === Karnavalo en Nord-Amerika === [[Arkivo:RexParade2006NewcombPotteryFloatHighsmith.jpg|thumb|280px|Alegoriala veturo en New Orleans.]] ==== Usa ==== La maxim konocata karnavalo di Usa eventas en [[New Orleans]], [[Louisiana]], e konocesas kom ''Mardi Gras''. Ol havas [[Francia|Franca]] origino. Eventas paradi kun alegoriala veturi, e la partoprenanti dansas en la stradi. Ma la karnavalo di New Orleans ne esas l'unika e ne esas la maxim anciena de [[Usa]]: en [[Mobile, Alabama]], karnavalo-festi komencis en [[1703]], t.e. 15 yari ante ke New Orleans fondesis<ref>"Carnival/Mobile Mardi Gras Timeline" (list of events by year), Museum of Mobile, 2001 -[http://www.museumofmobile.com/html/mardi_gras_timeline.php Tempo-lineo]</ref>. Altra karnavali eventas en [[Tampa, Florida]], [[Biloxi, Mississippi]], [[Saint Louis, Missouri]], e plusa urbi. En [[New York]] eventas karnavalo en [[septembro]], kun Karibiana origino, dum la Dio dil Laboro en Usa. ==== Kanada ==== [[Arkivo:Bonhomme carnaval - 2006-02.jpg|thumb|left|280px|''Bonhomme Carnaval'']] En [[Toronto]] eventas ''Caribana'', karnavalo kun Karibiana origino. Pro klimatala motivi ol eventas en [[somero]], dum l'unesma semano di [[agosto]]. To posibligas al partoprenanti werar Karibiana kostumi dum la parado<ref>{{extera ligilo|url= http://www.caribana.com/index.html |titulo="The Online Guide to Toronto's Summer Carnival"}}</ref>. En [[Quebec]] eventas karnavalo dum [[vintro]], ube konstruktesas [[palaco]] ek [[glacio]]. La "rejulo di karnavalo" en Quebec esas ''Bonhomme Carnaval'', un simpatiinda nivo-homulo qua vivas en la Palaco di Glacio. La karnavalo di Quebec judikesas kom la maxim granda vintro-karnavalo del mondo<ref>[https://web.archive.org/web/20110724075018/http://www.carnaval.qc.ca/en/about/history History - Carnaval de Quebec] www.carnaval.qc.ca</ref>. ==== Mexikia ==== [[Arkivo:ZapadoresCarnHuejo16.JPG|thumb|280px|Karnavalo di Huejotzingo.]] En [[Mexikia]] la festi di karnavalo eventas en diversa urbi. Un ek la maxim anciena esas la karnavalo di [[Campeche]], urbo en la [[peninsulo di Yukatan]] qua havas ''comparsas'' (grupi di kantisti e dansisti, simile ad Hispaniana karnavalo). En [[Cozumel]] la karnavalo celebresas de la [[26ma di februaro]] til la [[5ma di marto]]. En l'urbo Huejotzingo la partoprenanti uzas maskili, fantaziaji, [[shildo|shildi]] e [[fusilo|fusili]] por prizentar teatrala spektaklo pri la historio dil urbo. La karnavalo di [[Mazatlán]], [[Sinaloa]], nun judikesas kom un ek la maxim importanta karnavali di Mexikia. On kalkulas ke dum la sundio di karnavalo la paradi atraktas cirkume 600.000 personi por la rival avenuo "Avenida del Mar". Dum la karnavalo brulesas granda pupei di paperopasto nomizita ''Monigotes'', qui ordinare reprezentas politikisti ed altr odiinda personi. Ante lua brulado, ''monigotes'' uzesas por dekorar l'urbo. === Karnavalo en Karibiana Maro === ==== Haiti ==== [[Arkivo:JacmelMardiGras.jpg|thumbnail|280px|Maskili por Haitiana karnavalo.]] La tradiciono dil karnavalo en [[Haiti]] komencis en [[1804]], pos la nedependo-deklaro. La karnavalo en [[Port-au-Prince]] esas un ek la maxim granda en Karibiana Maro ed en [[Nord-Amerika]] Plu kam un milion personi amasigas en lua stradi por uzar maskili e fantaziaji o nur dansar. La muzikala ritmi povas esar tradicionala ''Kompa Meringue'', o moderna [[zouk]], [[techno]], [[hip-hop]], [[reggae]] od altra stili. ==== Dominikana Republiko ==== [[Arkivo:Carnival_002_4585.JPG|thumb|left|280px|Karnavalo en Dominikana Republiko.]] Karnavalo en [[Dominikana Republiko]] eventas dum la monato di februaro quankam en kelka urbi ol povas eventar en marto,<ref>{{extera ligilo|url=http://www.carnaval.com.do/ |titulo=Carnaval Republica Dominicana}}</ref> dum la Santa Semano od en agosto. La kulmino dil karnavalo eventas omnayare ye la [[27ma di februaro]], dio di la nedependo di Dominikana Republiko. La maskili e koloroza fantaziaji uzata reprezentas figuri quale la demono ''Diablo Cojuelo'', le ''Lechones'', o la ''Robalagallina'' (Haitiana influo). Altra personi maskas su quale indijeni. ==== Trinidad e Tobago ==== [[Arkivo:Orange Carnival Masqueraders in Trinidad.jpg|thumb|280px|Danseri en la karnavalo di Trinidad e Tobago.]] En [[Trinidad e Tobago]] la Karnavalo duras dum du dii ante la [[cindro-merkurdio]]. Ol esas un ek la maxim importanta turistal eventi di la lando. Lua muzikala ritmi esas [[soca]] e [[calypso]] e lua danso havas [[Afrika]]l influo. Personi preferas dansar e parad-irar en la stradi, e kelka ek li kovras lia korpi kun [[fango]]. Eventas l'elekto di la Monarko dil [[Calypso]], qua recevas automobilo e pekunio kom premio. Hike, la konkursi di fantaziaji ank esas populala. ==== Jamaika ==== Karnavalo en [[Jamaika]] kreesis en [[1989]], pro du eventi: la [[uragano]] ''Gilbert'' l'antea yaro (do multa turisti de Jamaika ne povis irar a [[Trinidad e Tobago]]) e l'elekti en 1989.<ref name="Jamaica">{{extera ligilo|url= http://bacchanaljamaica.com/history/ |titulo=Our History:Bacchanal Jamaica|vidita ye=7ma di februaro 2016}}</ref> En 1990 la karnavalo di Jamaika (nomizita ''Bacchanal'') divenis oficala. La karnavalo ne koincidas exakte kun l'epoko ante [[Karesmo]], ma eventas de februaro til aprilo,<ref>[https://web.archive.org/web/20010308210021/http://www.bacchanaljamaica.com/ Bacchanal Jamaica]</ref> kun paradi en la stradi di Kingston. La muzikala ritmo di Jamaikana karnavalo esas ''[[soca]]''. ==== Barbados ==== En [[Barbados]] karnavalo konocesas kom ''Crop Over''<ref>[http://www.barbados.org/cropover.htm Barbados Festivals: Crop Over!] (en Angla)</ref> ("fino dil rekolto") ed esas la maxim granda festo di la lando. La tradiciono di ''Crop Over'' komencis en [[1688]], komence por celebrar la fino dil rekolto di [[sukro-kano]]. Nun ol havas kantado, danso e muziki pleata per perkut-instrumenti, [[gitaro|gitari]] e [[violino|violini]]. La festo komencas en [[junio]] e duras til la komenco di [[agosto]]. === Karnavalo en Afrika === ==== Angola ==== Dum la [[yari 1960a]] la precipua karnavali di [[Angola]] eventis en [[Luanda]] e [[Lobito]], portuala urbi.<ref name="carnaval">{{extera ligilo|url=http://mwangole.blogs.sapo.ao/6104.html|titulo=Carnaval - Uma festa com história|vidita ye=18ma di marto 2013|publikigita ye=2009 |idiomo={{pt}} |editero=mwangole.blogs.sapo.ao}}</ref> Eventis paradi (''corsos'') kun vehili dekorita kun alegorii e maskobali en dansosaloni.<ref name="carnaval"/> Kun l'[[interna milito]] qua komencis pos la nedependo la festo dekadis, ma pos cesar la interna milito eventis rekupero. Nun, eventas karnavalo-paradi en Luanda, e la stili di dansi e muziki di la grupi povas esar ''semba'', ''kabetula'', ''kazukuta'', ''rebita'' e ''[[kuduro]]''.<ref>{{extera ligilo|url=http://www.angolanembassy.org/cultura.html|titulo=Angola Diplomatic Mission|idiomo={{pt}} |vidita ye=18ma di marto 2015}}</ref> === Karnavali en Europa === ==== Belgia ==== [[Arkivo:Joker Maaseik 2013.JPG|thumb|280px|Giganta maskilo pri jok-mentiero en la karnavalo di Maaseik, Belgia, en 2013.]] Kelka [[Belgia|Belga]] urbi, exemple [[Binche]],<ref name="binche">{{extera ligilo|url=http://www.visitbelgium.com/index.php?mact=News,cntnt01,detail,0&cntnt01articleid=10&cntnt01returnid=109 |titulo=Visit Belgium Press Release|idiomo={{en}}|vidita ye=18ma di marto 2015}}</ref> Heist, [[Aalst (Belgia)|Aalst]],<ref name="aalst"/> Eupen, [[Malmedy]] e Kelmis havas karnavalo-paradi. En Binche, la tradiciono originis dum la [[14ma yarcento]]. La paradi eventas dum tri dii ante la [[karesmo]]. La precipua partoprenanti esas la ''Gilles'', personi qui paradas en tradicionala kostumi dum la Grasa Mardio. La karnavali de Aalst<ref name="aalst">{{extera ligilo|url= http://www.unesco.org/culture/ich/index.php?RL=00402 |titulo=UNESCO Culture Sector - Intangible|idiomo={{en}}|vidita ye=18ma di marto 2015}}</ref> e Binche agnoskesis kom Maestroverki de Parolala e Netushebla Homaral Patrimonio.<ref name="binche"/> ==== Germania ==== [[Arkivo:CarnivalKoeln2006.jpg|thumb|280px|left|Karnavalo en Köln.]] En l'urbi [[Düsseldorf]]<ref>[http://www.karneval-in-duesseldorf.de/ Karneval in Düsseldorf] (en Germana)</ref>, [[Köln]] e [[Mainz]] eventas ''Karneval'', festo konocata anke kom "la 5ma sezono" (''Fünfte Jahreszeit'') qua komencas omnayare ye la [[11ma di novembro]] ye 11:11 kloko<ref name=Tudo/>, e finas en [[cindro-merkurdio]]. Eventas anke paradi kun muzikisti, e multa partoprenanti weras maskili e fantaziaji e dansas en la stradi. Notora en ta karnavalo esas l'alegorii e maskili qui parodias Europana e mondala politikisti. La kulmino di ''Karneval'' en ta urbi eventas en lundio ante cindro-merkurdio, e dum [[Krist-nasko]] on suspensas la festi. Anke en [[Bonn]]<ref>https://web.archive.org/web/20110302100203/http://www.bonn.de/tourismus_kultur_sport_freizeit/karneval_in_bonn/index.html - (en Germana)</ref> eventas paradi kun veturi kovrata per alegorii e prizentado di dansi. La [[televiziono]] prizentas bali qui eventas en saloni dum ta epoko<ref name=Tudo>{{extera ligilo|idiomo={{pt}}|url= http://tudodebonn.blogspot.com/2010/02/alaaf-tempo-de-karneval.html|titulo=Tudo de Bonn:Alaaf! Carnaval em Bonn}}</ref>. De novembro dil ta fino di la festo, Germana televizioni ordinare transmisas imaji de la klubi ube eventas la ''Karnevalsitzung'', la festi di karnavalo. ==== Italia ==== [[Arkivo:Venezia-typical masks worn during the Carnival of Venice.jpg|thumb|left|280px|Veneziana maskili.]] En [[Venezia]], [[Italia]], eventas un ek la maxim notora karnavali en [[Europa]] ed en la mondo. La maxim anciena registro pri Veniziana karnavalo evas de [[1268]]. Ta karnavalo esas notora pro la bela maskili e fantaziaji werata dal partoprenanti. La manufakturisti di maskili (''mascareri'') posedis granda prestijo en Veneziana socio, e li havis lua propra 'gildo' (ensemblo di laboristi). Anke altra Italian urbi, exemple [[Viareggio]], Ivrea, Acireale (en [[Sicilia]]) ed altri, havas paradi ed atraktas turisti pro sua karnavali. ==== Hispania ==== [[Arkivo:Cádiz Carnaval Chirigota.jpg|thumb|280px|Grupo di ''chirigota'' en [[Cádiz]], [[Hispania]].]] Multa urbi sur l'insulo [[Tenerife]], en [[Kanarii|Kanarii,]] havas karnavali, ma la karnavalo di [[Santa Cruz de Tenerife]] esas la maxim famoza en l'arkipelago.<ref>http://www.carnavaltenerife.es/</ref><ref>http://www.festacarnaval.com/carnaval-de-tenerife/</ref> La festo eventas precipue en la stradi, kun multa muziko e parado di ''murgas'', ed eventas l'elekto di "la Rejino di Karnavalo". L'apoteoso dil karnavalo eventas dum la "grasa mardio". Altra exempli pri urbi en Hispania kun karnavali esas [[Las Palmas de Gran Canaria]], [[Cádiz]] en [[Andaluzia]] (kun lua ''chirigotas'' - grupi di satirala kantisti, e ''comparsas'' - grupi di kantisti e dansisti), e [[Málaga]] (kun lua ''murgas'' e ''comparsas''). En multa regioni di Hispania, exemple [[Barcelona]], eventas ceremonio nomizita ''Entierro de la sardina'' (sepulto di la [[sardino]]) por celebrar la fino dil karnavalo. Ol konsistas en parado qua eventas en Cendra Merkurdio e parodias sepulto. La ceremonio finas kun la brulo di alegorio, ofte l'imajo pri sardino. ==== Francia ==== La maxim famoza karnavalo di [[Francia]] eventas en [[Nice]], kun grandioza alegoriala veturi. Dum yarcenti, existis en [[Paris]] tradicionala karnavalo kun paradi, ma ol obliviesis komplete de 1950 til 1993. En [[2007]] cirkume 40 mil personi partoprenis la parado di karnavalo en Paris, segun l'organizeri. ==== Grekia ==== En [[Grekia]] karnavalo konocesas kom ''Apokriés'', qua signifikas "adio a la [[karno]]", e la maxim granda festo eventas en [[Patras]], kun maskobali dum tri dii, de [[venerdio]] til [[sundio|sundio,]] ante la "pura lundio", qua markizas la komenco dil [[karesmo]] en [[Ortodoxa kristanismo]] ed en estala katolikismo. ==== Portugal ==== [[Arkivo:Carnaval de Sesimbra 2007 24.JPG|320px|thumb|Karnavalo di Sesimbra.]] [[Arkivo:Carnaval_Ovar_2014_(03)_(13107290845).jpg|thumb|left|320px|Samba-skolo en Ovar.]] Notora en [[Portugal]] esas la karnavali di [[Ovar]], [[Loulé]], Nazaré, Sines, Elvas, [[Madeira]] e Torres Vedras. Dum recenta yari la karnavalo di Sesimbra similesas Braziliana karnavalo, nome olta di Rio de Janeiro, pro sua fantaziaji e pro havar [[samba]] kom sua muziko. Che urbo Ovar, organizesas karnavalo-festo depos 1952. Omnayare, ol atraktas plu kam 100 mil viziteri, por eventi qui duras dum 1 monato. Tamen, lua preparo komencas monati ante. La precipua eventi esas tri paradi karnavalala, e tale nomizita "magiala nokto". Cirkume 2 mil personi partoprenas en la paradi. Existas 4 samba-skoli en Ovar. == Referi == {{reflist}} [[Kategorio:Festi]] [[Kategorio:Brazilia]] [[Kategorio:India]] [[Kategorio:Germania]] [[Kategorio:Karibia]] hmmpzpe9ivwgkuo7vcqh8sfp7rgahgy 0 31245 1125028 1125019 2026-07-03T17:42:10Z Forstbirdo 3024 1125028 wikitext text/x-wiki [[Arkivo: Sequoia sempervirens Distribution.png|eta|Loki ube naturale povas existar sequoyi (videz verda koloro)]] '''Sequoyo''' ([[Latina|Latine]] : ''Sequoia'') esas [[genero]] di [[arboro|arbori]] [[gimnospermi|konifera]] ek la [[Familio (biologio)|familio]] [[Cipresinei]] (Latine: ''Cupressaceae''), qua kreskas en [[Kalifornia]] - arbori imensa. La nura nun existanta [[speco]] esas ''Sequoia sempervirens''<ref>{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:331126-2|titulo=Genero Sequoyo|idiomo={{en}}|vidita ye=2ma di julio 2026}}</ref>. ==Referi== {{reflist}} == Extera ligili == * [https://www.conifers.org/cu/Sequoia.php ''Sequoia'' en "The Gymnosperm Database"] * [https://powo.science.kew.org/results?q=Sequoia ''Sequoia'' en "Plants of the World Online"] {{wikivortaro}} [[Kategorio:Ornamental arbori]] [[Kategorio:Cipresinei]] [[Kategorio:Konifera generi]] 84orno6nx7tbplr028nuuqw6xfw5hck 1125030 1125028 2026-07-03T18:10:44Z Forstbirdo 3024 1125030 wikitext text/x-wiki [[Arkivo: Sequoia sempervirens Distribution.png|eta|Loki ube naturale povas existar sequoyi (videz verda koloro)]] '''Sequoyo''' ([[Latina|Latine]] : ''Sequoia'') esas [[genero]] di [[arboro|arbori]] [[gimnospermi|konifera]] ek la [[Familio (biologio)|familio]] [[Cipresinei]] (Latine: ''Cupressaceae''), qua kreskas en [[Kalifornia]] - arbori imensa. La nura nun existanta [[speco]] esas ''Sequoia sempervirens''<ref>{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:331126-2|titulo=Genero Sequoyo|idiomo={{en}}|vidita ye=2ma di julio 2026}}</ref>. ==Referi== {{reflist}} == Extera ligili == * [https://species.wikimedia.org/wiki/Sequoia ''Sequoia'' en "Wikispecies"] * [https://www.conifers.org/cu/Sequoia.php ''Sequoia'' en "The Gymnosperm Database"] * [https://powo.science.kew.org/results?q=Sequoia ''Sequoia'' en "Plants of the World Online"] {{wikivortaro}} [[Kategorio:Ornamental arbori]] [[Kategorio:Cipresinei]] [[Kategorio:Konifera generi]] 3vvfaiwomydvtq1dhnks6z9x5awd706 1125033 1125030 2026-07-03T20:49:08Z Forstbirdo 3024 1125033 wikitext text/x-wiki [[Arkivo: Sequoia sempervirens Distribution.png|eta|Loki ube naturale povas existar sequoyi (videz verda koloro)]] '''Sequoyo''' ([[Latina|Latine]] : ''Sequoia'') esas [[genero]] di [[arboro|arbori]] [[gimnospermi|konifera]] ek la [[Familio (biologio)|familio]] [[Cipresinei]] (Latine: ''Cupressaceae''), qui kreskas en [[Kalifornia]] - arbori imensa. La nura nun existanta [[speco]] esas ''Sequoia sempervirens''<ref>{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:331126-2|titulo=Genero Sequoyo|idiomo={{en}}|vidita ye=2ma di julio 2026}}</ref>. ==Referi== {{reflist}} == Extera ligili == * [https://species.wikimedia.org/wiki/Sequoia ''Sequoia'' en "Wikispecies"] * [https://www.conifers.org/cu/Sequoia.php ''Sequoia'' en "The Gymnosperm Database"] * [https://powo.science.kew.org/results?q=Sequoia ''Sequoia'' en "Plants of the World Online"] {{wikivortaro}} [[Kategorio:Ornamental arbori]] [[Kategorio:Cipresinei]] [[Kategorio:Konifera generi]] fgvsee3r0u3dpzj8f3et3sate194awh 1125053 1125033 2026-07-04T09:47:45Z Forstbirdo 3024 1125053 wikitext text/x-wiki [[Arkivo: Sequoia sempervirens Distribution.png|eta|Loki ube naturale povas existar sequoyi (videz verda koloro)]] '''Sequoyo''' ([[Latina|Latine]] : ''Sequoia'') esas [[genero]] di [[arboro|arbori]] [[gimnospermi|konifera]] ek la [[Familio (biologio)|familio]] [[Cipresinei]] (Latine: ''Cupressaceae''), qui kreskas en [[Kalifornia]] - arbori imensa. La nura nun existanta [[speco]] agnoskita esas ''Sequoia sempervirens''<ref>{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:331126-2|titulo=Genero Sequoyo|idiomo={{en}}|vidita ye=2ma di julio 2026}}</ref>. ==Referi== {{reflist}} == Extera ligili == * [https://species.wikimedia.org/wiki/Sequoia ''Sequoia'' en "Wikispecies"] * [https://www.conifers.org/cu/Sequoia.php ''Sequoia'' en "The Gymnosperm Database"] * [https://powo.science.kew.org/results?q=Sequoia ''Sequoia'' en "Plants of the World Online"] {{wikivortaro}} [[Kategorio:Ornamental arbori]] [[Kategorio:Cipresinei]] [[Kategorio:Konifera generi]] 8a9xpbi32pfuky77bh5lz4i3oosawl7 1125055 1125053 2026-07-04T09:56:40Z Forstbirdo 3024 1125055 wikitext text/x-wiki [[Arkivo: Sequoia sempervirens Distribution.png|eta|Loki ube naturale povas existar sequoyi (videz verda koloro)]] '''Sequoyo''' ([[Latina|Latine]] : ''Sequoia'') esas [[genero]] di [[arboro|arbori]] [[gimnospermi|konifera]] ek la [[Familio (biologio)|familio]] [[Cipresinei]] (Latine: ''Cupressaceae''), qui kreskas en [[Kalifornia]] e sud-west [[Oregon]]. La nura nun existanta [[speco]] agnoskita esas ''Sequoia sempervirens''<ref>{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:331126-2|titulo=Genero Sequoyo|idiomo={{en}}|vidita ye=2ma di julio 2026}}</ref>. ==Referi== {{reflist}} == Extera ligili == * [https://species.wikimedia.org/wiki/Sequoia ''Sequoia'' en "Wikispecies"] * [https://www.conifers.org/cu/Sequoia.php ''Sequoia'' en "The Gymnosperm Database"] * [https://powo.science.kew.org/results?q=Sequoia ''Sequoia'' en "Plants of the World Online"] {{wikivortaro}} [[Kategorio:Ornamental arbori]] [[Kategorio:Cipresinei]] [[Kategorio:Konifera generi]] fv6yzrflaoedkvp5f2p664nhvzgaf0j 0 42757 1125041 949608 2026-07-04T01:11:30Z InternetArchiveBot 30866 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1125041 wikitext text/x-wiki {{specala revizo}} '''R-frazi''' (kurta por '''Risko frazi''') esas definita en adjuntajo III di [[Europana Uniono]] ''Directive 67/548/EEC'': ''Naturo di specala riski atribuita a danjeroza substanci e preparaji''. La listo esas kolektita e rieditita en instrukto 2001/59/EC,<ref>[http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32001L0059:EN:HTML Directive 2001/59/EC]</ref> ube tradukuri en altra into EU lingui povabas trovata. Ta risko frazi esas uzata internacione ne nur en Europa, ed esas an kontinua esforco vers totala internaciona harmoniigo. ==Risko frazi== ''Noturo:'' Mankanta R-numeri indikas frazi qui eliminesis o remplasesis per altra frazi. {| class="wikitable" |- ! Kodexo !! Frazi |- |<span id="R1">R1</span> || Exploziva kande seka |- |<span id="R2">R2</span> || Risko pri explozo per shoko, friciono, fairo od altra fonti di acendo |- |<span id="R3">R3</span> || Extrema risko pri explozo per shoko, friciono, fairo od altra fonti di acendo |- |<span id="R4">R4</span> || Formacas tre sentiva exploziva metala kompozuri |- |<span id="R5">R5</span> || Varmigo povas produktar explozivo |- |<span id="R6">R6</span> || Exploziva kun o sen kontakto kun aero |- |<span id="R7">R7</span> || Povas produktar fairo |- |<span id="R8">R8</span> || Kontakto kun kombustebla materio povas efektigar fairo |- |<span id="R9">R9</span> || Exploziva kande mixata kun kombustebla materio |- |<span id="R10">R10</span> || Inflamebla |- |<span id="R11">R11</span> || Tre inflamebla |- |<span id="R12">R12</span> || Extreme inflamebla |- |<span id="R14">R14</span> || Reaktas violente kun aquo |- |<span id="R15">R15</span> || Kontakto kun aquo liberigas extreme inflamebla gasi |- |<span id="R16">R16</span> || Exploziva kande mixata kun oxidiganta substanci |- |<span id="R17">R17</span> || Spontane inflamebla en aero |- |<span id="R18">R18</span> || Kande uzata, povas formizar inflamebla/exploziva vaporo-aero mixuro |- |<span id="R19">R19</span> || Povas formizar exploziva peroxides |- |<span id="R20">R20</span> || Nociva per inhalo |- |<span id="R21">R21</span> || Nociva en kontakto kun pelo |- |<span id="R22">R22</span> || Nociva se glutata |- |<span id="R23">R23</span> || Toxika per inhalo |- |<span id="R24">R24</span> || Toxika en kontakto kun pelo |- |<span id="R25">R25</span> || Toxika se glutata |- |<span id="R26">R26</span> || Tre toxika per inhalo |- |<span id="R27">R27</span> || Tre toxika en kontakto kun pelo |- |<span id="R28">R28</span> || Tre toxika se glutata |- |<span id="R29">R29</span> || Kontakto kun aquo liberigas toxika gaso. |- |<span id="R30">R30</span> || Povas divenar tre inflamebla kande uzata |- |<span id="R31">R31</span> || Kontakto kun acidi liberigas toxika gaso |- |<span id="R32">R32</span> || Kontakto kun acidi liberigas tre toxika gaso |- |<span id="R33">R33</span> || Danjero di akumulanta efekti |- |<span id="R34">R34</span> || Produktas bruluri |- |<span id="R35">R35</span> || Produktas severa bruluri |- |<span id="R36">R36</span> || Repulsanta ad okuli |- |<span id="R37">R37</span> || Repulsanta a respirala sistemo |- |<span id="R38">R38</span> || Repulsanta a pelo |- |<span id="R39">R39</span> || Danjero di tre grava nerenversebla efekti |- |<span id="R40">R40</span> || Limitizita evidentajo di kanceriga efekto |- |<span id="R41">R41</span> || Risko di grava domajo ad okuli |- |<span id="R42">R42</span> || Povas produktar sensitisation per inhalo |- |<span id="R43">R43</span> || Povas produktar sesibleso en la pelo per kontakto |- |<span id="R44">R44</span> || Risko pri explozo se varmigita sub limitizo |- |<span id="R45">R45</span> || Povas produktar [[kancero]] |- |<span id="R46">R46</span> || Povas produktar inheritable genezala domajo |- |<span id="R48">R48</span> || Danjero di grava domajo a saneso per prolongita expozo |- |<span id="R49">R49</span> || Povas produktar kancero per inhalo |- |<span id="R50">R50</span> || Tre toxika por aquala organismi |- |<span id="R51">R51</span> || toxika por aquala organismi |- |<span id="R52">R52</span> || Nociva por aquala organismi |- |<span id="R53">R53</span> || Povas produktar longa-termino adversa efekti en l'aquala cirkumajo |- |<span id="R54">R54</span> || Toxika a plantaro |- |<span id="R55">R55</span> || toxika por animalaro |- |<span id="R56">R56</span> || Toxika a sulo organismi |- |<span id="R57">R57</span> || toxika por abeli |- |<span id="R58">R58</span> || Povas produktar longa-termino adversa efekti en la cirkurmajo |- |<span id="R59">R59</span> || danjeroous por the ozone layer |- |<span id="R60">R60</span> || Povas impair fertility |- |<span id="R61">R61</span> || Povas produktar domajo a nenaskinta bebeo |- |<span id="R62">R62</span> || Posibla risko di koruptita fertileso |- |<span id="R63">R63</span> || Posibla risko di domajo a nenaskinta bebeo |- |<span id="R64">R64</span> || Povas produktar domajo ad alaktita bebei |- |<span id="R65">R65</span> || Nociva: povas prodkutar pulmono domajo se glutata |- |<span id="R66">R66</span> || Iterita expozo povas produktar pelo sikeso o fenduro |- |<span id="R67">R67</span> || Vapori povas efektigar somnolo e vertijo. |- |<span id="R68">R68</span> || Posibla risko di nerenversebla efekti |} ==Kombinuri== {| class="wikitable" |- ! Code Combination !! Statement |- |<span id="R14/15">R14/15</span> || Reaktas violente kun aquo, liberanta extreme inflamebla gasi |- |<span id="R15/29">R15/29</span> || Kontakto kun aquo liberigas toxika, extreme inflamebla gasi |- |<span id="R14/15/29">R14/15/29</span> || Reaktas violente kun aquo, liberanta toxika, extreme inflamebla gasi |- |<span id="R20/21">R20/21</span> || Nociva per inhalo ed en kontakto kun pelo |- |<span id="R20/22">R20/22</span> || Nociva per inhalo e se glutata |- |<span id="R20/21/22">R20/21/22</span> || Nociva per inhalo, en kontakto kun pelo e se glutata |- |<span id="R21/22">R21/22</span> || Nociva en kontakto kun pelo e se glutata |- |<span id="R23/24">R23/24</span> || Toxika per inhalo ed in kontakto kun pelo |- |<span id="R23/25">R23/25</span> || Toxika per inhalo e se glutata |- |<span id="R23/24/25">R23/24/25</span> || Toxika per inhalo, en kontakto kun pelo e se glutata |- |<span id="R24/25">R24/25</span> || Toxika en kontakto kun pelo e se glutata |- |<span id="R26/27">R26/27</span> || Tre toxika per inhalo ed en kontakto kun pelo |- |<span id="R26/28">R26/28</span> || Tre toxika per inhalo e se glutata |- |<span id="R26/27/28">R26/27/28</span> || Tre toxika per inhalo, en kontakto kun pelo e se glutata |- |<span id="R27/28">R27/28</span> || Tre toxika en kontakto kun pelo e se glutata |- |<span id="R36/37">R36/37</span> || Repulsanta ad okuli e respirala sistemo |- |<span id="R36/38">R36/38</span> || Repulsanta ad okuli e pelo |- |<span id="R36/37/38">R36/37/38</span> || Repulsanta to okuli, respiranta sistemo e pelo |- |<span id="R37/38">R37/38</span> || Repulsanta to respiranta sistemo e pelo |- |<span id="R39/23">R39/23</span> || Toxika: danjero di tre grava nerenversebla efekti tra inhalo |- |<span id="R39/24">R39/24</span> || Toxika: danjero di tre grava nerenversebla efekti en kontakto kun pelo |- |<span id="R39/25">R39/25</span> || Toxika: danjero di tre grava nerenversebla efekti se glutata |- |<span id="R39/23/24">R39/23/24</span> || Toxika: danjero di tre grava nerenversebla efekti tra inhalo e en kontakto kun pelo |- |<span id="R39/23/25">R39/23/25</span> || Toxika: danjero di tre grava nerenversebla efekti tra inhalo e se glutatase glutata |- |<span id="R39/24/25">R39/24/25</span> || Toxika: danjero di tre grava nerenversebla efekti en kontakto kun pelo e se glutata |- |<span id="R39/23/24/25">R39/23/24/25</span> || Toxika: danjero di tre grava nerenversebla efekti tra inhalo, en kontakto kun pelo e se glutata |- |<span id="R39/26">R39/26</span> || Tre toxika: danjero di tre grava nerenversebla efekti tra inhalo |- |<span id="R39/27">R39/27</span> || Tre toxika: danjero di tre grava nerenversebla efekti en kontakto kun pelo |- |<span id="R39/28">R39/28</span> || Tre toxika: danjero di tre grava nerenversebla efekti se glutata |- |<span id="R39/26/27">R39/26/27</span> || tre toxika: danjero di tre grava nerenversebla efekti tra inhalo ed en kontakto kun pelo |- |<span id="R39/26/28">R39/26/28</span> || tre toxika: danjero di tre grava nerenversebla efekti tra inhalo ede se glutata |- |<span id="R39/27/28">R39/27/28</span> || tre toxika: danjero di tre grava nerenversebla efekti en kontakto kun pelo e se glutata |- |<span id="R39/26/27/28">R39/26/27/28</span> || tre toxika: danjero di tre grava nerenversebla efekti tra inhalo, en kontakto kun pelo e se glutata |- |<span id="R42/43">R42/43</span> || povas produktar sensitization per inhalo e sken kontakto |- |<span id="R45/46">R45/46</span> || povas produktar kancero e heritable genezala domajo |- |<span id="R48/20">R48/20</span> || Nociva: danjero di grava domajo to saneso tra longigata expozo tra inhalo |- |<span id="R48/21">R48/21</span> || Nociva: danjero di grava domajo to saneso tra longigata expozo en kontakto kun pelo |- |<span id="R48/22">R48/22</span> || Nociva: danjero di grava domajo to saneso tra longigata expozo se glutata |- |<span id="R48/20/21">R48/20/21</span> || Nociva: danjero di grava domajo to saneso tra longigata expozo tra inhalo ed en kontakto kun pelo |- |<span id="R48/20/22">R48/20/22</span> || Nociva: danjero di grava domajo to saneso tra longigata expozo tra inhalo e se glutata |- |<span id="R48/21/22">R48/21/22</span> || Nociva: danjero di grava domajo to saneso tra longigata expozo en kontakto kun pelo e se glutata |- |<span id="R48/20/21/22">R48/20/21/22</span> || Nociva: danjero di grava domajo to saneso tra longigata expozo tra inhalo, en kontakto kun pelo e se glutata |- |<span id="R48/23">R48/23</span> || Toxika: danjero di grava domajo to saneso tra longigata expozo tra inhalo |- |<span id="R48/24">R48/24</span> || Toxika: danjero di grava domajo to saneso tra longigata expozo en kontakto kun pelo |- |<span id="R48/25">R48/25</span> || Toxika: danjero di grava domajo to saneso tra longigata expozo se glutata |- |<span id="R48/23/24">R48/23/24</span> || Toxika: danjero di grava domajo to saneso tra longigata expozo tra inhalo edee en kontakto kun pelo |- |<span id="R48/23/25">R48/23/25</span> || Toxika: danjero di grava domajo to saneso tra longigata expozo tra inhalo eee se glutata |- |<span id="R48/24/25">R48/24/25</span> || Toxika: danjero di grava domajo to saneso tra longigata expozo en kontakto kun pelo e se glutata |- |<span id="R48/23/24/25">R48/23/24/25</span> || Toxika: danjero di grava domajo to saneso tra longigata expozo tra inhalo, en kontakto kun pelo e se glutata |- |<span id="R50/53">R50/53</span> || Tre toxika por aquala organismi, povas produktar longa-termino adversa efekti en l’aquala cirkumajo |- |<span id="R51/53">R51/53</span> || toxika por aquala organismi, povas produktar longa-termino adversa efekti en l’aquala cirkumajo |- |<span id="R52/53">R52/53</span> || Nociva por aquala organismi, povas produktar longa-termino adversa efekti en l’aquala cirkumajo |- |<span id="R68/20">R68/20</span> || Nociva: posibla risko di nerenversebla efekti tra inhalo |- |<span id="R68/21">R68/21</span> || Nociva: posibla risko di nerenversebla efekti en kontakto kun pelo |- |<span id="R68/22">R68/22</span> || Nociva: posibla risko di nerenversebla efekti se glutata |- |<span id="R68/20/21">R68/20/21</span> || Nociva: posibla risko di nerenversebla efekti tra inhalo e en kontakto kun pelo |- |<span id="R68/20/22">R68/20/22</span> || Nociva: posibla risko di nerenversebla efekti tra inhalo e se glutata |- |<span id="R68/21/22">R68/21/22</span> || Nociva: posibla risko di nerenversebla efekti en kontakto kun pelo e se glutata |- |<span id="R68/20/21/22">R68/20/21/22</span> || Nociva: posibla risko di nerenversebla efekti tra inhalo, en kontakto kun pelo e se glutata |} ==R-frazi ne pluse uzata== *<span id="R13">R13</span>: Extreme inflamebla liquidigita gaso. *<span id="R47">R47</span>: Povas efektigar nasko defekti. == Referi == {{reflist}} == Extera ligilo == * [https://web.archive.org/web/20160424215348/http://schoolscout24.de/cgi-bin/keminaco/rspinput.cgi Kemiala riski e saneso frazi en 23 Europana lingui] [[Kategorio:Saneso]] 3fjremjoro2z6qrxu39ujjrv06ciymv 0 58164 1125050 995822 2026-07-04T01:55:08Z Joao Xavier 110 championeso ==> championkonkurso (plu korekta, cakaze) 1125050 wikitext text/x-wiki {{Por altra senco|altra loki nomizita 'Ora kasko'|[[Ora kasko (homonimo)]]}} '''Ora kasko''' ([[Rusa linguo|ruse]] ''Золотой шлем'' / ''Zolotoi shlem'') - omnayara prizo en [[Rusia|Rusa]] championkonkurso di [[hokeo sur glacio]] di ligo [[Kontinentala Hokeala Ligo|KHL]] (antee [[Rusa Championkonkurso pri hokeo sur glacio|Superliga]]). Votis entreneri di ligoklubi, e trofeo (de hokeosezono 1997/1998) recevis amase sis ludisti: 1 gologardisto*, 2 defensisti e 3 atakantuli. En hokeosezono 2006/2007 on selektis nur 3 ludisti. == Premiiziti == {| class="wikitable" style="font-size: 95%" |- !Sezono !Pozeso !Ludisti !Klubo |- |rowspan=6|1996/1997 |Gologardisto* |[[Yegor Gennadyevich Podomacki|Yegor Podomacki]] |[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Torpedo Yaroslavl]] |- |rowspan=2|Defensisti |[[Dmitri Ivanovich Krasotkin|Dmitri Krasotkin]] |[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Torpedo Yaroslavl]] |- |[[Andrei Yuryevich Zyuzin|Andrei Zyuzin]] |[[Salavat Yulayev Ufa]] |- |rowspan=3|Atakantuli |[[Yevgeni Gennadyevich Koreshkov|Yevgeni Koreshkov]] |[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |- |[[Andrei Vladimirovich Skabelka|Andrei Skabelka]] |[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Torpedo Yaroslavl]] |- |[[Yuri Vladimirovich Zlov|Yuri Zlov]] |[[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]] |- |rowspan=6|1997/1998 |Gologardisto |[[Yegor Gennadyevich Podomacki|Yegor Podomacki]] |[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Torpedo Yaroslavl]] |- |rowspan=2|Defensisti |[[Vladimir Yuryevich Antipin|Vladimir Antipin]] |[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |- |[[Dmitri Ivanovich Krasotkin|Dmitri Krasotkin]] |[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Torpedo Yaroslavl]] |- |rowspan=3|Atakantuli |[[Andrei Vladimirovich Tarasenko|Andrei Tarasenko]] |[[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]] |- |[[Vitali Vladimirovich Prohorov|Vitali Prohorov]] |[[Spartak Moskva (hokeo)|Spartak Moskva]] |- |[[Alexei Gennadyevich Chupin|Alexei Chupin]] |[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] |- |rowspan=6|1998/1999 |Gologardisto |[[Vadim Gennadyevich Tarasov|Vadim Tarasov]] |[[Metallurg Novokuzneck (hokeo)|Metallurg]] |- |rowspan=2|Defensisti |[[Vladimir Yuryevich Antipin|Vladimir Antipin]] |[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |- |[[Andrei Viktorovich Markov|Andrei Markov]] |[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |- |rowspan=3|Atakantuli |[[Maxim Sergeyevich Afinogenov|Maxim Afinogenov]] |[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |- |[[Yevgeni Gennadyevich Koreshkov|Yevgeni Koreshkov]] |[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |- |[[Sergei Anatolyevich Petrenko|Sergei Petrenko]] |[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |- |rowspan=6|1999/2000 |Gologardisto |[[Vitali Mahailovich Yeremeyev|Vitali Yeremeyev]] |[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |- |rowspan=2|Defensisti |[[Andrei Viktorovich Markov|Andrei Markov]] |[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |- |[[Aleksei Borisovich Troshchinski|Aleksei Troshchinski]] |[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |- |rowspan=3|Atakantuli |[[Alexandr Yevgenyevich Haritonov (hokeisto)|Alexandr Haritonov]] |[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |- |[[Yevgeni Gennadyevich Koreshkov|Yevgeni Koreshkov]] |[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |- |[[Maxim Yuryevich Sushinski|Maxim Sushinski]] |[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]] |- |rowspan=6|2000/2001 |Gologardisto |[[Vadim Gennadyevich Tarasov|Vadim Tarasov]] |[[Metallurg Novokuzneck (hokeo)|Metallurg Novokuzneck]] |- |rowspan=2|Defensisti |[[Dmitri Ivanovich Krasotkin|Dmitri Krasotkin]] |[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Torpedo Yaroslavl]] |- |[[Oleg Vitalyevich Shargorodski|Oleg Shargorodski]] |[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]] |- |rowspan=3|Atakantuli |[[Alexandr Lvovich Golc|Alexandr Golc]] |[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |- |[[Ravil Midehatovich Gusmanov|Ravil Gusmanov]] |[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |- |[[Andrei Vladimirovich Razin|Andrei Razin]] |[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |- |rowspan=6|2001/2002 |Gologardisto |[[Yegor Gennadyevich Podomacki|Yegor Podomacki]] |[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]] |- |rowspan=2|Defensisti |[[Dmitri Anatolyevich Ryabikin|Dmitri Ryabikin]] |[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]] |- |[[Alexandr Nikolayevich Jdan|Alexandr Jdan]] |[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] |- |rowspan=3|Atakantuli |[[Andrei Nikolayevich Kovalenko|Andrei Kovalenko]] |[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]] |- |[[Andrei Vladimirovich Razin|Andrei Razin]] |[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |- |[[Maxim Yuryevich Sushinski|Maxim Sushinski]] |[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]] |- |rowspan=6|2002/2003 |Gologardisto |[[Maxim Mihailovich Mihailovski|Maxim Mihailovski]] |[[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]] |- |rowspan=2|Defensisti |[[Sergei Vladimirovich Gusev|Sergei Gusev]] |[[Severstal Cherepovec (hokeo)|Severstal Cherepovec]] |- |[[Vasili Nikolayevich Turkovski|Vasili Turkovski]] |[[Severstal Cherepovec (hokeo)|Severstal Cherepovec]] |- |rowspan=3|Atakantuli |[[Igor Vladimirovich Grigorenko|Igor Grigorenko]] |[[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]] |- |[[Vadim Sergeyevich Yepanchincev|Vadim Yepanchincev]] |[[Severstal Cherepovec (hokeo)|Severstal Cherepovec]] |- |[[Andrei Nikolayevich Kovalenko|Andrei Kovalenko]] |[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]] |- |rowspan=6|2003/2004 |Gologardisto |[[Maxim Anatolyevich Sokolov|Maxim Sokolov]] |[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]] |- |rowspan=2|Defensisti |[[Andrei Pavlovich Sokolov|Andrei Sokolov]] |[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |- |[[Oleg Fyodorovich Tverdovski|Oleg Tverdovski]] |[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]] |- |rowspan=3|Atakantuli |[[Alexandr Mihailovich Ovechkin|Alexandr Ovechkin]] |[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |- |[[Alexandr Yuryevich Prokopyev|Alexandr Prokopyev]] |[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]] |- |[[Maxim Yuryevich Sushinski|Maxim Sushinski]] |[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]] |- |rowspan=6|2004/2005 |Gologardisto |[[Vitali Mihailovich Yeremeyev|Vitali Yeremeyev]] |[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |- |rowspan=2|Defensisti |[[Andrei Viktorovich Markov|Andrei Markov]] |[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |- |[[Karel Rachůnek]] |[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]] |- |rowspan=3|Atakantuli |[[Pavel Valeryevich Dacyuk|Pavel Dacyuk]] |[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |- |[[Jaromír Jágr]] |[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]] |- |[[Viktor Nikolayevich Kozlov (hokeisto)|Viktor Kozlov]] |[[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]] |- |rowspan=6|2005/2006 |Gologardisto |[[Fred Brathwaite]] |[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] |- |rowspan=2|Defensisti |[[Dmitri Sergeyevich Yushkevich|Dmitri Yushkevich]] |[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |- |[[Kirill Anatolyevich Kolcov|Kirill Kolcov]] |[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]] |- |rowspan=3|Atakantuli |[[Yevgeni Vladimirovich Malkin|Yevgeni Malkin]] |[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |- |[[Alexei Alexeyevich Morozow|Alexei Morozow]] |[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] |- |[[Sergei Valeryevich Mozyakin|Sergei Mozyakin]] |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |- |rowspan=3|2006/2007 |Gologardisto |[[Alexandr Vladimirovich Yeryomenko|Alexandr Yeryomenko]] |[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] |- |Defensisto |[[Vitali Georgiyevich Atyushov|Vitali Atyushov]] |[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |- |Atakantulo |[[Sergei Olegovich Zinovyev|Sergei Zinovyev]] |[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] |- |rowspan=6|2007/2008 |Gologardisto |[[Alexandr Vladimirovich Yeryomenko|Alexandr Yeryomenko]] |[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |- |rowspan=2|Defensisti |[[Vitali Georgiyevich Atyushov|Vitali Atyushov]] |[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |- |[[Vitali Vasilyevich Proshkin|Vitali Proshkin]] |[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |- |rowspan=3|Atakantuli |[[Alexei Valeryevich Yashin|Alexei Yashin]] |[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]] |- |[[Alexei Alexeyevich Morozow|Alexei Morozow]] |[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] |- |[[Alexei Vladimirovich Tereshchenko|Alexei Tereshchenko]] |[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |- |rowspan=6|2008/2009 |Gologardisto |[[Georgi Kakoyevich Gelashvili|Georgi Gelashvili]] |[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]] |- |rowspan=2|Defensisti |[[Kevin Dallman]] |[[Barıs Nur-Sultan (hokeo)|Barıs Astana]] |- |[[Ilya Vladimirovich Nikulin|Ilya Nikulin]] |[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] |- |rowspan=3|Atakantuli |[[Alexei Alexeyevich Morozow|Alexei Morozow]] |[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] |- |[[Alexei Vladimirovich Tereshchenko|Alexei Tereshchenko]] |[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |- |[[Danis Zinnurovich Zaripov|Danis Zaripov]] |[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] |- |rowspan=6|2009/2010 |Gologardisto |[[Michael Garnett]] |[[HK MVD Balashiha]] |- |rowspan=2|Defensisti |[[Dmitri Vladimirovich Kalinin|Dmitri Kalinin]] |[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |- |[[Sergei Alexandrovich Zubov|Sergei Zubov]] |[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]] |- |rowspan=3|Atakantuli |[[Marcel Hossa]] |[[Dinamo Rīga (hokeo)|Dinamo Rīga]] |- |[[Sergei Valeryevich Mozyakin|Sergei Mozyakin]] |[[Atlant Mitishchi (hokeo)|Atlant Mitishchi]] |- |[[Alexandr Valeryevich Radulov|Alexandr Radulov]] |[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |- |rowspan=6|2010/2011 |Gologardisto |[[Erik Ersberg]] |[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |- |rowspan=2|Defensisti |[[Kirill Anatolyevich Kolcov|Kirill Kolcov]] |[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |- |[[Sandis Ozoliņš]] |[[Dinamo Rīga (hokeo)|Dinamo Rīga]] |- |rowspan=3|Atakantuli |[[Igor Vladimirovich Grigorenko|Igor Grigorenko]] |[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |- |[[Sergei Valeryevich Mozyakin|Sergei Mozyakin]] |[[Atlant Mitishchi (hokeo)|Atlant Mitishchi]] |- |[[Alexandr Valeryevich Radulov|Alexandr Radulov]] |[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |- |rowspan=6|2011/2012 |Gologardisto |[[Alexandr Vladimirovich Yeryomenko|Alexandr Yeryomenko]] |[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |- |rowspan=2|Defensisti |[[Kevin Dallman]] |[[Barıs Nur-Sultan (hokeo)|Barıs Nursultan]] |- |[[Dmitri Vladimirovich Kalinin|Dmitri Kalinin]] |[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]] |- |rowspan=3|Atakantuli |[[Mihail Vyacheslavovich Anisin|Mihail Anisin]] |[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |- |[[Roman Červenka]] |[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]] |- |[[Alexandr Valeryevich Radulov|Alexandr Radulov]] |[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |- |rowspan=6|2012/2013 |Gologardisto |[[Alexandr Vladimirovich Yeryomenko|Alexandr Yeryomenko]] |[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |- |rowspan=2|Defensisti |[[Ilya Vladimirovich Nikulin|Ilya Nikulin]] |[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] |- |[[Ilya Vladimirovich Gorohov|Ilya Gorohov]] |[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |- |rowspan=3|Atakantuli |[[Alexandr Valeryevich Radulov|Alexandr Radulov]] |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |- |[[Viktor Vasilyevich Tihonov (hokeisto, 1988)|Viktor Tihonov]] |[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]] |- |[[Sergei Valeryevich Mozyakin|Sergei Mozyakin]] |[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |- |rowspan=6|2013/2014 |Gologardisto |[[Curtis Sanford]] |[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]] |- |rowspan=2|Defensisti |[[Ilya Vladimirovich Gorohov|Ilya Gorohov]] |[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |- |[[Ondřej Němec]] |[[HC Lev Praha]] |- |rowspan=3|Atakantuli |[[Sergei Valeryevich Mozyakin|Sergei Mozyakin]] |[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |- |[[Danis Zinnurovich Zaripov|Danis Zaripov]] |[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |- |[[Justin Azevedo]] |[[HC Lev Praha]] |- |rowspan=6|2014/2015 |Gologardisto |[[Anders Nilsson (hokeisto)|Anders Nilsson]] |[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] |- |rowspan=2|Defensisti |[[Nikita Igorevich Zaicev|Nikita Zaicev]] |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |- |[[Maxim Valeryevich Chudinov|Maxim Chudinov]] |[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]] |- |rowspan=3|Atakantuli |[[Alexandr Valeryevich Radulov|Alexandr Radulov]] |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |- |[[Steve Moses]] |[[Jokerit Helsinki]] |- |[[Artemi Sergeyevich Panarin|Artemi Panarin]] |[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]] |- |rowspan=6|2015/2016 |Gologardisto |[[Ilya Igorevich Sorokin|Ilya Sorokin]] |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |- |rowspan=2|Defensisti |[[Nikita Igorevich Zaicev|Nikita Zaicev]] |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |- |[[Chris Lee (hokeisto)|Chris Lee]] |[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |- |rowspan=3|Atakantuli |[[Alexandr Valeryevich Radulov|Alexandr Radulov]] |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |- |[[Sergei Valeryevich Mozyakin|Sergei Mozyakin]] |[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |- |[[Jan Kovář]] |[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |- |rowspan=6|2016/2017 |Gologardisto |[[Igor Olegovich Shestyorkin|Igor Shestyorkin]] |[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]] |- |rowspan=2|Defensisti |[[Viktor Vladimirovich Antipin|Viktor Antipin]] |[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |- |[[Jakub Jeřábek]] |[[Vityaz Podolsk (hokeo)|Vityaz Podolsk]] |- |rowspan=3|Atakantuli |[[Sergei Valeryevich Mozyakin|Sergei Mozyakin]] |[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |- |[[Jan Kovář]] |[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |- |[[Vadim Alexandrovich Shipachyov|Vadim Shipachyov]] |[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]] |- |rowspan=6|2017/2018 |Gologardisto |[[Pavel Francouz]] |[[Traktor Chelyabinsk (hokeo)|Traktor Chelyabinsk]] |- |rowspan=2|Defensisti |[[Nikita Andreyevich Tryamkin|Nikita Tryamkin]] |[[Avtomobilist Yekaterinburg (hokeo)|Avtomobilist Yekaterinburg]] |- |[[Bogdan Alexandrovich Kiselevich|Bogdan Kiselevich]] |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |- |rowspan=3|Atakantuli |[[Nikita Andreyevich Gusev|Nikita Gusev]] |[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]] |- |[[Justin Azevedo]] |[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] |- |[[Dmitri Sergeyevich Kagarlicki|Dmitri Kagarlicki]] |[[Severstal Cherepovec (hokeo)|Severstal Cherepovec]] |- |rowspan=6|2018/2019 |Gologardisto |[[Juha Metsola]] |[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |- |rowspan=2|Defensisti |[[Nikita Danilovich Nesterov|Nikita Nesterov]] |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |- |[[Darren Dietz]] |[[Barıs Nur-Sultan (hokeo)|Barıs Astana]] |- |rowspan=3|Atakantuli |[[Teemu Hartikainen]] |[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |- |[[Mihail Olegovich Grigorenko|Mihail Grigorenko]] |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |- |[[Ilya Andreyevich Miheyev|Ilya Miheyev]] |[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]] |- |2019/2020 |colspan=3|<center>''sen premiituli pro KOVID-19''</center> |- |rowspan=6|2020/2021 |Gologardisto |[[Edward Pasquale]] |[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]] |- |rowspan=2|Defensisti |[[Oliwer Kaski]] |[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]] |- |[[Mat Robinson]] |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |- |rowspan=3|Atakantuli |[[Vadim Alexandrovich Shipachyov|Vadim Shipachyov]] |[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |- |[[Konstantin Konstantinovich Okulov|Konstantin Okulov]] |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |- |[[Dmitrij Jaškin]] |[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |} [[Kategorio:Hokeo sur glacio]] 7p4lquw1jllrnwtpqj8i93bdaoe5w7z 0 58230 1125046 995438 2026-07-04T01:51:56Z Joao Xavier 110 Joao Xavier movis la pagino [[Championeso di Rusia pri hokeo sur glacio]] a [[Rusa Championkonkurso pri hokeo sur glacio]]: championkonkurso: plu exakta cakaze 995438 wikitext text/x-wiki '''Championeso di Rusia pri hokeo sur glacio''' eventis de sezono 1996/1997 til 2007/2008 kom '''Superliga''', ed de 2008/2009 kom [[KHL]]. Plu frue esis [[Championeso di Sovietia pri hokeo sur glacio]] (1946-1991), [[Championeso di KNS pri hokeo sur glacio]] (1991/1992) e [[Internaciona hokeala ligo]] (1992-1996). == Championi di [[Rusia]] de 1996/1997 == {| class="wikitable" !Sezono||[[Arkivo:Gold medal icon.svg]] Champion||[[Arkivo:Silver medal icon.svg]]ma plaso||[[Arkivo:Bronze medal icon.svg]]ma plaso||4ma plaso||Quarimfinalinti||Vinkinto<br>di bazala fazo |- align=left |1996/1997||'''[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Torpedo Yaroslavl]]'''||[[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]]||[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]]||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]||5. [[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]<br>6. [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]<br>7. [[Rubin Tyumen (hokeo)|Rubin Tyumen]]<br>8. [[Kristall Saratov (hokeo)|Kristall Saratov]]||[[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]] |- align=left |1997/1998||'''[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]'''||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]||[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Torpedo Yaroslavl]]||[[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]]||5. [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]<br>6. [[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]<br>7. [[Severstal Cherepovec (hokeo)|Severstal Cherepovec]]<br>8. [[Molot-Prikamye Perm (hokeo)|Molot-Prikamye Perm]]||[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] |- align=left |1998/1999||'''[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]'''||[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]||[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Torpedo Yaroslavl]]||[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]||5. [[Metallurg Novokuzneck (hokeo)|Metallurg Novokuzneck]]<br>6. [[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]<br>7. [[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]]<br>8. [[Molot-Prikamye Perm (hokeo)|Molot-Prikamye Perm]]||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |- align=left |1999/2000||'''[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]'''||[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]||[[Metallurg Novokuzneck (hokeo)|Metallurg Novokuzneck]]||5. [[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Torpedo Yaroslavl]]<br>6. [[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]<br>7. [[Severstal Cherepovec (hokeo)|Severstal Cherepovec]]<br>8. [[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]]||[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |- align=left |2000/2001||'''[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]'''||[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]||[[Severstal Cherepovec (hokeo)|Severstal Cherepovec]]||[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]||5. [[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]<br>6. [[Neftehimik Nijnekamsk (hokeo)|Neftehimik Nijnekamsk]]<br>7. [[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]]<br>8. [[Chelmet Chelyabinsk (hokeo)|Mechel Chelyabinsk]]||[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] |- align=left |2001/2002||'''[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]'''||[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]||[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]||5. [[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]]<br>6. [[Severstal Cherepovec (hokeo)|Severstal Cherepovec]]<br>7. [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]<br>8. [[Krilya Sovetov Moskva (hokeo)|Krilya Sovetov Moskva]]||[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]] |- align=left |2002/2003||'''[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]'''||[[Severstal Cherepovec (hokeo)|Severstal Cherepovec]]||[[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]]||[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]||5. [[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]<br>6. [[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]<br>7. [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]<br>8. [[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]]||[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]] |- align=left |2003/2004||'''[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]'''||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]||[[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]]||[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]||5. [[Metallurg Novokuzneck (hokeo)|Metallurg Novokuzneck]]<br>6. [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]<br>7. [[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]<br>8. [[Neftehimik Nijnekamsk (hokeo)|Neftehimik Nijnekamsk]]||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |- align=left |2004/2005||'''[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]'''||[[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]]||[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]||[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]||5. [[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]<br>6. [[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]<br>7. [[Metallurg Novokuzneck (hokeo)|Metallurg Novokuzneck]]<br>8. [[Neftehimik Nijnekamsk (hokeo)|Neftehimik Nijnekamsk]]||[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |- align=left |2005/2006||'''[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]'''||[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]||[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]||5. [[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]]<br>6. [[Atlant Mitishchi (hokeo)|Atlant Mitishchi]]<br>7. [[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]]<br>8. [[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]]||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |- align=left |2006/2007||'''[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]'''||[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]||[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]||[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]]||5. [[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]]<br>6. [[Sibir Novosibirsk (hokeo)|Sibir Novosibirsk]]<br>7. [[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]<br>8. [[Atlant Mitishchi (hokeo)|Atlant Mitishchi]]||[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] |- align=left |2007/2008||'''[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]]'''||[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]||[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]||5. [[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]]<br>6. [[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]]<br>7. [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]<br>8. [[Severstal Cherepovec (hokeo)|Severstal Cherepovec]]||[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |- align=left |2008/2009||'''[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]'''||[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]||[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]||5. [[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]]<br>6. [[Atlant Mitishchi (hokeo)|Atlant Mitishchi]]<br>7. [[Spartak Moskva (hokeo)|Spartak Moskva]]<br>8. [[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]||[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |- align=left |2009/2010||'''[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]'''||[[ХК МВД|«ХК МВД» Балашиха]]||[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]]||[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]||5. [[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]<br>6. [[Neftehimik Nijnekamsk (hokeo)|Neftehimik Nijnekamsk]]<br>7. [[Spartak Moskva (hokeo)|Spartak Moskva]]<br>8. [[Dinamo Rīga (hokeo)|Dinamo Rīga]]||[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |- align=left |2010/2011||'''[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]]'''||[[Atlant Mitishchi (hokeo)|Atlant Mitishchi]]||[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]||5. [[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]<br>6. [[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]<br>7. [[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]]<br>8. [[Dinamo Rīga (hokeo)|Dinamo Rīga]]||[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]] |- align=left |2011/2012||'''[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]'''||[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]||[[Traktor Chelyabinsk (hokeo)|Traktor Chelyabinsk]]||[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]]||5. [[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]<br>6. [[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]<br>7. [[Torpedo Nijni Novgorod (hokeo)|Torpedo Nijni Novgorod]]<br>8. [[Atlant Mitishchi (hokeo)|Atlant Mitishchi]]||[[Traktor Chelyabinsk (hokeo)|Traktor Chelyabinsk]] |- align=left |2012/2013||'''[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]'''||[[Traktor Chelyabinsk (hokeo)|Traktor Chelyabinsk]]||[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]]||[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]||5. [[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]<br>6. [[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]]<br>7. [[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]]<br>8. [[Severstal Cherepovec (hokeo)|Severstal Cherepovec]]||[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]] |- align=left |2013/2014|| '''[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]''' |[[HC Lev Praha]] |[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]] |[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |5. [[Sibir Novosibirsk (hokeo)|Sibir Novosibirsk]]<br>6. [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]<br>7. [[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]<br>8. [[Torpedo Nijni Novgorod (hokeo)|Torpedo Nijni Novgorod]] |[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |- align=left |2014/2015 |'''[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]]''' |[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]] |[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] |5. [[Jokerit Helsinki]]<br>6. [[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]<br>7. [[Sibir Novosibirsk (hokeo)|Sibir Novosibirsk]]<br>8. [[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]] |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |- |2015/2016 |'''[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]''' | [[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]] |5. [[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]<br>6. [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]<br>7. [[Sibir Novosibirsk (hokeo)|Sibir Novosibirsk]]<br>8. [[Torpedo Nijni Novgorod (hokeo)|Torpedo Nijni Novgorod]] |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |- |2016/2017 | '''[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]]''' | [[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]] |[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] |5. [[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]]<br>6. [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]<br>7. [[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]<br>8. [[Barıs Nur-Sultan (hokeo)|Barıs Nur-Sultan]] |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |- |2017/2018 |'''[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]''' |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] | [[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]] |[[Traktor Chelyabinsk (hokeo)|Traktor Chelyabinsk]] |5. [[Jokerit Helsinki]]<br>6. [[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]<br> 7. [[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]<br>8. [[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]] |- |2018/2019 |'''[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]]''' |[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]] | [[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]] |[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |5. [[Avtomobilist Yekaterinburg (hokeo)|Avtomobilist Yekaterinburg]]<br>6. [[Barıs Nur-Sultan (hokeo)|Barıs Nur-Sultan]]<br> 7. [[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]<br>8. [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |- |2019/2020 |'''[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]]''' |[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]]<br>[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] | [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |[[Sibir Novosibirsk (hokeo)|Sibir Novosibirsk]] | |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |- |2020/2021 |'''[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]''' |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] |[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]] |5. [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] <br>6. [[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]<br> 7. [[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]<br>8. [[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |- |2021/2022 |'''[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]]''' |[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |– |– | |– |} [[Kategorio:Hokeo sur glacio]] hmeumt00g48x1hrmv2ps4jk8aokgh3k 1125048 1125046 2026-07-04T01:52:28Z Joao Xavier 110 1125048 wikitext text/x-wiki '''Rusa Championkonkurso pri hokeo sur glacio''' eventis de sezono 1996/1997 til 2007/2008 kom '''Superliga''', ed de 2008/2009 kom [[KHL]]. Plu frue esis [[Championeso di Sovietia pri hokeo sur glacio]] (1946-1991), [[Championeso di KNS pri hokeo sur glacio]] (1991/1992) e [[Internaciona hokeala ligo]] (1992-1996). == Championi di [[Rusia]] de 1996/1997 == {| class="wikitable" !Sezono||[[Arkivo:Gold medal icon.svg]] Champion||[[Arkivo:Silver medal icon.svg]]ma plaso||[[Arkivo:Bronze medal icon.svg]]ma plaso||4ma plaso||Quarimfinalinti||Vinkinto<br>di bazala fazo |- align=left |1996/1997||'''[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Torpedo Yaroslavl]]'''||[[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]]||[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]]||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]||5. [[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]<br>6. [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]<br>7. [[Rubin Tyumen (hokeo)|Rubin Tyumen]]<br>8. [[Kristall Saratov (hokeo)|Kristall Saratov]]||[[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]] |- align=left |1997/1998||'''[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]'''||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]||[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Torpedo Yaroslavl]]||[[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]]||5. [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]<br>6. [[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]<br>7. [[Severstal Cherepovec (hokeo)|Severstal Cherepovec]]<br>8. [[Molot-Prikamye Perm (hokeo)|Molot-Prikamye Perm]]||[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] |- align=left |1998/1999||'''[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]'''||[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]||[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Torpedo Yaroslavl]]||[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]||5. [[Metallurg Novokuzneck (hokeo)|Metallurg Novokuzneck]]<br>6. [[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]<br>7. [[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]]<br>8. [[Molot-Prikamye Perm (hokeo)|Molot-Prikamye Perm]]||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |- align=left |1999/2000||'''[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]'''||[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]||[[Metallurg Novokuzneck (hokeo)|Metallurg Novokuzneck]]||5. [[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Torpedo Yaroslavl]]<br>6. [[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]<br>7. [[Severstal Cherepovec (hokeo)|Severstal Cherepovec]]<br>8. [[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]]||[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |- align=left |2000/2001||'''[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]'''||[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]||[[Severstal Cherepovec (hokeo)|Severstal Cherepovec]]||[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]||5. [[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]<br>6. [[Neftehimik Nijnekamsk (hokeo)|Neftehimik Nijnekamsk]]<br>7. [[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]]<br>8. [[Chelmet Chelyabinsk (hokeo)|Mechel Chelyabinsk]]||[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] |- align=left |2001/2002||'''[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]'''||[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]||[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]||5. [[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]]<br>6. [[Severstal Cherepovec (hokeo)|Severstal Cherepovec]]<br>7. [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]<br>8. [[Krilya Sovetov Moskva (hokeo)|Krilya Sovetov Moskva]]||[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]] |- align=left |2002/2003||'''[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]'''||[[Severstal Cherepovec (hokeo)|Severstal Cherepovec]]||[[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]]||[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]||5. [[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]<br>6. [[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]<br>7. [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]<br>8. [[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]]||[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]] |- align=left |2003/2004||'''[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]'''||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]||[[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]]||[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]||5. [[Metallurg Novokuzneck (hokeo)|Metallurg Novokuzneck]]<br>6. [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]<br>7. [[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]<br>8. [[Neftehimik Nijnekamsk (hokeo)|Neftehimik Nijnekamsk]]||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |- align=left |2004/2005||'''[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]'''||[[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]]||[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]||[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]||5. [[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]<br>6. [[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]<br>7. [[Metallurg Novokuzneck (hokeo)|Metallurg Novokuzneck]]<br>8. [[Neftehimik Nijnekamsk (hokeo)|Neftehimik Nijnekamsk]]||[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |- align=left |2005/2006||'''[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]'''||[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]||[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]||5. [[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]]<br>6. [[Atlant Mitishchi (hokeo)|Atlant Mitishchi]]<br>7. [[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]]<br>8. [[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]]||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |- align=left |2006/2007||'''[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]'''||[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]||[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]||[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]]||5. [[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]]<br>6. [[Sibir Novosibirsk (hokeo)|Sibir Novosibirsk]]<br>7. [[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]<br>8. [[Atlant Mitishchi (hokeo)|Atlant Mitishchi]]||[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] |- align=left |2007/2008||'''[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]]'''||[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]||[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]||5. [[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]]<br>6. [[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]]<br>7. [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]<br>8. [[Severstal Cherepovec (hokeo)|Severstal Cherepovec]]||[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |- align=left |2008/2009||'''[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]'''||[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]||[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]||5. [[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]]<br>6. [[Atlant Mitishchi (hokeo)|Atlant Mitishchi]]<br>7. [[Spartak Moskva (hokeo)|Spartak Moskva]]<br>8. [[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]||[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |- align=left |2009/2010||'''[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]'''||[[ХК МВД|«ХК МВД» Балашиха]]||[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]]||[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]||5. [[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]<br>6. [[Neftehimik Nijnekamsk (hokeo)|Neftehimik Nijnekamsk]]<br>7. [[Spartak Moskva (hokeo)|Spartak Moskva]]<br>8. [[Dinamo Rīga (hokeo)|Dinamo Rīga]]||[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |- align=left |2010/2011||'''[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]]'''||[[Atlant Mitishchi (hokeo)|Atlant Mitishchi]]||[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]||5. [[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]<br>6. [[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]<br>7. [[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]]<br>8. [[Dinamo Rīga (hokeo)|Dinamo Rīga]]||[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]] |- align=left |2011/2012||'''[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]'''||[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]||[[Traktor Chelyabinsk (hokeo)|Traktor Chelyabinsk]]||[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]]||5. [[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]<br>6. [[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]<br>7. [[Torpedo Nijni Novgorod (hokeo)|Torpedo Nijni Novgorod]]<br>8. [[Atlant Mitishchi (hokeo)|Atlant Mitishchi]]||[[Traktor Chelyabinsk (hokeo)|Traktor Chelyabinsk]] |- align=left |2012/2013||'''[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]'''||[[Traktor Chelyabinsk (hokeo)|Traktor Chelyabinsk]]||[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]]||[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]||5. [[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]<br>6. [[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]]<br>7. [[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]]<br>8. [[Severstal Cherepovec (hokeo)|Severstal Cherepovec]]||[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]] |- align=left |2013/2014|| '''[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]''' |[[HC Lev Praha]] |[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]] |[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |5. [[Sibir Novosibirsk (hokeo)|Sibir Novosibirsk]]<br>6. [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]<br>7. [[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]<br>8. [[Torpedo Nijni Novgorod (hokeo)|Torpedo Nijni Novgorod]] |[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |- align=left |2014/2015 |'''[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]]''' |[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]] |[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] |5. [[Jokerit Helsinki]]<br>6. [[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]<br>7. [[Sibir Novosibirsk (hokeo)|Sibir Novosibirsk]]<br>8. [[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]] |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |- |2015/2016 |'''[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]''' | [[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]] |5. [[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]<br>6. [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]<br>7. [[Sibir Novosibirsk (hokeo)|Sibir Novosibirsk]]<br>8. [[Torpedo Nijni Novgorod (hokeo)|Torpedo Nijni Novgorod]] |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |- |2016/2017 | '''[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]]''' | [[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]] |[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] |5. [[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]]<br>6. [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]<br>7. [[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]<br>8. [[Barıs Nur-Sultan (hokeo)|Barıs Nur-Sultan]] |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |- |2017/2018 |'''[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]''' |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] | [[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]] |[[Traktor Chelyabinsk (hokeo)|Traktor Chelyabinsk]] |5. [[Jokerit Helsinki]]<br>6. [[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]<br> 7. [[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]<br>8. [[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]] |- |2018/2019 |'''[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]]''' |[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]] | [[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]] |[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |5. [[Avtomobilist Yekaterinburg (hokeo)|Avtomobilist Yekaterinburg]]<br>6. [[Barıs Nur-Sultan (hokeo)|Barıs Nur-Sultan]]<br> 7. [[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]<br>8. [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |- |2019/2020 |'''[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]]''' |[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]]<br>[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] | [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |[[Sibir Novosibirsk (hokeo)|Sibir Novosibirsk]] | |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |- |2020/2021 |'''[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]''' |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] |[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]] |5. [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] <br>6. [[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]<br> 7. [[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]<br>8. [[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |- |2021/2022 |'''[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]]''' |[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |– |– | |– |} [[Kategorio:Hokeo sur glacio]] jmcdf9irczj84beesat6rz2ir943z7g 1125049 1125048 2026-07-04T01:52:48Z Joao Xavier 110 1125049 wikitext text/x-wiki '''Rusa Championkonkurso pri hokeo sur glacio''' eventis de sezono 1996/1997 til 2007/2008 kom '''Superliga''', ed de 2008/2009 kom [[KHL]]. Plu frue esis [[Championeso di Sovietia pri hokeo sur glacio]] (1946-1991), [[Championeso di KNS pri hokeo sur glacio]] (1991/1992) e [[Internaciona hokeala ligo]] (1992-1996). == Championi di [[Rusia]] de 1996/1997 == {| class="wikitable" !Sezono||[[Arkivo:Gold medal icon.svg]] Championo||[[Arkivo:Silver medal icon.svg]]ma plaso||[[Arkivo:Bronze medal icon.svg]]ma plaso||4ma plaso||Quarimfinalinti||Vinkinto<br>di bazala fazo |- align=left |1996/1997||'''[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Torpedo Yaroslavl]]'''||[[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]]||[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]]||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]||5. [[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]<br>6. [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]<br>7. [[Rubin Tyumen (hokeo)|Rubin Tyumen]]<br>8. [[Kristall Saratov (hokeo)|Kristall Saratov]]||[[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]] |- align=left |1997/1998||'''[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]'''||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]||[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Torpedo Yaroslavl]]||[[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]]||5. [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]<br>6. [[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]<br>7. [[Severstal Cherepovec (hokeo)|Severstal Cherepovec]]<br>8. [[Molot-Prikamye Perm (hokeo)|Molot-Prikamye Perm]]||[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] |- align=left |1998/1999||'''[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]'''||[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]||[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Torpedo Yaroslavl]]||[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]||5. [[Metallurg Novokuzneck (hokeo)|Metallurg Novokuzneck]]<br>6. [[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]<br>7. [[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]]<br>8. [[Molot-Prikamye Perm (hokeo)|Molot-Prikamye Perm]]||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |- align=left |1999/2000||'''[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]'''||[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]||[[Metallurg Novokuzneck (hokeo)|Metallurg Novokuzneck]]||5. [[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Torpedo Yaroslavl]]<br>6. [[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]<br>7. [[Severstal Cherepovec (hokeo)|Severstal Cherepovec]]<br>8. [[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]]||[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |- align=left |2000/2001||'''[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]'''||[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]||[[Severstal Cherepovec (hokeo)|Severstal Cherepovec]]||[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]||5. [[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]<br>6. [[Neftehimik Nijnekamsk (hokeo)|Neftehimik Nijnekamsk]]<br>7. [[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]]<br>8. [[Chelmet Chelyabinsk (hokeo)|Mechel Chelyabinsk]]||[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] |- align=left |2001/2002||'''[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]'''||[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]||[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]||5. [[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]]<br>6. [[Severstal Cherepovec (hokeo)|Severstal Cherepovec]]<br>7. [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]<br>8. [[Krilya Sovetov Moskva (hokeo)|Krilya Sovetov Moskva]]||[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]] |- align=left |2002/2003||'''[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]'''||[[Severstal Cherepovec (hokeo)|Severstal Cherepovec]]||[[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]]||[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]||5. [[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]<br>6. [[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]<br>7. [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]<br>8. [[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]]||[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]] |- align=left |2003/2004||'''[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]'''||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]||[[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]]||[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]||5. [[Metallurg Novokuzneck (hokeo)|Metallurg Novokuzneck]]<br>6. [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]<br>7. [[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]<br>8. [[Neftehimik Nijnekamsk (hokeo)|Neftehimik Nijnekamsk]]||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |- align=left |2004/2005||'''[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]'''||[[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]]||[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]||[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]||5. [[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]<br>6. [[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]<br>7. [[Metallurg Novokuzneck (hokeo)|Metallurg Novokuzneck]]<br>8. [[Neftehimik Nijnekamsk (hokeo)|Neftehimik Nijnekamsk]]||[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |- align=left |2005/2006||'''[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]'''||[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]||[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]||5. [[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]]<br>6. [[Atlant Mitishchi (hokeo)|Atlant Mitishchi]]<br>7. [[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]]<br>8. [[Lada Tolyatti (hokeo)|Lada Tolyatti]]||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |- align=left |2006/2007||'''[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]'''||[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]||[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]||[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]]||5. [[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]]<br>6. [[Sibir Novosibirsk (hokeo)|Sibir Novosibirsk]]<br>7. [[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]<br>8. [[Atlant Mitishchi (hokeo)|Atlant Mitishchi]]||[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] |- align=left |2007/2008||'''[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]]'''||[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]||[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]||5. [[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]]<br>6. [[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]]<br>7. [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]<br>8. [[Severstal Cherepovec (hokeo)|Severstal Cherepovec]]||[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |- align=left |2008/2009||'''[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]'''||[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]||[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]||5. [[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]]<br>6. [[Atlant Mitishchi (hokeo)|Atlant Mitishchi]]<br>7. [[Spartak Moskva (hokeo)|Spartak Moskva]]<br>8. [[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]||[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |- align=left |2009/2010||'''[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]'''||[[ХК МВД|«ХК МВД» Балашиха]]||[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]]||[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]||5. [[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]<br>6. [[Neftehimik Nijnekamsk (hokeo)|Neftehimik Nijnekamsk]]<br>7. [[Spartak Moskva (hokeo)|Spartak Moskva]]<br>8. [[Dinamo Rīga (hokeo)|Dinamo Rīga]]||[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |- align=left |2010/2011||'''[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]]'''||[[Atlant Mitishchi (hokeo)|Atlant Mitishchi]]||[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]||[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]||5. [[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]<br>6. [[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]<br>7. [[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]]<br>8. [[Dinamo Rīga (hokeo)|Dinamo Rīga]]||[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]] |- align=left |2011/2012||'''[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]'''||[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]||[[Traktor Chelyabinsk (hokeo)|Traktor Chelyabinsk]]||[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]]||5. [[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]<br>6. [[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]<br>7. [[Torpedo Nijni Novgorod (hokeo)|Torpedo Nijni Novgorod]]<br>8. [[Atlant Mitishchi (hokeo)|Atlant Mitishchi]]||[[Traktor Chelyabinsk (hokeo)|Traktor Chelyabinsk]] |- align=left |2012/2013||'''[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]'''||[[Traktor Chelyabinsk (hokeo)|Traktor Chelyabinsk]]||[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]]||[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]||5. [[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]<br>6. [[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]]<br>7. [[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]]<br>8. [[Severstal Cherepovec (hokeo)|Severstal Cherepovec]]||[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]] |- align=left |2013/2014|| '''[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]''' |[[HC Lev Praha]] |[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]] |[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |5. [[Sibir Novosibirsk (hokeo)|Sibir Novosibirsk]]<br>6. [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]<br>7. [[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]<br>8. [[Torpedo Nijni Novgorod (hokeo)|Torpedo Nijni Novgorod]] |[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |- align=left |2014/2015 |'''[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]]''' |[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]] |[[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] |5. [[Jokerit Helsinki]]<br>6. [[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]<br>7. [[Sibir Novosibirsk (hokeo)|Sibir Novosibirsk]]<br>8. [[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]] |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |- |2015/2016 |'''[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]''' | [[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]] |5. [[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]<br>6. [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]<br>7. [[Sibir Novosibirsk (hokeo)|Sibir Novosibirsk]]<br>8. [[Torpedo Nijni Novgorod (hokeo)|Torpedo Nijni Novgorod]] |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |- |2016/2017 | '''[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]]''' | [[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |[[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]] |[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] |5. [[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]]<br>6. [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]]<br>7. [[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]<br>8. [[Barıs Nur-Sultan (hokeo)|Barıs Nur-Sultan]] |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |- |2017/2018 |'''[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]]''' |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] | [[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]] |[[Traktor Chelyabinsk (hokeo)|Traktor Chelyabinsk]] |5. [[Jokerit Helsinki]]<br>6. [[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]<br> 7. [[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]<br>8. [[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]] |- |2018/2019 |'''[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]]''' |[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]] | [[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]] |[[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |5. [[Avtomobilist Yekaterinburg (hokeo)|Avtomobilist Yekaterinburg]]<br>6. [[Barıs Nur-Sultan (hokeo)|Barıs Nur-Sultan]]<br> 7. [[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]<br>8. [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |- |2019/2020 |'''[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]]''' |[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]]<br>[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] | [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] |[[Sibir Novosibirsk (hokeo)|Sibir Novosibirsk]] | |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |- |2020/2021 |'''[[Avangard Omsk (hokeo)|Avangard Omsk]]''' |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |[[Ak Bars Kazan (hokeo)|Ak Bars Kazan]] |[[SKA Sankt-Peterburg (hokeo)|SKA Sankt-Peterburg]] |5. [[Dinamo Moskva (hokeo)|Dinamo Moskva]] <br>6. [[Lokomotiv Yaroslavl (hokeo)|Lokomotiv Yaroslavl]]<br> 7. [[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]]<br>8. [[Salavat Yulayev Ufa (hokeo)|Salavat Yulayev Ufa]] |[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]] |- |2021/2022 |'''[[CSKA Moskva (hokeo)|CSKA Moskva]]''' |[[Metallurg Magnitogorsk (hokeo)|Metallurg Magnitogorsk]] |– |– | |– |} [[Kategorio:Hokeo sur glacio]] ltdr51f536ksc6u7g0kpaqswqoo6s5q 0 98682 1125035 1095043 2026-07-03T23:48:25Z Joao Xavier 110 kategorio modifikita 1125035 wikitext text/x-wiki {{Biografio |Nomo = Conor Sherry |Imajo = [[Arkivo:Replace this image male.svg|180px]] |Profesiono = [[aktoro]] |Shablono_lando = {{USA}} |Naskodio = [[16ma di julio]] [[2002]] |Nask-urbo = [[Atlanta]], [[Georgia|stato Georgia]], [[Usa]] |Mortodio = |Mort-urbo = }} '''Conor Sherry''' (n. ye la [[16ma di julio]] [[2002]]) esas [[Usa]]n [[aktoro]]. {{DEFAULTSORT:Sherry, Conor}} [[Kategorio:Usan aktori dil 21ma yarcento]] 089xf311cxfflvicjt5liyrw8at7z5i 0 116747 1125057 1124326 2026-07-04T10:10:19Z Idisto 28999 1125057 wikitext text/x-wiki [[File:DmitryRybolovlev1.JPG|eta|Dmitri Ribolovlev (2012)]] '''Dmitri Ribolovlev''' (en la [[Rusa linguo|Rusiana]] : Дмитрий Евгеньевич Рыболовлев, ''Dmitri Yevgenivich Ribolovlev''), n. [[Perm]], la 22ma di novembro 1966, esas [[Rusia|rusian]]-[[Chipro|chipran]] oligarko ed aferisto. Ribolovlev esas [[Monako (lando)|Monakano]]. ==<small>Piktur-afero</small>== Ribolovlev esis en konflikto kun Francian art-vendisto [[Yves Bouvier]], pri famoz artaji. Ribolovlev trompesis da Bouvier e dupesis por milioni de euri komprinte mondo-famoza pikturi. {{DEFAULTSORT:Ribolovlev, Dmitri}} [[Kategorio:Rusian oligarki]] [[Kategorio:Rusiana miliardieri]] 19s1ivg8op69oxv33ht7kjvofcxmios 0 116814 1125052 1124967 2026-07-04T06:04:45Z Dorotheoio 46983 1125052 wikitext text/x-wiki [[File:Victor Willis.jpg|eta|Victor Willis (ante 2007)]] '''Victor Edward Willis''' ([[Pronunco|pron]].: ''viktor-wilis''; n. [[Dallas]] Texas, la [[1ma di julio]] [[1951]] – m. la [[30ma di junio]] [[2026]]) esis [[Usa|Usana]] kantisto, kansonifisito ed [[aktoro]]. Il esis l'originala kantisto di disko-bando [[Village People]], ilua roli en la bando esis policisto e mararmeal oficiro. La kansono ''YMCA'' (1978) divenis mondala vendo-suceso ed uzesis da la [[Republikana Partiso (Usa)|Republikana Partiso]] en prezidantala kampanio por [[Trump]], qua efektigis rivivigo di la kansono<ref>https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2026/07/01/victor-willis-le-policier-cofondateur-du-groupe-village-people-est-mort-a-l-age-de-74-ans_6717509_3382.html?lmd_medium=al&lmd_campaign=envoye-par-appli&lmd_creation=android&lmd_source=default</ref>. ==<small>Referi</small>== {{DEFAULTSORT:Willis, Victor}} [[Kategorio:Usana kantisti]] [[Kategorio:Usan aktori]] 8b15hnznw6289a3wes1f2guf4tsjoj8 0 116818 1125023 1125020 2026-07-03T14:42:25Z Forstbirdo 3024 1125023 wikitext text/x-wiki '''Sequoyadendro''' ([[Latina|Latine]] : ''Sequoiadendron'') esas [[genero]] di [[arboro|arbori]] [[gimnospermi|konifera]] ek la [[Familio (biologio)|familio]] [[Cipresinei]] (Latine: ''Cupressaceae''), qua kreskas en [[Kalifornia]] - arbori imensa di qui ula sorto esas alta ye 140 metri. == Extera ligili == * [https://powo.science.kew.org/results?q=Sequoiadendron ''Seqoiadendron'' en "Plants of the World Online"] [[Kategorio:Ornamental arbori]] [[Kategorio:Cipresinei]] [[Kategorio:Konifera generi]] no8hbw22ii5yr7qjg1k7ldrvt5zunsr 1125024 1125023 2026-07-03T16:48:54Z Forstbirdo 3024 1125024 wikitext text/x-wiki '''Sequoyadendro''' ([[Latina|Latine]] : ''Sequoiadendron'') esas [[genero]] di [[arboro|arbori]] [[gimnospermi|konifera]] ek la [[Familio (biologio)|familio]] [[Cipresinei]] (Latine: ''Cupressaceae''), qua kreskas en [[Kalifornia]] - arbori imensa di qui ula sorto esas alta ye 140 metri. == Extera ligili == * [https://species.wikimedia.org/wiki/Sequoiadendron ''Seqoiadendron'' en "Wikispecies"] * [https://powo.science.kew.org/results?q=Sequoiadendron ''Seqoiadendron'' en "Plants of the World Online"] [[Kategorio:Ornamental arbori]] [[Kategorio:Cipresinei]] [[Kategorio:Konifera generi]] 7wpknrz5s8nw6cculvb59n7p13duy88 1125025 1125024 2026-07-03T16:54:38Z Forstbirdo 3024 1125025 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:Sequoia Sequoiadendron range map.png|eta|Loki ube naturale povas existar sequoyadendri (videz verda koloro)]] '''Sequoyadendro''' ([[Latina|Latine]] : ''Sequoiadendron'') esas [[genero]] di [[arboro|arbori]] [[gimnospermi|konifera]] ek la [[Familio (biologio)|familio]] [[Cipresinei]] (Latine: ''Cupressaceae''), qua kreskas en [[Kalifornia]] - arbori imensa di qui ula sorto esas alta ye 140 metri. == Extera ligili == * [https://species.wikimedia.org/wiki/Sequoiadendron ''Seqoiadendron'' en "Wikispecies"] * [https://powo.science.kew.org/results?q=Sequoiadendron ''Seqoiadendron'' en "Plants of the World Online"] [[Kategorio:Ornamental arbori]] [[Kategorio:Cipresinei]] [[Kategorio:Konifera generi]] dhd1qcz2ei7op8hv2e3s4t3kxtw1fqp 1125026 1125025 2026-07-03T16:56:33Z Forstbirdo 3024 1125026 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:Sequoia Sequoiadendron range map.png|eta|Loki ube naturale povas existar sequoyadendri (videz verda koloro)]] '''Sequoyadendro''' ([[Latina|Latine]] : ''Sequoiadendron'') esas [[genero]] di [[arboro|arbori]] [[gimnospermi|konifera]] ek la [[Familio (biologio)|familio]] [[Cipresinei]] (Latine: ''Cupressaceae''), qua kreskas en [[Kalifornia]] - arbori imensa di qui ula sorto esas alta ye 140 metri. La nura nun existanta [[speco]] esas ''Sequoia gigantea''<ref>{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:331126-2|titulo=Genero Sequoyo|idiomo={{en}}|vidita ye=3ma di julio 2026}}</ref>. ==Referi== {{reflist}} == Extera ligili == * [https://species.wikimedia.org/wiki/Sequoiadendron ''Seqoiadendron'' en "Wikispecies"] * [https://powo.science.kew.org/results?q=Sequoiadendron ''Seqoiadendron'' en "Plants of the World Online"] [[Kategorio:Ornamental arbori]] [[Kategorio:Cipresinei]] [[Kategorio:Konifera generi]] 4z1vufcmil6o1rm0b8jccd46imfl681 1125027 1125026 2026-07-03T16:59:40Z Forstbirdo 3024 1125027 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:Sequoia Sequoiadendron range map.png|eta|Loki ube naturale povas existar sequoyadendri (videz verda koloro)]] '''Sequoyadendro''' ([[Latina|Latine]] : ''Sequoiadendron'') esas [[genero]] di [[arboro|arbori]] [[gimnospermi|konifera]] ek la [[Familio (biologio)|familio]] [[Cipresinei]] (Latine: ''Cupressaceae''), qua kreskas en [[Kalifornia]] - arbori imensa di qui ula sorto esas alta ye 140 metri. La nura nun existanta [[speco]] esas ''Sequoiadendron giganteum''<ref>{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:296672-2|titulo=Genero Sequoyadendro|idiomo={{en}}|vidita ye=3ma di julio 2026}}</ref>. ==Referi== {{reflist}} == Extera ligili == * [https://species.wikimedia.org/wiki/Sequoiadendron ''Seqoiadendron'' en "Wikispecies"] * [https://powo.science.kew.org/results?q=Sequoiadendron ''Seqoiadendron'' en "Plants of the World Online"] [[Kategorio:Ornamental arbori]] [[Kategorio:Cipresinei]] [[Kategorio:Konifera generi]] qmm0ybox20kaqn6bmutkb8pr345qxjc 1125029 1125027 2026-07-03T17:44:30Z Forstbirdo 3024 1125029 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:Sequoia Sequoiadendron range map.png|eta|Loki ube naturale povas existar sequoyadendri (videz verda koloro)]] '''Sequoyadendro''' ([[Latina|Latine]] : ''Sequoiadendron'') esas [[genero]] di [[arboro|arbori]] [[gimnospermi|konifera]] ek la [[Familio (biologio)|familio]] [[Cipresinei]] (Latine: ''Cupressaceae''), qua kreskas en [[Kalifornia]] - arbori imensa di qui ula sorto esas alta ye 140 metri. La nura nun existanta [[speco]] esas ''Sequoiadendron giganteum''<ref>{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:296672-2|titulo=Genero Sequoyadendro|idiomo={{en}}|vidita ye=3ma di julio 2026}}</ref>. ==Referi== {{reflist}} == Extera ligili == * [https://species.wikimedia.org/wiki/Sequoiadendron ''Seqoiadendron'' en "Wikispecies"] * [https://www.conifers.org/cu/Sequoiadendron.php ''Seqoiadendron'' en "The Gymnosperm Database] * [https://powo.science.kew.org/results?q=Sequoiadendron ''Seqoiadendron'' en "Plants of the World Online"] [[Kategorio:Ornamental arbori]] [[Kategorio:Cipresinei]] [[Kategorio:Konifera generi]] faeewqre0rvxhsv9xg9ri5o891g7hd4 1125054 1125029 2026-07-04T09:50:22Z Forstbirdo 3024 1125054 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:Sequoia Sequoiadendron range map.png|eta|Loki ube naturale povas existar sequoyadendri (videz reda koloro)]] '''Sequoyadendro''' ([[Latina|Latine]] : ''Sequoiadendron'') esas [[genero]] di [[arboro|arbori]] [[gimnospermi|konifera]] ek la [[Familio (biologio)|familio]] [[Cipresinei]] (Latine: ''Cupressaceae''), qua kreskas en [[Kalifornia]] - arbori imensa di qui ula sorto esas alta ye 140 metri. La nura nun existanta [[speco]] esas ''Sequoiadendron giganteum''<ref>{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:296672-2|titulo=Genero Sequoyadendro|idiomo={{en}}|vidita ye=3ma di julio 2026}}</ref>. ==Referi== {{reflist}} == Extera ligili == * [https://species.wikimedia.org/wiki/Sequoiadendron ''Seqoiadendron'' en "Wikispecies"] * [https://www.conifers.org/cu/Sequoiadendron.php ''Seqoiadendron'' en "The Gymnosperm Database] * [https://powo.science.kew.org/results?q=Sequoiadendron ''Seqoiadendron'' en "Plants of the World Online"] [[Kategorio:Ornamental arbori]] [[Kategorio:Cipresinei]] [[Kategorio:Konifera generi]] d9s7z4qkhvdae5yyycqcdqln16934pj 1125056 1125054 2026-07-04T10:04:05Z Forstbirdo 3024 1125056 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:Sequoia Sequoiadendron range map.png|eta|Loki ube naturale povas existar sequoyadendri (videz [[reda koloro]])]] '''Sequoyadendro''' ([[Latina|Latine]] : ''Sequoiadendron'') esas [[genero]] di [[arboro|arbori]] [[gimnospermi|konifera]] ek la [[Familio (biologio)|familio]] [[Cipresinei]] (Latine: ''Cupressaceae''), qua kreskas en [[Kalifornia]] - arbori imensa di qui ula sorto esas alta ye 140 metri. La nura nun existanta [[speco]] esas ''Sequoiadendron giganteum''<ref>{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:296672-2|titulo=Genero Sequoyadendro|idiomo={{en}}|vidita ye=3ma di julio 2026}}</ref>. ==Referi== {{reflist}} == Extera ligili == * [https://species.wikimedia.org/wiki/Sequoiadendron ''Seqoiadendron'' en "Wikispecies"] * [https://www.conifers.org/cu/Sequoiadendron.php ''Seqoiadendron'' en "The Gymnosperm Database] * [https://powo.science.kew.org/results?q=Sequoiadendron ''Seqoiadendron'' en "Plants of the World Online"] [[Kategorio:Ornamental arbori]] [[Kategorio:Cipresinei]] [[Kategorio:Konifera generi]] 3d8ty2frf7xso9y24wgwtozua3w1xq0 0 116819 1125047 2026-07-04T01:51:56Z Joao Xavier 110 Joao Xavier movis la pagino [[Championeso di Rusia pri hokeo sur glacio]] a [[Rusa Championkonkurso pri hokeo sur glacio]]: championkonkurso: plu exakta cakaze 1125047 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Rusa Championkonkurso pri hokeo sur glacio]] gzcgvki6q9n017tcdmiezzwkk0hskoj